Profielwerkstuk Geschiedenis De economische crisis van 1929

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Profielwerkstuk Geschiedenis De economische crisis van 1929"

Transcriptie

1 Profielwerkstuk Geschiedenis De economische crisis van 1929 Profielwerkstuk door een scholier 4098 woorden 25 april ,8 213 keer beoordeeld Vak Geschiedenis De economische crisis 1929 en de gevolgen voor Nederland. Inhoudsopgave Blz. 1 : Voorblad. Blz. 2 : Inhoudsopgave. Blz. 3 : Hoofd en deelvragen. Blz. 4 : Keuze voor dit onderwerp. Blz. 5,6,7 : Inleiding: Hoe ontstond de crisis? Blz. 8,9 : Wie was Colijn? Blz. 10,11 : De Nederlandse politiek. Blz. 12,13,14 : De gouden standaard. Blz. 15 : Samenvatting van alle uitwerkingen van de crisis. Blz. 16,17 : Conclusie. Blz. 18 : Gebruikte literatuur. Hoofdvraag Wat waren de gevolgen van de economische crisis voor de bevolking En wat deed de regering eraan? Deelvragen - Hoe is de crisis ontstaan? - Welke gevolgen voor Nederland : - in sociaal opzicht? - in economisch opzicht? - Wat waren de uitwerkingen van de crisis politiek van Colijn? - Wat was de effectiviteit van deze politiek met opzicht naar de economie? - Hoe moet de politiek van Colijn vanuit de economische theorie beoordeeld worden. En was het plan van de arbeid beter geweest? Pagina 1 van 9

2 Keuze voor dit onderwerp Onze interesse voor de economische crisis is groot. Toen we een onderwerp voor ons profiel werkstuk moesten verzinnen kwam de economische crisis van de jaren dertig tevoorschijn. We hebben allebei economie en geschiedenis, dit kwam mooi uit want deze vakken kan je allebei mooi combineren met de economische crisis van de jaren dertig. Ook was het zo dat dit onderwerp tijdens de lessen geschiedenis bij ons allebei grote interesse opwekte. Het leek ons leuk om over dit onderwerp meer te weten te komen met name tot de gevolgen voor Nederland en over de gevoerde politiek tijdens de crisis. Ook was het zo dat geschiedenis en economie het makkelijkst te combineren was met een profielwerkstuk en zo was onze eerste gedachte gelijk de economische crisis van 1929 Toen we met dit onderwerp bij U [leraar] zei u dat we ons werkstuk moesten concentreren op Nederland en op de Nederlandse politiek in de jaren die onder leiding stonden van premier dr. Hendrikus Colijn. Dit was bij nader inzien een zeer interessant en leerzaam onderwerp om te weten te komen hoe de politiek was tijdens die moeilijke periode in de crisistijd. Het was ook interessant om te zien dat wanneer er op dat moment zo`n grote crisis plaats vindt in Amerika de gevolgen merkbaar zijn in vele andere landen. Het was zeer interessant om uit te zoeken wat de Nederlandse politiek deed met dit moeilijke en grote probleem. Ook stuiten we op veelal nieuwe interessante feiten die voor ons nieuw waren. Het was dus heel leerzaam om aan dit onderwerp te werken en we hebben het dan ook met veel plezier gedaan. We hopen dat we ons werkstuk naar tevredenheid hebben gemaakt. [de auteurs] Inleiding: Hoe ontstond de crisis. In het begin van de jaren 20 ging het met de economie in de Verenigde Staten geweldig en vooral met de duurzame consumptie goederen. Daarin tegen ging het met de landbouw textiel industrie de kolenmijnbouw en de spoorwegen niet zo goed. Vooral in de landbouw ging het niet goed met de VS. Want na de eerste wereld oorlog nam de Verenigde Staten een groot deel van de productie van landbouw producten op zich om De Europese landen die onder de oorlog geleden hadden de kans te geven zich weer op te bouwen. Dus gingen de boeren in de VS meer verbouwen en produceren om dit te exporteren naar Europa en dus moesten de boeren in de VS leningen af gaan sluiten om meer land en grotere machines te kunnen kopen om dit alles te kunnen produceren. Maar naar verloop van een aantal jaren kwam de productie in Europa weer op gang en zaten de Amerikaanse boeren dus met productie overschoten die ze niet meer kwijt konden en dus ook met de leningen die ze niet meer konden afbetalen dus gingen veel boeren failliet en konden ze hun leningen dus niet meer terug betalen aan de banken die op deze manier haar reserves kwijt raakten. Het toezicht van de overheid op het verstrekken van die leningen door de banken was dus veel te weinig. Maar op de beurs ging het goed en de aandelen stegen zo snel dat iedereen daar wilde van profiteren. En dus gingen vele Amerikanen dus geld lenen en met dit geld aandelen kopen en die dan weer doorverkochten en hun lening Pagina 2 van 9

3 afbetaalde en de winst zelf hielden. Dit was natuurlijk een hele makkelijke manier van geld verdienen voor de gewone mens. Door deze snelle stijgingen van beurskoersen en de enorme economische vooruitgang was het vertrouwen in het vrije marktmechanisme zeer groot. De banken hielden de rente laag en de grote bedrijven werden door de overheid flink geholpen door hoge tariefmuren dus toch niet echt vrije markt. Ondanks de slechte staat van de landbouw en de financiële sector gingen de koersen op de beurs alleen maar hoger en hoger. Wel werd de arbeidsproductiviteit hoger en werd er dus meer geproduceerd, maar de inkomens van de arbeiders stegen niet mee. Het ging een hele tijd goed deze manier van beleggen maar toen er in de zomer van 1929 de eerste dalingen van beurskoersen waren te zien wisten de meeste mensen niet hoe gauw ze hun aandelen moesten verkopen. Want veel mensen speculeerden dus op de beurs met geleend geld en als de beurskoersen gingen dalen werden hun aandelen minder waard en de meeste waren bang dat ze dan hun leningen niet meer konden afbetalen en dus verkochten veel mensen hun aandelen om maar geen verlies te draaien en dus bleven de aandelen dalen omdat de speculanten geen vertrouwen hadden in de beurskoersen en dit snel verkopen van dalende aandelen bracht een zo genoemd sneeuwballeneffect teweeg. Dit sneeuwballeneffect betekent dat als er iemand of een aantal mensen door de dalende koersen zijn of haar aandelen verkocht de koersen nog verder daalden en dat er zo steeds meer mensen (over het algemeen speculanten in het begin) hun aandelen verkochten. Dus als er één begint er steeds meer mensen volgen dan spreek je van een sneeuwballeneffect. Dus bleven de koersen dalen en de beleggers waren dus al hun vertrouwen in de beurs kwijt en wisten niet hoe snel ze hun aandelen moesten verkopen want dalende aandelen waren er in de jaren 20 niet geweest en dus wisten veel beleggers niet wat ze moesten doen. Dus verkochten de speculanten op de beurs hun aandelen om maar niet in de schulden te komen. En toen gebeurde iets waar niemand op gerekend had op donderdag 29 oktober 1929 stortte de beurskoersen finaal in. Ruim 16 miljoen aandelen werden aangeboden voor spotprijsjes. Speculanten op de beurs konden hun leningen niet meer afbetalen en kwamen dus in de schulden. Maar ook doordat de banken geen reserves meer hadden door de grote leningen in de landbouw die door faillissement niet meer konden worden terug betaald aan de banken. Op die manier werd het allemaal nog erger dan het al was. Mensen gingen zo snel mogelijk proberen hun aandelen als ze die nog hadden te verkopen en al hun spaargeld van de bank halen om dat maar niet ook kwijt te raken. Daardoor gingen vele banken failliet. Ook ging de koopkracht flink achteruit. Gevolg hiervan was dat er vele mensen werden ontslagen omdat de eigenaren van die bedrijven hun niet meer konden betalen. De meeste Amerikanen dachten dat deze crisis een tijdelijke zaak was maar toen de crisis langer aanhield dan verwacht werden velen Amerikanen toch ongerust en werd het vertrouwen steeds minder en minder. Deze crisis had natuurlijk meteen effect op Europa omdat de landen die zich hadden bemoeid met de eerste wereld oorlog geen leningen meer kregen van de VS om het land verder op te bouwen.hierdoor was er niet alleen in de VS grote werkloosheid maar ook in landen in Europa die door het stop zetten van deze leningen veel te maken kregen met grote werkloosheid. Ook voerde de VS grote importheffingen op buitenlandse producten om op die manier te proberen de productie in eigen land weer op de rails te krijgen. Gevolg hiervan was natuurlijk dat de Europese landen bleven zitten met hun producten en ze aan de straat stenen niet meer kwijt konden. (Uit: Memo: Geschiedenis voor de 2de Fase) Pagina 3 van 9

4 Wie was Colijn? Colijn was voor Nederland de leider van de ARP. De ARP was voor Nederland de grote partij van die tijd. Colijn voerde een voor de bevolking van Nederland niet goed beleid. Colijn had veel vrienden die veel geld hadden. De richtlijn van zijn belijd was om de gulden hard te houden. Dit betekent dat de gulden in tegenstelling tot de munteenheden van de meeste andere landen de zelfde waarde hield en maar iets daalde. Dit was ongunstig voor de afzet in het buitenland, want de waarde van de munten in alle andere landen in Europa werd lager en omdat Colijn de waarde van de gulden niet liet dalen was het niet meer gunstig en winstgevend om voor andere landen te importeren uit Nederland. Er waren veel partijen in Nederland tijdens de crisistijd die dachten dat ze de problemen wel eventjes op zouden kunnen lossen. Er kwamen drie grote Partijen naar voren. Dit waren de Rooms-Katholieke Staats partij (RKSP), De Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en de Sociaal Democratische Arbeids Partij (SDAP). Colijn was de lijsttrekker van de grootste partij, de ARP. Hij gaf in de jaren leiding aan vier achtereenvolgende kabinetten. Ondanks de slechte toestand in Nederland bleven de meeste mensen vertrouwen in Colijn hebben. De ARP kan je het best vergelijken met het CDA van tegenwoordig. Kernstuk van zijn liberale politiek was de handhaving van de gouden standaard*. Hierdoor moesten overheidsbezuinigingen en inkomensverlaging worden doorgevoerd. Deze gouden standaard werd pas in 1936 losgelaten. In tegenstelling tot vele andere Europese landen die de gouden standaard al in 1933 loslieten. In plaats van meegaan met andere Europese landen hield Nederland een aanpassing en steunkoers. Doordat pas in een zo laat stadium van de gouden standaard liep Nederland een achterstand op ten opzichte van andere landen. De crisis had wellicht eerder voorbij kunnen zijn als dit alles in 1933 al was gebeurd. Dit was eigenlijk één van de grootste en enige aanmerkingen die er waren op de gevoerde politiek van Colijn. Natuurlijk waren er tegenstanders maar Colijn heeft er toch voor gezorgd dat tijdens zo`n zware periode in ons land alles toch goed en netjes werd geregeld. Maar iedereen moet toegeven dat Colijn tijdens deze periode toch een goede leidsman is geweest voor Nederland en de Nederlandse economie. (* Uit: De laatste tijd door P. Luykx/N. Bootsma. Blz. 231) De Nederlandse politiek De Nederlandse politiek ten tijde van de crisis werd omschreven als deflatiepolitiek of ook wel aanpassingspolitiek genoemd*. Dit betekent dat men in Nederland het prijspeil heel laag wou hebben zodat Nederland voor andere landen aantrekkelijk werd om van te importeren. Op deze manier wou men ervoor zorgen dat toch alle producten werden verkocht. Alles werd verlaagt prijzen, belastingen, huur en ook de lonen. Maar grote verbeteringen of vooruitgangen bleven uit. Dit was omdat de prijzen in de andere landen sneller daalden dan in Nederland. Want in de andere landen had men de munteenheid laten devalueren en de gouden standaard (komt later nog uitvoerig in beeld) werd losgelaten en dus de waarde van de munt laten dalen waardoor de prijsdalingen nog sneller gingen. Nederland was standvast en Pagina 4 van 9

5 liet de gulden zijn waarde behouden. Uiteindelijk op 27 september 1936 liet de Nederlandse regering toch de gouden standaard los*. Toen steeg de export meteen voor het eerst sinds jaren, maar dit was maar van tijdelijke aard, want er was nog lang geen sprake van echt economisch herstel. Er was ook massale werkloosheid, deze bedroeg maar liefst 25%. De overheid stelde hiertegenover projecten om de werkloosheid te drukken, dit lukte gedeeltelijk maar de werkloosheid bleef aanhouden ook al was het niet zo extreem meer als voorheen. De overheid deed wat aan de infrastructuur die hierdoor verbeterde. Maar de overheid investeerde niet in het bedrijfsleven, hierdoor bleef de vraag naar arbeid relatief laag. De overheid streefde een kloppende begroting na dus vandaar dat de overheid geen zin had om geld te lenen en dat te investeren in bedrijven. De lonen bleven hierdoor ook laag en dat was zonde want hierdoor konden de burgers niet veel geld investeren. Dat zou betekenen dat er meer werkgelegenheid zou komen om aan de gestegen vraag naar producten te voldoen. De SDAP had wel zoiets bedacht, ze kwam in 1936 met het plan van de arbeid. Dit hield in dat er grote bedragen in het bedrijfsleven zouden worden gepompt. Dit samen met de verkorte werktijden en verplicht pensioen leiden tot nieuwe banen. Colijn vond dit maar niks. Hij vond dat alles wat nuttig was aan het plan van de arbeid al gebeurde. De andere meetellende stemmen vonden dit plan te duur. De kiezers vonden dit plan ook maar niks want het ging net wat beter met de economie dus vonden ze dat het beleid wat op dat moment gevoerd werd maar moest blijven. (* Uit: Het jongste verleden door MR P.J. Oud> Hd. 5 blz. 140) (* Uit: Het jongste verleden door MR P.J. Oud> Hd. 12 blz. 376) De gouden standaard. Eén van de belangrijkste begrippen tijdens de economische crisis was de gouden standaard. De Nederlandse regering wilde in de begin jaren van de crisis vasthouden aan deze gouden standaard en zo de waarde van de gulden gewaarborgd houden. Ondanks dat het woord devaluatie tijdens het begrotingsdebat van 1933 wel is gevallen*. De gouden standaard betekent eigenlijk dat de waarde van de gulden is gekoppeld aan de waarde van goud waardoor het waardevast is. Als je van de gouden standaard afwijkt dan laat je de waarde van de gulden afhangen van de economie. Dit vonden vele kamerleden te riskant omdat het juist de economie was die slechter en slechter werd. Als je de gouden standaard verlaat dan laat je de waarde van de gulden afhangen van het economische proces van vraag en aanbod. Maar door de grote werkloosheid in Nederland was de koopkracht natuurlijk heel erg laag omdat de meeste mensen niet veel te besteden hadden. De meeste mensen waren bang dat door het loslaten van de gouden standaard de gulden in waarde enorm zou gaan dalen. Belangrijk was het daarom dat bij het verlaten van de gouden standaard het binnenlands prijspeil te drukken, waardoor producten goedkoper werden en hierdoor de waarde daling van de gulden werd gecompenseerd. Pagina 5 van 9

6 Er werden in andere Europese landen grote tariefmuren gebouwd om de binnenlandse afzetmarkt en dus de binnenlandse producenten te beschermen. Op die manier werden producenten in eigenland beschermt om op die manier hun producten aan de man te brengen en zo de algehele afzetmarkt te vergroten van het eigen land. Deze bescherming zorgde ervoor dat eigen producenten er weer boven op konden komen en dat de producten die goedkoop in het buitenland werden geproduceerd zo duur werden gemaakt (door hoge tariefmuren) dat de producenten in eigen land goedkoper waren en dus werd de binnenlandse economie op die manier beschermd en krabbelde de economie in deze Europese landen er langzaam maar zeker weer bovenop. Ondanks dat vele Europese landen in een vroeg stadium deze gouden standaard verlieten, hield Nederland hier lange tijd toch aan vast. Om precies te zijn tot 27 september Later waren er veel kritieken omdat in de ogen van menig critici de gouden standaard veel te laat werd losgelaten. (Uit: Het jongste verleden door P.J. Oud> Hd. 3 Blz. 90) Het was van groot belang dat na het loslaten van de gouden standaard dat de lonen van particuliere bedrijven naar beneden gingen om zo het verlies op te vangen wat met het loslaten van de gouden standaard werd veroorzaakt. Want doordat de economie nog erg onstabiel was in het begin stadium was het onmogelijk om vast te houden aan dezelfde terwijl de afzet in het begin alleen maar zou dalen. Maar als de lonen moesten dalen dan was het natuurlijk ook logisch dat de kosten van het levensonderhoud naar beneden moesten gaan. Want als het loon lager wordt moet je natuurlijk wel het eerste levensonderhoud kunnen betalen en dat kan niet als de prijzen op hetzelfde niveau zouden blijven. Dus daalde de prijzen. De meest belangrijke en duurste kostenpost was de huur. Want hoe liet je deze dalen? Eén van de mogelijkheden was een daling van de rente waardoor het voor verhuurders goedkoper werd waardoor een huurverlaging kon worden doorgevoerd. Ook wou de regering door een gunstige hypotheekregeling de bouw van huizen tegen lagere huur tarieven bevorderen. Dit laatste kon alleen als gemeente bij verstrekken van de bouwgrond en bouwvakkers bij het bepalen van hun lonen deze neerwaarts wouden laten gaan*. Ook zal het zo worden dat bedrijven die de economische gesteldheid bevorderen door het drukken van lonen en/of het verlagen van prijzen in aanmerking kwamen voor een vergoeding als dit daadwerkelijk de economie vooruit hielp. Ook was het dan zo dat doordat particuliere bedrijven de economische gesteldheid verbeterde en lagere prijzen rekenden doordat ze vaak werklozen in dienst namen die bereid waren te werken tegen een aanzienlijk lager loon dan ze gewent waren. Dit was ook gunstig voor de uitgaven van de regering die daardoor minder geld hoefde uit te geven aan het bekostigen van uitkeringen. Colijn zei ook: Wil ons land voor de toenemende bevolking arbeid vinden, dan is de industrie de enige uitkomst. Dit was een goede uitspraak omdat er in de landbouw weinig mensen meer konden worden voorzien van werk. Maar het grote probleem van een industrialisatie in Nederland was dat Nederland in onvoldoende mate beschikte over de benodigde grondstoffen. (Uit: Het jongste verleden door P.J. Oud> Hd. 3 Blz. 93) Pagina 6 van 9

7 Die moesten worden geïmporteerd. Maar tegenover import moet natuurlijk export staan. Dit was een groter probleem dan dat op financieel gebied. De handelspolitiek was natuurlijk heel moeilijk omdat alle landen hun binnenlandse economie beschermde om hun eigen economie er weer bovenop te helpen. Samenvatting van alle uitwerkingen van de crisis: In 1929 begon de economische in Amerika. Doordat de mensen teveel leenden en teveel speculeerden in aan delen. De hele economie in Amerika stortte in. De sneeuwbal begon te rollen en vele landen werden in deze val meegesleept, zo ook Nederland. De grootste partij in die tijd in Nederland was de ARP. Colijn was de lijsttrekker van die partij. Hij was dus de aangewezen persoon om een oplossing voor de ontstane crisis te vinden. Zelfs zijn tegenstanders vonden dat hij de juiste persoon was om het crisisbeleid te voeren*. Zijn politiek was goed maar de economie kon al veel eerder op haar oude peil terug zijn gekomen: Doordat Colijn de gouden standaard niet los liet in 1933 maar pas in 1936 ging kostbare tijd verloren. Het loslaten van deze gouden standaard stond niet op zichzelf. Het moest samengaan met een verlaging van de lonen en de vaste kosten*. Het eerste levensonderhoud moest hierdoor niet duurder worden. Doordat dit allemaal werd geregeld kon de gouden standaard worden losgelaten. De andere landen lieten haar valuta al in 1933 dalen, Colijn (de ARP) deed dit dus pas in Daardoor kwam Nederland achterop te lopen bij haar internationale concurrenten. Deze achterstand is eigenlijk onnodig geweest omdat ook Nederland had mee kunnen gaan met andere Europese landen in 1933 in plaats van in Ook was het zo dat investeringen in de landbouw om arbeidsplaatsen te scheppen eigenlijk niet kon omdat daar geen arbeiders nodig waren. De enige uitkomst in de ogen van Colijn was de industrie. Maar dit is voor Nederland heel moeilijk omdat Nederland niet over de benodigde grondstoffen beschikt die nodig zijn voor een goede industrialisatie. Dus zal je het moeten importeren, maar dit is op den duur alleen mogelijk als daar export tegenover staat. Als er geen export is dan kan je ook niet importeren dus dit was een zeer moeilijke kwestie. Hierbij kom je weer op het probleem van de handelspolitiek. Volgens Colijn lagen daar veel meer moeilijkheden dan in het financiële gedeelte. (* citaat uit: Het jongste verleden door MRP.J. Oud> Hd. 2 blz. 34) (* Uit: Het jongste verleden door MR P.J. Oud> Hd. 3 blz. 93) Conclusie: De beoordeling van de crisispolitiek die Colijn voerde is moeilijk. Je kan de politiek die hij voerde wel vergelijken met de andere opties maar je weet niet hoe die hadden uitgepakt. Op verschillende punten had het wel duidelijk beter gekund. Colijn hield de gulden hard (hij liet de waarde van de gulden niet dalen). Dit had hij volgens ons wel beter kunnen want doordat hij de waarde van de gulden niet liet dalen daalde de afzet in het buiten. Hierdoor daalde ook Pagina 7 van 9

8 automatisch de productie, dit leidde er weer toe dat veel mensen ontslagen werden. Die werklozen hadden het niet breed dus zij konden ook amper in de economie investeren. Het was volgens ons misschien beter geweest als Colijn en het kabinet de gouden standaard eerder hadden verlaten en niet zolang hieraan hadden vastgehouden. Dan waren de gevolgen van de crisis misschien sneller opgelost en was de economie veel sneller weer op een gezond peil gekomen. Als de Nederlandse regering in 1933 net als vele andere Europese landen de gouden standaard hadden losgelaten in plaats van in 1936 was de economie misschien veel eerder hersteld. Dit had volgens ons dus veel sneller gekund dan dat is gebeurd. Het plan van de arbeid was misschien wel erg duur geweest maar het had wel tot goede resultaten geleid. Verder zijn de grote projecten die werden ondernomen wel positief uitgevallen. Hierdoor werden er toch weer redelijk wat mensen aan het werk geholpen, waardoor de investeringen weer stegen en waardoor het geld weer aan het rollen kwam. Maar doordat de bevolking in Colijn bleef geloven kon hij zijn beloftes waarmaken en Nederland is er weer bovenop gekomen naar verloop van tijd. De politiek die Colijn voerde was een op zich goede politiek ondanks dat sommige mensen felle kritiek op zijn beleid hadden stonden de meeste mensen achter het gevoerde beleid. Maar zoals ik al zei is onze enige kritiek op de politiek in de crisisjaren dat er niet snel genoeg van de gouden standaard werd afgeweken waardoor men een achterstand opliep ten opzichte van andere Europese landen. Het was al met al een zeer interessant onderwerp alleen door het steeds meer te specificeren op een betrekkelijk klein gedeelte (alleen de gevolgen voor Nederland) was het wel een redelijk moeilijk onderwerp. Maar het was ondanks de moeilijkheid een heel leerzaam onderwerp en heel leuk onderwerp om je in te verdiepen. We hopen dat dit profielwerkstuk u tot tevredenheid zal stemmen. Wij waren althans tevreden met het eind resultaat. Het was allemaal zeer leerzaam om te zien dat een ramp in Amerika zulke verstrekkende gevolgen kan hebben op ons kleine kikkerlandje. We hopen op een goede beoordeling. Met vriendelijke groeten, [de auteurs] Gebruikte literatuur: - Titel :De laatste tijd (geschiedschrijving over Nederland in 20e eeuw) Auteurs : P. Luykx en N. Bootsma. - Titel : De grote depressie en de New Deal. Auteur : Drs. A. Lammers. - Titel : Het jongste verleden. Auteur : MR P.J. Oud. Pagina 8 van 9

9 - Titel : Het gebeurde in 1929 Auteur : Leonard de Vries. Pagina 9 van 9

Samenvatting Geschiedenis Module 3, Welvaart in Amerika en Nederland

Samenvatting Geschiedenis Module 3, Welvaart in Amerika en Nederland Samenvatting Geschiedenis Module 3, Welvaart in Amerika en Nederland Samenvatting door een scholier 583 woorden 8 februari 2005 4,7 21 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Memo Module 3, aantekeningen.

Nadere informatie

Sectorwerkstuk Economie Economische crisis

Sectorwerkstuk Economie Economische crisis Sectorwerkstuk Economie Economische crisis Sectorwerkstuk door A. 2214 woorden 2 februari 2013 6,6 119 keer beoordeeld Vak Methode Economie Pincode Deelvraag 1: Wat zijn de oorzaken van de Economische

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie Derde Wereld schuld

Praktische opdracht Economie Derde Wereld schuld Praktische opdracht Economie Derde Wereld sc Praktische-opdracht door een scholier 2339 woorden 17 juni 2001 6,5 243 keer beoordeeld Vak Economie Voorwoord Ons verslag gaat over de Derde-Wereldsc. Wij

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie De economische groei in Nederland in jaren-90

Praktische opdracht Economie De economische groei in Nederland in jaren-90 Praktische opdracht Economie De economische groei in Nederland in jaren-90 Praktische-opdracht door een scholier 3697 woorden 29 juni 2004 4,7 54 keer beoordeeld Vak Economie Inleiding Deze praktische

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie Kredietcrisis in Nederland

Praktische opdracht Economie Kredietcrisis in Nederland Praktische opdracht Economie Kredietcrisis in Nederland Praktische-opdracht door een scholier 2625 woorden 16 augustus 2010 5,3 48 keer beoordeeld Vak Economie Wat zijn de gevolgen van de kredietcrisis?

Nadere informatie

6,1. Praktische-opdracht door een scholier 2179 woorden 5 december keer beoordeeld

6,1. Praktische-opdracht door een scholier 2179 woorden 5 december keer beoordeeld Praktische-opdracht door een scholier 2179 woorden 5 december 2007 6,1 19 keer beoordeeld Vak Economie Inleiding Onze PO van geschiedenis gaat over de verschillende factoren van de handel. Ook in welke

Nadere informatie

ALGEMENE ECONOMIE /03

ALGEMENE ECONOMIE /03 HBO Algemene economie Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 M Productiefactoren: alle middelen die gebruikt worden bij het produceren: NOKIA: natuur, ondernemen, kapitaal,

Nadere informatie

De economische wereldcrisis

De economische wereldcrisis De economische wereldcrisis (9.2) Onderzoeksvraag: Wat waren de oorzaken van de economische wereldcrisis van 1929 en waarom duurde die crisis zo lang? Kenmerkend aspect: De crisis van het wereldkapitalisme.

Nadere informatie

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering.

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering. Top 100 vragen. De antwoorden! 1 Als de lonen stijgen, stijgen de productiekosten. De producent rekent de hogere productiekosten door in de eindprijs. Daardoor daalt de vraag naar producten. De productie

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 paragraaf 1 t/m 5

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 paragraaf 1 t/m 5 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 paragraaf 1 t/m 5 Samenvatting door Sven 1427 woorden 12 april 2018 7,7 2 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Sprekend verleden Paragraaf 3.1 In de wereld van

Nadere informatie

5,2. Profielwerkstuk door een scholier 1959 woorden 2 april keer beoordeeld

5,2. Profielwerkstuk door een scholier 1959 woorden 2 april keer beoordeeld Profielwerkstuk door een scholier 1959 woorden 2 april 2006 5,2 43 keer beoordeeld Vak Economie Onze hoofdvraag is: Wat voor invloed had de Wall street crash voor het buitenland? Deelvragen zijn: Wat is

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

6,7. Praktische-opdracht door een scholier 4059 woorden 9 juni keer beoordeeld. Geschiedenis. Inleiding:

6,7. Praktische-opdracht door een scholier 4059 woorden 9 juni keer beoordeeld. Geschiedenis. Inleiding: Praktische-opdracht door een scholier 4059 woorden 9 juni 2005 6,7 23 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Inleiding: De Grote Depressie was de grootste economische crisis die Amerika ooit heeft meegemaakt.

Nadere informatie

HET BEROEP VAN MAKELAAR IN ONROEREND GOED VIND IK ONTROEREND GOED!!!!!

HET BEROEP VAN MAKELAAR IN ONROEREND GOED VIND IK ONTROEREND GOED!!!!! Werkstuk door een scholier 2095 woorden 18 december 2002 7,3 109 keer beoordeeld Vak Economie HET BEROEP VAN MAKELAAR IN ONROEREND GOED VIND IK ONTROEREND GOED!!!!! 1. Inleiding. Het onderwerp makelaardij

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Het Taylor-Romer model

Hoofdstuk 2: Het Taylor-Romer model Hoofdstuk 2: Het Taylor-Romer model 1. Opbouw van de AV-lijn A. Relatie tussen reële bbp en rente Fragment: Belgische glansprestatie (Tijd, 31/12/2004) Bestedingen De consumptie van de gezinnen groeide

Nadere informatie

Innovatie, modernisering, goede scholing - een land levert dan goede kwaliteit. Afnemers; goede verhouding prijs en kwaliteit

Innovatie, modernisering, goede scholing - een land levert dan goede kwaliteit. Afnemers; goede verhouding prijs en kwaliteit Samenvatting door een scholier 1633 woorden 8 juni 2007 6,5 4 keer beoordeeld Vak Economie Economie Internationale Handel. Hoofdstuk 1 Nederland handelsland. Nederland afhankelijk van handel omdat het

Nadere informatie

Eindexamen economie vwo II

Eindexamen economie vwo II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Voorbeelden van een

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Werkstuk Geschiedenis Franse Revolutie

Werkstuk Geschiedenis Franse Revolutie Werkstuk Geschiedenis Franse Revolutie Werkstuk door een scholier 2119 woorden 15 april 2004 4,1 38 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Inleiding In nu volgend werkstuk ga ik proberen de vraag: Ging het slecht

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie De kredietcrisis en verder

Praktische opdracht Economie De kredietcrisis en verder Praktische opdracht Economie De kredietcrisis en verder Praktische-opdracht door 1859 woorden 2 juni 2014 5 4 keer beoordeeld Vak Methode Economie LWEO Opdracht 1: D. E. Met de term economische groei wordt

Nadere informatie

6.7. Praktische-opdracht door een scholier 1921 woorden 23 juni keer beoordeeld. Inhoudsopgave

6.7. Praktische-opdracht door een scholier 1921 woorden 23 juni keer beoordeeld. Inhoudsopgave Praktische-opdracht door een scholier 1921 woorden 23 juni 2005 6.7 110 keer beoordeeld Vak Economie Inhoudsopgave - Inleiding (Waarom heb ik voor dit onderwerp gekozen, hoofd- en deelvragen.) 1. Hoe komt

Nadere informatie

Valutamarkt. fransetman.nl

Valutamarkt. fransetman.nl euro in dollar wisselkoers Wisselkoers (ontstaat op valutamarkt) Waarde van een munt uitgedrukt in een andere munt Waardoor kan de vraag naar en het aanbod van veranderen? De wisselkoers van de euro in

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 9: Paragraaf 1 t/m 4

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 9: Paragraaf 1 t/m 4 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 9: Paragraaf 1 t/m 4 Samenvatting door een scholier 789 woorden 5 juni 2012 5,5 2 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Memo Paragraaf 1 18 juni 1914 - Franz Ferdinand

Nadere informatie

6,3 ECONOMIE. Samenvatting door een scholier 4680 woorden 25 januari keer beoordeeld. Lesbrief Globalisering INFLATIE

6,3 ECONOMIE. Samenvatting door een scholier 4680 woorden 25 januari keer beoordeeld. Lesbrief Globalisering INFLATIE Samenvatting door een scholier 4680 woorden 25 januari 2011 6,3 17 keer beoordeeld Vak Economie ECONOMIE Lesbrief Globalisering INFLATIE Soort Oorzaken OPLOSSINGEN Vraag Bestedingsinflatie Door de oplevende

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2008-I

Eindexamen economie 1 vwo 2008-I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 vergemakkelijken van het ontslaan

Nadere informatie

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M)

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M) 1) Geef de omschrijving van trendmatige groei. 2) Wat houdt conjunctuurgolf in? 3) Noem 5 conjunctuurindicatoren. 4) Leg uit waarom bij hoogconjunctuur de bedrijfswinsten zullen stijgen. 5) Leg uit waarom

Nadere informatie

UIT de arbeidsmarkt

UIT de arbeidsmarkt Verandering van de werkloosheid. Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt zijn onderhevig aan continue veranderingen. Als gevolg daarvan verandert de omvang van de werkloosheid in een land ook continue. Werkloosheid

Nadere informatie

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Als je moet kiezen welk plaatje je op je cijferlijst zou willen hebben,

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-II 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 artikel 1 Een verklaring waaruit

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie Wat voor rol heeft de opkomende economie van China in de wereldeconomie?

Praktische opdracht Economie Wat voor rol heeft de opkomende economie van China in de wereldeconomie? Praktische opdracht Economie Wat voor rol heeft de opkomende economie van China in de wereldeconomie? Praktische-opdracht door een scholier 2129 woorden 18 juni 2006 6,5 45 keer beoordeeld Vak Economie

Nadere informatie

Praktische-opdracht door een scholier 2299 woorden 11 april keer beoordeeld. Deelvragen: 1. Wat is de prijzenoorlog in de supermarkten?

Praktische-opdracht door een scholier 2299 woorden 11 april keer beoordeeld. Deelvragen: 1. Wat is de prijzenoorlog in de supermarkten? Praktische-opdracht door een scholier 2299 woorden 11 april 2006 7 67 keer beoordeeld Vak Economie Deelvragen: 1. Wat is de prijzenoorlog in de supermarkten? 2. Wat zijn de voor en nadelen ervan? 3. Hoe

Nadere informatie

Begrippenlijst Economie Internationale Handel

Begrippenlijst Economie Internationale Handel Begrippenlijst Economie Internationale Handel Begrippenlijst door een scholier 1948 woorden 10 maart 2004 6,4 29 keer beoordeeld Vak Economie Hoofdstuk 1, Nederland Handelsland arbeidsproductiviteit De

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie Euro

Praktische opdracht Economie Euro Praktische opdracht Economie Euro Praktische-opdracht door een scholier 1619 woorden 17 februari 2003 6,7 12 keer beoordeeld Vak Economie 1 Onderzoeksvraag. Mijn onderzoeksvraag is: Wat zijn de voor- en

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie Inflatie

Praktische opdracht Economie Inflatie Praktische opdracht Economie Inflatie Praktische-opdracht door een scholier 1658 woorden 20 juni 2005 6,9 44 keer beoordeeld Vak Economie Wat is Inflatie? Wat is inflatie en wat is een prijsindexcijfer?

Nadere informatie

Samenvatting Economie Hoofdstuk 4.1 t/m 4.6

Samenvatting Economie Hoofdstuk 4.1 t/m 4.6 Samenvatting Economie Hoofdstuk 4.1 t/m 4.6 Samenvatting door een scholier 1377 woorden 29 maart 2010 7 6 keer beoordeeld Vak Methode Economie In balans Economie samenvatting Hoofdstuk 4 Beroepsbevolking

Nadere informatie

5,8. Paragraaf 1.1 Economische ontwikkelingen in Nederland. Paragraaf 1.2 Arm en Rijk. Paragraaf 1.3 Reacties op industrialisatie en Schaalvergroting

5,8. Paragraaf 1.1 Economische ontwikkelingen in Nederland. Paragraaf 1.2 Arm en Rijk. Paragraaf 1.3 Reacties op industrialisatie en Schaalvergroting Samenvatting door een scholier 957 woorden 9 december 2004 5,8 23 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Memo Geschiedenis Samenvatting Module 3 H1: de opkomst van de industriële samenleving Paragraaf

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2007-I

Eindexamen economie 1 vwo 2007-I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 Een antwoord waaruit

Nadere informatie

Antwoorden Economie H1; Productie en Productiefactoren (Present)

Antwoorden Economie H1; Productie en Productiefactoren (Present) Antwoorden Economie H1; Productie en Productiefactoren (Present) Antwoorden door een scholier 1164 woorden 25 maart 2004 5,1 76 keer beoordeeld Vak Economie Hoofdstuk 1: productie en productiefactoren

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 Rek in het arbeidsaanbod 1 maximumscore 2 Doordat het aanbod van

Nadere informatie

Te weinig verschil Verschil tussen de hoogte van uitkeringen en loon is belangrijk. Het moet de moeite waard zijn om te gaan werken.

Te weinig verschil Verschil tussen de hoogte van uitkeringen en loon is belangrijk. Het moet de moeite waard zijn om te gaan werken. Hoofdstuk 4 Inkomen Paragraaf 4.1 De inkomensverschillen Waardoor ontstaan inkomens verschillen. Inkomensverschillen ontstaan door: Opleiding Verantwoordelijkheid Machtspositie Onregelmatigheid of gevaar

Nadere informatie

Vroeger: directe ruil goederen tegen goederen, nadeel: moeilijk waardeverhouding / ruilverhouding te schatten.

Vroeger: directe ruil goederen tegen goederen, nadeel: moeilijk waardeverhouding / ruilverhouding te schatten. Samenvatting door een scholier 1593 woorden 27 juni 2003 4,4 11 keer beoordeeld Vak Economie Leerstof Economie 1: Hoofdstuk 4: Vroeger: directe ruil goederen tegen goederen, nadeel: moeilijk waardeverhouding

Nadere informatie

De groei van de wereldeconomie wordt gemeten aan de hand van de groei van de nationale productie van alle landen in de wereld

De groei van de wereldeconomie wordt gemeten aan de hand van de groei van de nationale productie van alle landen in de wereld Samenvatting door een scholier 1909 woorden 17 april 2007 4,8 30 keer beoordeeld Vak Economie Hoofdstuk 1 Import: goederen uit het buitenland kopen Export: producten aan het buitenland verkopen Uitvoersaldo:

Nadere informatie

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh E F F E C T U E E L augustus 2011-18 Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh Hilaire van den Bergh werkt bij BCS Vermogensbeheer B.V. te Rotterdam. De inhoud van deze publicatie schrijft hij

Nadere informatie

Samenvatting Economie Internationale handel

Samenvatting Economie Internationale handel Samenvatting Economie Internationale handel Samenvatting door een scholier 1484 woorden 7 oktober 2003 5,5 44 keer beoordeeld Vak Economie Lesbrief Internationale handel HS 1 Nederland handelsland Par.

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Markt en overheid - uitwerkingen bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 5 en 6

Markt en overheid - uitwerkingen bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 5 en 6 Markt en overheid - uitwerkingen bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 5 en 6 1 Nog niet zo lang geleden had je als boer te maken met een melkquotum. Een melkquotum betekent dat je een maximale hoeveelheid

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Van Lieshout & Partners Nieuwsbrief 3 e kwartaal Bron: Reuters

Van Lieshout & Partners Nieuwsbrief 3 e kwartaal Bron: Reuters In onze eerste nieuwsbrief nieuwe stijl willen wij terugblikken op het afgelopen kwartaal, lichten wij ons beleggingsbeleid nader toe en uiteraard geven wij onze visie op de financiële markten. Terugblik

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2007-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2007-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 twee van de volgende voorbeelden

Nadere informatie

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Sectorwerkstuk Economie Inflatie

Sectorwerkstuk Economie Inflatie Sectorwerkstuk Economie Inflatie Sectorwerkstuk door een scholier 2560 woorden 7 januari 2007 6,3 70 keer beoordeeld Vak Economie De inflatie van Nederland en de Eurozone tussen 2000 en 2004. Inhoudsopgave:

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: HAVO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 Zakelijk boeren 1 maximumscore 1 A, B, D, E, F, H Opmerking

Nadere informatie

Antwoorden Economie Handel

Antwoorden Economie Handel Antwoorden Economie Handel Antwoorden door een scholier 973 woorden 14 april 2004 4,8 61 keer beoordeeld Vak Economie Begrippen: Open Economie: Bijvoorbeeld: Nederland exporteert veel goederen en diensten

Nadere informatie

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5 ANTWOORDEN EINDTOETS HOOFDSTUK 5 RONDKOMEN ANTWOORDEN HOOFDSTUK 5 TOETS 1 RONDKOMEN 1 Prioriteiten stellen. 2 B 3 2,55 + 2,80 = 5,35 4 52 27 : 12 + 95 : 2 + 40,50 : 3 + 25 = 203. 5 A 3; B 4; C 2; D 1.

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

Samenvatting Economie Hoofdstuk 9 en 10

Samenvatting Economie Hoofdstuk 9 en 10 Samenvatting Economie Hoofdstuk 9 en 10 Samenvatting door een scholier 2188 woorden 14 februari 2016 8,6 15 keer beoordeeld Vak Methode Economie Pincode Hoofdstuk 9: Schommelingen in de economie 9.1 Schommelingen

Nadere informatie

Samenvatting Economie Werk hoofstuk 1 t/m 3

Samenvatting Economie Werk hoofstuk 1 t/m 3 Samenvatting Economie Werk hoofstuk 1 t/m 3 Samenvatting door H. 1812 woorden 16 juni 2013 6 4 keer beoordeeld Vak Methode Economie LWEO Economie samenvatting Werk hoofdstuk 1, 2 en 3 Hoofdstuk 1. Werken

Nadere informatie

H1: Economie gaat over..

H1: Economie gaat over.. H1: Economie gaat over.. 1: Belangen Geld is voor de economie een smeermiddel, door het gebruik van geld kunnen we handelen, sparen en goederen prijzen. Belangengroep Belang = Ze komen op voor belangen

Nadere informatie

Eindexamen economie havo I

Eindexamen economie havo I Opgave 1 Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. 1 Voorbeeld van een juiste berekening: 47,5 27,5 100% = 72,73% 27,5

Nadere informatie

De economische wereldcrisis

De economische wereldcrisis Opdrachtenblad Inleiding In 1929 brak een crisis uit die in korte tijd de economie in een groot deel van de wereld aantastte. De economische crisis zou jaren duren, tot aan het begin van de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Inleiding regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst

Inleiding regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst Inleiding regeerakkoord 2017-2021 Vertrouwen in de toekomst Inleiding Mensen in Nederland hebben veel vrijheid. Nederlanders vormen een sterke groep. Iedereen kan proberen om verder te komen in zijn leven.

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie Beleggen

Praktische opdracht Economie Beleggen Praktische opdracht Economie Beleggen Praktische-opdracht door een scholier 1965 woorden 30 oktober 2003 8,1 62 keer beoordeeld Vak Economie Inhoud: 1. Inhoudsopgave 2. Inleiding 3. Wat is beleggen? 4.

Nadere informatie

Miljoenennota in begrijpelijke taal

Miljoenennota in begrijpelijke taal Samenvatting Miljoenennota in begrijpelijke taal D66 krijgt het voor elkaar 20180920102008_1837.adpro.indd 1 9/20/2018 10:20:25 AM Wat is de Miljoenennota? 2 Elk jaar presenteert de minister van Financiën

Nadere informatie

Samenvatting Economie Internationale Handel

Samenvatting Economie Internationale Handel Samenvatting Economie Internationale Handel Samenvatting door een scholier 1611 woorden 9 september 2001 6,5 169 keer beoordeeld Vak Economie Economie Internationale Handel Hoofdstuk 1 Nederland is erg

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een voorbeeld van een

Nadere informatie

Samenvatting Economie Lesbrief Internationale handel

Samenvatting Economie Lesbrief Internationale handel Samenvatting Economie Lesbrief Internationale handel Samenvatting door een scholier 1819 woorden 4 mei 2004 8,2 97 keer beoordeeld Vak Economie INTERNATIONALE HANDEL COMPLETE SAMENVATTING: H 1 T/M 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

10-jaars rente Duitsland. 10-jaars rente VS. Van Lieshout & Partners Nieuwsbrief 4 e kwartaal 2017

10-jaars rente Duitsland. 10-jaars rente VS. Van Lieshout & Partners Nieuwsbrief 4 e kwartaal 2017 In onze tweede nieuwsbrief nieuwe stijl blikken wij terug op het afgelopen kwartaal, lichten wij ons beleggingsbeleid nader toe en presenteren wij onze visie op de financiële markten voor het komende kwartaal.

Nadere informatie

5,6. Praktische-opdracht door een scholier 2583 woorden 20 december keer beoordeeld

5,6. Praktische-opdracht door een scholier 2583 woorden 20 december keer beoordeeld Praktische-opdracht door een scholier 2583 woorden 20 december 2002 5,6 76 keer beoordeeld Vak Economie Iedereen heeft met geld te maken, jong en oud. Jongeren misschien wat minder dan oudere mensen, maar

Nadere informatie

Eindexamen vwo economie II

Eindexamen vwo economie II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit blijkt dat de particuliere

Nadere informatie

Eindexamen economie vwo I

Eindexamen economie vwo I Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave maximumscore 2 Door de vermindering van

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 11.30 13.00 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo I

Eindexamen economie 1 vwo I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 vakbonden, werkgeversbonden, individuele

Nadere informatie

Een huis kan je kopen of huren. De voordelen en nadelen tussen kopen en huren staan in tabel 1.

Een huis kan je kopen of huren. De voordelen en nadelen tussen kopen en huren staan in tabel 1. Kopen of huren. Een huis kan je kopen of huren. De voordelen en nadelen tussen kopen en huren staan in tabel 1. Tabel 1. Het verschil tussen kopen en huren. huis kopen huis huren rente en aflossing of

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie groeit 1,4 procent in Beperkte opwaartse bijstelling economische groei 2004

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie groeit 1,4 procent in Beperkte opwaartse bijstelling economische groei 2004 Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB05-037 31 maart 2005 9.30 uur Economie groeit 1,4 procent in 2004 De Nederlandse economie is in 2004 met 1,4 procent gegroeid. Dat is een licht herstel

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

UIT arbeidsdeling

UIT arbeidsdeling Arbeidsdeling Het streven van de mens is om zijn welvaart te laten toenemen. Meer welvaart is te bereiken door een hogere productie. Een hogere productie kun je op verschillende manieren bereiken. Een

Nadere informatie

Indexcijfer productie= indexcijfer werkgelegenheid x indexcijfer arbeidsproductiviteit 100

Indexcijfer productie= indexcijfer werkgelegenheid x indexcijfer arbeidsproductiviteit 100 Samenvatting door een scholier 1391 woorden 3 juni 2005 7 34 keer beoordeeld Vak Economie Economie de arbeidsmarkt hoofdstuk 4 en 5 Hoofdstuk 4 4.1 Werkgelegenheid in Nederland Alleen een opdracht 4.2

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Samenvatting Economie Hoofdstuk 2

Samenvatting Economie Hoofdstuk 2 Samenvatting Economie Hoofdstuk 2 Samenvatting door een scholier 1990 woorden 6 december 2010 3,6 2 keer beoordeeld Vak Methode Economie In balans 2.1 produceren Produceren: het maken van goederen en het

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ALGEMENE ECOMONIE MAANDAG 2 MAART UUR 13:00 UUR. Belangrijke informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ALGEMENE ECOMONIE MAANDAG 2 MAART UUR 13:00 UUR. Belangrijke informatie SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel ALGEMENE ECOMONIE MAANDAG 2 MAART 2015 11.30 UUR 13:00 UUR Belangrijke informatie SPD Bedrijfsadministratie Algemene ecomonie Maandag 2 maart 2015 B / 9 2015 Stichting

Nadere informatie

Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld

Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld Deze lesbrief (derde druk, 2015) is een uitgave van De Nederlandse Bank en tot stand gekomen met medewerking van Gerrit Gorter en Han van Spanje (VECON). 1. Prijzen

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Module 5

Samenvatting Geschiedenis Module 5 Samenvatting Geschiedenis Module 5 Samenvatting door een scholier 1332 woorden 26 maart 2006 10 1 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Geschiedenis module 5 Hoofdstuk 1 1918, Troelstra wilde een revolutie

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Eindexamen economie havo I

Eindexamen economie havo I Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit blijkt dat

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-I 4 Beoordelingsmodel Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 Maximumscore 1 1 Uit het antwoord moet blijken

Nadere informatie

Werkstuk Economie Arbeidsverdeling rijke en arme landen

Werkstuk Economie Arbeidsverdeling rijke en arme landen Werkstuk Economie Arbeidsverdeling rijke en arme landen Werkstuk door een scholier 2302 woorden 19 februari 2000 5,6 374 keer beoordeeld Vak Economie Inhoudsopgave 1. Inleiding en vraagstelling 2. Werkwijze

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2 Samenvatting door S. 1030 woorden 18 mei 2017 0 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Geschiedenis samenvatting H2 1: Wetenschappelijke Revolutie 17 e eeuw Kenmerken: Observeren

Nadere informatie

Eindexamen vwo economie I

Eindexamen vwo economie I Opgave 1 1 maximumscore 1 Uit het antwoord moet blijken dat de hoogte van de arbeidsinkomensquote 0,7 / 70% is. 2 maximumscore 2 Een antwoord waaruit blijkt dat als b 1 daalt, het inkomen na belastingheffing

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie