Inhoudsopgave. Inleiding Deel 1 Achtergrond... 3

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. Inleiding... 2. Deel 1 Achtergrond... 3"

Transcriptie

1 Inhoudsopgave Inleiding Deel 1 Achtergrond Deel 2 Effecten en patronen 2.1 Buitenlandse drugstoeristen: blijvende spectaculaire afname Registraties: een daling De werkwijze van (straat)handelaren Roosendaal Bergen op Zoom Verplaatsing naar gedoogde coffeeshops in de regio Verplaatsing naar de grensstreek en dieper België in Andere delicten in Roosendaal en Bergen op Zoom Criminele structuren Deel 3 De balans opgemaakt 3.1 Hoofdconclusies Aanbevelinge Colofon

2 Inleiding Derde infosheet Op 16 september 2009 startten de gemeenten Roosendaal en Bergen op Zoom met het zogenoemde nulbeleid. Het gevolg was dat de gedoogde coffeeshops geen softdrugs meer mochten verkopen. Er werd besloten de effecten hiervan jaarlijks in beeld te brengen met een drugsscan. Deze (derde) infosheet maakt in dat verband de (tussen)balans op. In het eerste deel wordt de achtergrond van de drugsscan geschetst. In de jaren voor het einde van het gedoogbeleid pakten de beide gemeenten met project Courage de drugsproblematiek al aan. Vanwege de toenmalige enorm grote toestroom van voornamelijk Belgische en Franse drugstoeristen 1, waren de beleidsinspanningen vooral daarop gericht. Dit resulteerde uiteindelijk in een ingrijpende maatregel: er werd in 2009 een streep gezet door het gedoogbeleid. In de twee jaren daarna brengt de drugsscan de effecten in kaart. De stroom buitenlandse drugstoeristen nam enorm af en dat is winst. Er treedt wel een zekere verplaatsing op van drugshandel naar buitenwijken en gebieden. Die trend blijft bestaan in Uit de analyse ervan blijkt dat zich andere opdrachten aandienen voor de overheid (driehoek) dan louter bestrijding van drugsoverlast. In het tweede deel wordt ingegaan op de effecten van het stopzetten van het gedoogbeleid. We besteden daarbij onder meer aandacht aan de stroom drugstoeristen, aan illegale straathandel en aan verschijningsvormen van drugscriminaliteit. Er valt op belangrijke onderdelen vooruitgang te noteren. Een ontwikkeling die aandacht vraagt is de toename van drugsproblemen op enkele locaties. Die groei is deels het product van verplaatsing, maar evengoed van ontwikkelingen in de desbetreffende wijken die breder zijn dan het softdrugsdossier. In het derde deel wordt de balans opgemaakt. Er worden conclusies getrokken en aanbevelingen geformuleerd. 1 Drugstoeristen voornamelijk afkomstig uit België. 2

3 Deel 1 Achtergrond Courage De gemeenten Roosendaal en Bergen op Zoom werken al lange tijd onder de noemer van project Courage samen bij de lokale drugsaanpak. Het is een intergemeentelijk project, maar er wordt intensief samenwerkt met het politiekorps Midden en West Brabant, het Openbaar Ministerie, de partners in het Veiligheidshuis, de Belastingdienst, Enexis, Woningbouwverenigingen en Parkeerbeheer. Hoofddoelstelling is de aanpak van drugsgerelateerde criminaliteit en het verminderen van de drugsgerelateerde overlast voor bewoners. Er werd tot aan 2009 onder meer geïnvesteerd in de aanpak van illegale verkooppunten, drugsrunners/dealers en henneptelers. Er worden tal van maatregelen getroffen: meer toezicht (cameratoezicht, aanstellen Boa s), striktere handhaving en intensievere opsporing. Er wordt een breed scala aan maatregelen ingezet op het strafrechtelijke, privaatrechtelijke, fiscale en bestuursrechtelijke vlak. Er wordt op onderdelen vooruitgang geboekt, maar de aanhoudende grote stroom (voornamelijk Belgische) drugstoeristen blijft zorgen voor grote overlast. De grote stroom drugsklanten is ook een stimulans voor georganiseerde hennepkweek, waarmee veel crimineel geld wordt verdiend en dat is weer een basis voor criminele infrastructuren. Hebben jullie deze foto ook in hoge resolutue? Een landelijke testcase De gemeenten Roosendaal en Bergen op Zoom concluderen dat de strijd tegen de toenemende drugsgerelateerde overlast vraagt om onorthodoxe maatregelen. Dat resulteert in het besluit om vanaf de tweede helft van 2009 een zogenoemd nulbeleid te gaan voeren. Er wordt vanaf 16 september 2009 niet langer gedoogd dat de acht coffeeshops (vier in Roosendaal en vier in Bergen op Zoom) softdrugs verkopen. De gemeenten besloten de effecten van dit nieuwe beleid in beeld te brengen. Dit helpt bij het lokale beleid, maar is ook relevant voor gemeenten in de grensregio s die zoeken naar manieren om de overlast van het drugstoerisme te verminderen. De wijze waarop de maatregel in Roosendaal en Bergen op Zoom uitpakt, is daarmee een testcase met regionale en landelijke relevantie. Een onafhankelijk onderzoeksconsortium analyseert hoe deze maatregel uitpakt. 2 Daarbij wordt onder meer gekeken naar: Veranderingen in aard en omvang van het drugstoerisme; Veranderingen in aard en omvang van drugsgerelateerde overlast; Ontwikkelingen rondom illegale drugshandel (waaronder straathandel); Mogelijke verschuivingen naar andere vormen van criminaliteit; Het beleidsinstrumentarium. De Drugsscan Er is gekozen voor een methodiek die systematisch relevante informatie verzamelt en analyseert: de Drugsscan. Deze scan koppelt systeemkennis (informatie uit de registratiesystemen van de politie én andere organisaties) aan straatkennis van onder meer Courage, wijkagenten, bewoners, wijkcommissies, bewonersplatforms en winkeliers. Dat is essentieel omdat drugsgerelateerde overlast en criminaliteit niet of slechts gedeeltelijk zichtbaar wordt in (politie)cijfers of andere 2 Bestaande uit Beke Advies en LokaleZaken en onder verantwoordelijkheid van Balthazar Beke en Edward van der Torre. Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 3

4 systeemkennis. Het zijn zogenoemde slachtofferloze delicten. Zowel de dealer als de koper of gebruiker hebben geen belang bij aangifte bij de politie. Daarom moet ook op een goede manier gebruik worden gemaakt van straatkennis. De zogenoemde Wijkthermometer is primair gericht op het bijeen brengen van systeemkennis (door politie en Courage geregistreerde overlastmeldingen) en ervaringen van bewoners en praktijkdeskundigen. We verzamelen relevante meldingen en registraties. We voeren ook jaarlijks een peiling op straatniveau uit onder ruim 700 bewoners en ondernemers. 3 We vragen vervolgens aan mensen met straatkennis om deze gegevens te interpreteren of te bekritiseren en aan te vullen met informatie waarover zij wel beschikken. Hiertoe spreken we met professionals (Courage, wijkagenten) en voeren we op straat losse gesprekken met bewoners. Voorts hebben we in beide gemeenten een bijeenkomst belegd met bewoners: de bewonersplatforms in Roosendaal en de wijkcommissies in Bergen op Zoom. Vanwege harde signalen bij de twee eerder uitgevoerde drugsscans over verplaatsing van drugshandel en drugsteelt naar België, zijn dit jaar ook gesprekken gevoerd met vier Belgische politiefunctionarissen met dossierkennis. Een jaarlijkse beoordeling We brengen voor de derde keer de effecten in kaart van de beëindiging van het gedoogbeleid en daarmee het verdwijnen van de acht coffeeshops in Roosendaal en Bergen op Zoom. Sommige effecten waren al vrij snel zichtbaar, andere worden pas na verloop van tijd zichtbaar. Zo was snel duidelijk dat het aantal buitenlandse drugstoeristen fors afnam. Op langere termijn wordt zichtbaar waar de drugstoeristen blijven. We brengen bij deze derde scan inmiddels ook patronen op het drugs- en veiligheidsdossier in kaart waarvan niet duidelijk is of ze in (direct) verband staan met de beëindiging van het gedoogbeleid. Ze zijn in elk geval relevant voor de twee gemeenten en hun partners. Deze derde infosheet maakt het mogelijk te oordelen over het gevoerde beleid, geeft zicht op ontwikkelingen die vragen om bijsturing en agendeert ontwikkelingen die verder reiken dan het effect van het stoppen met gedogen. De stroom buitenlandse drugstoeristen is en blijft veel kleiner dan voor september Dat is nog altijd belangrijke winst. Er treedt wel een zekere verplaatsing op van drugshandel naar buitenwijken en -gebieden. Die trend signaleerden we eerder en blijft bestaan in In de afgelopen jaren was het beleid gericht op het indammen van de overlast van het drugstoeristen, op het stopzetten van het gedoogbeleid en op het reageren op (zichtbare) effecten daarvan. Daarmee zijn resultaten geboekt. Er kondigen zich andere opdrachten aan voor de overheid. De legitimiteit en effectiviteit van het overheidbeleid vragen nu om koerswijzigingen, die ten dele reeds zijn ingezet. Het betreft a. de accentverschuiving van de aanpak van drugsoverlast naar drugscriminaliteit, en b. een accentverschuiving van drugsbeleid naar focus op de aanpak van veiligheidsproblemen, waaronder drugs. Dit laatste heeft gevolgen voor de scan van de ontwikkelingen in 2012, want die zal ook verbreed moeten worden van alleen drugs naar veiligheid, met bijzondere aandacht voor het drugsdossier. 3 Straatenquête 2011: Peilingen in Roosendaal en Bergen op Zoom. We brengen in paragraaf 2 effecten in kaart van het beëindigen van het gedoogbeleid. Bij het veldwerk dat we daartoe uitvoerden stuitten we echter op patronen die belangrijk zijn voor de aard en omvang van de drugsoverlast en drugscriminaliteit in Roosendaal of Bergen op Zoom, maar zonder (directe) relatie met het stoppen met gedogen. De paragraaf heeft daarom niet meer de titel effecten, maar effecten en patronen. 4 3 e rapportage, april 2012

5 Deel 2 Effecten en patronen 2.1 Buitenlandse drugstoeristen nagenoeg verdwenen Tot september 2009 bezochten wekelijks klanten één van de acht coffeeshops in Roosendaal of Bergen op Zoom. Deze klandizie kwam door de goede kwaliteit softdrugs van de coffeeshops (ook in verhouding met de prijs) en door de goede ligging. De shops waren met name vanuit België goed bereikbaar. Er kwamen veel klanten naar de gedoogde coffeeshops die het een prettig idee vonden gedoogd softdrugs te kunnen kopen. De beëindiging van het gedoogbeleid is met een grootschalige internationale campagne C est fini! onder de aandacht gebracht van buitenlandse drugstoeristen. Bewoner (centrum Roosendaal) Rust went snel. Eigenlijk ben ik nooit gewend geraakt aan de chaos die het was. Je maakte jezelf wijs dat je er niet zo n last van hebt, maar dat was onzin. Het is heel goed dat de burgemeester het heeft gedurfd. In oktober tot en met december 2009 rijden er nog geregeld Belgische coffeeshopklanten door Roosendaal of Bergen op Zoom. Ze zien met eigen ogen dat ze daar geen softdrugs meer kunnen kopen, de politie surveilleert extra en de stroom Belgische en Franse klanten droogt snel op. Dit wordt geobserveerd door bewoners en professionals. Het wordt bevestigd door tellingen die in het eerste kwartaal van 2010 zijn uitgevoerd. Uit die tellingen blijkt dat het aantal drugstoeristen met ruim 90% is gereduceerd, tot hooguit enkele honderden auto s per week. 4 Deze trend blijft overeind in 2011, zo blijkt uit gesprekken met bewoners en professionals, alsook uit onze observaties in het vierde kwartaal van Vanwege het op lokaal niveau goed zichtbare en onbetwiste effect, zijn er geen nieuwe tellingen uitgevoerd. Voor het overgrote deel van de buitenlandse drugstoeristen is er geen prikkel meer om Roosendaal of Bergen op Zoom te bezoeken. Dat blijft een goede score. We gaan verderop in op de Belgische en Franse drugsklanten die nog wel naar Roosendaal of Bergen op Zoom afreizen. 2.2 Registraties: een daling In gemeente Roosendaal en Bergen op Zoom neemt het aantal geregistreerde meldingen van drugshandel licht af: van 375 meldingen in 2010 naar 355 meldingen in Zie tabel 2.1. Tabel 2.1: Meldingen meldpunt drugsoverlast Courage Totaal 2010 Totaal 2011 Soort melding Drugshandel Hennepteelt Bron: Jaaroverzicht Courage 2011 Relativering blijft wat dit betreft op zijn plaats. Het was voor de politie vóór beëindiging van het gedoogbeleid namelijk relatief gemakkelijk om eenvoudige vormen van straathandel te constateren en te registreren. 4 In Roosendaal gaat het om een daling van ruim 93 % (van drugstoeristen in 2010 naar 967 in 2009) en in Bergen op Zoom om een daling van 91 % (van drugstoeristen in 2008 naar in 2009)! Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 5

6 Rondom de gedoogde coffeeshops, en op de geijkte routes daar naartoe, waren drugsrunners en illegale handelaren actief. Kort na het einde van het gedoogbeleid beleefde de illegale straathandel een piek. De toenmalige drugsdrukte op straat en de eenvoudige modus operandi van een deel van de illegale straathandelaren, resulteerden in hogere registraties dan vandaag de dag. De drugsdrukte op straat is afgenomen en dat is winst. Er is echter een blijvende markt van illegale drugshandel in Roosendaal en Bergen op Zoom. De drugshandelaren die op deze markt opereren, zijn gericht op afscherming en verhandelen gemiddeld grotere hoeveelheden dan de straathandelaren in 2008 en 2009 deden. De huidige illegale handel vergt meer inspanningen van de politie om illegale drugshandel te constateren en dus te registreren. Dit komt mede doordat de illegale handel uitwaaiert over meerdere wijken, naar beschutte locaties en naar het buitengebied (zie verderop). Drugshandel is zoals gezegd een zogenaamd slachtofferloos delict. Dat wil zeggen dat geen van beide partijen (dealer of koper) naar de politie stapt (zoals bij andere misdrijven vaak wel het geval is). De straathandel komt dus alleen in beeld als de politie zelf drugshandel constateert (mede op grond van meldingen van burgers). En met duizenden drugstoeristen die vóór de sluiting van de coffeeshops in beide gemeenten rondlopen, is het gemakkelijker om dealers op straat te betrappen. Courage Er is minder straathandel na de sluiting. De daling is enorm in gebieden waar de coffeeshops zaten. Er zijn ook locaties waar het is toegenomen. Maar het gaat om veel kleinere aantallen dan vijf jaar geleden. Ik realiseer me dat dit lastig valt uit te leggen als het bij jou in de buurt wel toeneemt. Daarop moeten we investeren. Bewoner In het centrum was het dag en nacht raak. Hier in de wijk is het toegenomen. Het is een kwestie van auto s en avonduren. Sommige mensen hebben er last van. Anderen zien het niet of willen het niet zien. Er wordt geprobeerd om overlastgevende drugspanden aan te pakken. Dit kan op basis van artikel 13 Opiumwet. In 2011 is zowel is Roosendaal als in Bergen op Zoom één pand gesloten. De registratie van hennepkwekerijen in Roosendaal laat in het afgelopen jaar een dalende lijn zien. In 2010 komen er in Roosendaal 247 meldingen binnen van mogelijke hennepkwekerijen. In 2010 werden 46 kwekerijen ontruimd. De geregistreerde meldingen over kwekerijen dalen in 2011 naar 183 (44 ontruimingen). Bergen op Zoom telt in 2010 in totaal 273 meldingen van mogelijke hennepkwekerijen (74 ontruimingen). De teller komt in 2011 uit op 294 meldingen (68 ontruimingen). In tegenstelling tot in Roosendaal, stijgt de registratie van hennepkwekerijen in Bergen op Zoom. Bewoner Het nam hier in de buurt al toe voor de sluiting van de coffeeshops. Het zijn vooral kwekerijen en ik denk ook wel dat er meer handel is. Je hoort mij niet zeggen dat de coffeeshops weer open moeten. Toen ging alle aandacht daar naartoe. 6 3 e rapportage, april 2012

7 Deze trends roepen enkele vervolgvragen op. Waar zijn de Franse en (voornamelijk) Belgische drugstoeristen gebleven en waar halen lokale gebruikers uit Roosendaal en Bergen op Zoom hun softdrugs vandaan? Wie zitten er achter de hennepkwekerijen? Hoe reageren de criminele groepen die zich toeleggen op de organisatie van hennepteelt en op illegale softdrugshandel op het beëindigen van het gedoogbeleid? Om deze vragen te beantwoorden gaan we achtereenvolgens nader in op: a De werkwijze van (straat)handelaren (2.3) b Verplaatsing binnen Roosendaal en Bergen op Zoom (2.4 en 2.5) c Verplaatsing naar gedoogde coffeeshops in de regio (2.6) d Verplaatsing naar de grensstreek en dieper België in (2.7) e Functionele verplaatsing: toename van andere delicten in Roosendaal en Bergen op Zoom? (2.8) f De kenmerken van lokale criminele structuren die zich toeleggen op softdrugs (2.9) 2.3 De werkwijze van (straat)handelaren De gedoogde softdrugsverkoop door acht coffeeshops en de daaraan gekoppelde stroom buitenlandse drugsklanten, creëerden in het verleden een parallelle illegale markt in Roosendaal en Bergen op Zoom. Het betrof in de eerste plaats (kleine) straatdealers en drugsrunners die potentiële klanten op de geijkte toegangswegen opwachtten en afvingen. Ze boden softdrugs aan en zorgden voor doorverwijzing naar verkooppunten. Hoewel het overgrote deel van de enorme stroom Belgische en Franse drugstoeristen softdrugs kocht in een coffeeshop, pikten ze een graantje mee. Ze beleefden piekmomenten kort na sluitingstijd en soms troffen ze klanten die met hulp van runners wel wat meer wilden kopen dan de destijds toegestane hoeveelheid in één van de acht coffeeshops. Per transactie ging het echter om een kleine gemiddelde hoeveelheid en vaak ontmoetten de drugsrunner en drugstoeristen elkaar per toeval: er was dus vaak geen sprake van een klantrelatie, inclusief mobiel telefoonverkeer. Het was daarnaast inherent aan het gevoerde gedoogbeleid dat de bevoorrading van de acht coffeeshops in handen was van criminele groeperingen die zich met hennepproductie en -handel bezighielden. Naast de markt van de coffeeshops vormde ook destijds de parallelle illegale markt al een afzetgebied voor hen. Het ging om de illegale markt van de tussenhandel. Er werden grotere hoeveelheden verhandeld door meer professionele dealers. Soms waren dat zelfstandigen, maar vaker waren ze direct gelieerd aan voornoemde criminele groeperingen. De relatie met hun buitenlandse klanten was letterlijk veel waard. De transactie werd vaker voorbereid per GSM, stoelde op een relatie en daardoor kon men over en weer rekenen op zoveel mogelijk afscherming van de handelspraktijken. Dit soort dealers zette drugsrunners niet (alleen) in als makelaar tussen potentiële klant en dealers, maar als een verbindingsofficier tussen bekende (vaste) klant en dealer. Het sluiten van de deal, de betaling en de overdracht van de softdrugs behoeven niet samen te vallen. Deze meer vernuftige handel was (en is) minder zichtbaar en werd in de beeldvorming jarenlang verdrongen door de enorm grote stroom drugstoeristen en daarop azende drugsrunners. Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 7

8 In dit klimaat zijn in Roosendaal en Bergen op Zoom lokale criminele personen en/of netwerkjes zich reeds ten tijde van het gedogen van de acht coffeeshops gaan toeleggen op georganiseerde illegale drugshandel en drugsteelt. Ook lokaal, in Roosendaal en Bergen op Zoom, worden bewoners betrokken bij illegale hennepteelt. Er werden en worden met grote regelmaat panden met illegale hennepkwekerijen ontdekt. De beëindiging van het gedoogbeleid heeft tot veranderingen geleid: (1) De eenvoudig opererende straathandelaren en drugsrunners zien hun doelgroep vrijwel geheel opdrogen. Buitenlandse drugsklanten die niet weten waar of bij wie ze softdrugs kunnen kopen, en dus gebruik kunnen maken van de diensten van een drugsrunner, zijn schaars. Buitenlandse drugsklanten hebben een afspraak, kennen runners of dealers of weten naar welke locatie ze kunnen rijden om een deal te sluiten. Vrijwel alle buitenlandse drugsklanten die onbekend zijn in Roosendaal of Bergen op Zoom, kopen hun softdrugs liever elders. Belgische politiefunctionaris, politiezône Grens: Het zijn vooral Marokkanen die het overnemen en die gewoon de jongens [klanten, aut.] van vroeger bellen. Die staan vlak over de grens en daar kunnen ze hun cannabis halen. (2) Een beperkt deel van de kleine lokale straatdealers en runners blijft actief in het circuit van de illegale straathandel. Ze richten zich onder meer op de lokale jeugd. Hun werkterrein heeft niet zozeer plaats op de locaties met de voormalige gedoogde coffeeshops, maar in (andere) woonwijken (zie verderop). Op diverse drugslocaties worden Belgische drugsklanten gerund die op zoek zijn naar de precieze locatie, naar (halve) bekenden of die op aanraden van bekenden naar een bepaald pand gaan. We komen nog terug op de locaties. Bewoner: Elke avond staan er 2-3 auto s op de parkeerplaats bij de flat aan de Wierlaan. Auto s staan even naast elkaar, raam gaat open, transactie vindt plaats en de auto s rijden met hoge snelheid of richting de snelweg of richting Kastanjelaan/Piusplein. (3) Respondenten die we spraken in het kader van de wijkthermometer maken melding van wiettaxi s: auto s of scooters die in de twee gemeenten softdrugs bezorgen bij lokale klanten. Dit wordt besteld per GSM, zo wordt vermoed. Deze respondenten bespeuren ook de pizzamethode (er wordt zogenaamd eten bezorgd, maar in plaats daarvan zou het gaan om softdrugs) en de afhaalmethode: horecazaken waar mensen klaarblijkelijk softdrugs afhalen en niet alleen voedsel. Bewoner: Er vindt steeds meer handel aan de deur plaats. Bezorging vindt plaats met mooie auto s. (4) De parallelle illegale drugsmarkt, die in handen is van meer professionele handelaren, is voor een belangrijk deel intact. Deze handel is belangrijker geworden door het wegvallen van de handel via de gedoogde coffeeshops. Deze handelaren richten zich op buitenlandse tussenhandelaren. Handelspatronen die ook al bestonden tijdens het gedoogbeleid zijn belangrijker geworden. Het moment van contact, de betaling en de overdracht van de drugstransactie worden ontkoppeld. Ook worden locaties waar overdracht plaatsvindt steeds 8 3 e rapportage, april 2012

9 gewisseld. De drugsrunners worden op het ene moment verbindingsofficieren die zorgen voor het sluiten van de transactie en op het andere moment zijn ze leveranciers die de softdrugs overhandigen en/of het geld in ontvangst nemen. De ontkoppeling van deal en overdracht is een direct gevolg van de verhoogde pakkans van de overgebleven illegale handel. De zichtbaarheid van de illegale handel is toegenomen met het verdwijnen van de duizenden drugstoeristen in combinatie met de focus van politie en Courage op illegale drugshandel. Er wordt geprobeerd panden en locaties van waaruit de illegale drugshandel plaatsvindt in kaart te brengen. 5 Er wordt actief op gerechercheerd en er wordt geprobeerd panden te sluiten. Bij voldoende bewijsmateriaal volgen strafrechtelijke of bestuursrechtelijke sancties. Maar als louter wordt geobserveerd dat enkele mannen in bijvoorbeeld een cadeaushop met elkaar spreken, dan valt niet te bewijzen dat er zojuist een drugsdeal is gesloten. Er is namelijk geen softdrugs aanwezig, want die wordt op een uitgekozen locatie en moment overhandigd. Illegale handelaren kiezen ook locaties in de luwte uit waar ze denken te kunnen ontsnappen aan de aandacht van de politie. Bijvoorbeeld het buitengebied, een beschutte parkeerplaats of een bedrijventerrein. Op die locaties wordt wel softdrugs overhandigd. Het gaat voor een deel om meer professionele dealers die verkopen aan tussenhandelaren, maar het kan evengoed gaan om de kleinere dealers die actief zijn gebleven (zie onder 2). Grote hoeveelheden zouden voornamelijk in dunbevolkt gebied worden overhandigd en kleinere hoeveelheden vaker op een locatie in Roosendaal of Bergen op Zoom. Hollandse Hoogte Bewoner: Druggerelateerde activiteiten verplaatsen zich naar buitengebied, de Holleweg, richting bos. Veel auto s met Belgische kentekens. (5) De ontkoppeling tussen deal en transactie is geen louter lokale aangelegenheid. Tussenhandelaren uit Roosendaal of Bergen op Zoom laten de softdrugs ook naar de grens brengen. De overdracht heeft daar plaats, bijvoorbeeld in de bossen bij Putte. Belgische respondenten bevestigen dat dit een locatie is waar handelaren (of hun loopjongens) en Belgische (tussen)handelaren elkaar treffen. Dit gebeurt aan de Nederlandse kant van de grens, klaarblijkelijk omdat de strafmaat in Nederland lager is dan die in België. Dit attendeert op ontwikkelingen waar we verderop nader op ingaan. De drugshandel en drugsteelt verplaatsen zich naar het Zuiden: naar België en binnen België. Belgische politiefunctionaris, politiezône Noord: In Putte en Bergen op Zoom zijn dealers actief. In het bos bij Putte (op Nederlands grondgebied, aut.) vooral aan de Putse Moer, wordt gedeald. 5 Het gaat om panden met uiteenlopende bestemmingen lopend van horecagelegenheden, smart- en growshops, detailhandel, tot woonhuizen. Het merendeel daarvan is bij team Courage (en beide gemeenten) in beeld. Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 9

10 2.4 Roosendaal Hotspotkaart De onderstaande kaart laat zien over welke locaties drugsgerelateerde meldingen zijn gedaan. In het bebouwde kom c.q. stedelijke gebied worden zoveel spots gevisualiseerd dat we moeten inzoomen om een duidelijker beeld te krijgen. Puntenkaart Roosendaal alle meldingen rondom drugs De onderstaande (tweede) kaart geeft, op een andere schaal (namelijk van het verstedelijkte gebied), een overzicht van de drugsgerelateerde meldingen in Roosendaal. Hotspots liggen in het Centrum, in de Westrand en in Langdonk. Ingezoomde Hotspotkaart Roosendaal alle meldingen rondom drugs 10 3 e rapportage, april 2012

11 Gemeentelijke peiling De gemeente Roosendaal heeft in juni 2011 een bewonersenquête uitgevoerd. In 2009 vond 8% van de Roosendalers dat overlast van drugstoeristen vaak voorkomt in de buurt. In 2011 komt dit percentage uit op 5%. In vergelijking met 2009 is de overlast van drugstoeristen significant afgenomen, namelijk in het Centrum (van 25% naar 8%), in Noord (van 29% naar 12%) en in Oost (van 14% naar 7%). De hoogste negatieve scores vaak overlast van drugstoeristen worden gemeten in Noord met 12% (dit was dus nog 29% in 2009). In de wijken Kroeven (11%), Nispen (11%), West (8%) en Langdonk (7%) vinden inwoners in 2011 wat vaker dan in 2009 dat overlast van drugstoeristen vaak voorkomt in hun buurt. Het is een indicatie voor verplaatsing van het buitenlandse drugstoerisme en de illegale straathandel naar deze wijken. De bewonersenquête bevat ook indicaties voor verplaatsing van straathandel naar locaties buiten de geijkte gebieden, zoals locaties met voorheen gedoogde coffeeshops of kwetsbare wijken of buurten. In bijvoorbeeld Minnebeek-De Krogten en Kortendijk meldt in 2011 precies 3% dat drugstoerisme vaak voorkomt in de eigen buurt. Dat is een laag percentage, maar het was nul of bijna nul in De bewonersenquête heeft ook gepeild hoeveel bewoners vinden dat drugsdealers en runners vaak voorkomen in de eigen buurt. Voor heel Roosendaal stijgt dit percentage van 9% naar 11%. In vergelijking met 2009 is in 2011 in vier wijken de overlast van drugsdealers en runners (significant) toegenomen: Kroeven (van 12% naar 21%), Langdonk (van 10% naar 17%), Minnebeek-De Krogten (van 0% naar 4%) en Wouw (van 0% naar 3%). In het Centrum is de overlast van drugsdealers- en runners juist (significant) afgenomen. In 2009 gaf 26 procent van de bewoners van deze wijk aan vaak overlast te hebben van drugsdealers- en runners, in 2011 is dat gedaald tot 14 procent. Buiten de geijkte wijken met drugsproblemen scoren drie wijken ongeveer tien procent: Kortendijk 9%, de Industriegebieden 10% en het Buitengebied Roosendaal 12%. Deze verplaatsingen laten overigens onverlet dat de totale stroom drugstoeristen sterk is verminderd. Het gaat om veel minder grote aantallen dan vóór september 2009, maar bewoners die een toename in de eigen buurt signaleren geven daar in 2011 op verschillende locaties dus het predicaat vaak aan. Bewoner: In de Brugstraat heerste in het verleden een agressieve sfeer. Wat daar gebeurd is weet ik niet, maar het is in een keer opgehouden met meldingen en dergelijke. De sfeer is anders. Bewoner: Er zijn waarnemingen gedaan in Majoppeveld-Zuid van vreemde auto s in een onbewoonde straat. (...) De straten liggen er allemaal al, alleen de bedrijven komen niet. Die straten lenen zich uitstekend om contacten te maken, afspraken te maken. Er is naar schatting nog altijd een categorie van enkele honderden drugstoeristen die naar Roosendaal komen. Dit gaat hand in hand met drugsrunners en illegale handel. Op basis van de wijkthermometer bezien we nader waar dit toe leidt. Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 11

12 Wijkthermometer In het kader van de zogenoemde wijkthermometer hebben we straatenquêtes afgenomen in het centrum van Roosendaal waar tot september 2009 gedoogde coffeeshops waren gevestigd (Molenstraat e.o.) en in Burgerhout, de Westrand, Kroeven en Langdonk. Tijdens deze straatenquêtes hebben we niet alleen de vragenlijst afgenomen, maar ook vraaggesprekken gevoerd met bewoners. We hebben op een bewonersbijeenkomst gesproken met vertegenwoordigende bewoners uit centrum, Westrand, Burgerhout, Langdonk, Kortendijk en Tolberg. Dit levert op microniveau een bevestiging of inkleuring op van beschreven effecten en patronen. In het Centrum wordt bevestigd dat het drugstoerisme fors is afgenomen. Een ruime meerderheid van de bewoners denkt dat de drugsoverlast daalt (43,7%) of gelijk blijft (39,1%). Op straatniveau wordt nog wel een klein restant illegale drugshandel gesignaleerd. De winkelstraat is heringericht en het is rustig op straat. Volgens respondenten zelfs te rustig voor een winkelstraat. Ze hopen dat de levendigheid en gezelligheid in de winkelstraat toenemen en dat leegstaande (winkel)panden een goede bestemming krijgen. In twee wijken die tegen het Centrum aan liggen Burgerhout en Westrand stuiten we op twee verschillende ontwikkelingen en stemmingen onder burgers. Burgerhout had in 2010 te kampen met verplaatsingseffecten, zo bleek destijds uit de straatenquête. Het ligt op steenworp afstand van straten waar gedoogde coffeeshops softdrugs verhandelden tot september Deze effecten zijn anno 2011 nog merkbaar, maar de bewoners die we spraken en de enquêteresultaten laten zien dat er vooruitgang is geboekt. Er zijn in 2011 minder respondenten die drugshandel zien in hun woonomgeving (29,9%) dan in 2010 (41,1%). Bewoners zijn tevreden over de inzet van toezichthouders, politie, straatcoach en buurtcoach. Ook is de handel op het Knipplein gericht aangepakt. Het is onder meer verboden om er na uur rond te hangen. De drugsproblematiek is een speerpunt in het zogenoemde Wijkperspectief dat in samenspraak tussen gemeente en burgers is opgesteld. De resterende drugshandel is mobiel. Er worden auto s en scooters gebruikt. Handelaren en hun helpers zijn mobiel: ze hangen niet meer langdurig rond op één plek, maar omzeilen handhavers en toezichthouders. De handelaren lijken bewoners te mijden in de hoop zelf met rust gelaten te worden. Bewoners zien weinig drugstoeristen: de afzetmarkt lijkt grotendeels lokaal. Er wordt gesproken over wiettaxi s en (horeca)panden worden gezien als handelsbasis. In de Westrand tonen burgers zich kritischer. Een groeiend aantal respondenten (49,4%) ziet in 2011 (zeer) vaak drugshandel in de omgeving. Deze score kwam in 2010 nog uit op 27,8%. Het betreft handel op straatniveau, met name uit auto s. De helft van de respondenten (50,6%) voelt zich in de avonduren soms of (zeer) vaak onveilig. Er wordt op straat in drugs gehandeld, ook tot in de late uren. Enkele kleine groepjes en lokaal bekende dealers domineren de straathandel. Ze waren reeds actief toen de gedoogde coffeeshops nog geopend waren, maar hun klandizie is na het beëindigen van het gedogen toegenomen. Die heeft plaats op enkele geijkte locaties. De handelaren proberen de gang van zaken op straat te domineren en volgens bewoners slagen ze daar op gezette tijden en momenten in. Politie, toezichthouders en coaches hebben hier geen grip gekregen op de situatie. Bewoners zijn bezorgd omdat de drugsproblematiek naar hun mening te weinig aandacht krijgt in het zogenoemde wijkperspectief. Ze zijn ook bezorgd 12 3 e rapportage, april 2012

13 dat het hostel (waar harddrugs verslaafden worden opgevangen) zal zorgen voor meer harddrugshandel in de wijk en daarmee voor een toename van de drugsoverlast en -criminaliteit. De bewoners dringen aan op effectieve maatregelen tegen de drugsproblematiek om de lokale veiligheid te verbeteren. De gerichte aanpak van dominerende straathandelaren verdient wat hen betreft prioriteit. In de Westrand zijn de afgelopen maanden diverse grote acties ondernomen. Zo zijn door samenwerking van Aramis Allee Wonen, Courage, gemeente Roosendaal en de politie in november 2011 aanhoudingen verricht bij een inval aan de Pater Damiaanstraat. Vanuit het betreffende pand werd gedeald. Verder zijn er in de eerste maanden van 2012 twee drogerijen en vijf kwekerijen aangetroffen en ontruimd in de Westrand. We hebben ook straatenquêtes afgenomen op hotspots in Kroeven en Langdonk. Deze locaties kennen lokale veiligheidsproblemen die te maken hebben met fysieke kernmerken (veel huurwoningen) en met sociale processen: een lage sociaaleconomische status, wegtrekkende (oudere) bewoners, spanningen tussen gevestigde bewoners en (allochtone) nieuwkomers en dominant gedrag van (probleem)jeugd op straat. De achteruitgang van de buurten staat los van het beëindigen van het gedoogbeleid en leidde reeds voor de sluiting tot drugsproblemen: hennepteelt, drugshandel en intimidatie van nette bewoners door drugshandelaren. Sinds de beëindiging van het gedoogbeleid groeit de drugsproblematiek verder, al worden er wel degelijk maatregelen getroffen door onder meer gemeente, politie en woningcorporaties. Uit de straatenquête in Kroeven volgt dat 41,5% in 2011 (zeer) vaak drugshandel in de woonomgeving ziet; dat was 35,1% in Het betreft vooral drugshandel uit auto s. Precies 89% voelt zich in 2011 overdag zelden of nooit onveilig. Bijna driekwart (74,4%) voelt zich in 2011 in de avonduren zelden of nooit onveilig. Dat is aanzienlijk beter dan in 2010, met destijds en score van 47,5%. Dit komt waarschijnlijk mede doordat de huurwoningen in 2010 werden gerenoveerd. In straatgesprekken wordt benadrukt dat er ook Belgische drugsklanten komen, voornamelijk Marokkaanse Belgen. In Langdonk geven in 2011 iets meer respondenten aan drugshandel te zien in hun woonomgeving (36,7% in 2011 versus 30,8% in 2010). In 2010 zag 32% soms of (zeer) vaak drugshandel in of vanuit een auto; in 2011 stijgt dit percentage naar 49,4%. In de avonduren is de subjectieve veiligheid achteruit gegaan: 45,6% voelt zich in 2011 op die tijden zelden of nooit onveilig; in 2010 bedroeg deze score nog 58,9%. Er wordt volgens goed ingevoerde bewoners die we uitvoerig spraken bij ons veldwerk op straat in 2011 wat vaker gedeald vanuit woningen, al erkennen ze dat dit evengoed weer snel naar de straat kan verplaatsen. Bewoners zien in de bebouwde omgeving weinig drugstoeristen. Die worden volgens hen omgeleid naar andere locaties, zoals een parkeerplaats. Hollandse Hoogte Het omleiden van (Belgische) drugstoeristen naar beschutte locaties is een bredere tactiek. Onze street-level respondenten wijzen op verschillende locaties, zoals de omgeving van diverse sportvelden, een (braakliggend) bedrijventerrein en parkeerplaatsen. Dit zijn locaties waar ook vóór 2009 illegale transacties plaatshadden, maar het relatieve belang ervan is toegenomen en de precieze omvang onttrekt zich aan het gezichtsveld (van bewoners). Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 13

14 2.5 Bergen op Zoom Hotspotkaarten De onderstaande kaart toont de drugsmeldingen in de gemeente Bergen op Zoom. De meldingen zijn ook hier geconcentreerd in de bebouwde kom. Puntenkaart Bergen op Zoom alle meldingen rondom drugs Op de tweede kaart van Bergen op Zoom valt te zien dat de sterkste concentratie van drugsgerelateerde meldingen in het centrum is gesitueerd. Ingezoomde Hotspotkaart Bergen op Zoom alle meldingen rondom drugs Wijkthermometer In het kader van de wijkthermometer hebben we in Bergen op Zoom straatenquêtes afgenomen op drie locaties waar tot september 2009 gedoogde coffeeshops waren gevestigd (Fort Zeekant, Korenbeursplein e.o. en Sint Catharinaplein e.o.) en daarnaast rondom het Oscar van Hemelpark. Tijdens 14 3 e rapportage, april 2012

15 deze straatenquêtes hebben we vragenlijsten afgenomen én vraaggesprekken gevoerd met bewoners. We hebben op een bewonersbijeenkomst gesproken met vertegenwoordigende bewoners uit centrum, Fort Zeekant, Oost, Meilust, Bergse Plaat en Lepelstraat. Ook in deze stad levert dit op microniveau een bevestiging of inkleuring op van beschreven effecten en patronen. Op de locaties waar tot en met september 2009 gedoogde coffeeshops werden gerund, wordt bevestigd dat het drugstoerisme afneemt. Toch is er een duidelijk verschil tussen de twee centraal gelegen pleinen: de ontwikkelingen zijn op het Sint Catharinaplein e.o. namelijk duidelijk gunstiger dan op het Korenbeursplein e.o. Op het Sint Catharinaplein houdt de afname van de drugsoverlast en van het aantal (buitenlandse) drugsklanten aan, al vlakt deze wat af. Het aantal respondenten dat zelden of nooit drugshandel ziet in de omgeving groeit van 37,7% in 2010 naar 57,5% is De drugshandel vanuit auto s is afgenomen: in 2010 ziet 21,3% dit (zeer) vaak en in 2011 komt die score uit op 4,1%. Overdag en in de avonduren is het veiligheidsgevoel aanzienlijk verbeterd. Bewoners vermoeden wel dat een horecazaak softdrugs laat bezorgen en brengen bovendien enkele nabijgelegen winkels in verband met drugshandel en in drugs handelende groepen. Op het Korenbeursplein attenderen respondenten op blijvende problemen. Het valt op dat ruim driekwart van de respondenten vindt dat het aantal drugstoeristen en de drugsoverlast afneemt of gelijk blijft, maar dat een hoger percentage (van 21,5% in 2010 naar 35,8% in 2011) juist meent dat ze (zeer) vaak drugshandel ziet in de omgeving. Overdag zijn de veiligheidsgevoelens heel gunstig (98,1% voelt zich zelden of nooit onveilig), maar ruim een kwart (26,4%) voelt zich in de avonduren soms onveilig. In 2010 kwam die score nog uit op 5,9%. Op deze locatie wint de drugshandel uit woningen aan betekenis. De andere vormen van drugshandel (op straat, vanuit een auto en vanuit winkels) nemen af, maar zijn zeker niet verdwenen. Respondenten waarschuwen dat criminelen azen op onroerend goed en dat ze ook al panden (woningen, winkels en horeca) hebben gekocht en inmiddels gebruiken voor drugshandel of witwasserij. Ze zijn tevreden dat een headshop is gesloten en dat er een waarschuwing is uitgedeeld aan een ander pand. Ze zijn echter bezorgd over enkele pleisterplaatsen van criminelen en over hun pogingen hun lokale positie te verwerven. De hoop is gericht op effectieve interventies van gemeente, politie en justitie. Het Korenbeursplein heeft inmiddels een fysieke opknapbeurt ondergaan. Er is onroerend goed (een voormalige gedoogde coffeeshop) door de gemeente Bergen op Zoom aangekocht, hetgeen door bewoners wordt gewaardeerd. Het project rond het Korenbeursplein loopt door in In Fort Zeekant neemt de drugsoverlast niet toe volgens de respondenten en het aantal (buitenlandse) drugsklanten evenmin. Het is echter ongunstig dat het aantal respondenten dat (zeer) vaak drugshandel ziet in de omgeving groeit: van 36% naar 52,6%. Fort Zeekant kent voornamelijk drugshandel op straatniveau. Dit was al zo in 2010, maar het is toegenomen in Een pleisterplaats van dealers zijn bijvoorbeeld enkele garages en (in de late uren) parkeerplaatsen. Enkele bewoners maken melding van intimidatie door dealers en hun loopjongens. Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 15

16 De cijfers laten een vlakke of gunstige ontwikkeling zien In het Oscar Van Hemelpark en directe omgeving. Verhalen van mensen die veelvuldig het park bezoeken, wijzen wel op drugshandel en drugsgebruik in een deel van het park (bij enkele bankjes op een beschutte locatie in het park). Het gaat voornamelijk om drugsklanten uit de omgeving en dit is in beperkte mate terug te zien in de peiling: 14,1% ziet een (sterke) toename van het aantal Nederlandse drugsklanten (50% denkt dat dit gelijk blijft). Bewoners benadrukken dat het leefklimaat en de sociale cohesie goed zijn rondom het park. Dit laatste komt onder meer tot uitdrukking in het grote aantal burgers dat een bijdrage levert aan buurtpreventie. Het omleiden van (Belgische) drugstoeristen naar beschutte locaties wordt ook in Bergen op Zoom gesignaleerd, onder meer naar het buitengebied en enkele parkeerplaatsen. 2.6 Verplaatsing naar gedoogde coffeeshops in de regio Een substantieel deel van de drugstoeristen zoekt elders in de regio naar alternatieven. Vooral de acht coffeeshops in Breda (en één in Etten Leur) profiteren van de sluiting in Roosendaal en Bergen op Zoom. Eén coffeeshophouder uit Roosendaal, heeft ook een coffeeshop in Breda, en leidde reeds voor de sluiting zijn Roosendaalse klantenstroom om naar Breda. In 2009 is een begin gemaakt met het periodiek meten van de precieze hoeveelheid van deze toename. Op basis van een meting van de Gemeente Breda (Afdeling SSC Onderzoek en Informatie) in mei 2010 blijkt dat het bezoek aan de Bredase coffeeshops is toegenomen met bijna 30%. De stijging in bezoekers deed zich voor onder Nederlandse bezoekers ook uit Roosendaal en Bergen op Zoom en onder buitenlandse bezoekers. Het Nederlandse bezoek stijgt met 16% ten opzichte van september 2009 en het buitenlandse bezoek met maar liefst 60%. In 2010 leidt deze toename niet tot een duidelijke toename van de drugsoverlast in Breda. Het aantal meldingen stijgt niet noemenswaardig, en ook omwonende burgers en bedrijven zijn voorzichtig positief. Een grote(re) gemeente als Breda, met een redelijke spreiding van coffeeshops, kon de groei van de (buitenlandse) drugstoeristen in die zin opvangen dat de zogenoemde kritische grens (waarbij bewoners gaan melden, journalisten gaan schrijven en raadsleden vragen gaan stellen) nog niet was (en is) overschreden. Toch signaleert de Stadsscan die in Breda is uitgevoerd (september 2011) dat de illegale drugshandel dat wil zeggen de straathandel vanwege het blijvende verhoogde en hoge niveau van drugstoerisme die kritische grens wel zal gaan overstijgen. De gemeente Breda (de driehoek) houdt de vinger aan de pols. Dat gebeurt onder meer met het actieprogramma Aanpak Drugsproblematiek. Er worden voorbereidingen getroffen voor de aanpassingen van het softdrugsbeleid, in het bijzonder de invoering van het zogeheten ingezetenen- en het besloten club criterium voor coffeeshops per 1 mei Dit beoogt van gedoogde coffeeshops (weer) kleinschalige voorzieningen voor de lokale markt te maken. Er wordt een monitor opgestart die de effecten daarvan meet e rapportage, april 2012

17 2.7 Verplaatsing naar de grensstreek en dieper België in De marktordening van de illegale teelt en handel in softdrugs verandert. Reeds vóór de beëindiging van het gedoogbeleid in Roosendaal en Bergen op Zoom, en ook op andere locaties in Nederland (waaronder de Nederlandse grensstreek), werd een verplaatsing van teelt en handel naar het Zuiden geconstateerd. In de jaren negentig verplaatsten criminele groepen al hun drugshandel van de Randstad naar de Nederlandse grensstreek (Van der Torre, 1996). Ze zochten als het ware hun buitenlandse klanten op. Veel drugshandelaren gingen niet de grens over, omdat de combinatie van pakkans en strafmaat hen niet bevalt in Duitsland of België. Loopjongens gingen en gaan wel de grens over. Drugsrunners zijn of worden ten dele drugssmokkelaars die softdrugs richting de grens brengen of zelfs de grens over. Het was een simpel markmechanisme waarbij het aanbod zo dicht mogelijk bij de klant wordt gebracht. Onze Nederlandse en Belgische respondenten signaleren de volgende relevante veranderingen, waaronder vormen van verplaatsing vanuit Roosendaal en Bergen op Zoom naar en over de Belgische grens: (1) De Belgische politie treft (bij controles) na het beëindigen van het gedoogbeleid in Roosendaal en Bergen op Zoom in de Politiezône Grens dat wil zeggen in de Belgische grensstreek en in Politiezône Noord veel minder vaak softdrugs aan bij Belgen of Fransen die per auto vanuit Nederland komen. In dit gebied had de politie op zich weinig overlast van de doorreizende drugstoeristen, maar bij controles werd veel softdrugs gevonden, in het bijzonder bij selectieve controles. De controles werden onder meer uitgevoerd op de Rijksweg naar Putte en op de A12. Belgische politiefunctionaris, politiezône Noord: We controleren op de Rijksweg naar Putte en op de A12. Voor de sluiting was het bij 80% van de controles prijs. Op de sluipweg waar PZ Noord de selectieve controles uitvoerde, was het in 60% tot 70% van de controles raak. Bij de laatste actie is niets aangetroffen. Zelfs geen joint. (2) De frequentie van de drugsvangst door de Belgische politie op geijkte autoroutes vanuit Roosendaal en Bergen op Zoom is dus sterk afgenomen na september Er geldt wel: minder, is meer. Indien de Belgische politie nog softdrugs vindt bij een drugstoerist, dan gaat het vaak om een forse hoeveelheid: te veel voor eigen gebruik. Het gaat met andere woorden om pakezels (drugstoeristen die drugs halen voor vrienden en bekenden) of om tussenhandelaren. De afname van het drugstoerisme vanuit Roosendaal en Bergen op Zoom is voor de Belgische politie aanleiding geweest om haar aandacht te verleggen van drugstoeristen naar lokale dealers. Belgische politiefunctionaris, politiezône Noord: We hadden last van de invoer uit Nederland, maar dat is minder geworden. We hebben het accent verlegd naar de lokale dealers. Als we nog wel eens kleine hoeveelheden aantreffen, dan is dat afkomstig uit Goes, Etten-Leur en Breda. Kleine hoeveelheden uit Roosendaal of Bergen op Zoom treffen we niet meer aan. Vorig jaar december [2010, aut.] hadden we nog wel eens een kerel met een brommertje die had 400 gram bij zich. Die had hij in Bergen op Zoom gekocht. Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 17

18 Belgische politiefunctionaris, politiezône Grens: We werken nu op de lokale dealers. Dit jaar heeft PZ grens twee grote dealers opgepakt in Essen en Wuustwezel. Autochtone Belgen. Zij haalden hun drugs, niet alleen cannabis, in Nederland. Nadat deze dealers zijn gepakt, is het een paar maanden rustiger geweest. Nu komen er weer anderen naar boven. (3) Voor het beëindigen van het gedoogbeleid in Roosendaal en Bergen op Zoom had Putte te maken met overlast van Belgische drugstoeristen. Hier was de eindhalte van de bus vanuit Bergen op Zoom. Er stapten veel drugstoeristen over, afkomstig uit onder meer Antwerpen en Mechelen. Deze stroom is opgedroogd. Er worden nu wel vaker grotere hoeveelheden softdrugs verhandeld vlakbij de grens, aan de Nederlandse kant, onder meer in de bossen bij Putte en op verschillende parkeerplaatsen. Lokale Belgische dealers doen inkopen bij Nederlandse drugshandelaren. De Belgische dealers kopen grotere hoeveelheden bij Marokkaanse dealers uit Roosendaal en Bergen op Zoom die ze toch al kenden vanwege eerdere illegale transacties in de plaatsen. Belgische politiefunctionaris, politiezône Grens: Lokale dealers maken nu andere afspraken met de Nederlandse bovendealer. Ze spreken vaak af in Nederland, soms letterlijk tien meter over de grens. Wij ondervinden dat de Nederlandse dealers niet graag de grens over komen. Die blijven liever in Nederland. De straffen liggen hoger indien ze in België gepakt worden. ( ) Voorheen werd gecontroleerd op de wegen van Essen naar Roosendaal. Maar er zijn vele grensovergangen en kleine weggetjes waar wordt afgesproken, bijvoorbeeld in Nispen bij het voetbalveld. (4) Drugshandelaren uit Nederland zetten hennepkwekerijen op in België, net over de grens. Deze ontwikkeling was er reeds voor Het heeft eerder te maken met risicospreiding, met criminele concurrentie in Nederland en met de verhoogde pakkans in Nederland in combinatie met dichtere bebouwing, dan met de beëindiging van het gedoogbeleid in Roosendaal en Bergen op Zoom, al heeft dit het waarschijnlijk wel verder gestimuleerd. Belangrijke Nederlandse groepen die hennepkwekerijen opzetten, zijn kampers en Marokkaanse drugshandelaren. Politiezône Grens kent de criminele kansen vanwege het uitgestrekte gebied, vele woningen (boerderijen en villa s) of loodsen zonder zichtlijnen van buitenaf en minder scherpte bij elektriciteitsbedrijven dan in Nederland. Voorts heeft drugs hoge prioriteit in België, maar niet in politiezône Grens. Belgische politiefunctionaris, politiezône Grens: Plantages in loodsen of oude boerderijen vallen niet op. Er komen weinig mensen. Op de twintig plantages zijn er negentien van Nederlanders. Dat is zeker en vast. Mensen in zwakke posities, die geld nodig hebben, worden geronseld. Deze mensen betalen de huur van het pand waar de plantage staat en krijgen een deel van de opbrengst. Het zijn volgens mij de zware jongens die het organiseren, maar die blijven een beetje buiten schot. (5) Nederlands-Marokkaanse drugshandelaren werken samen met Marokkaanse drugshandelaren in Antwerpen. Antwerpen telde in het recente verleden veel dealpanden en hennepkwekerijen. Dit is hard aangepakt door de politie. De resultaten zijn zichtbaar: minder hennepkwekerijen en minder dealpanden die verkopen aan drugstoeristen die vanuit (Zuid-)België of 18 3 e rapportage, april 2012

19 Frankrijk naar Antwerpen komen. Een dealpand met grote aanloop is te kwetsbaar in Antwerpen: de Belgische politie is alert en de straffen zijn stevig. Er blijven wel dealpanden en hennepkwekerijen over, maar de grootschalige hennepkwekerij en de grootschalige handel met drugstoeristen wordt verder naar het Zuiden verplaatst (zie onder 6.). De lokale markt blijft echter intact. Sterker, die is waarschijnlijk gegroeid, omdat kleine drugstoeristen niet meer naar Roosendaal of Bergen op Zoom reizen, maar softdrugs proberen te kopen in hun directe sociale of fysieke omgeving. Belgische politiefunctionaris, politiezône Grens: Het is de trend in België om te zoeken naar geld en luxe goederen in beslag te nemen. Geld afnemen doet het meeste pijn. In Antwerpen zitten vooral Marokkanen in heroïne of hasj. Ze hebben een compromis gesloten met Marokko. Als ze zo n Marokkaanse benden aanpakken, kunnen ze in Marokko huizen in beslag nemen. Ze delen zo zware klappen uit. Belgische politiefunctionaris, politiezône Noord: Voorheen kochten lokale dealers drugs in Nederland om in België te verkopen. Nu koopt nog zo n 20-25% in Nederland, de rest haalt het in Antwerpen. (6) Tal van factoren de aanscherpingen van het drugsbeleid in Nederland, risicospreiding door drugshandelaren, criminele concurrentie en de verscherpte drugsaanpak in Antwerpen werken in de hand dat de handel met Belgische en Franse drugstoeristen verder naar het Zuiden wordt verplaatst. Marokkaanse drugshandelaren spelen hierbij (weer) een belangrijke rol. Ze maken gebruik van hun sociale netwerken, maar ook van de criminele kansen in Zuid-België: er zijn goedkope panden beschikbaar en de politie beschikt nog over minder ervaringskennis bij de aanpak van drugshandel. Onder meer in Oostende is het aantal dealpanden toegenomen. Om dezelfde redenen worden hennepkwekerijen ook steeds vaker zuidelijk in België opgezet, onder meer met Nederlandse hulp vanuit de geijkte hoek: Marokkaanse handelaren, kampers en autochtone kopstukken. Wallonië kent tal van voordelen voor criminelen die hennepkwekerijen: uitgestrekte gebieden; leegstaande loodsen, panden of fabrieken; geschikte campings of bungalowparken; hoge werkeloosheid; lage bedrijfskosten (bijvoorbeeld bij het opkopen van panden); en de nabijheid van Franse en Belgische steden met veel softdruggebruikers, zoals Lille. Belgische politiefunctionaris, politiezône Noord: Er komen veel minder drugstoeristen voorbij. Ook de handel vanuit panden in Antwerpen is hard afgenomen. De handel is verschoven naar panden langs de grote invalswegen in Oost-West Vlaanderen en Wallonië, bijvoorbeeld richting Namen. Ze gaan niet meer de grens over, maar ze gaan naar panden in deze streek. Ze worden opgewacht, onderschept en begeleidt naar panden. ( ) Er is verplaatsing naar Oostende. In Oostende zijn de drugspanden toegenomen en in Antwerpen afgenomen. Belgische politiefunctionaris, politiezône Grens: Vroeger waren er voornamelijk plantages in de grensstreek en Antwerpen. Nu wordt dat allemaal verplaatst richting Wallonië. Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal 19

20 Belgische politiefunctionaris, politiezône Noord: De hennepteelt verplaatst naar Wallonië. De politie kent het fenomeen daar niet. Ze zijn er nog niet mee vertrouwd hoe ze dat aan moeten pakken. Door de federale politie worden steeds meer plantages ontmanteld in West-Vlaanderen en Wallonië. In die gebieden krijgt men veel steun van de Federale Politie, omdat de politiemensen er daar nog niet in thuis zijn. Belgische politiefunctionaris in BNDeStem: Het gaat om benden met een tiental leden die vanuit Nederland opereren. Na de strengere aanpak in eigen land, zijn ze eerst naar Antwerpen getrokken. Daarna naar Gent en toen de politie hen daar ook te dicht op de huid begon te zitten, zijn ze naar hier [Kortrijk, aut.] afgezakt. Het aantal door de Belgische politie ontdekte hennepkwekerijen groeit gestaag in de afgelopen jaren. In 2007 werden in België 466 gevallen geregistreerd en in 2008 in totaal 666. Dit loopt gestaag op, tot 738 in 2009 en tot 979 in In 2011 komt de teller uit op Zie tabel 2.2. De geografische spreiding van deze ontdekte hennepkwekerijen in België (in 2011), wordt weergegeven op een kaart op de volgende pagina. Tabel 2.2: Geregistreerde hennepkwekerijen België Actieve plantages Microschaal: 2-5 planten Mini-schaal: 6-49 planten Kleinschalig: planten Middelgrote schaal: planten Grootschalig: planten Industriële schaal: >1000 planten Stekkenboer Niet-actieve plantages Gebruiksklare plantages* Ontmantelde plantages** Totaal * Volwaardige kweekinstallatie zonder planten of bewijs van eerdere oogsten. ** Deels of geheel ontmanteld e rapportage, april 2012

dr. B. Beke dr. E.J. van der Torre D. Keijzer MSc April 2012

dr. B. Beke dr. E.J. van der Torre D. Keijzer MSc April 2012 dr. B. Beke dr. E.J. van der Torre D. Keijzer MSc April 2012 Drugsscan Bergen op Zoom Roosendaal Inhoudsopgave Inleiding........................................................... 2 Deel 1 Achtergrond......................................................

Nadere informatie

Drugstoeristen in Roosendaal & Bergen op Zoom. Tellingen na de valreep

Drugstoeristen in Roosendaal & Bergen op Zoom. Tellingen na de valreep Drugstoeristen in Roosendaal & Bergen op Zoom Tellingen na de valreep Roosendaal/Rotterdam, april 2010 1 Deze studie is uitgevoerd door: Dr. E.J. van der Torre E. Lagendijk Msc Dr. E. Bervoets Ronald van

Nadere informatie

NO DRUGS. Plan van aanpak drugsproblematiek

NO DRUGS. Plan van aanpak drugsproblematiek NO DRUGS Plan van aanpak drugsproblematiek Inleiding De gemeenten Bergen op Zoom en Roosendaal hebben het voornemen hun coffeeshops in 2009 te sluiten. Dit kan leiden tot negatieve effecten voor de illegale

Nadere informatie

Toelichting Coffeeshops aan de Venlose grens

Toelichting Coffeeshops aan de Venlose grens Toelichting Coffeeshops aan de Venlose grens Hay Janssen, fractievoorzitter PvdA Venlo 17 november 2008 Door het invoeren van een overlastverordening en een nieuw vergunningensysteem voor de vestiging

Nadere informatie

"De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties"

De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties NRC Next 27 september 2011 Hoeveel zin heeft het coffeeshop-beleid? "De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties" De Maastrichtse gemeenteraad besluit vandaag waarschijnlijk tot verplaatsing

Nadere informatie

Nee tegen Nederwiet in grensstreek

Nee tegen Nederwiet in grensstreek 22 secondant #3/4 juli-augustus 2011 Fotoserie Werken tegen wiet Nee tegen Nederwiet in Nederlandse grensstreek Werkvloer Een toestroom van drugstoeristen, levensbedreigende hennepkwekerijen en wapengevaarlijke

Nadere informatie

Collegevergadering : 14 oktober 2014 Agendapunt : 9 Portefeuillehouder : drs. J.H.A. van Oostrum Meer informatie bij : A.Holl Telefoon : 0545 250396

Collegevergadering : 14 oktober 2014 Agendapunt : 9 Portefeuillehouder : drs. J.H.A. van Oostrum Meer informatie bij : A.Holl Telefoon : 0545 250396 Zaaknummer : 65344 Raadsvergaderin : 2 december 2014 Agendapunt : g Commissie : Bestuur Onderwerp : Informerende nota coffeeshop Collegevergadering : 14 oktober 2014 Agendapunt : 9 Portefeuillehouder :

Nadere informatie

5. SAMENVATTING EN CONCLUSIES

5. SAMENVATTING EN CONCLUSIES 5. SAMENVATTING EN CONCLUSIES In januari 2001 is de gemeente Venlo gestart met het drugsoverlastproject Hektor. Om tot een substantiële reductie van de (soft)drugscriminaliteit en drugsgerelateerde overlast

Nadere informatie

KAPPEN MET DRUGS. Failliet beleid. Enkele feiten

KAPPEN MET DRUGS. Failliet beleid. Enkele feiten KAPPEN MET DRUGS KAPPEN MET DRUGS Failliet beleid Het drugsbeleid van Nederland is failliet. De gevolgen van het gedoogbeleid op de volksgezondheid, de veiligheid en het sociale leven zijn ontwrichtend.

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2013

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2013 Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2013 DOCS.nr. 4539980 Nummer 204 Vragen van het raadslid Schulten en van Wegen (BPA) inzake Woninginbraken,

Nadere informatie

De drugsscan. Een methodiekbeschrijving. Beke Advies LokaleZaken. April 2013

De drugsscan. Een methodiekbeschrijving. Beke Advies LokaleZaken. April 2013 De drugsscan Een methodiekbeschrijving April 2013 Beke Advies LokaleZaken Inhoudsopgave Vooraf 5 Deel 1 Achtergronden drugsscan 7 Deel 2 kenmerken en doel van de drugsscan 9 Deel 3 Methodiekbeschrijving

Nadere informatie

Samenvatting. De coffeeshop. Bekendheid met en houding tegenover de coffeeshop

Samenvatting. De coffeeshop. Bekendheid met en houding tegenover de coffeeshop Samenvatting Medio augustus 2011 werd in Lelystad (ruim 75.000 inwoners) voor het eerst een coffeeshop geopend. In een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam zijn de ontwikkelingen in Lelystad rondom

Nadere informatie

Gemeente Medemblik, Coffeeshopbeleid 2012

Gemeente Medemblik, Coffeeshopbeleid 2012 Gemeente Medemblik, Coffeeshopbeleid 2012 Vaststelling: 15 augustus 2012 Publicatie: 23 augustus 2012 Inwerkingtreding: 24 augustus 2012 Inhoud Samenvatting Inleiding 1. Nederlands drugsbeleid 2. Vormen

Nadere informatie

COFFEESHOPBEZOEKERS TERNEUZEN

COFFEESHOPBEZOEKERS TERNEUZEN Coffeeshopbezoekers Terneuzen najaar 2009 COFFEESHOPBEZOEKERS TERNEUZEN NAJAAR 2009 INTRAVAL Groningen-Rotterdam INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Inleiding 1 1.1 Probleemstelling 1 1.2 Onderzoeksopzet 2 1.3 Leeswijzer

Nadere informatie

31 maart 2015. Onderzoek: Drugsbeleid

31 maart 2015. Onderzoek: Drugsbeleid 31 maart 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Jaaroverzicht 2011 Opgesteld onder verantwoording van project Courage Februari 2012 2

Jaaroverzicht 2011 Opgesteld onder verantwoording van project Courage Februari 2012 2 Opgesteld onder verantwoording van project Courage Februari 2012 2 VOORWOORD JAAROVERZICHT COURAGE 2011 2011 was het jaar van de tweede Drugsscan door dr. Balthazar Beke van Beke Advies en dr. Edward van

Nadere informatie

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING : COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat

Nadere informatie

Nieuwe dadergroep vraagt aandacht

Nieuwe dadergroep vraagt aandacht Er is een nieuwe groep van jonge, zeer actieve veelplegers die steeds vaker met de politie in aanraking komt / foto: Pallieter de Boer. Nieuwe dadergroep vraagt aandacht Jongere veelplegers roeren zich

Nadere informatie

Drie jaar Taskforce Overlast

Drie jaar Taskforce Overlast Drie jaar Taskforce Overlast Duidelijke afname van ervaren overlast Centrum en Sinds 2010 werkt de gemeente Dordrecht met de Taskforce Overlast in de openbare ruimte aan het terugdringen van de overlast

Nadere informatie

NUL-BELEID COFFEESHOPS. Gemeente Bellingwedde

NUL-BELEID COFFEESHOPS. Gemeente Bellingwedde NUL-BELEID COFFEESHOPS Gemeente Bellingwedde 2014 Aanleiding In archiefstukken wordt aangegeven dat de gemeente Bellingwedde een nul-beleid hanteert voor coffeeshops. Echter is er in het archief geen raadsbesluit

Nadere informatie

Over aard & omvang van Opiumwetfeiten in 2012 geregistreerd bij politie en Koninklijke Marechaussee

Over aard & omvang van Opiumwetfeiten in 2012 geregistreerd bij politie en Koninklijke Marechaussee Samenvatting Drugsdelicten beschouwd Over aard & omvang van Opiumwetfeiten in 2012 geregistreerd bij politie en Koninklijke Marechaussee Het WODC levert elk jaar een bijdrage aan het Jaarbericht van de

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Eval uat i e Camer at oezi cht Gouda Ei ndr appor t Samenvatting en conclusies De gemeente Gouda is begin 2004 een proef gestart met cameratoezicht in de openbare ruimte op diverse locaties in de gemeente.

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Datum 6-9-05 Datum

Nadere informatie

Beleidsregel handhaving Wet Damocles

Beleidsregel handhaving Wet Damocles 1 "Al gemeente f(s Heemskerk Beleidsregel handhaving Wet Damocles 15 december 2014 BIVO/2014/30108 Illill Hl lllll lllll lllll lllll Z015994FE86 fë BELEIDSREGEL HANDHAVING WET DAMOCLES Inhoudsopgave Beleidsregel

Nadere informatie

Voel je thuis op straat!

Voel je thuis op straat! Voel je thuis op straat! 0-meting onder kinderen, jongeren en volwassenen in Bergen op Zoom Centrum Ron van Wonderen Nanne Boonstra Utrecht, september 2007 Verwey- Jonker Instituut 1 Samenvatting en conclusies

Nadere informatie

Wat is de rol van de gemeente

Wat is de rol van de gemeente Landelijk beleid Wat is de rol van de gemeente Wat doen we al? Alcoholwetgeving: In de nieuwe D&H-wet worden verdergaande stappen gezet om het gebruik van alcohol onder jongeren te ontmoedigen Uitvoering

Nadere informatie

Overlast park Lepelenburg

Overlast park Lepelenburg Overlast park Lepelenburg 1-meting oktober 2014 www.onderzoek.utrecht.nl Colofon Uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht Postbus 16200 3500 CE Utrecht 030 286 1350 onderzoek@utrecht.nl in opdracht

Nadere informatie

Notitie ter ondersteuning van het debat over richtinggevende criteria locatie vestiging coffeeshop in Helmond

Notitie ter ondersteuning van het debat over richtinggevende criteria locatie vestiging coffeeshop in Helmond Notitie ter ondersteuning van het debat over richtinggevende criteria locatie vestiging coffeeshop in Helmond 1. Inleiding Coffeeshops zijn alcoholvrije horecagelegenheden waar handel in en gebruik van

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

Coffeeshops in Sittard-Geleen Een inventarisatie

Coffeeshops in Sittard-Geleen Een inventarisatie Coffeeshops in Sittard-Geleen Een inventarisatie LokaleZaken Jongepier Onderzoek en Advies Coffeeshops in Sittard-Geleen Een inventarisatie In opdracht van de gemeente Sittard-Geleen November 2015 1 Colofon

Nadere informatie

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid Veiligheid kernthema: De criminaliteitscijfers en de slachtoffercijfers laten over het algemeen een positief beeld zien voor Utrecht in. Ook de aangiftebereidheid van Utrechters is relatief hoog (29%).

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

Rapportage Transportcriminaliteit 3 e kwartaal 2015

Rapportage Transportcriminaliteit 3 e kwartaal 2015 Rapportage Transportcriminaliteit 3 e kwartaal 2015 Politie Landelijke Eenheid Auteur: Dienst Informatieorganisatie / Dienst Infra Status: Definitief Versie 1.1 26 oktober 2015 Voorwoord Voor u ligt de

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Veiligheid(sbeeld) gemeente Goirle

Veiligheid(sbeeld) gemeente Goirle Veiligheid(sbeeld) gemeente Goirle Beleid - Coffeeshopbeleid (nul-optie) - Gemeentelijk handhavingsbeleid - BIBOB beleid - Damocles beleid - Integraal veiligheidsbeleid Beleid BIBOB beleid - Wet Bevordering

Nadere informatie

Buurtenquête hostel Leidsche Maan

Buurtenquête hostel Leidsche Maan Buurtenquête hostel Leidsche Maan tussenmeting 2013 Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht (GG&GD) DIMENSUS beleidsonderzoek April 2013 Projectnummer 527 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding

Nadere informatie

Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill.

Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill. Bijna de helft van de geweldsmisdrijven wordt in de openbare ruimte gepleegd / foto: Inge van Mill. secondant #2 april 2009 7 Geweldsdelicten tussen - Daling van geweld komt niet uit de verf Crimi-trends

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 juni 2013 Onderwerp Coffeeshopbeleid

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 juni 2013 Onderwerp Coffeeshopbeleid 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 2015

Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 2015 Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 215 Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen februari 216 In dit rapport worden politiestatistieken en resultaten

Nadere informatie

Burgemeester. De voorzitter van de Commissie Bestuur. Zeer geachte mevrouw Michels,

Burgemeester. De voorzitter van de Commissie Bestuur. Zeer geachte mevrouw Michels, Gemeente Den Haag Burgemeester Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag De voorzitter van de Commissie Bestuur Uw brief van Uw kenmerk Onderwerp Coffeeshopbeleid Ons kenmerk BSD/2013.280 RIS 257888

Nadere informatie

Bekendmaking beleidsregels artikel 13b Opiumwet gemeente Weststellingwerf 2016

Bekendmaking beleidsregels artikel 13b Opiumwet gemeente Weststellingwerf 2016 Bekendmaking beleidsregels artikel 13b Opiumwet gemeente Weststellingwerf 2016 Datum vaststelling: 26-05-2016 Inwerkingtreding: 02-06-2016 Kenmerk besluit: 2016-006596/c Publicatiedatum: 01-06-2016 Bijlage

Nadere informatie

Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan

Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan nulmeting Projectnummer 11067 In opdracht van stadsdeel Centrum Josca Boers Nienke Laan Emmie van Oirschot Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR

Nadere informatie

Manifest. Joint Regulation

Manifest. Joint Regulation Manifest Joint Regulation Utrecht, 31 januari 2014 Het huidige beleid waarin de verkoop van cannabis vanuit coffeeshops is toegestaan en de teelt van deze drugs illegaal is, mag misschien wel werken in

Nadere informatie

Beleidsregels Artikel 13b Opiumwet in de B5-gemeenten. Vastgesteld gewijzigde versie door de burgemeester op 27 mei 2014

Beleidsregels Artikel 13b Opiumwet in de B5-gemeenten. Vastgesteld gewijzigde versie door de burgemeester op 27 mei 2014 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Tilburg. Nr. 32905 12 juni 2014 Beleidsregels Artikel 13b Opiumwet in de B5-gemeenten Breda Eindhoven Helmond s-hertogenbosch Tilburg Gemeente Tilburg Vastgesteld

Nadere informatie

Bestuursrechtelijke sancties artikel 13B Opiumwet

Bestuursrechtelijke sancties artikel 13B Opiumwet Bestuursrechtelijke sancties artikel 13B Opiumwet Titel: Bestuursrechtelijke sancties artikel 13B Opiumwet Vastgesteld: 31-05-2016 Treedt in werking: 7 juni 2016 Wettelijke basis: Artikel 13B Opiumwet

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 21 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-1-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: Overlast door coffeeshops tekst 1 Nieuwsoverzicht coffeeshops Op het

Nadere informatie

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal, Dorien de Bruijn 23 mei 2014 Vanaf 1997 is de Amersfoortse Stadspeiling elke twee jaar voor een belangrijk deel

Nadere informatie

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER.

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Rapport Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Servicecentrum MER gegrond. Datum: 9

Nadere informatie

Coffeeshop in de buurt

Coffeeshop in de buurt Coffeeshop in de buurt De herhalingsmeting: ervaringen van direct omwonenden in 2013 Dordrecht telt van oudsher acht coffeeshops gelegen in de Binnenstad. De gemeente Dordrecht zet zich in om overlast

Nadere informatie

Vandaag Alert Morgen Veilig

Vandaag Alert Morgen Veilig Vandaag Alert Morgen Veilig Een plan ter vergroting van de veiligheid in Zwolle; met concrete acties en inzet van extra preventie, waakzaamheid en opsporing. Voorwoord De VVD Zwolle introduceert het plan

Nadere informatie

Conceptversie: 8. Manifest Joint Regulation

Conceptversie: 8. Manifest Joint Regulation Conceptversie: 8 Manifest Joint Regulation Het water staat ons aan de lippen Het huidige beleid waarin de verkoop van cannabis vanuit coffeeshops is toegestaan en de teelt van deze drugs illegaal is, mag

Nadere informatie

Leeswijzer Wijkpanel Vlietzône - avond over overlast 23 juni 2010

Leeswijzer Wijkpanel Vlietzône - avond over overlast 23 juni 2010 Leeswijzer Wijkpanel Vlietzône - avond over overlast 23 juni 2010 Overlast? Melden bij het Meldpunt Overlast Meld overlast ALTIJD bij Meldpunt Overlast (MOL): telefoonnummer 14058. Klik hier als u meer

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad van Nijmegen. Geachte leden van de raad,

Aan de gemeenteraad van Nijmegen. Geachte leden van de raad, Ingekomen stuk D5 (PA 2 juli 2008) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 323 93 34 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105

Nadere informatie

Gemeente Breda. Monitor coffeeshops Breda. Onderzoek en Informatie. Resultaten metingen februari 2013

Gemeente Breda. Monitor coffeeshops Breda. Onderzoek en Informatie. Resultaten metingen februari 2013 Gemeente Breda Onderzoek en Informatie Monitor coffeeshops Breda Resultaten metingen februari 2013 Publicatienummer: 1719 Datum: April 2013 In opdracht van: Gemeente Breda Concernstaf / Kabinet Uitgave:

Nadere informatie

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011 Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 28-211 Deze notitie brengt op basis van de Amsterdamse Veiligheidsmonitor de leefbaarheid en veiligheid in de regio Amsterdam-Amstelland tussen 28 en 211

Nadere informatie

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen FACTSHEET Thema: Veiligheid, Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen Publicatiedatum: oktober 2010 Bron: Bureau O+S Toelichting Ingevoegd rapport geeft goed weer hoe Amsterdammers

Nadere informatie

Evaluatie Cameratoezicht Roterdam

Evaluatie Cameratoezicht Roterdam Evaluatie Cameratoezicht Roterdam SAMENVATTING EN CONCLUSIES In juni 2000 zijn in Rotterdam camera s geplaatst op het Stadhuisplein en in het Saftlevenkwartier. De locatie voor cameratoezicht in het Saftlevenkwartier

Nadere informatie

Toespraak Annemarie Jorritsma Thema: Woninginbraken Bestuurdersdiner lokale veiligheid 29 oktober 2013

Toespraak Annemarie Jorritsma Thema: Woninginbraken Bestuurdersdiner lokale veiligheid 29 oktober 2013 Alleen het gesproken woord geldt Toespraak Annemarie Jorritsma Thema: Woninginbraken Bestuurdersdiner lokale veiligheid 29 oktober 2013 Dames en heren, Goed om met u in zo n groot gezelschap bijeen te

Nadere informatie

rapportage op wijkniveau

rapportage op wijkniveau appendix bij Veiligheidsmonitor 2009 Veiligheidsmonitor 2009 rapportage op wijkniveau Het veiligheidsbeeld in en eerder van tien Goudse wijken: Binnenstad Nieuwe Park Korte Akkeren Bloemendaal Plaswijck

Nadere informatie

Beleidsregel. Beleidsregels van de burgemeester van Simpelveld voor de toepassing van. artikel 13b Opiumwet en 174a Gemeentewet

Beleidsregel. Beleidsregels van de burgemeester van Simpelveld voor de toepassing van. artikel 13b Opiumwet en 174a Gemeentewet Beleidsregel Beleidsregels van de burgemeester van Simpelveld voor de toepassing van artikel 13b Opiumwet en 174a Gemeentewet Vastgesteld 29 april 2014 Inhoudsopgave Begrippenlijst 1. Inleiding Aanpak

Nadere informatie

Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden

Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden De gemeente Dordrecht zet zich in om overlast in het algemeen, en van coffeeshops in het bijzonder, te verminderen. Dordrecht telt in totaal acht

Nadere informatie

Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek 2013. Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte

Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek 2013. Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek Aanbod bedrijfs-, kantooren winkelruimte Monitor Bedrijvenaanbod Amerstreek Aanbod bedrijfs-, kantoor- en winkelruimte Mede door de prima ligging en gunstige regionale

Nadere informatie

Beleidsregels Artikel 13b Opiumwet gemeenten basisteam Veluwe - Noord Elburg Epe Hattem Heerde Nunspeet Oldebroek

Beleidsregels Artikel 13b Opiumwet gemeenten basisteam Veluwe - Noord Elburg Epe Hattem Heerde Nunspeet Oldebroek Beleidsregels Artikel 13b Opiumwet gemeenten basisteam Veluwe - Noord Elburg Epe Hattem Heerde Nunspeet Oldebroek Vastgesteld door het college van burgemeesters en wethouders van de gemeente Hattem op

Nadere informatie

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel

6 secondant #6 december 2010. Groot effect SOV/ISD-maatregel 6 secondant #6 december 21 Groot effect SOV/ISD-maatregel Selectieve opsluiting recidivisten werkt Crimi-trends Een langere opsluiting van hardnekkige recidivisten heeft een grote bijdrage geleverd aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 28 684 Naar een veiliger samenleving Nr. 229 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKS- RELATIES

Nadere informatie

Jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in Groningen

Jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in Groningen FACTSHEET Jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in Groningen In deze factsheet worden trends en ontwikkelingen ten aanzien van de jeugdcriminaliteit en jeugdveiligheid in de provincie Groningen behandeld.

Nadere informatie

Drugsscenes in Breda: Met het oog op de toekomst

Drugsscenes in Breda: Met het oog op de toekomst Drugsscenes in Breda: Met het oog op de toekomst Den Haag/Breda Juni 2009 Deze publicatie is verzorgd door: J. Dobbelaar Msc Dr. E.J. van der Torre A. Besselink Msc COT - Drugsscenes in Breda - 16 juni

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Dit manifest wordt mede onderschreven door:

Dit manifest wordt mede onderschreven door: Dit manifest wordt mede onderschreven door: Gemeente: Naam: c^&st^kjss: Handtekening: Manifest Joint Regulation \ 31 Januari 2014 Utrecht, 31 januari 2014 Het huidige beleid waarin de verkoop van cannabis

Nadere informatie

NULMETING OVERLAST EN BEZOEK COFFEESHOPS MAASTRICHT

NULMETING OVERLAST EN BEZOEK COFFEESHOPS MAASTRICHT NULMETING OVERLAST EN BEZOEK COFFEESHOPS MAASTRICHT OWP research Groningen-Rotterdam Maastricht COLOFON Postadres: St. INTRAVAL OWP Research Postbus 1781 Weth v Caldenborghlan 76 9701 BT Groningen 6226

Nadere informatie

Tilburgse Taferelen. Politieacademie LokaleZaken Beke Advies. De eerste rapportage I November 2012. Drugsmonitor Midden en West Brabant & Zeeland

Tilburgse Taferelen. Politieacademie LokaleZaken Beke Advies. De eerste rapportage I November 2012. Drugsmonitor Midden en West Brabant & Zeeland Tilburgse Taferelen De eerste rapportage I November 2012 Politieacademie LokaleZaken Beke Advies Drugsmonitor Midden en West Brabant & Zeeland Tilburgse Taferelen De eerste rapportage I November 2012

Nadere informatie

28 secondant #3/4 juli-augustus 2011. Volksgezondheid staat centraal in het Nederlandse drugsbeleid. Nut en nood

28 secondant #3/4 juli-augustus 2011. Volksgezondheid staat centraal in het Nederlandse drugsbeleid. Nut en nood 28 secondant #3/4 juli-augustus 2011 Volksgezondheid staat centraal in het Nederlandse drugsbeleid Nut en nood van coffeeshops Zes op tien coffeeshops dicht door kabinetsbeleid, Sluit coffeeshops in Maastricht,

Nadere informatie

Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort

Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort Stad Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort Periode januari t/m december 2014 Afdeling Veiligheid & Wijken januari 2015 Stad met een hart Veiligheidsbeeld Amersfoort januari december 2014 Voor u ligt het

Nadere informatie

B&W 01 juli 2008 Gemeenteblad BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL OPIUMWET M.B.T. WONINGEN HELMOND 2008

B&W 01 juli 2008 Gemeenteblad BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL OPIUMWET M.B.T. WONINGEN HELMOND 2008 Jaar: 2008 Nummer: 44 Besluit: B&W 01 juli 2008 Gemeenteblad BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL OPIUMWET M.B.T. WONINGEN HELMOND 2008 Burgemeester en wethouders van Helmond; Besluit Vast te stellen de Beleidsregel

Nadere informatie

SAMENVATTING ONDERNEMERSENQUÊTE PURMEREND, BEEMSTER EN WATERLAND 2013

SAMENVATTING ONDERNEMERSENQUÊTE PURMEREND, BEEMSTER EN WATERLAND 2013 SAMENVATTING ONDERNEMERSENQUÊTE PURMEREND, BEEMSTER EN WATERLAND 2013 Samenvatting Ondernemersenquête Purmerend, Beemster en Waterland 2013 Colofon In opdracht van: de gemeenten Purmerend, Beemster en

Nadere informatie

CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE

CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTADUTRECHT PROCESEVALUATIE CONVENANT VEILIG UITGAAN BINNENSTAD UTRECHT PROCESEVALUATIE J. Snippe, M. Hoorn, B. Bieleman INTRAVAL Groningen-Rotterdam 4. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Nadere informatie

Presentatie commissie veiligheid gem. Emmen. 15 maart 2012

Presentatie commissie veiligheid gem. Emmen. 15 maart 2012 Presentatie commissie veiligheid gem. Emmen 15 maart 2012 Werkwijze basiseenheid Emmen Vanaf 23 mei 2011 Emmen 1 basiseenheid Emmen verdeelt in 5 gebieden met daaraan gekoppeld wijkagenten en agenten voor

Nadere informatie

Integrale veiligheid. resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007

Integrale veiligheid. resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007 Integrale veiligheid resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 1 1.1 Respons 1 2 Veiligheidsgevoelens 3 2.1 Gevoel van veiligheid in specifieke situaties 3 2.2 Verschillen onderzoeksgroepen

Nadere informatie

Tilburgse Taferelen. Politieacademie LokaleZaken Beke Advies. De eerste rapportage I November 2012. Drugsmonitor Midden en West Brabant & Zeeland

Tilburgse Taferelen. Politieacademie LokaleZaken Beke Advies. De eerste rapportage I November 2012. Drugsmonitor Midden en West Brabant & Zeeland Tilburgse Taferelen De eerste rapportage I November 2012 Politieacademie LokaleZaken Beke Advies Drugsmonitor Midden en West Brabant & Zeeland Tilburgse Taferelen De eerste rapportage I November 2012 Politieacademie

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

Gemeente Ede. Memo: sociale veiligheid na vestiging AZC

Gemeente Ede. Memo: sociale veiligheid na vestiging AZC Gemeente Ede Memo: sociale veiligheid na vestiging AZC Aanleiding Aandacht voor sociale veiligheid is belangrijk rondom de vestiging van een AZC. Wij wilden graag weten welke maatregelen mogelijk en wenselijk

Nadere informatie

2.1 Coffeeshops in Nederland

2.1 Coffeeshops in Nederland 2.1 Coffeeshops in Nederland Eind 14 telt Nederland 591 coffeeshops verspreid over 3 coffeeshopgemeenten (figuur 2.1). Daarmee ligt het aantal coffeeshops voor het eerst sinds 1999, toen de eerste meting

Nadere informatie

1. Heeft u in de gemeente Sint-Oedenrode last gehad van drugsoverlast?

1. Heeft u in de gemeente Sint-Oedenrode last gehad van drugsoverlast? Drugsoverlast 8 7 6 5 4 1. Heeft u in de gemeente Sint-Oedenrode last gehad van drugsoverlast? 1% 18% 72% Ja, vaak Ja, soms Nee, nooit Weet niet 8% Toelichting: 2 Ik heb zelf persoonlijk geen last van

Nadere informatie

Met politie en woningcorporaties zijn wij in overleg om de gegevensuitwisseling binnen de kaders van de Wet Politiegegevens te optimaliseren.

Met politie en woningcorporaties zijn wij in overleg om de gegevensuitwisseling binnen de kaders van de Wet Politiegegevens te optimaliseren. DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 Aan de gemeenteraad 3300 AA DORDRECHT Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14078 F (078) 770 8080 www.dordrecht. nl Datum 13 oktober 2015 Ons kenmerk SBC/1499024

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

1. De vestiging van coffeeshops wordt gedoogd indien de coffeeshop voldoet aan de volgende vestigingscriteria:

1. De vestiging van coffeeshops wordt gedoogd indien de coffeeshop voldoet aan de volgende vestigingscriteria: Casenummer 10G200903 Registratienr. 365938 / 365938 Coffeeshop beleid. Artikel 1: definities In deze beleidsregels wordt verstaan onder: 1. harddrugs: middelen vermeld op lijst I en lijst II behorend bij

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld 1. Inleiding De Inspectie van het Onderwijs voert al lange tijd tevredenheidsonderzoeken uit onder besturen en scholen in de sectoren

Nadere informatie

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuid-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuid-Nederland (*1. m²) 42.2 2.15 5.518 Overig Nederland Het totale oppervlak aan kantoormeters in en

Nadere informatie

Coffeeshop. Onderzoeksresultaten TIPHorstaandeMaas.nl. 1 Als je denkt aan coffeeshops. Waar denk je dan aan? (Zie alle antwoorden in de bijlage)

Coffeeshop. Onderzoeksresultaten TIPHorstaandeMaas.nl. 1 Als je denkt aan coffeeshops. Waar denk je dan aan? (Zie alle antwoorden in de bijlage) Coffeeshop Onderzoeksresultaten TIPHorstaandeMaas.nl 1 Als je denkt aan coffeeshops. Waar denk je dan aan? (Zie alle antwoorden in de bijlage) 1 120,0% 100,0% 80,0% 2 Heb jij de afgelopen maanden cannabis

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit?

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Voor gemeenten en provincie is veiligheid een belangrijk thema. Hoe ervaren Groningers de veiligheid? Wat kunnen zij zelf doen om de veiligheid in de

Nadere informatie

Datum 27 oktober 2014 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het toenemende aantal drugslabs in seniorenflats

Datum 27 oktober 2014 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het toenemende aantal drugslabs in seniorenflats 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Nederlandse cannabisbeleid

Nederlandse cannabisbeleid Improving Mental Health by Sharing Knowledge Het Nederlandse cannabisbeleid & de volksgezondheid: oorsprong en ontwikkeling Margriet van Laar Hoofd programma Drug Monitoring CIROC Seminar Woensdag 7 maart,

Nadere informatie

Raadsplein Velsen KORT VERSLAG VAN SESSIE 2 VAN 29 NOVEMBER 2012. Discussienota aanscherping lokaal coffeeshopbeleid Datum / nummer 29 november 2012 2

Raadsplein Velsen KORT VERSLAG VAN SESSIE 2 VAN 29 NOVEMBER 2012. Discussienota aanscherping lokaal coffeeshopbeleid Datum / nummer 29 november 2012 2 Raadsplein Velsen KORT VERSLAG VAN SESSIE 2 VAN 29 NOVEMBER 2012 Onderwerp Discussienota aanscherping lokaal coffeeshopbeleid Datum / nummer 29 november 2012 2 Voorzitter E.H. Zorgdrager Griffie M. Josemans

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 2 oktober 2003 (08.10) (OR. it) 11051/2/03 REV 2 CORDROGUE 66 NOTA van: het Italiaanse voorzitterschap aan: de horizontale Groep drugs nr. vorig doc.: 11051/03 CORDROGUE

Nadere informatie

Vast te stellen hieronder opgenomen "Damoclesbeleid lokalen en woningen" op basis van artikel 13b Opiumwet

Vast te stellen hieronder opgenomen Damoclesbeleid lokalen en woningen op basis van artikel 13b Opiumwet Ons kenmerk G.15.01258 ii urn in li ui ii in ii ii Dossiercode: Besluit van de Burgemeester De burgemeester van besluit: Vast te stellen hieronder opgenomen "Damoclesbeleid lokalen en woningen" op basis

Nadere informatie