IKEA: Uitbreiden door franchising op de Zuid-Amerikaanse markt?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IKEA: Uitbreiden door franchising op de Zuid-Amerikaanse markt?"

Transcriptie

1 Extra casestudy deel III IKEA: Uitbreiden door franchising op de Zuid-Amerikaanse markt? Begin 2007 maakt Ingvar Kamprad, oprichter van de Zweedse meubelgigant IKEA, zich zorgen; hij vindt dat 'zijn' bedrijf te snel groeit. Hij is altijd voorstander van snelle uitbreiding geweest maar is nu bezorgd dat het bedrijf gedwongen zal worden winkels te sluiten als een aanhoudende economische baisse zich voordoet. Hoewel IKEA een van de bekendste exportbedrijven is, is het in strikt juridische zin sinds begin jaren 1980 niet Zweeds meer. Het bedrijf heeft een naam opgebouwd door meubels naar Scandinavisch ontwerp tegen Aziatische prijzen aan te bieden. Het heeft zich zonder kleerscheuren internationaal kunnen uitbreiden. Het merk IKEA, dat staat voor strak, groen, een aantrekkelijk ontwerp en waar voor je geld, is nu net zo sterk als wanneer dan ook in de vijftig jaar dat het bestaat. De 'moeder' van alle IKEA-bedrijven de eigenaar van 207 van de 235 IKEA-winkels wereldwijd is Ingka Holding, een Nederlandse besloten vennootschap. Ingka Holding (de naam 'Ingka' is een samenvoeging van de eerste drie letters van de voornaam en de eerste twee van de achternaam van de oprichter) is honderd procent eigendom van de Stichting Ingka. Dit is een in Nederland geregistreerde, van belasting vrijgestelde, non-profit juridische eenheid waarin in 1982 de aandelen van Ingvar Kamprad zijn ondergebracht. Stichtingen zijn de meest voorkomende vorm van non-profitorganisatie in Nederland; er zijn er tienduizenden van. De meeste Nederlandse stichtingen zijn piepklein, maar als de Stichting Ingka op de beurs genoteerd zou zijn, zou ze qua marktwaarde een van de tien grootste bedrijven van Nederland zijn. Het onderdeel van de stichting dat het meest waardevol is, is Ingka Holding, dat conservatief wordt gefinancierd en zeer winstgevend is. Het is lastig de waarde van Ingka Holding te bepalen, omdat IKEA geen directe concurrenten heeft die wereldwijd opereren. De aandelen van Target, een grote, succesvolle winkelketen in de VS met een verkoop die voor een vijfde uit woninginrichtingartikelen bestaat, zijn twintig keer de laatste jaarinkomsten van de keten waard. Als we die prijs/inkomstenverhouding gebruiken, komen we voor Ingka Holding op een waarde van 28 miljard euro. Nu heeft Ingvar Kamprad gehoord dat het topmanagement van de IKEA-groep van plan is het bedrijf nog verder internationaal uit te breiden, namelijk naar Zuid-Amerika, vanwege de groeikansen in dat werelddeel. Kamprad staat erg sceptisch tegenover deze plannen, en zijn persoonlijke assistent heeft jou, als specialist op het gebied van internationale marketing, gevraagd je mening over de plannen te geven. IKEA: het verhaal IKEA Svenska AB, dat in 1943 werd opgericht, is 's werelds grootste meubelverkoper en is gespecialiseerd in stijlvolle maar niet dure meubels naar Scandinavisch ontwerp. 255

2 Een korte tijdslijn 1943 De oprichter van IKEA, Ingvar Kamprad uit Agunnaryd in Zweden, laat de naam IKEA registreren. Deze naam is samengesteld uit de initialen van de oprichter (IK) en de eerste letters van Elmtaryd en Agunnaryd, de boerderij en het dorp waar hij is opgegroeid Voor het eerst maken meubels onderdeel uit van het productassortiment van IKEA De eerste IKEA-catalogus wordt gepubliceerd In Älmhult in Zweden wordt eerste showroom van IKEA geopend, zodat de kwaliteit van de producten beter aan het publiek getoond kan worden IKEA begint eigen meubilair te ontwerpen IKEA introduceert meubilair dat klanten zelf in elkaar moeten zetten, verpakt in platte pakketten In Älmhult in Zweden wordt de eerste IKEA-winkel geopend In Oslo in Noorwegen wordt de tweede IKEA-winkel geopend In Stockholm wordt een IKEA-winkel geopend. Zelfbediening in een open opslagruimte wordt geïntroduceerd De eerste IKEA-winkel in Denemarken wordt geopend De eerste winkel buiten Scandinavië wordt geopend, en wel in Spreitenbach in Zwitserland De eerste IKEA-winkel in Duitsland wordt geopend (München) De eerste IKEA-winkel in Australië De eerste IKEA-winkel in Canada De eerste IKEA-winkel in Oostenrijk De eerste IKEA-winkel in Singapore De eerste IKEA-winkel in Nederland De eerste IKEA-winkel op de Canarische Eilanden De eerste IKEA-winkel in Frankrijk en IJsland 1983 De eerste IKEA-winkel in Saoedi-Arabië De eerste IKEA-winkel in België en Koeweit De eerste IKEA-winkel in de Verenigde Staten De eerste IKEA-winkel in het Verenigd Koninkrijk en Hong Kong 1989 De eerste IKEA-winkel in Italië De eerste IKEA-winkel in Hongarije en Polen De eerste IKEA-winkel in Tsjechië en de Verenigde Arabische Emiraten 1992 De eerste IKEA-winkel op Mallorca en in Slowakije 1994 De eerste IKEA-winkel in Taiwan 1996 De eerste IKEA-winkel in Finland, Maleisië en op het Spaanse vasteland IKEA verschijnt op internet met de World Wide Living Room-website 1998 De eerste IKEA-winkel op het vasteland van China De eerste IKEA-winkel in Rusland (Moskou) 2001 De eerste winkel in Israel (Netanya) en Griekenland (Thessaloniki) De eerste winkel in Portugal (Lissabon) De eerste winkel in Turkije (Istanboel) De eerste winkel in Ierland (Dublin) De eerste winkel in Roemenie (Boekarest). Over het bedrijf IKEA Sinds de opening van eerste winkel in 1958 in Älmhult is IKEA is uitgegroeid tot 's werelds grootste meubeldetailhandel, met 237 winkels in 35 landen (2007) en een personeelsbestand 256

3 van ongeveer mensen. Het bedrijf staat bekend om zijn snelle internationale expansie en heeft onlangs winkels in Oost-Europa en Rusland geopend. Het succes van IKEA in de detailhandelsector kan worden toegeschreven aan de enorme ervaring van het bedrijf op het gebied van de detailhandelmarkt, productdifferentiatie en kostenleiderschap. Het bedrijf is een van 's werelds succesvolste multinationale detailhandelbedrijven die als mondiale organisatie opereert met het unieke concept dat zijn meubilair in zelfbouwpakketten wordt verkocht en door de klant thuis in elkaar gezet moet worden. In 2002 bedroeg de verkoop van het bedrijf, dat nog steeds particulier eigendom is, bijna vijftien miljard euro. Het totale productassortiment van IKEA omvat ongeveer twaalfduizend producten. In elke IKEA-winkel wordt een selectie uit dit assortiment verkocht; de omvang van die selectie is afhankelijk van winkelgrootte. Het kernassortiment is in alle winkels over de hele wereld hetzelfde. In alle landen waar IKEA opereert heeft het een marktaandeel van slechts vijf tot tien procent van de meubilairmarkt. Wat veel belangrijker is, is dat de merkbekendheid van het IKEA-merk veel groter is dan de omvang van het bedrijf, want IKEA is veel meer dan een meubelhandelaar. Het verkoopt een Scandinavische levensstijl die bij klanten wereldwijd in de smaak valt. Het bedrijfsidee van IKEA is een breed assortiment woninginrichtingartikelen aan te bieden die qua ontwerp en functie goed zijn, qua kwaliteit en duurzaamheid uitstekend, en dat tegen prijzen die zo laag zijn dat de meeste mensen ze zich kunnen veroorloven. Het bedrijf richt zich op de klant die waar voor zijn geld wil hebben en bereid is zelf wat werk te verrichten door zich in de winkel zelf te bedienen, de artikelen zelf naar huis te vervoeren en de meubels zelf in elkaar te zetten. De typische IKEA-klant is een jong gezin met een laag tot gemiddeld inkomen. Zoals is gezegd, verloopt de detailhandel van IKEA-producten volgens het franchisesysteem. Inter IKEA Systems BV, gevestigd in Delft, is de eigenaar en franchisegever van het IKEA-concept. De IKEA-groep is een groep bedrijven (besloten vennootschappen) die eigendom zijn van een Nederlandse stichting en zich bezighoudt met het ontwikkelen, kopen, distribueren en verkopen van IKEA-producten. Bij de IKEA-beleving gaat het om meer dan alleen producten: het is een detailhandelconcept. Om ervoor te zorgen dat het concept succes heeft, moeten alles op de juiste manier verlopen. Daarom worden IKEA-producten alleen verkocht in IKEA-winkels waaraan Inter IKEA Systems BV een franchise heeft verleend. Het opstellen van het internationale productbeleid (waaronder de productontwikkeling) en de internationale marketing vindt gecentraliseerd plaats in het Zweedse deel van het bedrijf, IKEA of Sweden. Productontwikkeling Achter elk product staat een team dat bestaat uit ontwerpers, productontwikkelaars en inkopers. Deze komen samen om te praten over ontwerp, materialen en geschikte leveranciers. Met hun specialistische kennis draagt iedereen zijn of haar steentje bij. Inkopers gebruiken bijvoorbeeld hun contacten met leveranciers over de hele wereld via de IKEA Trading Service Offices. Wie kan het kwalitatief hoogwaardigste product voor de juiste prijs op het juiste moment maken? Producten worden vaak in nauwe samenwerking met leveranciers ontwikkeld, en vaak wordt slechts één leverancier aangewezen die aan alle winkels ter wereld levert. IKEA heeft geen eigen productiefaciliteiten; het maakt gebruik van fabrikanten over de hele wereld. Om de kosten laag te houden, zijn IKEA-klanten 'prosumenten' half 257

4 producent en half consument. Met andere woorden: ze moeten de producten zelf in elkaar zetten. Om het winkelen te vergemakkelijken, voorziet IKEA (potentiële) klanten van catalogi, meetlinten, boodschappenlijstjes en een website waarop klanten kunnen zien of bepaald meubilair in een kamer past. Tegen kostprijs zijn imperiaals beschikbaar, en voor het vervoer van grote pakketten kunnen klanten een IKEA-busje huren. Het succes van IKEA is gebaseerd op het feit dat de kosten tussen fabrikant en klant laag worden gehouden. Vanaf het ontwerpstadium van de toegevoegde-waardeketen worden de kosten laag gehouden. Ook houdt IKEA de kosten laag door het meubilair in gestandaardiseerde platte pakketten te verpakken en deze zo hoog mogelijk op te stapelen om de benodigde opslagruimte tijdens en na distributie te beperken. Klanten worden het eerst aangetrokken door de effectieve marketing via catalogi, maar wat klanten steeds weer doet terugkomen is een goede dienstverlening. IKEA meent dat goed voorraadbeheer, waarbij correct wordt geanticipeerd op de populairste stijlen en ontwerptrends, van cruciaal belang is om klanten tevreden te houden. Daarom maakt het bedrijf gebruik van de meest geavanceerde technologie op voorraadbeheergebied en heeft het een eigen internationaal distributienetwerk. Door middel van controlepunten in de distributiecyclus kan het bedrijf ervoor zorgen dat winkels over de hele wereld hun producten op tijd ontvangen. IKEA denkt dat de verschillende smaken van consumenten over de hele wereld langzaam maar zeker met elkaar versmelten. Om één voorbeeld te noemen: IKEA, dat sinds 1985 de 'gestroomlijnde, moderne Scandinavische stijl' naar de Verenigde Staten exporteert, heeft een aantal keer de Amerikaanse stijl naar Europa geëxporteerd, omdat Europeanen geïnteresseerd raakten in sommige Amerikaanse meubelconcepten. Om aan deze nieuwe vraag te voldoen, brengt IKEA nu meubilair in Amerikaanse stijl op de markt in Europa. Op alle niveaus in de organisatie wordt bureaucratie bestreden. Kamprad gelooft dat eenvoud en gezond verstand kenmerkend voor de planning en het bepalen van de strategische richting moeten zijn. Daarnaast wordt in de bedrijfscultuur van IKEA nadruk gelegd op efficiency en lage kosten, die niet ten koste van de kwaliteit of dienstverlening mogen worden behaald. Symbolische beleidslijnen, zoals alleen economy class vliegen en in goedkope hotels overnachten, jonge managers aannemen en universiteitsprogramma's sponsoren, zijn in de bedrijfscultuur geïntegreerd en hebben de ondernemingsgeest in de organisatie nog verder aangewakkerd. Zo zijn alle ontwerpteams volkomen autonoom in hun werk maar wordt wel van ze verwacht dat ze regelmatig aantrekkelijke nieuwe producten ontwerpen. IKEA heeft zijn waardeketen verbeterd door zich te richten op de medewerking van leveranciers en klanten. Het bedrijf legt de nadruk op een gecentraliseerde controle en standaardisering van de productmix. Om ervoor te zorgen dat IKEA kostenleider op de markt blijft, moeten de interne productefficiënties groter zijn dan die van de concurrenten. De mondiale strategie van IKEA bepaalt dat leveranciers zich gewoonlijk in lagekostenlanden bevinden, dicht bij grondstoffen en met een betrouwbare toegang tot distributiekanalen. Deze leveranciers produceren zeer gestandaardiseerde producten die voor de mondiale markt zijn bestemd. Door de omvang van deze markt kan het bedrijf van schaalvoordeel profiteren. IKEA heeft zich niet alleen als taak gesteld mondiaal operaties te integreren en producten centraal te ontwerpen maar ook een effectieve combinatie van lage kosten, standaardisatie, technologie en kwaliteit te vinden. In het geval van IKEA betekent een gestandaardiseerde productstrategie niet dat het bedrijf cultureel ongevoelig is. Het reageert juist op nieuwe consumentensmaken en - voorkeuren die overal ter wereld hun intrede doen. In winkels wereldwijd wordt het basisassortiment verkocht, dat universeel wordt geaccepteerd, maar daarnaast worden ook productlijnen verkocht die juist de lokale consument aanspreken. 258

5 IKEA heeft de waardeketenaanpak aangepast door de klant in het proces te integreren en een tweerichtingswaardesysteem tussen klanten, leveranciers en het IKEA-hoofdkantoor in te voeren. In deze mondiale sourcingstrategie zijn klanten leveranciers van tijd, arbeid, informatie, kennis en transport. Leveranciers zijn ook klanten, want zij krijgen vanuit het technische hoofdkantoor van IKEA via verschillende bedrijfsdiensten technische ondersteuning. Het bedrijf wil dat klanten begrijpen dat ze niet zozeer waarde consumeren maar juist waarde creëren. De rol van IKEA in de waardeketen is leveranciers en klanten te mobiliseren om ze te helpen meer waarde aan het systeem toe te voegen. In de catalogi worden consumenten duidelijk op de hoogte gesteld van wat de producten van IKEA hun bieden en wat van hen wordt verwacht om het eindproduct te verkrijgen. Om klanten tegen een lage prijs producten van een goede kwaliteit te kunnen bieden, moet het bedrijf leveranciers kunnen vinden die kwalitatief hoogwaardige producten tegen lage kosten per producteenheid kunnen leveren. Het hoofdkantoor van het bedrijf voorziet zorgvuldig uitgekozen leveranciers van technische ondersteuning, geleasde apparatuur en de benodigde vaardigheden om artikelen van goede kwaliteit te kunnen produceren. Dergelijke langetermijnrelaties met leveranciers resulteren niet alleen in de fabricage van uitstekende producten maar voegen ook interne waarde toe aan de leveranciers. Daarnaast differentieert IKEA zich door deze aanpassing van zijn waardeketen van zijn concurrenten. Op deze processen heeft IKEA zijn positie als kostenleider gebouwd. Dit houdt direct verband met het 'mission statement' van het bedrijf. Het voorziet de klant van een kwaliteitsproduct met onderdelen die over de hele wereld zijn geproduceerd, waarbij het gebruik maakt van concurrentievoordeel op vele niveaus, logistiek die weinig kost en grote, eenvoudige winkels in buitenwijken. Bovendien is het kostenleiderschap door middel van symbolen en efficiënte processen in feite geïntegreerd in de bedrijfscultuur. In ruil voor een hoog verkoopvolume accepteert IKEA een lage winstmarge. Daarnaast maakt het feit dat IKEA in zijn marketing de nadruk legt op lage prijzen en goede kwaliteit de klanten duidelijk dat het bedrijf kostenleider is. De strategie van IKEA laat zien dat het idee dat kostenleiderschap gelijkstaat aan kwalitatief slechte producten en dienstverlening onjuist is. Een hoge kwaliteit wordt geassocieerd met input en procesvariabelen. Kostenreductie betekent echter niet reductie van de kwaliteit van deze variabelen, maar eerder dat het bedrijf dingen beter en efficiënter doet. Kostenleiderschap is onderdeel van het managementproces en de managementcultuur. Geconcludeerd kan worden dat IKEA een effectief kostenleiderschapsbeleid voert, waarbij het zich richt op zijn doelmarktsegment. Ook differentiatie, zoals het aanpassen van de waardeketen, is op dit segment gericht. De internationalisering van IKEA Wat internationalisering betreft, voert IKEA een conservatief beleid. Over het algemeen treedt het bedrijf niet tot een nieuwe potentiële markt toe door er een winkel te openen. In plaats daarvan wordt in een gastland een leverancier gezocht. Dit is een strategische, relatief risicoloze aanpak waarbij lokale leveranciers waardevolle informatie kunnen leveren over politieke, juridische, culturele, financiële en andere zaken die kansen en of bedreigingen voor het IKEA-concept kunnen vormen. In de jaren 1970 en 1980 breidde IKEA zich in Europa en Noord-Amerika hoofdzakelijk door middel van het opzetten van volle dochterbedrijven uit. De laatste twintig jaar is uitbreiding naar andere gebieden vooral door middel van franchising gebeurd. 259

6 Uitbreiding door franchising IKEA benadert onbekende, relatief kleine en risicovolle markten door middel van franchising. Franchises worden door Inter IKEA Systems BV verleend en zijn onderdeel van een gedetailleerd internationaal expansieplan. Serieuze aanvragers worden nauwkeurig onderzocht en geëvalueerd, en franchises worden alleen verleend aan bedrijven en/of personen die een sterke financiële dekking en een bewezen reputatie op het gebied van detailhandel hebben. Franchisenemers moeten basisproducten verkopen maar hebben de vrijheid om de rest van de productmix zo te kiezen dat die tegemoetkomt aan de lokale vraag. Er zijn ongeveer twaalfduizend basisproducten; dit zijn eenvoudige, functionele producten. Het centrale hoofdkantoor is actief betrokken bij de selectie van deze producten en geeft er ook advies over. Daarnaast moeten alle producten uit de productlijnen van IKEA worden betrokken. Om de IKEA-standaard op het gebied van dienstverlening, kwaliteit en logistiek te handhaven, worden individuele franchisenemers regelmatig gecontroleerd en wordt hun prestatie op die gebieden vergeleken met de globale bedrijfsprestatie. Vanuit het hoofdkantoor wordt uitgebreide training en operationele ondersteuning aangeboden. Alle franchisenemers betalen een franchisevergoeding aan IKEA Holdings. Alle catalogi en reclame zijn de verantwoordelijkheid van het hoofdkantoor. Franchising is als medium voor de algemene strategie van het bedrijf gebruikt. Evenwicht tussen autonomie en strategische richting Omdat IKEA zich in het buitenland blijft uitbreiden, zal de strategische richting die het centrale hoofdkantoor kiest steeds belangrijker worden. Bij een snelle internationalisering zal het hoofdkantoor natuurlijk met een aantal problemen te maken krijgen, bijvoorbeeld: De logistiek zal complexer worden. Het zal moeilijker worden om te reageren op nationale behoeften en zaken die cultureel gevoelig zijn. Franchisenemers kunnen eisen dat ze meer zeggenschap over activiteiten krijgen. Door opkomende demografische trends wordt de organisatie gedwongen haar strategie te verbreden om tegemoet te komen aan de vraag van consumenten die binnen de landen waarin ze actief is, varieert. Als deze problemen zich voordoen, kan het heel moeilijk zijn een centrale organisatiestructuur te handhaven. De beste manier om aan deze problemen het hoofd te bieden is de juiste balans te vinden tussen autonomie in het gastland en interventie vanuit het centrale hoofdkantoor. Om de kwaliteit van zijn producten te waarborgen, heeft IKEA langetermijnrelaties met leveranciers en controleert het bedrijf de prestatie van deze leveranciers. Technologieoverdracht en schaalvoordeel kunnen voor potentiële leveranciers echter prikkels zijn om voorwaarts te integreren en voor lokale concurrenten van IKEA concurrerende producten te gaan produceren. Vanwege logistieke complicaties en lange doorlooptijden is IKEA gedwongen een hoge mate van controle over zijn leveranciers uit te oefenen. Als bijvoorbeeld de leverancier die verantwoordelijk is voor de schroeven van een tafel deze niet op tijd kan leveren, moet de leverancier van het tafelblad zijn productie hieraan aanpassen. Zonder het centrale logistieke systeem van IKEA zou dit voorbeeld tot grote tekorten in de winkels kunnen leiden, wat verkoopverlies tot gevolg zou hebben. De Braziliaanse markt voor meubels Volgens de Braziliaanse vereniging van meubelfabrikanten (ABIMOVEL) was de Braziliaanse meubilairmarkt in het jaar 2000 ongeveer 3,6 miljard dollar waard, waarvan

7 miljoen dollar door import was gegenereerd. De markt kan in drie hoofdcategorieën worden opgedeeld: meubilair voor woningen (60 procent), voor kantoren (25 procent) en voor instellingen als scholen, ziekenhuizen en hotels (15 procent). Brazilië heeft 4,6 hectare aangeplant bos, vooral in het zuiden van het land. Hout uit die bossen wordt hoofdzakelijk gebruikt voor de productie van meubilair, houtpulp en papier. Zowel de belangrijkste meubelproductiecentra als de belangrijkste markten bevinden zich in het zuiden van het land. De productie van spaanplaat m 3 in 1990 steeg naar 1,3 miljoen m 3 in 1998, een jaarlijks groeipercentage van 13 procent. Verwacht wordt dat deze groei in de nabije toekomst zal aanhouden. Ongeveer 80 procent van de in Brazilië geproduceerde spaanplaat wordt bij de productie van meubilair gebruikt. Een klein deel wordt door wederverkopers verkocht en is bestemd voor kleine meubelfabrikanten. Naarmate een steeds groter deel van de winst die op de Braziliaanse meubilairmarkt wordt gemaakt door export wordt gegenereerd, richt men zich bij de productie steeds meer op marktniches die om gedifferentieerde producten vragen. Om aan deze vraag te voldoen, investeert de Braziliaanse industrie nu meer in ontwerp en ontwikkeling, hoewel deze investeringen in vergelijking met die van de Verenigde Staten, Italië en Duitsland klein zijn. Ook importeert Brazilië de allernieuwste apparatuur om aan de kwaliteitseisen te kunnen voldoen die door buitenlandse markten, bijvoorbeeld de VS, Italië en Duitsland, worden gesteld. Tegenwoordig moeten voor dit segment bijvoorbeeld machines voor het drogen van hout en afwerkingmachines en -gereedschap worden geïmporteerd. Volgens de Braziliaanse vereniging van meubelfabrikanten zijn er ongeveer Braziliaanse meubelfabrikanten. De meeste zijn kleine familiebedrijfjes met alleen Braziliaans kapitaal. Van oudsher bevindt het grootste deel van de Braziliaanse fabrikanten zich in relatief dichtbevolkte gebieden in het zuiden van Brazilië. De liberalisering van de handel vanaf 1990 heeft de handel in Brazilië sterk veranderd, met een meer open en concurrerender economie als resultaat. De crisis op de Aziatische en Russische markt heeft de Braziliaanse economie zwaar getroffen. Als gevolg van deze crises devalueerde de Braziliaanse valuta, de real, in januari 1999 sterk. De Braziliaanse meubelimport werd ook zwaar getroffen door deze devaluatie. Tegenwoordig heeft de industrie te lijden van de voor Brazilianen ongunstige koers tussen de real en de Amerikaanse dollar. De Amerikaanse export van meubilair naar Brazilië bedroeg in het jaar miljoen dollar (39 procent van de totale Braziliaanse meubelimport). Deze export bestond vooral uit stoelen en banken, modern kantoormeubilair en kwalitatief hoogwaardig meubilair voor woningen met een hoge toegevoegde waarde. Marktanalisten schatten dat de import van meubilair voor instellingen als ziekenhuizen en hotels de aankomende drie tot vier jaar sterk zal stijgen en dat dit soort meubilair vooral uit de VS zal worden geïmporteerd. Import De Braziliaanse import van meubilair bedroeg in het jaar 2000 in totaal 111 miljoen dollar en liep in 2001 terug naar 96 miljoen. De meubelimport beslaat 3 procent van de totale meubilairmarkt in Brazilië. Van deze importmarkt hebben de VS een marktaandeel van 39 procent, gevolgd door Duitsland met 36 procent, Italië met 10 procent en andere landen met 15 procent. 261

8 Analyse van de eindgebruiker De Braziliaanse markt bestaat uit verschillende industriesegmenten, zoals de auto-industrie, de luchtvaartindustrie en de meubelindustrie. Elk van deze industrieën heeft haar eigen manier van inkoop. In de auto-industrie bijvoorbeeld kunnen producten rechtstreeks vanuit het hoofdkantoor worden geïmporteerd. Bij de meubelindustrie kan de eindgebruiker een importeur of winkelketen zijn. Het is belangrijk te vermelden dat er in Brazilië geen grote distributieketens zijn. De meeste meubels worden door directe importeurs geïmporteerd en in mindere mate door lokale fabrikanten die hun productlijn willen aanvullen. In Brazilië worden kwalitatief hoogwaardige meubels en matrassen gewoonlijk door directe importeurs van meubelwinkels geïmporteerd. Interieurontwerpers en architecten worden ook tot de beslissingnemers gerekend, omdat zij degenen zijn die hun eindklanten aanraden bepaalde merken en stijlen te kopen. Importklimaat De import in Brazilië is aan tarieven onderhevig, maar het land heeft het bemachtigen van importvergunningen vereenvoudigd. Importtarieven worden ad valorem op de CIF-waarde van de te importeren producten geheven. De importbelasting (IPI zie hierna) op meubilair varieert van vijf tot vijftien procent. De belasting op industriële producten (IPI) is een federale belasting die op de meeste binnenlandse en geïmporteerde fabrieksgoederen wordt geheven. In het geval van in Brazilië geproduceerde goederen wordt de hoogte van deze belasting vastgesteld als het product wordt verkocht, en in het geval van importgoederen wordt deze vastgesteld als ze door de douane gaan. Het belastingpercentage verschilt per product en is gebaseerd op de CIF-waarde van het product plus invoerrechten. Het rentepercentage in Brazilië ligt hoog (in juni 2001 was dat zo'n 18,3 procent per jaar), waardoor het ongunstig is een lening af te sluiten. Alleen via de Nationale bank voor economische en sociale ontwikkeling (BNDES), leasing en exportagentschappen van buitenlandse overheden kan langetermijnfinanciering worden bewerkstelligd. Distributie en handelspraktijken Grote eindgebruikers van meubilair kopen alleen meubels bij bekende en betrouwbare leveranciers. Deze eindgebruikers kunnen hun meubilair rechtstreeks van buitenlandse leveranciers betrekken, maar dat maakt dienstverlening na verkoop moeilijk. De beschikbaarheid van technische ondersteuning en vervangingsonderdelen speelt een belangrijke rol bij het nemen van een aankoopbeslissing. In sommige segmenten, zoals de commerciële en institutionele segmenten, kan dit bepalen bij wie de eindgebruiker zijn meubilair koopt. De fysieke aanwezigheid van een leverancier op de markt, via een agent of fabriek, vergroot het vertrouwen van de eindgebruiker in de commitment van de leverancier en vergemakkelijkt de verkoop. De detailhandel in Brazilië Jarenlang vond men in Brazilië dat winkelcentra alleen iets voor rijke mensen waren. Daar kwam echter verandering in toen in 1984 in Sâo Paulo het Center Norte-winkelcentrum werd geopend. Dit winkelcentrum ligt op een strategische plek, namelijk naast een metrostation en een busstation. Het is van cruciaal belang dat openbaar vervoer op loopafstand ligt, want veel 262

9 consumenten met een laag inkomen hebben geen auto. Na Center Norte werden winkelcentra in andere steden gebouwd, bijvoorbeeld in Rio de Janeiro en Belo Horizonte. Door economische instabiliteit, moeilijkheden bij het verkrijgen van financiële middelen tegen een redelijke rente en douanebelemmeringen voor bepaalde importproducten treden steeds minder buitenlandse detailhandelaren tot de Braziliaanse markt toe. Onder de internationale ketens die door de tachtig miljoen consumenten in Brazilië naar de Braziliaanse markt zijn gelokt, bevinden zich JC Penney, Zara en de Nederlandse keten C&A, die nu leider in de Braziliaanse modesector is. Internationale franchisegevers als Benetton, Lacoste, Hugo Boss, Polo Ralph Lauren en McDonald's opereren ook in Braziliaanse winkelcentra, soms zelfs op grote schaal. Het resultaat dat buitenlandse detailhandelaren die in Brazilië een zaak hebben opgezet behalen, verschilt van handelaar tot handelaar en is sterk afhankelijk van hun vermogen zich aan lokale omstandigheden aan te passen. Sears heeft bijvoorbeeld een zeer slecht resultaat behaald, een gevolg van het feit dat beslissingen centraal worden genomen in Chicago. Zara heeft geprobeerd zijn Europese managementbeleid en marktbenadering in Brazilië toe te passen en wordt nu geconfronteerd met slechte financiële resultaten. De uitstekende prestatie van C&A steekt hier schril bij af. C&A heeft dan ook in Brazilië zelf beleidslijnen en procedures voor de lokale markt opgesteld. JC Penney heeft een lokale keten (Renner) overgenomen en heeft zo zijn uitbreiding versneld, met goede financiële resultaten. (ICSC Worldwide Commission, 2000). Bronnen: Jaarverslag IKEA 2002 (voorlopige resultaten); BBC News (2003), news.bbc.co.uk, 'IKEA founder worried over growth', 3 januari; ICSC Worldwide Commission (2000), 'Shopping centres: a world of opportunities', Vragen 1. Tot nu toe heeft het hoofdkantoor van IKEA strak en gecentraliseerd toezicht gehouden op de uitvoering van de internationale marketingstrategie van IKEA. Door demografische en culturele verschillen wordt vanuit lokale markten veel druk uitgeoefend, waardoor lokale IKEA-winkels misschien gedwongen worden strategische initiatieven te ontplooien om aan de behoeften van de lokale markt tegemoet te komen. Bespreek in dit verband het regionale hoofdkantoor en de transnationale organisatie die in hoofdstuk 9 aan de orde zijn gekomen (hiërarchische toetredingsmethoden) als alternatieven voor de zeer gecentraliseerde strategie die het hoofdkantoor van IKEA nu voert. 2. IKEA heeft de mogelijkheid joint ventures of strategische allianties aan te gaan nog niet onderzocht. Evalueer de voor- en nadelen van deze twee toetredingsmethoden in vergelijking met de traditionele toetredingsmethode die IKEA gebruikt, namelijk franchising. 3. Vind je dat IKEA de Zuid-Amerikaanse markt moet penetreren door in Brazilië een winkel te vestigen? 4. Welk sourcingconcept zou in het licht van de politieke en economische situatie in Zuid-Amerika op de Zuid-Amerikaanse markt moeten worden toegepast? 263

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

HOOFDSTUK 14: MERKEN BEHEREN OVER GEOGRAFISCHE GRENZEN EN MARKTSEGMENTEN

HOOFDSTUK 14: MERKEN BEHEREN OVER GEOGRAFISCHE GRENZEN EN MARKTSEGMENTEN HOOFDSTUK 14: MERKEN BEHEREN OVER GEOGRAFISCHE GRENZEN EN MARKTSEGMENTEN 1 INTRODUCTIE H:14 Er zijn diverse factoren die bedrijven aansporen om producten en diensten buiten de eigen thuismarkt te verkopen.

Nadere informatie

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk

Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk Internationale vorderingen Nederlandse banken onder druk De vorderingen van Nederlandse banken op het buitenland zijn onder invloed van de financiële crisis en de splitsing van ABN AMRO in 2007 en 2008

Nadere informatie

Hyundai Verlengde Garantie. Uitgebreid genieten van zorgeloos rijplezier

Hyundai Verlengde Garantie. Uitgebreid genieten van zorgeloos rijplezier Hyundai Verlengde Garantie Uitgebreid genieten van zorgeloos rijplezier Onbezorgd op weg in binnen- en buitenland Uw Hyundai blinkt uit door zijn uitstekende rijeigenschappen en betrouwbaarheid. Niet voor

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules

Kracht door samenwerking. VDL Industrial Modules Kracht door samenwerking VDL Industrial Modules IN DE HIGH-TECH WERELD WAARIN U EN WIJ OPEREREN, DRAAIT ALLES OM EFFICIENCY: STREVEN NAAR REDUCTIE VAN KOSTEN EN UITBESTEDING VAN NIET KERNCOMPETENTIES.

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Maid2Clean Master Franchise Vergunningen in Nederland Wat is een Master Franchise?

Maid2Clean Master Franchise Vergunningen in Nederland Wat is een Master Franchise? Maid2Clean Master Franchise Vergunningen in Nederland Wat is een Master Franchise? Een master-franchise is waar een franchise bedrijven die een bewezen systeem in een land (bijvoorbeeld Maid2Clean in de

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Zelfstandig ondernemer, een goede keus!

Zelfstandig ondernemer, een goede keus! Zelfstandig ondernemer, een goede keus! Cash Converters is uitgegroeid tot een enorm internationaal succes. Na de aanvankelijke introductie van het concept in Australië, zijn er inmiddels meer dan vijfhonderd

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector

Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse schone technologie sector Wereld Natuur Fonds Driebergseweg 10 Postbus 7 3700 AA Zeist Tel: +31 30 693 7333 Direct: Fax: +31 30 691 2064 Info@wnf.nl www.wnf.nl Schone technologie voor een levende aarde Bouwen aan de Nederlandse

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

IKEA HOTEL IN DELFT. Een bijzonder samenwerkingsproject van Inter IKEA Systems en de Golden Tulip Hospitality Group

IKEA HOTEL IN DELFT. Een bijzonder samenwerkingsproject van Inter IKEA Systems en de Golden Tulip Hospitality Group nummer projectiesjanuari 200917 IKEA HOTEL IN DELFT Een bijzonder samenwerkingsproject van Inter IKEA Systems en de Golden Tulip Hospitality Group Inter IKEA Systems Holding is eigenaar van het Tulip Inn

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Lichtgewicht aluminium lichaam laat toe het gehele systeem compact te houden.

Lichtgewicht aluminium lichaam laat toe het gehele systeem compact te houden. nl_print_file 9/9/02 11:43 am Page 1 Pneumatische Hoge nauwkeurigheid (+/-0,01 mm) en herhaalbaarheid (+/-0,03 mm) geven een precies grijpwerk. Lichtgewicht aluminium lichaam laat toe het gehele systeem

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Werkt u aan het verbeteren van supply chain management in uw organisatie? Het in kaart brengen van uw

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

Buon giorno Segafredo Zanetti

Buon giorno Segafredo Zanetti Buon giorno Segafredo Zanetti Internationale Segafredo Zanetti Group Wereldwijd opererend Italiaans familiebedrijf (Bologna) Opgericht in 1973 door de heer Massimo Zanetti 2.000 medewerkers Internationale

Nadere informatie

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis Tarievenkaart Starttarieven Doel Incl. btw Mobiel Nederland 0,10 0,10 Internationaal 0,10 0,10 Tarieven bellen binnen Nederland tarieven in euro/ minuut (doorberekend per hele minuut) Bestemming Incl.

Nadere informatie

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 121 De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 Wiel Packbier Publicatiedatum CBS-website: 18-12-2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader

Nadere informatie

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven M200719 Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven drs. R.M. Braaksma dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Een 'directe buitenlandse

Nadere informatie

meilink groep meilink groep meilink industriële verpakkingen varekamp exportpacking & logistics schijndel industriële verpakkingen meilink kartonnage

meilink groep meilink groep meilink industriële verpakkingen varekamp exportpacking & logistics schijndel industriële verpakkingen meilink kartonnage meilink groep Een uniek totaalconcept in industriële verpakkingen De Meilink Groep biedt een totaalpakket in industriële verpakkingen. Wij zijn op dit gebied zelfs marktleider in de Benelux en behoren

Nadere informatie

Hoofdstuk 20 Internationale. marketing

Hoofdstuk 20 Internationale. marketing Hoofdstuk 20 Internationale marketing Hoofdstuk 20 Internationale marketing Leerdoelen De invloed beschrijven van het internationale handelssysteem, de economische, politiek juridische en culturele omgeving

Nadere informatie

RPM International Inc. Instructies hotline

RPM International Inc. Instructies hotline RPM International Inc. Instructies hotline Terwijl problemen inzake naleving vaak op lokaal niveau kunnen worden opgelost, biedt de hotline van RPM International Inc. ( RPM ) nog een mogelijkheid voor

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Meubelindustrie De meubelindustrie in Nederland telt ruim 6.600 bedrijven. De helft hiervan is actief in de interieurbouw. Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen woonmeubelfabrikanten, de bedrijfsmeubelindustrie,

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND Algerije http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-de-oases-van-de-sahara http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-tussen-de-kamelen-algerije

Nadere informatie

ALLES VOOR UW BUSINESS. DANKZIJ EEN UITGEBREID ASSORTIMENT.

ALLES VOOR UW BUSINESS. DANKZIJ EEN UITGEBREID ASSORTIMENT. ALLES VOOR UW BUSINESS. DANKZIJ EEN UITGEBREID ASSORTIMENT. ARP werkt samen met de toonaangevende fabrikanten op de markt. Als directe leverancier koopt ARP de producten van meer dan 600 bekende fabrikanten

Nadere informatie

ICBC (Europe) S.A. Amsterdam Branch

ICBC (Europe) S.A. Amsterdam Branch ICBC (Europe) S.A. Amsterdam Branch TARIEVEN LIMIETEN VERWERKINGSTIJDEN SEPA LANDEN OVERZICHT V e r s i o n 2 0 1 5 1 Inhoudsopgave 1.ICBC Pakketten... 3 2.Betaaldiensten... 3 3.Contante transacties aan

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Exporteren naar en kopen in het buitenland. Prof. Dr. José Bloemer

Exporteren naar en kopen in het buitenland. Prof. Dr. José Bloemer Exporteren naar en kopen in het buitenland Prof. Dr. José Bloemer Relatiemanagement Dé strategie naar succesvol ondernemerschap in een internationale context Relatiemanagement Het ontwikkelen en verstevigen

Nadere informatie

Euler Hermes We protect your business transactions globally. Detaco 7 november 2008

Euler Hermes We protect your business transactions globally. Detaco 7 november 2008 Euler Hermes We protect your business transactions globally Detaco 7 november 2008 Inhoud 1 Internationale Kredietcrisis 2 Onze business 3 Wie is Euler Hermes 4 Waarom Euler Hermes Internationale kredietcrisis

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1 Inleiding Dit verslag is geschreven in het kader voor het project Desk & Fieldresearch. Het project is voor het eerste studiejaar van de opleiding Commerciële Economie, aan Saxion Hogeschool te Enschede.

Nadere informatie

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête DigitasLBi presenteert nieuwe enquête over wereldwijd winkelgedrag en onthult enkele belangrijke trends voor Belgische markt Brussel, 24 april, 2014 M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag

Nadere informatie

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek?

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek? Deze kaart geeft een overzicht van beschikbare feiten en geneesmiddelenonderzoek. De kaart is tot stand gekomen op basis van literatuuronderzoek, interviews en denksessies met deskundigen. Met dank aan

Nadere informatie

Resultaten VVNH monitoring 2008

Resultaten VVNH monitoring 2008 Resultaten VVNH monitoring 2008 Resultaten totaal In totaal is er door de leden van de VVNH in 2008 iets minder dan 2,3 miljoen m 3 naaldhout, hardhout en plaatmateriaal door de respondenten geïmporteerd.

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

1 De onderneming in de wereldeconomie

1 De onderneming in de wereldeconomie 1 De onderneming in de wereldeonomie Meerkeuzevragen 1.1 1.1 Globalisering is een proes a van wereldwijde eonomishe integratie door een sterke toename van de internationale handel en investeringen. b waarbij

Nadere informatie

we work for your success

we work for your success we work for your success Hebels Staalservice Hebels Staalservice concentreert zich op de verkoop van staal, aluminium en rvs. Wij beschikken over een modern Staal Service Center waardoor wij klantspecifieke

Nadere informatie

Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren

Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren Opgave 1 De organisatiecultuur is een belangrijk gegeven bij het analyseren van een organisatie. Stelling: De gemeenschappelijke waarden, normen en opvattingen binnen

Nadere informatie

Sapa heeft 13.000 medewerkers in circa 30 landen. Allen toegespitst op klantgerichtheid.

Sapa heeft 13.000 medewerkers in circa 30 landen. Allen toegespitst op klantgerichtheid. Sapa in het kort Sapa heeft 13.000 medewerkers in circa 30 landen. Allen toegespitst op klantgerichtheid. Activiteiten in het kort Profielextrusie België Canada China Denemarken Duitsland Engeland Frankrijk

Nadere informatie

ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN

ECONOMISCHE ONTWIKKELINGEN VOORWOORD Een nieuwsbrief maken is toch een hele opgave als er eigenlijk weinig nieuws te melden valt. Wij verkeren momenteel in een fase waar veel werk op de achtergrond gebeurd. De vergunningprocedure

Nadere informatie

ICP Corporate Finance

ICP Corporate Finance ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseurs Bedrijfsprofiel Januari 2013 Profiel ICP Corporate Finance Corporate Finance Adviseur van management en aandeelhouders bij complexe Corporate Finance vraagstukken

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DUITSLAND

LANDEN ANALYSE DUITSLAND LANDEN ANALYSE DUITSLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS Valutamarkt De euro op koers Havo Economie 2010-2011 VERS 2 Hoofdstuk 1 : Inleiding Opdracht 1 a. Dirham b. Internet c. Duitsland - Ierland - Nederland - Griekenland - Finland - Luxemburg - Oostenrijk

Nadere informatie

Beleid voor internationale sponsoring. 1 april 2015 Amway

Beleid voor internationale sponsoring. 1 april 2015 Amway Beleid voor internationale sponsoring 1 april 2015 Amway Beleid voor internationale sponsoring Dit beleid geldt per 1 april 2015 voor alle Europese markten (België, Bulgarije, Denemarken, Duitsland, Estland,

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Potplanten en jonge planten 2007

Potplanten en jonge planten 2007 Importnota Potplanten en jonge planten 2007 HBAG Bloemen en Planten Aalsmeer, oktober 2008 Jan Lanning Monique Sassen Inleiding Het HBAG Bloemen en Planten heeft op basis van het meest recente AIPH-Union

Nadere informatie

VERTALING. Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1

VERTALING. Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1 VERTALING Amendement op het protocol van Montreal inzake substanties die de ozonlaag aantasten ARTIKEL 1 Wijziging A. Artikel 2, vijfde lid In artikel 2, vijfde lid, van het Protocol worden de woorden

Nadere informatie

Een introductie. Een introductie René Takens

Een introductie. Een introductie René Takens Een introductie Een introductie René Takens 3 X Goud 1 X Zilver Fiets van het jaar 2001 De meest toonaangevende Europese fietsgroep The Premier European Cycle Group Design, ontwikkeling, productie, marketing

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

Iedereen West-Vlaams!

Iedereen West-Vlaams! Iedereen West-Vlaams! / start: 2009 / West-Vlaamse identiteit + trots op eigen regio / - campagne met niet-west-vlamingen - verkiezing West-Vlaams woord en West-Vlaamse uitdrukking die niet mogen verdwijnen

Nadere informatie

7,50 9,50 16,00 11,50 16,00 22,00 26,78 59,50 77,35

7,50 9,50 16,00 11,50 16,00 22,00 26,78 59,50 77,35 Posttarieven 2012 Post versturen binnen Nederland of naar het buitenland? Voor al uw postzaken hebben wij een passende oplossing. In deze folder vindt u de tarieven van onze meest gebruikte producten.

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT

HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT HOOFDSTUK 1: MERKEN & STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT 1 INTRODUCTIE H:1 Een merk is in de eerste plaats een product. Een product is fysiek, een service, winkel, persoon, organisatie, plaats of een idee. Een

Nadere informatie

HIP Buitenlandse nummers

HIP Buitenlandse nummers HIP Buitenlandse nummers Dienstbeschrijving Copyright The Voip Company 2011 Pagina 1 van 6 Inhoud 1 Buitenlandse nummers... 3 1.1 Inkomende oproepen... 3 1.2 Uitgaande oproepen... 3 1.3 Belangrijk: Nooddiensten

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

Mobiliteitsservice. Gratis SEAT-pechhulp 0800-0242500

Mobiliteitsservice. Gratis SEAT-pechhulp 0800-0242500 Mobiliteitsservice Gratis SEAT-pechhulp SEAT SERVICE 0800-0242500 SEAT houdt je mobiel Bij een nieuwe SEAT krijg je gratis Mobiliteitsservice. Die helpt je bij pech snel weer op weg, 24 uur per dag en

Nadere informatie

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Wanneer gebruiken? Deze instructie is alleen van nut indien u een aanvraag wilt indienen voor een jongere die langer dan 3 maanden in Nederland

Nadere informatie

Europese octrooiaanvragen

Europese octrooiaanvragen Vereenigde Octrooibureaux N.V. Johan de Wittlaan 7 2517 JR Postbus 87930 2508 DH Den Haag Telefoon 070 416 67 11 Telefax 070 416 67 99 patent@vereenigde.com trademark@vereenigde.com legal@vereenigde.com

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DENEMARKEN

LANDEN ANALYSE DENEMARKEN LANDEN ANALYSE DENEMARKEN Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa Voor nadere informatie, neem contact op met: Wilma Buis Algemeen Directeur van Mercuri Urval b.v. Tel: 033 450 1400 of 06 5025 3038 wilma.buis@mercuriurval.com Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

Crostino Gelateria & Café staat voor kwaliteit en service voor een eerlijke prijs.

Crostino Gelateria & Café staat voor kwaliteit en service voor een eerlijke prijs. 1. Algemeen Crostino Gelateria & Café is een onderneming gespecialiseerd in ambachtelijk vers bereid ijs, ondersteund met de verkoop van diverse producten. Deze producten worden verder toegelicht in het

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

De jaarlijkse kosteninhouding voor het beheer van de verzekering Levensloop Aandelen bestaat uit een aantal componenten:

De jaarlijkse kosteninhouding voor het beheer van de verzekering Levensloop Aandelen bestaat uit een aantal componenten: Levensloop Aandelen Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2009 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - I

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. MIGRATIE EN DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 De gemeenschap van mijn overgrootvader vormt een van oudste minderheidsgroepen

Nadere informatie

Eén manier van betalen in Europa

Eén manier van betalen in Europa Eén manier van betalen in Europa Op 1 februari 2014 is de Europese betaalmarkt een feit. Zorg ervoor dat u ruim op tijd klaar bent voor de nieuwe manier van betalen. De Europese betaalmarkt Op 1 februari

Nadere informatie

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico Landenanalyse H4 Week 1 Landenrisico Risico s en problemen die verbonden zijn met het exporteren naar het buitenland - Importbelemmeringen (als bijvoorbeeld de handelsbalans een groot tekort vertoont)

Nadere informatie

HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN

HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN HOOFDSTUK 11: MERKSTRATEGIEËN OPSTELLEN EN UITVOEREN 1 INTRODUCTIE H:11 Een merkstrategie voor een bedrijf identificeert welke merkelementen een bedrijf kiest voor toepassing op de diverse producten die

Nadere informatie

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing

Directie. Vormgeving, Concept development. Administratie. Logistiek Sales Marketing Quickscan Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 26 augustus 2013 JH Business Promotions heeft

Nadere informatie

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers De goederenuitvoer naar de VS in 2014 De Belgische goederenuitvoer naar de VS bedroeg 19,18 miljard euro, een toename in lopende prijzen met

Nadere informatie

Product-info Tomaat Een kwantitatieve analyse van productie, handel en consumptie van tomaat 2010

Product-info Tomaat Een kwantitatieve analyse van productie, handel en consumptie van tomaat 2010 Product-info Tomaat Een kwantitatieve analyse van productie, handel en consumptie van tomaat 2010 PT 2010-66 September 2010 - Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Markt & Innovatie Product-info Tomaat

Nadere informatie

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector Ir. André ten Damme RC MCM, CFO APG VRC Congres Amsterdam, 17 maart 2011 2 Agenda 1. Het Nederlandse pensioenstelsel

Nadere informatie

GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4

GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4 GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4 BEVORDEREN VAN ONDERNEMERSCHAPSONDERWIJS November 2014 Amway Global Entrepreneurship Report 2014 Al 55 jaar helpt Amway mensen zich optimaal te ontplooien door hen

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE NEDERLAND

LANDEN ANALYSE NEDERLAND LANDEN ANALYSE NEDERLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee5 de sector (cijferma>g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms>ge (2018) waarde van de consump>e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Verzekerd als geen ander...

Verzekerd als geen ander... Verzekerd als geen ander... Over Hiscox Inleiding Waarom Hiscox het verschil kan maken Op Hiscox kunt u vertrouwen Geschiedenis Vestigingen Gelderlandplein 75A, Postbus 87033, 1080 JA Amsterdam T +31 (0)20

Nadere informatie

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart?

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart? N O P Thuistopo. Noem de letter en zeg welk land, welke zee of welke plaats het is. A = IJsland, B = Noorwegen, = Zweden, = inland, E = Rusland, = enemarken, G = Oslo, H = Stockholm, I = Helsinki, J =

Nadere informatie

Welkom in de wereld van DHL. Inhoud

Welkom in de wereld van DHL. Inhoud Transittijden en tarieven Day Definite-services 2014 DHL Express 2 Welkom in de wereld van DHL DHL Express geeft u direct inzicht in de standaardtarieven en doorlooptijden die van toepassing zijn op uw

Nadere informatie

Drukhouding in change-over systemen. White paper

Drukhouding in change-over systemen. White paper Drukhouding in change-over systemen White paper Flamco B.V. oktober 2013 Drukhouding in change-over systemen Change-over systemen hebben de laatste jaren een grote opmars gemaakt, vooral in objecten waar

Nadere informatie

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013 Strategische review 2013-2017 14 mei 2013 Samenvatting Duidelijke keuze voor positionering als gespecialiseerde, onafhankelijke wealth manager Ons doel is behoud en opbouw van vermogen voor klanten Wij

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips Het Netwerk Boek Netwerk Boek Rob B. Tol Wie Wat Waar Waarom Hoe Zakelijk Netwerken Social Media Personal Branding Tips Success Stories Interviews Do s & Don ts Cases Voorbeelden Oefeningen Tests 3 Inhoud

Nadere informatie