Omme dat die mensche na der scrifturen coninc es der creaturen, es dus van hem mijn beghin.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Omme dat die mensche na der scrifturen coninc es der creaturen, es dus van hem mijn beghin."

Transcriptie

1 Uit de talloze beschrijvingen die Maerlants Der naturen bloeme telt, volgen hier de fragmenten over de mens en diens zeven levenstijdperken, over de valk en de uitgebreide vogelgeneeskunde die erop volgt, en over de eenhoorn. Meer over Jacob van Maerlant in het tweede deel van het vijfde hoofdstuk van Stemmen op Schrift (vanaf pagina 502). Omme dat die mensche na der scrifturen coninc es der creaturen, es dus van hem mijn beghin. Als tkint coemt ter werelt in, 5 so eist boven allen dieren cranc: et ne heeft noch crupen noch ganc. Ende Aristotiles seghet dat hem te wassene pleghet ter sevender maent hare tande; 10 ende meeste, es haer soch sulkerhande datter vrouwen melc si heet. Dat kint ne doet noch ne weet altoes ne gheerehande quaet, onthier et sprekens bestaet. 15 Dit es deerst etaet van den kinde, also als ict bescreven vinde. Dander etaet die gaet in als kinder doen sprekens begin; ende men seghet, die spade gaen, 20 dat si teerst sprekens bestaen. Lettel vintmer die wel sproken eer hem die moude was beloken. Int vijfte jaer, als Aristotiles telt, heeft tkint siere langhe die elt. 25 Dese kintsche etaet strect te waren, als men seghet, tot 15 jaren, ende hevet enen name van suverheden int Latijn, maer nu al heden Omdat de mens volgens de Bijbel de koning is van alle schepselen, begin ik met hem. Als het kind ter wereld komt, is het hulpelozer dan welk dier dan ook: het kan niet kruipen en ook niet lopen. En Aristoteles zegt dat de tanden gewoonlijk in de zevende maand beginnen te groeien, en dat die tanden groter worden naar gelang de moedermelk warmer is. Het kind doet nog geen kwaad en heeft ook geen besef van kwaad tot het moment waarop het begint te praten. Dit is de eerste levensfase, van het kind, zoals ik het beschreven vind. De tweede levensfase neemt een aanvang wanneer kinderen beginnen te spreken; men zegt dat kinderen die laat gaan lopen, vroeg zijn met spreken. Er zijn maar weinig kinderen die goed kunnen praten voordat hun schedel (fontanel) helemaal gesloten is. In het vijfde levensjaar, zo zegt Aristoteles, heeft het kind de helft van zijn (uiteindelijke) lengte bereikt. Deze fase als kind duurt naar men zegt tot het vijftiende levensjaar en wordt in het Latijn aangeduid met een woord dat zuiverheid (puritas) betekent, maar heden ten dage 1

2 so es die quaetheit so verheven 30 datter lettel suver leven tote dat si tot dien daghe comen. Hier omme heeft menscheit afghenomen. Nu so coemt die derde etaet, die ten 15 jaer bestaet 35 ende strect tot 35 jaren. Dan winnet die mensche voert te waren. Mare lacen! Die menschelijkhede vloyet so in onsuverhede, dat die mensche hem al verteert 40 met te doene dat hi begheert, dat hi cume mach heten man. Gans ende salich raet waer dit dan, datmen huwelec wilde sparen al tote 22 jaren. 45 Danne sijn zenewen ende been bede volcomen over een, ende die wasdoem es so volcomen. Plagemens, het soude der werelt vromen! Manleecheit es ene etaet 50 die ten 35 jaer anegaet. Dan es die mensche volcomen ende nature heeft ghenomen hare grote ende hare linghe. Ende die luxurie ende haer dinghe 55 beghinnen in den manne tegaen. Dan wil hi starke dinghe bestaen. Dese etaet van deser tijt maket oerloghe ende strijt, ende nijt ende hovaerde die riset, viert de verdorvenheid hoogtij en zijn er nog maar heel weinig mensen die een zuiver leven leiden tot het moment dat zij die leeftijd bereiken. Het gaat bergafwaarts met de mensheid. Nu breekt de derde levensfase aan, die begint bij het vijftiende jaar en duurt tot het vijfendertigste. Dan gaat de mens zich voortplanten. Maar helaas! De menselijke natuur is dermate gedompeld in onzuiverheid dat de mens zo volledig opgaat in het doen van alles wat hij maar wil, dat hij nog nauwelijks de naam van mens verdient. Het zou dus een gezond en zaligmakend advies zijn te wachten met het huwelijk tot men twee-en-twintig jaar is. Pas dan zijn de zenuwen en de botten helemaal met elkaar in overeenstemming en is de groei voltooid. Als men zich daaraan zou houden, zou dat de wereld goed doen! De mannelijke leeftijd breekt aan bij het vijfendertigste levensjaar. Nu is de mens helemaal volgroeid en heeft hij zijn uiteindelijke grootte en lengte bereikt. Dan beginnen in de mens ook de wellust en alles wat daarbij komt kijken af te nemen. Hij wil dan grote daden verrichten. In dit levenstijdperk voert de mens oorlog en strijd, en steken vijandelijke gezindheid en hoogmoed de kop op, 2

3 60 die dicke te stridene wiset. Dese etaet loept te waren opwaert tote 50 jaren. Ten 50 jaren coemt die oude, die noyt niemen hebben woude. 65 Nochtanne wilt al langhe leven. Aristotiles heeft bescreven dat die oude comen moet als den mensche ontgaet sijn bloet. Al oud saen, man ende wijf, 70 die lettel bloets hebben int lijf. Dese etaet vallet in den strec: dan waerd hi ghierich ende vrec. Ende dit es die redene twi: die mensche merket wel dat hi 75 te dale gaet, ende wilt sparen omme die na hem comen te waren te hebbene hare lijfnere. Ende oec omme sijns selves tere, als die cortelike daer naer 80 niet winnen mach ende wort swaer. In die oude mindert in den man alle smette die hem ginc an. Maer vreecheit ende ghierichede beghinnen dan eerst te wassen mede. 85 Ja, al plach hiere niet te voren, nu heeft hise vast vercoren. Dese etaet strect te waren opwaert tote 70 jaren. die dikwijls de aanzet vormen tot strijd. Dit tijdperk duurt tot het vijftigste levensjaar. Op het vijftigste levensjaar breekt de ouderdom aan, waar niemand op zit te wachten. En toch wil iedereen graag lang leven. Aristoteles heeft geschreven dat de ouderdom in aantocht is op het moment dat de mens een tekort aan bloed begint te krijgen. Iedereen - zowel man als vrouw - die weinig bloed heeft, veroudert snel. De mens raakt nu in zedelijke zin verstrikt: hij wordt hebzuchtig en vrekkig. En dit is de oorzaak daarvan: de mens merkt wel degelijk dat het bergafwaarts gaat en hij wil gaan sparen om zijn nageslacht te verzekeren van hun levensonderhoud. En ook omwille van zijn eigen behoeften, omdat hij binnenkort geen geld meer zal kunnen verdienen en alles moeilijk gaat worden. Gedurende de ouderdom vermindert alles wat de mens voordien ontsierde. Alleen vrekzucht en gierigheid beginnen dan pas te ontstaan. Ja, ook al was hij voordien helemaal niet zo, nu zijn het zijn favoriete eigenschappen. Deze levensperiode duurt voort tot het zeventigste levensjaar. 3

4 Voert meer als die mensche lijt 90 van 70 jaren die tijt, gaet hi sufflen ende rasen; hem dinct al die werelt dwasen. Al dat hi siet dat dinct hem quaet, hi lachtert allet dat wael staet. 95 Maer hi priset dat daer was; datter nu es dinct hem gedwas. Sine crachten die tebreken in allen dinghen, sonder int spreken. Dat ander liede bringhen voert, 100 dinct hem wesen dulle woert, ende tsine dinct hem wijsheit groet. Dese etaet loept toter doet, want al dat lijf heeft ontvaen, moet ter doet ten ende gaen. 105 Maer daerna coemt dat lange lijf, dies nemmermeer wort gheen geblijf. Jof du sies dat enich man ter gadoet spoet, so nem dan een mes, ende maec int oer een gat. 110 Ende oftu sies tijt ende stat, so doe hem laten die mediane, want dbloet doet hem, na minen wane. Nu hoert van wonderliken lieden, daer ons die wise of bedieden. 115 Maer eer wi spreken van elken allene, hoerter teerst of int ghemene. Omme dat dese eerste boec bediet twonder datmen ter werelt siet, Als de mens dan de leeftijd van zeventig gepasseerd is, gaat hij achteruit in zijn verstandelijke vermogens en begint hij te suffen; de gehele wereld komt hem dwaas voor. Alles wat hij ziet lijkt hem slecht en hij spreekt schande van al het goede. Daartegenover prijst hij alles van vroeger; het heden is hem geen cent waard. Op alle terreinen nemen zijn krachten af, behalve op dat van het spreken. Wat andere mensen zeggen lijkt hem onzin; wat hij zelf zegt, getuigt van grote wijsheid. Deze levensfase loopt door tot aan de dood, want alles wat ooit het leven heeft gekregen gaat uiteindelijk dood. Maar dan breekt het eeuwige leven aan, waaraan nooit een einde komt. Mocht je zien dat een mens een beroerte krijgt, neem dan een mes en maak een snee in zijn oor. Als je tijd en gelegenheid ziet, laat hem dan een aderlating geven in het midden van de arm, want de aanval wordt volgens mij veroorzaakt door (de samenstelling van) zijn bloed. Luister nu naar wat de geleerden ons vertellen over wonderbaarlijke volkeren. Voordat ik ga vertellen over ieder daarvan afzonderlijk, eerst iets in het algemeen. Omdat dit eerste boek alle wonderbaarlijke volken ter wereld behandelt, 4

5 so vraechmen, of dat volc te samen 120 van Adame onsen vader quamen. Ende wi segghen: Neen si, niet, et ne si also ghesciet als ons scrivet Adelijn, die seghet dat centauroen sijn 125 ghewonnen ter werelt an van den beesten ende van den man. Die wise segghen jeghen dat, al eist geschiet te menigher stat dat sulke wonder onlange leven. 130 Sinte Jeronimus heeft bescreven in des goets sinte Pauwels vite, die was die eerste heremite, daerne sente Antonis sochte in den woude, daer hi mochte, 135 et quam een wonder hem the gemoete: een man staende op geets voete ende voer sijn voerhoeft horne twe, als box hoerne noch myn no me, ende seide, aldus sprect die scrifture: 140 Ic bin een stervelike creature, ende van minen gesellen bode, ende bidde di, dattu bids Gode voer mi ende voer die mine, die wonen in dese woestine. 145 Want wi kennen, dat Hi es comen den mensche ter salicheit ende te vromen. Nu scinet an die fraye woert diemen van Jheronimus hoert, dat dese creature hadde in 150 menschelike reden ende sin. Maer wine segghens altoes niet dat dit beestelike diet van Adame mochte sijn comen. kun je je afvragen of al die volkeren allemaal afstammen van Adam, onze voorvader. Ik zeg u: Nee, dat doen ze niet, tenzij Adelinus het bij het goede einde had, die schrijft dat centauren voortkomen uit de paring van dieren en mensen. De geleerden stellen daar tegenover dat dat dan wel vaak zo is gebeurd, maar dat zulke monsters nooit lang in leven blijven. In het Leven van de heilige Paulus, die de eerste kluizenaar was, heeft de heilige Hieronymus beschreven hoe de heilige Antonius, toen die Paulus bezocht in de woestijn, een wonderlijk wezen ontmoette: een man met bokkenpoten en met twee horens op zijn hoofd, als een bok. Hij zei, zo zegt het verhaal: Ik ben een sterfelijk wezen en de boodschapper van mijn volk, en ik verzoek u of u voor mij en de mijnen, die hier in de wildernis wonen, tot God wilt bidden. Want wij weten dat Hij is gekomen tot heil en verlossing van de mensheid. Uit deze mooie woorden van Hieronymus blijkt dat dit wezen met menselijke rede begiftigd was. Maar toch wil ik niet beweren dat zo n dierlijk ras van Adam afkomstig zou zijn. 5

6 Ende al vintmen an hem somen 155 menschelike lede een deel, onse ghelove es geheel dat si die ziele niet hebben ontfaen, die nemmermeer ne mach tegaen. Ende ten es te wonderen niet 160 dat dus beesteliken diet een deel van mere sinne si, want bi aventuren, bedi dat si in uterliken leden geliken der menschelicheden, 165 si sijn een deel van binnen malichte van subtilen sinnen. Nu hebbewi geseyt int ghemene; hoert van elken wondere allene. Al hebben ze bepaalde menselijke ledematen, ik ben ervan overtuigd dat ze geen onsterfelijke ziel hebben. Het is ook niet te verwonderen dat zo n dierlijk ras enigszins menselijke vermogens bezit, want omdat ze toevallig in hun uiterlijk op de mens lijken, hebben ze wellicht ook wel innerlijke overeenkomsten met de mens. Nu heb ik in het algemeen iets verteld; luister nu verder naar elk wonderlijk schepsel afzonderlijk. 6

7 Falco heet die valke in Latijn, daer 8 manieren aen sijn, also alst besceden clerke. Dies letter behoert te minen werke, 5 want ets cont genoech den leken diese houden ende streken, ende daer roepen ende uken. Bedi laet ics hem ghebruken. Doch willic tweeërhande manieren 10 van den valken ju visieren. Als die onedel valke bestaet den egher ende hine nederslaet, laet die egher enen ael uutvaren. Donedele valke grijpten te waren 15 ende laet den egher hene vlieghen. Dus zo laet hi hem bedrieghen. Maer edele valken doen des niet, maer als hi die scalcheit siet, so doet hi die mere pine 20 dien egher, om die scalcheit sine, ende latene niet ontgaen eer hi den egher hevet ghevaen. Donedel valke, dat verstaet, bediet der heren onedelen staet. 25 Als hi wettelike heeft verstaen dat sine liede hebben mesdaen, so laet hise quijt omt ghelt; dus wort hi van der eren ghevelt. Want hi tonreyne, quade goet 30 vor trecht minnet in sinen moet. Maer dit en doet niet dedele valke. Hi vaet, hi slaet, hi velt die scalke ende doet elken na die wet die in sijn lant sijn gheset. Falco is Latijn voor valk, en er bestaan acht verschillende soorten valken, zo de geleerden ons zeggen. Daarover vertellen behoort niet tot mijn taak, want dat is allemaal bekend genoeg bij ongeleerde lieden die valken houden en vertroetelen, die er tegen roepen om ze op te hitsen. Daarom laat ik dat aan hen over. Ik wil u slechts vertellen over twee soorten. Als een onedele valk een reiger aanvalt, laat die reiger een aal vallen. De onedele valk grijpt dan die aal en laat de reiger wegvliegen. Zo laat de valk zich foppen. Edele valken daarentegen doen dat niet. Als die zo n boosaardige list zien, zullen ze juist de reiger des te harder achternagaan om zijn doortraptheid en ze zullen niet stoppen vóór ze hem gevangen hebben. Begrijp nu: de onedele valk staat voor de onedele heer. Wanneer die officieel heeft vernomen dat zijn mensen iets hebben misdaan, laat hij ze tegen betaling vrijuit gaan; zo verliest hij zijn eer. Want hij geeft de voorkeur aan onrein, slecht goed boven het recht. Een edele valk doet dat niet. Die vangt, verslaat en velt de schurk en behandelt iedereen volgens de wetten die in zijn rijk gelden. 7

8 35 F gaet uut, nu hoert me. Maer eer ic dichte van der G, hort der edelre voghel pine, haer evel ende haer medecine. Ptolomeus, diens ghene ghile, 40 hieten al die coninghe wilen die in Egypten droeghen crone. Een Ptolomeus regneerde scone in dien tiden, wi lesent dus, dat Aquila ende Cymacus 45 ende Theodocion meesters waren in die werelt van groter maren. Dese drie, bi sinen voersoeke, die screven in enen boeke der edelre voghel medicine. 50 Also alset in Latine van broeder Aelbrecht es bescreven, salt Jacob in Dietsche voert gheven. Die namen van crude diere in sijn sal ic ju nomen in Latijn; 55 die kennesse, also alst waer es, sal kennen elc apotecaris. An den hoefde, na dat wijt connen, sullen wi dit beghonnen. Woert een voghel siec in doghen, 60 men sallen te ghenesen poghen met fijnre olie van oliven diemer in sal sochte wriven. Ende men sal doen dicke ditte. Wast hem oec int oghe twitte, 65 nem pulvere van venekelsade ende vrouwen melc, doe dat ic rade, waerm, daer of coemt hem bate. De letter F is klaar, luister verder. Maar voordat ik de G ga behandelen, luister nu naar de ziekten, de kwalen en de medische behandeling van jachtvogels. Vroeger en dit is geen grapje! heetten alle regerende koningen in Egypte Ptolomeus. Ten tijde van de wereldberoemde meesters Aquila, Cymacus en Theodocion regeerde er, zo lezen wij, ook een Ptolomeus. Op zijn verzoek schreven deze drie een boek over de geneeskunde voor jachtvogels. Zoals dit boek door broeder Aelbrecht in het Latijn is vertaald, zo zal Jacob het nu in de volkstaal doorgeven. De namen van de kruiden die erin voorkomen zal ik u in het Latijn geven; die kennis zal iedere apotheker paraat hebben. We beginnen, naar onze beste vermogens, bij de kop van de vogel. Als een vogel een oogziekte heeft, kan men hem proberen te genezen met zuivere olijfolie, die men zachtjes in de ogen moet wrijven. Dit moet vaak herhaald worden. Als hij witte staar heeft, neem dan poeder van venkelzaad en warme vrouwenmelk; volg mijn raad, het zal hem goed doen. 8

9 Heeft hi bestopt die noesegate, stafisagria ende peper daer toe 70 mac te pulvere, ende te gader dit doe, ende blast hem, wiltune ghenesen, met ere pipen in die nese, ende wrive hem sijn roest daer na met pulvere van stafisagria. 75 Hevet hi die rume int hoeft mede, doe hem, dats die behendichede, rute omtrent die noesegate. Sijn aes nette mede, dats zijn bate, in ruten sape dat hi sal eten. 80 Noch ene bate suldi weten: neemt oec loec ghestampt met wine, doet in die noesegate sine, ende setten daert es sonder lecht, ende laten enen dach vasten echt. 85 Hevet hi lippeide, hoert hier na, neemt pulvere van stafisagria, ende met honeghe wel ghemanc, ende wrijf sine tonghe, dits de ganc, ende ghef hem botre eten dan. 90 Ende gheneest hi niet daer van, witte colen salmen droghen. Dat pulver sal sijn macht toghen. Roept hi oec te vele int huus, so nem ene vledermuus 95 ende ghestampt peper daer inne. Dat ase, hi swighet ten beghinne. Vintmen die vledermuus oec niet, so es best datmen siet om el enich voghelkijn dan 100 ten minste daers gheen verlies an ende mer ghemalen peper in doe. Het sal lichte helpen daer toe. Zijn zijn neusgaten verstopt, verpulver dan stafisagria en peper, vermeng dat en blaas het hem met een buisje in zijn neus, als u hem wilt genezen, en wrijf vervolgens zijn gehemelte in met stafisagriapoeder. Heeft hij een ziekte in zijn kop (veroorzaakt door opgehoopt vocht), smeer dan wijnruit om zijn neusgaten. Drenk het voedsel dat hij gaat eten bovendien in sap van wijnruit, dat is goed voor hem. U moet nog een geneesmiddel kennen: neem look, gestampt met wijn, smeer het in zijn neusgaten, zet de vogel op een donkere plaats en laat hem een dag vasten. Als hij last heeft van lepe ogen, neem dan stafisagria-poeder, goed vermengd met honing, wrijf zijn tong daarmee in en geef hem vervolgens boter te eten. Als hij daardoor niet geneest, moet je witte kool drogen. Uit het poeder daarvan zal een geneeskrachtige werking blijken. Als hij binnenshuis teveel krijst, neem dan een vleermuis met gestampte peper. Geef hem dat te eten, hij zal onmiddellijk stil worden. Als je geen vleermuis kunt vinden, zorg dan voor een of ander klein vogeltje waar toch niets aan verloren is, en doe daar de gemalen peper in. Dat zal ook wel helpen. 9

10 Die vele roepen, men wille dat kinnen, dat si eyere hevet binnen. 105 Gheneest hi qualike, du sout hem gheven tetene muse die leven, of een honts welpkin eert siet. Of hi sijn aes te werpen pliet dicke, seghet dit ghedichte, 110 nem een vierdeel hallinx ghewichte scamonia, ende daer toe comijn moet oec also vele sijn. Dat salmen pulveren ende menghen, ende daermede sijn aes besprenghen. 115 Sijn aes moet sijn vet swinen vlesch. Maecstu van hallinc ghewichte den eesch, apoticaren sullen di wel dat recht wisen zonder fel. En mach hi oec niet eten ditte, 120 nem van enen eye dat witte; werpt opt pulver daer ter stede, dan in sinen bec der mede. Noch wes erer saken vroet die ten selven dingh es goet: 125 maec hem eyere met melc van gheten, gheeft hem eten, doe dat ic hete, als si opt vier gheronnen sijn: hi wort ghesont ende fijn. Den havec ende sijn gheslachte 130 helpt dit harde wel crachte. Beghint hem oec mutens lusten, doene van alre pinen rusten, ende ghevet hem aes ghenoech alle weghe na sijn ghevoech. 135 Alse dicke als hijs hevet breke, also dicke sekerleke falgiert hi in den vedren mede; Als een vrouwtjesvogel veel krijst, moet men er rekening mee houden dat ze eieren bij zich draagt. Wanneer ze daarvan moeilijk verlost raakt, moet men haar levende muizen te eten geven of een jong hondje dat nog blind is. Als hij voortdurend zijn eten uitbraakt, zo zegt het boek, neem dan een kwart hallinc (bep. gewicht) scamonia en een even grote hoeveelheid komijn. Verpulver dat, meng het dooreen en strooi het over zijn voedsel. Dat voedsel moet vet vlees van een zwijn zijn. Voor de juiste benodigde hoeveelheid zullen apothekers u in alle oprechtheid wel goede aanwijzingen kunnen geven. Als de vogel dit niet wil eten, neem dan het wit van een ei en stop dat samen met het poeder in zijn snavel. En weet dat er nog iets is dat heel goed kan helpen: laat eieren met geitenmelk stollen op het vuur en geef hem dat te eten: hij wordt weer kerngezond. Dit is in het bijzonder geschikt voor allerlei soorten haviken. Als hij in de rui begint te komen, vermijd dan alle inspanningen voor de vogel, en geef hem voldoende te eten van alles wat hij maar wil. Net zo vaak als hij honger heeft, net zo vaak zal dat ten koste gaan van zijn veren; 10

11 dits der naturen heymelichede. Groene soeden onder die voete 140 sijn hem te nutte te siere boete; ende daer die sonne scinet heet es beste dat hem te stane steet. Heeft hi den rede, hoer hier na, int sap van arthimesia, 145 dat waen ic dat bivoet si, gheef hem sijn aes, ende noch daer bi moet hennin aes wesen daer toe; 4 waerf ofte 5 dit doe. Jof doe dit over een: 150 bint hem vaste dat rechter been. An den middel dat been soudstu sien een adre, ende mettien die soudstu wiselike laten, ende dat sal hem coemen te baten. 155 Hier bi machstu kennen mede of een voghel heeft den rede: so welctijt dat hanghen den voghele sijn hoeft ende oec sijn vloghele, ende hi bevet, ende hi dan toghet 160 in plumen of hi cout ghedoghet, ende hi welna aset niet, of ghierlicken daer an siet, ende hijt qualike in mach bringhen, bi aldustanen dinghen 165 machmen sien, diere waer toe ghevet, dat hi enen rede hevet. Dan help hem also als die raet hier te voeren bescreven staet. Of hem sere derst, so doe hem dus: 170 so nem pulver van colen leviticus, dats sijn toename in Latijn. Anijs stalen sulre toe sijn, ende venekel stale; siet dit in wine. Dit is een van de geheimen van de natuur. Graszoden onder zijn poten zijn goed voor zijn herstel; en hij kan het best neergezet worden op een plaats waar de zon warm schijnt. Als hij koorts heeft, luister nu, geef hem dan zijn voedsel samen met het sap van arthimesia, wat volgens mij sint-janskruid is, en er moet ook kippenvlees in zijn voer zitten; doe dit vier of vijf keer. Of handel als volgt: bind zijn rechterpoot stevig vast. In het midden van de poot kun je dan een ader zien, die je moet openen voor een aderlating, dat zal hem goed doen. Hieraan kun je zien of een vogel koorts heeft: als hij zijn kop en ook zijn vleugels laat hangen, en als hij rilt, en zijn veren opzet alsof hij het koud heeft, en als hij bijna niet eet, of als hij gretig naar zijn voedsel kijkt terwijl hij het toch niet naar binnen krijgt, aan dat alles kun je, als je er goed op let, zien dat hij koorts heeft. Help hem dan op de manier die hierboven beschreven staat. Als hij erge dorst heeft, doe dan zo: neem poeder van leviticus-kool, zo heet dat in het Latijn. Er moeten ook stengels anijs en venkel bij, en kook dit in wijn. 11

12 Oec esser nut mede te sine, 175 alst is ghesoeden recht ghenoech, een lepel honichs int ghevouch. Dit salmen over een colen dan. Gheft hem dit drinken; of hine can, so salment in den becke ghieten. 180 Of doe hem eens daghes ghenieten aes met honeghe bestreken. Des naests daghes daer na in die weke bestrijc sijn aes, hoe soet gaet, met ere olien, heet rosaet. 185 Es hi oec siec van der galle, so bestroie sijn aes met allen met pulvere van wilghen blomen. Als die vloghel hanghen hem somen, so nem dan gansbloet, 190 ende smout van gansen esser toe goet, ende salve sine vloghele saen, ende laten ter sonnen staen, ende ghef hem vleesch van gansen vet. Hore noch meer ander ende bet: 195 nem olie die heet laurijn, ende dwa teerst die vloghele sijn, ende onder die vloghel saltu mede sijn assele salven ter selver stede. Echt nem galle van den swine, 200 ende salve daermede die vloghele sine, ende ghef hem sijn aes mede ghemene ghenet in sape van verbene, jof in sape van saelien crude. Heeft hi an die vloghele rude, 205 nem tcruut dat gheheten is in Latijn edera terrestris; et es in Dietsche, als ict weet, datmen gandrave of alsene heet. Het is ook goed er een lepel honing bij te doen die voldoende gekookt is. Dit alles moet je vervolgens zeven. Geef het hem dan te drinken; als hij niet kan drinken, moet je het in zijn snavel gieten. Geef hem ook eens per dag voer te eten dat met honing is bestreken. En bestrijk het hoe dan ook de daaropvolgende dag met een olie die rosaat-olie heet. Als een vogel last heeft van zijn gal, bestrooi zijn voedsel dan met poeder van wilgenbloesem. Als hij zijn vleugels laat hangen, neem dan ganzenbloed, ook ganzenvet is goed, zalf zijn vleugels daarmee en zet hem in de zon. Geef hem vlees van ganzenvet. Nog iets anders en nog beter is: neem een olie die laurierolie heet en was daarmee allereerst zijn vleugels, en wrijf er ook, onder zijn vleugels, zijn oksels mee in. Neem vervolgens zwijnengal en zalf zijn vleugels daarmee, en geef hem zijn voer geweekt in verbena-sap of in sap van salie. Heeft hij schurft aan zijn vleugels, neem dan een kruid dat in het Latijn edera terrestris heet; bij mijn weten heet het in de volkstaal hondsdraf of alsem. 12

13 Siet dat in watre, ende die blade 210 omtrent sijn vloghele begade, daer si der siden ghenaken. Sijn aes dat soutu naet maken int water daer tcruut in soet. Dit selve es oec ten voeten noet. 215 Eten sine vloghelen die sieren, so behouten in der manieren: ghef hem boecs vleesch nat in asine, ende bestrijc mede die vedren sine met waermen asine, dies goeme, 220 ende met olie van lauwers boeme; ende dit so doe menech waerf. Brect hem vedre, ende dat bedaerf dat du sachte uutdoen wilt datte, nem dat bloet van der ratte, 225 ende bestrijc der vedren staet. Sonder pine si dan uutgaet. Ende siet honech, dat radicke, als dat woert sere dicke, nem dan een roedekijn van sulker mate 230 na die grote van den gate daer die veder in was ghestaen ende doere in thonech mede saen. Daer sal cortelike wedere wassen ene nie vedere. 235 Es hem scinkel of vloghel ontwe, so nem waerm aloë, ende binter op dat bliven mach ene nacht ende enen dach. Echt hanen drec in edec ghesoeden 240 es daer op goet in noeden. Es een voghel ongheroe opt rec of op die hant, daer toe siet myrr in watre, ende daer mede so bestrike sine lede, Kook dat in water en breng de bladeren dan aan rond zijn vleugels, daar waar die de zijkanten van zijn lichaam raken. Zijn voer moet u drenken in het water waarin de kruiden gekookt hebben. Dit is ook goed voor zijn poten. Als zijn vleugels aangeknaagd worden door wormen, bescherm hem dan als volgt: geef hem in azijn geweekt bokkenvlees en bestrijk tegelijkertijd zijn veren zorgvuldig met warme azijn en met olie van laurierbladeren; herhaal dit veelvuldig. Voor het geval dat je een gebroken veer zachtjes moet verwijderen, neem dan rattenbloed en bestrijk er de vleugel mee. De veer zal dan moeiteloos loslaten. Ik adviseer om dan honing in te koken tot die heel dik is, neem vervolgens een takje met dezelfde doorsnede als het gat waar de veer zat en doe de honing in het gaatje. Op die plek zal dan spoedig een nieuwe veer groeien. Heeft hij een bot of een vleugel gebroken, neem dan warme aloë en bind dat erop vast zodat het een nacht en een dag goed blijft zitten. Hanendrek gekookt in azijn is ook goed. Wanneer een jachtvogel onrustig is op de stok of op de hand, kook dan mirre in water en besprenkel hem daarmee, 13

14 245 ende ute dien watre neghen waerf assene als hem bedaerf. Heeft hiet evel dat heet rampe - ic waent in Dietsche es die crampe in arthimesia, dat bivoet heet, 250 soutu sijn aes netten ghereet. In lams bloede waerm wrijf sijn voete, dit es oec een andre boete. Jof du sels nemen waermen wijn daer netelen in ghesoeden sijn, 255 ende daer mede sijn voete dwaen, ende uten watre sijn aes ontfaen. Eist dat hi smelten niet en can, eens hanen galle ghef hem dan, jof witte slecken ghesoeden teten. 260 Smelt hi te sere, soutu weten hoe dat hi te stoppene si: lettel saps van iusquiami gheeft hem drinken, ende netter in al sijn aes dat hi eten sal. 265 Heeft hi luse, so nem dan van alsene sap, of nochtan water daermen in siet dit, ende als hi ter sonnen sit, bespouwen ende maken nat. 270 Over waer sal hem helpen dat. Dits der voghel medicine jeghen misselike pine, den Latine ghedicht wel na, also alst wilen Aquila, 275 Symachus ende Theodocion screven den coninc Ptolemon. Jacob diene vants nemme. Hoert hier voghelen namen in G. en laat hem negen maal van dat water drinken, als hij wil. Als hij lijdt aan de kwaal die rampe heet ik geloof dat dat in de volkstaal kramp is moet je zijn voedsel meteen drenken in arthimesia, dat ook wel sint-janskruid heet. Of gebruik warme wijn waarin netels gekookt zijn en waarmee je zijn poten wast en dat je hem te drinken geeft. Wanneer hij zijn voedsel niet goed kan verteren, geef hem dan de gal van een haan te eten of gekookte witte slakken. Als zijn poep te veel is en te dun, dan moet je ook weten hoe je dat kunt stoppen: geef hem een beetje sap van bilzenkruid en drenk daar ook al het voer in dat hij nog gaat eten. Heeft hij luizen, neem dan alsemsap, of in ieder geval water waar dit in gekookt heeft, en besproei hem daarmee als hij in de zon zit. Dat zal hem zeker helpen. Tot hier dan de geneeskunde voor jachtvogels, tegen allerhande kwaaltjes, vanuit het Latijn vertaald en zoals Aquila, Symachus en Theodicon het lang geleden hebben opgeschreven voor koning Ptolomeus. Meer heeft Jacob er niet over kunnen vinden. Luister dan nu naar de vogelnamen die met een G beginnen. 14

15 Unicornus luut teenhoeren. Espentijn hetet, als wijt horen. Rinocheros hetet in Griexe woert, om dat et heeft, almen hoert, 5 den hoeren staende te siere bate tusschen sijn twe noesegate. Na siere cracht so ist clene, na sire grote hevet corte bene, dus scrivet Ysidorus die here. 10 Snel ende wreet ist harde sere. Nemmermeer oec, sonder waen, en can et jaghere ghevaen. Ghelu so es et ghehaer. 4 voete lanc, wet over waer, 15 es hem die hoeren staerc als een been. Dien wettet an enen steen; so ne mach hem die olifant niet gheweren voer den viant. Gheen piec en mach et vervaren. 20 Op hoghe berghe wandeltet te waren, ende in woestinen nochtan, die onghewandelt sijn den man. Ons scrivet Jacob van Vetri ende Ysidorus die meester vri, 25 hoe ment vaet ende niet en jaghet. Men neme een onbesmette maghet, ende setse alleene in gheen wout daer die eenhoeren hem onthout. Daer coemt dat dier ende siet ane 30 dat reyne lijf, die scone ghedane, ende maect daer wech ende ofdoet allen fellen overmoet, ende anebeet die suvere lede. Unicornus is de eenhoorn. Hij heet ook wel espentijn, naar ik verneem. In het Grieks heet hij rinoceros omdat hij een hoorn tussen zijn beide neusgaten heeft staan. In verhouding tot zijn kracht is hij maar klein, en voor zijn grootte heeft hij korte poten, zo schrijft Isidorus (van Sevilla). Hij is snel en bijzonder wreed. Geen jager kan hem ooit vangen. Zijn vacht is geelblond. Zijn hoorn is wel vier voet lang en heel sterk. Hij slijpt die hoorn aan stenen; zo is zelfs een olifant niet tegen hem opgewassen. Voor een speer is hij helemaal niet bang. Hij leeft op hoge bergen en in onherbergzame, onbewoonde streken. Jacobus van Vitry en de geleerde Isidorus vertellen ons hoe je hem kunt vangen zonder jacht op hem te maken. Laat een onbesmette maagd alleen achter in het bos waarin de eenhoorn zich ophoudt. Het dier komt tevoorschijn en ziet haar pure lichaam en haar schoonheid, waarna hij al zijn woestheid laat varen om dat zuivere lichaam te aanbidden. 15

16 Sijn hoeft met goedertierenhede 35 leghetet der joncfrouwen in den scoet, ende slaept met ghenoechten groet. So comen die jaghers binnen dien ende vanghent al onversien. Si slaent doet, ist haer ghevoech, 40 jof si bindent vaste ghenoech ende bringhent in palaise dan hoghe heren te scouwen an. Dit wrede dier, dit espentijn, dinct mi een bedieden sijn 45 van den Godsone, die sonder begin was ende es in des Vaders sin. Want eer Hi van der maghet quam, ende daer onse vleesch anenam, was Hi in hemelrike wreet 50 ende verstiet die inghele leet uut den hemele onder daerde, om haer grote hoevaerde. Int aertrike balg Hi mede om sine overhorichede 55 op onser alre vader Adame. Oec toghend Hi hem sine grame den quaden Sodomiten mede, om haer onsuverhede. Ende om haer ghuulseyt also wel 60 den kindren van Israel. Dit eenhoren, desen enighen soene, en levede in der werelt die ghoene die enechsijns hadde ghelaghet, sonder Maria, die soete maghet, 65 die allene, alst es anscine, sat in de werelt woestine. Hij legt dan gedwee zijn kop in de schoot van de jonkvrouw en valt verzaligd in slaap. Ondertussen arriveren de jagers en zij vangen de eenhoorn. Ze slaan hem dood, als dat hun bedoeling was, of ze binden hem stevig vast en brengen hem dan naar het een of andere paleis waar de hoge heren hem kunnen bekijken. Dit wrede dier, deze espentijn, is volgens mij een zinnebeeld van de Zoon van God die van eeuwigheid in de Vader was. Want voordat Hij afdaalde in de maagd Maria en daar Zijn menselijke vorm aannam, was Hij in de hemel hardvochtig en verbande Hij de gevallen engelen vanuit de hemel naar de hel, om hun grote hoogmoed. Ook op aarde was Hij boos op ons aller stamvader Adam, om zijn ongehoorzaamheid. En Hij keerde zijn toorn tegen de verdorven Sodomieten, om hun onkuisheid; en tegen de kinderen van Israël, om hun gulzigheid. Deze eenhoorn, deze eniggeboren Zoon kon door niemand ter wereld gegrepen worden, behalve door Maria, de zoete maagd, die dat is wel duidelijk! ook alleen was in de woestenij van de wereld. 16

17 Allene was si, want haer ghelike ghebrect nu in aertrike. Haer oetmoede, haer suverhede 70 daden den Soene der ewelechede vergheten Sine wreetheit groet ende beiten in haren scoet, dats in haren lichame rene, daer Hi, sonder mans ghemene, 75 den menscheliken roc andede tonser alre salichede. In desen rocke, sonder waen, hebbent die jaghers ghevaen, als in der reyne maghet scoet. 80 Dat sijn die Joeden, dien doet sloghen alsine vonden, die daer naer in corter stonden van dode te live op was ghewect, ende in den hoghen palaise ghetrect 85 met sinen eweliken Vader, daer na die inghele sien algader. Ze was daar alleen, omdat zij haar gelijke niet had hier op het aardrijk. Door haar ootmoed en door haar zuiverheid vergat de God der wrake Zijn toorn, om in haar schoot dat is in haar onbevlekte lichaam neer te dalen zodat Hij, zonder de tussenkomst van een man, onze menselijkheid heeft aangenomen tot ons aller zaligheid. In dit menselijk omhulsel is Hij door de jagers gevangen, precies zoals zij Hem vingen in de schoot van de reine maagd. Die jagers waren de Joden, die Hem doodden die kort daarna uit de dood tot leven werd gewekt en naar het hoge paleis van Zijn Vader is gegaan, waar de engelen van aangezicht tot aangezicht leven met God. Bron: Eelco Verwijs (ed.), Jacob van Maerlant s Naturen Bloeme. Leiden Vertaling: Ingrid Biesheuvel 17

V- ^ f i I I I i i C Vier Maria Legenden 5* Vier Maria Legenden De Ivoren Toren Apeldoorn J Van een heilich vader / Daer was een heilich vader in eenre vergaderinghe ende dese was coster ende diende

Nadere informatie

Die coninc vraecht: Hoe comt dat men wint gevoelt ende niene sien en mach?

Die coninc vraecht: Hoe comt dat men wint gevoelt ende niene sien en mach? Hieronder volgen uit de Sidrac alle eenentwintig vragen die op pagina 110 van Wereld in woorden opgesomd worden, inclusief de complete antwoorden. Sidrac blijkt inderdaad een allesweter. Die coninc vraecht:

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer.

Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer. Gehele lied 2x zingen 1. We zijn hier bij elkaar om de Koning te ontmoeten. We zijn hier bij elkaar om te eren onze Heer. 2. We zijn hier bij elkaar om te vieren dat Hij goed is. En wij prijzen en aanbidden

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

[C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6]

[C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6] [C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6] Nu is ghecomen den meydach, ende doen quam Floris in root purper gecleed[t], om dat hi den rooden roose gelijken soude, ende dat

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin Met Deliver zingen we voor de dienst; Dat is genade! - Opwekking 722 Heer ik dank U Voor wat U heeft gedaan Ik kon niet doorgaan op eigen kracht Maar dankzij Jezus mag ik nu voor U staan U spreekt mij

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. A. Prins (Vriezenveen)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. A. Prins (Vriezenveen) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. A. Prins (Vriezenveen) Schriftlezing: Markus 2 vers 1 t/m 17 Gezang 328 vers 1 t/m 3 (Liedboek) Psalm 87 vers 4 (Schoolpsalm) Psalm 146 vers 1, 3 en 5 (Nieuwe Berijming)

Nadere informatie

Opwekking 346: Opwekking 167:

Opwekking 346: Opwekking 167: Opwekking 346: Maak ons tot een stralend licht een stralend licht Tot de wereld ziet wie haar het leven geeft. Laat het schijnen door ons heen. Maak ons tot een woord van hoop een levend woord dat U verlossing

Nadere informatie

(Deel van) Zijn Lichaam

(Deel van) Zijn Lichaam (Deel van) Zijn Lichaam 1 December 2013 I. Wedergeboren Leven II. Levende stenen 1 Petrus 2:4-5 Voeg u bij hem, bij de levende steen die door de mensen werd afgekeurd maar door God werd uitgekozen om zijn

Nadere informatie

Paasviering. Sing-in 2017

Paasviering. Sing-in 2017 Paasviering Sing-in 2017 Welkom en gebed Psalm 100:1 Juich, aarde, juich alom den HEER; Dient God met blijdschap, geeft Hem eer; Komt, nadert voor Zijn aangezicht; Zingt Hem een vrolijk lofgedicht. Wij

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 1 t/m 4 Werkboek 7 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 1 t/m 4 Hoofdstuk 3 en 4 gaat over de bekering. Hoofdstuk 3 en 4 heeft 17 artikelen. In dit werkboek

Nadere informatie

Jezus maakt mensen gelukkig

Jezus maakt mensen gelukkig Eerste Communieproject 33 Jezus maakt mensen gelukkig Jezus doet wonderen In les 5 hebben we geleerd dat God onze Vader is. Wij zijn allemaal zijn kinderen. Alle mensen zijn broertjes en zusjes van elkaar!

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Eucharistie met ziekenzalving

Eucharistie met ziekenzalving Intredelied: Eucharistie met ziekenzalving Vrede voor jou, hierheen gekomen, zoekend met ons om mens te zijn. Jij maar alleen, jij met je vrienden, jij met je last, verborgen pijn: vrede, genade, God om

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

Het nieuwe christelyk en geestelyk uur-slag

Het nieuwe christelyk en geestelyk uur-slag bron. z.n., z.p. ca. 1800 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_nie042nieu01_01/colofon.php 2013 dbnl 1. Stem: Daar was een meisje jong van jaaren. EEn ider mag in deze Tijden, De Goedheid

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1)

Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Zondag 28 Zondag 28 gaat over het Heilig Avondmaal (1) Lees de tekst van Zondag 28 Vraag 75 : Hoe wordt gij in het Heilig Avondmaal vermaand en verzekerd, dat gij aan de enige offerande van Christus, aan

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

hertaling Albert Verwey (soms iets herschikt) [of een eigen variante] Hadewijch s 7e visioen

hertaling Albert Verwey (soms iets herschikt) [of een eigen variante] Hadewijch s 7e visioen Hadewijch s 7e visioen te enen cinxendage wart mi vertoont in de dageraat, ende men sanc mettenen in de kerke ende ic was daar; ende mijn herte ende mijn aderen ende alle mine leden schudden ende beveden

Nadere informatie

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan welkom juni in de open deur dienst 19 2016 Thema: Verlangen naar God n.a.v. Psalm 42 voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan organist: Christian Boogaard Welkom en

Nadere informatie

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2)

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Zondag 29 Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Lees de tekst van Zondag 29 Vraag 78 : Wordt dan uit brood en wijn het wezenlijk lichaam en bloed van Christus? Antw : Nee; maar gelijk het water

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam

Goede buren. Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Goede buren Startzondag 13 september 2015 m.m.v. Jeugdkoor Joy uit Streefkerk o.l.v. Vincent van Dam Voorganger: ds. Joke van der Neut Organist: Alex Hommel Orgelspel Welkom door ouderling van dienst Jan

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

Vraag 4 a. De profeten- leerlingen accepteren en respecteren Elisa als de opvolger van Elia.

Vraag 4 a. De profeten- leerlingen accepteren en respecteren Elisa als de opvolger van Elia. Antwoorden 20.1: God zorgt a. Gilgal, Bethel, Jericho, de Jordaan. Elia en Elisa reisden van Gilgal naar Bethel, van Bethel naar Jericho en van Jericho naar de Jordaan. b + c a. Twee delen van zijn geest

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Mededelingen. De bloemen gaan vandaag naar (naam) Gezang 121: 1 (schoollied) >

Mededelingen. De bloemen gaan vandaag naar (naam) Gezang 121: 1 (schoollied) > Mededelingen De bloemen gaan vandaag naar (naam) Gezang 121: 1 (schoollied) > God, die was en is en komt, leg een lied in onze mond, dat de hele wereld hoort, want nabij ons is uw woord. Ontferm U, Heer.

Nadere informatie

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help!

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Zondag 16 februari 2014 Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema Pianist en dirigent schoolkoor: dir. Adriaan Stuij Welkom -

Nadere informatie

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn?

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn? Voor 16 jaar en ouder! Zondag 24 Zondag 24 gaat over de goede werken. Zondag 24 vraag en antwoord 62, 63 en 64. Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Romeinen 8 vers 29 en 30 Psalm 5 vers 1 Lied 298 vers 1 t/m 4 Op Toonhoogte Psalm 132 vers 5 en 10 Psalm 68 vers 10 Lied 140 vers 1 en 3

Nadere informatie

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19 Velen hebben moeite met de tekenen en wonderen die in de Bijbel staan beschreven, ook met de opstanding van Christus uit de doden en met zijn hemelvaart. Maar als we daarmee moeite hebben, dan kunnen we

Nadere informatie

Sterker dan de dood Paasprogramma 2016 Groep 1 t/m 4 Joh. Bogermanschool Houten

Sterker dan de dood Paasprogramma 2016 Groep 1 t/m 4 Joh. Bogermanschool Houten Sterker dan de dood Paasprogramma 2016 Groep 1 t/m 4 Joh. Bogermanschool Houten Kinderen zingen Vertel me eens Heer Jezus Toen u op aarde was Waarom geloofde niemand toen Dat u de koning was? Ze wilden

Nadere informatie

Als ik het goed heb heeft Marcel het een paar jaar geleden in een boodschap over godsvertrouwen gehad.

Als ik het goed heb heeft Marcel het een paar jaar geleden in een boodschap over godsvertrouwen gehad. Als ik het goed heb heeft Marcel het een paar jaar geleden in een boodschap over godsvertrouwen gehad. Omdat het voor de kwaliteit van ons leven, zeker ons geestelijk leven zo belangrijk is- wij worden

Nadere informatie

Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde. 1 Korinthe 13 vers 13

Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde. 1 Korinthe 13 vers 13 Kerstviering: Geloof, hoop en liefde 1. Samenzang : Ps alm 116: 1, 11 God heb ik lief, want die ge trouwe Heer Hoort m ijne stem, mijn s m ekingen, m ijn klagen Hij neigt Zijn oor, k roep tot Hem, al m

Nadere informatie

Toon mijn liefde, aan de ander dien de ander, zo heb Ik ook jou liefgehad. Heb elkaar lief, wat er ook gebeurt, de ander, zo heb ik ook jou

Toon mijn liefde, aan de ander dien de ander, zo heb Ik ook jou liefgehad. Heb elkaar lief, wat er ook gebeurt, de ander, zo heb ik ook jou Paasviering 2016 Bij U komen Jezus, ik wil heel dicht bij u komen in uw nabijheid wil k zijn. Zo dicht bij U voel 'k uw liefde stromen, U maakt mij heilig en rein In de schuilplaats van de Allerhoogste

Nadere informatie

Er zal geen verzengende hitte, geen dorst en geen honger meer zijn want Hij zal ze weiden aan water dat vloeit uit het hart der woestijn.

Er zal geen verzengende hitte, geen dorst en geen honger meer zijn want Hij zal ze weiden aan water dat vloeit uit het hart der woestijn. VESPER op woensdag maart 016 in de Dorpskerk te Bloemendaal aanvang: 19.15 uur Liturgen: Agneta Markusse en Ali Bos Pianist: Janny van der Meer Thema: 'De vreemdeling in ons midden' STILTE VOOR DE VESPER

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Gods Geest en het echte leven Het herstel van Israël Leven als

Nadere informatie

LITURGIE. openluchtdienst 28 juni uur. thema: Jij en die ander

LITURGIE. openluchtdienst 28 juni uur. thema: Jij en die ander LITURGIE openluchtdienst 28 juni 2015 15.00 uur thema: Jij en die ander voorganger: Durk Muurling muziek: Harry, Wilma, Debbie, Bendja, Rianne, Wim Woord van welkom We zingen staande: opwekking 539 Kom

Nadere informatie

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Vandaag is rood. Pinksteren 2014 Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Dat mooie rood was ooit voor mij Een kleur van passie

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep

Boekje over de kerk. voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Boekje over de kerk voor kinderen van ca. 4 10 jaar gemaakt door de jongste catechisatiegroep Over dit boekje Wij hebben op catechisatie wat geleerd over de kerk. Daar willen we je wat over vertellen.

Nadere informatie

Je bent een goed idee!

Je bent een goed idee! Je bent een goed idee! God heeft jou bedacht Jeugddienst 'ELIM' Spreker: Ds. D. Dekker Medewerking en muzikale begeleiding: Gospelgroep PROMISE 24 februari 2013 Aanvang: 19.00 uur Voor de dienst: U maakt

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 1. Als vervulling van Gods beloften En Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen,

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Online Bijbel voor kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR

Online Bijbel voor kinderen. presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Online Bijbel voor kinderen presenteert DE MAN VAN GODS VUUR Geschreven door Edward Hughes Illustraties door Janie Forest and Lazarus Aangepast door Lyn Doerksen Alle Bijbelcitaten zijn afkomstig uit Het

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 8 Tot slot vraag ik u: Wees allen eensgezind, leef met elkaar mee, heb elkaar lief als broeders en zusters wees barmhartig en bereid de minste te zijn. 9 Vergeld geen kwaad met

Nadere informatie

1) Gered worden is net zo gemakkelijk als een cadeau krijgen (Johannes 1:12)

1) Gered worden is net zo gemakkelijk als een cadeau krijgen (Johannes 1:12) Les 8 - Redding In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Heel veel mensen hebben er geen behoefte aan zich door Jezus te laten redden. Daarvoor hebben ze allerlei redenen. Bijvoorbeeld:

Nadere informatie

Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken)

Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken) Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken) Doek achter de tafel Even kijken hoor. U en jullie hebben er al naar kunnen kijken, maar ik nog niet. Nu wil ik het goed zien. Ja, zo

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht. (Deze gelijkenis kun je lezen in : Mattheüs 18:21-35 )

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht. (Deze gelijkenis kun je lezen in : Mattheüs 18:21-35 ) De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht. (Deze gelijkenis kun je lezen in : Mattheüs 18:21-35 ) Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,

Nadere informatie

3. a. Nee. b. Ze denken dat hij in de menigte meeloopt met vrienden, bekenden of familieleden. c. Drie dagen.

3. a. Nee. b. Ze denken dat hij in de menigte meeloopt met vrienden, bekenden of familieleden. c. Drie dagen. Antwoorden Bijbelstudie 1 1. d. Van Nazareth naar Jericho = 97,5 km Van Jericho naar Jeruzalem = 24 km Totaal: 97.5 + 24 = 121,5 km e. 4,05 dagreizen 2. Derde rondje. Benadruk bij het beantwoorden van

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

Lezen : Lucas 4 : Psalm 91 : 1, 7 en 8 NLB 540 Lied 172 : 1 en 4 Psalm 131 Gezang 144

Lezen : Lucas 4 : Psalm 91 : 1, 7 en 8 NLB 540 Lied 172 : 1 en 4 Psalm 131 Gezang 144 Lezen : Lucas 4 : 1-13 Psalm 91 : 1, 7 en 8 NLB 540 Lied 172 : 1 en 4 Psalm 131 Gezang 144 Social Media Event JAC Drachten Social Media Event JAC Drachten Social Media Event 17 April 20:00 uur Ichtus hûs

Nadere informatie

Vraag 96 : Wat eist God in het tweede gebod?

Vraag 96 : Wat eist God in het tweede gebod? Zondag 35 Zondag 35 gaat over het tweede gebod. Lees de tekst van Zondag 35. Vraag 96 : Wat eist God in het tweede gebod? Antw : Dat wij God in generlei wijze afbeelden en op geen andere wijze vereren,

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

HC zd. 42 nr. 31. dia 1

HC zd. 42 nr. 31. dia 1 HC zd. 42 nr. 31 weinig mensen zullen zeggen dat ze leven voor het geld geld maakt niet gelukkig toch zeggen we er graag achteraan: wel handig als je het hebt want waar leef ik voor? een christen mag zeggen:

Nadere informatie

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan.

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen

Nadere informatie

tekst: Mariken van Nieumeghen fragment: Hoe Emmeken haer sondich leven een luttel beclaecht

tekst: Mariken van Nieumeghen fragment: Hoe Emmeken haer sondich leven een luttel beclaecht tekst: Mariken van Nieumeghen fragment: Hoe Emmeken haer sondich leven een luttel beclaecht r. 590 O memorie, verstandenisse, waerdii dinckende Op dleven, daer ick mi nu int ontdraghe, Het soude u duncken

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

Er vaart een boot op het grote meer

Er vaart een boot op het grote meer Er vaart een boot op het grote meer Er vaart een boot op het grote meer, met discipelen en de Heer. Maar bij storm en lelijk weer, roepen de vrienden: Help ons Heer! De Here zegt dan: Zwijg,wees stil.

Nadere informatie

Pentekostarion. Heer ik roep... zes stichieren, elk stichier wordt herhaald - 676 - De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden.

Pentekostarion. Heer ik roep... zes stichieren, elk stichier wordt herhaald - 676 - De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden. Pentekostarion tweede Vespers De semantron klinkt vroeger vanwege de knielgebeden. Na psalm 103 de vredeslitanie door de diaken, als die er is, anders door de priester: Laat ons in vrede bidden... en de

Nadere informatie

1. Als het leven soms pijn doet

1. Als het leven soms pijn doet 1. Als het leven soms pijn doet 1 Als het leven soms pijn doet en de storm gaat tekeer in een tijd van moeite en verdriet. Alsof de zon niet meer opkomt en het altijd donker blijft en de ochtend het daglicht

Nadere informatie

Samen met Jezus op weg

Samen met Jezus op weg Samen met Jezus op weg KERK & WERELD Korte Schipstraat 16 2800 Mechelen Tekst: Myrjam De Keyser 1. De laatste keer samen Jezus en zijn leerlingen willen graag het paasfeest vieren. Daarvoor zijn ze naar

Nadere informatie

Transponeringstabel LB2013-LB1973

Transponeringstabel LB2013-LB1973 Transponeringstabel LB2013-LB1973 LB2013 LB1973 Titel 330 415 Komt nu met zang van zoete tonen 901 397 O God, die droeg ons voorgeslacht 902 323 God is tegenwoordig 1033 460 Loof de Koning, heel mijn wezen

Nadere informatie

Welke les moesten de Egyptenaren leren?

Welke les moesten de Egyptenaren leren? De eerste vier plagen. Welke les moesten de Egyptenaren leren? Exodus 7:2-5 2 U moet alles wat Ik u gebieden zal tegen Aäron zeggen, en Aäron, uw broer, moet tot de farao spreken, dat hij de Israëlieten

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen GODS GEZIN Studielessen voor 4-7 jarigen 2003 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling

Nadere informatie

Heeft God het Kwaad geschapen?

Heeft God het Kwaad geschapen? Heeft God het Kwaad geschapen? Zondagavond 22 september 2013 (Genade & Waarheid Preek) Inleiding A. Genade & Waarheid Preken (Soms) Ingewikkelde of wettisch toegepaste onderwerpen bekeken vanuit Genade

Nadere informatie

De Bijbel open 2012 37 (22-09)

De Bijbel open 2012 37 (22-09) 1 De Bijbel open 2012 37 (22-09) Onlangs kreeg ik een vraag over twee genezingen in de bijbel. De ene gaat over de verlamde man in Lukas 5 die door het dak van een huis tot Jezus wordt gebracht en door

Nadere informatie

Liturgie avonddienst Westerkerk zondag 30 augustus 2015 Zingen (staande): Psalm 62 : 1,4 (NB) 1.Mijn ziel is stil tot God mijn Heer, van Hem verwacht

Liturgie avonddienst Westerkerk zondag 30 augustus 2015 Zingen (staande): Psalm 62 : 1,4 (NB) 1.Mijn ziel is stil tot God mijn Heer, van Hem verwacht Liturgie avonddienst Westerkerk zondag 30 augustus 2015 Zingen (staande): Psalm 62 : 1,4 (NB) 1.Mijn ziel is stil tot God mijn Heer, van Hem verwacht ik altijd weer mijn heil,-op Hem toch kan ik bouwen.

Nadere informatie

Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer,

Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer, 1 Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer, Ik erken: U, Heer, bent God met blijdschap in mijn hart. en ik behoor U toe. Ik wil

Nadere informatie

Orde van dienst Zondagmorgen 12 april 2015 Huurling of Herder?

Orde van dienst Zondagmorgen 12 april 2015 Huurling of Herder? Orde van dienst Zondagmorgen 12 april 2015 Huurling of Herder? Een kerkdienst voor en door de deelnemers en leiding van de aangepaste catechese Voorganger Organist : Ds. Jaap Hansum : Ina Tamerus Welkom

Nadere informatie

De Bijbel open (19-10)

De Bijbel open (19-10) 1 De Bijbel open 2013 41 (19-10) Hoe kan het nu dat mensen in de tijd van het Oude Testament God hoorden spreken, maar dat wij dat nu niet meer meemaken? Waarom gebeurt dat nu niet meer? Dat vraagt iemand

Nadere informatie

Niet bang zijn! God maakt je sterk!

Niet bang zijn! God maakt je sterk! Niet bang zijn! God maakt je sterk! Aangepaste dienst Zondag 22 november 2015 Br. Peter Zuidema Welkom Mededelingen Votum en groet Zingen:E & R 230 - Jezus is de goede Herder 1. Jezus is de goede herder

Nadere informatie

Wat zei Hanna tegen haar echtgenoot Elkana toen hij naar het jaarlijkse offerfeest ging?

Wat zei Hanna tegen haar echtgenoot Elkana toen hij naar het jaarlijkse offerfeest ging? De jeugdjaren van Samuel. Wat zei Hanna tegen haar echtgenoot Elkana toen hij naar het jaarlijkse offerfeest ging? 1 Samuel 1:21-22 21 Die man Elkana ging met zijn hele gezin op weg om de HEERE het jaarlijkse

Nadere informatie

Protestantse Gemeente Biddinghuizen. Gezinsdienst. Thema: Ja is ja

Protestantse Gemeente Biddinghuizen. Gezinsdienst. Thema: Ja is ja Zondag 25 oktober 205 Protestantse Gemeente Biddinghuizen Gezinsdienst Thema: Ja is ja Voorganger: ds. Sifra Baayen - Op t Land Meevoorbereid door WJV Muzikale medewerking: True Colors Welkom - door de

Nadere informatie

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Prediking Geloofsbelijdenis Onderwijzing bij het Avondmaal De apostel Paulus beschrijft hoe onze Heer Jezus Christus het heilig Avondmaal heeft ingesteld:

Nadere informatie

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap Welkom in de Hoeksteen Voorganger: ds. Tonny Nap Lezen : Galaten 5 Tekst : Galaten 5 : 1 en 13 Psalm 72 : 1, 4 en 7 Psalm 1 : 1 Lied 473 : 1, 2, 3, 4 en 5 Gezang 179a : 1 Lied 435 : 4 en 5 Votum en groet

Nadere informatie

MORGENGEBED. in de morgen van de achtste dag. Volheid der dagen. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela 1 januari Welkom

MORGENGEBED. in de morgen van de achtste dag. Volheid der dagen. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela 1 januari Welkom MORGENGEBED Welkom -2- in de morgen van de achtste dag Volheid der dagen Openingswoorden Wij zijn hier bijeengekomen op de vroege ochtend in dit nieuwe jaar om God te bidden om licht en wijsheid, om vuur

Nadere informatie

Lezen : Jeremia 2-3 : 5 Tekst : Jeremia 3 : 1-5. Gezang 171 : 1 en 2 Psalm 27 : 3 en 4 Psalm 106 : 1, 2, 3 en 4 Psalm 31 : 13 en 14 Gezang 156

Lezen : Jeremia 2-3 : 5 Tekst : Jeremia 3 : 1-5. Gezang 171 : 1 en 2 Psalm 27 : 3 en 4 Psalm 106 : 1, 2, 3 en 4 Psalm 31 : 13 en 14 Gezang 156 Lezen : Jeremia 2-3 : 5 Tekst : Jeremia 3 : 1-5 Gezang 171 : 1 en 2 Psalm 27 : 3 en 4 Psalm 106 : 1, 2, 3 en 4 Psalm 31 : 13 en 14 Gezang 156 Lied 293 : 1 en 2 Wat de toekomst brengen moge, mij geleidt

Nadere informatie

Zand erover. verzoeningsviering voor de tweede graad. VAN IN 2013 Tuin van Heden.nu - Viering

Zand erover. verzoeningsviering voor de tweede graad. VAN IN 2013 Tuin van Heden.nu - Viering Zand erover verzoeningsviering voor de tweede graad Zand erover Verzoeningsviering voor de tweede graad Vooraf in de klas Wat heb je nodig? - twee grote bladen papier, schrijf op het eerste blad het kernwoord

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

De Bijbel zegt JHWH, de Vader, is de enige God!

De Bijbel zegt JHWH, de Vader, is de enige God! De Bijbel zegt JHWH, de Vader, is de enige God! Bekijk de Bijbelverzen die bewijzen dat alleen de Vader God is. https://www.youtube.com/watch?v=yu7wi2bkl0i Enige God Hij zeide: Gij zult mijn aangezicht

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Axel, 19 juli Protestantse Kerk

Axel, 19 juli Protestantse Kerk Axel, 19 juli Protestantse Kerk Voorganger deze zondag is Ds. Overduin uit Hulst. Organist is de heer Ed van Essen. Vandaag lezen we: Jeremia 23: 1 8 Markus 6: 30-44 De uitgangscollecte is bestemd voor

Nadere informatie

Thema: Gods liefde uit de doeken. Afkondingen >

Thema: Gods liefde uit de doeken. Afkondingen > Thema: Gods liefde uit de doeken. Afkondingen > Thema: Gods liefde uit de doeken. Kees Kraayenoord: Kom verwonderd U hier mensen (Start ongeveer rond 21:47:43 uur) Afkondingen > Thema: Gods liefde uit

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VROUW BIJ DE PUT

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VROUW BIJ DE PUT Bijbel voor Kinderen presenteert DE VROUW BIJ DE PUT Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou.

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Voor jou! 9 Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Het boek gaat over geloven. Het gaat over jouw geloof! Lees en bekijk alles goed. Je

Nadere informatie