2016. gemeente Borger-Odoorn Hoofdstraat AD EXLOO bus Postbus ZG EXLOO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2016. gemeente Borger-Odoorn Hoofdstraat 50 7875 7875 AD EXLOO bus Postbus 3 7875 ZG EXLOO 14-0591 www.borger-odoorn.nl gemeente@borger-odoorn."

Transcriptie

1 2016. gemeente Borger-Odoorn Hoofdstraat AD EXLOO bus Postbus ZG EXLOO

2 2 Inhoudsopgave Onderdeel Pagina Deel I 3 I.1 Inleiding 4 I.2 Recapitulatie lasten en baten per programma 5 I.3 Samenvatting en conclusies 6 I.4 Algemene uitgangspunten 9 I.5 Analyse op hoofdlijnen 15 Deel II 18 II.1 Programma 1 Politiek, bestuur, burgers 19 II.2 Programma 2 Wegen, verkeer, vervoer 21 II.3 Programma 3 Handel, recreatie, toerisme 23 II.4 Programma 4 Onderwijshuisvesting 25 II.5 Programma 5 Sport, cultuur, openbare ruimte 26 II.6 Programma 6 Sociaal domein 28 II.7 Programma 7 Milieu 33 II.8 Programma 8 Wonen, ruimtelijke ontwikkeling 35 II.9 A Algemene dekkingsmiddelen 37 Deel III 38 III.1 Paragraaf A Lokale heffingen 39 III.2 Paragraaf B Weerstandsvermogen, risicobeheersing 44 III.3 Paragraaf C Kapitaalgoederen 55 III.4 Paragraaf D Financieel fundament 65 III.5 Paragraaf E Financiering, Emu-saldo 68 III.6 Paragraaf F Bedrijfsvoering 73 III.7 Paragraaf G Verbonden partijen 78 III.8 Paragraaf H Grondbeleid 84 III.9 Paragraaf I Demografische ontwikkelingen 89 Deel IV 91 IV.1 Meerjarenbegroting Bijlagen 95 Bijlage I Dynamische prioriteitenlijst 95 Bijlage II Gebruikte afkortingen 96

3 3 DEEL I ALGEMEEN Onderdeel Pagina I.1 Inleiding 4 Voorwoord 4 I.2 Recapitulatie lasten & baten per programma 5 Recapitulatie 5 Toelichting 5 I.3 Samenvatting & conclusies 6 Uitkomst programmabegroting Budget beleidsintensivering / nieuw beleid Bezuinigingsopdracht Bestedingsvoorstellen 6 Belastingtarieven, belastingdruk 7 Uitkomst meerjarenbegroting Stelpost beleidsintensivering / nieuw beleid Mutaties reserves 8 I.4 Algemene uitgangspunten 9 Financiële uitgangspunten 9 Gemeentefonds 9 Uitkeringen drie decentralisaties 10 Ontwikkeling begroting 11 Nullijn voor loon- en prijsgevoelige taakvelden 12 Bestuursprogramma Beleidsintensivering / nieuw beleid 12 Subsidiebeleid, subsidieplafond 13 I.5 Analyse op hoofdlijnen 15 Saldo begroting 15 Stelpost beleidsintensivering / nieuw beleid 15 Begrotingsevenwicht 16 Incidentele lasten en baten 16

4 4 I.1 INLEIDING Voorwoord Voor u ligt de programmabegroting 2016 en het is opnieuw gelukt deze sluitend te krijgen. Niets bijzonders zult u wellicht zeggen, want een begroting hoort immers ook sluitend te zijn. Maar het heeft heel wat hoofdbrekens gekost om het zo ver te krijgen. De vijf jaren met een bezuinigingsopdracht van een miljoen per jaar zijn achter de rug, er resteert nog een bezuiniging voor de helft van dit bedrag voor de komende drie jaar. We hebben, ondanks alles, weer een positief begrotingssaldo. Het saldo beleidsintensivering / incidenteel nieuw beleid is positief, ook na de bestedingsvoorstellen die in deze begroting gedaan zijn. Om er drie te noemen: een van die bestedingsvoorstellen heeft betrekking op duurzaamheid waarin wij ons nadrukkelijker willen profileren. Een ander voor het verder uitdragen van onze Cittaslow-status, dit verdient zeker meer aandacht. Tenslotte het traject om onze begroting en formatie te analyseren en te vergelijken met andere gemeenten (benchmark). Het is een drukke periode, om een greep te nemen uit de verschillende zaken die ons bezighouden: Borger-centrum, windmolens, de woonvisie, vraagstuk plaatsing asielzoekers, het complexe sociale domein, brede scholen, de krimp. En dit is dan nog maar een beperkte greep uit de dingen die spelen. Niet alles heeft een financiële vertaling gekregen, maar waar dit kon is dit gedaan, ofwel in de begroting, of door het benoemen van risico s. In het sociale domein is het regenboogmodel nu ook financieel uitgewerkt, zodat helder is wat wij begroten per boog en wij later ook de realisatie op deze manier verder kunnen volgen. Dan wordt duidelijk of de inspanning aan de voorkant zich vertaalt in besparingen aan de (dure) achterkant. Bij de bedrijfsvoering heeft de laatste jaren de bezuinigingsronde flink aangetikt. Tezamen met daarbij de sterk toegenomen druk voor het op orde brengen van de organisatie voor de drie D s is dit voor de organisatie een majeure inspanning geweest. Door de vervlechting en koppeling van de Ict-systemen krijgt het onderwerp informatie-beveiliging meer nadruk, ook ingegeven door landelijke eisen hiervoor. De lokale lasten zijn, mede door het in zijn geheel aan de burger teruggeven van het aanbestedingsvoordeel afvalverwerking, nauwelijks gestegen. En tenslotte, de kerntakendiscussie die zal volgen op de begrotings- en formatiescan, al eerder genoemd, moet input leveren voor de programmabegroting Dat zal een intensief traject worden en de gehele organisatie raken, waarin de raad natuurlijk een belangrijke stem krijgt. We gaan met elkaar een boeiende en uitdagende periode tegemoet en daarin kunnen we alleen maar slagen met een goede samenwerking. College van burgemeester en wethouders

5 5 I.2 RECAPITULATIE VAN LASTEN EN BATEN Recapitulatie Hieronder is een verzameling weergegeven van de in de afzonderlijke programma's opgenomen lasten en baten 2016, inclusief de algemene dekkingsmiddelen en de mutaties op de reserves. tabel 1 Exploitatie 2016 Omschrijving Totaal lasten Totaal baten Totaal saldo Programma 1 Politiek, bestuur, burger Programma 2 Wegen, verkeer, vervoer Programma 3 Handel, recreatie, toerisme Programma 4 Onderwijshuisvesting Programma 5 Sport, cultuur, openbare ruimte Programma 6 Sociaal domein Programma 7 Milieu Programma 8 Wonen, ruimtelijke ontwikkeling Totaal programma's Belastingen & lokale heffingen Gemeentefonds Dividend Saldo financieringsfunctie Algemene lasten en baten Totaal algemene dekkingsmiddelen Saldo (programma's -/- dekkingsmiddelen) Beleidsintensivering / nieuw beleid Calamiteiten Saldo voor bestemming (tekort) Mutaties reserves Saldo na bestemming (overschot) Toelichting Hieruit blijkt dat de begroting 2016 sluit met een overschot van Ook is te zien dat voor beleidsintensivering / nieuw beleid bij de aanvang van het jaar beschikbaar is en dat voor calamiteiten is geraamd. Deze bedragen zijn inclusief de mutaties en voorstellen die in deel I van deze programmabegroting zijn vermeld.

6 6 I.3 SAMENVATTING EN CONCLUSIES Uitkomst programmabegroting 2016 Deze programmabegroting sluit met een voordelig saldo van In de kadernota 2016 is nog een voordelig saldo gepresenteerd van In hoofdstuk I.5 wordt een analyse gegeven van de afwijking ten opzichte van die prognose. Budget beleidsintensivering / nieuw beleid 2016 Voor 2016 bedraagt het budget voor beleidsintensivering / nieuw beleid bij aanvang van het jaar In de kadernota 2016 is nog een stand berekend van In hoofdstuk I.5 wordt dit verschil verklaard. Bezuinigingsopdracht 2016 Nadat in de jaren 2011 t/m 2015 elk jaar is bezuinigd, is het jaar 2016 het eerste jaar van de nieuwe opdracht voor de jaren 2016 t/m 2018, waarin elk jaar moet worden bezuinigd. Het totaal van de programmabegroting is daarna (m.i.v. 2018) met totaal structureel verlaagd als gevolg van de doorgevoerde bezuinigingen. Met de invulling van de bezuinigingsopdracht 2016 van is al in 2014 gestart. In de kadernota's 2014, 2015 en 2016 staan de afzonderlijke posten toegelicht. In de kadernota 2016 is besloten één onderwerp te schrappen ( extra Ozb-verhoging) en in deze programmabegroting een alternatief voorstel te doen. tabel 2 Bezuinigingen 2016 Jaar, taakveld, omschrijving Bedrag Sportvelden samen Korting Dvo Emmen Inkoop (Cpb terugverdienen) Minder stembureaus Verhuur leegstand Vastgoed en geld, huidig niveau Energie OV Onderhoud OV Vermarkten openbare ruimte Harmonisatie kinderopvang Organisatie gebouwenonderhoud Aandeel bedrijfsvoering Saldo begroting Totaal Voorgesteld wordt om de resterende voor 2016 incidenteel af te dekken uit het voordelig saldo van de begroting. Hierna is als bestedingsvoorstel een begrotings- en formatiescan (Zbb) opgenomen. In het kader daarvan worden o.a. alle budgetten doorgelicht en ontstaat een ruimer inzicht in eventuele verdere bezuinigingsmogelijkheden. In de kadernota 2017 zal dan een voorstel voor de structurele invulling worden gedaan. Deze is al verwerkt in het hierboven genoemde begrotingssaldo van Bestedingsvoorstellen In bijlage 1 is de Dpl (dynamische prioriteitenlijst) opgenomen, waarop de onderwerpen staan waarvoor de komende jaren wellicht budget nodig is. Daarbij is aangegeven, dat bij een drietal onderwerpen wordt voorgesteld om deze (deels) te honoreren. Daarnaast zijn bestedingsvoorstellen in beeld gekomen, die niet op de Dpl stonden. Samenvattend wordt voorgesteld om budget beschikbaar te stellen voor: Dpl: 1. Budget Cittaslow (incidenteel): ; 2. Uitvoeringsbudget Gvvp (2016, 2017, 2018): ; 3. Begraafplaatsen, 2e fase: Motie kadernota 2016: 4. Gemeentepenning:

7 7 Overig: 5. Begrotings- en formatiescan, deel 2: ; 6. Cofinanciering (burger)initiatieven (Leader) ; 7. Activiteiten project duurzaamheid ; 8. Openbare orde, veiligheid (Oov) (structureel): Deze bedragen worden verwerkt ten laste van de stelpost voor beleidsintensivering / nieuw beleid, met uitzondering van de laatste, die ten laste van het begrotingssaldo komt. In hoofdstuk I.4 zijn de voorstellen nader toegelicht. Belastingtarieven, belastingdruk In de kadernota 2016 is een prognose gemaakt van de verwachte ontwikkeling van de lokale heffingen. Het uitgangspunt voor aanpassing van de tarieven 2016 is, dat het totaal effect van de lastendruk voor de burger nihil is; zie onderstaande tabel. tabel 3 Mutaties lastendruk 2016 Omschrijving Toelichting Bedrag V/N Reinigingsheffing Reguliere verhoging pm - Aanbestedingsvoordeel V Rioolheffing Reguliere verhoging pm - Opbouw rioolvoorziening N Ozb Reguliere verhoging N Geen extra Ozb - Totaal effect 0 Ons eigen tariefkader voor de mutatie Ozb zoals opgenomen in onze meerjarenbegroting betreft een verhoging van 2,75%. Het kader voor de reinigingsheffingen en de rioolheffing is 100% kostendekkendheid; voor beide is dit bereikt. In de paragraaf A Lokale heffingen is een toelichting gegeven van de totale belastingdruk. Dit betreft het totale effect van de onderdelen Ozb, reinigingsheffingen en rioolheffing. De verhoging van de belastingdruk 2016 komt uit op 0,370%. tabel 4 Belastingdruk 2016 Omschrijving Ozb Reiniging heffingen Rioolheffing Totaal Perc. Opbrengst mutaties Ozb + 2,75% ,401% Reinigingsheffingen ,686% Rioolheffing ,655% Totaal verhoging ,370% Areaaluitbreiding Opbrengst Uitkomst meerjarenbegroting In de kadernota 2016 zijn de saldi van de jaarschijven van de meerjarenbegroting gepresenteerd zoals hieronder aangegeven. Inmiddels kunnen deze saldi worden bijgesteld. tabel 5 Saldi meerjarenbegroting Omschrijving Stand kadernota Mutatie gemeentefonds (zie I.4) Actualiseren ramingen Bestedingsvoorstel Oov Stand programmabegroting /- is nadeel Hieruit blijkt dat de geraamde saldi van de programmabegroting wijzigen ten opzichte van de kadernota Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een lagere uitkering gemeentefonds volgens de meicirculaire 2015.

8 8 In deze circulaire is het aantal punten door de ontwikkeling uitkeringsbasis opnieuw negatief bijgesteld. De begrotingssaldi van de jaarschijven 2017 t/m 2020 komen lager uit; de nieuwe bezuinigingstaakstelling voor 2016 t/m 2018 (elk jaar structureel) is hierin verwerkt. Het financieel beleid is er op gericht om de jaarschijven van zowel het begrotingsjaar als het laatste jaar van de meerjarenbegroting positief te hebben. Stelpost beleidsintensivering / nieuw beleid Uit onderstaande tabel blijkt het beschikbare budget voor beleidsintensivering / nieuw beleid voor de jaren 2017 t/m 2020; dit is oplopend positief. Ingaande het jaar 2013 werden de lasten van het strategisch bezit vanuit dit budget gedekt. Vanaf 2016 komen deze lasten niet meer ten laste van dit budget, maar komen ze structureel ten laste van het begrotingssaldo. Hiervoor is eenmalig (in 2016) vanuit dit budget voor beleidsintensivering / nieuw beleid dit saldo hiervoor aangevuld. Het bestedingsvoorstel (uitvoeringsbudget Gvvp) is hiervoor al toegelicht. tabel 6 Saldi budget beleidsintensivering / nieuw beleid Omschrijving Stand kadernota Bestedingsvoorstel Gvvp Toevoegen nieuwe jaarschijf Stand programmabegroting De jaarlijkse ophoging van dit budget met is mede mogelijk door de toevoeging van de extra opbrengst (jaarlijkse verhoging) van de toeristen- en woonforensenbelasting met Deze systematiek wordt nog onderwerp van een fundamentele discussie. Mutaties reserves Hierna is een tabel opgenomen, met daarin de stortingen in en onttrekkingen aan de diverse reserves, zoals verwerkt in zowel de programmabegroting 2016 als de diverse schijven van de meerjarenbegroting. Deze mutaties vloeien voort uit eerdere besluitvorming door de raad. tabel 7 Mutaties reserves Omschrijving Progr Rentetoevoeging aan reserves A Egalisatie verfijning riolering Totaal toevoegingen Reserve begrotingssaldo A Egalisatie verfijning riolering Bedrijfsvoering A Herstructurering Gekoppelde reserves A Totaal onttrekkingen Totaal Toelichting: Naar verwachting vindt in 2019 de laatste onttrekking voor projecten in het kader van herstructurering plaats; de reserve is daarna geheel aangewend. De onttrekkingen aan de reserve bedrijfsvoering betreffen de nieuwe functies Borg. Voor de eerste jaren is per saldo nog een onttrekking aan de reserves te zien. In de laatste jaarschijf is per saldo een storting in de reserves in beeld.

9 9 I.4 ALGEMENE UITGANGSPUNTEN Financiële uitgangspunten De programmabegroting 2016 en meerjarenbegroting zijn opgesteld conform de financiële uitgangspunten en beleidskaders zoals genoemd en vastgesteld in de kadernota Gemeentefonds De raming van de uitkering gemeentefonds voor de programmabegroting 2016 en meerjarenbegroting is gebaseerd op de inhoud van de meicirculaire Kort voor het cijfermatig afsluiten van de programmabegroting 2016 is de septembercirculaire 2015 ontvangen. De inhoud van deze circulaire is niet meer verwerkt in deze begroting, maar wordt conform voorgaande jaren verwerkt in de eerstvolgende tussenrapportage (bestuursrapportage ). Ontwikkeling accressen: De hoogte van de uitkering gemeentefonds wordt voor een groot deel bepaald door het verloop van de rijksuitgaven. Als het rijk meer geld uitgeeft profiteren de gemeenten hiervan door een hogere uitkering uit het gemeentefonds (hoger accres). Als het rijk minder geld uitgeeft ontvangen de gemeenten ook minder geld uit het gemeentefonds (lager accres). Op deze algemene regeling zijn echter uitzonderingen. Als het rijk bijv. meer geld uitgeeft voor ontwikkelingssamenwerking, afdrachten aan de Europese Unie en rente tellen deze hogere rijksuitgaven niet mee voor doorrekening in het gemeentefonds. Ook telt niet mee als het rijk extra bestedingsruimte aanwendt voor lastenverlichting. Dit heeft tot gevolg dat het verloop van de accressen en dus de hoogte van de uitkering gemeentefonds niet stabiel is. Zelfs als een jaar voorbij is worden gemeenten nog geconfronteerd met soms forse nadelen als blijkt dat het rijk minder heeft uitgegeven dan vooraf geraamd. Op dit moment worden gesprekken gevoerd tussen het ministerie en de Vng om te kijken of de normeringssystematiek van samen de trap op en samen de trap af aangepast kan worden om wel meer stabiliteit in de uitkering gemeentefonds te krijgen. Door de gemeente Gouda is een actie in gang gezet, om de zorg over deze ontwikkeling kracht bij de zetten. Wethouders financiën uit circa 130 gemeenten, waaronder ook onze gemeente, hebben hun steun betuigd aan de brief van de gemeente Gouda aan de bewindspersonen van de ministeries van Financiën en Bzk. Uitkeringsfactor: Het accres maakt onderdeel uit van de uitkeringsfactor. De hoogte hiervan wordt mede bepaald door ontwikkelingen van landelijke aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, Woz-waarden, etc. Het verloop van de uitkeringsfactor zoals genoemd in de meicirculaire 2015 ten opzichte van de septembercirculaire 2014 en de gevolgen hiervan in euro s voor onze gemeente kunnen als volgt worden weergegeven. tabel 8 Uitkeringsfactor gemeentefonds Omschrijving Septembercirculaire ,426 1,436 1,437 1,430 1,437 Meicirculaire ,388 1,433 1,419 1,415 1,425 1,411 Verschil (punten) -0,038-0,003-0,018-0,015-0,012 Verschil ( ) Uit de tabel blijkt, dat bijv. voor het jaar 2015 de uitkeringsfactor in de periode september 2014 t/m mei 2015 is gedaald met 38 punten. Voor onze gemeente is dit een nadeel van

10 10 Tweede fase groot onderhoud: Om de scheefgroei van de uitkering gemeentefonds tegen te gaan wordt in fases door het rijk groot onderhoud gepleegd aan de verschillende clusters van het fonds. Het effect van de eerste fase groot onderhoud is verwerkt vanaf het uitkeringsjaar Voor onze gemeente had dit een nadelig effect van 2 per inwoner. Voor de tweede fase groot onderhoud zijn wederom een aantal clusters onderzocht. Voor onze gemeente had dit een positief effect van 8 per inwoner, waardoor per saldo sprake is van een herverdeeleffect van het groot onderhoud van 6 per inwoner. Om de effecten geleidelijk in te voeren is een overgangsregeling ingesteld. Hierdoor wordt onze gemeente in 2016 een negatief suppletiebedrag in rekening gebracht van ruim Cumulatieregeling gemeentefonds: De gemeenten worden geconfronteerd met budgetverschuivingen door het groot onderhoud (zie hiervoor), maar ook door de uitkeringen sociaal domein (jeugd, Wmo en participatie). Gemeenten met een positief cumulatief effect worden voor een periode van vier jaar gekort op hun voordeel. De (voorlopige) cumulatiekorting bedraagt afgerond voor onze gemeente voor het jaar , voor , voor en voor Als de bedragen voor het groot onderhoud en voor het sociaal domein voor onze gemeente weer anders worden veranderen ook de hiervoor genoemde bedragen. De korting op basis van deze cumulatieregeling voor het groot onderhoud van de gemeentefondsclusters komt ten laste van het begrotingssaldo; de korting op basis van deze cumulatieregeling voor het sociaal domein wordt doorberekend naar de betreffende budgetten. Meerjarig: Met ingang van 2016 zijn de objectieve verdeelmodellen voor de Wmo 2015 en jeugd van toepassing. Hierdoor laat de gemeentefondsuitkering vanaf 2016 een behoorlijk plus zien. De budgetten voor de drie decentralisaties zijn taakstellend, zodat een plus voor die onderdelen ook een plus betekent voor de betreffende budgetten. Het saldo van onze meerjarenbegroting wijzigt door zo'n mutatie dus niet. tabel 9 Meerjarenraming gemeentefonds Omschrijving Gemeentefonds Vorige raming Verschil Taakbudgetten soc. domein Invloed op saldo Wijzigingen taakmutaties Opschalen gemeenten Individule studietoeslag Beeldende kunst Netto effect /- is nadeel Hieruit blijkt, dat voor het jaar 2016 de uitkering gemeentefonds kan worden bijgesteld met voordelig, maar dat hiervan wordt toegevoegd aan de 3D-budgetten, zodat resteert. Voor de jaren kan de uitkering gemeentefonds ook met afgerond worden verhoogd, maar de 3D-budgetten voor die jaren moet met een hoger bedrag worden aangepast, zodat er getotaliseerd een nadeel ontstaat voor het saldo van de programmabegroting. Verder heeft het rijk aanpassingen doorgevoerd op eerder al gepresenteerde taakmutaties. Deze aanpassingen worden verwerkt bij de betreffende raming van budgetten. De hierboven gepresenteerde aanpassingen verwerken we in de diverse programmabegrotingen voor die jaren. Uitkeringen drie decentralisaties De in de kadernota 2016 opgesomde decentralisatie uitkeringen kunnen op basis van de meicirculaire worden herberekend. Er ontstaan nogal wat verschillen. Dit wordt, zoals hiervoor aangegeven, vooral veroorzaakt door de toepassing van het objectieve in plaats van het historische verdeelmodel.

11 11 tabel 10 Herberekening decentralisaties Omschrijving Wmo Kadernota Herberekend Verschil Jeugdhulp Kadernota Herberekend Verschil Participatie Kadernota Herberekend Verschil Recapitulatie 3D's C umulatieregeling Totaal /- is nadeel Hieruit blijkt dat het totaal budget voor de drie decentralisaties voor het jaar 2015 is verlaagd en voor alle jaren na 2015 is verhoogd. Omdat deze budgetten taakstellend zijn, worden de betreffende lastenramingen in 2016 t/m 2019 met dezelfde bedragen gemuteerd. Ontwikkeling begroting Regenboogmodel: De laatste jaren hebben we de sturings- en informatiefunctie van de begroting al verbeterd door programma 6 aan te passen aan de ontwikkelingen in het sociaal domein. In 2016 is, zoals in de kadernota 2016 is uitgelegd, de indeling van de budgetten aangepast, om de resultaten van het beleid beter te kunnen monitoren. Deze nieuwe inrichting zal onderscheid maken in vier hoofdgroepen gebaseerd op de regenboog. Hierdoor zijn we beter in staat om te monitoren of de inspanningen "aan de voorkant" ook leiden tot besparingen "aan de achterkant". Naast deze door ons zelf ingezette wijziging, heeft het rijk besloten tot vernieuwing van de boekhoudvoorschriften (Bbv). De aanleiding hiervoor zijn de financiële vergelijkbaarheid van gemeenten, inzicht in de financiële positie en het rechtmatigheidstoezicht. De vernieuwingen richten zich op uitvoeringsinformatie, beleidsindicatoren, financiële kengetallen, verbonden partijen en kostentoerekening (overhead) en sommige gelden al voor de begroting 2016, andere vanaf 2017 en de jaarstukken Uitvoeringsinformatie: We zijn vrij in het kiezen van de indeling / presentatie van de programmabegroting, maar voor de aanlevering van cijfers aan de verschillende derden gebruikers, zoals Cbs en Bzk, moeten we verplicht gebruik maken van de Iv3. De bedoeling is, dat alle gemeenten gaan werken met "uniforme eenheden" die betrekking hebben op de taken. De term "product" wordt vervangen door "taakveld" en er komt een verplicht voorgeschreven taakveldenlijst. Deze Iv3 wordt omgevormd tot een I4all en de gegevens komen beschikbaar als open data. Beleidsindicatoren: Op dit moment nemen we bij de programma's informatie op over de W-vragen: wat willen we bereiken, wat gaan we ervoor doen en wat mag het kosten. Meetbare prestaties worden steeds belangrijker om keuzes te maken, terwijl indicatoren niet verplicht zijn. In de begroting wordt richting gegeven aan het beleid (centrale besluitvorming) en om de juiste afweging te kunnen maken is vergelijking met andere gemeenten van belang. Dit betekent dat zoveel als mogelijk dezelfde indicatoren moeten worden gebruikt. Hiervoor komt een basisset van circa 50 indicatoren, waarbij de nadruk komt te liggen op outcome-indicatoren. Deze zullen openbaar zijn via

12 12 Financiële kengetallen: Interpretatie van de financiële positie is lastig. Daarom komt er een verplicht basisset van vijf financiële kengetallen, met daarnaast een beoordeling van de onderlinge verhouding en de relatie met de financiële positie. Zie de paragraaf weerstandsvermogen, risicobeheersing. Verbonden partijen: We zijn verantwoordelijk voor de aansturing van de verbonden partijen. Er is niet altijd zicht op de mate waarin deze bijdragen aan de beoogde doelen en de financiële stabiliteit ervan. De nieuwe Bbv-regels gelden ook voor de gemeenschappelijke regelingen. Ze moeten (ook) de taakvelden en financiële kengetallen opnemen in hun begroting. In onze programmabegroting wordt de informatie van de verbonden partij opgenomen bij het betreffende hoofdstuk. De voorgeschreven paragraaf verbonden partijen geeft het totaalbeeld. De voorgeschreven lijst wordt opgesplitst in gemeenschappelijke regelingen, stichtingen/verenigingen en coöperaties/vennootschappen. Kostentoerekening (overhead): De paragraaf bedrijfsvoering is de enige plaats in de programmabegroting waar de apparaatsen personeelskosten aan de orde komen. Er zijn geen voorschriften over de toerekening van deze kosten. Tarief- en kostprijsberekening (kostendekkendheid) zijn regelmatig onderwerp van discussie. Op dit moment worden de (Piofah)lasten van de organisatie via verdeelsleutels toegerekend aan alle taakvelden. De gemeenteraad autoriseert op programmaniveau, waarin de overhead al is doorberekend en heeft weinig tot geen inzicht en zeggenschap over de hoogte en de samenstelling van die overhead. In het gewijzigde Bbv wordt de overhead vanaf 2017 niet meer toegerekend aan alle programma's, maar wordt het een eigen taakveld, zodat de gemeenteraad ook hierop kan sturen. Om de huidige verschillen tussen gemeenten weg te nemen, komt er een voorgeschreven algemene definitie van overhead. Uiteraard kunnen aan specifieke taakvelden, zoals afval, riolering en leges, nog wel indirecte kosten worden toegerekend, omdat anders tekorten in de bestaande begroting ontstaan. Naast wijzigingen op deze vijf onderwerpen komen er ook (technische) aanpassingen van het stelsel van baten en lasten. Interessant hierbij is vooral de systematiek van afschrijven op investeringen met maatschappelijk of economisch nut. In het huidige voorschrift mag die eerste categorie niet worden geactiveerd; de bedoeling is om het gelijk te trekken. Daardoor zou extra begrotingsruimte ontstaan, die logischerwijs apart wordt gehouden voor de ermee gepaard gaande verhoging van de schuldpositie. Nullijn voor loon- en prijsgevoelige taakvelden De ramingen van de budgetten in de begroting zijn opgesteld op basis van de nullijn. Daar waar sprake is van contracten (bv. budgetten voor energie) en/of nieuwe besluitvorming (bv. ramingen voor gemeenschappelijke regelingen) zijn de ramingen conform de nieuwe contracten en/of besluiten zoveel mogelijk gevolgd. Bestuursprogramma In de kadernota 2016 is de uitwerking van het coalitieakkoord "Verbindend besturen naar een nieuw evenwicht" gepresenteerd. Daarbij zijn de onderwerpen vertaald in actiepunten en voorzien van een planning. In de nu voorliggende programmabegroting zijn deze opgenomen bij de diverse programma's. In de bestuursrapportage 2016 wordt de voortgang aangegeven. Beleidsintensivering / nieuw beleid In het vorige hoofdstuk zijn de bestedingsvoorstellen voor 2016 genoemd; hierbij kan het volgende worden toegelicht. 1. Budget Cittaslow (incidenteel): Voor het uitdragen van de Cittaslowstatus van onze gemeente is promotiemateriaal nodig. Tevens worden activiteiten zoals discussie-/supportersbijeenkomsten, Cittaslow sundag, red de bijen, e.d. georganiseerd of ondersteund. In onze begroting zijn hier geen middelen voor opgenomen.

13 13 2. Uitvoeringsbudget Gvvp (2016, 2017, 2018): In de update van het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (Gvvp) is een aantal gevaarlijke situaties voor fietsers specifiek gemaakt. In het kader van verkeersveiligheid wordt voorgesteld voor zes projecten budget beschikbaar te stellen. Dit zijn: verlengen 60 km-zone Buinerweg Exloo (fietsers); oversteek fietsers Dwarsdiep Nieuw-Buinen en situatie fietsers op het Dwarsdiep; Kruising Noorderdiep-Veenlanden (school-thuisroute); Nijkampenweg- De Goorns Odoorn (schoolomgeving); Steegje Odoorn (fietsers) en Schoolstraat 2e Exloërmond (schoolomgeving). Het gaat hierbij om zodat het voorstel is om voor elk van de jaren 2016, 2017 en beschikbaar te stellen. 3. Begraafplaatsen, 2e fase: In het project Actualiseren grafadministratie wordt veel tijd gestoken in het nazoeken van familie van slecht onderhouden graven en huurgraven van vóór Voor het ruimen van de graven waarvan afstand is gedaan en het verwijderen van de gedenktekens is geen budget beschikbaar. Voorgesteld wordt hiervoor beschikbaar te stellen. 4. Gemeentepenning: Tijdens de behandeling van de kadernota 2016 is een motie aangenomen, om in 2016 een bedrag van (eenmalig) beschikbaar te stellen onder de noemer gemeentepenning Borger-Odoorn. Hiermee kunnen ontwerp en vervaardigingskosten worden gedekt. De uitwerking (spelregels, register, etc.) volgt in Begrotings- en formatiescan, deel 2: Er is behoeve aan een doorlichting van de begroting, waarbij duidelijkheid moet komen over de huidige, minimale en gewenste hoogte van de budgetten en de bijbehorende formatie. Het benodigd budget hiervoor bedraagt , waarvan de helft al in 2015 wordt gedekt ten behoeve van het eerste deel (verwerking in bestuursrapportage 2015-II). Voorgesteld wordt om voor het tweede deel in beschikbaar te stellen. Er is nadrukkelijk plaats voor het betrekken van de gemeenteraad (kerntakendiscussie) in deze aanpak. 6. Cofinanciering (burger)initiatieven (Leader): Er is een nieuwe tranche Leader-gelden beschikbaar gesteld; er kunnen nu projecten worden aangemeld. Om er zeker van te zijn dat we burgerinitiatieven kunnen honoreren willen we de mogelijk noodzakelijke gemeentelijke bijdrage in de projectkosten vast reserveren. Voorgesteld wordt om maximaal hiervoor beschikbaar te stellen. 7. Activiteiten project duurzaamheid: Er is ingestemd met het projectplan duurzaamheid. Om daadwerkelijk met duurzaamheid aan de slag te gaan, wordt voorgesteld voor een drietal activiteiten totaal beschikbaar te stellen: gescheiden inzameling van afval in het gemeentehuis, communicatiecampagne ten behoeve van het activeren en stimuleren van lokale groepen, verenigingen, etc. en dag van de duurzaamheid. 8. Openbare orde, veiligheid (structureel): Het budget voor openbare orde, veiligheid is gericht op incidentele uitgaven. Er zijn echter meer en meer gezamenlijke (geautomatiseerde) hulpstructuren in Drenthe en daarbuiten ontstaan die structurele uitgaven met zich brengen (E-learningmodule evenementenverkeersregelaars, huisverbod online, Bopz online, cofinanciering Riec Noord, burgernet, Drentse ketenregisseur mensenhandel). Met de komst van een nieuwe participatie (veiligheidshuis Drenthe) is dit budget niet meer toereikend. Voorgestel wordt om dit budget met structureel aan te vullen. Subsidiebeleid, subsidieplafond Met ingang van 2015 is het subsidiebeleid herzien. Het afgelopen jaar heeft in het teken gestaan van verdere verfijning en verheldering van wat burgers kunnen verwachten als ze bij de gemeente aankloppen voor geld. Voortschrijdend inzicht heeft geleid tot een andere bepaling van het subsidieplafond: de gemeente kent vele reguliere betalingen in haar begroting, maar slechts een deel is beschikbaar voor burgers om maatschappelijke activiteiten te ontplooien die vallen binnen de pijlers.

14 14 De reguliere betalingen zijn gebaseerd op wetgeving (bijv. leerlingenvervoer, Ggd), op contracten (inkoop) en op lokale afspraken over basisvoorzieningen (bijv. stichting Sociale teams). Daarnaast zijn betalingen voor specifieke maatschappelijke activiteiten, op basis van een aanvraag, bij uitstek te benoemen als subsidie, conform de Vng definitie. In feite is het plafond voor dit budget van belang. Dit levert het volgende plaatje op. tabel 11 Subsidieplafond Pijler Jaarlijkse subsidie Jaarlijks werkbudget *) Flexibel budget Totaal Eigen kracht Basisstructuur Kennismaking, preventie Promotie Totaal *) Werkbudget is een budget dat voor een specifiek doel wordt vastgelegd in de programmabegroting en waarvoor burgers verzoeken voor initiatieven kunnen indienen. Het subsidieplafond voor 2016 is dus Hierbij dient opgemerkt te worden dat de bedragen zijn gebaseerd op de programmabegroting Alleen het budget voor eigen kracht is extra toegevoegd vanuit het tot en met 2015 bestaande budget psychosociaal. Deze laatste komt dus in 2016 te vervallen. De reeds in beleid vastgelegde pijlers betreffen voor een belangrijk deel programma 6 sociaal domein.

15 15 I.5 ANALYSE OP HOOFDLIJNEN In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de afwijkingen die zich sinds de kadernota 2016 hebben voorgedaan op het saldo van de programmabegroting en het structureel budget voor beleidsintensivering / nieuw beleid. Saldo begroting In de kadernota 2016 is de update van het meerjarenperspectief gepresenteerd; het saldo van de jaarschijf 2016 bedraagt daarin voordelig. De nu voorliggende begroting sluit met een saldo van voordelig, zodat er totaal voor aan mutaties is verwerkt. Hierin is het voorstel meegenomen, om het resterende deel van de bezuinigingstaakstelling 2016 van eenmalig ten laste van het begrotingssaldo te brengen. In dit saldo is verder meegenomen dat een incidenteel bedrag van van dit saldo eenmalig wordt toegevoegd aan het budget voor beleidsintensivering / nieuw beleid. Verderop is dat budget berekend, waarbij niet de gewenste per aanvang van het jaar beschikbaar bleek. Ten laste van het saldo van de programmabegroting kan dit budget worden aangevuld tot de gewenste tabel 12 Saldo begroting Omschrijving Bedrag 2016 Stand kadernota Meicirculaire gemeentefonds Actualiseren diverse ramingen Lasten strategisch bezit (eerder beleidsintens./nw. beleid) Structurele bijdr. beleidsintens./nw. beleid (strategisch bezit) Incidentele invulling bezuinigingstaakstelling Bestedingsvoorstel openbare orde, veiligheid (Oov) Aanvulling budget beleidsintensivering / nieuw beleid Stand programmabegroting Stelpost beleidsintensivering / nieuw beleid In de kadernota 2016 is de stelpost voor beleidsintensivering / nieuw beleid 2016 berekend op Daarin zijn alle besluiten uit de bestuursrapportage 2015-I verwerkt. De gewijzigde verwerking van de lasten van het strategisch bezit betekent voor deze post enerzijds een voordeel, omdat de betreffende lasten niet meer op dit budget drukken, maar ten laste komen van het begrotingssaldo. Anderzijds is er een nadeel, omdat het begrotingssaldo hiervoor eenmalig moet worden gevoed vanuit dit budget; zie hoofdstuk I.3. Na verwerking van de bestedingsvoorstellen resteert bij aanvang van het jaar als stelpost voor beleidsintensivering / nieuw beleid. tabel 13 Budget voor beleidsintensivering / nieuw beleid Omschrijving Bedrag Stand kadernota Vervallen lasten strategisch bezit (oud 2015) Aanvulling begr.saldo i.v.m. strategisch bezit (nieuw 2016) Aanvulling vanuit het saldo van de programmabegroting Telling Bestedingsvoorstellen - Budget Cittaslow Uitvoeringsbudget Gvvp Begraafplaatsen 2e fase Gemeentepenning Begrotings- en formatiescan (Zbb) Cofinanciering (burger)initiatieven (Leader) Activiteiten project duurzaamheid Stand programmabegroting

16 16 Begrotingsevenwicht De programmabegroting 2016 is sluitend. Het totaal van de lasten en van de baten is aan elkaar gelijk. Hieronder is de opbouw van beide gestapeld weergegeven. SALDI PER PROGRAMMA DEKKINGSMIDDELEN Wonen, ruimtelijke ontwikkeling Milieu (bate) Mutaties reserves Financieringsfunctie Dividend Sociaal domein Gemeentefonds Sport, cultuur, openbare ruimte Onderwijshuisvesting Handel, recreatie, toerisme Wegen, verkeer, vervoer Politiek, bestuur, burger Belastingen, lokale heffingen 0 0 De saldi van de programma's bedragen totaal en de dekkingsmiddelen op Het verschil van betreft de budgetten voor nieuw beleid, voor calamiteiten en het begrotingssaldo; respectievelijk , en Incidentele lasten en baten De programmabegroting 2016 is gepresenteerd als een structureel sluitende begroting. De begroting wordt, nadat deze is vastgesteld door de raad, door de provincie als financieel toezichthouder gescreend. Daarbij wordt beoordeeld in hoeverre incidentele lasten en baten in de exploitatie zijn geraamd. De provincie toetst namelijk of de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Omdat elke gemeente uniek is wordt ook vaak door de gemeente een eigen interpretatie gegeven over wat onder een incidentele bate en incidentele last wordt verstaan. Hiernavolgend wordt een toelichting gegeven over het feit in hoeverre onze begroting hierdoor wordt beïnvloed. Toelichting saldi programmabegroting: Onze programmabegroting kent in feite drie soorten "saldo onvoorzien". Dat is ten eerste het begrotingssaldo. Dit saldo voor zowel de programmabegroting van het dienstjaar als de jaarschijven van de meerjarenbegroting geeft het saldo weer van de structureel geraamde baten en lasten. De beschikbare ruimte is bedoeld voor opvang van nieuwe uitzet van structurele wijzigingen in de programmabegroting.

17 17 In de tweede plaats wordt jaarlijks in de exploitatie een saldo geraamd voor beleidsintensivering / nieuw beleid. Dit saldo geeft de ruimte weer voor nieuwe incidentele baten en lasten. Nieuwe incidentele bestedingsvoorstellen worden jaarlijks ten laste van dit bedrag gebracht. In de derde plaats wordt jaarlijks een bedrag in de programmabegroting geraamd van circa 2,50 per inwoner voor calamiteiten. Het spreekt voor zich dat dit budget slechts in uitzonderingsgevallen wordt aangewend. In de praktijk blijkt dat de term structureel of incidenteel vaak tot spraakverwarring leidt. Ons eigen budget dat jaarlijks voor beleidsintensivering / nieuw beleid beschikbaar is, is hier een voorbeeld van. Dit budget is door ons ingevoerd om onze programmabegroting te voorzien van een steviger financieel fundament. Omdat het budget beleidsintensivering / nieuw beleid jaarlijks in de begroting beschikbaar is, kan worden gezegd dat dit budget structureel is. Maar gelijktijdig wordt door sommigen ook gesteld dat het budget incidenteel is omdat aanwending plaatsvindt voor dekking van incidentele lasten. Onze eigen financiële interpretatie is, dat het beschikbaar budget voor beleidsintensivering / nieuw beleid gezien moet worden als een structureel budget, omdat het budget jaarlijks in de programmabegroting beschikbaar is. Aanwending vindt slechts plaats voor incidentele mutaties. Omdat jaarlijks over de invulling van nieuw beleid wordt beslist kan ook jaarlijks worden voorgesteld een deel van dit budget niet aan te wenden. Dit geeft een extra mogelijkheid om onze programmabegroting te voorzien van een nog steviger financieel fundament om de begroting structureel sluitend te maken. Toelichting tussentijdse mutaties: In de tussenrapportages (bestuursrapportage I en bestuursrapportage II) worden de mutaties van de baten en lasten altijd gesplitst in mutaties structureel en mutaties incidenteel. De saldi van de structurele mutaties worden ten gunste of ten laste gebracht van het budget saldo begroting en de jaarschijven van de meerjarenbegroting. De saldi van de incidentele mutaties worden ten gunste of ten laste gebracht van het budget beleidsintensivering / nieuw beleid. Deze mutaties hebben geen invloed op saldi van de volgende programmabegrotingen. Toelichting reserves: De gemeente beschikt over reserves (eigen vermogen). In de exploitatie worden jaarlijks toevoegingen aan en onttrekkingen van de reserves geraamd. Ook dit gegeven leidt vaak tot interpretatieverschillen. Wanneer is een onttrekking structureel en wanneer is een onttrekking incidenteel. Onze interpretatie hiervan is, dat toevoegingen aan en onttrekkingen uit reserves incidenteel zijn als deze eenmalig zijn en/of een looptijd hebben van maximaal drie jaar. Deze termijn van drie jaar wordt ook genoemd door de commissie Bbv. Soms is een reserve gevormd om in de dekking te voorzien van een toekomstige uitgave. Als de uitgave dan bijv. in jaar X en jaar Y plaatsvindt is het logisch dat dan ook de onttrekking uit de reserve in dezelfde jaren X en Y plaatsvindt. Het structureel saldo van de begroting en van de jaarrekening wordt hierdoor in de jaren X en Y niet beïnvloed en dat is voor de provincie het belangrijkste criterium voor bepaling van het structureel en reëel evenwicht van de begroting en/of jaarstukken. Als een reserve wordt aangewend voor dekking van een structureel begrotingstekort moet deze aanwending wel worden geïnterpreteerd als een incidentele bate. In onze begroting is hiervan geen sprake. Toelichting beleid dreigend tekort begroting: Als een toekomstig financieel tekort dreigt van de meerjarenbegroting wordt niet gekeken naar een mogelijkheid om dit tekort te dekken door aanwending van één of meerdere reserves maar worden maatregelen voorgesteld om structureel te bezuinigen. Een voorbeeld hiervan is de nieuwe bezuinigingsronde van drie maal voor de jaren 2016, 2017 en Het totaal te bezuinigen bedrag van 1,5 miljoen is ook in dit geval structureel. Conclusie: Geconcludeerd kan worden dat als het jaarlijks saldo van onze begroting wordt gepresenteerd, dit saldo ook minimaal het structureel en reëel saldo is zoals de provincie dat als financieel toezichthouder interpreteert. Bij dit saldo kan in feite nog de ruimte worden opgeteld van de nog niet ingevulde ruimte voor beleidsintensivering / nieuw beleid en voor calamiteiten.

18 18 DEEL II PROGRAMMA'S In dit deel komen per programma zowel beleid als budget in beeld. Sinds de kadernota 2015 is de indeling van de programma's als volgt. Onderdeel Pagina II.1 Programma 1 Politiek, bestuur, burgers 19 II.2 Programma 2 Wegen, verkeer, vervoer 21 II.3 Programma 3 Handel, recreatie, toerisme 22 II.4 Programma 4 Onderwijshuisvesting 25 II.5 Programma 5 Sport, cultuur, openbare ruimte 26 II.6 Programma 6 Sociaal domein 28 II.7 Programma 7 Milieu 33 II.8 Programma 8 Wonen, ruimtelijke ontwikkeling 35 II.9 Algemeen A Algemene dekkingsmiddelen 37 Ten opzichte van de kadernota 2016 zijn nog enkele mutaties op programma 6 doorgevoerd. Bij de uitwerking van het regenboogmodel bleek dat enkele onderwerpen alsnog of juist niet horen bij programma 6. De mutaties zijn: - huisvesting van dorpshuizen, peuterspeelzalen en jeugdsosen: van 6 naar 1; - bibliotheekwerk: van 5 naar 6; - cultuureducatie: van 5 naar 6; - economisch beleid: van 6 naar 3; - Dop Nieuw-Buinen: van 8 naar 6. Per programma wordt in beeld gebracht: - doelstellingen; - taakvelden en verantwoordelijk cluster; - projecten en actiepunten per taakveld: - budgetten: : programmabegroting 2016; : bestuursrapportage 2015-I; : jaarstukken Voor de vergelijking van de budgetten voor de jaarschijf 2016 met die van 2015 en 2014 is de indeling 2016 gehanteerd. Het verschil tussen de budgetten 2015 en 2016 wordt o.a. veroorzaakt door de boeking van de reserve nog uit te voeren werken; de restantbudgetten van 2014 zijn - via de reserve - toegevoegd aan de budgetten Voor meer inzicht in de samenstelling van de budgetten is gekozen voor een weergave van de hoofdkostensoorten per programma.

19 19 1 POLITIEK, BESTUUR, BURGERS hoofdstuk II.1 Doelstellingen 1. Betere dienstverlening: - verbeterde directe dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen; - snellere afhandeling van brieven en klachten; - verbetering informatievoorziening aan burgers; - dienstverlening wordt beoordeeld als transparant, feitelijk juist, begrijpelijk, integer en klantgericht. 2. Grotere betrokkenheid: - grotere betrokkenheid van inwoners bij gemeentelijke ontwikkelingen; - afstand tussen burgers en bestuur verder verkleinen; - herkenbare en duidelijke beleidspunten; goede publieke verantwoording; - vergroten vertrouwen van burgers in het bestuur van de gemeente. 3. Bewerkstelligen van een efficiëntere en kwalitatief beter gebruik van de voorzieningen in onze gemeente. 4. Bevordering veiligheid en risicobeheersing in de gemeente. 5. Het handhaven en uitdragen van de Cittaslow-kwaliteiten van onze gemeente: ruimte, rust, authenticiteit en onthaasting. Taakvelden 100 Gemeenteraad GRIF 101 Burgemeester, wethouders SECR 102 Griffie GRIF 103 Rechtsbescherming VSO 104 Bevolkingszaken SEM 105 Bestuurlijke samenwerking SECR 106 Kabinet, representatie VSO 107 Communicatie VSO 108 Verkiezingen SEM 109 Ontwikkeling vastgoed REAL 110 Openbare orde, veiligheid VSO 111 Brandweer, hulpverlening VSO 112 Rampenbestrijding VSO 113 Belastingen FBC Projecten en actiepunten Taak Omschrijving Actiepunten Einddatum T1 T2 T3 109 Kern & kader; effectief Kern en kader III: afronden en efficiënt huisvesten maatschappelijke functies, betaalbaar (Drouwenermond, Valthermond-oost). Kern en kader IV, houden van voorzieningen. leefgebieden en sport: uitvoeren (voetbalvelden, tenniscomplexen e.d.). 110 Kadernota integrale veiligheid. Opstellen nota

20 Koersbepaling dienstverlening De afgelopen jaren is door onze gemeente gewerkt aan het zo goed mogelijk uitvoeren en organiseren van de gemeentelijke dienstverlening. Onder andere vanuit de Antwoord filosofie is gewerkt aan meer bereikbaarheid en betere dienstverlening. Het landelijke Antwoord concept kende een horizon tot Het idee bij aanvang (in 2006) was dat in dat jaar de gemeenten het eerste aanspreekpunt zouden zijn voor alle overheidsdienstverlening. Inmiddels is dat inzicht ingehaald door de tijd. Onder andere de decentralisaties, maar ook andere ontwikkelingen hebben er voor gezorgd dat het eindbeeld van Antwoord niet meer als zodanig wordt erkend. De omgeving verandert en daarmee ook de behoefte van de inwoners van de gemeente. Op dit moment vindt een (ambtelijke) herijking van de horizon plaats, het vertalen van de nieuwe wensen en eisen van burgers en bedrijven naar een toekomstbestendig dienstverleningskoers. Deze koersbepaling zal in november aangeboden worden aan de gemeenteraad. Budgetten Omschrijving Totaal lasten Totaal baten Totaal saldo Begroot Stelposten Personeelskosten Derdenleveranties Overdrachten Bedrijfsvoering Opbrengsten Begroot Stelposten Personeelskosten Derdenleveranties Overdrachten Bedrijfsvoering Opbrengsten Werkelijk Personeelskosten Derdenleveranties Overdrachten Bedrijfsvoering Opbrengsten Toelichting: Hierin zijn de bestedingsvoorstellen Budget Cittaslow: , Gemeentepenning: en Openbare orde, veiligheid: verwerkt.

21 21 2 WEGEN, VERKEER, VERVOER hoofdstuk II.2 Doelstellingen 1. Het zo efficiënt mogelijk inzetten wegenonderhoudsgelden door middel van de door de raad goedgekeurde prioriteringssystematiek. Prioriteit ligt bij de doorgaande wegen, kernontsluitingswegen en woonstraten. 2. De Denktank Plattelandswegen werkt aan creatieve oplossingen voor het wegwerken van onderhoudachterstanden aan plattelandswegen. Nagaan in hoeverre er een verfijning van de prioriteringssystematiek voor plattelandswegen mogelijk is. Trachten voor het wegwerken van deze onderhoudsachterstanden extra financiële middelen beschikbaar te krijgen. 3. Verlichting in het buitengebied terugbrengen naar minimaal niveau. Overgaan op duurzame en energiezuinige armaturen. 4. Het inrichten van de wegen conform Gvvp. Taakvelden 114 Wegen REAL 115 Verkeer REAL 116 Gladheidbestrijding REAL 117 Afwatering, vijvers REAL Projecten en actiepunten Taak Omschrijving Actiepunten Einddatum T1 T2 T3 114 Reductie openbare Uitvoering 2e fase verlichting buitengebied; reduceren lichtmasten in het buitengebied en het energiezuinig maken van de te handhaven openbare verlichting. 115 N34 aansluiting Exloo. Begeleiding N34 aansluiting Klijndijk/Odoorn. Begeleiding

Onderwerp : Verwerking septembercirculaire 2014 in de begroting, als 1 e begrotingswijziging op de programmabegroting 2015

Onderwerp : Verwerking septembercirculaire 2014 in de begroting, als 1 e begrotingswijziging op de programmabegroting 2015 Raadsvoorstel *Z0150D438FB* Aan de raad Documentnummer : INT-14-14335 Afdeling : Bedrijfsvoering Onderwerp : Verwerking septembercirculaire 2014 in de begroting, als 1 e begrotingswijziging op de programmabegroting

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Invoering nieuwe voorschriften Besluit Begroting & Verantwoording (BBV). Datum 25 mei 2016 Naam en telefoon Coen van den Hout (9300) Afdeling F&C Portefeuillehouder Frank den Brok Waarover wil

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

gemeente Borger-Odoorn Hoofdstraat 50 7875 AD EXLOO Postbus 3 7875 ZG EXLOO 0591-535353 www.borger-odoorn.nl gemeente@borger-odoorn.

gemeente Borger-Odoorn Hoofdstraat 50 7875 AD EXLOO Postbus 3 7875 ZG EXLOO 0591-535353 www.borger-odoorn.nl gemeente@borger-odoorn. 2015 gemeente Borger-Odoorn Hoofdstraat 50 7875 AD EXLOO Postbus 3 7875 ZG EXLOO 0591-535353 www.borger-odoorn.nl gemeente@borger-odoorn.nl 2 Inhoudsopgave Onderdeel Pagina Deel I 3 I.1 Inleiding 4 I.2

Nadere informatie

datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering

datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering Memo datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering behandeld door bijlage(n) A. ter Beest 1 Onderwerp Effecten meicirculaire 2015 i.r.t. de Voorjaarsnota 2015 Geachte leden

Nadere informatie

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Nummer Onderwerp : B-2.14.2006 : Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Korte inhoud : Voor de voorjaarsnota moet de begrote algemene uitkering worden verhoogd met 144.637 en de

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Raadsinformatiebrief Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Inleiding/Aanleiding Gemeenten ontvangen jaarlijks een algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Deze algemene uitkering is een

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

In de bijgevoegde analyse wordt weergegeven waardoor de verschillen ten opzichte van de meicirculaire zijn ontstaan.

In de bijgevoegde analyse wordt weergegeven waardoor de verschillen ten opzichte van de meicirculaire zijn ontstaan. Memo Aan: de Raad van de gemeente Oude IJsselstreek Cc: Van: College van burgemeester en wethouders Datum: 6 oktober 2015 Kenmerk: 15ini02499 Onderwerp: uitwerking septembercirculaire 2015 (Algemene uitkering

Nadere informatie

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog Notitie Financieel Kader 2016-2019 Schiermonnikoog Voorwoord Hierbij leggen wij de laatste Notitie Financieel Kader uit deze collegeperiode aan u voor. Het meerjarenbeeld blijft is positief in alle jaarschijven

Nadere informatie

Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017

Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017 Onderwerp Bestuursrapportage 2016 en Begroting 2017 Portefeuillehouder Zoetendal Datum collegebesluit 4 oktober 2016 Opsteller A. de Boer Registratie GF16.20071 Agendapunt 3/4 Voorstel 1. Vaststellen van

Nadere informatie

Zaaknummer : Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie :

Zaaknummer : Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie : Zaaknummer : 94335 Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie : Onderwerp : Begroting 2015 Collegevergadering : Agendapunt : Portefeuillehouder : Wethouder J.B. Boer Meer informatie bij : Eric Gussekloo

Nadere informatie

BEGROTING 2017 PRESENTATIE

BEGROTING 2017 PRESENTATIE BEGROTING 2017 PRESENTATIE 1 Wijzigingen BBV 2016 Wijzigingen & Implementatie Hoofdlijnen (1) Taakvelden (2) Beleidsindicatoren (3) Verbonden partijen (4) Overhead (5) Investeringen (6) EMU saldo (7) Vpb

Nadere informatie

Bespreeknota wijziging Besluit Begroting en Verantwoording

Bespreeknota wijziging Besluit Begroting en Verantwoording Bespreeknota wijziging Besluit Begroting en Verantwoording Inleiding Met ingang van de begroting 2017 gaat er het nodige veranderen in het Besluit Begroting en Verantwoording en daarmee in onze begroting.

Nadere informatie

Algemene uitkering Beginstand algemene uitkering

Algemene uitkering Beginstand algemene uitkering R A A D S I N F O R M A T I E B R I E F De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Datum: 1-12-2016 Zaaknummer: ZK16006137 Afdeling: Financiën en Control Contactpersoon: J.M.T. Koren

Nadere informatie

Vernieuwing Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Concerncontrol: John Simons & Johan Heger

Vernieuwing Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Concerncontrol: John Simons & Johan Heger Vernieuwing Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Concerncontrol: John Simons & Johan Heger 1 Inleiding 2004: Invoering BBV. Nadruk op transparantie begroting en versterken van de positie van raad.

Nadere informatie

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer Advies B&W B&W Registratienummer 2 2 OXT.?W Beslissing Burgemeester Gelok Raadsinformatiebijeenkomst 7 november 203 Secretaris Van den Berge Gemeenteraadsbijeenkomst n.v.t. Wethouder Schenk T Bespreken

Nadere informatie

Advies: In te stemmen met de Bestuursrapportage 2014 en deze ter vaststelling aan de raad aan te bieden.

Advies: In te stemmen met de Bestuursrapportage 2014 en deze ter vaststelling aan de raad aan te bieden. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & VOORSTEL AAN DE RAAD Van: R.C. Ouwerkerk Tel.nr.: 8856 Nummer: 14A.00661 Datum: 5 september 2014 Team: Concernzaken Tekenstukken: Ja Bijlagen: 2 Afschrift aan:

Nadere informatie

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Inleiding In de fusieraad van 30 juni 2014 is gesproken over een consolidatie van de drie begrotingen en om inzicht te krijgen in

Nadere informatie

Documentnummer:*2014.37548* *2014.37548* Voorstel aan de Raad. Onderwerp : Programmabegroting 2015

Documentnummer:*2014.37548* *2014.37548* Voorstel aan de Raad. Onderwerp : Programmabegroting 2015 Documentnummer:*2014.37548* *2014.37548* Voorstel aan de Raad Onderwerp : Programmabegroting 2015 Raadsvergadering : 6 november 2014 Agendapunt : 2014-109 Portefeuillehouder : M.P. Groffen Datum : 7 oktober

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Onderwerp Scenario's dekkingsplan begroting 2015-2018 Voorstel

Nadere informatie

Toetsingskaders Gemeenschappelijke Regelingen

Toetsingskaders Gemeenschappelijke Regelingen Toetsingskaders Gemeenschappelijke Regelingen JAARREKENING 2012 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort

Nadere informatie

Gedeputeerde Staten. 1. de Gemeentewet; 2. de Algemene wet bestuursrecht; Gemeenteraad van Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE

Gedeputeerde Staten. 1. de Gemeentewet; 2. de Algemene wet bestuursrecht; Gemeenteraad van Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE Gedeputeerde Staten Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Contact J. van Kranenburg T 070-441 80 85 j.van.kranenburg@pzh.nl Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070-441

Nadere informatie

Datum Agendapunt Documentnummer. 20 september 2016 R10S005/z

Datum Agendapunt Documentnummer. 20 september 2016 R10S005/z Datum Agendapunt Documentnummer R10S005/z160036313 Onderwerp Programmabegroting 2017-2020 Raadsvoorstel Zeewolde Beoogd effect Realisatie van vastgestelde programma s en taken op basis van een sluitend

Nadere informatie

Programmabegroting Versie:

Programmabegroting Versie: Programmabegroting 2017 Versie: 5.0.0.0.0.0 2.2 Wijzigingen regelgeving BBV Wijzigingen in Besluit begroting en verantwoording (BBV) verwerkt in Programmabegroting 2017-2020. Samenvatting Het Besluit begroting

Nadere informatie

Toetsingsformulier jaarstukken 2014 en begroting 2016 RSW

Toetsingsformulier jaarstukken 2014 en begroting 2016 RSW 1 Toetsingsformulier jaarstukken 2014 en begroting 2016 RSW JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee)

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad. categorie/agendanr. B. en W RA B 3 16/479. Raad. Onderwerp: Kadernota 2017, Berap 2016-I en MPG

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad. categorie/agendanr. B. en W RA B 3 16/479. Raad. Onderwerp: Kadernota 2017, Berap 2016-I en MPG svoorstel Jaar Onderwerp: Kadernota 2017, Berap 2016-I en MPG Portefeuillehouder: J. Otter Afdeling: Ontwikkeling, Beleid en Directiestaf Team: Directiestaf A.M. Bosma, telefoonnummer 140591 Aan de gemeenteraad

Nadere informatie

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven.

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren:

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren: Nota voor : vergadering Algemeen Bestuur Datum : 19 december 2012 Onderwerp : Uitgangspunten begroting 2014 en planning besluitvorming Agendapunt : 5 Kenmerk : AB/1224 Bijlage: Planning en controlcyclus

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres; Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Contactpersoon

Nadere informatie

Inloopavond. 10 oktober 2016

Inloopavond. 10 oktober 2016 Inloopavond 10 oktober 2016 Agenda Technische behandeling Programmabegroting 2017 Vernieuwingen BBV Programmabegroting Niet beantwoorde vragen worden schriftelijk afgedaan Aanleiding 10 jaar BBV Doel versterking

Nadere informatie

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF i^v gemeente WOERDEN Van: college van burgemeester en wethouders Datum: 1 november 211 Portefeuillehouder(s): B. Duindam Portefeuille(s): Financiën Contactpersoon: Ivonne Mellema-Moor Tel.nr.: 843 E-mailadres:

Nadere informatie

(pagina 3) (pagina 6)

(pagina 3) (pagina 6) JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Vervolgens zijn de resultaten vergeleken met de ramingen voor de jaren 2015-2019, welke zijn gebaseerd op de meicirculaire 2015.

Vervolgens zijn de resultaten vergeleken met de ramingen voor de jaren 2015-2019, welke zijn gebaseerd op de meicirculaire 2015. Resultaat Septembercirculaire 2015 Op basis van de septembercirculaire 2015 is de algemene uitkering berekend voor de jaren 2015 tot en met 2019. Berekening heeft plaatsgevonden op basis van constante

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

Geen overschrijding Ja, zie risicoparagraaf

Geen overschrijding Ja, zie risicoparagraaf JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja/nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Collegebesluit. Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ Inleiding

Collegebesluit. Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ Inleiding Collegebesluit Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ 17799 1. Inleiding De decembercirculaire 2014 is de derde circulaire die in 2014 is verschenen over de ontwikkeling van het Gemeentefonds.

Nadere informatie

Voorstelnummer: Houten, 1 oktober 2013

Voorstelnummer: Houten, 1 oktober 2013 Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2013-068 Houten, 1 oktober 2013 Onderwerp: Raadsvoorstel Tweede bestuursrapportage 2013 Beslispunten: 1. De begroting 2013 te wijzigen op basis van de sheet "Financiële effecten

Nadere informatie

Onderwerp: Jaarrekening 2006 en begroting 2008 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Nummer:

Onderwerp: Jaarrekening 2006 en begroting 2008 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Nummer: Gemeente Boxmeer Onderwerp: Jaarrekening 2006 en begroting 2008 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Nummer: AAN de Raad van de gemeente Boxmeer Boxmeer, 29 mei 2007 Aanleiding Ter uitvoering van het

Nadere informatie

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen Datum : 16 december 2013 Van : College Bijlagen : Onderwerp : Financiën Kulturhus Haaften Zaak- / Docnummer : 06/09892 KENNISNEMEN VAN: Financiële tussenstand Kulturhus Haaften Inleiding Op 11 februari

Nadere informatie

Gemeentefinanciën Delft

Gemeentefinanciën Delft Gemeentefinanciën Delft Politiek Café GroenLinks Gemeente Delft/Controlling 1 oktober 2014 1 Gemeentefonds (1) Uitkering van het Rijk voor de uitvoering van taken door de gemeente; Circulaires Min. van

Nadere informatie

2012 actuele begroting op 31-12-12

2012 actuele begroting op 31-12-12 WMO 4 e berap Bestuurlijke samenvatting Landelijke ontwikkelingen bij de overheid hebben in voor nogal wat wijzigingen, maar ook onzekerheid gezorgd. Zo werd besloten dat de overgang van Begeleiding naar

Nadere informatie

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting 2016-2019 1 Inleiding Voor de begroting 2016 worden in deze notitie de beleidskaders en uitgangspunten genoemd. 1. De gemeente streeft naar een materieel sluitende

Nadere informatie

Wy stelle jo foar te besluten om: de begroting te wijzigingen conform de mutaties in de decembercirculaire gemeentefonds 2014.

Wy stelle jo foar te besluten om: de begroting te wijzigingen conform de mutaties in de decembercirculaire gemeentefonds 2014. Riedsútstel Ried : 12 februari 2015 Agindapunt : 5 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informatiecarrousel 5 februari 2015 (agendapunt 7) Portefúljehâlder : Mw. G. Postma Amtner :

Nadere informatie

UITWERKING MEICIRCULAIRE bijlage -

UITWERKING MEICIRCULAIRE bijlage - UITWERKING MEICIRCULAIRE 2015 - bijlage - Het gemeentefonds is een fonds op de Rijksbegroting waaruit de gemeenten jaarlijks gelden ontvangen om van gemeente verwachte taken uit te voeren. Het gaat hierbij

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Vaststelling jaarstukken 2013 Datum voorstel 29 april 2014 Datum raadsvergadering 10 juni 2014 Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Ter inzage

Nadere informatie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Aan de raad. Inleiding Op 5 juli heeft een eerste bespreking

Nadere informatie

Raadsvergadering : 31 oktober 2013 Agendapunt : 12 Commissie : -

Raadsvergadering : 31 oktober 2013 Agendapunt : 12 Commissie : - Raadsvergadering : 31 oktober 2013 Agendapunt : 12 Commissie : - Onderwerp : Begroting 2014 Collegevergadering : 17 september 2014 Agendapunt : 4 Portefeuillehouder : Wethouder J.B. Boer Meer informatie

Nadere informatie

Betreft : RAADSVOORSTEL - vaststelling jaarrekening 2006

Betreft : RAADSVOORSTEL - vaststelling jaarrekening 2006 Betreft : RAADSVOORSTEL - vaststelling jaarrekening 2006 Datum voorstel : 5 juni 2007 Raadsvergadering d.d. : 5 juli 2007 Volgnummer : 2007R0031, agendanummer 6 Taakveld : Financiën Portefeuillehouder

Nadere informatie

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel GEMEENTE SCHERPENZEEL Raadsvoorstel Datum voorstel : 18 augustus 2015 Raadsvergadering : 29 september 2015 Agendapunt : Bijlage(n) : 8 Kenmerk : Portefeuille : wethouder H.J.C. Vreeswijk Behandeld door:

Nadere informatie

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Commissie Bestuur (Coördinerende) Portefeuilles Financiën en personeel Afdeling(en) Concernstaf, Middelen en Services Programmadoelstelling (missie) Werken

Nadere informatie

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

Inhoudsopgave. I Inleiding 3. II Kaders begroting III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4

Inhoudsopgave. I Inleiding 3. II Kaders begroting III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4 Perspectiefnota 2014 Inhoudsopgave blz. I Inleiding 3 II Kaders begroting 2014 3 III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4 Bijlagen: begrotingscirculaire 2014-2017 provincie Groningen

Nadere informatie

Memo Reg.nr.: O-FIN/2014/519 / RIS

Memo Reg.nr.: O-FIN/2014/519 / RIS Memo Reg.nr.: O-FIN/2014/519 / RIS 2014-459 Aan : Raadsleden gemeente Boxmeer Van : College van Burgemeester en Wethouders Kopie : Datum : 20 juni 2014 Onderwerp : Meicirculaire 2014 Bijlage(n) : Inleiding

Nadere informatie

J. Goossens raad november 2013

J. Goossens raad november 2013 Agendapunt commissie: steller telefoonnummer email J. Goossens 040 2083571 jgo@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering onderwerp Programmabegroting 2014-2017. 13raad00542 7 november 2013

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) Agendapunt: 7 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) Agendapunt: 7 ONDERWERP Hanssen, Annie FIN S3 RAD: RAD151112 donderdag 12 november 2015 BW: BW151013 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 12 november 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders.

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders. Riedsútstel Ried : 2 februari 2012 Status : Besluitvormend Agindapunt : 11 Portefúljehâlder : K. Antuma Amtner : E. Plantinga Taheakke : Conceptraadsbesluit Op besjen : - Underwerp Uitgangspunten voor

Nadere informatie

Ja, de jaarrekening 14 april van het WNK ontvangen.

Ja, de jaarrekening 14 april van het WNK ontvangen. JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit Nieuwegein m S\ Gemeenteraad Onderwerp Programmabegroting 2016 Datum 25 september 2015 Raadsvoorstel Afdeling Financiën Portefeuillehouder mr. J.A.N. Gadella 2015-415 1 Onderwerp Programmabegroting 2016

Nadere informatie

documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel

documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel *Z01633AB306* documentnr.: INT/C/16/24902 zaaknr.: Z/C/16/27528 Raadsvoorstel Onderwerp : Jaarrekening 2015 en begroting 2017 ODBN Datum college : 21 juni 2016 Portefeuillehouder : G.M.P. Stoffels Afdeling

Nadere informatie

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Onderwerp: Tweede bestuursrapportage 2015 Beslispunten: 1. De begroting 2015 te wijzigen op basis van de sheet "Financiële

Nadere informatie

B en W d.d

B en W d.d B en W 14.0354 d.d. 8-4-2014 Onderwerp Reactie aan VNG op de onderzoeksrapportage Groot-onderhoud gemeentefonds Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. Vast te stellen de brief aan de gemeenteraad

Nadere informatie

Vernieuwing Besluit Begroten en Verantwoorden, implicaties voor concerncontrol

Vernieuwing Besluit Begroten en Verantwoorden, implicaties voor concerncontrol Vernieuwing Besluit Begroten en Verantwoorden, implicaties voor concerncontrol Hier komt tekst Frank Halsema Hier CFO komt / Concerncontroller ook tekst 22 maart 2016 Aanleiding vernieuwing BBV (1) 2004:

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren

INHOUDSOPGAVE. I. Inleiding. II. Voorjaarsnota 2014. III. Uitgangspunten voor de begroting 2015. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren INHOUDSOPGAVE I. Inleiding II. Voorjaarsnota 2014 III. Uitgangspunten voor de begroting 2015 IV. Ontwikkelingen 2015 en volgende jaren 4.1. Uitgangspositie 4.2. Toelichting op de mutaties 4.3. Overige

Nadere informatie

VOORJAARSNOTA

VOORJAARSNOTA VOORJAARSNOTA 2015 2018 1. Inleiding De situatie ten tijde van het opstellen van deze voorjaarsnota kan opnieuw onzeker worden genoemd. Hoewel de eerste tekenen van een voorzichtig economisch herstel zich

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Datum Raadsvergadering: Bestuurlijk hoofdthema: Programma F Middelen en Economie BBVnummer: 134653 Raadsvoorstel: 134948 Portefeuillehouder: Bert Euser Onderwerp 2e Tussenrapportage

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD. Registratienummer:

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD. Registratienummer: *16.23542* VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Behandelend ambtenaar: P. Post Afdeling/cluster: / Telefoonnr.: 0591-535401 Portefeuillehouder: J. Seton, A. Souverein Registratienummer: 16.23542 Onderwerp: Voorstel

Nadere informatie

BIEO Begroting in één oogopslag

BIEO Begroting in één oogopslag BIEO 2016 Begroting in één oogopslag INLEIDING Voor u ligt de begroting in één oogopslag (BIEO) 2016 van de gemeente Wierden. Naast het begrotingsjaar 2016 wordt er aandacht geschonken aan de ontwikkeling

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

voorstel aan de raad Kadernota 2015 Aan de raad van de gemeente Werkendam 1. Inleiding

voorstel aan de raad Kadernota 2015 Aan de raad van de gemeente Werkendam 1. Inleiding voorstel aan de raad onderwerp Kadernota 2015 samenvatting De Kadernota 2015 vormt de opzet voor het opstellen van de Begroting 2015 en de Meerjarenraming 2016-2018 en heeft vooral een globaal financieeltechnisch

Nadere informatie

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar:

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar: Advies aan burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld Datum advies: 6 mei 2015 Financiële consequenties: Afdeling: Bedrijfsvoering Zaakkenmerk: 47584 Openbare besluitenlijst: ja Behandelend ambtenaar:

Nadere informatie

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Financiële kadernota 2017-2020 Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Algemene Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Nr. Onderwerp i/s 2017 2018 2019 2020 401 Minder opbrengst precario S 40.000

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

Paginanummer opnemen! Ja, de jaarstukken 2015 zijn op 14 april 2016 door de gemeenten ontvangen.

Paginanummer opnemen! Ja, de jaarstukken 2015 zijn op 14 april 2016 door de gemeenten ontvangen. JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Herziene financiële begroting 2015 GGD Hollands Noorden

Herziene financiële begroting 2015 GGD Hollands Noorden Herziene financiële begroting 2015 GGD Hollands Noorden Herziene financiële begroting 2015 Inleiding Na het opstellen van de primaire begroting 2015 is sprake van diverse mutaties, die aanleiding geven

Nadere informatie

Bijlage 9 Overzicht van baten en lasten per taakveld

Bijlage 9 Overzicht van baten en lasten per taakveld Bijlage 9 Overzicht van baten en lasten per taakveld In het wijzigingsbesluit BBV van 5 maart 2016 is vastgelegd dat gemeenten de ramingen in het kader van de begrotingsuitvoering opstellen aan de hand

Nadere informatie

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001 BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002 d.d. 11-07-2001 1. Productgroepnummer: 0001 3. Productgroepnaam: Financieringsmiddelen Het betreft een verzameling van mogelijke financieringsmiddelen,

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

provincie limburg 1 9 OEL 2016 De raad van de gemeente Nederweert Postbus AA NEDERWEERT Cluster FIN Behandeld.

provincie limburg 1 9 OEL 2016 De raad van de gemeente Nederweert Postbus AA NEDERWEERT Cluster FIN Behandeld. INGEKOîvîEf\! Gemeente Nederweer provincie limburg 1 9 OEL 2016 De raad van de gemeente Nederweert Postbus 2728 6030 AA NEDERWEERT Cluster FIN Behandeld. E-mail Telefoon Ons kenmerk 2016/99503 Uw kenmerk

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

Ministerie van Binnen andse Zaken en Koninkrijksrelaties

Ministerie van Binnen andse Zaken en Koninkrijksrelaties R. Anderson Contactpersoon Uw kenmerk Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden 2016-0000754155 Kenmerk www.facebook.com/minbzk Provincie Fryslâ www.rijksoverheid.ni Provinciale Staten www.twitter.com/minbzk programmabegroting.

Nadere informatie

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen. januari 2012 Notitie incidentele en structurele baten en lasten Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

Afdeling Staf W A T W I L L E N W E B E R E IK E N E N W A T G A A N WE D A A R V O O R DO E N

Afdeling Staf W A T W I L L E N W E B E R E IK E N E N W A T G A A N WE D A A R V O O R DO E N RAADSVOORSTEL Raadsvoorstel nr Portefeuillehouder Burgemeester Datum B&W-besluit 30 september 2014 Voor de vergadering van raad d.d. 6 november 2014 Afdeling Staf Z-2014/056542;D-2014/268828 Behandelend

Nadere informatie

E. Latuhihin / november 2016

E. Latuhihin / november 2016 Agendapunt commissie: steller telefoonnummer email E. Latuhihin 040-2083425 elatuhihin@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering 44521/ 51991 3 november 2016 Portefeuillehouder M. Bax Onderwerp

Nadere informatie

Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost.

Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost. gemeente Eindhoven 17R7206 Raadsnummer Inboeknummer 17bst00423 B&W beslisdatum 04 april 2017 Dossiernummer 17.14.151 Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost. Inleiding

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad van Ridderkerk. Betreft: Aanbieding Programmabegroting 2015 en Collegeprogramma. Geachte raadsleden,

Aan de gemeenteraad van Ridderkerk. Betreft: Aanbieding Programmabegroting 2015 en Collegeprogramma. Geachte raadsleden, Aan de gemeenteraad van Ridderkerk Uw brief van: Ons kenmerk: 89398 Uw kenmerk: Contact: C. Kolf Bijlage(n): 2 Doorkiesnummer: E-mailadres: C.Kolf@ridderkerk.nl Datum: 24 september 2014 Betreft: Aanbieding

Nadere informatie

Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst

Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst gemeente Eindhoven 16R6733 Raadsnummer Inboeknummer 16bst00378 Beslisdatum B&W 22 maart 2016 Dossiernummer 16.12.252 Raadsvoorstel ISE - Intentieovereenkomst Inleiding In 2005 heeft uw gemeenteraad ingestemd

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Grip op de begroting Het financiële roer in handen Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Enquête 2014 1164 Deelnemers 742 Raadsleden Hoe staat mijn gemeente er financieel voor? Reserves en toch

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 1 2 Inhoud 1 Visie en wettelijke kaders 5 1.1 1.2 Visie Wettelijke kaders 2 Reserves 7 2.1 Soorten reserves 8 2.1.1 Algemene reserves 2.2 2.3 2.4 3 Voorzieningen 11 3.1 3.2

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

Voorts geven wij ook inzicht in de voorlopige financiële consequenties van de ontwerp-najaarsnota 2015.

Voorts geven wij ook inzicht in de voorlopige financiële consequenties van de ontwerp-najaarsnota 2015. Gemeente Bladel MEDEDELING Economisch hart van de Kempen IIIIIIIIIDIIIIIIIIII Nummer : R2015.117 Onderwerp : Septembercirculaire 2015 Aan de raad Samenvatting De septembercirculaire bevat informatie over

Nadere informatie

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Programma 11 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Burgemeester W.J.F.M. van Beek Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Product 11.01 Beleggingen en Treasury

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

: 12 december : wethouder B. Bonnema

: 12 december : wethouder B. Bonnema R16.00048 E bprrv Littenseradiel : 12 december 2016 : Gemeentelijke belastingen, heffingen en tarieven : wethouder B. Bonnema : De raad besluit : 1. de belastingen, de heffingen en de tarieven overeenkomstig

Nadere informatie