TNO-rapport TNO/LS 2015 R Earth, Life & Social Sciences Schipholweg ZL Leiden Postbus DA Leiden.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TNO-rapport TNO/LS 2015 R11197. Earth, Life & Social Sciences Schipholweg 77-89 2316 ZL Leiden Postbus 3005 2301 DA Leiden. www.tno."

Transcriptie

1 TNO-rapport TNO/LS 2015 R11197 Het effect van media-aandacht voor het gebruik van mogelijk ondeugdelijke naalden in het voorjaar van 2015 op de bereidheid van moeders om hun dochter te laten vaccineren tegen HPV Earth, Life & Social Sciences Schipholweg ZL Leiden Postbus DA Leiden T Datum 10 september 2015 Auteur(s) Dr. T.G.W.M. Paulussen Dr. H.M. van Keulen Dr. M. Keer Projectnummer /01.21 Aantal pagina's 12 (incl. bijlagen) Opdrachtgever RIVM Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van TNO. Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor opdrachten aan TNO, dan wel de betreffende terzake tussen de partijen gesloten overeenkomst. Het ter inzage geven van het TNO-rapport aan direct belanghebbenden is toegestaan TNO

2 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksvragen Methoden Analyses Resultaten Conclusies... 11

3 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 1 Inleiding In het voorjaar van 2015 zijn in het kader van een grootschalig educatief experiment metingen verricht onder moeders waarvan hun dochter zou worden opgeroepen voor de HPV-vaccinatie. Dit veldexperiment had als doel om de effectiviteit van online getailorde voorlichting over de HPV-vaccinatie te onderzoeken bij deze moeders. Moeders die meededen aan het veldexperiment werden aselect toegewezen aan één van de twee onderzoekscondities: 1) experimentele conditie (online getailorde voorlichting over de HPV-vaccinatie); en 2) controle conditie (reguliere voorlichting). Voor en na dit veldexperiment zijn de deelnemende moeders onder meer gevraagd naar hun attitude ten opzichte van het laten vaccineren van hun dochter en naar hun bereidheid (intentie) daartoe. Onvoorzien verschenen niet lang na de nameting van dat veldexperiment diverse berichten in de media over het gebruik van mogelijk ondeugdelijke ( lekkende ) naalden, ook bij het Rijksvaccinatieprogramma, die de gezondheid zouden schaden. En dat ten tijde van de start van de jaarlijkse landelijke HPV-inentingscampagne. Uit voorzorg besloot de overheid het gebruik van die naalden tijdelijk stop te zetten totdat nader onderzoek uitsluitsel zou bieden over de veiligheid van die naalden. Deze gebeurtenissen waren de aanleiding voor onderhavig onderzoek (het natuurlijke veldexperiment) naar het effect van negatieve media-aandacht op de attitude en vaccinatiebereidheid van de moeders. Wanneer in dit rapport wordt gesproken over attitude en intentie, wordt bedoeld: de attitude van moeders ten opzichte van het laten vaccineren van hun dochter(s) tegen HPV; de intentie van moeders ten aanzien van het laten vaccineren van hun dochter(s) tegen HPV. 1.1 Onderzoeksvragen 1. Zijn de attitude en intentie veranderd in de periode waarin de media berichten verschenen over het gebruik van ondeugdelijke naalden? 2. Zijn er verschillen in de mogelijke verandering in attitude en intentie tussen moeders die wel versus niet aan berichten over ondeugdelijke naalden zijn blootgesteld? 3. Zijn er verschillen in de mogelijke verandering in attitude en intentie tussen moeders die wel versus niet op de hoogte waren van het besluit van de overheid om uit voorzorg de naalden voorlopig niet meer te gebruiken? 4. Verschilt de mogelijke invloed op verandering in attitude en intentie als gevolg van blootstelling aan berichten over de ondeugdelijke naalden tussen moeders in de beide onderzoekscondities van het grootschalig educatief veldexperiment dat aan die berichtgeving vooraf ging? 5. Verschilt de mogelijke invloed op verandering in attitude en intentie als gevolg van kennis over het besluit van de overheid om de naalden uit voorzorg niet te gebruiken tussen de moeders in de beide onderzoekscondities van dat grootschalig educatief veldexperiment?

4 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 2 Methoden Bij een selectie van moeders uit de experimentele en controle conditie van het grootschalig educatief veldexperiment dat reeds door TNO werd uitgevoerd is aanvullend een tweede nameting verricht. De eerste nameting van dat educatief experiment wordt dan ook beschouwd als een zuivere voormeting van het natuurlijke veldexperiment. Alle moeders uit het online panel van Veldkamp die de eerste nameting van het educatieve veldexperiment hebben ingevuld, werden opnieuw aangeschreven voor deelname aan de nieuw ingelaste tweede nameting (N=472). In totaal hebben 348 moeders (74%) de vragenlijsten van beide nametingen ingevuld; waarvan 155 moeders (45%) uit de experimentele conditie en 193 moeders (55%) uit de controle conditie van het eerdere educatieve veldexperiment. Middels een verkorte vragenlijst kregen zij opnieuw de vragen voorgelegd over hun algemene attitude (4 items), attitudezekerheid (1 item) en hun intentie tot het laten vaccineren van hun dochter (2 items). Dezelfde vragen waren ook opgenomen in de voor- en nameting van het eerdere educatief veldexperiment. Aan de verkorte vragenlijst van de tweede nameting zijn nog vragen toegevoegd over blootstelling (zelf-gerapporteerd) aan de berichtgeving over de mogelijk ondeugdelijke naalden en bekendheid met het besluit van de overheid om die naalden uit voorzorg niet langer te gebruiken. Indien de moeders aangaven dat zij waren blootgesteld aan betreffende berichtgeving, is hen gevraagd via welke kanalen zij hiervan hadden kennisgenomen. De items van de tweede nameting zijn in Tabel 1 weergegeven, evenals gemiddelde, standaarddeviatie en Cronbach s alpha in geval van geschaalde variabelen. 2.1 Analyses Onderzoeksvraag 1 Zijn de attitude en intentie veranderd in de periode waarin de media berichten verschenen over het gebruik van ondeugdelijke naalden? is beantwoord door middel van drie T-toetsen met gepaarde steekproeven uitgevoerd voor de drie criteriumvariabelen (attitude, attitudezekerheid en intentie). Bij elke gepaarde T-toets werd het verschil onderzocht tussen nameting 1 en nameting 2 per criteriumvariabele. Onderzoeksvraag 2 Zijn er verschillen in de mogelijke verandering in attitude en intentie tussen moeders die wel versus niet aan berichten over ondeugdelijke naalden zijn blootgesteld? werd onderzocht met behulp van drie meervoudige lineaire regressies. De afhankelijke variabelen waren respectievelijk: attitude, attitudezekerheid en intentie zoals gemeten op de tweede nameting. In elk van deze drie regressieanalyses zijn twee onafhankelijke variabelen meegenomen: (1) blootstelling aan mediaberichten over schadelijke naalden (1 = ja, 2 = nee), en (2) de score op de eerste nameting van de desbetreffende variabele (attitude, attitudezekerheid, of intentie).

5 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 Onderzoeksvraag 3 Zijn er verschillen in de mogelijke verandering in attitude en intentie tussen moeders die wel versus niet op de hoogte waren van het besluit van de overheid om uit voorzorg de naalden voorlopig niet meer te gebruiken? werd op dezelfde manier geanalyseerd als onderzoeksvraag 2, maar in plaats van blootstelling aan mediaberichten werd als onafhankelijke variabele meegenomen bekendheid met het besluit van de overheid om de naalden niet te gebruiken (1 = ja, 2 = nee). Bij onderzoeksvraag 4 Verschilt de mogelijke invloed op verandering in attitude en intentie als gevolg van blootstelling aan berichten over de ondeugdelijke naalden tussen moeders in de beide onderzoekscondities van het grootschalig educatief veldexperiment dat aan die berichtgeving vooraf ging? zijn de variabelen blootstelling aan mediaberichten (1 = ja, 2 = nee) en conditie (1 = controlegroep, 2 = experimentele groep) gecentreerd en is een interactievariabele aangemaakt ( blootstelling aan mediaberichten * conditie ). Vervolgens zijn drie meervoudige lineaire regressieanalyses uitgevoerd met als afhankelijke variabele de scores op de tweede nameting (attitude, attitudezekerheid, intentie), en als onafhankelijke variabelen (a) de scores op dezelfde variabelen op de eerste nameting, (b) blootstelling aan mediaberichten (gecentreerd), (c) conditie (gecentreerd) en (d) de interactie blootstelling en conditie. Onderzoeksvraag 5 Verschilt de mogelijke invloed op verandering in attitude en intentie als gevolg van kennis over het besluit van de overheid om de naalden uit voorzorg niet te gebruiken tussen de moeders in de beide onderzoekscondities van dat grootschalig educatief veldexperiment? is op dezelfde manier onderzocht als onderzoeksvraag 4, alleen is in de regressieanalyses de variabele blootstelling aan mediaberichten vervangen door bekendheid met het besluit van de overheid om de naalden niet te gebruiken (1 = ja, 2 = nee) (gecentreerd). Bij alle analyses is een overschrijdingskans van p<.05 gehanteerd.

6 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 3 Resultaten Ten tijde van de tweede nameting bedroeg de gemiddelde leeftijd van de responderende moeders 43,30 jaar (SD = 4,62). Van hen hadden er 205 (59%) op enigerlei wijze iets vernomen over het gebruik van mogelijk ondeugdelijke naalden. Tabel 2 geeft aan via welke kanalen die berichtgeving tot hen was gekomen. Op deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk, waardoor het totaal van de tabel hoger uitkomt dan 205. Tabel 1: Items uit de vragenlijst zoals voorgelegd in de 1 e en 2 e nameting van het online educatieve experiment (N=348): variabelen/items, Cronbach s α, gemiddelde (M) en standaard deviatie (SD) 1 e nameting 2 e nameting Variabelen en items α M SD M SD Attitude 0,98 4,86 1,76 4,71 1,89 Mijn dochter laten inenten tegen HPV vind ik (7- puntsschaal): - Heel erg slecht - Heel erg goed - Zeer onwenselijk - Zeer wenselijk - Heel erg onbelangrijk - Heel erg belangrijk Attitudezekerheid 5,65 1,49 5,74 1,37 - Hoe zeker bent u van uw mening over de HPVinenting? (7-puntsschaal) Intentie 0,95 5,04 2,24 4,76 2,40 - Bent u van plan om uw dochter te laten inenten tegen HPV? / Als u opnieuw voor de keuze zou komen te staan om uw dochter te laten inenten tegen HPV, zou u haar dan laten inenten tegen HPV? (7-puntsschaal) - Hoe groot is de kans dat u uw dochter laat inenten tegen HPV? (7-puntsschaal) Ja N (%) Nee N (%) Blootstelling aan mediaberichten - Onlangs zijn in de media berichten verschenen over het gebruik van naalden bij de HPV-inenting 205 (59%) 143 (41%) die schadelijk zouden kunnen zijn voor de gezondheid. Heeft u over deze berichten gehoord? (ja/nee) - Bekendheid met besluit van de overheid - De overheid heeft naar aanleiding van die berichten besloten die naalden uit voorzorg niet 178 (87%) 27 (13%) langer te gebruiken totdat uit nader onderzoek blijkt dat de naalden veilig zijn. Bent u op de hoogte van dit besluit van de overheid? (ja/nee)* *Het percentage is gebaseerd op de 205 mensen die over deze berichten hadden gehoord.

7 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 Tabel 2: Typen kanalen via welke respondenten (N = 205) hadden vernomen van het gebruik van mogelijk ondeugdelijke naalden Type medium # respondenten (%) Televisie 139 (68%) Internet (bv. een nieuwssite, forum) 65 (32%) Krant 54 (26%) Radio 51 (25%) Sociale media 29 (14%) Vrienden/kennissen 21 (10%) Anders 17 (8%) Aan deze 205 respondenten is tevens gevraagd of zij bekend waren met het besluit van de overheid om de naalden uit voorzorg niet te gebruiken. Daarop antwoordden 178 respondenten (87%) bevestigend. Onderzoeksvraag 1. Zijn de attitude en intentie veranderd in de periode waarin de media berichten verschenen over het gebruik van ondeugdelijke naalden? Tabel 3 geeft de scores op attitude, attitudezekerheid en intentie weer op de eerste en de tweede nameting. Verder zijn de scores uitgesplitst op basis van blootstelling aan de berichtgeving over ondeugdelijke naalden en bekendheid met het besluit van de overheid om die naalden voorlopig niet meer te gebruiken. De resultaten waren als volgt: Attitude was op de tweede nameting (M = 4,71; SD = 1,89) significant lager dan op de eerste nameting (M = 4,86; SD = 1,76; p = 0,01). Attitudezekerheid verschilde niet significant tussen de tweede nameting (M = 5,74; SD = 1,37) en de eerste nameting (M = 5,65; SD = 1,49; p = 0,26). Intentie was op de tweede nameting (M = 4,76; SD = 2,40) significant lager dan op de eerste nameting (M = 5,04; SD = 2,24; p < 0,001).

8 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 Tabel 3: Gemiddelden en standaarddeviaties op attitude, attitudezekerheid en intentie Blootstelling aan berichtgeving Bekend met besluit overheid Totaal (N=348) Ja (N=205) Nee (N=143) Totaal (N=205) Ja (N=178) Nee (N=27) M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) M (SD) Attitude Eerste nameting 4,86 (1,76) 4,97 (1,69) 4,71 (1,84) 4,97 (1,69) 5,00 (1,66) 4,77 (1,91) Tweede nameting 4,71 (1,89) 4,74 (1,84) 4,67 (2,00) 4,74 (1,84) 4,88 (1,83) 3,82 (1,67) Attitudezekerheid Eerste nameting 5,65 (1,49) 5,56 (1,54) 5,78 (1,41) 5,56 (1,54) 5,54 (1,54) 5,70 (1,56) Tweede nameting 5,74 (1,37) 5,69 (1,34) 5,80 (1,41) 5,69 (1,34) 5,77 (1,30) 5,19 (1,55) Intentie Eerste nameting 5,04 (2,24) 5,23 (2,10) 4,77 (2,41) 5,23 (2,10) 5,31 (2,06) 4,69 (2,33) Tweede nameting 4,76 (2,40) 4,90 (2,31) 4,57 (2,51) 4,90 (2,31) 5,05 (2,30) 3,87 (2,21) Onderzoeksvraag 2. Zijn er verschillen in de mogelijke verandering in attitude en intentie tussen moeders die wel versus niet aan berichten over ondeugdelijke naalden zijn blootgesteld? De resultaten wezen uit dat geen van de afhankelijke variabelen werd voorspeld door blootstelling aan betreffende mediaberichtgeving (zie Tabel 4). Tabel 4: Invloed van blootstelling aan mediaberichten over mogelijk ondeugdelijke naalden op attitude, attitudezekerheid en intentie van moeders ten aanzien van de HPV-vaccinatie van hun dochter (Beta s en p-waarden van de meervoudige lineaire regressieanalyses). Attitude (2e nameting) Attitude (1e nameting) 0,83 0,00 Blootstelling aan mediaberichten* 0,05 0,14 Attitudezekerheid (2e nameting) Attitudezekerheid (1e nameting) 0,51 0,00 Blootstelling aan mediaberichten* 0,00 0,98 Intentie (2e nameting) Intentie (1e nameting) 0,85 0,00 Blootstelling aan mediaberichten* 0,02 0,48 *1 = ja, 2 = nee. β p Onderzoeksvraag 3: Zijn er verschillen in de mogelijke verandering in attitude en intentie tussen moeders die wel versus niet op de hoogte waren van het besluit van de overheid om uit voorzorg de naalden voorlopig niet meer te gebruiken? Deze analyses wezen uit dat elk van de drie afhankelijke variabelen significant werden voorspeld door bekendheid met het besluit van de overheid om de naalden

9 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 uit voorzorg niet te gebruiken (zie Tabel 5). De bekendheid met dat besluit had in elk van de drie analyses een positieve invloed op de afhankelijke variabele (attitude, attitudezekerheid, of intentie). Moeders die bekend waren met het besluit van de overheid waren op de tweede nameting positiever over de HPV-vaccinatie (d.w.z., positievere attitude, meer zeker over hun attitude, en een positievere intentie) dan moeders die niet bekend waren met het besluit van de overheid. Tabel 5: Invloed van bekendheid met het besluit van de overheid op attitude, attitudezekerheid en intentie van moeders ten aanzien van de HPVvaccinatie van hun dochter (Beta s en p-waarden van de meervoudige lineaire regressieanalyses). Attitude (2e nameting) Attitude (1e nameting) 0,77 0,00 Bekend met besluit overheid* -0,16 0,00 Attitudezekerheid (2e nameting) Attitudezekerheid (1e nameting) 0,40 0,00 Bekend met besluit overheid* -0,16 0,01 Intentie (2e nameting) Intentie (1e nameting) 0,77 0,00 Bekend met besluit overheid* -0,11 0,01 *1 = ja, 2 = nee. Onderzoeksvraag 4: Verschilt de mogelijke invloed op verandering in attitude en intentie als gevolg van blootstelling aan berichten over de ondeugdelijke naalden tussen moeders in de beide onderzoekscondities van het grootschalig educatief veldexperiment dat aan die berichtgeving vooraf ging? Deze analyses toonden geen significant interactie-effect van onderzoeksconditie en blootstelling aan de berichten (zie Tabel 6). Dus de invloed op verandering in attitude en intentie als gevolg van blootstelling aan berichten over ondeugdelijke naalden verschilt niet tussen moeders in beide onderzoekscondities van het grootschalige educatieve veldexperiment. Onderzoeksvraag 5: Verschilt de mogelijke invloed op verandering in attitude en intentie als gevolg van kennis over het besluit van de overheid om de naalden uit voorzorg niet te gebruiken tussen de moeders in de beide onderzoekscondities van dat grootschalig educatief veldexperiment? Uit tabel 7 is af te lezen dat bekendheid met het besluit van de overheid alleen interacteerde met conditie bij intentie als criterium variabele: bekendheid met het besluit van de overheid had een positieve invloed op intentie in de interventiegroep. Dus, vergeleken met moeders in de controlegroep van het educatieve veldexperiment, werd de intentie van moeders die hadden blootgestaan aan de experimentele online educatieve interventie positiever beïnvloed door kennis over het besluit van de overheid om naalden uit voorzorg niet te gebruiken. β p

10 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 Tabel 6: Tweewegsinteractie tussen blootstelling en conditie op attitude, attitudezekerheid en intentie van moeders ten aanzien van de HPVvaccinatie van hun dochter (Beta s en p-waarden van de meervoudige lineaire regressieanalyses). Attitude (2e nameting) Attitude (1e nameting) 0,83 0,00 Blootstelling aan mediaberichten 0,05 0,14 Conditie 0,01 0,80 Blootstelling*Conditie 0,04 0,26 Attitudezekerheid (2e nameting) Attitudezekerheid (1e nameting) 0,51 0,00 Blootstelling aan mediaberichten 0,00 0,96 Conditie 0,04 0,38 Blootstelling*Conditie 0,03 0,53 Intentie (2e nameting) Intentie (1e nameting) 0,83 0,00 Blootstelling aan mediaberichten 0,02 0,57 Conditie -0,04 0,18 Blootstelling*Conditie 0,01 0,84 Tabel 7: Tweewegsinteractie tussen bekendheid en conditie op attitude, attitudezekerheid en intentie van moeders ten aanzien van de HPVvaccinatie van hun dochter (Beta s en p-waarden van de meervoudige lineaire regressieanalyses). Attitude (2e nameting) Attitude (1e nameting) 0,77 0,00 Bekend met besluit overheid -0,16 0,00 Conditie -0,02 0,61 Bekendheid*Conditie -0,01 0,87 Attitudezekerheid (2e nameting) Attitudezekerheid (1e nameting) 0,40 0,00 Bekend met besluit overheid -0,16 0,01 Conditie 0,02 0,75 Bekendheid*Conditie 0,01 0,84 Intentie (2e nameting) Intentie (1e nameting) 0,77 0,00 Bekend met besluit overheid -0,11 0,01 Conditie -0,04 0,35 Bekendheid*Conditie -0,10 0,03 β β p p

11 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 4 Conclusies Dit onderzoek is opgezet omdat zich een unieke kans voordeed om te onderzoeken of berichtgeving over ondeugdelijke naalden in de media van invloed was op de attitude, attitudezekerheid en intentie van moeders om hun dochters te laten vaccineren tegen HPV. De resultaten tonen dat deze media-aandacht een significant negatieve impact heeft gehad op de attitude en intentie van de moeders (niet op attitudezekerheid). Deze veranderingen waren echter niet geassocieerd met de zelf-gerapporteerde blootstelling aan die negatieve mediaberichtgeving. Zelf-gerapporteerde blootstelling aan die berichtgeving had dus geen significant direct effect op de attitude, attitudezekerheid of intentie. Voor bekendheid met het besluit van de overheid gold dat wel: deelnemers die bekend waren met het besluit van de overheid hadden minder negatieve scores op de attitude en intentie na controle voor de scores op de 1 e nameting dan deelnemers die niet bekend waren met dat besluit. Daarnaast voelden de respondenten die bekend waren met het besluit van de overheid zich meer zeker van hun attitude dan respondenten die van dit besluit niet op de hoogte waren. Tot slot toonden de resultaten aan dat de sterkte van het verband tussen blootstelling aan de berichtgeving en de afhankelijke variabelen niet verschilde tussen respondenten in de beide condities van het voorafgaande educatieve veldexperiment. Met andere woorden, de moeders die vooraf de experimentele online voorlichting over HPV hadden ontvangen bleken niet significant beter bestand tegen de negatieve berichtgeving over de naalden dan de moeders die eveneens op de hoogte waren van de berichten, maar die deze voorlichting niet hadden ontvangen. Dat verschil werd wel gevonden voor bekendheid met het besluit van de overheid om tot nadere orde de naalden niet langer te gebruiken. Voor moeders die vooraf de experimentele voorlichting ontvingen had bekendheid met dat overheidsbesluit een significant positievere impact op hun intentie dan voor de moeders die die voorlichting niet ontvingen. Een enkele kanttekening over de hardheid van deze conclusies is op zijn plaats. De steekproef voor dit onderzoek betroffen moeders uit een bestaand telepanel die eerder deel uitmaakten van de grotere steekproef van moeders die hadden deelgenomen aan een effectiviteitsstudie naar een experimentele online voorlichtingskundige interventie over de HPV-vaccinatie van hun dochters. Deze steekproef is niet geheel representatief, met name omdat autochtone moeders en moeders met een hoger opleidingsniveau zijn oververtegenwoordigd. Dat beperkt in elk geval de generaliseerbaarheid wat betreft de gepresenteerde gemiddelden en standaarddeviaties van de variabelen. Daarnaast is het echter aannemelijk dat de geldigheid van de resultaten van de getoonde effectanalyses beduidend minder worden geschaad door selectiebias, omdat deze gebaseerd zijn op correlationele analyses. Wel gelden de conclusies over de effecten van de eerder ontvangen voorlichting in het kader van het experimentele veldexperiment als tentatief vanwege een te geringe power. Al met al kan worden geconcludeerd dat de berichtgeving over mogelijk ondeugdelijke naalden een negatieve impact heeft gehad op de attitudes en intenties van moeders om hun dochters te laten vaccineren tegen HPV. Bekendheid met het daaropvolgende besluit van de overheid om de gewraakte naalden

12 TNO-rapport TNO/LS 2015 R / 12 voorlopig niet meer te gebruiken heeft een beschermend effect gehad. Dit beschermend effect werd nog eens versterkt te kunnen worden door de online getailorde voorlichting over de HPV-vaccinatie die moeders vooraf ontvingen. Deze uitkomst kan worden gezien als een post-hoc bekrachtiging van de juistheid van het besluit van de overheid om direct in te grijpen toen berichten verschenen over de mogelijke onveiligheid van o.a. het Rijksvaccinatieprogramma. Dat besluit had een beschermende impact op een reeds ingezette daling van de vaccinatiebereidheid. Voor vergelijkbare situaties die zich mogelijk in de toekomst voordoen loont het dus de moeite om de bekendheid van dergelijk overheidsingrijpen zo breed mogelijk onder de doelgroep te verspreiden. Temeer omdat in onderhavig onderzoek bleek dat dat ruim 1 op de 10 moeders die wisten van de problemen met de naalden, niet op de hoogte waren van de door de overheid getroffen voorzorgsmaatregelen.

Sleutels tot interventiesucces: welke combinaties van methodieken zorgen voor gezond beweeg- en voedingsgedrag?

Sleutels tot interventiesucces: welke combinaties van methodieken zorgen voor gezond beweeg- en voedingsgedrag? TNO-rapport TNO/LS 2012 R10218 Sleutels tot interventiesucces: welke combinaties van methodieken zorgen voor gezond beweeg- en voedingsgedrag? Behavioural and Societal Sciences Wassenaarseweg 56 2333 AL

Nadere informatie

Bijlagen bij: Rapportage over meting 1 tot en met 6 van de Monitor Gezond Gewicht

Bijlagen bij: Rapportage over meting 1 tot en met 6 van de Monitor Gezond Gewicht Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research BIJLAGEN BIJ TNO-rapport Jeugd 2011.002 Bijlagen bij: Rapportage over

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

Lage SES mannen en voorbeeldgedrag

Lage SES mannen en voorbeeldgedrag TNO-rapport KvL/GB 2009.100 Lage SES mannen en voorbeeldgedrag Preventie en Zorg Wassenaarseweg 56 Postbus 2215 2301 CE Leiden www.tno.nl T +31 71 518 18 18 info-zorg@tno.nl Datum November 2009 Auteur(s)

Nadere informatie

Belastingproeven PVC stellingkasten

Belastingproeven PVC stellingkasten TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04905 Belastingproeven PVC stellingkasten Van Mourik Broekmanweg P.O. Box 49 2600 AA Delft The Netherlands www.tno.nl T +31 88 866 30 00 F +31 88 866 30 10 wegwijzer@tno.nl

Nadere informatie

NOORDZEE EN ZEELEVEN. 2-meting Noordzee-campagne. Februari 2015. GfK 2015 Noordzee en zeeleven Stichting Greenpeace Februari 2015

NOORDZEE EN ZEELEVEN. 2-meting Noordzee-campagne. Februari 2015. GfK 2015 Noordzee en zeeleven Stichting Greenpeace Februari 2015 NOORDZEE EN ZEELEVEN 2-meting Noordzee-campagne Februari 2015 1 Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Onderzoeksverantwoording 3. Onderzoeksresultaten 4. Contact 2 1. Samenvatting 3 Samenvatting Houding t.a.v.

Nadere informatie

Een ervaringsdeskundige voor de klas: werkt het? Mail Bas voor het rapport

Een ervaringsdeskundige voor de klas: werkt het? Mail Bas voor het rapport Een ervaringsdeskundige voor de klas: werkt het? Mail Bas voor het rapport Bas van den Putte (s.j.h.m.vandenputte@uva.nl) Tessa Rutten Anneke de Graaf Gert-Jan de Bruijn Een ervaringsdeskundige voor de

Nadere informatie

Factsheet nulmeting pilot-onderzoek B-Fit bij kinderen, jongeren en volwassenen

Factsheet nulmeting pilot-onderzoek B-Fit bij kinderen, jongeren en volwassenen TNO-rapport KvL/GB 2009.111 Factsheet nulmeting pilot-onderzoek B-Fit bij kinderen, jongeren en volwassenen Preventie en Zorg Wassenaarseweg 56 Postbus 2215 2301 CE Leiden www.tno.nl T +31 71 518 18 18

Nadere informatie

Stad en raad Een Stadspanelonderzoek

Stad en raad Een Stadspanelonderzoek Stad en raad Een Stadspanelonderzoek Kübra Ozisik 13 Juni 2016 Laura de Jong www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Inleiding... 2 2. Resultaten... 3 2.1 Respons... 3

Nadere informatie

RAPPORTAGE. Evaluatie van de Echt stoppen met roken kan met de juiste hulp campagne

RAPPORTAGE. Evaluatie van de Echt stoppen met roken kan met de juiste hulp campagne RAPPORTAGE Evaluatie van de Echt stoppen met roken kan met de juiste hulp campagne Voorwoord In deze rapportage wordt beschreven of de doelstellingen van de Echt stoppen met roken kan met de juiste hulp

Nadere informatie

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapport Consumentenonderzoek 2016 Keurmerk Klantgericht Verzekeren Stichting toetsing verzekeraars Datum: 8 februari 2016 Projectnummer: 2015522 Auteur: Marit Koelman Inhoud 1 Achtergrond onderzoek 3 2

Nadere informatie

Tabellenboek bij factsheet panel Psychisch Gezien: Werk, eenzaamheid en stigma. Caroline Place Lex Hulsbosch Harry Michon

Tabellenboek bij factsheet panel Psychisch Gezien: Werk, eenzaamheid en stigma. Caroline Place Lex Hulsbosch Harry Michon Tabellenboek bij factsheet panel Psychisch Gezien: Werk, eenzaamheid en stigma Caroline Place Lex Hulsbosch Harry Michon Inhoudsopgave Algemene toelichting... 3 Legenda bij tabellen... 4 Deel 1 - Algemene

Nadere informatie

Geluidabsorptie van een aantal Sonaspray constructies

Geluidabsorptie van een aantal Sonaspray constructies Stieltjesweg 1 Postbus 155 2600 AD Delft TNO-rapport MON-RPT-033-DTS-2008-00750 Geluidabsorptie van een aantal Sonaspray constructies www.tno.nl T +31 15 269 20 00 F +31 15 269 21 11 Datum 5 maart 2008

Nadere informatie

Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering

Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering Behorende

Nadere informatie

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Hoge verwachtingen over pas gediplomeerden. Utrecht: NIVEL, 2010

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Hoge verwachtingen over pas gediplomeerden. Utrecht: NIVEL, 2010 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Hoge verwachtingen over pas gediplomeerden. Utrecht: NIVEL, 2010) worden gebruikt.

Nadere informatie

Rapportage voor Saffier De Residentiegroep. Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorgconcept

Rapportage voor Saffier De Residentiegroep. Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorgconcept Rapportage voor Saffier De Residentiegroep Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorgconcept 24 februari 2015 Lerende Evaluatie: De stand voor de transitie naar een nieuw woonzorg-

Nadere informatie

Rapportage Ervaringsonderzoek WOT's

Rapportage Ervaringsonderzoek WOT's Rapportage Ervaringsonderzoek WOT's Versie 5.0.0 Drs. J.J. Laninga December 2015 www.triqs.nl Voorwoord Met genoegen bieden wij u hierbij de rapportage aan over het uitgevoerde ervaringsonderzoek naar

Nadere informatie

Evaluatie van het lespakket Fire

Evaluatie van het lespakket Fire Evaluatie van het lespakket Fire Winifred A. Gebhardt, PhD, Monique Gomez-Tromp, BSc & Jamila Meftah Ben, BSc December 2008 Klinische -, Gezondheids- en Neuropsychologie Universiteit Leiden 1 Globale inhoudsopgave

Nadere informatie

De impact van legalisering van online. kansspelen op klassieke loterijen. April 2011. In opdracht van Goede Doelen Loterijen NV

De impact van legalisering van online. kansspelen op klassieke loterijen. April 2011. In opdracht van Goede Doelen Loterijen NV De impact van legalisering van online kansspelen op klassieke loterijen April 2011 In opdracht van Goede Doelen Loterijen NV Uitgevoerd door: MWM2 Bureau voor Online Onderzoek Auteurs Matthijs Wolters

Nadere informatie

Monitor Gezond Gewicht - Voorbeeldgedrag Ouders

Monitor Gezond Gewicht - Voorbeeldgedrag Ouders TNO-rapport TNO/LS 2012.012 Monitor Gezond Gewicht - Voorbeeldgedrag Ouders Behavioural and Societal Sciences Wassenaarseweg 56 2333 AL Leiden Postbus 2215 2301 CE Leiden www.tno.nl T +31 88 866 90 00

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

Gezondheidsvaardigheden in de Nederlandse volwassen bevolking Het doel van het eerste deel van dit proefschrift, was te onderzoeken in hoeverre

Gezondheidsvaardigheden in de Nederlandse volwassen bevolking Het doel van het eerste deel van dit proefschrift, was te onderzoeken in hoeverre Samenvatting Inleiding In Nederland wordt van burgers verwacht dat zij een zelfstandige en verantwoordelijke rol vervullen met betrekking tot hun gezondheid en zorg. Dit is het gevolg van verschillende

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Jeugdgezondheidszorg

Werkinstructies voor de CQI Jeugdgezondheidszorg Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de CQI JGZ bedoeld? De CQI Jeugdgezondheidzorg (CQI JGZ) is bedoeld om de kwaliteit van zorg rond de jeugdgezondheidzorg te meten vanuit het perspectief

Nadere informatie

Glazen Huis peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 08

Glazen Huis peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 08 Glazen Huis 2011 peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 08 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail: boa@leiden.nl Website: www.leiden.nl/jongerenpanel

Nadere informatie

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Voorbeeldpresentatie Inhoud 1 Inleiding 2 Resultaten - Spontane en geholpen bekendheid - Herkenning radiocommercial en rapportcijfer - Teruggespeelde boodschap -

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Werkinstructie voor de CQI Naasten op de IC

Werkinstructie voor de CQI Naasten op de IC Werkinstructie voor de CQI Naasten op de IC 1. De vragenlijst Waarvoor is de CQI Naasten op de IC bedoeld? De CQI Naasten op de IC is bedoeld is bedoeld om de kwaliteit van de begeleiding en opvang van

Nadere informatie

De impact van het Kids In Balance programma: Samenvatting van een effectiviteitmeting en procesevaluatie van een leefstijlprogramma voor kinderen

De impact van het Kids In Balance programma: Samenvatting van een effectiviteitmeting en procesevaluatie van een leefstijlprogramma voor kinderen Arbeid Polarisavenue 151 Postbus 718 2130 AS Hoofddorp TNO-rapport KvL/V&GW/2010.481/20718/SCA.ima (samenvatting) De impact van het Kids In Balance programma: www.tno.nl T +31 23 554 93 93 F +31 23 554

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

Cliëntenonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning Gemeente Zutphen 2015

Cliëntenonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning Gemeente Zutphen 2015 Cliëntenonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning Gemeente Zutphen 2015 Gemeente Deventer Team Kennis en Verkenning Jaap Barink Juni 2015 Inhoud Samenvatting... 4 Inleiding... 6 1. Indienen melding...

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het Samenvatting Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het individu als op populatieniveau. Effectieve

Nadere informatie

IMPACTMETING VAN MONEYMATTERS

IMPACTMETING VAN MONEYMATTERS IMPACTMETING VAN MONEYMATTERS IMPACTMETING VAN MONEYMATTERS - eindrapport - Y. Bleeker MSc (Regioplan) dr. M. Witvliet (Regioplan) dr. N. Jungmann (Hogeschool Utrecht) Regioplan Jollemanhof 18 1019 GW

Nadere informatie

Digitale Platforms: een analytisch kader voor het identificeren en evalueren van beleidsopties

Digitale Platforms: een analytisch kader voor het identificeren en evalueren van beleidsopties TNO-rapport TNO 2015 R11271 NL Samenvatting Digitale Platforms: een analytisch kader voor het identificeren en evalueren van beleidsopties Earth, Life & Social Sciences Anna van Buerenplein 1 2595 DA Den

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Mexicaanse griep. Rapport. Geen nationale paniek, maar wel bereidheid tot vaccineren. Danielle van Wensveen. C6957J4 30 oktober 2009

Mexicaanse griep. Rapport. Geen nationale paniek, maar wel bereidheid tot vaccineren. Danielle van Wensveen. C6957J4 30 oktober 2009 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Rapport Mexicaanse griep Geen nationale paniek,

Nadere informatie

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, april 2012 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl

Nadere informatie

Kennis en rolopvatting van professionals gedurende Alcohol mij n zorg?!

Kennis en rolopvatting van professionals gedurende Alcohol mij n zorg?! Kennis en rolopvatting van professionals gedurende Alcohol mij n zorg?! Integrale aanpak vroegsignalering alcoholgebruik bij ouderen in de eerstelijn Drs. Myrna Keurhorst Dr. Miranda Laurant Dr. Rob Bovens

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING

Samenvatting SAMENVATTING Samenvatting 147 Samenvatting Bezorgdheid om te vallen is een algemeen probleem onder zelfstandig wonende ouderen en vormt een bedreiging voor hun zelfredzaamheid. Deze bezorgdheid is geassocieerd met

Nadere informatie

Allochtone kinderen geboren in ingeburgerd nestje.

Allochtone kinderen geboren in ingeburgerd nestje. TNO-rapport TNO/CH 2012 R10564 Allochtone kinderen geboren in ingeburgerd nestje. Scholingsprogramma kraamzorgvoorlichtsters Behavioural and Societal Sciences Wassenaarseweg 56 2333 AL Leiden Postbus 2215

Nadere informatie

Verschillen tussen Vrije scholen en reguliere scholen in niet-cognitieve opbrengsten

Verschillen tussen Vrije scholen en reguliere scholen in niet-cognitieve opbrengsten Hoofdstuk zeven Verschillen tussen Vrije scholen en reguliere scholen in niet-cognitieve opbrengsten 7.1 Inleiding In hoofdstuk zes is ingegaan op de verschillen in effectiviteit tussen Vrije scholen en

Nadere informatie

Gebitsletsel door sport

Gebitsletsel door sport TNO-rapport KvL/B&G/2009.004 Gebitsletsel door sport Preventie en Zorg Wassenaarseweg 56 Postbus 2215 2301 CE Leiden www.tno.nl T +31 71 518 18 18 F +31 71 518 19 10 info-zorg@tno.nl Datum 13 januari 2009

Nadere informatie

OW 10.2440. Nameting project Studiekeuzegesprekken NHTV Opleiding International Game Architecture and Design

OW 10.2440. Nameting project Studiekeuzegesprekken NHTV Opleiding International Game Architecture and Design OW 10.2440 Nameting project Studiekeuzegesprekken NHTV Opleiding International Game Architecture and Design Bij de opleiding International Game Architecture and Design zijn de studenten die gestart zijn

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Reumatoïde Artritis

Werkinstructies voor de CQI Reumatoïde Artritis Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de ervaren kwaliteit van reumazorg te meten vanuit het perspectief van de patiënt. De vragenlijst kan worden gebruikt

Nadere informatie

Onderzoek naar de ervaren tevredenheid en de zelfgerapporteerde levenstevredenheid bij ZelfKonfrontatieMethode cliënten

Onderzoek naar de ervaren tevredenheid en de zelfgerapporteerde levenstevredenheid bij ZelfKonfrontatieMethode cliënten Onderzoek naar de ervaren tevredenheid en de zelfgerapporteerde levenstevredenheid bij ZelfKonfrontatieMethode cliënten Onderzoek door Anke Abels in opdracht van de VvZB Onder gebegeleiding van Commissie

Nadere informatie

Onderzoek mediagebruik Maastricht mei 2017

Onderzoek mediagebruik Maastricht mei 2017 Onderzoek mediagebruik Maastricht 2016 mei 2017 1 Publicatiedatum donderdag 4 mei 2017 Contact Gemeente Maastricht Team Communicatie (043) 350 42 00 communicatie@maastricht.nl pagina 2 Onderzoek Mediagebruik

Nadere informatie

Supplement op rapport regionale studie aardwarmtepotentie provincie Limburg

Supplement op rapport regionale studie aardwarmtepotentie provincie Limburg TNO-rapport TNO 2012 R11208 Supplement op rapport regionale studie aardwarmtepotentie provincie Limburg Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht Postbus 80015 3508 TA Utrecht www.tno.nl T +31 88 866 42 56 F +31

Nadere informatie

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren

Rapportage. Keurmerk Klantgericht Verzekeren Rapportage Keurmerk Klantgericht Verzekeren In opdracht van: Stichting toetsing verzekeraars Datum: 27 januari 2015 Projectnummer: 2014026 Auteurs: Marit Koelman & John Ruiter Index Achtergrond van het

Nadere informatie

Werkstijlen en attitudes van verzekeringsartsen van UWV ten aanzien van de communicatie met klanten tijdens beoordelingsgesprekken

Werkstijlen en attitudes van verzekeringsartsen van UWV ten aanzien van de communicatie met klanten tijdens beoordelingsgesprekken Werkstijlen en attitudes van verzekeringsartsen van UWV ten aanzien van de communicatie met klanten tijdens beoordelingsgesprekken Drs. Jolanda van Rijssen 1 Dr. Ton Schellart, MBA 1 Dr. Han Anema 1 Drs.

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Spataderen

Werkinstructies voor de CQI Spataderen Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de kwaliteit van zorg rond spataderen te meten vanuit het perspectief van de patiënt. De vragenlijst kan worden gebruikt

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek.

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek. Samenvatting In september 2003 publiceerde TNO de resultaten van een onderzoek naar de effecten op het welbevinden en op cognitieve functies van blootstelling van proefpersonen onder gecontroleerde omstandigheden

Nadere informatie

De verwerking van overredende boodschappen die door een meerderheid of een minderheid worden gesteund: Experiment 2 1 en 3

De verwerking van overredende boodschappen die door een meerderheid of een minderheid worden gesteund: Experiment 2 1 en 3 3 De verwerking van overredende boodschappen die door een meerderheid of een minderheid worden gesteund: Experiment 2 1 en 3 Experiment 2 Onderzoek naar sociale beïnvloeding laat zien dat mensen over het

Nadere informatie

Onderzoeksmogelijkheden voor de gevolgen van het opnemen van ouderschapsverlof

Onderzoeksmogelijkheden voor de gevolgen van het opnemen van ouderschapsverlof TNO-rapport Onderzoeksmogelijkheden voor de gevolgen van het opnemen van ouderschapsverlof Datum 29 juni 2009 Auteurs Dr. D.L. Ooms Dr. M.J. Huiskamp Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit rapport mag

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Audiologische centra

Werkinstructies voor de CQI Audiologische centra Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de kwaliteit van zorg in een audiologisch centrum rond te meten vanuit het perspectief van de cliënt. De vragenlijst kan

Nadere informatie

Rapportage cliëntervaringsonderzoek WMO Gemeente Aalburg

Rapportage cliëntervaringsonderzoek WMO Gemeente Aalburg Rapportage cliëntervaringsonderzoek WMO Versie 1.0.0 Drs. J.J. Laninga juni 2017 www.triqs.nl Voorwoord Met genoegen bieden wij u hierbij de rapportage aan over het uitgevoerde cliëntervaringsonderzoek

Nadere informatie

BURGERPANEL OIRSCHOT PEILING 4 2015 DIENSTVERLENING

BURGERPANEL OIRSCHOT PEILING 4 2015 DIENSTVERLENING BURGERPANEL OIRSCHOT PEILING 4 2015 DIENSTVERLENING Gemeente Oirschot Oktober 2015 Colofon Uitgave: Research 2Evolve Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@research2evolve.nl

Nadere informatie

Landelijke peiling Nijmegen Resultaten tussenmeting, begin juli 2005

Landelijke peiling Nijmegen Resultaten tussenmeting, begin juli 2005 Resultaten tussenmeting, begin juli 2005 O&S Nijmegen 13 juli 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 5 2.1 Eerste gedachte bij de stad Nijmegen 5 2.2 Bekendheid met gegeven dat Nijmegen

Nadere informatie

Rapport. Roken en Zwangerschap. Jordy van der Steen. B-1272 Juli 2002. Bestemd voor: DEFACTO voor een rookvrije toekomst Den Haag

Rapport. Roken en Zwangerschap. Jordy van der Steen. B-1272 Juli 2002. Bestemd voor: DEFACTO voor een rookvrije toekomst Den Haag nipo het marktonderzoekinstituut Postbus 247 1000 ae Amsterdam Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Fax (020) 522 53 33 Email info@nipo.nl Internet www.nipo.nl Rapport Roken en Zwangerschap

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Huisartsenposten

Werkinstructies voor de CQI Huisartsenposten Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de kwaliteit van zorg op een huisartsenpost (HAP) te meten vanuit het perspectief van de patiënt. De vragenlijst kan worden

Nadere informatie

Digitale dienstverlening van de overheid

Digitale dienstverlening van de overheid G E S P O T Digitale dienstverlening van de overheid Rekenkamers en rekenkamercommissies doen gezamenlijk onderzoek tijdens Spotdag Rekenkamer(commissie)s doen wel vaker gezamenlijk onderzoek. Maar samen

Nadere informatie

Publieksonderzoek Eerlijke bloemen met Moederdag

Publieksonderzoek Eerlijke bloemen met Moederdag Publieksonderzoek Eerlijke bloemen met Moederdag Rapportage Datum: 2 mei 2016 Opdrachtgever: Jorrit Visser, Hivos Auteur: Claudia Ros, InfoResult Hivos onderzoek: Eerlijke bloemen met Moederdag 1 Inhoud

Nadere informatie

Resultaten tevredenheidsonderzoeken cliënten en medewerkers

Resultaten tevredenheidsonderzoeken cliënten en medewerkers Resultaten tevredenheidsonderzoeken cliënten en medewerkers Ervaring in de driehoek Cello heeft in de periode mei juni van dit jaar onderzoek laten uitvoeren naar de ervaringen van cliënten, ouders / vertegenwoordigers

Nadere informatie

Handreiking 'Randvoorwaarden voor de invoering van de JGZ-richtlijn Zindelijkheid voor de JGZorganisaties'

Handreiking 'Randvoorwaarden voor de invoering van de JGZ-richtlijn Zindelijkheid voor de JGZorganisaties' TNO-rapport KvL/P&Z/2010.081 Handreiking 'Randvoorwaarden voor de invoering van de JGZ-richtlijn Zindelijkheid voor de JGZorganisaties' Preventie en Zorg Wassenaarseweg 56 Postbus 2215 2301 CE Leiden www.tno.nl

Nadere informatie

De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning

De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning TNO-rapport 060-DTM-2011-02437 De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning Technical Sciences Van Mourik

Nadere informatie

Centrum voor Jeugd en Gezin Helmond

Centrum voor Jeugd en Gezin Helmond Centrum voor Jeugd en Gezin Helmond Onderzoek naar de kennis en (potentieel) gebruik door de bevolking Centrum voor Jeugd en Gezin Helmond Onderzoek naar de kennis en (potentieel)gebruik door de bevolking

Nadere informatie

Een onderzoek autoverzekeringen. Pricewise 26-11-2014. Rapportage Auteurs: Yvette Randsdorp, Rob Doornbos Project Z5003

Een onderzoek autoverzekeringen. Pricewise 26-11-2014. Rapportage Auteurs: Yvette Randsdorp, Rob Doornbos Project Z5003 Een onderzoek autoverzekeringen Pricewise Rapportage Auteurs: Yvette Randsdorp, Rob Doornbos Project Z5003 26-11-2014 Inhoudsopgave Achtergrond, doel- en probleemstelling Pagina 3 Conclusies Pagina 4 Methode

Nadere informatie

ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik

ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik ANTICONCEPTIEKEUZE Achtergronden en uitkomsten van anticonceptiegebruik Charles Picavet, Linda van der Leest en Cecile Wijsen Rutgers Nisso Groep, mei 2008 Achtergrond Hoewel er veel verschillende anticonceptiemethoden

Nadere informatie

ONDERZOEK IBP COMMUNICATIE VERKEER

ONDERZOEK IBP COMMUNICATIE VERKEER ONDERZOEK IBP COMMUNICATIE VERKEER GEMEENTE HILVERSUM MAART/APRIL 2011 20110114.01 Maart/April 2011 1 Inhoudsopgave Onderzoeksopzet en -verantwoording Blz. 3 2 Resultaten Blz. 6 2.1 Deelname aan het verkeer

Nadere informatie

Rapport Het recht op informationele zelfbeschikking in de zorg

Rapport Het recht op informationele zelfbeschikking in de zorg Rapport Het recht op informationele zelfbeschikking in de zorg in opdracht van de Raad voor Volksgezondheid & Zorg Datum 24 april 2014 Versie 1.0 Auteur Miquelle Marchand T: +31 13 466 8323 E: m.marchand@uvt.nl

Nadere informatie

Effect publieksvoorlichting

Effect publieksvoorlichting Effect publieksvoorlichting Inleiding Om het effect van de voorlichtingsbijeenkomsten te kunnen meten is gevraagd aan een aantal deelnemers aan deze bijeenkomsten om zowel voorafgaand aan de voorlichting

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Mammacare

Werkinstructies voor de CQI Mammacare Werkinstructies voor de 1. De vragenlijst Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de ervaren kwaliteit van zorg rondom het onderzoek en/of behandeling van een goedaardige of kwaadaardige borstafwijking

Nadere informatie

Bijlage A: Aanbevelingen

Bijlage A: Aanbevelingen Bijlage A: Aanbevelingen Reeds goede bekendheid en status Het CJG is goed bekend onder Apeldoornse professionals. Daarnaast is het deel van de professionals die al eens hebben doorverwezen naar het CJG,

Nadere informatie

Angst: een bijwerking van de bijsluiter?

Angst: een bijwerking van de bijsluiter? Werking Waar het medicijn voor is een te hoog cholesterol te veel vetten in het bloed bij mensen met een verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Hoe dit medicijn werkt Het vermindert de totale hoeveelheid

Nadere informatie

Voorbeeldcase RAB RADAR

Voorbeeldcase RAB RADAR Voorbeeldcase RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Private Banking (19725) Inhoud 2 Inleiding Resultaten - Spontane en geholpen merkbekendheid - Spontane en geholpen reclamebekendheid - Herkenning radiocommercial

Nadere informatie

Huiswerk, het huis uit!

Huiswerk, het huis uit! Huiswerk, het huis uit! Een explorerend onderzoek naar de effecten van studiebegeleiding op attitudes en gedragsdeterminanten en de bijdrage van de sociale- en leeromgeving aan deze effecten Samenvatting

Nadere informatie

Grote meerderheid denkt dat de Nationale Museumweek voor iedereen bedoeld is

Grote meerderheid denkt dat de Nationale Museumweek voor iedereen bedoeld is Grote meerderheid denkt dat de Nationale Museumweek voor iedereen bedoeld is Twee derde van de frequente museumbezoekers en drie kwart van de niet-frequente bezoekers denkt dat de Nationale Museumweek

Nadere informatie

Adviesnota Bestuur datum: 28 augustus 2014

Adviesnota Bestuur datum: 28 augustus 2014 Bijlagenummer 01/10/14/06 Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân Adviesnota Bestuur datum: 28 augustus 2014 Adviesnota voor: (kopieer en plak voor regel van toepassing) X Onderwerp:

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

Intern rapport: 432. Indien tekst gebruikt wordt voor commerciele doelstellingen dient altijd vooraf schriftelijke toestemming verkregen te zijn.

Intern rapport: 432. Indien tekst gebruikt wordt voor commerciele doelstellingen dient altijd vooraf schriftelijke toestemming verkregen te zijn. Evaluatie voorlichting Nederlandse Brandwonden Stichting Een onderzoek naar het effect van groepsvoorlichting voor ouders van 0-4 jarigen Karin Klein Wolt Paul den Hertog Susanne Nijman Uitgegeven door

Nadere informatie

Kübra Ozisik. Marjolein Kolstein. Mei

Kübra Ozisik. Marjolein Kolstein. Mei Kübra Ozisik Mei 2017 Marjolein Kolstein www.os-groningen.nl @basisvoorbeleid BASIS VOOR BELEID Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Samenvatting 2 1. Inleiding 4 2. Resultaten 5 2.1 Respons 5 2.2 Bekendheid

Nadere informatie

Muiswerk: Taal en rekenen op z n best!

Muiswerk: Taal en rekenen op z n best! Artikel 7 Door: Eric Robbers en Stefan Robbers Muiswerk: Taal en rekenen op z n best! 1.Inleiding Er zijn zorgen over het niveau van het onderwijs, zowel binnen het onderwijs als ook daarbuiten. Binnen

Nadere informatie

Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: M. Dujardin Project: 10-3303 Datum: februari 2011. In opdracht van ds+v, afdeling communicatie

Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: M. Dujardin Project: 10-3303 Datum: februari 2011. In opdracht van ds+v, afdeling communicatie Bekendheid VVE-010 Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: M. Dujardin Project: 10-3303 Datum: februari 2011 In opdracht van ds+v, afdeling communicatie Adres: Blaak 34, 3011 TA Rotterdam Postbus

Nadere informatie

Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs

Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs Ariane Cuenen Kris Brijs Tom Brijs Karin van Vlierden Stijn Daniëls Overzicht 1. Inleiding Programma

Nadere informatie

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,.

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,. Nederlandse organisatie Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek o. LI YT,,.,- Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk

Nadere informatie

Meting stoppers-met-roken juli 2008

Meting stoppers-met-roken juli 2008 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Meting stoppers-met-roken juli 2008

Nadere informatie

EFFECTEVALUATIE VAN HET SCHOOLFRUITPROJECT TUTTI FRUTTI IN VLAANDEREN

EFFECTEVALUATIE VAN HET SCHOOLFRUITPROJECT TUTTI FRUTTI IN VLAANDEREN EFFECTEVALUATIE VAN HET SCHOOLFRUITPROJECT TUTTI FRUTTI IN VLAANDEREN Olaf Moens, Veerle Stevens, Jo Tambuyzer, Lien Van Hoecke en Wouter Voorspoels VIG vzw, 2007 1. Inleiding Het project Tutti Frutti

Nadere informatie

FNV Vakantiewerk onderzoek 2013

FNV Vakantiewerk onderzoek 2013 FNV Vakantiewerk onderzoek 2013 Datum: 31 Mei 2013 Opdrachtgever: FNV Jong Onderzoeksbureau: YoungVotes TM (DVJ Insights) Contactpersoon FNV Jong: Esther de Jong, Kim Cornelissen Contactpersoon YoungVotes:

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Gemeente Roosendaal. Cliëntervaringsonderzoek Wmo over Onderzoeksrapportage. 26 juni 2017

Gemeente Roosendaal. Cliëntervaringsonderzoek Wmo over Onderzoeksrapportage. 26 juni 2017 Gemeente Cliëntervaringsonderzoek Wmo over 2016 Onderzoeksrapportage 26 juni 2017 DATUM 26 juni 2017 Dimensus Beleidsonderzoek Wilhelminasingel 1a 4818 AA Breda info@dimensus.nl www.dimensus.nl (076) 515

Nadere informatie

AFKORTINGEN IN TABELLEN

AFKORTINGEN IN TABELLEN VERANTWOORDING Dit document bevat de tabellen waarop het volgende artikel gebaseerd is: Veer, A.J.E. de, Francke, A.L. Verpleegkundigen positief over bevorderen van zelfmanagement. TVZ: Tijdschrift voor

Nadere informatie

Leerlingtevredenheid

Leerlingtevredenheid Leerlingtevredenheid Onderzoek verantwoording Nationaal Scholenonderzoek in opdracht van: KUBUS Kinholt en Waal te Emmen Uitgevoerd door : Centrum voor Online Onderzoek Projectnummer : SO2010-11 Datum

Nadere informatie

TECHNISCHE HANDLEIDING IQ TEST

TECHNISCHE HANDLEIDING IQ TEST TECHNISCHE HANDLEIDING IQ TEST 12 December 2011 INHOUDSOPGAVE TESTOVERZICHT Meetpretentie Theoretische achtergrond Kenmerken Samenstelling Toepassingsgebied Voorbeelditems TESTKENMERKEN Vraag die voor

Nadere informatie

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen.

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. Februari 2013 Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. In Rotterdam heeft een kwart van de basisschoolkinderen overgewicht, met alle gezondheidsrisico

Nadere informatie

ONLINETRACKER ETOS by 2015 MeMo². All rights reserved.

ONLINETRACKER ETOS by 2015 MeMo². All rights reserved. ONLINETRACKER ETOS by 2015 MeMo². All rights reserved. OnlineTracker - One Media Sales / Etos 2 Campagnebereik Etos campagne week 21/22 De Etos campagne die in week 21 en 22 heeft gelopen, heeft 85% van

Nadere informatie

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen Effectevaluatie Door: Rienke Bannink (Erasmus MC) E-mail r.bannink@erasmusmc.nl i.s.m. Els van As (consortium Rivas-Careyn),

Nadere informatie

Menu-engineering in restaurants

Menu-engineering in restaurants Menu-engineering in restaurants Machiel Reinders, Wageningen University & Research Joris Heijnen & Erik van Bommel, Variatie in de Keuken Marlijn Huitink & Coosje Dijkstra, Vrije Universiteit Amsterdam

Nadere informatie

DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID OVER GOEDE DOEL

DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID OVER GOEDE DOEL Meting maart 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl DONATEUR KIEST GOEDE DOEL VANWEGE ONDERWERP EN STOPT MET STEUN VANWEGE ONTEVREDENHEID

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie