Meer waarde. met PIA. Evaluatie Project Professioneel Inkopen en Aanbesteden (PIA)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Meer waarde. met PIA. Evaluatie Project Professioneel Inkopen en Aanbesteden (PIA)"

Transcriptie

1 Meer waarde met PIA Evaluatie Project Professioeel Ikope e Aabestede (PIA)

2

3 Meer waarde met PIA Evaluatie Project Professioeel Ikope e Aabestede (PIA)

4

5 Voorwoord De Stuurgroep PIA heeft i maart 2006 aa Bureau Bartels opdracht gegeve om ee evaluatie uit te voere va het project Professioeel Ikope e Aabestede (PIA). Aa de evaluatie is door ee groot aatal persoe ee bijdrage geleverd. I de eerste plaats bedake we mevrouw mr. M.C. va t Wout e mevrouw ir. C.J.M. Bolhuis- Lemmes va de projectdirectie PIA voor de praktische odersteuig bij het oderzoek. Verder zij we de verschillede respodete dak verschuldigd voor de bereidheid om aa het oderzoek mee te werke. Hiertoe behore oder adere de lede va Stuurgroep e Klakbordgroep, medewerkers va de PIA-projectdirectie, de Coördiered Directeure Ikoop (CDI s), PIT-projectleiders e vertegewoordigers va het bedrijfsleve. Het oderzoek is uitgevoerd oder toezicht va ee begeleidigscommissie die als volgt was samegesteld: de heer drs. J.P. Witers e de heer drs. L.K. Peereboom (Miisterie va Ecoomische Zake), mevrouw drs. E.J.C. Bijlsma (Programma Adere Overheid) e mevrouw mr. M.C. va t Wout, mevrouw ir. C.J.M. Bolhuis-Lemmes e de heer drs. P.D. va Ake (alle projectdirectie PIA). De voorzitter va de begeleidigscommissie was de heer drs. P.H.B. Peekamp (Miisterie va Bieladse Zake, Kwartiermaker ABD-Iterim). We dake de lede va de commissie voor hu deskudige advies e begeleidig bij het uitvoere va de evaluatie. We hope dat het rapport ee goed izicht geeft i de uitvoerig e resultate va het PIA-project e ee bijdrage ka levere aa het verder professioalisere va ikope e aabestede bij de overheid. Bureau Bartels B.V. Amersfoort

6 Meer waarde met PIA

7 Ihoud Voorwoord... 3 Samevattig e coclusies Ileidig achtergrod doel e aadachtspute voor de evaluatie aapak va de evaluatie opbouw va het rapport Ihoud e doelstellige va het PIA-project ileidig de start va het pia-project de doorstart va het pia-project Orgaisatie e uitvoerig va het PIA-project ileidig de orgaisatie(structuur) va het pia-project koste pia-project aspecte va orgaisatie e uitvoerig samewerkig e afstemmig met extere iitiatieve... 55

8 4 Meerwaarde e resultate PIA-project ileidig doelstellige va het pia-project aalyse e izicht europees aabestede elektroisch ikope e aabestede etwerkvormig e keis dele gezamelijk ikope e aabestede duurzaam ikope professioaliserig fiaciële resultate professioaliserig ikope e aabestede Bouwstee voor de toekomst ileidig de spiegel vauit het bedrijfsleve verakerig va het pia-project leereffecte voor iterdepartemetale samewerkig Bijlage I Samestellig begeleidigscommissie Bijlage II Geraadpleegde persoe Bijlage III Visiedocumet Meer waarde met PIA Bijlage IV Projecte e iitiatieve PIA Bijlage V Overzicht PIA-luches Bijlage VI Beschrijvig PIT-productgroepe Bijlage VII Duurzaamheidsaspecte i PIT-productgroepe Bijlage VIII Presetie vergaderige CDI s aar miisterie Meer waarde met PIA 6

9 Samevattig e coclusies Evaluatie professioeel ikope e aabestede (PIA) I. CONTEXT VAN DE EVALUATIE PIA I 1999 heeft de Tweede Kamer het Actiepla Professioeel Ikope e Aabestede (PIA) vastgesteld. Het cetrale doel va dit actiepla was dat de miisteries ieder voor zich e gezamelijk ee aatal stappe zoude zette aar ee (verdere) professioaliserig va de ikoopfuctie bij de (rijks)overheid e was daarmee ee opdracht aa de departemete. I het kielzog va het Actiepla PIA werd ook de projectdirectie PIA igesteld. Deze projectdirectie moest gaa fuctioere als ee buiteboordmotor om PIA als proces bie de departemete te facilitere e daarmee tot ee succes te make. De feitelijke uitvoerig va het PIA-project is gestart i 2001 e is medio 2006 beëidigd. Bij de start was voorzie i ee evaluatie va het project. I deze rapportage wordt verslag gedaa va de resultate va deze evaluatie. Er is voor ee aapak gekoze waarbij het accet op de samevattig e coclusies is gelegd; het hoofdrapport ka als aslagwerk e oderbouwig worde beschouwd. Doel e aapak evaluatie Het doel va de evaluatie was om atwoord te geve op ee zestal hoofdvrage: Wat heeft het PIA-project opgeleverd i terme va professioaliserig? Wat heeft het PIA-project fiacieel e i terme va efficiecy opgeleverd? Wat heeft het bedrijfsleve gemerkt va het PIA-project, met ame va het Pro-gramma Ikoop Taakstellig (PIT)? Welke ivloed of effect heeft het PIA-project gehad op de departemetale orgaisaties e i het bijzoder de positie va de ikooporgaisatie? Welke relatie was er tusse het PIA-project e beleid op het gebied va MKB, duurzaam ikope, iovatiebevorderig? Welke meer algemee lesse voor iterdepartemetale samewerkig zij er uit de evaluatie va het PIA-project te destillere? Voor het beatwoorde va deze vrage is ee tweetal hoofdactiviteite uitgevoerd, amelijk de deskresearch e het veldwerk. De deskresearch bestod met ame uit het aalysere va documete die tijdes het PIA-project zij voortgebracht e va otule 7

10 va vergaderige va de diverse gremia die rodom de projectdirectie PIA fuctioeerde. Het veldwerk betrof gesprekke met persoe die direct e idirect bij het PIAproject betrokke zij geweest. Het gaat da bijvoorbeeld om lede va de Stuurgroep PIA, de Klakbordgroep, de PIA-projectdirectie, de Coördiered Directeure Ikoop (CDI s), PIT-projectleiders e vertegewoordigers va het bedrijfsleve. Alvores i te gaa op de beatwoordig va deze hoofdvrage schetse we eerst op hoofdlije de otwikkelig die het PIA-project heeft doorgemaakt. Deze otwikkelig is amelijk ook relevat voor de beatwoordig va bovestaade vrage. Levesfase va het PIA-project Uit de evaluatie is aar vore gekome dat er ee aatal (leves)fase va PIA te oderscheide zij. I elk va deze fase heeft de projectdirectie PIA specifieke accete gelegd. I de eerste fase vod i feite ee heroriëtatie op de doelstellige plaats die oor-sprokelijk i het Actiepla Professioeel Ikope e Aabestede va 1999 opgeome ware, amelijk: a. De rijksoverheid voldoet i 2000 aa de Europese aabestedigsrichtlije. b. De rijksoverheid past iovatief aabestede op groeiede schaal toe. Over drie jaar make iovatief ikope e aabestede ee substatieel deel uit va de portefeuille. c. De rijksoverheid publiceert over twee jaar alle Europese aabestedige elektroisch. De achtergrod voor deze heroriëtatie was dat al vrij sel duidelijk werd dat het om te ambitieuze doelstellige gig. Dit gold da met ame voor de doelstellige op het gebied va iovatief aabestede e het op korte termij voldoe aa de Europese aabestedigsregels. Bij de start va het PIA-project bleek amelijk dat bij de departemete veelal ee beperkt e versipperd beeld bestod va de eige ikoop. Daaraast bleke de departemete iet te beschikke over Coördiered Directeure Ikoop die de rol, take e bevoegdhede hadde die feitelijk odig ware om de geformuleerde ambities op korte termij te (helpe) implemetere. Als resultaat va deze eerste (heroriëtatie)fase werd de volgede cetrale doelstellig voor de resterede uitvoerigsperiode gedefiieerd: Het i brede zi professioalisere va ikope e aabestede bij de (rijks)overheid. Meer waarde met PIA 8

11 I het visiedocumet Meer Waarde met PIA is vervolges ader gecocretiseerd wat de rijksoverheid oder professioeel ikope verstaat. Deze visie werd breed gedrage, hetgee tot uitdrukkig is gebracht doordat het visiedocumet door de plaatsvervaged secretarisse-geeraal va alle departemete is oderteked. I de tweede fase va het PIA-project kwam het accet te ligge op het boeke va resultate. Daarbij werd met ame igezet op het idetificere e beutte va kase op het gebied va ee verbeterde efficiecy bij de rijksoverheid. Hiertoe werd door de CDI s ee egetal gebiede geselecteerd de zogeaamde EI-acties (Efficiecyslag Ikoop) die als meest kasrijk werde bestempeld. Gedurede de tweede fase am ook de extere druk toe om cocrete resultate te boeke. Dit had vooral te make met de besparige die het kabiet Balkeede via ikoop e aabestede wilde gaa realisere: de zogeaamde ikooptaakstellige. De eerste ikooptaakstellig va 50 miljoe euro werd i 2003 door het kabiet vastgesteld. I 2004 volgde og ees ee taakstellig va 100 miljoe euro, zodat het totale fiaciële volume daarmee uitkwam op 150 miljoe euro. I de derde fase va het PIA-project stod vooral het verdeligsvraagstuk va de ikooptaakstellige over de departemete e/of productgroepe cetraal. Voor het realisere va de eerste ikooptaakstellig heeft de projectdirectie PIA i samewerkig met de CDI s ee aatal productgroepe gedefiieerd. Verwacht werd dat voor deze productgroepe aazielijke besparige op de ikoop mogelijk ware. I totaal gig het om ege productgroepe zoals drukwerk, post e diestauto s die vaaf dat momet aageduid werde met de term PIT-productgroepe 1. Het bleek ee complexe aagelegeheid te zij om de taakstellige over de productgroepe te verdele. Terwijl dit verdeligsvraagstuk va de eerste ikooptaakstellig og speelde werd tijdes de formatie va het kabiet Balkeede II ee tweede ikooptaakstellig va 100 miljoe euro afgesproke. Daarbij was het al sel duidelijk dat het totale fiaciële volume va 150 miljoe euro los va het verdeligsvraagstuk (zie hierbove) sowieso iet allee vauit de PITproductgroepe gerealiseerd ko worde. Als oplossigsrichtig werd (daarom) gekoze voor ee aapak waarbij de 150 miljoe euro verdeeld werd over de begrotige va de departemete. I deze opzet was het da aa de departemete zelf 1 PIT staat voor Programma Ikoop Taakstellig. 9

12 om te trachte om hu eige deel va de taakstellig te realisere via besparige op de ikoop, da wel op ee adere wijze. De verdelig va de ikooptaakstellige aar de begrotige va de departemete is ee vrij moeizaam traject gebleke waarbij het psg-beraad uiteidelijk de koop doorgehakt heeft. I de vierde fase va het PIA-project heeft vooral de opzet e de uitvoerig va de PITproductgroepe cetraal gestaa. Hierbij gig het dikwijls om te kome tot complexe aabestedige waarbij diverse departemete (e adere overheidsgeledige) betrokke ware. II. Beatwoordig oderzoeksvrage Nadat i het voorgaade de bredere cotext is beschreve, gaa we u over tot de feitelijke beatwoordig va de oderzoeksvrage. Het totaal va de atwoorde vormt het oordeel te aazie va de vraag of de cetrale doelstellig va het PIA-project is bereikt. Bouwstee e adere achtergrodiformatie kue i het hoofdrapport worde aagetroffe. Wat heeft het PIA-project opgeleverd i terme va professioaliserig? Aa de had va de resultate va de evaluatie ka worde gecocludeerd dat het PIAproject ee bijdrage heeft geleverd aa haar hoofddoelstellig: Het i brede zi professioalisere va ikope e aabestede bij de (rijks)overheid. I de eerste plaats blijkt dit uit de specifieke acties die op dit vlak zij uitgevoerd, zoals aadacht voor de take e bevoegdhede va de CDI s i de diverse departemete, de afstemmig tusse ikoop e de plaig- e cotrolcyclus e aadacht voor huma resource maagemet va de ikoopfuctie bij de rijksoverheid. I de tweede plaats heeft de projectdirectie PIA igezet op ee aatal thema s die eveees va belag zij voor deze professioaliserig. Uit de evaluatie is aar vore gekome dat de projectdirectie PIA vooral ee actieve e positieve rol heeft gespeeld bij de volgede thema s: het versterke va het izicht bij de departemete va ikoop(strome); het otwikkele va blijvede (keis)etwerke tusse overheidsikopers; het bevordere va gezamelijk ikope e aabestede; het stimulere va elektroisch ikope e aabestede. Meer waarde met PIA 10

13 Bij de start va het PIA-project bleek dat bij de departemete veelal sprake was va beperkt izicht i de eige ikoopstrome. De projectdirectie PIA heeft diverse iitiatieve otplooid zoals het (late) uitvoere va ikoopdiagoses e ulmetige die hieri verbeterig hebbe aagebracht. Verder blijkt de projectdirectie PIA ee actieve rol te hebbe gespeeld bij het (helpe) opzette va verschillede type orgaisatorische e virtuele (keis)etwerke. Bij de orgaisatorische etwerke gaat het da met ame om NEVI-Publiek e het CDI-overleg. Qua virtuele etwerke kue vooral e PIANOdesk als parels va het PIA-project worde geoemd. Vooral via de ikooptaakstellige va het kabiet e de daaruit voortvloeiede PIT-productgroepe is ee sterke impuls gegeve aa het bevordere va gezamelijk ikope e aabestede. Te aazie va het thema elektroisch ikope e aabestede zij (mede) met de projectdirectie PIA verschillede stappe gezet. Zo heeft de projectdirectie PIA ee bijdrage geleverd aa het opzette va TederNed, dat op het momet va de evaluatie i de steigers stod. Verder heeft de projectdirectie PIA het project Elektroisch Bestelle e Facturere op gag gebracht. Naast de hierbove besproke primaire thema s heeft het PIA-project (i meer odersteuede zi) ee bijdrage geleverd aa thema s zoals duurzaam ikope e Europees aabestede. Voor het thema duurzaam ikope geldt dat de projectdirectie PIA afstemmig heeft gezocht met het Miisterie va VROM, er aadacht is besteed aa bewustwordig rodom dit thema (via de CDI s) e dat duurzaamheidsaspecte i de aabestedige va de PIT-productgroepe zij betrokke. Voor het thema Europees aabestede heeft de projectdirectie PIA zich gecocetreerd op ee faciliterede e voorlichtede rol. Zo heeft de projectdirectie PIA (same met adere) voorlichtigsbijeekomste op het gebied va Europees aabestede georgaiseerd. Verder heeft de projectdirectie PIA iitiatieve otplooid die er op gericht ware om meer izicht te krijge i voorgeome e lopede Europese aabestedige vauit de departemete. Wat heeft het PIA-project fiacieel e i terme va efficiecy opgeleverd? Hiervoor hebbe we al aagegeve dat er i het regeerakkoord rijksbrede ikoop-taakstellige ware opgeome. Deze ikooptaakstellige zij uiteidelijk verdeeld over de begrotige va de departemete. Hiermee werd het i feite bij voorbaat geborgd dat de ikooptaakstellige ook gerealiseerd zoude worde. Daarbij werd het aa de departemete zelf overgelate of zij hu deel va de taakstellige via ikoopbesparige e efficiecyverbeterige zoude realisere of aderszis (via bezuiigige). 11

14 Ee vraag die hierbij aar vore komt is da ook i hoeverre de ikooptaak-stellige uiteidelijk via de weg va ikoop of op ee adere wijze gerealiseerd zij e worde. Om hier zicht op te krijge heeft de projectdirectie PIA i samewerkig met de PIT-productgroepe aalyses uitgevoerd va de besparige e efficiecyverbeterige die samehage met de rijksikoop. Ee belagrijke coclusie uit deze aalyses is dat de verschillede besparige e efficiecyverbeterige iet uitsluited e exclusief aa de activiteite die vauit het PIA-project zij geïitieerd, toegeschreve kue worde. Dit omdat er bijvoorbeeld ook door de departemete zelf aapalede iitiatieve zij otplooid die effect hebbe gehad op besparige e efficiecyverbeterige rodom de rijksikoop. Bij de geoemde aalyses is verder ee oderscheid gemaakt tusse directe e idirecte besparige. Bij directe besparige gaat het om besparige die via de PIT-productgroepe tot stad zij gekome. Idirecte besparige hebbe betrekkig op verbeterige va de efficiecy va de ikoopprocesse bij de rijksoverheid zelf. I de aalyses is daarbij met ame gekeke aar de reductie va het aatal facture e het aatal leveraciers. Idie de directe e idirecte compoete va besparige op de rijksikoop worde geaggregeerd, kome de geraamde structurele besparige te tijde va de evaluatie uit tusse de 91 miljoe euro e 116 miljoe euro (zie paragraaf 4.10). Daarbij diet aageteked te worde dat het hierbij om ee tussetijdse ramig gaat. Immers, bij de ikooptaakstellige was sprake va ee igroeisceario waarbij uiteidelijk het totale volume va 150 miljoe euro i 2007 gerealiseerd moet zij. Gecocludeerd ka dus worde dat via de weg va ikoopbesparige e efficiecy-verbeterige aazielijke resultate zij geboekt, maar vooralsog iet ter grootte va het eiddoel va 150 miljoe euro. Te verwachte valt dat i de komede periode og additioele besparige e efficiecyverbeterige bijvoorbeeld vauit lopede e voorgeome aabestedige vauit de PIT-productgroepe tot stad gebracht zulle worde. Hierdoor is het mogelijk dat uiteidelijk ook lags de weg va ikoopbesparige e efficiecyverbeterige de ikooptaakstellige gerealiseerd kue gaa worde. Wat heeft het bedrijfsleve gemerkt va het PIA-project, met ame va het Programma Ikoop Taakstellig? Over het algemee heeft het PIA-project zich vooral gericht op het professioalisere va de ikoop bij de (rijks)overheid. Dat impliceert dat ee belagrijk deel va de otplooide iitiatieve iet direct gericht ware op het bedrijfsleve. Hierdoor heeft het bedrijfsleve da ook maar i beperkte mate te make gehad met het PIA-project. Ee uitzoderig hierop wordt gevormd door de PIT-productgroepe. Bij ee aatal productgroepe hadde op het momet va de evaluatie amelijk al aabestedige plaatsgevode. Bij deze aabestedigsprocedures Meer waarde met PIA 12

15 ware uiteraard bedrijve betrokke. Uit de ervarige die de bedrijve hiermee hebbe opgedaa, kue de volgede rode drade worde afgeleid. Het betrokke bedrijfsleve geeft aa dat de gezamelijke aabestedige va de overheid zoals die bie de PIT-productgroepe plaatsvide ook iter bij de bedrijve ee aatal voordele met zich meebrege. Zo kue bedrijve idie zij succesvol zij bij dergelijke collectieve aabestedige volges dezelfde stadaarde e afsprake zake doe met verschillede overheidspartije. Hiermee wordt dus ook voor de bedrijve versipperig voorkome. I het verlegde hierva oemt ee aatal bedrijve dat zij hierdoor iter efficiecywiste kue boeke, doordat zij bijvoorbeeld mider facture hoeve te versture e te verwerke. Nog ee ader positief aspect dat verschillede bedrijve aar vore brege, is dat zij door de aabestedigsprocedure i staat zij geweest om beter da voorhee keis te eme va wese e behoefte die overheidsbreed spele. Zij hebbe daardoor ee belagrijke (potetiële) klat beter lere kee. Daaraast wordt er vauit het bedrijfsleve ook ee aatal kritische kattekeige of aadachtspute aar vore gebracht. De belagrijkste pute geve we hieroder weer. Allereerst wordt door ee aatal bedrijve aagevoerd dat de overheid (veel) meer zou kue bespare idie zij iet te gefixeerd zou zij op éé oderdeel va ee kete (allee product x kope), maar op de hele kete zou izette. Door ee itegrale aapak va hele ketes ka volges deze bedrijve de overheid og tot verdere besparige e efficiecyverbeterige kome. Samehaged met het voorgaade put brege ook diverse bedrijve aar vore dat zij i de aabestedigsprocedure bespeurd hebbe dat er bie de PIT-productgroepe ee (te) grote adruk werd gelegd op het realisere va prijsvoordele. I de optiek va deze bedrijve gig deze fixatie op prijs te koste va zake als kwaliteit e after sales service. Ee ader belagrijk aadachtsput dat door het bedrijfsleve aar vore wordt gebracht betreft het uitutte of ivulle va de matelcotracte. Hiermee wordt bedoeld dat het aagaa va matelcotracte met het bedrijfsleve maar ee eerste stap is om tot besparige te kome. Daara zulle de diverse overheidsgeledige 13

16 amelijk ook volges deze cotracte moete gaa ikope. Daarvoor is het oodzakelijk dat de diverse (oderdele va) departemete e agetschappe goed op hoogte zij va het bestaa va de matelcotracte. Het ivulle va de matelcotracte, e vauit de overheid gezie het realisere va de besparige, vraagt i de optiek va de bedrijve structureel aadacht. Er bestaat, met adere woorde, bij het bedrijfsleve ee zekere agst dat a het tekee va de cotracte de aadacht voor de implemetatie bij de overheid verslapt. Welke ivloed of effect heeft het PIA-project gehad op de departemetale orgaisaties e i het bijzoder de positie va de ikooporgaisatie? Uit de evaluatie is gebleke dat het PIA-project op ee aatal wijze ivloed heeft gehad op de positie va ikoop bie de departemetale orgaisaties. Dat belagrijkste wijze waarop dit heeft plaatsgevode, zij de volgede: Het op de kaart zette va de ikoopfuctie. Bij de start va het PIA-project had het vak ikoper bij de overheid betrekkelijk weiig aazie. Het PIA-project heeft er (mede) toe geleid dat er meer waarderig e belagstellig is gaa otstaa voor het ikoopvak e voor het belag va ikope e aabestede bij de (rijks)overheid. Hiermee samehaged is ikoop ook meer op de ageda kome staa va de departemetale bedrijfsvoerig e bij de top va de departemete (SG s e psg s). Zo hebbe verschillede psg s als portefeuillehouders va de PIT-productgroepe gefuctioeerd e is er bie het psg-beraad ee Kerteam Ikoop geformeerd. Voortbordured op de ervarige die met het PIA-project zij opgedaa zal aar de toekomst het PIA-gedachtegoed verakerd worde i de lij. De aasturig va de toekomstige CPO Rijk (Chief Procuremet Officer Rijksoverheid) zal amelijk plaatsvide door het Kerteam Ikoop. Dit Kerteam, bestaade uit de psg s va de Miisteries va Fiacië, Verkeer e Waterstaat, Defesie e Ecoomische Zake, zal zorg drage voor ee verakerig met het psg-beraad. Hiermee komt zowel de aasturig va de CPO Rijk als die va de departemetale CDI s i de bekede e bestaade lije zoals die voor de bedrijfsvoerig va de departemete gelde. Het opzette e otwikkele va het CDI-overleg. Het CDI-overleg heeft met de projectdirectie PIA als trekker ee otwikkelig doorgemaakt va ee situatie waarbij de CDI s elkaar maar i beperkte mate kede tot de huidige situatie Meer waarde met PIA 14

17 waarbij CDI s elkaar ook zoder de projectdirectie PIA wete te vide. Dit heeft geleid tot samewerkig op het gebied va ikope e aabestede e het dele va keis e ervarige. Het is de bedoelig dat het CDI-overleg ook a afloop va de PIA-periode gecotiueerd zal worde. Het versterke e verduidelijke va de positie va de CDI s. Hoewel er ook vauit de departemete zelf de odige impulse zij gegeve, heeft het PIA-project hieri ee (odersteuede) rol gespeeld. Eerzijds heeft deze rol betrekkig op de cotet die door de projectdirectie PIA otwikkeld werd. Aderzijds vormde de rol e positie va de CDI va meet af aa éé va de deelprojecte va het PIAproject. Doel va dit project was om de coördierede positie va CDI s te verduidelijke e te verstevige. Het verbetere va de oderlige samewerkig, etwerkvormig e (daarmee) samehagede uitwisselig va keis tusse de departemete e de CDI s. Dit is oder adere gerealiseerd via het opzette e otwikkele va het CDI-overleg. Maar ook iitiatieve zoals de opzet va de PIT-productgroepe, NEVI-Publiek, PIANOdesk e hebbe hier ee rol i gespeeld. Welke relatie was er tusse het PIA-project e beleid op het gebied va MKB, duurzaam ikope, iovatiebevorderig? Hierbove is al gecostateerd dat de relaties tusse het PIA-project e het bedrijfsleve vooral gerelateerd ware aa de ege PIT-productgroepe. Uit de aalyses va de PITproductgroepe blijkt dat er verschillede aabestedige zij geweest op markte waar het MKB iet of auwelijks actief is. Dit geldt bijvoorbeeld voor de eergiemarkt e de meeste percele va de postmarkt. Hierbij hebbe zich door de collectieve aabestedige dus iet of auwelijks verdrigigseffecte richtig het MKB voorgedaa. Voor zover er wel sprake is geweest va aabestedige waar het MKB actief is zoals bij het perceel koeriersdieste bij PIT-post bestaat er over het algemee overeestemmig over het feit dat de positie va het MKB bij dergelijke percele oder druk komt te staa idie de overheid haar ikope budelt. Zo kue er i het bestek va dergelijke aabestedige eise worde opgeome zoals ladelijke dekkig va de diestverleig of miimale omvag va de offrerede bedrijve die make dat het MKB bij voorbaat buite de boot valt. Duurzaam ikope heeft bie het PIA-project structureel aadacht gekrege. Daarbij heeft, zoals hierbove aagegeve, afstemmig e samewerkig met het Miisterie va VROM plaatsgevode. Zo was de SG va VROM lid va de PIA-Stuurgroep e de 15

18 projectdirecteur PIA lid va de stuurgroep Duurzaam Ikope va VROM. Daaraast is ee medewerkster va SeterNovem bij de projectdirectie PIA gedetacheerd om odersteuig te biede bij het ivulle va duurzaamheid i de PIT-productgroepe. Uit de evaluatie is aar vore gekome dat bij diverse PIT-productgroepe duurzaamheidscriteria zij opgeome om tot ee selectie va aabieders te kome. Verder is er gedurede het PIA-project op diverse momete i het CDI-overleg, maar ook bij de PIAluches, aadacht besteed aa het oderwerp duurzaamheid. Op deze wijze werd bewustwordig gecreëerd om bij ikoop ook aadacht te scheke aa duurzaamheidsaspecte. Aa het thema iovatiebevorderig (bij het bedrijfsleve) is i het PIA-project over het algemee mider aadacht besteed. De belagrijkste rede hiervoor was dat het oppakke va dit thema i de PIA-periode og ee brug te ver was (zie fase 1 i de levesfase va het PIA-project). Desaliettemi geve ekele bedrijve die betrokke ware bij de aabestedige vauit de PIT-productgroepe aa dat zij door de collectieve aabestedige vauit de overheid wel tot iovatie zij gestimuleerd. Het PIA-project heeft wel expliciet aadacht besteed aa het stimulere va iovatieve aabestedigsmethode zoals elektroisch veile e elektroisch bestelle e facturere. Verder ka ook de iterdepartemetale samewerkig rodom ikope e aabestede zoals die bijvoorbeeld bij de PIT-productgroepe is gerealiseerd als verieuwed bestempeld worde. Welke meer algemee lesse voor iterdepartemetale samewerkig zij er uit de evaluatie va het PIA-project te destillere? Uit de evaluatie va het PIA-project kue verschillede leerervarige worde afgeleid voor iterdepartemetale samewerkig op adere terreie da ikope e aabestede. Hieroder geve we de belagrijkste leerervarige volges de respodete bekopt weer. Actieve participatie va de ambtelijke top i het project is weselijk om zake i gag te zette e kope door te hakke bij evetuele fricties. Om sel e flexibel te kue ispele op kase die zich voordoe e behoefte die spele is het ee pre idie werkkapitaal beschikbaar is. Het is va belag om iitiatieve te otplooie e de orgaisatie zodaig op te zette dat alle departemete projecteigeaar worde, om zodoede de betrokkeheid te borge. Meer waarde met PIA 16

19 Bij iterdepartemetale samewerkig is voldoede ruimte voor experimete weselijk. Vooral i de eerste fase va samewerkig is het weselijk om te otdekke waar de departemete staa e aa de had daarva tot gezamelijke doelstellige e draagvlak te kome. I de tweede fase ka het accet da verschuive aar het realisere va doelstellige waarvoor gezamelijk draagvlak bestaat. Streef bij iterdepartemetale samewerkig iet te geforceerd aar het betrekke va alle departemete, omdat er gegrode redee kue zij waarom ee departemet iet ka of wil aahake. Ee zorgvuldige selectie va het maagemet e medewerkers die iterdepartemetale projecte moete trekke is va groot belag. Daarom is het zivol om va tevore tot duidelijke profielschetse te kome e hier bij de wervig e selectie ook aa vast te houde. Iterdepartemetale iitiatieve vrage va meet af aa om aadacht voor commuicatie e bijbehorede voorzieige. Met commuicatie ka proactief de betrokkeheid va de departemete worde bevorderd e kue de verschillede partije structureel over het project worde geïformeerd. De projectorgaisatie va iterdepartemetale iitiatieve diet bij voorkeur fysiek buite de departemete gehuisvest te worde, terwijl de bemesig vauit meerdere departemete wordt igevuld. Hiermee wordt voorkome dat dergelijke iitiatieve te veel gelieerd worde aa éé departemet. Bij het opzette va iterdepartemetale samewerkig diet de odige aadacht geschoke te worde aa praktische zake rodom het detachere va medewerkers. Daarbij moet gelijkheid tusse deze medewerkers worde gerealiseerd, tot ee reductie va admiistratieve (dubbele) hadelige worde gekome, afsprake over fiacierig va opleidige worde gemaakt e worde voorkome dat othechtig met het moederdepartemet optreedt. 17

20 Meer waarde met PIA 18

21 1 Ileidig 1.1 Achtergrod I 1999 is door de Tweede Kamer het Actiepla Professioeel Ikope e Aabestede (PIA) vastgesteld. Zoals uit de aamgevig al mi of meer blijkt, was het cetrale doel va dit actiepla dat de miisteries ieder voor zich e gezamelijk ee aatal stappe zoude zette aar ee (verdere) professioaliserig va de ikoopfuctie bij de (rijks)overheid. I de oorsprokelijke plavormig was voorzie dat het PIA-project ee looptijd zou kee va 2001 tot e met Tussetijds is beslote om tot ee verlegig va de uitvoerigsperiode va het PIA-project te kome. Hierdoor is het PIAproject per 1 juli 2006 beëidigd. Ee belagrijke rede voor de verlegig va deze periode was gelege i het feit dat het kabiet imiddels ee tweetal taakstellige op het gebied va ikoop had geformuleerd. Deze taakstellige kwame er op eer dat i totaal 150 miljoe euro bespaard diede te worde via het vergrote va de efficiecy e professioaliserig va ikope e aabestede va de rijksoverheid. Voor het helpe realisere va deze taakstellig werd ook ee beroep gedaa op de (coördierede) rol va de PIA-Stuurgroep e de projectdirectie PIA. Va meet af aa was voorzie dat er ee evaluatie va het PIA-project opgesteld zou worde. I maart 2006 heeft Bureau Bartels va de Stuurgroep PIA da ook opdracht gekrege om deze evaluatie voor haar rekeig te eme. De evaluatie is uitgevoerd oder auspicië va ee daartoe igestelde begeleidigscommissie, waarva de samestellig i bijlage I is opgeome. De resultate va de evaluatie worde i deze rapportage weergegeve. Er is voor ee aapak gekoze waarbij het accet op de samevattig e coclusies is gelegd; het hoofdrapport ka als aslagwerk e oderbouwig worde beschouwd. 1.2 Doel e aadachtspute voor de evaluatie Het doel va de evaluatie was om atwoord te geve op ee zestal hoofdvrage: Wat heeft het PIA-project opgeleverd i terme va professioaliserig? Wat heeft het PIA-project fiacieel e i terme va efficiecy opgeleverd? Wat heeft het bedrijfsleve gemerkt va het PIA-project, met ame va het Programma Ikoop Taakstellig? 19

22 Welke ivloed of effect heeft het PIA-project gehad op de departemetale orgaisaties e i het bijzoder de positie va de ikooporgaisatie? Welke relatie was er tusse het PIA-project e beleid op het gebied va MKB, duurzaam ikope e iovatiebevorderig? Welke meer algemee lesse voor iterdepartemetale samewerkig zij er uit de evaluatie va het PIA-project te destillere? Deze doele zij vertaald i ee aatal thema s e aadachtspute voor de evaluatie (zie schema 1.1). Schema 1.1 Thema s e aadachtspute evaluatie PIA-project Orgaisatie e uitvoerig PIA-project Fase bie PIA-project Ervarige met orgaisatie(structuur) Participatie va partije i PIA-project Samewerkig e afstemmig met extere parters Meerwaarde e resultate PIA-project Producte e dieste die (mede) geïitieerd zij door de projectdirectie PIA Meerwaarde va producte/dieste va het PIA-project Betekeis va het PIA-project voor aspecte va professioaliserig ikope e aabestede Realisatie doelstellige PIA-project Bouwstee voor de toekomst Wijze waarop PIA als project e proces verakerd is Leerervarige vauit het bedrijfsleve Bouwstee voor iterdepartemetale samewerkig 1.3 Aapak va de evaluatie Voor de uitvoerig va de evaluatie hebbe we verschillede type activiteite uitgevoerd. I de eerste plaats hebbe we de odige aadacht geschoke aa deskresearch. Daarbij hebbe we bijvoorbeeld verslage va vergaderige va verschillede gremia, die ee rol speelde bij de projectdirectie PIA, geaalyseerd. Daarbij valt te deke aa de Stuurgroep PIA, de Klakbordgroep PIA, het CDI-overleg e het Kerteam Ikoop. I Meer waarde met PIA 20

23 aavullig daarop hebbe we schriftelijke e iteret producte zoals oderzoeke, hadleidige, fact sheets, good practices bestudeerd die (mede) door de projectdirectie PIA geïitieerd da wel opgesteld zij. Naast deskresearch hebbe we voor de evaluatie va het PIA-project uiteraard ook het odige veldwerk verricht. Zo hebbe we gesprekke gevoerd met persoe die direct betrokke ware bij de orgaisatie e uitvoerig va het PIA-project. Daarbij gaat het da met ame om lede va de Stuurgroep PIA, de Klakbordgroep e de projectdirectie PIA. I bijlage II hebbe we ee meer volledig overzicht opgeome va de direct betrokkee bij de PIA-orgaisatie die wij hebbe gecosulteerd. Nog ee adere belagrijke doelgroep voor het veldwerk heeft bestaa uit persoe uit de departemete die itesief betrokke zij geweest bij de uitvoerig e implemetatie va het PIA-project. Daarbij valt met ame te deke aa de Coördiered Directeure Ikoop (CDI s). Va de verschillede departemete hebbe we voor de evaluatie da ook de betreffede CDI geraadpleegd. I bijlage II biede we izicht i de persoe die vauit de departemete zij geraadpleegd. Ee derde doelgroep voor het veldwerk heeft bestaa uit persoe die we aaduide met de term projectleiders e adere betrokkee. Hieroder verstaa we persoe die bijvoorbeeld als trekkers hebbe gefugeerd va meer omvagrijke projecte e iitiatieve die bie het PIA-project geïitieerd zij. I totaal hebbe we voor de evaluatie met egetie persoe die bie deze doelgroep geragschikt kue worde ee gesprek gevoerd. Voor ee meer volledig overzicht va deze persoe verwijze we aar bijlage II. Ee laatste doelgroep voor het veldwerk heeft bestaa uit vertegewoordigers va het bedrijfsleve. De achtergrod hierva is als volgt. Vauit het PIA-project is gestimuleerd dat de overheid(sdieste) ikooppakkette gebudeld hebbe aabesteed. Dit heeft met ame plaatsgevode via de zogeaamde PIT-productgroepe (Programma Ikoop Taakstellig) die vauit het PIA-project zij gecoördieerd. Zoals uit de aamgevig al mi of meer blijkt, zij deze PIT-productgroepe voortgevloeid uit de eerste ikooptaakstellige va het kabiet. I de evaluatie hebbe we voor drie va deze productgroepe (post, eergie e diestauto s) vertegewoordigers va het bedrijfsleve geraadpleegd. Het gig hier da om vertegewoordigers vauit het bedrijfsleve die 21

24 betrokke zij geweest bij dergelijke collectieve aabestedige va de overheid. I bijlage II hebbe we aagegeve met welke vertegewoordigers va het bedrijfsleve we ee gesprek hebbe gevoerd. 1.4 Opbouw va het rapport De opbouw va deze rapportage ziet er verder als volgt uit. I het volgede hoofdstuk gaa we eerst i op de (oorsprokelijke) ihoud e doelstellige va het PIA-project. Hiermee samehaged beschouwe we i dat hoofdstuk ook de belagrijkste wijzigige (levesfase) die zich hieri i de loop der jare hebbe voorgedaa. I hoofdstuk 3 gaa we meer specifiek i op de orgaisatie e uitvoerig va het PIA-project e partije die daarbij ee rol hebbe gespeeld. De meerwaarde e resultate va het PIAproject zulle da i hoofdstuk 4 cetraal staa. We rode deze evaluatie af met hoofdstuk 5 waari we ee aatal bouwstee voor de toekomst formulere die uit de evaluatie va het PIA-project te destillere zij. Meer waarde met PIA 22

25 2 Ihoud e doelstellige va het PIA-project 2.1 Ileidig Zoals we i de ileidig al hebbe aagegeve, zulle we i dit hoofdstuk meer specifiek igaa op de vraag wat het PIA-project oorsprokelijk ihield e welke ambities daarbij agestreefd werde. De opbouw va dit hoofdstuk ziet er da verder als volgt uit. Eerst schetse we i paragraaf 2.2 de aaleidig voor het PIA-project e de oorsprokelijke doelstellige die daarbij werde agestreefd. Vervolges kome daara i paragraaf 2.3 de verschillede levesfase va het PIA-project aa bod. We merke hierbij op dat het daarbij iet gaat om expliciete levesfase zoals die ook bie het PIA-project zelf oderscheide zij. Veeleer gaat het om fase die we zelf gerecostrueerd hebbe aa de had va de deskresearch e gesprekke die we (uit)gevoerd hebbe voor de evaluatie. Het oderscheide va deze fase is va belag om (de resultate va) het PIA-project i het juiste perspectief te kue plaatse. 2.2 De start va het PIA-project De oorsprokelijke iitiatiefemer tot het project Professioeel Ikope e Aabestede was het Miisterie va Ecoomische Zake. Het miisterie had daartoe destijds ee drietal oderlig samehagede redee. We zulle deze redee u de revue late passere. Allereerst was het zo dat het Miisterie va Ecoomische Zake costateerde bijvoorbeeld uit de discussieota Haal Pegels uit die Regels! (1999) dat er i Nederlad og wist te boeke viel qua alevig va de Europese aabestedigsregels 2. Eerzijds was dit weselijk vawege de afsprake die hierover bie de Europese Uie ware gemaakt. Aderzijds werd (door het Miisterie va Ecoomische Zake) verwacht dat ee betere alevig va de Europese aabestedigsregels ook positieve effecte ko hebbe voor de overheid e het bedrijfsleve. Daarbij valt bijvoorbeeld te deke aa zake als ee betere prijs-kwaliteitverhoudig voor de overheid e meer trasparatie i e toegakelijkheid va de aabestedige voor het bedrijfsleve. 2 Dat was overiges met ame het geval bij de adere overhede e i midere mate bij de miisteries. 23

26 Ee tweede belagrijke overwegig was destijds dat er bij het Miisterie va Ecoomische Zake maar ook bij ee aatal adere departemete zoals het Miisterie va Verkeer e Waterstaat meer belagstellig gig otstaa voor iovatief aabestede. Dat de belagstellig voor het thema iovatief aabestede destijds breder lag da het Miisterie va Ecoomische Zake blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat i de jare egetig va de vorige eeuw ee iterdepartemetale Werkgroep Iovatief Aabestede (WIA) fuctioeerde. Hieri participeerde i totaal acht departemete. De gedachte was daarbij dat de overheid marktpartije uitdaagt tot iovatie door i plaats va techische meer fuctioele eise eer te legge bij het bedrijfsleve i aabestedige. Daaraast was de gedachte dat de overheid bij haar aabestedige meer i directe zi iovaties e/of samewerkig tusse bedrijve af ko dwige. Iovatief aabestede werd daarmee eerzijds gezie als middel om het bedrijfsleve meer te betrekke bij het oplosse va verschillede maatschappelijke vraagstukke. Aderzijds ko ee dergelijke aapak ook bijdrage aa de versterkig va het iovatieve vermoge e daarmee va het cocurretievermoge va het bedrijfsleve. De derde overwegig had te make met elektroisch aabestede. De achterliggede gedachte was daarbij dat de mogelijkhede sterk gegroeid ware om ICT i te zette als odersteuig bij ikope e aabestede door de overheid. Daarbij ka da worde gedacht aa het beutte va ICT om keis e iformatie tusse overheidsikopers uit te wissele maar ook als istrumet om elektroisch aa te bestede. I het Actiepla Professioeel Ikope e Aabestede werd cocreet aasluitig gezocht bij bovestaade overwegige. I dit actiepla werde amelijk de volgede ambities verwoord: a. De rijksoverheid voldoet i 2000 aa de Europese aabestedigsrichtlije. b. De rijksoverheid past iovatief aabestede op groeiede schaal toe. Over drie jaar make iovatief ikope e aabestede ee substatieel deel uit va de portefeuille. c. De rijksoverheid publiceert over twee jaar alle Europese aabestedige elektroisch. I het Actiepla PIA werd verder duidelijk gemaakt dat departemete zelf het voortouw diede te eme om voor hu eige departemet tot de geweste professioaliserigsslag te kome. Zo werd i het actiepla bijvoorbeeld gesteld dat departe- Meer waarde met PIA 24

27 mete zelf veratwoordelijk bleve voor hu eige ikope e aabestedige. Ook werde i het Actiepla PIA zeve stappe geformuleerd die elk va de departemete diede te zette om de weselijke professioaliserig te realisere. Zo diede elk departemet bijvoorbeeld op het hoogste iveau iemad aa te wijze die veratwoordelijk werd voor de uitvoerig va het Actiepla PIA. Ook was het de bedoelig dat elk departemet ee ikoopdiagose zou gaa uitvoere. Ee belagrijk uitgagsput was verder dat de departemete aapaled aa de stappe die zij zelf behoorde te zette (zie hierbove) adrukkelijk diede te streve aar het versterke va de oderlige samewerkig. Daartoe was het bijvoorbeeld weselijk om (per productgroep) etwerke va overheidsikopers te vorme. Voor de uitvoerig va het Actiepla PIA werd ee Platform Professioeel Ikope e Aabestede voorzie. De bedoelig was dat hieri ekele plaatsvervaged secretarisse-geeraal (psg s) zoude participere alsmede ekele vertegewoordigers va het bedrijfsleve. Bij de start va het PIA-project (i 2001) is dit i ee iets adere vorm geëffectueerd door het istelle va respectievelijk de Stuurgroep PIA e de Klakbordgroep PIA. De Stuurgroep PIA bestod uit ambtelijke vertegewoordigers (op topiveau) vauit ee aatal departemete terwijl i de Klakbordgroep persoe vauit het bedrijfsleve participeerde (zie verder ook hoofdstuk 3). Daarbij is overiges qua samestellig va de Stuurgroep (og) hoger igestoke da oorsprokelijk de bedoelig was. Zo hebbe uiteidelijk drie secretarisse-geeraal (va EZ, VWS e VROM) i de Stuurgroep geparticipeerd. De rede daarvoor was om aldus het PIA-project (ook) adequaat te verakere i het SG-beraad e daarmee te kome tot ee optimale borgig va de ambities die oorsprokelijk met het PIA-project werde beoogd. I het kielzog va het Actiepla PIA werd ook ee projectdirectie PIA igesteld. De voorbereidig daarva heeft i 2000 door het Miisterie va Ecoomische Zake plaatsgevode. Het voorstel voor de opzet va de projectdirectie PIA is vervolges i dat jaar aa de verschillede SG s voorgelegd e door he geaccordeerd. Ee belagrijk uitgagsput i dit voorstel was dat de projectdirectie PIA als buiteboordmotor werd gezie om PIA als proces bie de departemete te facilitere e daarmee tot ee succes te make. Oorsprokelijk werd i het Actiepla PIA ee uitvoerigsperiode va drie jaar voorzie. I de ileidig hebbe we al aagegeve dat dit later verlegd is tot medio Daarmee kwam de totale looptijd uit op vijf jaar. 25

28 2.3 De doorstart va het PIA-project De feitelijke opstart va het PIA-project vod i de eerste helft va 2001 plaats. I die periode werde bijvoorbeeld de Stuurgroep PIA e de Klakbordgroep PIA samegesteld e werd het persoeel geworve voor de projectdirectie PIA. Medio 2001 was de projectdirectie (bija) compleet e vaaf dat momet ko da ook ee aavag worde geome met de uitvoerig va het Actiepla PIA. Overiges werd door de PIA-projectdirectie wel ervare dat de buitewereld al vaaf het vaststelle va het actiepla i 1999 resultate verwachtte, terwijl er i die periode og tijd odig was om kwartier te make. Zowel uit de aalyses va schriftelijk e elektroisch materiaal als uit de gesprekke die we met verschillede type gespreksparters hebbe gevoerd, komt aar vore dat er ee aatal (leves)fase va het PIA-project zij te oderscheide. I elk va deze fase zij daarbij specifieke accete gelegd door de projectdirectie PIA. Zoals uit het oderstaade og zal blijke zij deze fase iet allee iter door de projectdirectie PIA aagezwegeld, maar ook exter door de ikooptaakstellige die het kabiet formuleerde. We merke overiges op dat oderstaade fase iet strikt gescheide i de tijd gezie moete worde. Veeleer gig het om ee situatie va elkaar (deels) overlappede fase. De (leves)fase die we bij de evaluatie hebbe kue destillere zij de volgede: a. Heroriëtatie op doelstellige. b. Aadacht voor resultaat/efficiecy. c. De verdelig va de ikooptaakstellige. d. De uitvoerig va de PIT-productgroepe. We zulle u de verschillede levesfase va het PIA-project kort toelichte. a. Heroriëtatie op doelstellige De eerste levesfase va het PIA-project heeft al vrij sel a de start (i 2001) gelope. Zoals uit de aamgevig al mi of meer blijkt, heeft i deze fase de vraag cetraal gestaa wat als cetrale doelstellig(e) va het PIA-project beschouwd diede te worde. De achtergrod hierva was als volgt. Al vrij sel adat met de uitvoerig va het PIA-project ee aavag was geome, werd duidelijk dat er sprake was va ee te ambitieus actiepla. Dit gold da met ame voor de doelstellige op het gebied va iovatief aabestede e het op korte termij voldoe aa de Europese aabestedigsregels. Deze doelstellig bleke op dat momet ee brug te ver te zij. Meer waarde met PIA 26

29 De coclusie va deze fase was i feite dat er eerst ee aatal stappe teruggezet diede te worde. Zo bleek bij de start va het PIA-project dat er bij de departemete veelal ee beperkt e versipperd beeld bestod va de eige ikoop (aar producte, dieste, volumes e wel of iet Europees aabestede bijvoorbeeld). Ook bleke de departemete iet te beschikke over Coördiered Directeure Ikoop die de rol, take e bevoegdhede hadde die eigelijk odig ware om de geformuleerde ambities op het gebied va iovatief e Europees aabestede bie de departemete te (helpe) implemetere. Zo hadde de meeste CDI s maar izicht i dele va de ikoop (bijvoorbeeld facilitaire ikoop) va hu departemet e ware hu sturigsmogelijkhede beperkt. Bovedie gig het daarbij veelal ook om partieel izicht i de ikoop va het kerdepartemet (e iet voor departemete waartoe ook de uitvoerede e buitedieste behore). Zoder dergelijke voorzieige was het iet reëel e haalbaar om te blijve vasthoude aa de hierbove beschreve doelstellige op het gebied va iovatief e Europees aabestede. De herijkig va de doelstellige die i feite het eidresultaat va de eerste fase vormt komt met ame tot uitdrukkig i de otitie Raamwerk PIA die i 2001 door de Stuurgroep PIA is vastgesteld. I deze otitie wordt gecocludeerd dat de oorsprokelijke doelstellige ( percele ) iet haalbaar zij gebleke. Daarom wordt i deze otitie gepleit voor ee itegrale beaderig. Uitgagsput is daarbij dat idie de overheid meer iovatief, meer Europees e meer elektroisch wil aabestede zij da eerst haar ikoop- e aabestedigsfuctie verder zal moete professioalisere. Vaaf dat momet werd de cetrale doelstellig va het PIA-project dus: Het i brede zi professioalisere va ikope e aabestede bij de (rijks)overheid. Dit hield ook i dat bij istrumete, projecte e iitiatieve die vaaf dat momet (mede) door de projectdirectie PIA geïitieerd werde zoveel mogelijk uitgegaa werd va ee brede aapak. Dus gee helpdesk Europees aabestede opzette maar ee helpdesk ikoop e aabestedig. Per saldo werde toe vooral de ambities va het oorsprokelijke Actiepla PIA met betrekkig tot iovatief e Europees aabestede losgelate. Dit gold i midere mate voor de doelstellig op het gebied va elektroisch aabestede. Dit had met ame te make met het feit dat het daarbij iet zozeer gig om bepaalde type of vorme va ikope te stimulere maar meer om de methode waarmee igekocht e aabesteed werd. Bovedie had de otwikkelig va ICT imiddels ee dusdaige vlucht geome dat de Stuurgroep (e de projectdirectie PIA) voldoede mogelijkhede zag om ook bij ee brede isteek elektroisch aabestede e ikope te blijve stimulere. 27

30 Tot deze fase behoort i feite ook het samestelle va ee gezamelijke visie va de overheid op ikope e aabestede. Daartoe heeft de projectdirectie PIA ee werkgroep igesteld die als taak had om deze visie te otwikkele. Dit heeft geresulteerd i ee door alle departemete oderteked visiedocumet Meer Waarde met PIA dat daara als belagrijk richtiggeved kader voor het PIA-project (maar ook voor de afzoderlijke departemete) is gaa fuctioere. I dit documet wordt amelijk kort e bodig aagegeve wat de rijksoverheid oder professioeel ikope e aabestede verstaat e hoe zij daartoe zal hadele (zie bijlage III). De projectdirectie PIA heeft haar producte (rapporte, tools, fact sheets) steeds expliciet gekoppeld aa ee passage uit de visie. Meer waarde met PIA 28

31 b. Aadacht voor resultaat/efficiecy Nadat de cetrale doelstellig va het PIA-project geformuleerd was e i het visiedocumet Meer Waarde met PIA ader gecocretiseerd was wat daaroder diede te worde verstaa, gig i de tweede fase va het PIA-project ook bijvoorbeeld bij de Stuurgroep PIA de aadacht vooral uit aar het boeke va resultate. Daarbij werd met ame igezet op het idetificere e beutte va kase op het gebied va ee verbeterde efficiecy bij de rijksoverheid. Deze fase heeft globaal gelope va eid 2001 tot de eerste helft va Om hade e voete aa deze ambitie te geve werd aa de CDI s die imiddels actief participeerde i het zogeaamde CDI-overleg waarva de projectdirecteur PIA voorzitter was (zie ook hoofdstuk 3) gevraagd om i kaart te brege waar zich bij de rijksoverheid de grootste kase voor efficiecywist voordede. Dit heeft uiteidelijk geresulteerd i ee egetal zogeaamde EI-acties (Efficiecyslag Ikoop) die als meest kasrijk werde bestempeld door de CDI s. De EI-acties zij opgeome i schema

32 Schema 2.1 Overzicht EI-acties EI-acties 1. Veratwoordelijkhede e bevoegdhede va Coördiered Directeur Ikoop (CDI) vastlegge e bekedmake 2. Ikoop maage met behulp va cijfers 3. Rol va ikoop verstevige e verakere aa het begi va de begrotigscyclus 4. Fase va otwikkelig va de ikooporgaisaties i kaart brege 5. Shared service cetre ikoop opzette 6. Ivoere elektroisch bestelle e facturere 7. Verbredig e striktere toepassig raam- e matelcotracte 8. Bespare op ikooppakkette: ihuur extere adviseurs, uitzedkrachte e ihuur ICT-professioals 9. Samewerke (met ame gezamelijk ikope e aabestede e keis dele) I latere istatie zij de EI-acties 2 e 3 samegevoegd tot de EI-actie: Hoe krijg je ikoop verakerd i de plaig- e cotrolcyclus. Hoewel i eerste istatie deze tweede fase dus vooramelijk iter vauit de Stuurgroep werd aagedreve, zie we dat i de loop der tijd ook exter meer druk gig otstaa om cocrete resultate te boeke. Dit heeft da met ame te make met de bezuiigige die het kabiet Balkeede via ikoop e aabestede wilde gaa realisere. Deze bezuiigige worde ook wel aageduid met de term ikooptaakstellige. De eerste ikooptaakstellig va 50 miljoe euro werd i 2003 door het kabiet vastgesteld. I 2004 volgde og ees ee ikooptaakstellig va 100 miljoe euro (i totaal dus 150 miljoe euro). De lede va de Stuurgroep PIA ware al eerder da deze formele data beked met het feit dat er (zeer waarschijlijk) ikooptaakstellige va het kabiet zoude kome. Hierdoor gave zij al i eerdere istatie aa dat hu wes tot het boeke va resultate ook vauit het perspectief va de ophade zijde ikooptaakstellige oodzakelijk was. c. De verdelig va de ikooptaakstellige Zoals hierbove aagegeve, krege de departemete te make met ee ikooptaakstellig die i eerste istatie 50 miljoe euro bedroeg. Hoewel het PIA-project iet i formele zi (bijvoorbeeld via ee schriftelijke opdrachtverleig) belast werd met het (helpe) realisere va deze taakstellig ware i de praktijk de oge toch sterk gericht op de projectdirectie PIA. Dit had mede te make met het feit dat i eerste istatie de taakstellig op de begrotig va het Miisterie va Ecoomische Zake geparkeerd werd Meer waarde met PIA 30

33 e dit miisterie (va oorsprog) auw betrokke was geweest bij het iitiëre va het PIA-project. Het iitiatief om tot ee oplossig voor het realisere va de ikooptaakstellig te kome, kwam zodoede bij de projectdirectie PIA te ligge. Verder vervulde ook de Stuurgroep PIA ee voortrekkersrol bij het oppakke va deze taakstellig. De oplossigsrichtig die aar aaleidig va de eerste ikooptaakstellig gekoze werd, bestod er uit dat de projectdirectie PIA i samewerkig met de CDI s ee aatal productgroepe defiieerde, waarva verwacht werd dat aazielijke besparige op de ikoop mogelijk ware. I totaal gig het om ege productgroepe zoals drukwerk, post e diestauto s die vaaf dat momet aageduid werde met de term PIT-productgroepe 3. De bedoelig was dat de departemete rodom deze PITproductgroepe itesief zoude gaa samewerke op het gebied va ikope e aabestede om de besparige te realisere. I deze zi gig het dus om ee iovatieve aapak va iterdepartemetale samewerkig waarva verwacht werd dat dit ook de weselijke professioaliserig va ikope e aabestede bij de (rijks)overheid te goede zou kome. I deze zi kode de lage termij-doelstellig va professioaliserig e de korte termij-oodzaak tot het realisere va besparige op de ikoop da ook had i had gaa. I eerste istatie werd getracht om tot ee zorgvuldige (taak)verdelig te kome va de ikooptaakstellig va 50 miljoe euro over de productgroepe. Hierbij speelde de projectdirectie PIA e de Stuurgroep PIA ee coördierede rol. Al sel bleek dat dit ee complexe aagelegeheid was waarover veel discussie gig otstaa. Zo moest de taakstellig verdeeld worde over de productgroepe, over de tijd (wat i welk jaar te realisere) e over de departemete (de bijdrage va de departemete aa de afzoderlijke taakstellige voor de productgroepe). Bovedie diede daarbij da ee moitorig plaats te vide, waarbij bijvoorbeeld dubbeltellige moeste worde voorkome. Dergelijke hobbels bleke moeilijk te overwie, ook al gezie het feit dat departemete voorzage dat hu iformatiesysteme rodom ikoop iet direct aaslote op de PIT-productgroepe. Hierdoor was het bij voorbaat duidelijk dat besparige op de ikoop voor de PIT-productgroepe lastig te oderbouwe zoude zij. Terwijl de projectdirectie PIA og volop met de departemete i de slag was om de eerste ikooptaakstellig te helpe realisere, werd tijdes de formatie va het kabiet 3 PIT staat voor Programma Ikoop Taakstellig. 31

DE PASSER. Een nieuw Strategisch Beleidsplan: Samen beter, beter samen! RESPONZ Passend antwoord op speciaal onderwijsvragen

DE PASSER. Een nieuw Strategisch Beleidsplan: Samen beter, beter samen! RESPONZ Passend antwoord op speciaal onderwijsvragen JANUARI 2016, NUMMER 7 DE PASSER RESPONZ Passed atwoord op speciaal oderwijsvrage Ifobulleti over relevate otwikkelige voor medewerkers Ee ieuw Strategisch Beleidspla: Same beter, beter same! THEMANUMMER

Nadere informatie

Evaluatierapport. Tevredenheidsonderzoek NMV Nederlandse Montessori Vereniging 2005. Eindrapportage. BvPO

Evaluatierapport. Tevredenheidsonderzoek NMV Nederlandse Montessori Vereniging 2005. Eindrapportage. BvPO Evaluatierapport Tevredeheidsoderzoek NMV Nederladse Motessori Vereigig 2005 Eidrapportage BvPO Bureau voor praktijkgericht oderzoek, Groige BvPO BUREAU VOOR PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK POSTBUS 9505, 9703

Nadere informatie

RAADS IN FORMATIE BRIE F

RAADS IN FORMATIE BRIE F RAADS IN FORMATIE BRIE F gemeete WOERDEN Va: college va burgemeester e wethouders Datum: 1 december 2011 Portefeuillehouder(s): Titia Cosse Portefeuille(s): portefeuille Moumete e Archeologie Cotactpersoo:

Nadere informatie

Strategic Workforce Management

Strategic Workforce Management Strategic Workforce Maagemet Ee strategische focus op persoeelsplaig is belagrijker da ooit. Itroductie Het is aa de orde va de dag; persoeel wordt otslage e de werkloosheid stijgt, maar tegelijkertijd

Nadere informatie

Verbeterbeleid. Avonturijn

Verbeterbeleid. Avonturijn Verbeterbeleid Avoturij 2 Als u ee keer mider tevrede over os bet... Ee verbeterput Odaks dat wij os best doe de opvag va uw kid zo goed mogelijk te verzorge, ka het voorkome dat u ees wat mider tevrede

Nadere informatie

Klanten binden door excellente dienstverlening

Klanten binden door excellente dienstverlening Klate bide door excellete diestverleig Customer excellece als oderscheided vermoge De wijze waarop cosumete aar diestverleig kijke, veradert met hoge selheid. Steeds meer cosumete gebruike de digitale

Nadere informatie

Stand van zaken, april 2008. bibliotheekvernieuwing in Noord-Holland

Stand van zaken, april 2008. bibliotheekvernieuwing in Noord-Holland Stad va zake, april 2008 bibliotheekverieuwig i Noord-Hollad P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Ihoudsopgave 5 1 Voorwoord 7 2 Ileidig 2.1 Rapport va commissie Meijer e start bibliotheekverieuwigsproces

Nadere informatie

Monitor Convenant Professionalisering en begeleiding onderwijspersoneel in primair en voortgezet onderwijs. Nulmeting bij besturen en directeuren

Monitor Convenant Professionalisering en begeleiding onderwijspersoneel in primair en voortgezet onderwijs. Nulmeting bij besturen en directeuren Moitor Coveat Professioaliserig e begeleidig oderwijspersoeel i primair e voortgezet oderwijs Nulmetig bij besture e directeure Jos va Kuijk Gerrit Vrieze Tessa Marx Jauari 2008 Moitor Coveat Professioaliserig

Nadere informatie

Effectief document- en risicobeheer

Effectief document- en risicobeheer Tekee voor efficiecy Effectief documet- e risicobeheer Met KOVO s techisch iformatiecetrum (TIC) altijd toegag tot actuele tekeige e documete é voldoe aa de eise va wet- e regelgevig. Succesvol documetbeheer

Nadere informatie

evaluatie in de goede toon

evaluatie in de goede toon P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d evaluatie i de goede too Tusse raad e burgemeester Hadreikig evaluatiegesprek gemeeteraad e burgemeester evaluatie i de goede too Tusse raad e burgemeester P R

Nadere informatie

Naar SKOFV GMR 2.0! eindrapport GMR werkgroep 8 Mei 2012

Naar SKOFV GMR 2.0! eindrapport GMR werkgroep 8 Mei 2012 Naar SKOFV GMR 2.0! eidrapport GMR werkgroep 8 Mei 2012 Pagia 1 va 22 Ihoudsopgave 1. Ileidig... 3 2. Equêtes... 4 2.1 Aalyse equête GMR lede... 4 2.2 Aalyse equête school MR-e... 4 3. Voorbeelde uit de

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering De Amersfoortse Verzekerige Stadsrig 15, postbus 42 3800 AA Amersfoort Tel. (033) 464 29 11 Fax (033) 464 29 30 Wijzigigsformulier Ziektekosteverzekerig Gegevesverwerkig Bij deze wijzigig worde persoosgegeves

Nadere informatie

BU ERNST &YOUNG. tl n. Ll u n. [j l.\ [J n [J ;] IJ IJ. Illll""' VERTROUWELIJK De Raad van de gemeente Nijmegen Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN

BU ERNST &YOUNG. tl n. Ll u n. [j l.\ [J n [J ;] IJ IJ. Illll' VERTROUWELIJK De Raad van de gemeente Nijmegen Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN [1 ] Jl "1 1 I 3 a tl Illll""' VERTROUWELIJK De Raad va de gemeete Nijmege Postbus 9105 6500 HG NIJMEGEN BU ERNST &YOUNG Erst & Youg Accoutats LLP Meader 861 6825 MH Arhem Postbus 30116 6803 AC Arhem Tel.:

Nadere informatie

Aanvullende Voorwaarden Webdiensten en Producten

Aanvullende Voorwaarden Webdiensten en Producten a G Silvesterstraat 19 6603 DW Wijche T 024 66 90 558 E ifo@rapolie.l Aavullede Voorwaarde Webdieste e Producte 1 Ileidig Deze Aavullede Voorwaarde Webdieste e Producte ( AVWP ) vorme ee aavullig op de

Nadere informatie

Tabellenrapportage CQ-index Kraamzorg

Tabellenrapportage CQ-index Kraamzorg Tabellerapportage CQ-idex Kraamzorg Jauari 2011 Ihoud Pagia Algemee uitleg 1 Deelame e bevalmaad 1 De itake 2 3 Zorg tijdes de bevallig 3 4 Zorg tijdes de kraamperiode 4 10 Samewerkig e afstemmig 11 Algemee

Nadere informatie

Naar een werkbare verhouding tussen gemeenten en corporaties. Lessen uit het SEV-experiment Bod op de woonvisie

Naar een werkbare verhouding tussen gemeenten en corporaties. Lessen uit het SEV-experiment Bod op de woonvisie Naar ee werkbare verhoudig tusse gemeete e corporaties Lesse uit het SEV-experimet Bod op de woovisie Dit is ee publicatie uit het SEV-programma: Woe e Orgaisatie U kut SEV-publicaties vide op www.sev.l

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek 3. Gebruikersgerichte processen 3.3 Het beëindigen van de individuele dienstverleningsovereenkomst

Kwaliteitshandboek 3. Gebruikersgerichte processen 3.3 Het beëindigen van de individuele dienstverleningsovereenkomst De Meader Kwaliteitshadboek 3. Gebruikersgerichte processe 3.3 Het beëidige va de idividuele diestverleigsovereekomst 1/7 Beoordeeld: Stuurgroep Kwaliteit Geldig vaaf: 26/06/2013 Procedurehouder: Sociale

Nadere informatie

Committee / Commission ECON. Meeting of / Réunion du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Olle LUDVIGSSON

Committee / Commission ECON. Meeting of / Réunion du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES. Rapporteur: Olle LUDVIGSSON Committee / Commissio ECON Meetig of / Réuio du 31/08/2011 BUDGETARY AMENDMENTS / AMENDEMENTS BUDGÉTAIRES Rapporteur: Olle LUDVIGSSON NL NL Otwerpamedemet 6802 === ECON/6802 === igedied door Commissie

Nadere informatie

OV-Taxi Zuid-Kennemerland/IJmond

OV-Taxi Zuid-Kennemerland/IJmond P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d jaarverslag OV-Taxi Zuid-Keemerlad/IJmod 2007 jaarverslag OV-Taxi Zuid-Keemerlad/IJmod 2007 1 jauari 2007 t/m 31 december 2007 P R O V I N C I E N O O R D - H O

Nadere informatie

Evaluatie pilot ipad onder docenten

Evaluatie pilot ipad onder docenten Evaluatie pilot ipad oder docete Oderwerp equête Geëquêteerde Istellig Evaluatie pilot ipad Docete OSG Sigellad locatie Drachtster Lyceum Datum aamake equête 19-06-2012 Datum uitzette equête 21-06-2012

Nadere informatie

Een andere kijk op Financiële Rekenkunde Wim Pijls, Erasmus Universiteit Rotterdam

Een andere kijk op Financiële Rekenkunde Wim Pijls, Erasmus Universiteit Rotterdam Ee adere kijk op Fiaciële Rekekude Wim Pijls, Erasmus Uiversiteit Rotterdam. Ileidig Het vak Fiaciële Rekekude levert vawege zij sterk wiskudig karakter ogal wat probleme op i het oderwijs. Veel leerlige

Nadere informatie

PUBAS, een vernieuwd systeem voor arbeidsbegroting In: Agro Informatica 4 (oktober 1999), p. 25 28.

PUBAS, een vernieuwd systeem voor arbeidsbegroting In: Agro Informatica 4 (oktober 1999), p. 25 28. PUBAS, ee verieuwd systeem voor arbeidsbegrotig I: Agro Iformatica 4 (oktober 999), p. 25 28. Aet Vik, tel. 037-476452 Gerrit Kroeze, tel. 037-476459 Istituut voor Milieu- e Agritechiek, Cluster Systeemkude

Nadere informatie

OV-Taxi Noord-Holland Noord

OV-Taxi Noord-Holland Noord P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d jaarverslag OV-Taxi Noord-Hollad Noord 2006 jaarverslag OV-Taxi Noord-Hollad Noord 2006 September 2007 P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Ihoudsopgave

Nadere informatie

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030. Systeemintegratie en de rol van energieopslag

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030. Systeemintegratie en de rol van energieopslag ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 Systeemitegratie e de rol va eergieopslag INHOUDSOPGAVE Ileidig Aapak project Dieste die geleverd kue worde met eergieopslag systeme Scearioaalyse e ecoomische aalyse

Nadere informatie

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030

ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 ROUTEKAART ENERGIEOPSLAG NL 2030 Systeemitegratie e de rol va eergieopslag CONTACT DETAILS DNV GL Utrechtseweg 310, 6812 AR Arhem Postbus 9035, 6800 ET Arhem Nederlad T +31 26 356 9111 F +31 26 443 4025

Nadere informatie

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering

Wijzigingsformulier Ziektekostenverzekering De Amersfoortse Verzekerige Stadsrig 15, postbus 42 3800 AA Amersfoort Tel. (033) 464 29 11 Fax (033) 464 29 30 Gegevesverwerkig Wijzigigsformulier Ziektekosteverzekerig Bij deze wijzigig worde persoosgegeves

Nadere informatie

Analyse wijze en stimuleren van invullen Nationale Studenten Enquête 2012. Pascal Brenders 19 juni 2013

Analyse wijze en stimuleren van invullen Nationale Studenten Enquête 2012. Pascal Brenders 19 juni 2013 Aalyse wijze e stimulere va ivulle atioale Studete Equête 20. Pascal Breders 19 jui 2013 Aaleidig Studiekeuze3 is veratwoordelijk voor de uitvoerig va de atioale Studete Equête (SE). De atioale Studete

Nadere informatie

Provinciaal Verkeers- en Vervoerplan

Provinciaal Verkeers- en Vervoerplan P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Proviciaal Verkeers- e Vervoerpla Actualisatie va het PVVP 2007-2013 Proviciaal Verkeers- e Vervoerpla Actualisatie va het PVVP 2007-2013 Vastgesteld door Proviciale

Nadere informatie

Jaarplan 2016 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 16 nov 2015

Jaarplan 2016 Vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 16 nov 2015 Jaarpla 2016 Vastgesteld door het Algemee Bestuur op 16 ov 2015 Ihoudsopgave 1. Ileidig 2. Terugblik 2015 3. Speerpute voor 2016 4. Fiacië I. uitgagspute e aaames II. operatioele koste MA.l 2016 III. liquiditeit/fiacierig

Nadere informatie

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Convenant Samenwerken Waterketen Noord-Holland

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Convenant Samenwerken Waterketen Noord-Holland P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Coveat Samewerke Waterkete Noord-Hollad Coveat Samewerke Waterkete Noord-Hollad P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Odergetekede College va Gedeputeerde

Nadere informatie

Eindrapport Leerlingtevredenheidsonderzoek Floracollege Eindexamenklassen 2013

Eindrapport Leerlingtevredenheidsonderzoek Floracollege Eindexamenklassen 2013 Eidrapport Leerligtevredeheidsoderzoek Floracollege Eidexameklasse 2013 Juli 2013 Ihoudsopgave Samevattig 3 Vrage over schoolwerk 5 Vrage over jezelf 6 Vrage over docete 8 Vrage over de metor 11 Vrage

Nadere informatie

Schatgraven. Werken aan de zelfstandigheid van kinderen

Schatgraven. Werken aan de zelfstandigheid van kinderen Werke aa de zelfstadigheid va kidere 2 Ileidig Werke aa zelfstadigheid is ee oderwerp dat al vele jare ee belagrijk oderdeel is va het oderwijsaabod op OBS De Spiegel. I 2008 is beslote om Zelfstadig werke

Nadere informatie

Proeftentamen IBK1LOG01

Proeftentamen IBK1LOG01 Proeftetame IBK1LOG01 Opgave 1 ( 20 pute) Beatwoord de oderstaade vrage met waar of iet waar: 1.De bereikbaarheid va iformatie over ee product bij ee iteretwikel is ee voorbeeld va pre-trasactie elemet

Nadere informatie

Rapportage Klantenmonitor Omgevingsvergunning. Gemeente Oss

Rapportage Klantenmonitor Omgevingsvergunning. Gemeente Oss Rapportage Klatemoitor Omgevigsverguig Gemeete Oss Rapportageperiode: Q4 2006 - Q3 2007 Deze rapportage is opgesteld door PricewaterhouseCoopers i samewerkig met i-lik2. PricewaterhouseCoopers Mario Schepers

Nadere informatie

Internationale mobiliteit: kennisvermenigvuldiging door Hogeschool Utrecht (HU)

Internationale mobiliteit: kennisvermenigvuldiging door Hogeschool Utrecht (HU) Iteratioale mobiliteit: keisvermeigvuldigig door Hogeschool Utrecht (HU) 17 jui 2010 Elske Bares, Ige Saders, Bart Faber Barbara Krop, Ivar Ros Aaleidig Steeds meer buiteladse studete Extra aadacht vauit

Nadere informatie

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Rijksheren in het moderne crisismanagement

P r o v i n c i e N o o r d - H o l l a n d. Rijksheren in het moderne crisismanagement P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Rijkshere i het modere crisismaagemet Rijkshere i het modere crisismaagemet juli 2007 P R O V I N C I E N O O R D - H O L L A N D Ihoud 5 Voorwoord 7 Ileidig 9 1

Nadere informatie

Kwaliteit van de persoonsgegevens. Resultaten Gemeente Alpen aan den Rijn

Kwaliteit van de persoonsgegevens. Resultaten Gemeente Alpen aan den Rijn Kwaliteit va de persoosgegeves Resultate Gemeete Alpe aa de Rij Klik Ted om Dicks, de titelstijl Hek-Ja va Wieseekker het model te bewerke Ageda Doel va het oderzoek Irichtig va het oderzoek Resultate

Nadere informatie

De vernieuwing van Slotjes-Midden. Sociaal Statuut

De vernieuwing van Slotjes-Midden. Sociaal Statuut De verieuwig va Slotjes-Midde Sociaal Statuut Ihoudsopgave Sociaal Statuut voor de verieuwig va Slotjes-Midde 3 Artikel 1: Overwegige 4 Artikel 2: Algemee 4 Artikel 3: Procedure bij sloop 4 Artikel 4:

Nadere informatie

Registratienummer: GF Datum collegebesluit: 5 november 2013 Agendapunt:

Registratienummer: GF Datum collegebesluit: 5 november 2013 Agendapunt: Aa de gemeeteraad Registratieummer: GF13.20085 Datum collegebesluit: 5 ovember 2013 Agedaput: Portefeuillehouder: Mevrouw C. va der Laa Behadeled ambteaar: De heer C. Tiemersma Oderwerp: Activerig ivesterig

Nadere informatie

Inzicht in voortgang. Versnellingsvraag 9 Inzichten periode maart t/m juni

Inzicht in voortgang. Versnellingsvraag 9 Inzichten periode maart t/m juni Izicht i voortgag Verselligsvraag 9 Izichte periode maart t/m jui Terugblik Ee idicatie hoe ee leerlig zich otwikkeld per vakgebied Ee referetieiveau waarmee elke leerlig vergeleke ka worde 2 Terugblik

Nadere informatie

Elke leerling een nieuwe kans. Tijdelijk naar onderwijsopvang om uitval te voorkomen

Elke leerling een nieuwe kans. Tijdelijk naar onderwijsopvang om uitval te voorkomen Elke leerlig ee ieuwe kas Tijdelijk aar oderwijsopvag om uitval te voorkome 0 Samewerkigsverbad Koers VO werkt met de schole voor voortgezet oderwijs aa ee passede plek voor elke leerlig. Soms wijkt de

Nadere informatie

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE BESLUIT VAN DE RAAD VAN HET BIPT VAN 22 FEBRUARI 2011 MET BETREKKING TOT DE A POSTERIORI GOEDKEURING VAN DE TARIEFVERHOGINGEN VAN DE AANGEWEZEN

Nadere informatie

Toelichting bij Opbrengstgegevens VAVO 2011-2013

Toelichting bij Opbrengstgegevens VAVO 2011-2013 Toelichtig bij Opbregstgegeves VAVO 2011-2013 Ihoud Ileidig Aatal deelemers exame Kegetalle toezicht exames CE-cijfer alle vakke CE-cijfer alle vakke - tred SE-cijfer mius CE cijfer alle vakke Percetage

Nadere informatie

I d e n t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i n g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i n e m a x i m u m

I d e n t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i n g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i n e m a x i m u m I d e t i f i e r ; s e c t o r o r o f f e r i g ; a k k u r a t b o l d 7 / 1 2 ; 1 l i e m a x i m u m Cliet Logo Crowdfudig Ee ieuw fiacierigsmodel voor start-ups? Ileidig Olags werd de restauratie

Nadere informatie

JOGG-Noordwest: positieve resultaten bieden kansen voor de toekomst

JOGG-Noordwest: positieve resultaten bieden kansen voor de toekomst JOGG-Noordwest: positieve resultate biede kase voor de toekomst Ee evaluatieoderzoek va de pilotfase va ee wijkgerichte aapak i de Utrechtse aadachtswijk Noordwest Gôkky Zeistra, Naah Tak, Moique de Koig,,

Nadere informatie

Provinciale Staten VOORBLAD

Provinciale Staten VOORBLAD Proviciale State VOORBLAD Oderwerp SIS-ummer Agederig (advies Griffie) Digitale bereikbaarheid PS2012-852 Commissie MIE 28 ovember 2012 Proviciale State Behadelwijze x Kaderstelle Cotrolere Advisere PS

Nadere informatie

Waar moet je aan denken? Verhuizen. Stap 1: Hoe zeg ik de huur op?

Waar moet je aan denken? Verhuizen. Stap 1: Hoe zeg ik de huur op? Verhuize Waar moet je aa deke? Verhuize Bij verhuize komt heel wat kijke. Naast het ipakke va spulle e doorgeve va adreswijzigige, is het ook belagrijk dat u same met Thuisvester ee aatal zake regelt.

Nadere informatie

strategie en schoolplan voorjaar 2015 Amersfoort Barneveld Ede Hoevelaken Kesteren richtinggever

strategie en schoolplan voorjaar 2015 Amersfoort Barneveld Ede Hoevelaken Kesteren richtinggever strategie e schoolpla voorjaar 2015 Amersfoort Bareveld Ede Hoevelake Kestere richtiggever 2015-2020 www.valodestei.l s tr ategie e Schoolpla Te geleide D it boekje bevat de strategische doele e de hoofdlije

Nadere informatie

DROOM.NH. Wedstrijdprogramma voor de openbare ideeënprijsvraag DROOM.NH

DROOM.NH. Wedstrijdprogramma voor de openbare ideeënprijsvraag DROOM.NH P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d S T R U C T U U r V I S I E DROOM.NH OKTOBER 2008 Wedstrijdprogramma voor de opebare ideeëprijsvraag DROOM.NH Ileidig De groeiede ruimtebehoefte e het veraderede

Nadere informatie

Examen PC 2 onderdeel 4A

Examen PC 2 onderdeel 4A Exame PC 2 oderdeel 4A Istructieblad Betreft: exame: PC 2 oderdeel 4A leergag 3 oderdeel: Fiaciële Rekekude datum: 30 mei 2012 tijdsduur: 90 miute (09:30-11:00 uur) Deze aawijzige goed leze voor u met

Nadere informatie

Aanvraag voor een woning in de gemeente(n)... 1. Personalia aanvrager huurwoning

Aanvraag voor een woning in de gemeente(n)... 1. Personalia aanvrager huurwoning Aavraagformulier Huurwoig Hoofdkatoor: J.L. va Rijweg 20, Postbus 612 2700 AP Zoetermeer Tel. : 079-329 66 66 Fax : 079-329 66 00 Iteret : www.hof-rijlad.l E-mail : ifo@hof-rijlad.l Regiokatore: Groeewoudsedijk

Nadere informatie

www.rocspiegel.nl Zadkine dienstverlening bij Zadkine Zadkine Online Evaluatie Instrument locatie: Marconistraat april 2014

www.rocspiegel.nl Zadkine dienstverlening bij Zadkine Zadkine Online Evaluatie Instrument locatie: Marconistraat april 2014 diestverleig bij Zadkie Pagia 1 va 10 www.rocspiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Zadkie Zadkie diestverleig bij Zadkie locatie: Marcoistraat april 2014 Alle rechte voorbehoude. CopyRight 2014 DigiDoc ROCspiegel.l

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl)

Correctievoorschrift VWO. Wiskunde B1,2 (nieuwe stijl) Wiskude B, (ieuwe stijl) Correctievoorschrift VWO Voorbereided Weteschappelijk Oderwijs 0 0 Tijdvak Izede scores Uiterlijk op jui de scores va de alfabetisch eerste vijf kadidate per school op de daartoe

Nadere informatie

betreffende het doorgeven van orders via fax en telefoon

betreffende het doorgeven van orders via fax en telefoon Reglemet Tele-Equity betreffede het doorgeve va orders via fax e telefoo (Retail Cliëte) 02541 Om redee va efficiëtie e selheid ka de Cliët wese om zij orders per fax e/of telefoo aa de Bak over te make.

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete project Cross Your Borders Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument juli 2014

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Enquete project Cross Your Borders Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument juli 2014 Equete project Cross Your Borders Pagia 1 va 7 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Equete project Cross Your Borders juli 2014 Alle rechte voorbehoude. CopyRight

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Revius Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014

Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Revius Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014 Equete studete Revius Pagia 1 va 9 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Istituut Archimedes Equete studete Revius juli 2014 Alle rechte voorbehoude. CopyRight

Nadere informatie

Manifest Op naar een gezonde mortelsector. FNV Bouw & Infra is een onderdeel van FNV Bouw

Manifest Op naar een gezonde mortelsector. FNV Bouw & Infra is een onderdeel van FNV Bouw Maifest Op aar ee gezode mortelsector FNV Bouw & Ifra is ee oderdeel va FNV Bouw Maifest Op aar ee gezode mortelsector 2 Maifest Op aar ee gezode mortelsector Ihoudsopgave 1. Waarom ee maifest?........................................................

Nadere informatie

Expertbrief ICT-Sourcing in de Publieke Sector

Expertbrief ICT-Sourcing in de Publieke Sector Expertbrief ICT-Sourcig i de Publieke Sector Het make va de juiste keuze(s) i de jugle die sourcig heet i collaboratio with Isert parter logo Ihoudsopgave Ileidig 1 Treds e otwikkelige 02 1.1 Treds 02

Nadere informatie

Enquête social media gebruik ROC West-Brabant

Enquête social media gebruik ROC West-Brabant Equête social media gebruik ROC West-Brabat Jauari / februari 2012 I jauari 2012 is ee studeteequête geoped, met als thema social media i het oderwijs. De equête is door 514 mbo-studete igevuld. Afhakelijk

Nadere informatie

De kracht van de ondernemer in Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg. Thema: Het roer om op de regionale arbeidsmarkt

De kracht van de ondernemer in Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg. Thema: Het roer om op de regionale arbeidsmarkt De kracht va de oderemer i Zoetermeer e Leidschedam-Voorburg Thema: Het roer om op de regioale arbeidsmarkt De Kracht va de Oderemer i Zoetermeer e Leidschedam-Voorburg Het roer om op de regioale arbeidsmarkt

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde A. tijdvak 2 woensdag 19 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Exame HAVO 2013 tijdvak 2 woesdag 19 jui 13.30-16.30 uur wiskude A Bij dit exame hoort ee uitwerkbijlage. Dit exame bestaat uit 21 vrage. Voor dit exame zij maximaal 80 pute te behale. Voor elk vraagummer

Nadere informatie

Translease Holding B.V. (hierna te. noemen: "Translease") 07 /267 F. 23 mei 2007. mr. R.M. Vermaire. mr. A.C. Schroten

Translease Holding B.V. (hierna te. noemen: Translease) 07 /267 F. 23 mei 2007. mr. R.M. Vermaire. mr. A.C. Schroten vocate FAILLISSEMENTSVERSLAG Nummer: 1 Datum: 10 juli 2007 Gegeves failliet Traslease Holdig B.V. (hiera te oeme: "Traslease") Faillissemetsummer Datum uitspraak Curator R-C 07 /267 F 23 mei 2007 mr. R.M.

Nadere informatie

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Farel College Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014

www.hbospiegel.nl Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Enquete studenten Farel College Instituut Archimedes Online Evaluatie Instrument juli 2014 Equete studete Farel College Pagia 1 va 11 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Istituut Archimedes Equete studete Farel College juli 201 Alle rechte voorbehoude.

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING BIJ. PC SBO De Sleutel

DEFINITIEF RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING BIJ. PC SBO De Sleutel DEFINITIEF RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING BIJ PC SBO De Sleutel Plaats : Vroomshoop BRIN-ummer : 01KZ Arragemetsummer : 77559 Oderzoek uitgevoerd op : 26 ovember 2009 Rapport

Nadere informatie

Betrouwbaarheid. Betrouwbaarheidsinterval

Betrouwbaarheid. Betrouwbaarheidsinterval Betrouwbaarheid Ee simulatie beoogt éé of i.h.a. twee of meerdere sceario s te evaluere e te vergelijke, bij Mote Carlo (MC) simulatie voor ee groot aatal istelwaarde, voor éé of meerdere parameters. Hierbij

Nadere informatie

Overlijden: uw rechten in Duitsland en Nederland

Overlijden: uw rechten in Duitsland en Nederland Regelige e voorzieige CODE 1.1.3.46 Overlijde: uw rechte i Duitslad e Nederlad brochure broe Bureau voor Duitse Zake, www.svb.l/bdz Ihoudsopgave Overlijde Uw rechte i Duitslad e Nederlad Deskudig e betrouwbaar

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave va het Koikrijk der Nederlade sids 1814. Nr. 6416 10 maart 2015 Regelig va de Miister va Oderwijs, Cultuur e Weteschap va 27 februari 2015, r. FEZ/732697 houdede wijzigig

Nadere informatie

Periodiciteit bij breuken

Periodiciteit bij breuken Periodiciteit bij breuke Keuzeodracht voor wiskude Ee verdieede odracht over eriodieke decimale getalle, riemgetalle Voorkeis: omrekee va ee breuk i ee decimale vorm Ileidig I deze odracht leer je dat

Nadere informatie

Met vrije software een e-veiling opzetten

Met vrije software een e-veiling opzetten Met vrije software ee e-veilig opzette Mark De Quidt ICT-coördiator e ICT-leerkracht, Koiklijk Atheeum Atwerpe 1. Ileidig 2. Didactische kat va het verhaal va e-veilig 2.1. Doelstellige bie het vakgebied

Nadere informatie

On line studentenbegeleiding

On line studentenbegeleiding VOORBEELDEN & HOGESCHOOL GENT 1 & 1 O lie studetebegeleidig Titel : Bestaat uit : Uitgever : Cotactpersoo : Productiejaar : Kostprijs : http ://docet.hoget.be/~ep786 of de digitale campuspsycholoog ee

Nadere informatie

Ja, ik wil. Trouwen in Vlaardingen

Ja, ik wil. Trouwen in Vlaardingen Ja, ik wil Trouwe i Vlaardige Ihoud Pagia 4 Locatie kieze Pagia 5 Tijdstip kieze Pagia 6 De plechtigheid Pagia 8 I odertrouw Pagia 9 Tot slot Pagia 11 Bijlage Gefeliciteerd met uw voorgeome huwelijk of

Nadere informatie

Bindend advies. Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen. c. d. Partijen. : A te B, in deze vertegenwoordigd door C vs.

Bindend advies. Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen. c. d. Partijen. : A te B, in deze vertegenwoordigd door C vs. c. d. Stichtig Zorgverzekerige f I- I J /' Bided advies Partije, Zaak Zaakummer Zittigsdatum : A te B, i deze vertegewoordigd door C vs. D te E : Hulpmiddelezorg, MOTOmed : 2006,02175 : 2 mei 2007 Geschillecommissie

Nadere informatie

Een toelichting op het belang en het berekenen van de steekproefomvang in marktonderzoek.

Een toelichting op het belang en het berekenen van de steekproefomvang in marktonderzoek. 006 Wolters-Noordhoff bv Groige/Houte De steekproefomvag Ee toelichtig op het belag e het berekee va de steekproefomvag i marktoderzoek. Ihoud 1 Ileidig Eerst ekele defiities 3 Steekproefomvag e respose

Nadere informatie

Een samenvatting van de CAO voor Uitzendkrachten 2012-2017

Een samenvatting van de CAO voor Uitzendkrachten 2012-2017 Ee samevattig va de CAO voor Uitzedkrachte 2012-2017 Uitgave juli 2015 Ihoudsopgave 1. Ileidig 5 2. Fasesysteem 5 2.1 Fase A 6 2.2 Fase B 6 2.3 Fase C 6 2.4 Oderbrekigsregels 7 2.5 Overgagsregelig fase

Nadere informatie

Stochastische loadflow. Beschrijving model belasting.

Stochastische loadflow. Beschrijving model belasting. Stochastische loadflow. eschrijvig model belastig. 95 pmo 5-- Phase to Phase V Utrechtseweg 3 Postbus 68 AC Arhem T: 6 356 38 F: 6 356 36 36 www.phasetophase.l 95 pmo INHOUD Ileidig...3 eschrijvig belastig...

Nadere informatie

Corporate Governance in Nederland: Een Onderzoek naar de Stand van Zaken in het Boekjaar 2012 en de Ontwikkelingen ten opzichte van het Boekjaar 2011

Corporate Governance in Nederland: Een Onderzoek naar de Stand van Zaken in het Boekjaar 2012 en de Ontwikkelingen ten opzichte van het Boekjaar 2011 Corporate Goverace i ederlad: Ee Oderzoek aar de Stad va Zake i het Boekjaar 2012 e de Otwikkelige te opzichte va het Boekjaar 2011 School of Ecoomics ad Maagemet Departmet of Orgaizatio ad Strategy 12

Nadere informatie

Examencommissies. als professioneel intern toezichthouder. John Huizinga

Examencommissies. als professioneel intern toezichthouder. John Huizinga Examecommissies als professioeel iter toezichthouder Joh Huiziga Borgig kwaliteit tetames (art. 7.12b lid 1 sub a) Hiertoe: Wijst de examecommissie examiatore(artikel 7.12c, lid 1 WHW). Examiatore verschaffe

Nadere informatie

TAF Overlijdensrisicoverzekering

TAF Overlijdensrisicoverzekering TAF Overlijdesrisicoverzekerig Ee overlijdesrisicoverzekerig zoals ú het wilt TAF biedt u uitstekede overlijdesrisicoverzekerige die uw abestaade bescherme tege de ogeweste fiaciële gevolge va overlijde.

Nadere informatie

Statistiek = leuk + zinvol

Statistiek = leuk + zinvol Statistiek = leuk + zivol Doel 1: Doel : Doel 3: zie titel ee statistisch oderzoek kue beoordele ee statistisch oderzoek kue opzette ee probleem vertale i stadaardmethode gegeves verzamele, verwerke via

Nadere informatie

Geen taken naast lesgeven. Beperkt aantal verschillende

Geen taken naast lesgeven. Beperkt aantal verschillende Draaiboek 2013-2014 Scala College Alphe aa de Rij maatregele werksituatie doel i werk cocretiserig va doele Werkdruk vermidere optimaliserig va orgaisatorische radvoorwaarde e werksituatie maatregel die

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht Enquete studenten op ROC Midden Nederland. Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument IO: Jose.

Hogeschool Utrecht Enquete studenten op ROC Midden Nederland. Faculteit Educatie Online Evaluatie Instrument IO: Jose. Equete studete op ROC Midde Nederlad. Pagia 1 va 11 www.hbospiegel.l Olie Evaluatie Istrumet Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Equete studete op ROC Midde Nederlad. IO: Jose.beier juli 2014 Alle rechte

Nadere informatie

STUDIEKEUZESTAPPENPLAN

STUDIEKEUZESTAPPENPLAN STUDIEKEUZESTAPPENPLAN www.uva.l/studie-kieze Hoe kies je ee studie? studiekeuzestappepla Weet je og iet wat je wilt studere? Begeleidig bij het studiekeuzestappepla Misschie ka dit studiekeuzestappepla

Nadere informatie

Kwaliteitszorg & ra/onalisering (boek Een kwarteeuw onderwijs in eigen beheer : hoofdstuk 4 4.3)

Kwaliteitszorg & ra/onalisering (boek Een kwarteeuw onderwijs in eigen beheer : hoofdstuk 4 4.3) Kwaliteitszorg & ratioaliserig Iteratioaliserig SESSIE 4 Kwaliteitszorg & ra/oaliserig (boek Ee kwarteeuw oderwijs i eige beheer : hoofdstuk 4 4.3) 2 Ileidig: Ee korte blik terug 3 1 Situatie voor 1991

Nadere informatie

Rekenen met levensduurkosten

Rekenen met levensduurkosten Colibri Advies www.colibri-advies.l Rekee met levesduurkoste ir. Martie va de Boome MBA Colibri Advies -4-25 Pagia va 5 Rekee met levesduurkoste Auteur: Martie va de Boome - Colibri Advies BV. Materiaal

Nadere informatie

Levende Statistiek, een module voor VWO wiskunde D

Levende Statistiek, een module voor VWO wiskunde D Op het Stedelijk Gymasium te Leide is de module Levede Statistiek uitgeprobeerd, Ee verslag va Jacob va Eeghe e Liesbeth de Wreede. Levede Statistiek, ee module voor VWO wiskude D Statistiek is typisch

Nadere informatie

TAF Overlijdensrisicoverzekering

TAF Overlijdensrisicoverzekering TAF Overlijdesrisicoverzekerig Ee overlijdesrisicoverzekerig zoals ú het wilt TAF biedt u uitstekede overlijdesrisicoverzekerige die uw abestaade bescherme tege de ogeweste fiaciële gevolge va overlijde.

Nadere informatie

Waarstaatjegemeente.nl Beleidsthema s

Waarstaatjegemeente.nl Beleidsthema s Waarstaatjegemeete.l Beleidsthema s Gemeete Emme 2016 C. Beye MSc M. Tuider MSc B. va Dale MSc het PON, keis i uitvoerig Tilburg, maart 2017 Colofo Het PON heeft dit oderzoek verricht i opdracht va Gemeete

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013

Hogeschool Utrecht. Standaard Rapport. Online Rapport. Faculteit Educatie. HBOspiegel.nl 10-9-2013 Olie Rapport Hogeschool Utrecht Faculteit Educatie Stadaard Rapport HBOspiegel.l 10-9-01 Dit rapport is automatisch gegeereerd: 11-9-01 16:0:4 DigiDoc Web Hostig Aalyse: Aalyse: ROCMN - Participatie opleidige

Nadere informatie

Streekplan Noord Holland Zuid

Streekplan Noord Holland Zuid P r o v i c i e N o o r d - H o l l a d Partiële herzieig Actualiserig Streekpla Noord Hollad Zuid e streekpla(otwikkeligsbeeld) Noord-Hollad Noord Partiële herzieig Actualiserig Streekpla Noord Hollad

Nadere informatie

Toekomstbeeld AWBZ 2013. Hoe ziet de uitvoering AWBZ door zorgverzekeraars per 1 januari 2013 eruit?

Toekomstbeeld AWBZ 2013. Hoe ziet de uitvoering AWBZ door zorgverzekeraars per 1 januari 2013 eruit? Toekomstbeeld AWBZ 2013 Hoe ziet de uitvoerig AWBZ door zorgverzekeraars per 1 jauari 2013 eruit? Versie: jauari 2012 Ihoudsopgave Voorwoord 3 1 Ileidig 4 2 Het procesmodel AWBZ 2013 7 2.1 Procesmodel

Nadere informatie

1. Weten dat in het geval van compressoren rekening moet gehouden worden met thermische effecten

1. Weten dat in het geval van compressoren rekening moet gehouden worden met thermische effecten Hoofdstuk 4 Compressore Doelstellige 1. Wete dat i het geval va compressore rekeig moet gehoude worde met thermische effecte 2. Wete dat er ee gres is aa het verhoge va de druk va ee gas 3. Wete welke

Nadere informatie

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden

Formaliteiten bij overlijden Informatie voor nabestaanden Formaliteite bij overlijde Iformatie voor abestaade NFOINFOINFOIN FOINFOINFOINF 2 Ileidig Omdat ee aaste uit uw familie of vriedekrig is overlede e het u moeilijk valt u uw aadacht te richte op de formaliteite

Nadere informatie

www. POspiegel.nl Online Instrument voor CB Het Talent schooljaar februari DigiDoc

www. POspiegel.nl Online Instrument voor CB Het Talent schooljaar februari DigiDoc POspiegel.l Olie Istrumet voor CB Het Talet schooljaar 2009-2010 februari 2010 2010 DigiDoc www. Algemee Algemee. pagia 1 Eigeschappe Equête Nummer ENQ60536 Naam schooljaar 2009-2010 Istellig CB Het Talet

Nadere informatie

we willen graag zelf klussen in onze nieuwe woning.

we willen graag zelf klussen in onze nieuwe woning. ZELF AANGEBRACHTE VOORZIENINGEN we wille graag zelf klusse i oze ieuwe woig. ECHT WEL. Zelf uw woig aar wes veradere De woig die u va os huurt, wilt u atuurlijk aar uw eige smaak irichte. U kiest zelf

Nadere informatie

+ Situatie voor 1991

+ Situatie voor 1991 Kwaliteitszorg & ra/oaliserig (boek Ee kwarteeuw oderwijs i eige beheer : hoofdstuk 4 4.3) Kwaliteitszorg & ratioaliserig Iteratioaliserig SESSIE 5 2 Ileidig: Ee korte blik terug Situatie voor 1991 cotrolebevoegdheid

Nadere informatie

SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE!

SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE! SYMPOSIUM BETERE ZORG? MIJN IDEE! 6 maart 2015, Proviciehuis Lelystad Het etwerkplatform voor iovaties, treds e otwikkelige i zorg e welzij. Voor iformatie e registratie: www.beterezorgmijidee.l Op vrijdag

Nadere informatie

12 MANIEREN OM EEN FUSIE

12 MANIEREN OM EEN FUSIE 12 MANIEREN OM EEN FUSIE (NIET) TE VERPRUTSEN +EEN CHECKLIST TEGEN POSTFUSIESTRESS JOHAN VAN HOOF 12 MANIEREN OM EEN FUSIE (NIET) TE VERPRUTSEN Praktijkervarige voor het JOHAN VAN HOOF IhoudsopgavE Joha

Nadere informatie

Ontwerpen van een schakelkast

Ontwerpen van een schakelkast Projectmatige aapak Otwerpe va ee schakelkast Voor het aasture va ee trasportsysteem Gebudeld door F. Rubbe VTI BRUGGE 2011 F. Rubbe 2 1. Ileidig tot de case study Aa de had va ee reëel probleem wordt

Nadere informatie

Skimmen Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012

Skimmen Verslag van een onderzoek voor het Nationaal dreigingsbeeld 2012 Skimme Verslag va ee oderzoek voor het Natioaal dreigigsbeeld 2012 Skimme Verslag va ee oderzoek voor het Natioaal dreigigsbeeld 2012 Marti Grapedaal waakzaam e diestbaar Uitgave Diest IPOL Postbus 3016

Nadere informatie

Opgaven OPGAVE 1 1... OPGAVE 2. = x ( 5 stappen ). a. Itereer met F( x ) = en als startwaarden 1 en 100. 100...

Opgaven OPGAVE 1 1... OPGAVE 2. = x ( 5 stappen ). a. Itereer met F( x ) = en als startwaarden 1 en 100. 100... Opgave OPGAVE 1 a. Itereer met F( ) = e als startwaarde 1 e 1. 16 1............... 16 1............... b. Stel de bae grafisch voor i ee tijdgrafiek. c. Formuleer het gedrag va deze bae. (belagrijk is

Nadere informatie