Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar Masterproef van de opleiding Master in het Notariaat

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2011-2012. Masterproef van de opleiding Master in het Notariaat"

Transcriptie

1 Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar PRIJSBEWIMPELING Masterproef van de opleiding Master in het Notariaat Ingediend door MAJA REYNEBEAU Promotor: Prof. dr. BAEL JAN Commissaris: Mevr. BAERT HERLINDE

2 DANKWOORD Graag richt ik vooraf een woord van dank tot enkele personen die er mee voor hebben gezorgd dat ik deze masterproef heb kunnen en mogen schrijven. Vooreerst wil ik graag Prof. dr. JAN BAEL bedanken om mij de kans te geven het door mij gekozen onderwerp Prijsbewimpeling te behandelen. Daarnaast gaat ook een groot dankwoord uit naar HERLINDE BAERT die mij tijdens het schrijven van deze masterproef steeds met de nodige raad en daad heeft bijgestaan. Verder wil ik mijn ouders bedanken voor de kans die zij mij hebben gegeven om deze masteropleiding aan te vatten en uiteraard ook voor hun onvoorwaardelijke steun tijdens mijn studies. In het bijzonder dank ik mijn mama voor het nalezen van dit schrijven. Tot slot ben ik ook mijn zus Freya dank verschuldigd voor de richtlijnen betreffende de lay-out van deze masterproef. 2

3 1. INLEIDING 5 2. HET BEGRIP PRIJSBEWIMPELING ALGEMEEN CONSTITUTIEVE BESTANDDELEN OOGMERK BEWIJSLEVERING DE FISCUS DE PARTIJEN AANVERWANTE RECHTSFIGUREN TEKORTSCHATTING OMGEKEERDE PRIJSBEWIMPELING DRIEHOEKSVERKOOP GEVOLGEN ALGEMEEN INTER PARTES WAT ER KAN MISLOPEN DE GEVOLGEN VOOR DE OVEREENKOMST Historiek De geldigheid van de koopovereenkomst De eis vanwege de verkoper strekkende tot invordering van het zwarte deel van de koopprijs TEN AANZIEN VAN DE FISCUS ALGEMEEN 29 3

4 ARTIKEL 203 W. REG Wettekst Aanvullende registratierechten Fiscale boete ART. 232 W. REG PENAAL HOUDING VAN DE NOTARIS PLICHT TOT AMBSTWEIGERING ADVIES- EN INFORMATIEPLICHT STRAFRECHTELIJK LUIK ALGEMEEN DE NOTARIS ALS HOOFDDADER DE NOTARIS ALS MEDEDADER OF MEDEPLICHTIGE BURGERRECHTELIJKE AANSPRAKELIJKHEID AANGIFTEVERPLICHTING EN BEROEPSGEHEIM PRINCIPE MOGELIJK CONFLICT MET HET BEROEPSGEHEIM LINK MET DE ANTIWITWASWETGEVING FISCAAL DERDENONDERZOEK EN BEROEPSGEHEIM ROL VAN DE MAKELAAR CONCLUSIE BIBLIOGRAFIE 54 4

5 1. INLEIDING Men kan er niet omheen: wie vandaag de dag in België een woning wenst te kopen, kan er maar beter warmpjes inzitten. Ondanks een lichte daling van de vastgoedprijzen in het eerste kwartaal van dit jaar 1, blijft het verwerven van onroerend goed in ons land een dure aangelegenheid. Op de prijs die de partijen overeengekomen zijn, moeten bovendien ook nog registratierechten betaald worden. Niet zelden ontwikkelen partijen bij hun onroerendgoedtransacties dan ook allerlei kunstgrepen om de toepasselijke fiscale bepalingen te omzeilen en zo het eigendomsrecht op hun goederen op een goedkopere manier te laten overgaan. Eén van de mogelijke technieken hierbij is prijsbewimpeling, een constructie die er op neerkomt dat een deel van de prijs in het zwart wordt betaald teneinde het bedrag van de verschuldigde registratierechten te drukken. In mijn masterproef zal ik de voor de praktijk meest relevante aspecten van deze vorm van fiscale fraude van naderbij bekijken. De nadruk ligt enerzijds op de mogelijke risico s bij het bewimpelen van de prijs, zowel voor de contractspartijen als voor andere betrokkenen, en anderzijds op de mogelijke betrokkenheid van de notaris bij dit misdrijf. Vooreerst bespreek ik in een algemeen deel onder meer de vereiste constitutieve elementen om van prijsbewimpeling te kunnen spreken, evenals het onderscheid met enkele aanverwante rechtsfiguren. In een tweede onderdeel wordt ingegaan op de mogelijke gevolgen voor partijen die zich schuldig hebben gemaakt aan het opzetten van een prijsbewimpelingsconstructie. Deze gevolgen situeren zich niet enkel op strafrechtelijk vlak, maar tevens op fiscaal en civielrechtelijk vlak. In het kader van het civielrechtelijke luik bespreek ik uitvoerig de discussie in de doctrine betreffende de geldigheid van de koopovereenkomst tussen koper en verkoper. Het uitgangspunt hierbij is een cassatiearrest van 1988, dat evenwel voor meerdere interpretaties vatbaar is. Het derde luik onderzoekt het mogelijk aandeel van de instrumenterende notaris bij verkopen van onroerend goed waarbij de prijs werd bewimpeld. Hiertoe wordt onder meer de link gelegd met zijn adviesplicht en beroepsgeheim, evenals met de verplichting tot het melden van misdrijven. In hetzelfde deel wordt ook nog melding gemaakt van de risico s waaraan een behulpzame notaris zich blootstelt, zowel op strafrechtelijk vlak als op het niveau van zijn aansprakelijkheid. Tot slot wordt nog kort de rol van de vastgoedmakelaar bij het opzetten van prijsbewimpelingsconstructies besproken. 1 Bron: Notarisbarometer (KFBN) 1 e trimester 2012, raadpleging 25 april

6 2. HET BEGRIP PRIJSBEWIMPELING 2.1. ALGEMEEN Prijsbewimpeling is één van de meest voorkomende vormen van veinzing en bestaat erin dat partijen in hun te registreren akte betreffende een overeenkomst ten bezwarende titel een lagere prijs of tegenprestatie bepalen dan wat zij in werkelijkheid zijn overeengekomen 2. Het gaat om een fiscale intellectuele valsheid 3 : een deel van de koopsom wordt geveinsd en bijgevolg verborgen gehouden voor de fiscale administratie 4. Vaak worden tussen koper en verkoper twee akten opgemaakt: enerzijds de openlijke akte die ter registratie wordt aangeboden en waarin niet de werkelijke koopprijs wordt vermeld, en anderzijds de geheime akte of tegenbrief die in de regel slechts tussen de partijen gekend is 5. De openbaargemaakte overeenkomst is geveinsd en wordt tegengesproken door de tegenbrief, waarin de werkelijke bedoelingen van de partijen worden weergegeven 6. De rechtsverhouding tussen koper en verkoper wordt ten volle beheerst door deze geheimgehouden overeenkomst 7. Hiertoe is wel vereist dat deze overeenkomst aan alle geldigheidsvereisten voldoet, hetgeen onder meer een geoorloofde oorzaak veronderstelt 8. De openlijke overeenkomst, die ter registratie wordt aangeboden, heeft geen enkele waarde inter partes. Het werken met twee akten heeft tot gevolg dat er een bewijs bestaat van het feit dat er een bedrag werd betaald bovenop de officiële prijs, wat van belang kan zijn voor de terugvorderingsmogelijkheden van de koper indien de verkoop uiteindelijk toch niet zou doorgaan 9. Aan de andere kant kan men deze onderhandse tegenbrief echter niet zomaar voorleggen om bijvoorbeeld een krediet aan te gaan 10. Daarenboven wordt het voor de fiscus wel erg gemakkelijk om het bewijs te leveren van een prijsbewimpelingsconstructie B. TILLEMAN, Totstandkoming en kwalificatie van de koop, Antwerpen, Kluwer, 2001, A. DE NAUW, Fiscaal strafrecht en strafprocesrecht, Antwerpen, Intersentia, 2007, R. TIMMERMANS, De onderhandse koop en verkoop van een onroerend goed door particulieren, in X., Het onroerend goed in de praktijk, II.L.1-1 II , Mechelen, Kluwer, bijgewerkt tot november 2011, A. VAN OEVELEN, Een verkoopovereenkomst met een ongeoorloofd voorwerp en een ongeoorloofde prijs, in B. TILLEMAN en P.A. FORIERS (eds.), De Koop La Vente, Brugge, die Keure, 2002, 7. 6 R. KRUITHOF, H. BOCKEN, F. DE LY en B. DE TEMMERMAN, Overzicht van rechtspraak. Verbintenissen ( ), TPR 1994, A. VAN OEVELEN, Een verkoopovereenkomst met een ongeoorloofd voorwerp en een ongeoorloofde prijs, in B. TILLEMAN en P.A. FORIERS (eds.), De Koop La Vente, Brugge, die Keure, 2002, 7. 8 B. WYLLEMAN, Civielrechtelijke gevolgen van prijsbewimpeling bij de verkoop van onroerend goed (noot onder Brussel 17 november 1997), AJT , L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, Deel 1: de notariële akten, Mechelen, Kluwer, 2005, L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, Deel 1: de notariële akten, Mechelen, Kluwer, 2005, Cf. infra. 6

7 Om laatstgenoemde redenen kan het voor de partijen veiliger zijn om het zwarte gedeelte van de koopprijs bij het ondertekenen van de onderhandse verkoopovereenkomst te overhandigen, zonder dat hiervan in deze overeenkomst melding wordt gemaakt 12. Uit art BW kan worden afgeleid dat veinzing in beginsel geoorloofd is, doch slechts uitwerking heeft in de relatie tussen partijen: Tegenbrieven kunnen enkel tussen de contracterende partijen gevolg hebben; zij werken niet tegen derden. Behalve het geveinsd karakter is het evenwel ook eigen aan een prijsbewimpelingsconstructie dat zij is ingegeven door een oogmerk dat strijdig is met de openbare orde 13. Meer bepaald beoogt men met dergelijke afspraak de rechten van de fiscale administratie te miskennen 14. Dit heeft tot gevolg dat het prijsbewimpelingsbeding een ongeoorloofd karakter verkrijgt CONSTITUTIEVE BESTANDDELEN Om in een verkoopovereenkomst van prijsbewimpeling te kunnen spreken, moeten drie elementen aanwezig zijn. Vooreerst is het vereist dat er tussen de partijen wilsovereenstemming bestaat betreffende de verkoopprijs van een onroerend goed. Het gegeven dat deze overeengekomen prijs beduidend hoger ligt dan de in de notariële akte vermelde prijs voor datzelfde goed, vormt het materiële feit van de prijsbewimpeling. Zowel de koper als de verkoper moeten weet hebben van het ongeoorloofde oogmerk van de veinzing 15. Omtrent het materieel bestanddeel heeft het Hof van Cassatie geoordeeld dat er geen sprake is van bewimpeling aangaande de prijs in hoofde van de koper, noch in hoofde van de verkoper, wanneer zij het er niet over eens zijn om in de notariële verkoopakte een lagere prijs te vermelden 16. In de voorliggende zaak was de koper niet op de hoogte van de prijsbewimpelingsconstructie, waardoor er van wilsovereenstemming geen sprake kon zijn 17. Meer recent heeft het Hof evenwel haar standpunt hieromtrent gewijzigd door te stellen dat als het algemeen belang in het geding is, het voldoende is dat één van de partijen bij het sluiten van het contract ongeoorloofde oogmerken had en dat het niet nodig is dat de medecontractant daarvan op de hoogte is L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, Deel 1: de notariële akten, Mechelen, Kluwer, 2005, Cf. infra. 14 F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, 390, cf. infra. 15 F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, Cass. 18 maart 1975, RW , Cass. 18 maart 1975, RW , Cass. 12 oktober 2000, RW , 417, noot A. VAN OEVELEN. 7

8 Ten tweede dient de bewimpeling betrekking te hebben op de overeengekomen waarde. Deze voorwaarde dient evenwel ruim geïnterpreteerd te worden en kan tevens slaan op elke andere vorm van tegenprestatie 19. Zo diende het Luikse Hof van Beroep zich vorig jaar uit te spreken over een situatie van prijsbewimpeling waarbij aandelen werden overgedragen als vorm van gedeeltelijke betaling van de prijs van het desbetreffende onroerend goed 20. Het is ook mogelijk dat van de koopsom, bij wijze van fiscale ontduiking, een bedrag wordt afgesplitst dat zogezegd een vergoeding voor de inboedel vormt 21 : op dit bedrag zouden dan geen registratierechten moeten worden betaald. Een ander voorbeeld van een bedongen tegenprestatie is de overname door de koper van schulden van de verkoper 22. Prijsbewimpeling kan er ook in bestaan dat een bepaalde last wordt verzwegen voor de fiscale administratie 23. Zo is het reeds voorgekomen dat partijen hadden nagelaten de verkavelings- en opmetingskosten op te nemen in de grondslag die werd onderworpen aan de registratierechten 24. Ook het verzwijgen dat de verkoper nog een jaar in het verkochte onroerend goed mag blijven wonen, zonder dat hiervoor een vergoeding wordt voorzien, is een vorm van prijsbewimpeling 25, evenals het verkopen van een bouwgrond met opgave van een lagere prijs onder voorwendsel dat het overige deel een bijdrage uitmaakte vanwege de koper in de kosten voor wegenaanleg 26. De bewimpeling moet zich tenslotte voordoen bij het sluiten van de verkoopovereenkomst. Indien de koper er pas na de ondertekening van deze overeenkomst in toestemt om een aanvullende prijs te betalen is er geen sprake van prijsbewimpeling 27. In die laatste hypothese zal de akte inhoudende het akkoord tussen koper en verkoper betreffende een hogere prijs geregistreerd worden tegen betaling van het evenredig recht, op voorwaarde dat zij tijdig wordt aangeboden F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr Luik (14 e k.) 21 maart 2011, JLMB 2011, , noot B.K.. 21 Rb. Veurne (4 e k.) 22 april 1999, TWVR 1999, F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, Deel 1: de notariële akten, Mechelen, Kluwer, 2005, Bergen 25 november 2004, FJF 2005, Antwerpen 9 december 1991, raadpleging 15 april 2012, nr. EE/BW Gent 23 december 1964, T. Not , J. BERTHOUT, De prijsbewimpeling inzake Registratierechten, AFT november 1983, J. GRILLET, Registratierechten Grondregels van de heffing, Belasting van de werkelijke overeenkomst, in X., Het onroerend goed in de praktijk, Mechelen, Kluwer, bijgewerkt tot november 2011, 72. 8

9 2.3. OOGMERK Het opzetten van een prijsbewimpelingsconstructie is een vorm van fiscale fraude waarmee partijen tot doel hebben registratierechten te ontduiken. De tegenbrief wordt immers aan de fiscus niet kenbaar gemaakt, waardoor deze laatste de registratierechten op het zwarte gedeelte van de prijs misloopt 29. De afspraak tot het bewimpelen van de prijs is strijdig met de openbare orde en bijgevolg nietig. Omtrent de draagwijdte van deze nietigheid bestaat onenigheid in de literatuur 30. Het is niet uitgesloten dat daarenboven ook op het vlak van de inkomstenbelastingen een valsheid wordt begaan 31. Hoewel dit systeem op het eerste zicht enkel voordeel lijkt op te leveren voor de koper, kan ook de verkoper er desgevallend wel bij varen dat de prijs werd bewimpeld. De prijsbewimpelingsconstructie, en de hiermee gepaard gaande lagere registratierechten, hebben meer bepaald tot gevolg dat de verkoper het onroerend goed mogelijks aan een hogere werkelijke prijs van de hand zal kunnen doen 32. Immers, het gedeelte van de registratierechten dat de koper ingevolge de frauduleuze constructie bespaart, kan worden gebruikt om aan de verkoper een hogere koopprijs aan te bieden. Bovendien int de overdragende partij een bedrag waar de fiscus geen kennis van heeft en dat hij bijgevolg buiten zijn belastingaangifte kan houden 33. Hij kan deze gelden nadien ook nog aanwenden voor andere onwettige transacties 34. De situatie van prijsbewimpeling moet duidelijk onderscheiden worden van de vrije keuze voor de minst belaste weg die toekomt aan elke belastingplichtige. Dit recht om te kiezen voor de goedkoopste weg werd in 1961 uitdrukkelijk erkend door het Hof van Cassatie 35 en recent onder meer bevestigd door het Hof van Beroep te Luik 36. Er ligt geen fiscale fraude voor indien partijen, zonder dat zij enige wettelijke bepaling schenden, een beroep doen op hun contractsvrijheid en een bepaalde overeenkomst sluiten met het doel minder belastingen te moeten betalen 37. Er is in dergelijk geval immers geen reden om aan te nemen dat de overeenkomst niet zou overeenstemmen met de tussen hen bereikte wilsovereenstemming F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, Cf. infra. 31 M. MAUS en S. DE MEULENAER, Everest Handboek Fiscaal Strafrecht, Brugge, die Keure, 2010, F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, I. MOREAU-MARGRÈVE en P. DELNOY, Vente d immeuble et dissimulation de prix (noot onder Cass. 18 maart 1988), Ann. dr. Liège 1989, F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, Cass. 6 juni 1961, Pas. 1961, I, Luik 3 maart 2010, Rec. gén. enr. not. 2010, afl. 8, , noot A. CULOT. 37 N. VAN DE SYPE en P. VAN DE SYPE, Veinzing en tegenbrief: van rechtsgeldige rechtsfiguur tot fraudemechaniscme, T. Verz. 2010, M. WAUTERS, Simulatie en kapitaalverrichtingen. Bedenkingen n.a.v. het registratierecht bij gemengde inbreng., Not. Fisc. M. 2001, afl. 5,

10 Zelfs indien het enige doel van de rechtshandeling erin bestaat de belastingdruk te verminderen behoudt men het recht om te kiezen voor de minst belaste weg 39. Hierbij is het evenwel essentieel dat de kwalificatie die partijen aan hun rechtshandeling geven met hun bedoelingen overeenstemt 40 en dat zij alle gevolgen van de door hen gesloten overeenkomst aanvaarden 41. In tegenstelling tot de verboden belastingontduiking, is de keuze voor de minst belaste weg toegelaten, mits voldaan is aan de genoemde voorwaarden. Er is in zulk geval namelijk geen sprake van het ontduiken, doch slechts van het vermijden van belastingen 42. In de literatuur is men het niet eens over de vraag of er in het geval van geoorloofde belastingvermijding nog sprake kan zijn van valsheid in geschrifte 43. In het kader van de keuze voor de minst belaste weg dient nog melding te worden gemaakt van een zeer recent voorstel tot wijziging 44 van art. 344 van het Wetboek der Inkomstenbelastingen 45. De voorgestelde bepaling geeft de fiscus het recht de belastbare grondslag aan te passen als hij twee zaken kan aantonen 46. Vooreerst dient door de administratie het bewijs te worden geleverd dat de belastingplichtige een fiscaal voordeel heeft dat in strijd is met de belastingwetgeving. Daarenboven moet het gaan om een constructie waarvan het enige motief fiscale ontwijking is. De belastingplichtige kan aan deze aanpassing slechts ontsnappen door aan te tonen dat zijn rechtshandeling ook door andere motieven dan het ontwijken van belastingen wordt verantwoord. Zowel verrichtingen betreffende het beheer van het privévermogen als verrichtingen in de economische sfeer worden beoogd door de voorgestelde wetswijziging 47. Het doel van de voorgestelde wijziging is de fiscus in de mogelijkheid stellen om constructies aan te pakken die geen fraude uitmaken, doch waarmee behoorlijk wat belastingen uitgespaard kunnen worden Luik 3 maart 2010, Rec. gén. enr. not. 2010, afl. 8, 337, noot A. CULOT. 40 Luik 4 maart 1993, Rec. gén. enr. not. 1993, , noot A. CULOT. 41 R. KRUITHOF, H. BOCKEN, F. DE LY en B. DE TEMMERMAN, Overzicht van rechtspraak. Verbintenissen ( ), TPR 1994, F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, 390, voetnoot A. DE NAUW, Fiscaal strafrecht en strafprocesrecht, Antwerpen, Intersentia, 2007, Ontwerp van Programmawet (1) 24 februari 2012, Parl. St. Kamer , nr. 2081/ Wetboek van de inkomstenbelastingen van 10 april 1992, BS 30 juli 1992, hierna WIB. 46 D. JAECQUES, Nieuwe anti-misbruikmaatregel: Op weg naar fiscale willekeur?, raadpleging 20 maart Ontwerp van Programmawet (1) 24 februari 2012, Parl. St. Kamer , nr. 2081/001, Ontwerp van Programmawet (1) 24 februari 2012, Parl. St. Kamer , nr. 2081/001,

11 2.4. BEWIJSLEVERING DE FISCUS De fiscale administratie kan met alle middelen van recht trachten aan te tonen dat de door partijen opgegeven prijs niet overeenstemt met de werkelijk betaalde prijs 49. Het moet benadrukt worden dat de vermelding van de prijs in de notariële verkoopakte op zich geen enkele authentieke bewijswaarde heeft 50. In het Wetboek Registratierechten 51 worden de bewijsmogelijkheden voor de fiscus omschreven in art. 185: ( ) wordt het bestuur er toe gemachtigd, volgens de regelen en door alle middelen van gemeen recht, met inbegrip van getuigen en vermoedens, maar met uitzondering van de eed, en, bovendien, door de processen-verbaal van zijn agenten, elke overtreding van de beschikkingen van deze titel vast te stellen ( ). Drie bijzondere bewijsmiddelen vragen enige toelichting. Vooreerst heeft de fiscus de mogelijkheid om een vordering tot geveinsdverklaring in te stellen 52. Hij is een derde in de zin van art BW en heeft de keuze om zich te beroepen op de tegenbrief, dan wel op de ter registratie aangeboden, doch geveinsde overeenkomst 53. Art BW is immers niet van openbare orde en bestaat slechts ter bescherming van derden, wat impliceert dat deze derden ervoor kunnen opteren om zich op de verborgen overeenkomst te beroepen 54. Met de vordering tot geveinsdverklaring kan de fiscale administratie dus de tegenwerpelijkheid van de openlijke overeenkomst uitschakelen door aan te tonen dat de partijen in werkelijkheid een hogere prijs zijn overeengekomen dan de prijs die blijkt uit de ter registratie aangeboden akte 55. Om deze vordering te kunnen instellen dient de fiscus aan te tonen dat hij er belang bij heeft om zich op de geheime tegenbrief te beroepen Zie onder meer Cass. 29 november 1951, Arr. Cass. 1952, ; Cass. 8 mei 1956, Arr. Cass. 1956, F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten van 30 november 1939, BS 1 december 1939, hierna: W. Reg.. 52 B. WYLLEMAN, Civielrechtelijke gevolgen van prijsbewimpeling bij de verkoop van onroerend goed (noot onder Brussel 17 november 1997), AJT , R. KRUITHOF, H. BOCKEN, F. DE LY en B. DE TEMMERMAN, Overzicht van rechtspraak. Verbintenissen ( ), TPR 1994, Zie hierover uitgebreid I. SAMOY, Veinzing ontmaskerd? Een zoektocht naar schijn en werkelijkheid in de leer van simulatie, TPR 2007, nr B. WYLLEMAN, Civielrechtelijke gevolgen van prijsbewimpeling bij de verkoop van onroerend goed (noot onder Brussel 17 november 1997), AJT , I. SAMOY, Veinzing ontmaskerd? Een zoektocht naar schijn en werkelijkheid in de leer van simulatie, TPR 2007, afl. 2,

12 Indien hij slaagt in zijn vordering, kunnen er aanvullende registratierechten worden geheven op het zwarte gedeelte van de prijs 57. De sanctie tot het betalen van de ontdoken rechten staat tevens ingeschreven in de wet, meer bepaald in art. 203 W. Reg. 58. In principe heeft de koper niet de mogelijkheid om teruggave te vorderen van de door hem betaalde aanvullende rechten wanneer uiteindelijk het zwart-geld-beding wordt nietig verklaard 59. Een tweede hulpmiddel op het vlak van de bewijslevering wordt geboden door art. 181 W. Reg.. Overeenkomstig deze wetsbepaling rust onder meer op de notaris een plicht tot inzageverlening ten aanzien van de fiscus in de akten en repertoria waarvan hij bewaarder is. Deze verplichting is voorgeschreven op straffe van geldboete. Tot slot beschikt de fiscale administratie ook nog over het instrument van de controleschatting. Overeenkomstig de artikelen 189 en volgende van het Wetboek Registratierechten heeft de fiscus de mogelijkheid om de schatting te vorderen van goederen die het voorwerp uitmaken van een ter registratie aangeboden overeenkomst. De bedoeling hiervan is de ontoereikendheid van de door de partijen uitgedrukte prijs of aangegeven waarde aan te tonen. De koper is, desgevallend samen met de door art. 201 W. Reg. voorziene boete, een bijkomend recht verschuldigd indien het bedrag dat uit de schatting voortkomt hoger ligt dan de in de verkoopakte opgegeven prijs 60. Indien het vastgestelde tekort tenminste een achtste van de aangegeven waarde bedraagt moet de verkrijgende partij daarenboven de kosten van de controleschatting dragen 61. De wetsartikelen betreffende de controleschatting maken geen onderscheid naargelang het onroerend goed uit de hand dan wel openbaar wordt verkocht. Bijgevolg kan de ontvanger de controleschatting ook vorderen ten aanzien van een goed dat openbaar werd geveild F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr. 539 (2). 58 Cf. infra. 59 Cf. infra en F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, Art. 200, lid 1 W. Reg.. 61 F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr Luik 18 juni 2008, Rec. gén. enr. not. 2009, afl. 6,

13 DE PARTIJEN Wat de bewijslevering tussen partijen betreft, moet een onderscheid gemaakt worden tussen simulatie die tot doel heeft een bepaling van openbare orde te omzeilen en andere gevallen van simulatie. Deze gevallen van gewone simulatie kunnen partijen slechts door middel van een geschrift aantonen, en dit op grond van art BW, ingevolge waarvan bewijslevering door getuigen en vermoedens niet is toegelaten tegen of boven de inhoud van een akte 63. Op voornoemd wetsartikel wordt evenwel een afwijking erkend indien door de geveinsde akte wetten van openbare orde, waaronder de fiscale wetten, worden omzeild 64. Dit is uiteraard het geval bij prijsbewimpeling, ingevolge waarvan de partijen met alle middelen van recht kunnen aantonen dat de werkelijke prijs hoger ligt. Dit standpunt werd ook in de rechtspraak 65 aangehaald en bevestigd. Het Hof van Cassatie heeft uitdrukkelijk gesteld ( ) dat artikel 1341 van het Burgerlijk Wetboek niet toepasselijk is op het bewijsmiddel aangewend om een ontduiking van een fiscale bepaling te bewijzen, bepaling waarvan de aard van openbare orde niet betwist was 66. Ter illustratie kan onder meer verwezen worden naar een vonnis van de rechtbank van eerste aanleg te Brugge. De rechter was van mening dat de betaling van een deel van de prijs in het zwart voldoende bewezen was door een verklaring vanwege de koper in het kader van een strafonderzoek 67. Tevens werden er bij het ondertekenen van de onderhandse koopovereenkomst twee cheques overhandigd aan de verkoper, terwijl er in de overeenkomst geen melding werd gemaakt van enig voorschot. Tot slot oordeelde de rechter nog dat het feit dat het strafonderzoek door het parket werd geklasseerd zonder gevolg van geen belang is, gezien het een onderzoek betrof naar witwaspraktijken van andere personen dan koopster en verkoper 68. In een recent arrest van het Brusselse Hof van Beroep 69 werd het bestaan van een prijsbewimpelingsconstructie aangetoond op grond van een waaier aan bewijselementen: naast de traditionele bekentenissen en stukken uit het strafdossier, werden onder meer ook de cheques, het bedrag waarvoor het goed werd verzekerd en het gemak waarmee de koper de bijkomende registratierechten betaalde, aanvaard R. KRUITHOF, H. BOCKEN, F. DE LY en B. DE TEMMERMAN, Overzicht van rechtspraak. Verbintenissen ( ), TPR 1994, 324 en de daar aangehaalde rechtspraak. 64 B. WYLLEMAN, Civielrechtelijke gevolgen van prijsbewimpeling bij de verkoop van onroerend goed (noot onder Brussel 17 november 1997), AJT , Rb. Hasselt (5 e k.) 11 februari 2002, AJT , ; Luik 16 maart 1954, Pas. 1956, II, Cass. 29 november 1951, Arr. Cass. 1952, Rb. Brugge (4 e k.) 27 oktober 2008, raadpleging 10 april 2012, nr. EE/ Rb. Brugge (4 e k.) 27 oktober 2008, raadpleging 10 april 2012, nr. EE/ Brussel 29 maart 2010, Rec.gén.enr.not. 2011, afl. 1, T. DUMONT, Contractuele afspraken over de tenlasteneming van de boete wegens prijsbewimpeling zijn tegen de openbare orde, Registratierechten 2011, afl. 4, 6. 13

14 Er zijn evenwel ook beperkingen aan de bewijslevering: zo wordt prijsbewimpeling niet bewezen geacht in hoofde van de kopende partij indien de bekentenis enkel uitgaat van de verkoper 71. De vermelding op de achterzijde van een boekhoudkundig document van een bedrag dat hoger ligt dan het in de verkoopakte van een perceel grond aangegeven bedrag, wordt evenmin aanvaard als sluitend bewijs van het feit dat de prijs werd bewimpeld 72. Betreffende de bewijslevering inter partes kan tot slot nog melding gemaakt worden van een arrest van het Hof van Beroep te Luik 73. In deze zaak waren een oom en zijn neef mondeling overeengekomen dat deze laatste bij de aankoop van een onroerend goed van eerstgenoemde een deel van de prijs in het zwart zou betalen. De neef weigert na het verlijden van de authentieke akte evenwel de zwarte meerprijs te betalen, waarop de oom naar de rechter stapt en het bewijs van de tussen hen overeengekomen prijsbewimpeling tracht te leveren 74. Ten eerste stelt het Hof dat het bestaan tussen de verkoopspartijen van een verwantschapsband geen morele onmogelijkheid inhield om zich een begin van bewijs door geschrift 75 te verschaffen 76. Ten tweede verwerpt het Hof ook nog het middel van de verwerende partij dat was gegrond op het adagium nemo auditur propriam turpitudinem allegans 77 78, overwegende dat deze regel slechts tot doel heeft inbreuken op de openbare orde te sanctioneren, doch niet verhindert dat men soms zijn eigen bedrog inroept: on peut invoquer une fraude qui annule un acte auquel on a participé L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, Deel 1: de notariële akten, Mechelen, Kluwer, 2005, Rb. Brugge 26 februari 1987, FJF 1988, Luik 16 maart 1954, Pas. 1956, II, Luik 16 maart 1954, Pas. 1956, II, Met name elke geschreven akte die uitgegaan is van degene tegen wie de vordering wordt ingesteld ( ) en waardoor het beweerde feit waarschijnlijk wordt gemaakt (art BW). 76 Luik 16 maart 1954, Pas. 1956, II, niemand kan door de rechter worden gehoord wanneer hij zich op eigen ongeoorloofde bedoelingen beroept. 78 Cf. infra. 79 Luik 16 maart 1954, Pas. 1956, II,

15 2.5. AANVERWANTE RECHTSFIGUREN TEKORTSCHATTING Bij een tekortschatting, ook wel ongenoegzaamheid genoemd, komen de in de overeenkomst bepaalde prijs en lasten wel overeen met wat tussen de partijen werd overeengekomen, doch heeft het betrokken goed een hogere verkoopwaarde 80. Er is dan geen sprake van een fiscaal misdrijf maar slechts van een vergissing van de partijen 81. Aangezien de grondslag voor het heffen van registratierechten nooit lager kan liggen dan de verkoopwaarde van het onroerend goed 82, bepaalt art. 201 W. Reg. dat er in geval van tekortschatting bijkomende registratierechten betaald zullen moeten worden. De werkelijke waarde van het goed wordt vastgesteld op basis van vergelijkingspunten: een merkbaar verschil tussen de prijs in de akte en de waarde van gelijkaardige goederen in dezelfde omgeving wordt door de fiscus aan de koper gemeld 83. Bovenop de betaling van aanvullende registratierechten voorziet art. 201 W. Reg. ook nog een fiscale geldboete. Deze boete is evenwel slechts verschuldigd indien het tekort ten minste één achtste bedraagt van de opgegeven prijs of van de aangegeven waarde. In tegenstelling tot het leugenachtig aangeven van een lagere prijs bij prijsbewimpeling, is de tekortschatting slechts het gevolg van een onnauwkeurige beoordelingswijze door de partijen 84. Om te kunnen overgaan tot het opleggen van een fiscale boete wegens ongenoegzaamheid zal de fiscus dan ook bedrog moeten kunnen aantonen in hoofde van de partijen 85. Voor de toepassing van de fiscale boete bij prijsbewimpeling volstaat daarentegen het bewijs van het materiële feit van de bewimpeling 86. De Minister van Financiën heeft de mogelijkheid om de wegens tekortschatting opgelegde administratieve geldboete kwijt te schelden J. BERTHOUT, De prijsbewimpeling inzake Registratierechten, AFT november 1983, M. DAMBRE, E. DEBRUYNE, B. HUBEAU en J. VANDENBERGHE, Vastgoedzakboekje 2007, Mechelen, Kluwer, 2007, Art. 46 W. Reg.. 83 J. AVONDSTONDT, Subsidies en betoelagingen, Meerbeek-Kortenberg, Uitgeverij voor Handel en Nijverheid, 2005, B. COOPMAN, Verkrijging onder bezwarende titel met toepassing van het registratierecht, in X., Het onroerend goed in de praktijk, VIII.B.2-1 VIII.B.2-199, Mechelen, Kluwer, bijgewerkt tot november 2011, J. GRILLET, Registratierechten Grondregels van de heffing, Belasting van de werkelijke overeenkomst, in X., Het onroerend goed in de praktijk, Mechelen, Kluwer, bijgewerkt tot november 2011, Cf. infra. 87 M. DAMBRE, E. DEBRUYNE, B. HUBEAU en J. VANDENBERGHE, Vastgoedzakboekje 2007, Mechelen,Kluwer, 2007,

16 Hoewel tekortschatting en prijsbewimpeling twee afzonderlijke inbreuken uitmaken die aan eigen sancties onderworpen zijn, is het mogelijk dat zij zich beide in dezelfde akte voordoen. Voor deze situatie bepaalt het tweede lid van art. 203 W. Reg. dat de wegens prijsbewimpeling verschuldigde rechten verminderd mogen worden met degene die reeds werden betaald ingevolge de tekortschatting 88. Daarentegen wordt de fiscale boete die verschuldigd is wegens het bewimpelen van de prijs niet beïnvloed door deze samenloop OMGEKEERDE PRIJSBEWIMPELING Partijen mogen in hun notariële akte geen hogere prijs laten opnemen dan wat in werkelijkheid tussen hen werd overeengekomen, bijvoorbeeld om een hoger krediet te kunnen verkrijgen bij de bank 90. Deze omgekeerde prijsbewimpeling heeft voor de koper tot gevolg dat hij een bepaald zwart bedrag kan onttrekken aan het officiële circuit en daarenboven ontvangt hij hiervoor van de overdragende partij een vergoeding 91. Daarnaast heeft de verkoper, van zijn kant, ten bedrage van dit verschil een som geld die hij officieel kan verantwoorden 92. In tegenstelling tot wat het geval is voor de gewone prijsbewimpeling, is de enige mogelijke sanctie die partijen voor deze omgekeerde variant zouden kunnen oplopen, een vervolging wegens valsheid in geschrifte DRIEHOEKSVERKOOP Net als bij prijsbewimpeling is er bij een driehoeksverkoop sprake van veinzing 94. Meer bepaald treedt er bij het verlijden van de authentieke verkoopakte een andere koper op dan bij de onderhandse verkoopovereenkomst 95. Het gaat om een toepassing van art. 204 W. Reg.: de in de authentieke akte vastgestelde overeenkomst is niet degene die in werkelijkheid door de partijen werd afgesloten. 88 F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr. 541(2). 89 B. COOPMAN, Verkrijging onder bezwarende titel met toepassing van het registratierecht, in X., Het onroerend goed in de praktijk, VIII.B.2-1 VIII.B.2-199, Mechelen, Kluwer, bijgewerkt tot november 2011, L. WEYTS, Notarieel contractenrecht, Verkoop uit de hand vrijwillige openbare verkoop, Antwerpen, Kluwer Rechtswetenschappen, R. TIMMERMANS, Omgekeerde prijsbewimpeling niet zonder risico voor de vastgoedmakelaar, Vastgoed Info 2002, afl. 19, R. TIMMERMANS, Omgekeerde prijsbewimpeling niet zonder risico voor de vastgoedmakelaar, Vastgoed Info 2002, afl. 19, R. TIMMERMANS, Omgekeerde prijsbewimpeling niet zonder risico voor de vastgoedmakelaar, Vastgoed Info 2002, afl. 19, F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr. 533(2). 95 Gent 29 maart 1996, AJT , 186, noot M. GHYSELEN, De fiscale gevolgen van een driehoeksverkoop,

17 Eenvoudig gesteld komt het erop neer dat de verkoop van A aan B en van B aan C wordt samengetrokken tot een verkoop van A aan C 96. Met het doel minder registratierechten te moeten betalen, wordt de tussenkomst van B verzwegen in de notariële akte 97. In de praktijk gaan mensen over tot driehoeksverkoop wanneer zij zich realiseren dat het omwille van allerhande fiscale redenen voordeliger is dat niet B maar wel C het goed van A verwerft 98. Indien men evenwel slechts na het ondertekenen van de onderhandse verkoopovereenkomst tot deze vaststelling komt, en er aldus in de authentieke akte een andere koper optreedt, dan is er sprake van veinzing. Wanneer de fiscale administratie erin slaagt het bewijs te leveren van de driehoeksverkoop, zijn er bijkomende registratierechten 99 en fiscale boetes verschuldigd. Het is hiervoor irrelevant of de veinzing al dan niet het gevolg is van de opzettelijke wil om registratierechten te ontduiken 100. De boete wegens driehoeksverkoop kan worden opgelegd aan alle partijen, ook aan B, ondanks het feit dat deze laatste verkoper niet is verschenen in de geveinsde akte F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr. 259(2). 97 C. DE WULF, m.m.v. J. BAEL en S. DEVOS, Het opstellen van notariële akten, Verbintenissenrecht, Mechelen, Kluwer, 2006, M. GHYSELEN, De fiscale gevolgen van een driehoeksverkoop (noot onder Gent 29 maart 1996), AJT , Concreet zullen er registratierechten betaald moeten worden op de verkoop van A aan B en op de verkoop van B aan C. De reeds betaalde rechten mogen hiervan afgetrokken worden. 100 Bergen 4 september 1997, Rec. gén. enr. not. 1998, 176, noot. 101 F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr

18 3. GEVOLGEN 3.1. ALGEMEEN Wanneer het niet tot een conflict komt tussen koper en verkoper en beiden hun verbintenissen overeenkomstig de geheime tegenbrief nakomen, zal de fiscus zelden kennis hebben van het bestaan van prijsbewimpeling. Indien er tussen de partijen evenwel een geschil ontstaat, is het risico niet onbestaande dat de belastingadministratie de frauduleuze operatie in het vizier krijgt, ingevolge waarvan partijen zich blootstellen aan sancties van uiteenlopende aard 102. Ook ingevolge een onvoorzichtigheid vanwege de koper of verkoper of naar aanleiding van een overlijden is het mogelijk dat de fiscus er lucht van krijgt dat de prijs werd bewimpeld 103. In wat volgt wordt eerst ingegaan op de gevolgen inter partes. Daarna volgt een bespreking van de mogelijke aanspraken van de fiscale administratie INTER PARTES WAT ER KAN MISLOPEN Naast het feit dat prijsbewimpeling een misdrijf uitmaakt en op meerdere niveaus wordt gesanctioneerd 104, houdt dergelijke constructie ook risico s in voor de latere betrekkingen tussen koper en verkoper. Zelfs indien zij erin slagen te ontsnappen aan het wettelijk voorziene sanctiemechanisme kunnen er zich problemen voordoen. Vooreerst kunnen er complicaties optreden in de periode tussen het ondertekenen van de onderhandse verkoopovereenkomst en het verlijden van de notariële akte. Om zo weinig mogelijk sporen van de bewimpeling na te laten is het vaak zo dat de koper reeds bij het ondertekenen van de onderhandse verkoopovereenkomst, waarin dan de officiële prijs wordt opgenomen, het overeengekomen zwarte deel van de prijs aan de verkoper overhandigt 105. Aangezien nergens wordt vermeld dat de koper deze som reeds heeft betaald, zal het erg moeilijk worden voor hem om deze gelden terug te vorderen wanneer de koop naderhand toch niet doorgaat. 102 F. BRULOOT, Prijsbewimpeling bij verkoop onroerend goed, NjW 2007, C. DE WULF, m.m.v. J. BAEL en S. DEVOS, Het opstellen van notariële akten, Verbintenissenrecht, Mechelen, Kluwer, 2006, Cf. infra. 105 L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, Deel 1: de notariële akten, Mechelen, Kluwer,

19 Het is ook mogelijk dat er voor het verlijden van de authentieke akte, doch na de ondertekening van de onderhandse verkoopovereenkomst, een voorkooprecht wordt uitgeoefend met betrekking tot een onroerend goed dat het voorwerp heeft uitgemaakt van een prijsbewimpelingsafspraak 106. Indien in de te registreren akte niet de volledige koopprijs doch slechts een gedeelte wordt vermeld, dan mag de begunstigde van het voorkooprecht het desbetreffende goed toch aan die lagere prijs verwerven 107. Er kunnen ook problemen ontstaan indien er tussen het ondertekenen van de onderhandse verkoopovereenkomst en het verlijden van de notariële akte een gemeentelijk onteigeningsbesluit boven water komt, of indien blijkt dat geen bodemattest voor het onroerend goed kan worden bekomen. Vaak worden immers bedingen in die zin opgenomen als voorwaarde voor het tot stand komen van de koop. Een ander nadeel bij prijsbewimpelingsconstructies situeert zich op het vlak van de meeneembaarheid 108 waarvan de koper normalerwijze kan genieten. Bij toepassing van dit gunstregime wordt immers rekening gehouden met de eerder betaalde registratierechten. Hoe minder er destijds werd betaald, des te kleiner het bedrag is dat de koper kan meenemen ter voldoening van de registratierechten bij de aankoop van zijn volgende hoofdverblijfplaats 109. Tot slot kunnen er zich ook moeilijkheden voordoen indien een onroerend goed wordt verkocht door meerdere verkopers, zoals het geval was in een arrest van het Hof van Beroep te Bergen 110. In casu had de koper met één van de verkopers, buiten medeweten van de andere verkopende partij, een overeenkomst gesloten ten bedrage van 6 miljoen BEF 111. Hoewel partijen voorhielden dat het ging om een soort schadevergoeding voor het blokkeren van het onroerend goed lopende de gerechtelijke procedures, werd deze grondslag door het Hof afgewezen. De beroepsrechter meende dat de onwetende verkoper het recht had de simulatie in te roepen en alzo zijn deel van de toeslag op de prijs te vorderen Zie o.m. Gent (1 e k.) 27 januari 2005, RW , , noot E. SPRUYT. 107 F. VERFAILLIE, Voorkooprechten, onuitg. Masterproef Notariaat, Universiteit Gent, , nr Art. 61/3 e.v. (meeneembaarheid door verrekening) en 212bis (meeneembaarheid door teruggave) W. Reg. 109 L. WEYTS, Notarieel fiscaal recht, Deel 1: de notariële akten, Mechelen, Kluwer, 2005, Bergen 20 februari 2001, TBBR 2002, R. TIMMERMANS, De onderhandse koop en verkoop van een onroerend goed door particulieren, in X., Het onroerend goed in de praktijk, II.L.1-1 II , Mechelen, Kluwer, bijgewerkt tot november 2011, Bergen 20 februari 2001, TBBR 2002,

20 DE GEVOLGEN VOOR DE OVEREENKOMST HISTORIEK Overeenkomstig het oude artikel 40 van de Wet van 22 Frimaire van het jaar VII was elke tegenbrief strekkende tot prijsbewimpeling nietig, zowel ten aanzien van derden als inter partes 113. Daarnaast was er een fiscale boete verschuldigd ten bedrage van driemaal het ontdoken gedeelte van de verschuldigde registratierechten 114. Deze wettelijk voorgeschreven nietigheid had verstrekkende gevolgen: enerzijds kon de verkoper geen aanspraak maken op het zwarte gedeelte van de prijs, terwijl anderzijds de koper die dit deel reeds had betaald zich wel kon beroepen op de onverschuldigde betaling 115. Artikel 40 van de Wet van 22 Frimaire van het jaar VII werd stilzwijgend opgeheven door de invoering van art BW, dat stelt dat tegenbrieven slechts gevolgen hebben tussen partijen en niet tegen derden werken 116. Het feit dat de geveinsde, bekendgemaakte overeenkomst strijdig is met de openbare orde, heeft niet langer de ongeldigheid van de werkelijke overeenkomst tot gevolg 117. Onverminderd de door het Wetboek Registratierechten voorziene strafsancties en fiscale boetes, bestaat er momenteel geen wetsbepaling meer waardoor de geheime overeenkomst nietig wordt verklaard 118. De implicaties van een constructie van prijsbewimpeling op de rechtsverhouding tussen de partijen zijn nu allerminst duidelijk zijn. De hiernavolgende bespreking toont aan dat men ook in de doctrine soms door de bomen het bos niet meer ziet. 113 J. GRILLET, Registratierechten Grondregels van de heffing, Belasting van de werkelijke overeenkomst, in X., Het onroerend goed in de praktijk, Mechelen, Kluwer, bijgewerkt tot november 2011, F. WERDEFROY, Jaarboek Registratierechten , Mechelen, Kluwer, 2011, nr. 535(2). 115 B. TILLEMAN, Totstandkoming en kwalificatie van de koop, Antwerpen, Kluwer, 2001, E. DIRIX, Prijsbewimpeling bij verkoop van onroerend goed (noot onder Cass. 18 maart 1988), RW , R. KRUITHOF, H. BOCKEN, F. DE LY en B. DE TEMMERMAN, Overzicht van rechtspraak. Verbintenissen ( ), TPR 1994, B. WYLLEMAN, Civielrechtelijke gevolgen van prijsbewimpeling bij de verkoop van onroerend goed (noot onder Brussel 17 november 1997), AJT ,

Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed

Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed Bewijswaarde van een sms-bericht bij de verkoop van een onroerend goed Analyse arrest HvB Gent 26 september 2013 FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende invoering van een bijzonder vast recht voor minnelijke ontbinding of vernietiging van koopovereenkomsten

ONTWERP VAN DECREET. houdende invoering van een bijzonder vast recht voor minnelijke ontbinding of vernietiging van koopovereenkomsten Stuk 1344 (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 10 oktober 2007 ONTWERP VAN DECREET houdende invoering van een bijzonder vast recht voor minnelijke ontbinding of vernietiging van koopovereenkomsten 3370

Nadere informatie

Akkoord over prijs en zaak voldoende voor verkoop Of toch niet?

Akkoord over prijs en zaak voldoende voor verkoop Of toch niet? Akkoord over prijs en zaak voldoende voor verkoop Of toch niet? FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 34 A 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be 1 Consensualisme

Nadere informatie

Rolnummer 4790. Arrest nr. 10/2010 van 4 februari 2010 A R R E S T

Rolnummer 4790. Arrest nr. 10/2010 van 4 februari 2010 A R R E S T Rolnummer 4790 Arrest nr. 10/2010 van 4 februari 2010 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 73 van de programmawet (I) van 27 december 2006, gesteld door de Vrederechter van het

Nadere informatie

Rolnummer 5059. Arrest nr. 121/2011 van 30 juni 2011 A R R E S T

Rolnummer 5059. Arrest nr. 121/2011 van 30 juni 2011 A R R E S T Rolnummer 5059 Arrest nr. 121/2011 van 30 juni 2011 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 46bis, derde lid, 1, van het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten,

Nadere informatie

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 Relevante feiten Als kaderlid van M heeft eerste eiser in 1993 aandelenopties verkregen op aandelen

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van het wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten

VLAAMS PARLEMENT ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van het wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten Stuk 963 (2001-2002) Nr. 7 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2001-2002 16 januari 2002 ONTWERP VAN DECREET houdende wijziging van het wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten TEKST AANGENOMEN DOOR

Nadere informatie

AANKOOPBOD PARTICULIERE EIGENDOM (eengezinswoning of grond)

AANKOOPBOD PARTICULIERE EIGENDOM (eengezinswoning of grond) AANKOOPBOD PARTICULIERE EIGENDOM (eengezinswoning of grond) De modeldocumenten op deze site worden enkel ter informatie aangeboden; ze kunnen door de partijen gewijzigd worden, met name wat de erin voorziene

Nadere informatie

1. Een geldige wil = om een rechtshandeling te stellen, moeten de partijen hun volwaardige wil uiten

1. Een geldige wil = om een rechtshandeling te stellen, moeten de partijen hun volwaardige wil uiten Inleiding tot het economische recht Contactpersoon: joeri.vananroye@law.kuleuven.be woensdag 10/10/2012 Overeenkomst mogelijk bij aanwezigheid: (Art. 1108 BW) - toestemming - handelingsbekwaamheid - bepaald

Nadere informatie

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Deontologische Code inzake notariële bemiddeling Aangenomen door de algemene vergadering op 7 oktober 2003 Gewijzigd door de algemene vergadering op 24 oktober 2006) Art.

Nadere informatie

van de heren Dirk Van Mechelen, Jan Peumans, Koen Van den Heuvel, Ludo Sannen, Filip Watteeuw en Lode Vereeck

van de heren Dirk Van Mechelen, Jan Peumans, Koen Van den Heuvel, Ludo Sannen, Filip Watteeuw en Lode Vereeck stuk ingediend op 789 (2010-2011) Nr. 1 9 november 2010 (2010-2011) Voorstel van decreet van de heren Dirk Van Mechelen, Jan Peumans, Koen Van den Heuvel, Ludo Sannen, Filip Watteeuw en Lode Vereeck houdende

Nadere informatie

H o o f d s t u k I. Algemeen. Afdeling 1. Situering van de problematiek inzake fiscale antimisbruikbepalingen bij de overdracht van ondernemingen

H o o f d s t u k I. Algemeen. Afdeling 1. Situering van de problematiek inzake fiscale antimisbruikbepalingen bij de overdracht van ondernemingen 1 H o o f d s t u k I Algemeen Afdeling 1 Situering van de problematiek inzake fiscale antimisbruikbepalingen bij de overdracht van ondernemingen Een vraag die de laatste jaren steeds meer gesteld wordt

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Hof van Cassatie Onderwerp Verkoop van andermans goed. Nietigheid. Aard. Recht van de koper. Gebrek aan eigendomsoverdracht. Ontbinding. Mogelijkheid Datum 15 september 2011 Copyright and disclaimer

Nadere informatie

DE VERPLICHTING TOT REGISTRATIE...

DE VERPLICHTING TOT REGISTRATIE... Registratierechten 1. INLEIDING...2 A. OMSCHRIJVING...2 B. DRIE SOORTEN REGISTRATIERECHTEN...2 1 Het algemeen vast recht ( 25)...2 2 Specifieke vaste rechten...2 3 Evenredige rechten...2 2. DE VERPLICHTING

Nadere informatie

De contractuele uitsluiting en beperking van de tienjarige aansprakelijkheid van de architect (Cass. 5 september 2014)

De contractuele uitsluiting en beperking van de tienjarige aansprakelijkheid van de architect (Cass. 5 september 2014) De contractuele uitsluiting en beperking van de tienjarige aansprakelijkheid van de architect (Cass. 5 september 2014) FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95

Nadere informatie

Rechtsvordering : ook nadien niet-aangegeven inkomsten

Rechtsvordering : ook nadien niet-aangegeven inkomsten Rechtsvordering : ook nadien niet-aangegeven inkomsten Auteur(s): Filip Smet Editie: 1202 p. 9 Publicatiedatum: 21 april 2010 Rechtbank/Hof: Cassatie Datum van uitspraak: 11 februari 2010 Wetboek: W.I.B.

Nadere informatie

Rolnummer 5133. Arrest nr. 182/2011 van 1 december 2011 A R R E S T

Rolnummer 5133. Arrest nr. 182/2011 van 1 december 2011 A R R E S T Rolnummer 5133 Arrest nr. 182/2011 van 1 december 2011 A R R E S T In zake : de prejudiciële vragen betreffende artikel 3, 5, derde lid, van boek III, titel VIII, hoofdstuk II, afdeling 2, van het Burgerlijk

Nadere informatie

algemene verkoopsvoorwaarden

algemene verkoopsvoorwaarden algemene verkoopsvoorwaarden 1. 2. Onderhavige voorwaarden zijn van toepassing op alle rechtshandelingen en rechtsverhoudingen tussen MASTERmail en de opdrachtgever tenzij uitdrukkelijk en schriftelijk

Nadere informatie

Rolnummer 5840. Arrest nr. 85/2014 van 22 mei 2014 A R R E S T

Rolnummer 5840. Arrest nr. 85/2014 van 22 mei 2014 A R R E S T Rolnummer 5840 Arrest nr. 85/2014 van 22 mei 2014 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 73sexies van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde, gesteld door het

Nadere informatie

WAALS MINISTERIE VOOR UITRUSTING EN VERVOER

WAALS MINISTERIE VOOR UITRUSTING EN VERVOER WAALS MINISTERIE VOOR UITRUSTING EN VERVOER 10 SEPTEMBER 1998. - Besluit van de Waalse Regering tot bepaling van de begeleidingsmaatregelen voor de eerste zone van het plan m.b.t. de blootstelling aan

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN

COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN C.O.B. 11 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN ADVIES OVER HET WETSVOORSTEL Nr. 51/0122 TOT WIJZIGING VAN HET BURGERLIJK WETBOEK, WAT DE INTERESTEN EN SCHADEBEDINGEN BIJ CONTRACTUELE WANUITVOERING BETREFT

Nadere informatie

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T

Rolnummer 3630. Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T Rolnummer 3630 Arrest nr. 174/2005 van 30 november 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 320, 4, van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door de Rechtbank van eerste aanleg te

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling hof van beroep Brussel Onderwerp Gerechtelijke vereffening-verdeling. Artikel 1207 e.v. Ger. W. Deelakkoorden: geldigheid en bindende kracht. Artikel 1447 BW betreffende de overname van de gezinswoning

Nadere informatie

Instantie. Onderwerp. Datum

Instantie. Onderwerp. Datum Instantie Hof van Cassatie Onderwerp Overdracht van aandelen Geen geldige wilsovereenstemming Prijs bepaald of bepaalbaar Datum 17 juni 2005 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de

Nadere informatie

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN Dit nieuwsbericht is enkel voor informatie doeleinden bestemd. Ondanks het feit dat aan dit nieuwsbericht de gebruikelijke zorg is besteed,

Nadere informatie

==================================================================== : Landsverordening overdrachtsbelasting

==================================================================== : Landsverordening overdrachtsbelasting AB 1989 no. GT 73 Intitulé : Landsverordening overdrachtsbelasting Citeertitel : Landsverordening overdrachtsbelasting Vindplaats : AB 1989 no. GT 73 Wijzigingen : AB 1997 nos. 33, 34; AB 2004 no. 11 (inwtr.

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 13 JUNI 2005 S.04.0109.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. S.04.0109.N.- B. J., eiser, vertegenwoordigd door Mr. Huguette Geinger, advocaat bij het Hof van Cassatie, kantoor houdende te 1000 Brussel,

Nadere informatie

De nietigheidssanctie bij overdracht van gronden zonder voorafgaand bodemattest

De nietigheidssanctie bij overdracht van gronden zonder voorafgaand bodemattest De nietigheidssanctie bij overdracht van gronden zonder voorafgaand bodemattest FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 34 A 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 28 september 2015 ADVIES 2015-70 over de weigering om toegang te geven tot een geregistreerd huurcontract

Nadere informatie

AANKOOPBOD RESIDENTIELE EIGENDOM (appartement of mede-eigendom)

AANKOOPBOD RESIDENTIELE EIGENDOM (appartement of mede-eigendom) AANKOOPBOD RESIDENTIELE EIGENDOM (appartement of mede-eigendom) De modeldocumenten op deze site worden enkel ter informatie aangeboden; ze kunnen door de partijen gewijzigd worden, met name wat de erin

Nadere informatie

UITVOERENDE KAMER VAN HET BEROEPSINSTITUUT VAN VASTGOEDMAKELAARS

UITVOERENDE KAMER VAN HET BEROEPSINSTITUUT VAN VASTGOEDMAKELAARS UITVOERENDE KAMER VAN HET BEROEPSINSTITUUT VAN VASTGOEDMAKELAARS TUCHTRECHTELIJKE BESLISSING IN EERSTE AANLEG nr. ( ) Van 16 januari 2015 Dossier : T6687 Inzake ( ) (B.I.V. nr. ) Samenvatting: In het kader

Nadere informatie

Inbrengrecht onroerend goed : 0,5 % of 10% Inbreng in natura gebeurt bij oprichting van een vennootschap of bij kapitaalverhoging.

Inbrengrecht onroerend goed : 0,5 % of 10% Inbreng in natura gebeurt bij oprichting van een vennootschap of bij kapitaalverhoging. Inbrengrecht onroerend goed : 0,5 % of 10% Inbreng in natura gebeurt bij oprichting van een vennootschap of bij kapitaalverhoging. Oprichters en aandeelhouders kunnen bepaalde goederen andere dan geld

Nadere informatie

De vestiging en de invordering van de inkomstenbelastingen

De vestiging en de invordering van de inkomstenbelastingen Hoofdstuk 9 De vestiging en de invordering van de inkomstenbelastingen 9.1 Aangifteverplichting Belastingplichtigen die onderworpen zijn aan de P.B., de Ven. B., de R.P.B. en de meeste B.N.I.'ers zijn

Nadere informatie

DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW

DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW DE VERJARINGS- EN ONDERZOEKSTERMIJNEN INZAKE BTW Kris Heyrman TITEL VAN DE CONFERENTIE Advocaat-vennoot Dubois, Verlinden, Wauman Berkenlaan 45, 2610 Antwerpen Voornaam & Naam van de spreker tel:03.287.06.66

Nadere informatie

Afdeling 24. Kosten eigen aan de werkgever

Afdeling 24. Kosten eigen aan de werkgever BEROEPSKOSTEN 61 4. BTW Volgens het Europese Hof van Justitie is factoring een dienstprestatie die uitgesloten is van de BTW-vrijstellingen voor financiële diensten: factoring is onderworpen aan BTW ongeacht

Nadere informatie

Hoofdstuk I: Inzake de toepasselijke wetgeving:

Hoofdstuk I: Inzake de toepasselijke wetgeving: Hoofdstuk I: Inzake de toepasselijke wetgeving: Afdeling I: De oorspronkelijke wet van 5 juli 1998 en de diverse wetswijzigingen: Bij wet van 5 juli 1998 2 werd een titel IV toegevoegd aan het Gerechtelijk

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 19 oktober 2009 ADVIES 2009-76 over de weigering om toegang te geven in een fiscaal dossier (CTB/2009/81)

Nadere informatie

Auteur. Elfri De Neve. www.elfri.be. Onderwerp. Anatocisme. Copyright and disclaimer

Auteur. Elfri De Neve. www.elfri.be. Onderwerp. Anatocisme. Copyright and disclaimer Auteur Elfri De Neve www.elfri.be Onderwerp Anatocisme Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen kan zijn aan rechten van intellectuele eigendom,

Nadere informatie

Wet van 19/12/05 betreffende precontractuele informatie bij commerciële samenwerkingsovereenkomsten

Wet van 19/12/05 betreffende precontractuele informatie bij commerciële samenwerkingsovereenkomsten Wet van 19/12/05 betreffende precontractuele informatie bij commerciële samenwerkingsovereenkomsten Op 18.01.2006 verscheen in het Belgisch Staatsblad de Wet betreffende de precontractuele informatie bij

Nadere informatie

Omzendbrief 2014/2 ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Omzendbrief 2014/2 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Omzendbrief 2014/2 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Omzendbrief betreffende art. 3.17.0.0.2 van de Vlaamse Codex

Nadere informatie

Rechtsweigering Art.5 Gerechtelijk Wetboek

Rechtsweigering Art.5 Gerechtelijk Wetboek Rechtsweigering Art.5 Gerechtelijk Wetboek FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 34 A 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be I. Intrede Artikel 4 Burgerlijk

Nadere informatie

Deel I - Wat gebeurt er na de controle?

Deel I - Wat gebeurt er na de controle? Inhoudstafel Deel I - Wat gebeurt er na de controle? 1. U bekent... 3 1.1. Hoe doet u dat?... 3 1.2. Wat is een samengestelde erkenning?...................... 4 1.3. Kunt u terugkomen op uw bekentenis?...

Nadere informatie

houdende invoering van een aankoop- en hypotheekpremie ter vervanging van het abattement en het bij-abattement

houdende invoering van een aankoop- en hypotheekpremie ter vervanging van het abattement en het bij-abattement stuk ingediend op 718 (2010-2011) Nr. 1 20 oktober 2010 (2010-2011) Voorstel van decreet van de heren Felix Strackx, Erik Tack en Christian Verougstraete houdende invoering van een aankoop- en hypotheekpremie

Nadere informatie

C.O.B.A. 4 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN

C.O.B.A. 4 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN C.O.B.A. 4 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN Aanbeveling betreffende strafbedingen Brussel, 21 oktober 1997 1 Gelet op de artikelen 35, par. 3, lid 2, en 36 van de wet van 14 juli 1991 betreffende

Nadere informatie

Onvergund kopen en verkopen

Onvergund kopen en verkopen Onvergund kopen en verkopen FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be 1 Inleiding Problematiek Gebouw wordt verkocht

Nadere informatie

AANKOOPBOD OPBRENGSTEIGENDOM

AANKOOPBOD OPBRENGSTEIGENDOM AANKOOPBOD OPBRENGSTEIGENDOM De modeldocumenten op deze site worden enkel ter informatie aangeboden; ze kunnen door de partijen gewijzigd worden, met name wat de erin voorziene voorwaarden en termijnen

Nadere informatie

Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie

Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Vlaamse Regering Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Kanselarij Boudewijnlaan 30 1000 Brussel T. secretariaat:

Nadere informatie

tegen de uitspraak van de Rechtbank Breda (hierna: de Rechtbank) van 15 november 2012, nummer AWB 12/4016, in het geding tussen

tegen de uitspraak van de Rechtbank Breda (hierna: de Rechtbank) van 15 november 2012, nummer AWB 12/4016, in het geding tussen Uitspraak GERECHTSHOF VHERTOGENBOSCH Team belastingrecht Meervoudige Belastingkamer Uitspraak op het hoger beroep van * ^ p n i a w a ï i i b.v., gevestigd te > hierna: belanghebbende, tegen de uitspraak

Nadere informatie

MINNELIJK ONTBINDEN VAN VERKOOPOVEREENKOMST NIET LANGER FISCAAL AFGESTRAFT

MINNELIJK ONTBINDEN VAN VERKOOPOVEREENKOMST NIET LANGER FISCAAL AFGESTRAFT Faculteit van de Rechtsgeleerdheid MASTERPROEF MINNELIJK ONTBINDEN VAN VERKOOPOVEREENKOMST NIET LANGER FISCAAL AFGESTRAFT De minnelijke ontbinding van de verkoopovereenkomst Fiscaalrechtelijke aspecten

Nadere informatie

De aansprakelijkheid van de aannemer DEEL I: De contractuele aansprakelijkheid

De aansprakelijkheid van de aannemer DEEL I: De contractuele aansprakelijkheid De aansprakelijkheid van de aannemer DEEL I: De contractuele aansprakelijkheid FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be

Nadere informatie

REGELINGSAKTE EN FAMILIERECHTELIJKE OVEREENKOMST VOORAFGAAND AAN ECHTSCHEIDING DOOR ONDERLINGE TOESTEMMING

REGELINGSAKTE EN FAMILIERECHTELIJKE OVEREENKOMST VOORAFGAAND AAN ECHTSCHEIDING DOOR ONDERLINGE TOESTEMMING REGELINGSAKTE EN FAMILIERECHTELIJKE OVEREENKOMST VOORAFGAAND AAN ECHTSCHEIDING DOOR ONDERLINGE TOESTEMMING TUSSEN: Mevrouw X En Meneer Y EN IS OVEREENGEKOMEN WAT VOLGT: Partijen willen overgaan tot echtscheiding

Nadere informatie

Rolnummer 3739. Arrest nr. 79/2006 van 17 mei 2006 A R R E S T

Rolnummer 3739. Arrest nr. 79/2006 van 17 mei 2006 A R R E S T Rolnummer 3739 Arrest nr. 79/2006 van 17 mei 2006 A R R E S T In zake : het beroep tot vernietiging van de artikelen 413bis tot 413octies van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, ingevoegd bij

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 30/07/2014

Datum van inontvangstneming : 30/07/2014 Datum van inontvangstneming : 30/07/2014 Vertaling C-310/14-1 Zaak C-310/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 30 juni 2014 Verwijzende rechter: Helsingin hovioikeus (Finland)

Nadere informatie

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis?

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Aan de hand van bepaalde transacties wordt binnen groepen van vennootschappen soms gepoogd om winsten te verschuiven naar de vennootschappen

Nadere informatie

Opname in koopakte van afkoop leasecontract c.v.. Koopovereenkomst ontbonden en nieuwe overeenkomst gesloten met andere regeling over c.v..

Opname in koopakte van afkoop leasecontract c.v.. Koopovereenkomst ontbonden en nieuwe overeenkomst gesloten met andere regeling over c.v.. Opname in koopakte van afkoop leasecontract c.v.. Koopovereenkomst ontbonden en nieuwe overeenkomst gesloten met andere regeling over c.v.. Klagers kopen een woning via makelaar-verkoper (beklaagde). In

Nadere informatie

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief

www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief www.mentorinstituut.be Een goed plan draagt inzicht en perspectief vastgoed Brussel, 16 november 2013 J. Ruysseveldt 2 Agenda Problematiek bij overdracht Via klassieke technieken: schenking, verkoop, inbreng,

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 7 NOVEMBER 2014 C.14.0122.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.14.0122.N 1. M. H., 2. A. D. K., eisers, toegelaten tot de rechtsbijstand bij beslissing van 6 januari 2014 (nr. G.13.0163.N) vertegenwoordigd

Nadere informatie

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie.

A R R E S T. In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie. Rolnummer 2287 Arrest nr. 163/2001 van 19 december 2001 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 307bis van het Burgerlijk Wetboek, gesteld door het Hof van Cassatie. Het Arbitragehof,

Nadere informatie

De registratierechten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest

De registratierechten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest 1 De registratierechten in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest Deel 6 3.1.8 Korting (abattement) op de heffingsgrondslag in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest A Algemeen Voor aankopen van onroerende

Nadere informatie

berekening en tarieven

berekening en tarieven Page 1 of 6 Leven - Schenken en Erven Schenkingsrechten in Vlaanderen: tarieven Net zoals bij successies worden de heffingen op schenkingen, de belastbare basis en de eventuele vrijstellingen door elk

Nadere informatie

Rolnummer Arrest nr. 84/2007 van 7 juni 2007 A R R E S T

Rolnummer Arrest nr. 84/2007 van 7 juni 2007 A R R E S T Rolnummer 4100 Arrest nr. 84/2007 van 7 juni 2007 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 12, 1, en 253 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door het Hof

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 11 JANUARI 2016 S.14.0018.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. S.14.0018.N A.D. eiseres, vertegenwoordigd door mr. Pierre van Ommeslaghe, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen JAGA nv, met zetel

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 10 SEPTEMBER 2007 S.07.0003.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. S.07.0003.F A. T., Mr. Michel Mahieu, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen OPENBAAR CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJK WELZIJN VAN LUIK.

Nadere informatie

Rolnummer 2485. Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T

Rolnummer 2485. Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T Rolnummer 2485 Arrest nr. 84/2003 van 11 juni 2003 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende de wet van 4 juli 2001 tot wijziging van artikel 633 van het Gerechtelijk Wetboek, gesteld door

Nadere informatie

Algemene beginselen. Afdeling 1. De straffen

Algemene beginselen. Afdeling 1. De straffen 8 Deel I Strafrecht H o o f d s t u k 1 Algemene beginselen 1. Sinds 1981 zijn de bepalingen inzake de strafrechtelijke sancties in alle fiscale wetboeken gelijkluidend. Alle fiscale wetboeken bevatten

Nadere informatie

Luc Saliën Collegelid dienst Voorafgaande beslissingen in fiscale zaken (DVB)

Luc Saliën Collegelid dienst Voorafgaande beslissingen in fiscale zaken (DVB) Luc Saliën Collegelid dienst Voorafgaande beslissingen in fiscale zaken (DVB) Transactie waarbij erfpachtrecht wordt overgedragen aan partij X, direct gevolgd door de verkoop van het bezwaarde eigendomsrecht

Nadere informatie

Gerecht in eerste aanleg van Curaçao A.R. 60184/2013 Rolzitting: 15 april 2013 CONCLUSIE VAN ANTWOORD. inzake

Gerecht in eerste aanleg van Curaçao A.R. 60184/2013 Rolzitting: 15 april 2013 CONCLUSIE VAN ANTWOORD. inzake Gerecht in eerste aanleg van Curaçao A.R. 60184/2013 Rolzitting: 15 april 2013 CONCLUSIE VAN ANTWOORD inzake Christiaan Eduard van Assendelft van Wijck gedaagde, gemachtigde: mr S.M. Saleh tegen Neon Financial

Nadere informatie

Meer info inzake aansprakelijkheid VZW en haar bestuurders

Meer info inzake aansprakelijkheid VZW en haar bestuurders Meer info inzake aansprakelijkheid VZW en haar bestuurders DE BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID De persoon die schade aan iemand anders veroorzaakt, is verplicht die te herstellen. Hierbij wordt een onderscheid

Nadere informatie

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Artikel 750 1. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens

Nadere informatie

Nuttige en/of noodzakelijke bedingen in de onderhandse verkoopovereenkomst van een onroerend goed

Nuttige en/of noodzakelijke bedingen in de onderhandse verkoopovereenkomst van een onroerend goed Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2009-2010 Nuttige en/of noodzakelijke bedingen in de onderhandse verkoopovereenkomst van een onroerend goed Masterproef van de opleiding Master

Nadere informatie

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift

1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1. (Een gewone) hand- en/of bankgift 1.1. WAT HOUDT ZO N HAND- OF BANKGIFT PRECIES IN? 1.1.1. Schenken zonder schenkingsrechten! Schenking is in principe notarieel. Dat is in ieder geval het basisprincipe

Nadere informatie

Verhuur van cliënteel: een stand van zaken

Verhuur van cliënteel: een stand van zaken Verhuur van cliënteel: een stand van zaken Fiscale Wenken nr. 2014/14 Wanneer een belastingplichtige besluit zijn eenmanszaak om te vormen naar een vennootschap wordt vaak geopteerd om het cliënteel dat

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden

Algemene Voorwaarden B.R. Consultancy, gevestigd en kantoorhoudend te Rotterdam, 16Hoven Business Park,, 3045PC Rotterdam en ingeschreven bij de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder KVK-nummer 61549592. Artikel 1 Definities

Nadere informatie

De meerwaarden. Met meerwaarden bedoelt men het positieve verschil tussen de verkoopprijs van een goed en de aankoopprijs ervan (inclusief kosten).

De meerwaarden. Met meerwaarden bedoelt men het positieve verschil tussen de verkoopprijs van een goed en de aankoopprijs ervan (inclusief kosten). De meerwaarden Met meerwaarden bedoelt men het positieve verschil tussen de verkoopprijs van een goed en de aankoopprijs ervan (inclusief kosten). Als het onroerend goed voor beroepsactiviteiten wordt

Nadere informatie

Handboek Estate Planning Bijzonder Deel... Voorwoord... De auteurs... Verkrijgingen door de langstlevende echtgenoot via huwelijkcontract...

Handboek Estate Planning Bijzonder Deel... Voorwoord... De auteurs... Verkrijgingen door de langstlevende echtgenoot via huwelijkcontract... Inhoudsopgave Handboek Estate Planning Bijzonder Deel..................... Voorwoord.............................................. De auteurs............................................... i iii v DEEL

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 31/08/2015

Datum van inontvangstneming : 31/08/2015 Datum van inontvangstneming : 31/08/2015 Vertaling C-417/15-1 Zaak C-417/15 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 29 juli 2015 Verwijzende rechter: Landesgericht für Zivilrechtssachen

Nadere informatie

Algemene inhoud. HOOFDSTUK 1 Algemene inleiding 3. HOOFDSTUK 2 Historische inleiding 5

Algemene inhoud. HOOFDSTUK 1 Algemene inleiding 3. HOOFDSTUK 2 Historische inleiding 5 Algemene inhoud Reeks Fiscaal Compendium Ten geleide Voorwoord Algemene bibliografie V VII IX XI DEEL I Inleiding HOOFDSTUK 1 Algemene inleiding 3 HOOFDSTUK 2 Historische inleiding 5 1. Eerste fase: voor

Nadere informatie

EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT

EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT EXCLUSIEVE VERKOOPOPDRACHT GESLOTEN BUITEN DE ONDERNEMING, MET STILZWIJGENDE VERLENGING Buiten verkoopruimten gesloten overeenkomst : iedere overeenkomst tussen de vastgoedmakelaar en de opdrachtgever

Nadere informatie

VLAAMS GEWEST REGISTRATIERECHTEN BIJ ONDERHANDSE AANKOOP

VLAAMS GEWEST REGISTRATIERECHTEN BIJ ONDERHANDSE AANKOOP VLAAMS GEWEST REGISTRATIERECHTEN BIJ ONDERHANDSE AANKOOP 1. ALGEMEEN Bij het kopen van een onroerend goed moet rekening gehouden worden met de beschrijfkosten die bovenop de aankoopsom komen. De beschrijfkosten

Nadere informatie

Uitspraak nr. WB 609-01-66-03 DE VLAAMSE MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR. INBURGERING. WONEN, GELIJKE KANSEN EN ARMOEDEBESTRIJDING

Uitspraak nr. WB 609-01-66-03 DE VLAAMSE MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR. INBURGERING. WONEN, GELIJKE KANSEN EN ARMOEDEBESTRIJDING \ ~\~ \\ Vlaa~se '~'t: \ Regering \ Ministerieel besluit betreffende de beroepsprocedure met toepassing van artikel 29bis. 5. van de Vlaamse Wooncode betreffende de beslissing van de sociale huisvestingsmaatschappij

Nadere informatie

Rolnummer 2847. Arrest nr. 57/2004 van 24 maart 2004 A R R E S T

Rolnummer 2847. Arrest nr. 57/2004 van 24 maart 2004 A R R E S T Rolnummer 2847 Arrest nr. 57/2004 van 24 maart 2004 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 394 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, vóór de wijziging ervan bij de

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende de verlaging van het tarief van het verkooprecht voor beroepspersonen. Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1.

ONTWERP VAN DECREET. houdende de verlaging van het tarief van het verkooprecht voor beroepspersonen. Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1. Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1 Zitting 2007-2008 11 september 2008 ONTWERP VAN DECREET houdende de verlaging van het tarief van het verkooprecht voor beroepspersonen 4602 FIN Stuk 1823 (2007-2008) Nr. 1 2

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België. Arrest

Hof van Cassatie van België. Arrest 16 NOVEMBER 2009 C.09.0135.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.09.0135.N LANDSBOND DER CHRISTELIJKE MUTUALITEITEN, met zetel te 1031 Brussel, Haachtsesteenweg 579, eiser, vertegenwoordigd door

Nadere informatie

UITVOERINGSVOORWAARDEN VAN ONZE PRESTATIES

UITVOERINGSVOORWAARDEN VAN ONZE PRESTATIES UITVOERINGSVOORWAARDEN VAN ONZE PRESTATIES 1. Omschrijvingen Companywriters : De Besloten Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid, waarvan de vennootschapszetel gevestigd is te 4600 Wezet (Visé) (België),

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 11/08/2015

Datum van inontvangstneming : 11/08/2015 Datum van inontvangstneming : 11/08/2015 Vertaling C-332/15-1 Zaak C-332/15 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 6 juli 2015 Verwijzende rechter: Tribunale di Treviso / Italië Datum

Nadere informatie

Het advies van de accountant of belastingconsulent en de rechtsdwaling in strafzaken

Het advies van de accountant of belastingconsulent en de rechtsdwaling in strafzaken Het advies van de accountant of belastingconsulent en de rechtsdwaling in strafzaken J. VAN DROOGBROECK De accountant en de belastingconsulent verstrekken adviezen aan de onderneming die hem tewerkstelt

Nadere informatie

Zaak T-205/99. Hyper Srl tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen

Zaak T-205/99. Hyper Srl tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen Zaak T-205/99 Hyper Srl tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen Douanerechten Invoer van televisietoestellen uit India Ongeldige certificaten van oorsprong Verzoek tot kwijtschelding van invoerrechten

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Federale Overheidsdienst Financiën Onderwerp Circulaire nr. 16/2006. Levensverzekeringen - Echtgenoten gehuwd onder een stelsel van gemeenschap van goederen. Datum 31 juli 2006 Copyright and

Nadere informatie

De anti-misbruikbepaling in de registratie- en successierechten Invloed op technieken van successieplanning

De anti-misbruikbepaling in de registratie- en successierechten Invloed op technieken van successieplanning De anti-misbruikbepaling in de registratie- en successierechten Invloed op technieken van successieplanning door Karl Ruts, Leo Stevens & Cie A. TOEPASSELIJKE WETTEKSTEN ANTI-MISBRUIKBEPALINGEN Door de

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling My Lawyer Info Monard D Hulst www.monard-dhulst.be Onderwerp De vereffening van vennootschappen vereenvoudigd Datum 7 juni 2012 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document kan onderworpen

Nadere informatie

UITVOEREN VAN WERKEN IN BELGIE Aandachtspunten bij de aannemingsovereenkomst

UITVOEREN VAN WERKEN IN BELGIE Aandachtspunten bij de aannemingsovereenkomst UITVOEREN VAN WERKEN IN BELGIE Aandachtspunten bij de aannemingsovereenkomst NKVK 13 oktober 2015 Lore Derdeyn Overzicht 1. Bewijs van de aannemingsovereenkomst 2. Belangrijke clausules van de aannemingsovereenkomst

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 28 NOVEMBER 2013 C.12.0556.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.12.0556.N 1. J., 2. G., 3. D., 4. E., 5. K., 6. I., eisers, vertegenwoordigd door mr. Johan Verbist, advocaat bij het Hof van Cassatie,

Nadere informatie

GEHEIMHOUDINGSOVEREENKOMST OVERNAME

GEHEIMHOUDINGSOVEREENKOMST OVERNAME 1 Een geheimhoudingsovereenkomst wordt ook wel geheimhoudingsverklaring of Non Disclosure Agreement (NDA) genoemd). Dit kan u best afsluiten als u verkoper bent bij een bedrijfsovername en u de identiteit

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 8 OKTOBER 2015 C.14.0504.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.14.0504.N ROQUETTE FRÈRES, vennootschap naar Frans recht, met zetel te 62136 Lestrem (Frankrijk), rue de la Haute Loge 1, eiseres,

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 29 MEI 2015 C.13.0615.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.13.0615.N Ch. V., eiseres, vertegenwoordigd door mr. Johan Verbist, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 2000 Antwerpen,

Nadere informatie

Instantie. Onderwerp. Datum

Instantie. Onderwerp. Datum Instantie Hof van Cassatie Onderwerp Faillissement, Faillissementsakkoord en gerechtelijk akkoord - Gevolgen (personen, goederen, verbintenissen) - Verbintenissen - Schuldvordering - Aangifte Gevolg -

Nadere informatie

Corporate Governance Charter

Corporate Governance Charter Corporate Governance Charter Dealing Code Hoofdstuk Twee Euronav Corporate Governance Charter December 2005 13 1. Inleiding Op 9 december 2004 werd de Belgische Corporate Governance Code door de Belgische

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Hof van Cassatie Onderwerp Bewijs van een feit. Betwisting. Opdracht van de rechter Datum 11 september 2008 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document kan onderworpen zijn aan rechten

Nadere informatie

De bom onder de fiscale rechtshandhaving. Mr. Jan Tuerlinckx Tuerlinckx Fiscale Advocaten

De bom onder de fiscale rechtshandhaving. Mr. Jan Tuerlinckx Tuerlinckx Fiscale Advocaten De bom onder de fiscale rechtshandhaving Mr. Jan Tuerlinckx Tuerlinckx Fiscale Advocaten administratief recht strafrecht CRITERIUM STRAFMAAT administratief recht strafrecht medewerkingsplicht zwijgrecht

Nadere informatie