Maintenance, Repair & Overhaul Arbeidsmarktverkenning

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maintenance, Repair & Overhaul Arbeidsmarktverkenning"

Transcriptie

1 Maintenance, Repair & Overhaul Arbeidsmarktverkenning

2 Colofon Uitgave Kenteq Kenniscentrum Postbus AB Hilversum T (035) F (035) W Contactpersoon Sake Wagenaar T (035) E Uitvoering onderzoek Jeroen Freriks Irene de Vries (Dijk 12 Beleidsonderzoek, Amsterdam) Datum 27 augustus 2008 Kenmerk S302SWsw.068

3 Voorwoord In dit rapport wordt verslag gedaan van een kwalitatieve verkenning die Kenteq heeft laten uitvoeren naar de betekenis van MRO (Maintenance, Repair & Overhaul) voor de beroepspraktijk van (vooral) middelbaar opgeleide technici. Het rapport gaat in op: de inhoud en ontwikkeling van MRO in verschillende bedrijfssectoren; de aanwezigheid van MRO in de huidige kwalificatiestructuur; een beroepsbeschrijving van de MRO-technicus op MBO-niveau; een doorlopende leerlijn VMBO-MBO-HBO. Het onderzoek is uitgevoerd door Jeroen Freriks en Irene de Vries van Dijk 12 Beleidsonderzoek. Vanuit Kenteq werd het onderzoek begeleid door Remco Pakker, Gertjan Feitsma en ondergetekende. Namens Kenteq bedank ik iedereen die aan de resultaten van het onderzoek heeft bijdragen. Dat geldt in het bijzonder voor de geïnterviewden en de deelnemers aan de groepsbijeenkomsten. Sake Wagenaar projectleider arbeidsmarktonderzoek Kenteq

4

5 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Samenvatting 7 1 Inleiding 9 2 Ontwikkelingen en cross-sectorale functiecomponenten Inleiding Van reparatie en onderhoud naar MRO Ontwikkelingsfasen MRO Sectorale verschillen en overeenkomsten Gevolgen ontwikkelingen MRO voor de beroepsuitoefening Hoofdlijnen huidige beroepsonderwijs Doorlopende leerlijn VMBO-MBO-HBO Conclusies 22 3 Beroepsbeschrijving MRO-technicus Cross-sectoraal MBO Inleiding beroepsbeschrijving Beroepsbeschrijving MRO-technicus Cross-sectoraal MBO 26 4 Aanbevelingen en vervolgstappen 33 Bijlagen 35 Bijlage 1 MRO in de huidige kwalificatiestructuur 37 Bijlage 2 Verkenning doorlopende leerlijnen VMBO t/m HBO 53 Bijlage 3 Overzicht geïnterviewde en geraadpleegde bedrijven 57

6

7 Samenvatting Kenteq, het kenniscentrum voor technisch vakmanschap, heeft de ambitie om actief te zijn in het veld van MRO (Maintenance, Repair & Overhaul). Kenteq participeert actief in het MOC (Maintenance Onderwijsconsortium) en is betrokken bij activiteiten op het MRO-terrein elders in het land. In opdracht van Kenteq is er een cross-sectorale arbeidsmarktanalyse van MRO uitgevoerd. Het doel van het onderzoek is te bezien of de ontwikkelingen op het gebied van MRO aanleidingen geven tot het opstellen van één of meerdere crosssectorale beroepsbeschrijvingen voor het MBO (Middelbaar Beroepsonderwijs) en uitwerking van deze profielbeschrijving(en). Deze rapportage geeft de resultaten van de arbeidsmarktanalyse weer. De rapportage is tot stand gekomen op basis van interviews met toonaangevende personen op het gebied van MRO, deskresearch en een analyse van de kwalificatiedossiers van vijf kenniscentra. In totaal zijn 18 bedrijven uit verschillende sectoren en/of instellingen in het onderzoek betrokken. MRO is op te vatten als een concept waarmee de instandhouding van kapitaalgoederen geoptimaliseerd wordt (asset-management). Op het terrein van de instandhouding van kapitaalgoederen is er de laatste tijd behoorlijk wat veranderd. Het gaat hierbij om een proces dat ongeveer vijftien jaar geleden is ingezet. De nadruk is verschoven van het uitvoeren van reparaties naar het voorkomen van reparaties en een verlenging van de levensduur van kapitaalgoederen. De verschuiving naar MRO is ingegeven door professionele bedrijfseconomische principes, efficiëntie en kostenbesparing en wordt mogelijk gemaakt door technologische ontwikkelingen. De mate waarin moderne MRO-principes worden toegepast verschilt per sector. Het gaat hierbij om elementen zoals het toepassen van MRO in het ontwerp van kapitaalgoederen, het afstemmen van het logistiek proces op MRO, het uitvoeren van een betrouwbaarheidsanalyse en MRO opnemen als onderdeel van de bedrijfsvoering. Uit de analyse blijkt dat er grote verschillen bestaan tussen de sectoren in de mate waarin deze MRO-principes worden toegepast. In het onderzoek is nagegaan in hoeverre de ontwikkelingen op het terrein van MRO gevolgen hebben voor de beroepsuitoefening op MBO-niveau. De verschillende MRO gerelateerde functiecomponenten zijn geïnventariseerd. Vervolgens is geanalyseerd in hoeverre deze functiecomponenten cross-sectoraal dan wel monosectoraal zijn. Verder is geanalyseerd in hoeverre de MBO-opleidingen in de huidige kwalificatiestructuur raakvlak vertonen met MRO. Het blijkt dat de cross-sectorale functiecomponenten op het gebied van MRO zich voornamelijk op MBO-4 niveau bevinden. De resultaten van dit onderzoek geven Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq) 7

8 geen aanleiding tot het opstellen van een cross-sectorale beroepsbeschrijving op MBO-niveau 2/3. Uitgaande van de bevindingen van het onderzoek is een cross-sectorale beroepsbeschrijving opgesteld voor uitvoerende en aansturende MROfunctionarissen op niveau 4. De concept beroepsbeschrijving MRO-technicus crosssectoraal MBO is getoetst in twee groepssessies met deskundigen MRO uit het bedrijfsleven en nader aanleiding daarvan aangescherpt en aangevuld. De resultaten van het onderzoek en de toetsing van de profielbeschrijving resulteren in de volgende aanbevelingen voor Kenteq: Vervolgstappen te nemen tot inrichting van een cross-sectorale kwalificatie op MBO-4 niveau voor een MRO-technicus in overleg met andere kenniscentra. Nader te onderzoeken of binnen de kwalificatie nadere nuancering moet worden aangebracht richting MRO-functionarissen die opereren binnen een bedrijfsinterne onderhoudsdienst en functionarissen die operen binnen MROservicebedrijven. Bij de inrichting van de kwalificatie aansluiting te zoeken bij het programma Techniek Breed van het VMBO en de zes lectoraten en binnen het HBO die raakvlak vertonen met MRO in verband met de inrichting van een doorlopende leerlijn. De mogelijkheden te bezien tot inrichting van een AD-traject (Associate Degree) voor een MRO-technicus. Een dergelijk traject kan mogelijkheden bieden voor verdere doorgroei van MBO-ers werkzaam binnen MRO. Nader onderzoek te doen naar de invloed van MRO op de beroepsuitoefening van functionarissen op MBO-niveau 2/3 die momenteel géén onderhoudswerkzaamheden verrichten. Er zijn indicaties dat MRO gevolgen kan hebben voor de beroepsuitoefening van deze functionarissen. 8 Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq)

9 1 Inleiding Maintenance, Repair & Overhaul (MRO) is een kennis- en arbeidsintensieve industrie in opkomst. MRO staat voor Onderhoud, Reparatie en Revisie. De regering heeft in 2006 verwoord dat het belangrijk is dat Nederland een sterke positie inneemt op het gebied van MRO 1. Met de luchtvaartindustrie als katalysator wordt de ontwikkeling van MRO 'Center of Excellence' in Nederland gezien als een belangrijke stimulans voor de Nederlandse economie. Recent is er in Nederland een aantal initiatieven van de grond gekomen op het gebied van MRO. Deze initiatieven zijn gericht op verdere ontwikkeling en professionalisering van het vakgebied. Het MOC (Maintenance Onderwijsconsortium) is een initiatief dat de betrokkenheid van de onderwijssector bij MRO laat zien. In het MOC zijn de volgende partijen vertegenwoordigd: 5 ROC's; 2 Hogescholen en Kenteq. Het MOC werkt nauw samen met het World Class Maintenance Consortium (WCMC). Het MOC wil meer aandacht voor maintenance opleidingen, een verbetering van doorstroom VMBO-MBO-HBO en professionalisering van docenten en beroepsbeoefenaars. Kenteq, het kenniscentrum voor technisch vakmanschap, heeft de ambitie om actief te zijn in het veld van MRO. Kenteq participeert actief in het MOC en is betrokken bij activiteiten op het MRO-terrein elders in het land. Voor haar werkzaamheden heeft het onderwijsconsortium behoefte aan informatie. Vanuit haar positie als landelijk Kenniscentrum laat Kenteq een verkennende crosssectorale arbeidsmarktanalyse uitvoeren van MRO. Het onderzoek heeft een kwalitatieve insteek en heeft tot doel inzicht te bieden in cross-sectorale kenmerken en ontwikkelingen van MRO op de markt. De analyse resulteert, indien relevant, in een cross-sectorale beroepsbeschrijving MRO op MBO-niveau. De kiem van de MRO-activiteiten ligt in het zuidwesten van het land. Dit onderzoek richt zich niet alleen op deze regio, maar beoogt een landelijke dekking. Hoofdstuk 2 beschrijft ontwikkelingen op het gebied van MRO en componenten van MRO-functies. Daarna volgt in hoofdstuk 3 een cross-sectorale beroepsbeschrijving. Het rapport wordt afgesloten met aanbevelingen en vervolgstappen (hoofdstuk 4). Ondersteunende detailinformatie is te vinden in de bijlagen. 1 Nederlandse Luchtvaartsector. Tweede Kamer, vergaderjaar , 25820, nr 13. Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq) 9

10 10 Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq)

11 2 Ontwikkelingen en cross-sectorale functiecomponenten 2.1 Inleiding Dit hoofdstuk heeft als doel weer te geven in hoeverre de ontwikkelingen op het gebied van MRO aanleiding geven tot het opstellen van één of meerdere crosssectorale beroepsbeschrijvingen. In dit hoofdstuk worden kenmerken van en ontwikkelingen op de MRO-markt besproken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen cross-sectorale en sectorspecifieke kenmerken. Verder wordt er aandacht besteed aan de positie van MRO in de huidige kwalificatiestructuur en wordt kort ingegaan op de mogelijkheden die er nu zijn tot het volgen van een doorlopende leerlijn VMBO-HBO op het gebied van MRO. Verantwoording De analyse is tot stand gekomen op basis van: 15 interviews met stakeholders en vooroplopende bedrijven op het terrein van MRO; Analyse op hoofdlijnen van kwalificatiedossiers binnen de domeinen van Kenteq, PMLF, VTL, Innovam en Fundeon die aan te merken zijn als onderhoudsdossiers; Deskresearch. Sectoren Dit is een cross-sectoraal onderzoek. De volgende sectoren en daaraan gekoppelde branches zijn aan bod gekomen: Procesindustrie o Voedings- en genotsmiddelenindustrie o Chemische industrie Metaal/metalektro o Vervaardiging van machines en apparaten o Vervaardiging van metaal en producten van metaal o Maritieme sector o Luchtvaartsector Energie o Productie energie Bouwnijverheid o Infrastructuur o Installatietechniek Automotive Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq) 11

12 2.2 Van reparatie en onderhoud naar MRO In onderstaand kader wordt een aantal definities van MRO besproken: World Class Maintenance: MRO is de verzamelnaam voor alle activiteiten die ten doel hebben een object te behouden en te herstellen naar die toestand die nodig is om zijn gewenste functie uit te kunnen oefenen. MRO bevat dus activiteiten als periodieke vervanging. European Federation of National Maintenance Societies (EFNMS): Alle activiteiten, die als doel hebben een object te behouden in of terug te brengen naar een staat die het mogelijk maakt de gewenste activiteit uit te voeren. Hieronder wordt de combinatie van alle technische en daaraan verbonden administratieve, leidinggevende en toezichthoudende activiteiten verstaan. MOC: Een palet aan activiteiten en technologieën voor een zo efficiënt mogelijk beheer, onderhoud en optimalisatie van technische systemen, binnen de gestelde eisen ten aanzien van beschikbaarheid, veiligheid en kosten, inclusief het versnellen van de innovatiecyclus. Ondanks het feit dat deze definities niet aan elkaar gelijk zijn bestaat er onder de geïnterviewden een behoorlijk hoge mate van consensus over wat MRO betekent. Dit wordt over het algemeen omschreven als alle activiteiten die gericht zijn op het instandhouden van kapitaalgoederen. Op het terrein van de instandhouding van kapitaalgoederen is er de laatste tijd behoorlijk wat veranderd. Het gaat hierbij om een proces dat ongeveer vijftien jaar geleden is ingezet. De nadruk is verschoven van het uitvoeren van reparaties naar het voorkomen van reparaties en een verlenging van de levensduur van kapitaalgoederen. Dit houdt in dat er relatief minder correctief onderhoud plaatsvindt en meer preventief en predictief onderhoud. Het gaat hierbij dus om een toename van toestandsafhankelijk onderhoud ten koste van storingsafhankelijk en gebruiksafhankelijk onderhoud. In het hiernavolgende kader worden deze begrippen verduidelijkt: 12 Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq)

13 Toestandsafhankelijk onderhoud Onderhoud dat plaatsvindt nadat daar door middel van een toestandsbepaling de noodzaak van is aangetoond. Gebruiksafhankelijk onderhoud Onderhoud dat plaatsvindt na een bepaalde periode van gebruik. Storingsafhankelijk onderhoud Onderhoud dat plaatsvindt na falen. Correctief onderhoud Correctief onderhoud is elke onderhoudsactiviteit die wordt uitgevoerd om een falen op te lossen. Deze activiteit kan bestaan uit reparatie, herstel of vervanging (van onderdelen). Preventief onderhoud Preventief onderhoud is een strategie die gericht is objecten aan de praat te houden en de levensduur van objecten te verlengen. Onderhoudsactiviteiten zoals revisie en vervanging worden op een vast interval uitgevoerd, ongeacht de conditie van het object op dat moment. Predictief onderhoud Predictief onderhoud is gebaseerd op het meten van een toestand om te kunnen beoordelen of er een storing zal optreden in de toekomst. Naar aanleiding van deze informatie wordt er actie ondernomen om de consequenties van deze storing te vermijden. MRO is op te vatten als een concept waarmee de instandhouding van kapitaalgoederen geoptimaliseerd wordt (asset-management). Ten aanzien van MRO zijn drie soorten hoofdspelers te onderscheiden: Eigenaars van kapitaalgoederen (asset owners). Producenten van kapitaalgoederen(asset manufacturers). De onderhouders van kapitaalgoederen (asset maintainers). Daarnaast zijn er dienstverleners MRO te onderscheiden zoals ingenieurs- en adviesbureaus en toeleveranciers van software-tools en onderhoudsinstrumenten voor MRO. De verschuiving naar MRO is ingegeven door professionele bedrijfseconomische principes, efficiëntie en kostenbesparing en wordt mogelijk gemaakt door technologische ontwikkelingen. Efficiëntie Eigenaars van kapitaalgoederen besteden in toenemende mate MROwerkzaamheden uit aan onderhoudsbedrijven of producenten. Deze ontwikkeling is al jaren geleden ingezet. De algemene verwachting is dat deze ontwikkeling nog niet is uitgekristalliseerd. Het minimumniveau van onderhoudswerkzaamheden dat bedrijven in eigen huis willen houden is nog niet bereikt. In eerste instantie richtte de uitbesteding zich voornamelijk op werkzaamheden die verband hielden met groot onderhoud. Ten gevolge van de zwaarteverschuiving naar preventief en predictief onderhoud zijn er voor de eigenaars van kapitaalgoederen toenemende mogelijkheden voor uitbesteding. Dit heeft in veel gevallen tot een inkrimping van de omvang van de Technische Diensten van deze bedrijven geleid. Hierdoor is een Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq) 13

14 andere groep van bedrijven juist meer onderhoudswerkzaamheden gaan verrichten. De toenemende mate van uitbesteding van onderhoud door de eigenaars van kapitaalgoederen vormt een kans voor bedrijven die zich richten op het onderhouden van kapitaalgoederen. Bedrijfseconomisch Onderhoud wordt door eigenaars van kapitaalgoederen steeds vaker als opbrengst gezien. Van oudsher werd onderhoud als kostenpost gezien. Eigenaars van kapitaalgoederen zien in toenemende mate dat goed onderhoud juist veel hogere kosten kan voorkomen en kan leiden tot geldbesparing en winstmaximalisatie. Hierbij kan gedacht worden aan: door MRO hoeft de machine minder snel vervangen te worden; door MRO treedt er minder productieverlies op; door MRO neemt de beschikbaarheid van kapitaalgoederen toe; door MRO raken producten minder snel beschadigd tijdens het productieproces waardoor er minder producten afgekeurd worden; door MRO is er minder uitval van kapitaalgoederen, etc. Technologische ontwikkelingen Qua technologie is de samenstelling van kapitaalgoederen drastisch veranderd. De vakgebieden mechanica en elektro/elektronica zijn in toenemende mate geïntegreerd. Naar verhouding bestaan kapitaalgoederen nu uit meer elektronische en minder uit mechanische componenten. Enerzijds betekent dit dat er minder onderhoud nodig is (mechanica vraagt meer onderhoud), anderzijds biedt de integratie van technieken mogelijkheden voor efficiënter onderhoud en toepassing van MRO. Sensoren en meetinstrumenten kunnen tijdig signalen afgeven dat onderhoud dan wel reparatie aan de orde is (procesbewaking). Om een storing te lokaliseren hoeft de machine niet meer ontmanteld te worden, met behulp van de computer kan de werking gecontroleerd worden en opgespoord worden waar een mogelijk defect zich voordoet. Dit laatste heeft tevens consequenties voor de locatiegebondenheid van MROwerkzaamheden. Het is in principe mogelijk om in Nederland een storing te lokaliseren of toestandsafhankelijk onderhoud te plannen voor een machine die geplaatst staat in China. MRO als dienst Ten gevolge van de uitbesteding van MRO en het toenemend belang van MRO in het bedrijfsproces wordt MRO in toenemende mate een dienst. Bedrijven schaffen bijvoorbeeld geen schip meer aan, maar kopen 15 jaar varen in. Op de markt uit zich dit door verdergaande samenwerking tussen producenten en onderhoudsbedrijven. 2.3 Ontwikkelingsfasen MRO Uit de verschillende definities van MRO is al naar voren gekomen dat MRO meer is dan alleen onderhoud, reparatie en revisie. Verschillende andere aspecten spelen een rol. MRO-activiteiten zijn in een ander licht gaan staan. MRO is er op gericht kapitaalgoederen een zo groot mogelijk deel van de tijd te laten functioneren 14 Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq)

15 (minimaliseren down-time). Dit is in tegenstelling tot een 'ouderwetse' benadering, waarbij er pas opgetreden werd als iets niet meer functioneerde. Onderstaand schema gaat hier verder op in. De mate waarin deze elementen voorkomen bij bedrijven hangt af van de mate waarin MRO ontwikkeld en uitgekristalliseerd is. Elementen MRO MRO in ontwerp toepassen Afstemmen logistiek proces op MRO Betrouwbaarheidsanalyse MRO als onderdeel bedrijfsvoering Asset management Preventief onderhoud Instandhouden kapitaalgoederen Plannen MRO Correctief onderhoud en revisie Reparatie Ontwikkelingsniveau MRO Hoog Laag Als hoogste ontwikkelingsfase van MRO wordt bij het ontwerp van kapitaalgoederen rekening gehouden met hoe lang het product en de onderdelen daarvan mee gaan en hoe het product het makkelijkst onderhouden kan worden. MRO vormt in deze ontwikkelingsfase een dynamisch geheel, waarbij communicatie een belangrijke rol speelt. In deze fase worden de MRO-principes teruggekoppeld naar het ontwerpproces van kapitaalgoederen en gekoppeld aan de principes van integraal ontwerpen. De overgang van correctief naar preventief of zelfs predictief onderhoud vereist meer planning en organisatie. Logistieke processen spelen hierbij een belangrijke rol. De vliegtuigwereld illustreert dit. Elk uur dat een vliegtuig aan de grond staat betekent verlies voor de luchtvaartmaatschappij. Aan de andere kant moet de veiligheid van het vliegtuig gegarandeerd zijn. Dit betekent dat van te voren uitgedacht wordt welke onderdelen wanneer vervangen moeten worden. De werkzaamheden moeten dan zo georganiseerd worden dat de onderdelen op het juiste tijdstip aanwezig zijn, de mensen die deze onderdelen kunnen vervangen ter plaatse zijn en het vliegtuig dan ook aan de grond staat. Dit voorbeeld illustreert dat logistieke activiteiten deel zijn gaan uitmaken van MRO. De hierboven beschreven ontwikkelingen aangaande meer preventief en predictief onderhoud, een toenemend belang van betrouwbaarheidsanalyse, meer rekening houden met hoe het object onderhouden moet worden in de ontwerpfase en meer onderhoud op afstand gelden in beperkte mate voor kapitaalgoederen die ontworpen zijn voordat deze ontwikkelingen gestalte kregen. De energiesector is een voorbeeld van een sector, waarbij wel veelal met moderne MRO-concepten gewerkt wordt, maar men vaak nog te maken heeft met verouderde onderhoudsobjecten. Energiecentrales kennen een lange levensduur. De huidige centrales zijn daarom niet altijd ontworpen volgens de moderne MROprincipes. Dit maakt dat voor deze objecten het onderhoudswerk de laatste tijd niet zo veranderd is. Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq) 15

16 2.4 Sectorale verschillen en overeenkomsten De geïnterviewden zijn het er over eens dat het MRO-concept in principe kan worden toegepast in alle sectoren waar kapitaalgoederen voorkomen. In dit onderzoek wordt de MRO-markt puur gezien als een business-to-business markt. Het gaat om onderhoud aan objecten die door bedrijven gebruikt worden. Producten die rechtstreeks door consumenten gebruikt worden, zoals huishoudelijke apparaten en schoeisel zijn in dit onderzoek niet meegenomen. De automotive branche is wel opgenomen in dit onderzoek. Hierbij gaat het om de trucks en trailers die door bedrijven gebruikt worden. Dit betreft dus ook industrieel onderhoud. De mate waarin MRO-elementen toegepast worden in de verschillende sectoren en branches kan weergegeven worden door middel van twee dimensies. De ene dimensie beschrijft in hoeverre MRO-concepten zoals predictief onderhoud, het toepassen van betrouwbaarheidsanalyse, het plannen van MRO-activiteiten en de mate waarin MRO is opgenomen in de bedrijfsvoering. Het gaat hierbij om de toepassing van MRO-concepten in de uitvoering van het onderhoud. De andere dimensie beschrijft in hoeverre er met MRO rekening wordt gehouden in de ontwerpfase en in hoeverre logistieke processen zijn afgestemd op MROactiviteiten. De volgende figuur geeft de positie van de verschillende sectoren en branches op deze twee dimensies weer. De figuur beoogt geen exacte posities weer te geven op de twee dimensies, maar geeft aan hoe de verschillende sectoren zich tot elkaar verhouden. 16 Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq)

17 Positionering sectoren t.a.v. toepassing MRO-concepten en logistieke processen en ontwerp hoo g luchtvaart maritiem energie proces Toepassing MRO-concepten in onderhoud midden laag machine/apparatenbouw automotive metaal/producten metaal installatie/elektro laag midden hoog Toepassing MRO in Logistieke Processen en Ontwerp Hieronder volgt een toelichting op de positie van de verschillende sectoren en branches. Luchtvaart sector De vliegtuigindustrie neemt op beide assen een hoge positie in. De luchtvaartsector wordt over het algemeen gezien als de meest vooruitstrevende als het gaat om MRO-principes. Dit wordt veroorzaakt door de strenge veiligheidseisen (een vliegtuig mag echt niet kapot gaan) en de economische druk (elk uur dat een vliegtuig aan de grond staat betekent verlies). Daarom wordt in de luchtvaart in de ontwerpfase al rekening gehouden met wanneer en hoe een object in de toekomst onderhouden moet gaan worden. De organisatie van het logistieke proces speelt in de luchtvaart eveneens een grote rol. Luchtvaartmaatschappijen hebben er belang bij een toestel zo weinig mogelijk uren aan de grond te houden. Van te voren moet gepland worden, wanneer het toestel aan de grond staat, waar het toestel aan de grond staat, hoe lang het toestel aan de grond staat, welke onderdelen nodig zijn en welke mensen hiervoor nodig zijn. De planning van het onderhoud wordt daarbij afgestemd op de vluchtschema's. Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq) 17

18 Maritieme sector De maritieme sectoren vertoont veel overeenkomsten met de luchtvaartindustrie qua het gebruik van MRO-concepten. MRO vindt veel op afstand plaats en met MRO wordt er rekening gehouden in het logistieke proces. Toestandsafhankelijk onderhoud is veel belangrijker geworden in de maritieme sector. De gebruikers van een schip zijn door de toegenomen complexiteit van technische systemen zelf niet meer in staat onderhoudswerkzaamheden uit te voeren. Dit heeft geleid tot een toename van toestandsafhankelijk onderhoud. De maritieme sector heeft nog wel deels te maken met verouderde installaties waarbij moderne MRO-elementen nog niet toegepast zijn. Voedings- en genotsmiddelenindustrie en chemische industrie (procesindustrie) In de voedingsindustrie en de farmaceutische sector ziet men dat de eisen de laatste jaren strenger geworden zijn. Dit betekent dat er meer gewerkt wordt met betrouwbaarheidsanalyse om economische schade te voorkomen. Men ziet ook meer dat moderne MRO-principes worden toegepast bij de nieuwbouw van productiemiddelen voor deze sectoren. De chemische industrie heeft te maken met installaties die nog niet ontworpen zijn volgens moderne MRO-principes. De moderne MRO-concepten zijn wel aan het doordringen in deze sector, maar volledige doorvoering kan pas plaatsvinden als de bestaande kapitaalgoederen zijn afgeschreven. Productie van energie Bij de opwekking van energie speelt levensverlengend onderhoud een belangrijke rol. Het is zeer kostbaar om bestaande installaties af te schrijven. Vandaar dat geprobeerd wordt een installatie zo lang mogelijk in stand te houden. MROconcepten worden dan ook toegepast in deze sector. Principes als betrouwbaarheidsanalyse, de maintainability van objecten, total cost of ownership en asset-management spelen tegenwoordig een belangrijke rol. De centrales zijn echter veelal ontworpen zonder rekening te houden met MRO-principes, waardoor volledige toepassing van MRO nog niet doorgevoerd kan worden. Automotive branche In de automotive branche ziet men dat er de laatste jaren met betrekking tot het onderhoud meer gemeten wordt en minder gesleuteld. Onderhoud in deze branche is vrij specialistisch van aard geworden en wordt ook steeds meer uitbesteed. Dit heeft te maken met het toegenomen gebruik van computers en elektronische gegevensdragers in de branche. Het uitlezen van deze apparatuur vereist specifieke kennis. In de automotive branche is het logistieke proces de laatste jaren eveneens geprofessionaliseerd. De intervallen waarin onderhoud gepleegd worden zijn langer geworden en er is meer sprake van just-in-time delivery en rechtstreekse levering van onderdelen. Er wordt meer gepland en daarbij wordt o.a. uitgegaan van de APK. Verder ziet men dat de producten waaraan onderhoud gepleegd wordt onderhoudsarmer zijn geworden. Auto s die tegenwoordig geproduceerd worden roesten bijvoorbeeld niet meer. Werkzaamheden waar een hoger niveau voor vereist is zoals betrouwbaarheidsanalyse en maintainability van objecten vindt men nog relatief weinig terug in deze branche. 18 Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq)

19 Vervaardiging van machines en apparaten Voor zowel de vervaardiging van machines en apparaten als de vervaardiging van metaal en producten van metaal geldt dat het moeilijk is deze branches te beoordelen op de mate waarin zij MRO-principes toepassen. Dit geldt met name voor de vervaardiging van machines en apparaten. De mate waarin MRO-principes zijn doorgedrongen in deze sector is sterk afhankelijk van voor welke sector de machines en apparaten gemaakt worden. Bij een machine die vervaardigd wordt voor de luchtvaartindustrie spelen moderne MRO-principes een veel grotere rol dan bij een machine die gemaakt wordt voor de installatiebranche. Een ander voorbeeld van een product, waarbij moderne MRO-principes toegepast worden zijn waversteppers die o.a. door ASML gemaakt worden. Bij dit product wordt in de ontwerpfase rekening gehouden met hoe het object later onderhouden moet worden. Vervaardiging van metaal en producten van metaal Er is weinig zicht op de situatie in deze branche. Deze branche produceert bijvoorbeeld ook producten voor de luchtvaart. In deze sector kijkt men op een professionele manier tegen MRO aan en is een zeer hoog betrouwbaarheidsniveau van producten vereist. Voor deze branche geldt ook dat de benadering met betrekking tot MRO afhangt van de sector waarvoor het product gemaakt wordt. Installatietechniek/Elektro In de installatie- en elektrotechniek zijn de moderne MRO-principes relatief het minst sterk doorgedrongen. In deze branches wordt nog steeds voornamelijk correctief onderhoud verricht en relatief weinig toestandsafhankelijk en predictief onderhoud. 2.5 Gevolgen ontwikkelingen MRO voor de beroepsuitoefening In het onderzoek is met name nagegaan in hoeverre de ontwikkelingen op het terrein van MRO gevolgen hebben voor de beroepsuitoefening. De verschillende MRO gerelateerde functiecomponenten zijn geïnventariseerd. Vervolgens is geanalyseerd in hoeverre deze functiecomponenten cross-sectoraal dan wel monosectoraal zijn. De volgende constateringen kunnen worden gemaakt. Er is een driedeling in MRO-functies op te maken: o Technisch uitvoerend op componentniveau; o Technisch uitvoerend en aansturend op assetniveau; o Technisch leidinggevend, aansturend en coördinerend op multi-asset en bedrijfsniveau. De invloed van MRO op de beroepsuitoefening is het sterkst bij MRO functionarissen op multi-asset/bedrijfsniveau en asset-niveau. De invloed van Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq) 19

20 MRO op de beroepsuitoefening van functionarissen die uitvoerend bezig zijn op componentniveau is beperkt. 2 MRO bevat een range aan MRO-gerelateerde functiecomponenten. Tussen de verschillende sectoren doen zich nauwelijks verschillen voor in deze functiecomponenten. Het volgende schema geeft een weergave van de analyse. Uitvoeringsniveau Multiasset/bedrijfsniveau Disciplinaire technische bagage Cross-sectorale functiecomponenten Denkniveau multi MRO in ontwerp toepassen HBO ontwikkelen logistieke proces betrouwbaarheidsanalyse/kansberekening maintenance en asset management bedrijfskunde conceptueel denken plannen MBO4+ Assetniveau multi preventieve blik MBO4 Componentniveau mono storingsanalyse MBO2/3 reparatie revisie communicatie/klantgerichtheid structureel denken In veel sectoren is er op het gebied van MRO sprake van een upgrading van het gewenste opleidingsniveau. MRO-werknemers op MBO-niveau 2 en 3 zullen in de 2 In 2007 heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar het belang van maintenance-onderwerpen op de verschillende niveaus. De vijf belangrijkste maintenance-onderwerpen volgens de deelnemende bedrijven op HBO-niveau zijn: onderhoudsbeheer systemen HBO/MBO; onderhoudsconcepten HBO/MBO; ontwerpen op onderhoudbaarheid; bedrijfskunde HBO; life cycle analysis op diverse niveaus. Op MBO-niveau zijn dit volgens de deelnemers de vijf belangrijkste onderwerpen: storing zoeken; waardevolle en praktische stages met nadruk op verdere carrière, niet op onderzoek; storingsanalysemethodieken; sleutelen; gewenst sociaal gedrag. Willy Lund, Denkdoksessie Onderwijs & Maintenance, 5 juni Maintenance, Repair & Overhaul - Arbeidsmarktverkenning (Kenteq)

Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Kenteq

Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Kenteq Beroepstypering Monteur werktuigbouw binnendienst Algemene informatie datum: 05-02-2003 versie: 04 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Ontwikkeld door: Kenniscentrum Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Beroepstypering Installatietechnicus elektrotechniek ALGEMENE INFORMATIE datum: 23 december 2004 versie: 1 Onder regie van KBB Ontwikkeld door:

Beroepstypering Installatietechnicus elektrotechniek ALGEMENE INFORMATIE datum: 23 december 2004 versie: 1 Onder regie van KBB Ontwikkeld door: Beroepstypering Installatietechnicus elektrotechniek ALGEMENE INFORMATIE datum: 23 december 2004 versie: 1 Onder regie van KBB Ontwikkeld door: Brondocument(en) Legitimering BCP door: - op formatvereisten

Nadere informatie

1. Beroepsprofiel Constructiebankwerker/lasser

1. Beroepsprofiel Constructiebankwerker/lasser Beroepstypering Constructiebankwerker / lasser Algemene informatie datum: 16 januari 2003 versie: 1 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Ontwikkeld door: Kenteq, kenniscentrum voor

Nadere informatie

Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Kenteq. Uit handboek beroepsprofielen metaal Dijk12-Juni 2001

Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Kenteq. Uit handboek beroepsprofielen metaal Dijk12-Juni 2001 Beroepstypering Plaatconstructiewerker Algemene informatie datum: 31 januari 2003 versie: 2 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Ontwikkeld door: Kenniscentrum Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Groningen 20 2014-2015. Maintenance. www.alfa-college.nl

Groningen 20 2014-2015. Maintenance. www.alfa-college.nl Groningen 20 2014-2015 Maintenance www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum voor Noord- en Oost-Nederland. Deze brochure

Nadere informatie

Beroepstypering Vliegtuigonderhoudsmonteur lijnonderhoud beperkte licentie CAT A

Beroepstypering Vliegtuigonderhoudsmonteur lijnonderhoud beperkte licentie CAT A Beroepstypering Vliegtuigonderhoudsmonteur lijnonderhoud beperkte licentie CAT A ALGEMENE INFORMATIE Datum: januari 2005 versie: 1 Onder regie van KBB Ontwikkeld door: Brondocument(en) Legitimering BCP

Nadere informatie

Competenties. Overzicht

Competenties. Overzicht Competenties Competenties voor het vmbo zijn nog niet ontwikkeld. Deze hieronder genoemde competenties zijn samen met docenten en bedrijfsleven afgeleid van de competenties die zijn opgesteld voor het

Nadere informatie

Beroepscompetentieprofiel Monteur mobiele werktuigen en installaties buitendienst ALGEMENE INFORMATIE datum: 10-03-2003 versie: 04

Beroepscompetentieprofiel Monteur mobiele werktuigen en installaties buitendienst ALGEMENE INFORMATIE datum: 10-03-2003 versie: 04 profiel Monteur mobiele werktuigen en installaties buitendienst ALGEMENE INFORMATIE datum: 10-03-2003 versie: 04 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Ontwikkeld door: Kenniscentrum

Nadere informatie

Kenteq, kenniscentrum voor technisch vakmanschap. Brondocument(en) Uitwerking van kerntaken, klankbordgroep maart 2003

Kenteq, kenniscentrum voor technisch vakmanschap. Brondocument(en) Uitwerking van kerntaken, klankbordgroep maart 2003 Beroepstypering Technicus onderhoud en storingen gasdistributie Algemene informatie datum: 26 februari 2004 versie: 1 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Ontwikkeld door: Kenteq,

Nadere informatie

Kenteq-leerbedrijven in kaart 2011

Kenteq-leerbedrijven in kaart 2011 Kenteq-leerbedrijven in kaart 2011 Colofon Uitgave Kenteq Postbus 81 1200 AB Hilversum T (035) 750 45 04 F (035) 750 45 55 W www.kenteq.nl Contactpersoon Dr. Sake Wagenaar T (035) 750 42 46 E sake.wagenaar@kenteq.nl

Nadere informatie

Tekenaar Constructeur Carrosseriebouw Beroepscompetentieprofiel

Tekenaar Constructeur Carrosseriebouw Beroepscompetentieprofiel Tekenaar Constructeur Carrosseriebouw Beroepscompetentieprofiel Inhoudsopgave Colofon... 3 Brondocumenten... 3 1 Algemene informatie over het beroep... 4 1.1 Mogelijke functiebenamingen... 4 1.2 Beschrijving

Nadere informatie

Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking

Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking Koninklijke vereniging MKB-Nederland Beleid, Onderzoek en Communicatie Delft, 9 januari 2006 Contactpersoon: Ir. G.F.W.C.

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Supervisors logistiek Logistiek supervisor - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Supervisors logistiek

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion management Junior productmanager fashion - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion

Nadere informatie

Ontwikkeling aantal vacatures op basis van Jobfeed (tot en met november 2014)

Ontwikkeling aantal vacatures op basis van Jobfeed (tot en met november 2014) Ontwikkeling aantal vacatures op basis van Jobfeed (tot en met november 2014) Hoe heeft het aantal vacatures voor Kenteq-beroepen zich ontwikkeld? En hoe zit dat regionaal? Dit onderzoeksbericht geeft

Nadere informatie

TalentMatch. Insight Intake. Normgroep: Datum: Jurgen Krijger 15926 AMN College. Naam deelnemer: Leerlingnummer: School: MBO 20 juni 2010

TalentMatch. Insight Intake. Normgroep: Datum: Jurgen Krijger 15926 AMN College. Naam deelnemer: Leerlingnummer: School: MBO 20 juni 2010 Insight Intake TalentMatch School: AMN College Pagina 1 van 4 Insight TalentMatch - Toelichting De TalentMatch Ieder beroep stelt specifieke eisen aan de kennis, houding en vaardigheid van iemand die een

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Leidinggeven op basis van vakmanschap Leidinggevende team/afdeling/project - niveau 4 Technisch leidinggevende - niveau 4 Beroepspraktijkvorming

Nadere informatie

Mechatronici in Nederland en Duitsland: grensoverschrijdende inzetbaarheid

Mechatronici in Nederland en Duitsland: grensoverschrijdende inzetbaarheid Mechatronici in Nederland en Duitsland: grensoverschrijdende inzetbaarheid Overeenkomsten en verschillen tussen de kwalificaties Monteur mechatronica / Monteur tester mechatronica / Mechatronicus in Nederland

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT

Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Examenprofiel mbo Zakelijke dienstverlening Orde & Veiligheid ICT Sector: ESB&I Gevalideerd door: de paritaire commissie ECABO Vaststellingsdatum: 7 oktober 2014 Examenprofielnummer: EXPRO.16 1 Inleiding

Nadere informatie

m a c h i n e s p e c i a l i s t e n

m a c h i n e s p e c i a l i s t e n BS machine specialisten industrieel onderhoud m a c h i n e s p e c i a l i s t e n o v e r b s BS, opgericht in 1946, heeft zich de reputatie verworven de machinespecialist bij uitstek te zijn. De organisatie

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Medewerker ICT mbo-beroep, niveau 2. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. Medewerker ICT mbo-beroep, niveau 2. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld Medewerker ICT mbo-beroep, niveau 2 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied. Bent

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion design Junior stylist - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Fashion design maart 2015

Nadere informatie

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy Casenso Optimaliseer Uw Bedrijf Casenso Consultancy Internet : E-mail : office@casenso.nl Telefoon : +31 (0)24 322 0872 : Engels of Nederlands Consultancy Alle organisaties (bedrijven, non-profit, overheid)

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702

Functieprofiel: Medewerker Gebouw en Techniek Functiecode: 0702 Functieprofiel: Techniek Functiecode: 0702 Doel Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden, het doen van aanpassingen, alsmede bedienen van installaties/machines, binnen geldende werkprocessen en afspraken

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Ondernemerschap op basis van vakmanschap Vakman-ondernemer - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier

Nadere informatie

Elektrotechniek. novacollege.nl/techniek. Installatietechniek. Procestechniek. Werktuigbouw. Techniek 2016/2017

Elektrotechniek. novacollege.nl/techniek. Installatietechniek. Procestechniek. Werktuigbouw. Techniek 2016/2017 novacollege.nl/techniek Elektrotechniek Installatietechniek Procestechniek Werktuigbouw Techniek 2016/2017 Ik wilde een technische opleiding doen. Het werd elektro, een strategische keuze. Ik houd van

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. ICT-beheerder mbo-beroep, niveau 4. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. ICT-beheerder mbo-beroep, niveau 4. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld ICT-beheerder mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied. Bent

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Directiesecretaresse/managementassistent mbo-beroep, niveau 4

MBO-beroep in beeld. Directiesecretaresse/managementassistent mbo-beroep, niveau 4 MBO-beroep in beeld Directiesecretaresse/managementassistent mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Coördinator beveiliging mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. Coördinator beveiliging mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld Coördinator beveiliging mbo-beroep, niveau 3 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied.

Nadere informatie

Over de voedingsmiddelenindustrie

Over de voedingsmiddelenindustrie Voedingsmiddelenindustrie Brancheontwikkelingen 2012 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de voedingsmiddelenindustrie. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen,

Nadere informatie

Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure. Logistiek teamleider

Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure. Logistiek teamleider Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure Logistiek teamleider Uitstroom: Logistiek teamleider Cohort: 2010-2011 Crebonummer: 90201 Niveau: 3 Deel A: Beeld van de beroepengroep De logistiek

Nadere informatie

Leer alles over elektrotechniek met de ROVC-cursus Elektrisch schakelen! Leer storingen oplossen en krijg inzicht in schakeltechniek.

Leer alles over elektrotechniek met de ROVC-cursus Elektrisch schakelen! Leer storingen oplossen en krijg inzicht in schakeltechniek. ELEKTRISCH SCHAKELEN Leer alles over elektrotechniek met de ROVC-cursus Elektrisch schakelen! Leer storingen oplossen en krijg inzicht in schakeltechniek. Vakgebied: Elektrotechniek & Elektronica Voor

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Contactcenter teamleider mbo-beroep, niveau 4. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. Contactcenter teamleider mbo-beroep, niveau 4. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld Contactcenter teamleider mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied.

Nadere informatie

Werkplaats-chef Bedrijfsauto s Beroepscompetentieprofiel

Werkplaats-chef Bedrijfsauto s Beroepscompetentieprofiel Werkplaats-chef Bedrijfsauto s Beroepscompetentieprofiel Mei 2013 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Colofon... 4 Brondocumenten... 4 1 Algemene informatie over het beroep... 5 1.1 Mogelijke functiebenamingen...

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Woningstofferen Woning-/projectstoffeerder - niveau 2 Allround woningstoffeerder - niveau 3 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact

Nadere informatie

Operationeel technicus

Operationeel technicus Doel Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden, alsmede bedienen van installaties/machines, binnen geldende werkprocessen en -afspraken en volgens wet- en regelgeving en interne richtlijnen, teneinde een bijdrage

Nadere informatie

Elektrotechnische Industriële producten en systemen

Elektrotechnische Industriële producten en systemen Elektrotechniek Elektrotechniek. We maken er elke dag gebruik van zonder er bij na te denken. Je doet het licht aan, kijkt naar de tv met een cola uit de koelkast erbij, je surft even over het internet,

Nadere informatie

Sectoraal Examenprofiel. Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT

Sectoraal Examenprofiel. Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT Sectoraal Eamenprofiel Economisch-Administratieve beroepen, Sociaal-Juridische dienstverlening, Beveiliging & ICT Sector: ESB&I Status: Vastgesteld Vaststellingsdatum: 21 juni 2011 Het onderstaande sectorale

Nadere informatie

Beroepscompetentieprofiel. Basismedewerker interieurtextiel

Beroepscompetentieprofiel. Basismedewerker interieurtextiel Beroepscompetentieprofiel Basismedewerker interieurtextiel Beroepscompetentieprofiel Algemene informatie datum: 21 juni 2010 versie: 1.0 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Ontwikkeld

Nadere informatie

Kracht door samenwerking. VDL Services

Kracht door samenwerking. VDL Services Kracht door samenwerking VDL Services VDL Services VDL Services is gespecialiseerd in installatie, service en onderhoud van zeer diverse producten en systemen. Het is een 24/7 service organisatie met een

Nadere informatie

Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Kenteq

Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Kenteq Beroepstypering Draadvonkverspaner Algemene informatie datum: 01-11- 2002 versie: 1 Onder regie van KBB Ontwikkeld door: Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Kenteq Kenetq, afdeling kwalificatiestrucuur

Nadere informatie

Vakopleidingen. Breng puur vakmanschap in uw organisatie!

Vakopleidingen. Breng puur vakmanschap in uw organisatie! Vakopleidingen Breng puur vakmanschap in uw organisatie! 1 Vakopleidingen Succesvol zijn. Resultaat boeken. Kansen pakken. Met gekwalificeerde medewerkers die het beste uit zichzelf halen. Die in een veilige

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013.

Keuzedeel mbo. Voorbereiding hbo. behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo. Geldig vanaf 1 augustus 2013. Keuzedeel mbo Voorbereiding hbo behorend bij één of meerdere kwalificatiedossiers mbo Geldig vanaf 1 augustus 2013 Crebonummer(s) Penvoerder: Ontwikkeld door: 2 van 8 Leeswijzer Dit document bevat de kwalificatie-eisen

Nadere informatie

Medewerker operationele techniek

Medewerker operationele techniek Landelijke Kwalificaties MBO Medewerker operationele techniek Dossiercode: - Sector: Techniek Branche: Diverse Cohort: 2008-2009 Inhoudsopgave Inleiding Deel A: Beeld van de beroepengroep Deel B: De kwalificaties

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Onderhoudstechniek. 2. Onderhoudsmethoden en -organisatie. 1.1 Doel en noodzaak van onderhoud. 1.2 De aanpak van oorzaken

Inhoudsopgave. 1. Onderhoudstechniek. 2. Onderhoudsmethoden en -organisatie. 1.1 Doel en noodzaak van onderhoud. 1.2 De aanpak van oorzaken Inhoudsopgave 1. Onderhoudstechniek 1.1 Doel en noodzaak van onderhoud 1.2 De aanpak van oorzaken 1.3 Onderhoud in de ontwerpfase 1.4 Onderhoud en het product 1.5 Onderhoud en creatief denken 1.6 Onderhoud

Nadere informatie

Examenprofiel mbo PMLF

Examenprofiel mbo PMLF Examenprofiel mbo PMLF Industriële processen, Procestechniek, Industrieel onderhoud, Operationele Techniek, en Analisten Sector: PMLF Vastgesteld door: Paritaire commissie PMLF Vaststellingsdatum: 16 februari

Nadere informatie

De chemie tussen onderwijs en bedrijfsleven; een natuurlijk bondgenootschap

De chemie tussen onderwijs en bedrijfsleven; een natuurlijk bondgenootschap De chemie tussen onderwijs en bedrijfsleven; een natuurlijk bondgenootschap Kwaliteitscentrum Examinering (KCE) Het Kwaliteitscentrum Examinering beoordeelt de kwaliteit van de examens van alle beroepsopleidingen

Nadere informatie

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 De laatste tijd worden we overspoeld door marketing verhalen over de slimme meter en het slimme energienet. Men stelt dat met de komst van de slimme meter

Nadere informatie

Aanbod technische opleidingen Onderhoud, transport en procestechniek. www.academytatasteel.nl. Tata Steel Academy Postbus 10000 1970 CA IJmuiden

Aanbod technische opleidingen Onderhoud, transport en procestechniek. www.academytatasteel.nl. Tata Steel Academy Postbus 10000 1970 CA IJmuiden www.academytatasteel.nl Aanbod technische opleidingen Onderhoud, transport en procestechniek Deze informatie is zo zorgvuldig mogelijk samengesteld. Tata Steel Europe Limited en haar dochterondernemingen

Nadere informatie

Groningen, Hoogeveen 22 2014-2015. Elektrotechniek, Mechatronica, Werktuigbouwkunde. Engineering. www.alfa-college.nl

Groningen, Hoogeveen 22 2014-2015. Elektrotechniek, Mechatronica, Werktuigbouwkunde. Engineering. www.alfa-college.nl Groningen, Hoogeveen 22 2014-2015 Elektrotechniek, Mechatronica, Werktuigbouwkunde Engineering www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal

Nadere informatie

(Summa) Techniek en (Summa) Engineering Het verschil

(Summa) Techniek en (Summa) Engineering Het verschil (Summa) Techniek en (Summa) Engineering Het verschil 21 april 2016 Ik ben 15 jaar en ik wil iets met techniek, dus kies ik voor 3 Ik kies voor een technische opleiding bij: Summa Bouw & Infra metselaar,

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Handel en MITT

Examenprofiel mbo Handel en MITT 16 november2014 Examenprofiel mbo Handel en MITT Sector: Handel en MITT Vastgesteld door: PCBB Handel en MITT Vaststellingsdatum: 25 november 2014 Examenprofielnummer: EXPRO.10 1 Inleiding Doel en functie

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Management retail Manager retail - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Management retail maart

Nadere informatie

Operationele techniek

Operationele techniek Landelijke Kwalificaties MBO Operationele techniek Sector: Techniek Branche: Diverse Cohort: 2009-2010 Colo 2002-2008. Gebruik van gegevens en teksten is met bronvermelding vrijelijk toegestaan. Commercieel

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Januari 2015 Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Sector: Schilderen en Onderhoud en Afbouw Vastgesteld door: Paritaire Commissie Onderhoud, Schilderen en Afbouw Savantis Vaststellingsdatum:

Nadere informatie

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant Inhoudsopgave 1. Mbo Techniek... 3 1.1 Deelnemers mbo techniek... 3 1.1.1 Onderwijsinstellingen... 3 1.1.2

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Houdingsaspecten 2.1: Voorkomen van (ver)storingen 2.2: Lokaliseren en verhelpen van (ver)storingen 1 e beoordeling 2 e beoordeling eindbeoordeling

Houdingsaspecten 2.1: Voorkomen van (ver)storingen 2.2: Lokaliseren en verhelpen van (ver)storingen 1 e beoordeling 2 e beoordeling eindbeoordeling Opleidingsgebied ICT Kwalificatiedossier en kerntaak ICT medewerker 2012-2013 Kerntaak 2: Onderhouden en beheren van hard- en software Kwalificatie en crebocode Medewerkerbeheer ICT 95070 Leeromgeving

Nadere informatie

Groningen, Hoogeveen 2012-2013. Elektrotechniek, Mechatronica, Werktuigbouwkunde. Engineering. www.alfa-college.nl

Groningen, Hoogeveen 2012-2013. Elektrotechniek, Mechatronica, Werktuigbouwkunde. Engineering. www.alfa-college.nl Groningen, Hoogeveen 21 2012-2013 Elektrotechniek, Mechatronica, Werktuigbouwkunde Engineering www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal

Nadere informatie

Algemene informatie over kwalificatie

Algemene informatie over kwalificatie Algemene informatie over kwalificatie In dit hoofdstuk wordt het beroep nader omschreven. unctiebenaming Begeleider, Assistent B. Typering kwalificatie Werkomgeving De Leider Sportieve Recreatie niveau

Nadere informatie

Medewerker ICT. Mbo-kwalificaties in de sector ICT. Medewerker ICT

Medewerker ICT. Mbo-kwalificaties in de sector ICT. Medewerker ICT Medewerker ICT Leeswijzer voor bedrijven Kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven ECABO houdt ontwikkelingen in de economisch-administratieve, ICT- en veiligheidsberoepen bij. Deze ontwikkelingen leggen

Nadere informatie

PMT PARTNERS MEDISCHE TECHNIEK

PMT PARTNERS MEDISCHE TECHNIEK Doelstelling en budget Klant Technisch management Effectiviteit en zekerheid Serviceovereenkomst Onderhoudsplanning Contractbeheer Uitvoering Efficiëncy Kwaliteit service PMT Partners Medische Techniek

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 2006-2014 (ontwikkeling per kwalificatiedossier en kwalificatie)

Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 2006-2014 (ontwikkeling per kwalificatiedossier en kwalificatie) Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 26-214 (ontwikkeling per kwalificatiedossier en kwalificatie) Hoeveel mbo-studenten staan er ingeschreven op de verschillende Kenteqkwalificatiedossiers en -kwalificaties?

Nadere informatie

Onderhoud en renovatie. Onderhoud en renovatie

Onderhoud en renovatie. Onderhoud en renovatie Onderhoud en renovatie Onderhoud en renovatie Colt: een servicegerichte organisatie Kwaliteit en service zijn de factoren waarmee Colt zich onderscheidt op de markt. In haar benadering staat de klant centraal.

Nadere informatie

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster M200608 Vooral anders De kwaliteit van het personeel van de toekomst Frans Pleijster Zoetermeer, september 2006 De Werknemer van de toekomst Van alle ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf verwacht

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

Werkplaats-chef Personenauto s Beroepscompetentieprofiel

Werkplaats-chef Personenauto s Beroepscompetentieprofiel Werkplaats-chef Personenauto s Beroepscompetentieprofiel Mei 2013 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Colofon... 4 (Bron)documenten... 4 1 Algemene informatie over het beroep... 5 1.1 Mogelijke functiebenamingen...

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Bedrijf Hajnadi Klimaattechniek BV Functie Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Functiebeschrijving Functiekenmerken Taken kennis en vaardigheden Opleidingsmogelijkheden bij functie Functiekenmerken

Nadere informatie

Vakkundig in Actief leren. Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Oud-Beijerland

Vakkundig in Actief leren. Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Oud-Beijerland Vakkundig in Actief leren Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs Oud-Beijerland Het Actief College Het Actief College is een openbare scholengemeenschap voor beroepsgerichte opleidingen. Op het Actief

Nadere informatie

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu TECHNISCH BEHEER Zorgeloze kwaliteit TECHNISCH BEHEER Onze samenleving verandert snel. Waar in het verleden volstaan kon worden met een eenvoudig inspanningscontract voldoet dit veelal niet meer aan de

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Medewerker beheer ICT mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. Medewerker beheer ICT mbo-beroep, niveau 3. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld Medewerker beheer ICT mbo-beroep, niveau 3 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied.

Nadere informatie

Doorstroom van vmbo/havo naar mbo (2010-2013)

Doorstroom van vmbo/havo naar mbo (2010-2013) Doorstroom van vmbo/havo naar mbo (2010-2013) Waar komt de instroom in de Kenteq-kwalificaties vandaan? Komt die uit direct verwante vmbo-opleidingen, of ook uit andere richtingen? Hoe zit dat omgekeerd?

Nadere informatie

Finance & Control. Plaats in de organisatie:

Finance & Control. Plaats in de organisatie: Functienaam: Sector: Afdeling: teammanager Financiën Finance & Control Financiën Plaats in de organisatie: De teammanager Financiën verricht zijn werkzaamheden onder de verantwoordelijkheid van de manager

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Logistiek Logistiek medewerker - niveau 2 Parts-/baliemedewerker - niveau 2 Logistiek teamleider - niveau 3 Beroepspraktijkvorming op

Nadere informatie

Functievergelijking. Liesbeth BV. Chef Monteur Gas en verwarming Vergelijking met functie Monteur Gas en Verwarming Printdatum 31-01-2014

Functievergelijking. Liesbeth BV. Chef Monteur Gas en verwarming Vergelijking met functie Monteur Gas en Verwarming Printdatum 31-01-2014 Liesbeth BV Bedrijf Liesbeth BV Functie Chef Monteur Gas en verwarming Vergelijking met functie Monteur Gas en Verwarming Printdatum 31-01-2014 Functievergelijking Taken Kennis en vaardigheden Diploma's

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Liesbeth BV. Monteur Gas en Verwarming Printdatum 31-01-2014

Functiebeschrijving. Liesbeth BV. Monteur Gas en Verwarming Printdatum 31-01-2014 Liesbeth BV Bedrijf Liesbeth BV Functie Monteur Gas en Verwarming Printdatum 31-01-2014 Functiebeschrijving Functiekenmerken Taken kennis en vaardigheden Diploma's en certificaten Functiekenmerken Korte

Nadere informatie

Operationele techniek

Operationele techniek Landelijke Kwalificaties MBO Operationele techniek Dossiercode: - Sector: Techniek Branche: Diverse Cohort: 2008-2009 Inhoudsopgave Inleiding Deel A: Beeld van de beroepengroep Deel B: De kwalificaties

Nadere informatie

Coördinator Beveiliging

Coördinator Beveiliging Coördinator Beveiliging Leeswijzer voor bedrijven Kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven ECABO houdt ontwikkelingen in de economisch-administratieve, ICT- en veiligheidsberoepen bij. Deze ontwikkelingen

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Interieuradvies Interieuradviseur - niveau 4 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Interieuradvies maart

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Informatiebeheerder mbo-beroep, niveau 4. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair?

MBO-beroep in beeld. Informatiebeheerder mbo-beroep, niveau 4. Bent u HR-adviseur? Bent u praktijkopleider, begeleidt u een stagiair? MBO-beroep in beeld Informatiebeheerder mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit vakgebied.

Nadere informatie

Service & Onderhoud. Een USP

Service & Onderhoud. Een USP Service & Onderhoud Een USP Waar gaat het om? Service en onderhoud is een unique selling point, dat is maar al te waar. Het is een toegevoegde waarde die vaak bepalend is voor keuzes die worden gemaakt

Nadere informatie

Het aandeel vrouwen in Kenteq-kwalificaties (2005-2013)

Het aandeel vrouwen in Kenteq-kwalificaties (2005-2013) Het aandeel vrouwen in Kenteq-kwalificaties (2005-2013) Hoe ontwikkelt zich het aandeel vrouwelijke mbo-studenten op het vlak van de metaal-, elektro- en installatietechniek? Naar welke opleidingsrichting

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Arbeidsparticipatie. behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo

Keuzedeel mbo. Arbeidsparticipatie. behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo Keuzedeel mbo Arbeidsparticipatie behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo Op dit moment is een wijziging van de WEB in voorbereiding waarmee de positie van keuzedelen in de kwalificatiestructuur

Nadere informatie

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK forum beroepsonderwijs 1 oktober 2015 @THNK Vindt u ook wat van het beroepsonderwijs? Praat mee! De volgende bijeenkomst vindt plaats op: n e x t DEC 3 Terugblik op het eerste Forum op 1 oktober met als

Nadere informatie

Kenteq, kenniscentrum voor technisch vakmanschap. Kenteq d.d.?? d.d.

Kenteq, kenniscentrum voor technisch vakmanschap. Kenteq d.d.?? d.d. Beroepscompetentieprofiel Netwerknetwerktechnicus Algemene informatie datum: 17-02 2004 versie: 2 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Ontwikkeld door: Kenteq, kenniscentrum voor

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Verkoop Verkoper - niveau 2 Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Verkoop maart 2015 Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave

Nadere informatie

ONDERZOEKSBERICHT. Kaarten van leerbedrijven per kwalificatie 2014

ONDERZOEKSBERICHT. Kaarten van leerbedrijven per kwalificatie 2014 Kaarten van leerbedrijven per kwalificatie 2014 Hoe is de regionale verdeling van de Kenteq-leerbedrijven per kwalificatie? Dit document laat dat zien in de vorm van een serie kaarten. Die geven de stand

Nadere informatie

Serviceadviseur Mobiliteitsbranche Beroepscompetentieprofiel

Serviceadviseur Mobiliteitsbranche Beroepscompetentieprofiel Serviceadviseur Mobiliteitsbranche Beroepscompetentieprofiel Mei 2013 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Colofon... 4 Brondocumenten... 4 1 Algemene informatie over het beroep... 5 1.1 Mogelijke functiebenamingen...

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

ProduPlus. Wat is ProduPlus

ProduPlus. Wat is ProduPlus ProduPlus Wat is ProduPlus ProduPlus is een machine monitoring systeem welke ook functies heeft voor order registratie, product data beheer en preventief onderhoud. ProduPlus is ontwikkeld voor gebruik

Nadere informatie

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer

Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Beroepspraktijkvorming op de werkvloer Compact kwalificatiedossier Entree Assistent dienstverlening en zorg - niveau 1 Assistent procestechniek - niveau 1 Assistent bouwen, wonen en onderhoud - niveau

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving all-in beheer

1 Dienstbeschrijving all-in beheer 1 Dienstbeschrijving all-in beheer De all-in beheer overeenkomst van Lancom is modulair opgebouwd. U kunt bij Lancom terecht voor deelgebieden zoals helpdesk ondersteuning of backup, maar ook voor totale

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Bedrijfsadministratief medewerker mbo-beroep, niveau 2

MBO-beroep in beeld. Bedrijfsadministratief medewerker mbo-beroep, niveau 2 MBO-beroep in beeld Bedrijfsadministratief medewerker mbo-beroep, niveau 2 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in

Nadere informatie

Medewerker operationele techniek

Medewerker operationele techniek Landelijke Kwalificaties MBO Medewerker operationele techniek Crebonummer: 91690 Sector: Techniek Branche: Diverse Cohort: Cohort 2011-2012 Colo 2002-2011. Gebruik van gegevens en teksten is met bronvermelding

Nadere informatie

Een Maintenance opleiding op de RDM Campus, écht iets voor jou!

Een Maintenance opleiding op de RDM Campus, écht iets voor jou! Albeda en Zadkine MAINTENANCE Een Maintenance opleiding op de RDM Campus, écht iets voor jou! Ga jij een uitdaging niet uit de weg? Vind je het leuk om problemen op te lossen? En ben je graag breed inzetbaar?

Nadere informatie

Onze nieuwe MyTec-opleidingen

Onze nieuwe MyTec-opleidingen Onze nieuwe MyTec-opleidingen Noorderpoort versterkt je toekomst Inhoud MyTec geeft jou een voorsprong in techniek 3 Wat is MyTec 3 MyTec is werken met je hoofd én je handen 4 MyTec begint met en brede

Nadere informatie

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR MEDEWERKER OPLEIDEN EN OEFENEN

KWALIFICATIEPROFIEL VOOR MEDEWERKER OPLEIDEN EN OEFENEN KWALIFICATIEPROFIEL VOOR MEDEWERKER OPLEIDEN EN OEFENEN werkzaam bij de brandweer Status Dit kwalificatieprofiel is op 5 maart 2009 te Arnhem vastgesteld door de Deelprojectgroep Kwaliteitsinstrumenten

Nadere informatie

Engineering (BOL 4) # 19. www.alfa-college.nl. Elektrotechniek, Mechatronica en Werktuigbouwkunde. Groningen, Hoogeveen

Engineering (BOL 4) # 19. www.alfa-college.nl. Elektrotechniek, Mechatronica en Werktuigbouwkunde. Groningen, Hoogeveen # 19 Engineering (BOL 4) Elektrotechniek, Mechatronica en Werktuigbouwkunde Groningen, Hoogeveen chniek! Jij? In de te nt groeien! * Laat je tale www.alfa-college.nl Bel voor informatie: 0800-235 825 368

Nadere informatie