Natuursprong. Inleiding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Natuursprong. Inleiding"

Transcriptie

1

2 Natuursprong Inleiding Welkom buiten! Spelen tot je groen ziet: Ik ga buiten spelen, kom jij ook maar mee. Hou maar op met gamen, lijkt mij een goed idee... Natuursprong is een ca. 1,5 uur durende activiteit voor de leerlingen van de groepen 3 t/m 6, in een bos of ruig terrein. Tijdens Natuursprong leren kinderen allerlei uitdagende en leuke spelletjes die ze na afloop ook zelf kunnen doen, samen met vriendjes en vriendinnetjes en het liefst in een bos, park of recreatieterrein waar speelnatuur te vinden is. Vies worden mag! Doel van dit project is om zoveel mogelijk kinderen te laten bewegen en spelen in de natuur. De kinderen spelen buiten en ontdekken zo de natuur onder leiding van een getrainde Natuursprong begeleider. De Methodiek Natuursprong is ontwikkeld door Staatsbosbeheer en het Nederlandse Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) in samenwerking met Jantje Beton en de vereniging van Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling. De NME-centra De Klyster, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel bieden gezamenlijk Natuursprong aan. De Natuursprong begeleider neemt alle materialen mee. Veel plezier met Natuursprong! Marjolein Staal, Ragna van Sonsbeek en Margriet Tolsma NME-coördinatoren Tip: Heeft u na de 1,5 uur Natuursprong nog tijd over? Maak dan nog een mooie rondwandeling door het natuurgebied van Staatsbosbeheer waar u nu toch bent (en sluit eventueel af met een zelf meegenomen picknick). Natuursprong 1

3 Wat hoort bij Natuursprong Deze lesbrief (downloadbaar van Klik op UurNatuur en ga naar lesbrieven downloaden of ga direct naar Wat moet u zelf regelen en doen Voorbereiding op Natuursprong. Zie onder het kopje Voorbereiding op Natuursprong Achtergrondinformatie uit deze lesbrief doornemen Voorbereidende les geven Voor wie is dit project bedoeld Groep 3 t/m 6 van de basisschool. Evaluatie De Klyster is benieuwd naar uw mening over deze lesbrief en over de Natuursprong activiteit. Wilt u het digitale evaluatieformulier na afloop invullen? Het kost u 2 minuutjes van uw tijd. U vindt het formulier op Door wie is deze excursie mogelijk gemaakt Natuursprong is een initiatief van NME-Centrum De Klyster, NME Achtkarspelen en NME Tytsjerksteradiel. Dit zijn NME centra van de gemeenten Dongeradeel, Dantumadiel en Kollumerland c.a., Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel. De getrainde Natuursprongbegeleiders en de beschikbare natuurlocaties zorgen voor het slagen van de activiteit ter plekke. U kunt zelf aangeven op welke locatie u Natuursprong wilt gaan doen. In principe is in iedere klystergemeente een locatie aangewezen, maar het staat u vrij om over de grens te gaan. Voor het lesmateriaal en de achtergrondinformatie is gebruik gemaakt van informatie op De lesbrief is samengesteld door Pyke Kroes en Elizabeth Binsbergen, vormgeving door Argiope Webdesign en Vera Damhuis (kleurplaat). De foto s in de lesbrief zijn gemaakt door NME-Centrum De Klyster. Vragen NME De Klyster: Marjolein Staal, mail tel. nr Natuursprong 2

4 Voorbereiding op Natuursprong Waar is Natuursprong? Staatsbosbeheer heeft prachtige terreinen in Noordoost Friesland. De Klyster heeft in overleg met de boswachter in iedere gemeente een geschikte locatie uitgezocht: gemeente Kollumerland c.a.: Nationaal Park Lauwersmeer, gebied de Kollumerwaard bij SBB-camping De Pomp gemeente Dantumadiel: Het Geastmerbosk aan de rand van het dorp Rinsumageest gemeente Dongeradeel: Het Dorpsbos van Metslawier Geeft u bij uw aanmelding aan naar welke locatie u het liefst wilt gaan. Zie voor route en parkeren bij Informatie over de locaties. Hoe plan ik Natuursprong? U kunt zich on-line opgeven via de site Ga naar Uurnatuur, groep 3/6 en klik op de aanmeldknop. U ontvangt daarna een bevestigingsmail. Hoe lang duurt Natuursprong? Natuursprong duurt 1,5 uur. Voor de heen en terugreis moet u extra tijd inplannen. De Natuursprong begeleider staat op de afgesproken tijd op u te wachten. Wees ruim op tijd, zodat Natuursprong op de geplande aanvangstijd kan beginnen. Na de wandeling? Na de 1,5 uur kunt u, als u dat wilt en als er tijd is, nog een mooie rondwandeling maken in het gebied van Staatsbosbeheer. U neemt dan zelf de leiding. Er zijn routes uitgezet. Als het weer het toelaat is het ook leuk om tot besluit te picknicken met elkaar. Wat kost Natuursprong? Gratis in juni 2013, vanwege proefperiode. Na de zomer betaalt de school voor Natuursprong een eigen bijdrage per kind. Begeleiders zijn gratis. Na de activiteit ontvangt de school een rekening. Slecht weer? De Natuursprong begeleider kan als het weer slecht is, Natuursprong aflassen. De begeleider belt dan met de school. Natuursprong 3

5 Wat moet de school regelen? Vervoer: De school moet zelf vervoer regelen. Zie voor route en parkeren bij Informatie over de locaties. Begeleiding: De Natuursprong begeleider neemt de leiding. De leerkracht en de begeleiders assisteren. Natuursprong start met de uitleg van een aantal regels, vervolgens met een gezamenlijk startspel met de gehele groep, daarna volgen nog meer spelen, soms in kleinere groepjes die we ter plekke samenstellen. Afhankelijk van de situatie is er ook ruimte voor vrij spel. Natuursprong eindigt met een gezamenlijke uitdaging. Kleding: Kleren die vies mogen worden! Dan hoef je daar tenminste niet op te letten. Stevige schoenen en in natte gebieden zijn laarzen een aanrader. Een lange broek en lange mouwen (ook in de zomer) zorgen dat je geen last hebt van kriebelbeestjes en stekelplanten. En eventueel regenkleding bij slecht weer. Meenemen: Het is handig om een fototoestel mee te nemen. De Klyster ontvangt graag uw 2 mooiste kiekjes. Eten/drinken De kinderen mogen evt. fruit meenemen. Liever geen snoep. De leerkracht kan evt. een thermoskan koffie meenemen voor de volwassenen. Bij warm weer is dorstlessend water aan te raden. Wat kan de leerkracht van te voren met de leerlingen bespreken? In principe is er geen voorbereiding nodig voor Natuursprong. Lessuggestie 1 kan als voorbereiding worden gedaan om alvast in de sfeer te komen. Deelt u in elk geval de kleurplaat uit, met de vraag of de kinderen die ook aan hun ouders willen laten zien. Zo zijn die ook meteen op de hoogte. Wat kan de leerkracht na Natuursprong met de kinderen doen? Er zijn een aantal lessuggesties achterin deze lesbrief opgenomen. Hierin zijn een aantal spellen genoemd die op het schoolplein of dichtbij school kunnen worden gespeeld. Op de site van en zijn nog meer spellen en natuurbeleefactiviteiten te vinden. Natuursprong 4

6 Achtergrondinformatie Wat is Natuursprong? Natuursprong is een activiteit voor groepen kinderen, in een bos of ruig terrein. Liefst dicht bij huis. Centraal staan beweegspelen en natuurbeleving: zoals verstop- en zoekspelen, behendigheidsspelen, concentratie en zintuigspelen, gezelligheids- en fantasiespelen. Begeleiders worden getraind en nemen de groepen mee de natuur in. Ze maken daarbij gebruik van de Natuursprong map Spelen tot je groen ziet. De map bevat verschillende spelen die aanzetten tot veel bewegen, samenwerken en beleven in de natuur. De kinderen mogen vies worden! De Methodiek Natuursprong is ontwikkeld door Staatsbosbeheer en het Nederlandse Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) in samenwerking met Jantje Beton en de vereniging van Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling. In een aantal gemeentes in Nederland zijn kinderen al op deze manier naar buiten geweest. In Breda, in het Mastbos, in het speelbos bij Zoetermeer, in de speelbossen van Staatsbosbeheer in Drenthe. Honderden kinderen vinden zo de weg naar buitenspelen. Zie ook De NME centra de Klyster, NME Achtkarspelen en NME Tytsjerksteradiel hebben het project Natuursprong sinds 2013 in hun aanbod. Het RIVM-Centrum Gezond Leven (CGL) heeft Natuursprong op kwaliteit beoordeeld en is als goed beschreven en opgenomen in de I-database, te vinden onder Natuursprong 5

7 Waar is Natuursprong goed voor? Buiten spelen in de natuur is niet langer meer vanzelfsprekend. Veel kinderen groeien niet meer op in een natuurlijke omgeving of worden daartoe te weinig uitgedaagd. Uit onderzoek is gebleken dat er een relatie bestaat tussen natuur en gezondheid. Kinderen worden in een natuurlijke omgeving meer uitgedaagd tot exploratief en creatief gedrag. Pedagogen kennen aan deze vormen van speelgedrag een speciale waarde toe omdat dit speelgedrag een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van vaardigheden als abstract denkvermogen en zelfvertrouwen. (uit: Spelen in het groen, A. van den Berg, 2007) Hoogleraar opvoedkunde Jo Hermans vindt de behoefte van kinderen om te spelen eigenlijk al voldoende reden om het serieus te nemen.: Spelen is op de eerste plaats leuk, iets wat kinderen graag doen. Het is een manier om met zichzelf, andere kinderen en objecten om te gaan, om zich te uiten en om de wereld uit te proberen. Die speelse manier bevordert het levensgeluk van kinderen. De samenleving moet kinderen ruimte geven om te spelen in een veilige context en daarvoor de randvoorwaarden scheppen, bijvoorbeeld in de vorm van materiaal om hutten te bouwen. Het is gewoon een recht van het kind. Het plezier dat ze eraan beleven, het zelfvertrouwen dat ze eraan ontlenen, omdat ze ervaren dat ze iets kunnen en het leren meedoen, zijn meer dan voldoende. (uit: Tijd voor spelen, Jantje beton 2008) Tips over stimuleren buitenspelen na Natuursprong Wijs kinderen op mogelijkheden met de spellenwaaier die ze gekregen hebben of via waarop weer andere suggesties voor buitenspelen worden gedaan. Ga regelmatig samen met de kinderen naar buiten, bijvoorbeeld tijdens de gymles. Vraag een Ouderavond aan over buiten spelen, zodat kinderen in hun vrije tijd ook gestimuleerd worden om meer buiten te spelen. Kijk op Informatie over teken Het is raadzaam om kinderen die in de natuur buiten gespeeld hebben, te wijzen op het belang van controle op teken. Voor meer informatie zie Natuursprong 6

8 Informatie over locaties Natuursprong Gemeente Kollumerland c.a.: In Nationaal Park Lauwersmeer de Kollumerwaard (Staatsbosbeheer) Bosgebied ten zuiden van Kollumerwaard. Gelegen aan de weg Dokkumer Nieuwe Zijlen Zoutkamp (Kwelderweg). U neemt afslag De Rijsdammen, ca 2,5 km vanaf Dokkumer Nieuwe Zijlen. De Rijsdammen, 9293 MH Kollumerpomp. U rijdt de weg helemaal af en passeert camping De Pomp. Na een paar honderd meter kunt u parkeren op de P-plaats. Zie: Gemeente Dantumadiel: Het Geastmerbosk bij Rinsumageest (Staatsbosbeheer) Het Geastmerbosk kunt u vinden langs de weg van Rinsumageest naar Damwâld. Aan de noordoostkant van Rinsumageest staat aan de Eysingawei een Klysterbord, daar gaat u het zandpad in. Parkeren aan het begin van het bos. Gemeente Dongeradeel: Het Dorpsbos bij Metslawier (Staatsbosbeheer) Dit prachtige dorpsbosje is een echt speelbos en vindt u in Metslawier. Rijd naar Metslawier. Het dorpsbosje ligt direct aan de afslag van de Lauwersseewei. Natuursprong 7

9 Lessuggesties Lessuggestie 1: Kennismaking Natuursprong Materiaal: digibord of laptop met internet en beamer. Kleurplaat Natuursprong (achterin deze lesbrief) voor iedereen kopiëren. Werkvorm: klassikaal Tijdsduur: 10 minuten Uitvoering: Op staat het filmpje Natuursprong in drie minuten. Wie kan er nu beter vertellen hoe Natuursprong is dan de kinderen zelf. Laat dit filmpje zien en vertel aan de kinderen dat ze ook Natuursprong gaan doen. Vertel daarbij direct de praktische zaken zoals welke kleding ze moeten aantrekken en/of ze eten moeten meenemen etc. Deel vervolgens de Kleurplaat Natuursprong uit. Lessuggestie 2: Spelen met de spellenwaaier (na afloop) Materialen: spellenwaaier. Al deze spelen zijn ook te vinden op Werkvorm: Verdeel de groep in kleine groepjes van ca. 4 kinderen laat elk groepje een spel kiezen om te doen buiten. Tijdsduur: 15 á 20 minuten Uitvoering: De groepjes kiezen uit de volgende spelen: Tikkertje Kleurbekennen Natuurmemory 1 minuut stilte Boompje verwisselen Langste lijn Heksensoep Rara wie ben ik Verstoppertje Bomen voelen Ren je rot Dierfiguren maken Hutten bouwen Slome slak Speurtocht Natuursprong 8

10 Wie al snel klaar zijn met het spel worden uitgedaagd om er zelf een variant op te bedenken of ze kunnen ruilen van spel met een groepje dat ook klaar is. Spreek een signaal af waarop alle kinderen zich verzamelen op afgesproken plek, als de tijd om is. Lessuggestie 3: Flessenkringspel (na afloop) Materialen: 1 zachte grote bal stoepkrijt (of tekenstok, in zand) 1 plastic fles halfvol water (of boomstronk (makkelijker) of stokje (moeilijker)) Tijdsduur: minimaal 10 minuten Uitvoering: Maak een buitenkring en een binnenkring. Teken een grote cirkel waar omheen de buitenkring gaat staan. Zet een fles in het midden van binnenkring. Doel: de fles in het midden omgooien, nadat de kinderen in de binnenkring zijn afgetikt. Aftikken gebeurt door de kinderen van de buitenkring door te gooien met de bal. Als een kind uit de binnenkring is afgetikt neemt het de bal mee in de buitenkring en doet daar mee met aftikken. Alle kinderen blijven in beweging, ook de tikkers. Als de hele binnenkring is afgetikt, dan moet de kring proberen de fles te raken. Variant: elk tweetal krijgt een bal (of dennenappel) en zoekt een stokje. Stokje in grond zetten, ca. 6 (of 3) meter uit elkaar. Probeer met bal elkaars stokje te raken. Wie heeft na 3 minuten de meeste keren raak gegooid? Lessuggestie 4: Mini-speelbos maken (na afloop) Materialen: tentoonstellingstafel met groen/bruin kleed erover als basis, allerlei natuurmaterialen, klei, chenilledraad, e.d. Werkvorm: in kleine groepjes en/of individueel werken aan deel van het totale mini-speelbos Tijdsduur: 1 á 1,5 uur Uitvoering: Laat elk kind eerst de leukste ervaring van Natuursprong opnoemen of opschrijven. Breng de kinderen die verwante onderwerpen noemden bij elkaar en laat ze een gedeelte van het mini-speelbos maken. Elk groepje werkt zo een ander thema uit, bijvoorbeeld: waterspelen, hutten bouwen, verstopspelen, klimmen in bomen/touwen, balspelen, zoekspelen, etc. Binnen het groepje kunnen ze taken verdelen: één kind maakt het bos, ander kind zet spelelement (hut/ bal/ touwen) erin, weer ander kind maakt de mensfiguurtjes etc. Natuursprong 9

11 Laat de kinderen buiten takken, gras, mos, zand e.d. zoeken om het bos te maken. Een tak in een klont klei blijft rechtop staan als boom. Van chenilledraad kun je mensfiguren maken. Extra: Je kunt deze creatieve les koppelen aan de rekenles, werk dan netjes in verhouding 1 : 10 bijvoorbeeld. Met de centimeter erbij. Lessuggestie 5: Zelfgemaakt spelencircuit (na afloop) Materialen: gekleurde knijpers, papier, schaar, potloden, stiften Werkvorm: Eerst in tweetallen spelletjes verzinnen, daarna individueel het spelencirquit doen; telkens een ander spel met met telkens een andere spelpartner. Tijdsduur: Spelletjes maken duurt 10 á 15 min. Spelletjes doen duurt ca. 30 tot 50 min. afhankelijk van het aantal spelletjes. Uitvoering: De oudere kinderen gaan een spelencirquit maken. Met allerlei kleine spelletjes in de natuur, waarbij ze elkaar uitdagen.als dat even kan worden dat ook spelletjes waar ook de kleinere kinderen aan mee kunnen doen. Dan heb je een gezellige activiteit voor iedereen. Ook in de voorbereiding kunnen de kleinere kinderen helpen. Laat ze repen papier (karton) knippen en de knijpers erop doen. Let op: Spreek een gebied af waarbinnen de spelletjes gedaan worden. Spreek af welke spullen ze eventueel mogen gebruiken (bijv. touw, bakje, bal). Stimuleer vooral spelletjes met natuur-dingen. Spelencirquit maken 1. Elk tweetal bedenkt 2 spelletjes voor 2 personen van max. 5 minuten, met simpele regels en een winnaar aan het eind van het spelletje. Kies voor elk spel een plek en maak een papier met de spelregels groot erop geschreven. 2. Laat de spelltjes goedkeuren door een jury. 3. Hang de spelregels met een knijper bij de plek van het spel en leg eventueel spullen klaar. Natuursprong 10

12 Spelencirquit doen 1. Ieder krijgt bijv. 6* knijpers op een reep papier (karton). Schrijf je naam erop. * Per kind evenveel knijpers als spelletjes. 2. Zoek een ander kind om samen een spelletje mee te doen. Ga naar een spelletje en doe het samen. De winnaar krijgt een knijper van de verliezer. 3. Zoek dan een ander kind om een volgend spel mee te doen. Etc. tot je alle spelletjes gedaan hebt. 4. Wie heeft aan het eind de meeste knijpers? Welke spelletjes waren de leukste? Voorbeelden van spelletjes: Verspringen: ieder 5 pogingen. De aanlooplengte is ook gelijk. Dennenappel over hoge tak gooien. Wie gooit over de hoogste tak? Grasvlecht maken. Wie maakt de langste? Verstop elk eenzelfde soort tak binnen 3 meter. Wie vindt de tak van de ander het snelst? Hinkelspelletjes, renspelletjes, raadspelletjes, etc. Natuursprong 11

13

Natuursprong. Inleiding

Natuursprong. Inleiding Natuursprong Inleiding Welkom buiten! Spelen tot je groen ziet: Ik ga buiten spelen, kom jij ook maar mee. Hou maar op met gamen, lijkt mij een goed idee... Natuursprong is een ca. 1,5 uur durende activiteit

Nadere informatie

Als je deze workshop hebt gevolgd heb je buitenactiviteiten paraat om zó te doen met je groep.

Als je deze workshop hebt gevolgd heb je buitenactiviteiten paraat om zó te doen met je groep. Natuur brengt in beweging Festival Groen en Gezond, Delft 21 mei 2014 Als je deze workshop hebt gevolgd heb je buitenactiviteiten paraat om zó te doen met je groep. Buiten bewegen kinderen bijna vanzelf

Nadere informatie

Voorjaarswandeling Geastmer Bosk

Voorjaarswandeling Geastmer Bosk Voorjaarswandeling Geastmer Bosk Inleiding Welkom! Bij de voorjaarswandeling Geastmer Bosk bij Rinsumageast. De leerlingen ervaren dat het voorjaar is. Ze ontdekken jonge blaadjes, zoeken nestkastjes,

Nadere informatie

Kabouterpad, Bostroeptrol en Slootje vissen

Kabouterpad, Bostroeptrol en Slootje vissen Kabouterpad, Bostroeptrol en Slootje vissen Inleiding Welkom! Bij de Excursie Kabouterpad, Bostroeptrol en Slootje vissen op Botniahiem te Damwâld. Lekker buiten met de kleuters op speelse wijze genieten

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 2 Nationaal Park Lauwersmeer

Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 2 Nationaal Park Lauwersmeer Een educatief programma voor groep 7 en 8 Handleiding Deel 2 Nationaal Park Lauwersmeer Inhoudsopgave Deel 2: programma Nationaal Park Lauwersmeer 1. Planning en organisatie 1.1. Voordat u begint 1.2.

Nadere informatie

De Veluwe Opdrachten en Overzichten voor begeleiders

De Veluwe Opdrachten en Overzichten voor begeleiders De Opdrachten en Overzichten voor begeleiders Inhoud van de map ALGEMEEN Over Woordvoerders van de natuur Over de opdrachten en voorbereiding Praktisch: 2 vormen van begeleiden Overzicht opdrachten per

Nadere informatie

BLIJ MET EEN EI. Blij met een ei, april 2011 Speel-o-theek De Dobbelsteen www.dedobbelsteen.nl

BLIJ MET EEN EI. Blij met een ei, april 2011 Speel-o-theek De Dobbelsteen www.dedobbelsteen.nl BLIJ MET EEN EI Deze speur- en speltocht is niet alleen bedoeld voor rond de paastijd. Doordat iedereen moet proberen zijn of haar ei heel te houden wordt er een extra spelelement in de speurtocht gebracht.

Nadere informatie

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4

Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 bas Educatief materiaal bij de voorstelling Buurman en Buurvrouw, groep 3 en 4 In deze lesbrief staan een aantal ideeën die u na de voorstelling met de kinderen kunt doen. U krijgt deze lesbrief voorafgaand

Nadere informatie

LESBRIEF GROEP THEMA: CHINA

LESBRIEF GROEP THEMA: CHINA LESBRIEF GROEP 5 + 6 THEMA: CHINA Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 1, 2017 Zo gebruikt u Samsam in de klas Weinig tijd: bekijk de filmpjes bij opdracht 1. Verdieping: kopieer de werkbladen

Nadere informatie

LES: Groepjes maken 2

LES: Groepjes maken 2 LES: Groepjes maken 2 DOEL strategieën ontwikkelen voor het bepalen van het aantal objecten in een rechthoekig groepje (bijv. herhaald optellen per rij, verdubbelen, een keersom maken); verband leggen

Nadere informatie

PLEINGEIN SPELENDERWIJS IN GESPREK OVER HET SCHOOLPLEIN

PLEINGEIN SPELENDERWIJS IN GESPREK OVER HET SCHOOLPLEIN PAGINA 2 PLEINGEIN SPELENDERWIJS IN GESPREK OVER HET SCHOOLPLEIN HANDLEIDING VOOR DE SPELLEIDER PAGINA 2 PLEINGEIN Het SAT is het team van kinderen waarmee jullie gaan samenwerken om een Gezond Schoolplein

Nadere informatie

Lesbrief: Dagje uit Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen?

Lesbrief: Dagje uit Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Lesbrief: Dagje uit Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Je bent vast wel eens een dagje uit geweest. Met school of met je

Nadere informatie

Een educatief programma voor groep 8 (en 7) Handleiding Deel 2 Draaiboek Woordvoerders van de Eendenkooi

Een educatief programma voor groep 8 (en 7) Handleiding Deel 2 Draaiboek Woordvoerders van de Eendenkooi Een educatief programma voor groep 8 (en 7) Handleiding Deel 2 Draaiboek Woordvoerders van de Eendenkooi Inhoudsopgave Deel 2: programma Eendenkooi 1. Planning en organisatie 1.1. Voordat u begint 1.2.

Nadere informatie

Voor het eerst naar school

Voor het eerst naar school Voor het eerst naar school Welkom op De Wonderboom Uw kind gaat binnenkort voor het eerst naar school. We wensen jullie een fijne tijd toe op De Wonderboom. Dit boekje informeert over verschillende zaken

Nadere informatie

Gravin Elisabeth en de dieren

Gravin Elisabeth en de dieren 2017-2018 School en Cultuur Gravin Elisabeth en de dieren Erfgoed project voor groep 4 Ontwikkeling van het project: De Werkhoven Geschiedenis voor u Maart 2017. Copyright: Dit materiaal is bedoeld voor

Nadere informatie

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht I Lichamelijke ontwikkeling en zelfbeeld Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen worden zich meer bewust van eigen talenten en eigenschappen en ontwikkelen een positief zelfbeeld. Kinderen kunnen

Nadere informatie

Kindervakantieweek THE STARS

Kindervakantieweek THE STARS Kindervakantieweek 20-22 juli 2015 THE STARS Hutten bouwen Dit jaar zijn onze hutten ook ons «decor» want wij zijn echte «Sterren» Pagina 2 Theater en Musical We leren acteren en muziek maken als echte

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: WATER VERZAMELEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Doe- pad Watertorenweg

Doe- pad Watertorenweg Doe- pad Watertorenweg Achtergrond informatie voor de begeleider. Groep 1-2 Colofon Deze lesbrief in opgesteld door De Hortus, Centrum voor Natuur en Milieu in opdracht van gemeente Harderwijk. Wij hebben

Nadere informatie

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM VAN VERZAMELING TOT MUSEUM Erfgoed, natuur én beeldende kunst Cultureel erfgoed / beeldend Groep 1/2 primair onderwijs Colofon Ontwikkeling en tekst: i.o.v. Cultuurkust Alinde Hoeksma Stichting Cultuurkust

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Vijf minuten actief met kleuters. Joyce van den Boogaard 3 februari 2016

Vijf minuten actief met kleuters. Joyce van den Boogaard 3 februari 2016 Vijf minuten actief met kleuters Joyce van den Boogaard 3 februari 2016 5 minuten... Doel Na deze workshop: Heb je geleerd hoe je korte beweegactiviteiten kunt toepassen bij groep 1 en 2. Weet je hoe je

Nadere informatie

Themawandeling Herfst

Themawandeling Herfst Themawandeling Herfst Leerdoelen: De leerlingen tonen respect voor de natuur De leerlingen kunnen enkele typische herfstverschijnselen uit het bos verklaren De leerlingen kunnen op een aangepaste manier

Nadere informatie

Lesbrief Superhelden: Pesten is stom!

Lesbrief Superhelden: Pesten is stom! Lesbrief Superhelden: Pesten is stom! Hallo, Jullie hebben ervoor gekozen om mijn themashow Pesten is stom! op school te laten komen. Om de inhoud van deze show optimaal te gebruiken heb ik deze lesbrief

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 Inleiding De museumles is onderdeel van een lessenreeks met receptieve, reflectieve en actieve onderdelen: - 2 voorbereidende lessen op school door eigen leerkracht

Nadere informatie

Lesbrief les 2 groep 7 en 8 Voed je lijf met de Schijf van Vijf

Lesbrief les 2 groep 7 en 8 Voed je lijf met de Schijf van Vijf Lesbrief les 2 groep 7 en 8 Voed je lijf met de Schijf van Vijf Lesdoelen De kinderen kennen de Schijf van Vijf. De kinderen weten dat gezond eten belangrijk is. De kinderen weten dat bewegen gezond is.

Nadere informatie

Doe- pad Watertorenweg

Doe- pad Watertorenweg Doe- pad Watertorenweg Achtergrond informatie voor de begeleider. Groep 3-4 Colofon Deze lesbrief in opgesteld door De Hortus, Centrum voor Natuur en Mileu, in opdracht van de Gemeente Harderwijk. Wij

Nadere informatie

HANDIG SPELEN MET EEN HOND

HANDIG SPELEN MET EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG SPELEN MET EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER SPELEN MET EEN HOND. JE

Nadere informatie

Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen

Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen Actief en creatief aan de slag met de Belevingskaart: 8 inspirerende werkvormen Een belevingskaart? Om inzicht te krijgen hoe kinderen en jongeren hun buurt ervaren, bezochten de onderzoekers van het KIDS-project

Nadere informatie

Thema: De buitenwereld ontdekken en beleven

Thema: De buitenwereld ontdekken en beleven Week 1: 13 t/m 17 juli 2015 Maandag 13 juli 2015 Op de fiets gaan we vandaag naar t Hof. Ben jij daar al is geweest? Het is een groot park waar je in kan wandelen, in de speeltuin kan spelen en een dolhof.

Nadere informatie

Kwartetten met klinkers

Kwartetten met klinkers Kwartetten met klinkers Onderwerp Woorden met een korte of lange klank die bestaan uit een of twee klankgroepen. Doel De kinderen leren het verschil tussen een korte en een lange klank. Ze leren dat ze

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Thema Zintuigen. BSO in 2 nature Bushraft activiteit. www.in2nature.eu info@in2nature.eu. stichting in2nature. www.in2nature.eu info@in2nature.

Thema Zintuigen. BSO in 2 nature Bushraft activiteit. www.in2nature.eu info@in2nature.eu. stichting in2nature. www.in2nature.eu info@in2nature. BSO in 2 nature Bushraft activiteit www..eu info@.eu Thema Zintuigen www..eu info@.eu Johan en Sandra Van der Wielen Verbindingsweg 22 3921DM Elst (ut) 0318-471974 Triodos: 390288675 KvK: 30264584 Inleiding

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum Les 3 Naar het museum Drents Museum Groep 3 75 minuten Lesvoorbereiding les 3 - Naar het museum 2 Samenvatting

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Lesideeën groep 1 en 2

Lesideeën groep 1 en 2 2 Doelstellingen Na het project kunnen de kinderen vertellen hoe een tandarts en een tandheelkundige praktijk eruitzien. Ook kunnen de kinderen vertellen hoe, wanneer en hoe vaak ze tandenpoetsen. Werkwijze

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders.  GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad, vervolg Bijlage 2 Deze pagina zal vaker uitgeprint moeten worden om een beweegdagboek voor de hele week te

Nadere informatie

Doe- pad Watertorenweg. Achtergrond informatie voor de begeleider. Groep 5-6

Doe- pad Watertorenweg. Achtergrond informatie voor de begeleider. Groep 5-6 Doe- pad Watertorenweg Achtergrond informatie voor de begeleider. Groep 5-6 Colofon Deze lesbrief in opgesteld door De Hortus, Centrum voor Natuur en Mileu, in opdracht van de Gemeente Harderwijk. Wij

Nadere informatie

Meer doen met de rijtjesboeken

Meer doen met de rijtjesboeken Lijn 3 Meer doen met de rijtjesboeken Meer doen met de rijtjesboeken De rijtjesboeken bij Lijn 3 zijn een belangrijk hulpmiddel bij het automatiseren en vlot lezen van woorden (zie bladzijde 28 en 29 van

Nadere informatie

Opzet lesbrief bij workshops groep 4 Stellingwarfs en muziek De Veerkieker

Opzet lesbrief bij workshops groep 4 Stellingwarfs en muziek De Veerkieker Opzet lesbrief bij workshops groep 4 Stellingwarfs en muziek De Veerkieker Introductie Beschrijving van de workshops Het Stellingwarfs Lessuggesties voor na de workshops Links Introductie Deze lesbrief

Nadere informatie

4 Vind me dan. Achtergrondinfo Planten en dieren hebben allerlei manieren om niet op te vallen. Deze kunnen onderverdeeld worden in:

4 Vind me dan. Achtergrondinfo Planten en dieren hebben allerlei manieren om niet op te vallen. Deze kunnen onderverdeeld worden in: 4 Vind me dan Er is altijd wel een verjaardag of een ander feestje om te vieren. En bij een feestje horen cadeautjes. Maar voor het zover is, wil je het cadeautje natuurlijk zo goed mogelijk verstoppen.

Nadere informatie

OK ZOMERBL -2014 2013

OK ZOMERBL -2014 2013 ZOMERBLOK 0-0 WAT DOEN WE IN DE ZOMER? Nu de zon wat meer gaat schijnen, kunnen we met de Brede School ook weer vaker naar buiten. Wie heeft daar nu geen zin in? Grijp je kans want dit is alweer het laatste

Nadere informatie

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen In groep 1 en 2 hebben de leerlingen binnen dit thema geleerd dat er in de natuur verschillende kleuren, vormen en texturen te vinden zijn. De leerlingen in groep 3 en 4 richten zich in dit thema op bomen.

Nadere informatie

Periode: Kerstvakantievoorjaarsvakantie

Periode: Kerstvakantievoorjaarsvakantie . Periode: Kerstvakantievoorjaarsvakantie Inschrijvingsvoorwaarden NSA De Watermolen Inschrijvingen geschiedt per kind per activiteit. Bij onvoldoende aanmeldingen voor een cursus heeft de organisatie

Nadere informatie

Rondjewereld Activiteiten Groep 3-4

Rondjewereld Activiteiten Groep 3-4 Rondjewereld Groep 3-4 Met de Rondjewereld boeken bieden we ideeën en verhalen die de harten en gedachten openen van kinderen van overal. Hiermee willen we kinderen inspireren om verder te lezen, dieper

Nadere informatie

WINTERBLOK

WINTERBLOK WINTERBLOK 2012-2013 WAT DOEN WE IN DE WINTER? Het mooie weer is weer voorbij en de blaadjes aan de bomen krijgen prachtige kleuren. Het wordt tijd om de binnen activiteiten te starten. Schrijf jij je

Nadere informatie

Sportdag Hartenaas. De schoolgids vindt u op onze website. www.hartenaas.nl

Sportdag Hartenaas. De schoolgids vindt u op onze website. www.hartenaas.nl 1 6 j u n i 2 0 1 4 Sportdag Hartenaas 1 Sportdag Hartenaas Op vrijdag 20 juni 2014 vindt de jaarlijkse sportdag van Hartenaas plaats (mocht het deze dag erg slecht weer zijn, dan wordt de sportdag verplaatst

Nadere informatie

Middenbouw: Wieringerzand

Middenbouw: Wieringerzand Middenbouw: Wieringerzand Wieringerzand, ons eigen eiland Daar gaan we kamperen en er valt veel te leren. We bouwen een huis daar voelen wij ons thuis. We gaan op de fiets dat kost bijna niets. Grote Rekendag

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ VOORSTELLING WOLFJE VAN THEATERGROEP ARTHUR GROEP 3-4-5

LESBRIEF BIJ VOORSTELLING WOLFJE VAN THEATERGROEP ARTHUR GROEP 3-4-5 LESBRIEF BIJ VOORSTELLING WOLFJE VAN THEATERGROEP ARTHUR GROEP 3-4-5 Wolfje is voorbestemd om een SprookjesWolf te worden. Hij is namelijk de oudste zoon van de oudste zoon in de oudstezonenfamilielijn.

Nadere informatie

De lesactiviteit Het Beste Bos Ede is een samenwerking van Het Groene Wiel en IVN Ede.

De lesactiviteit Het Beste Bos Ede is een samenwerking van Het Groene Wiel en IVN Ede. 1 Colofon De lesactiviteit Het Beste Bos Ede is een samenwerking van Het Groene Wiel en IVN Ede. Deze handleiding hoort bij de leskist Het Beste Bos Ede. Dit is een, in samenwerking met IVN Ede, aangepaste

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Draaiboekje Basisonderwijs. Survival Schoolreisje in Nationaal Park De Alde Feanen 2014

Draaiboekje Basisonderwijs. Survival Schoolreisje in Nationaal Park De Alde Feanen 2014 Draaiboekje Basisonderwijs Survival Schoolreisje in Nationaal Park De Alde Feanen 2014 1 Voorwoord Binnenkort gaat u op schoolreisje naar Nationaal Park De Alde Feanen. Een prachtige locatie in hartje

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad GROEP 1-2 Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad GROEP 1-2, vervolg Bijlage 2 Dagen van de week Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat en de vorming van actieve en

Nadere informatie

Vakantieprogramma BSO de Toverburcht

Vakantieprogramma BSO de Toverburcht Maandag 24 april 2017 Aanwezig vóór: 09:30 uur Ophalen vanaf: 17:00 uur Trek maar kleren en schoenen aan die vies mogen worden, want vandaag gaan wij naar: Stadsboerderij De Korenmaat in Rijkerswoerd!

Nadere informatie

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl

Spelenderwijs rijmen. Linda Willemsen. www.klasvanjuflinda.nl. www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Linda Willemsen www.klasvanjuflinda.nl www.klasvanjuflinda.nl Spelenderwijs rijmen Spelenderwijs rijmen Tekst & vormgeving: Linda Willemsen 2014 www.klasvanjuflinda.nl Linda Willemsen

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Natuur, Buiten Activiteit:

Natuur, Buiten Activiteit: Natuur, Buiten Activiteit: Doelgroep: middenbouw (groep 4, 5 en 6) Doel van de activiteit: - De kinderen worden bewust van de herfst en zijn veranderingen. - De kinderen leren over de onderdelen van bladeren

Nadere informatie

Judo. Zumba. Bootcamp

Judo. Zumba. Bootcamp Judo Jullie zijn op een speelse manier actief bezig met judo en werken samen met jonge leeftijdsgenootjes die al een tijdje bezig zijn met judo. Daarbij leren jullie actief de fijne kneepjes van een sport

Nadere informatie

Handleiding Afvalspel groep 3 en 4

Handleiding Afvalspel groep 3 en 4 Handleiding Afvalspel groep 3 en 4 voor de leerkracht groep 3 en 4 Hoe speel je het spel Verdeel de klas in groepjes van 3 leerlingen. Het spel bestaat uit 5 opdrachten. Elk groepje kan dus, afhankelijk

Nadere informatie

boos, gekwetst, opgelucht, spijt, teleurgesteld, verdrietig, vrolijk

boos, gekwetst, opgelucht, spijt, teleurgesteld, verdrietig, vrolijk groepsfase performing VOORBEREIDING Lesdoel Nodig Kwink van de Week Een sterke groep Ik weet wat ruzie is. - Velletjes papier in verschillende kleuren (bij Oriëntatie) - Downloads: De Grote Kink met de

Nadere informatie

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Welk gebied heb je gekozen? Het gekozen thema voor horizon verbreden is Zuid-Afrika. Ik ben zelf 4 keer in Zuid-Afrika geweest voor vrijwilligerswerk en ga

Nadere informatie

De pietenschool. speluitleg

De pietenschool. speluitleg De pietenschool speluitleg Speel de pietenspelletjes, doe de oefeningen en word een echte hulppiet! De Pietenschool is een leuk en gezellig spel voor de Sinterklaastijd. Het spel kan op verschillende manieren

Nadere informatie

ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN!

ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN! GOED GROEIEN ONTDEK HET ZELF...EN LAAT JE NIETS WIJSMAKEN! LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT 1&2 Ontdek het zelf UITDAGING ONDERZOEK WAT EEN PLANT NODIG HEEFT OM NOG BETER TE GROEIEN. INLEIDING Een van de leukste

Nadere informatie

LES: Snelle sommen. BENODIGDHEDEN Per leerling werkblad Snelle stappen (zie p. 5) potlood, 2 verschillende kleurpotloden, gum AFBEELDING SPELLETJE

LES: Snelle sommen. BENODIGDHEDEN Per leerling werkblad Snelle stappen (zie p. 5) potlood, 2 verschillende kleurpotloden, gum AFBEELDING SPELLETJE LES: Snelle sommen DOEL oefenen van het snel uitrekenen van keersommen die worden weergegeven door een aantal muntjes van gelijke waarde; bewust worden dat strategieën kunnen helpen om keersommen snel

Nadere informatie

Daar leer je! Informatie groep ½ Schooljaar

Daar leer je! Informatie groep ½ Schooljaar Informatie groep ½ Schooljaar 2017-2018 Even voorstellen Hallo, ik ben Joyce van den Berg Ik werk op maandag en dinsdag in groep ½. Hallo, ik ben Elise Stap Ik werk op woensdag t/m vrijdag in groep ½.

Nadere informatie

Informatieboekje. BSO Met Juf Buiten (onderdeel van Bij Juf Thuis )

Informatieboekje. BSO Met Juf Buiten (onderdeel van Bij Juf Thuis ) Informatieboekje BSO Met Juf Buiten (onderdeel van Bij Juf Thuis ) Welkom bij onze buiten BSO Met Juf Buiten In september 2014 is onze BSO Bij Juf Thuis gestart met een buiten BSO Met Juf Buiten. Na een

Nadere informatie

Draaiboek en verloop sportdag vrijdag 29 april 2016

Draaiboek en verloop sportdag vrijdag 29 april 2016 Draaiboek en verloop sportdag vrijdag 29 april 2016 Sportdag voor onze peuters. zonder uw hulp niet te realiseren. este Hulpouder(s) Op de eerste plaats onze hartelijke dank voor uw medewerking. Om alles

Nadere informatie

Bouw een dijk van speelzand voor een zo groot mogelijk meer. Welk meer kan het meeste water bevatten.

Bouw een dijk van speelzand voor een zo groot mogelijk meer. Welk meer kan het meeste water bevatten. Groep 1 & 2 Team van maximaal 4 leerlingen Lesbrief voor leerkracht Uitdaging Bouw een dijk van speelzand voor een zo groot mogelijk meer. Welk meer kan het meeste water bevatten. Inleiding In 2015 is

Nadere informatie

Ik wens je veel succes met het vinden van een leuke stageplaats en veel plezier bij het stage lopen.

Ik wens je veel succes met het vinden van een leuke stageplaats en veel plezier bij het stage lopen. Beste leerling, Ben je dit schooljaar op zoek naar een leuke en leerzame maatschappelijke stageplaats? Kijk dan snel in deze folder. Je vindt er stageplaatsen dichtbij de natuur. Je kunt als stagiair meehelpen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Koningsdag 2017

Nieuwsbrief Koningsdag 2017 Nieuwsbrief Koningsdag 2017 De Paasdagen zijn inmiddels geweest. We hopen dat iedereen fijne dagen heeft gehad. Over een week is het alweer Koningsdag. Dit laten we natuurlijk niet zomaar voorbij gaan.

Nadere informatie

HELP DE KINDERBOEKEN AMBASSADEUR! Tips en kansen voor de leesconsulent van de Bibliotheek op school

HELP DE KINDERBOEKEN AMBASSADEUR! Tips en kansen voor de leesconsulent van de Bibliotheek op school HELP DE KINDERBOEKEN AMBASSADEUR! Tips en kansen voor de leesconsulent van de Bibliotheek op school Beste leesconsulent, Jan Paul Schutten onze enige echte kinderboekenambassadeur- heeft een geweldige

Nadere informatie

ZET JEZELF OP DE FOTO

ZET JEZELF OP DE FOTO ZET JEZELF OP DE FOTO Een fotografieproject Digitale media onderbouw primair onderwijs Colofon Deze lesbrief hoort bij de leskist Zet jezelf op de foto. Ontwikkeling en tekst: Vormgeving en Lay-out: i.o.v.

Nadere informatie

Deze vorm van bidden is alleen geschikt, als een vrij groot deel van de jeugd al hardop durft te bidden. Leg uit hoe popcorn ontstaat.

Deze vorm van bidden is alleen geschikt, als een vrij groot deel van de jeugd al hardop durft te bidden. Leg uit hoe popcorn ontstaat. De hebreeuwse naam voor brandoffer is e ōlāh, wat opstijgend betekent. Als je iets verbrandt, dan zal de hete as ook opstijgen, samen met de rook, waarmee hetgeen dat wordt verbrand, als het ware naar

Nadere informatie

OK ZOMERBL

OK ZOMERBL ZOMERBLOK 0-0 WAT DOEN WE IN DE ZOMER? Nu de zon wat meer gaat schijnen, kunnen we met de Brede School ook weer vaker naar buiten. Wie heeft daar nu geen zin in? Grijp je kans want dit is alweer het laatste

Nadere informatie

Werkvormen Vooraf aan EduMedia

Werkvormen Vooraf aan EduMedia Werkvormen Vooraf aan EduMedia 0 Deze inspiratiekaartjes bevatten werkvormen voorafgaand aan EduMedia te gebruiken 0 Doelen zijn: 0 Voorkennis te activeren 0 Het leereffect te vergroten 0 21st century

Nadere informatie

SPEELGOED LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 1 EN 2 VAN DE BASISSCHOOL EDUCATIEVE DIENST HISTORISCH MUSEUM DE BEVELANDEN GOES

SPEELGOED LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 1 EN 2 VAN DE BASISSCHOOL EDUCATIEVE DIENST HISTORISCH MUSEUM DE BEVELANDEN GOES SPEELGOED LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 1 EN 2 VAN DE BASISSCHOOL EDUCATIEVE DIENST HISTORISCH MUSEUM DE BEVELANDEN GOES INHOUDSOPGAVE DEEL I VOOR DE LEERKRACHT 1. Achtergrondinformatie voor de leerkracht blz.

Nadere informatie

Gebruiken en begrijpen van de formele breuknotatie.

Gebruiken en begrijpen van de formele breuknotatie. Titel Vruchtentaart Groep / niveau Groep 5/6 Leerstofaspecten Benodigdheden Organisatie Bedoeling Voorwaardelijke vaardigheden Lesactiviteit Gebruiken en begrijpen van de formele breuknotatie. Leerkracht:

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Leerjaar 1 Sport & spel Een mondelinge instructie begrijpen Algemene modulegegevens Leerjaar: 1 Taaltaak: Een mondelinge instructie begrijpen Thema: Sport & spel Leerstijlvariant:

Nadere informatie

ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen.

ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen. 3. De regenboog! Tijdens deze activiteit: ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen. Inrichting speelleeromgeving De activiteit start in de grote kring bij het digibord

Nadere informatie

en een buitenkring. Voor de leerkracht Van groep 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 en 8 Stappen: Coöperatief leren

en een buitenkring. Voor de leerkracht Van groep 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 en 8 Stappen: Coöperatief leren Binnen en buitenkring - onderwerp bedenken - nadenken over de organisatie Interpersoonlijk: Klasbouwer, Sociale vaardigheden oefenen en informatie uitwisselen, denkvaardigheden De kring Binnen buiten kring

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe Opdrachten thema Schema groepjes en opdrachten bij vorm 2: elke opdracht vaste begeleider Groepje 1: schaatsenrijders Groepje 2: beekprikken Groepje 3: schrijvertjes Groepje 4: bloedzuigers Groepje 5:

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Nachtbrakers Groep 1-2-3-4

Voorbereiding post 4. Nachtbrakers Groep 1-2-3-4 Voorbereiding post 4 Nachtbrakers Groep 1-2-3-4 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 4: Nachtbrakers, voor groep 1, 2, 3 en 4. Inhoud: Algemeen Verhaal over de

Nadere informatie

DE INFOBEURS. School, regels, wonen, drugs, Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS 1

DE INFOBEURS. School, regels, wonen, drugs, Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS 1 DE INFOBEURS Jongeren die nieuw aankomen op de school hebben wellicht veel vragen over hoe het eraan toegaat op de school, of ze kunnen gaan werken, welke stageplekken tof zijn, Daarnaast zijn jongeren

Nadere informatie

Groepsboekje BSO sport de Kantine

Groepsboekje BSO sport de Kantine Groepsboekje BSO sport de Kantine Groepsboekje BSO sport De Kantine januari 2016 Inhoud Welkom bij BSO sport De Kantine!... 2 De Groep... 3 De groepsruimte binnen en buiten... 3 Wat is er te doen?...

Nadere informatie

Paasspeurtocht. Veel plezier!

Paasspeurtocht. Veel plezier! Paasspeurtocht Vier het paasfeest met deze gezellige speurtocht. De kinderen speuren in groepjes op of rondom de school naar grote, kartonnen paaseieren. Op elk paasei staat een opdracht. De opdracht wordt

Nadere informatie

THUIS IN DE WERELD LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7 EN 8 TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! THUIS IN DE WERELD PAG > 1

THUIS IN DE WERELD LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7 EN 8 TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! THUIS IN DE WERELD PAG > 1 PAG > 1 THUIS IN DE WERELD PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7 EN 8 ------------ THUISGEVOEL LESBRIEF Overal ter wereld voelen mensen zich thuis. Wat heb jij nodig om je thuis te voelen? Betekent dat fijne thuisgevoel

Nadere informatie

Les 3, Actieve spelletjes

Les 3, Actieve spelletjes Les 3, Actieve spelletjes Algemene inleiding: In de pauze en na school spelen veel kinderen lekker buiten. Zeker in het voor- en najaar zijn kinderen veel in de buitenlucht te vinden. Om deze kinderen

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

Bouwdorp Sint pancras

Bouwdorp Sint pancras Bouwdorp Sint pancras Bouwdorp Sint Pancras 2015 Hallo jongens en meisjes! De zomer is weer voorbij. De scholen zijn weer begonnen. De dagen worden korter en de nachten worden langer. Stom he?! Toch komen

Nadere informatie

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8 Doe-opdrachten Aan de slag met afval Groep 7-8 > Inleiding Onderdeel van de lesmodule Aan de slag met afval zijn drie doe-opdrachten die erop zijn gericht om de thema s zwerfafval en afval scheiden, in

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief

Arie Aardvarken. Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat

Nadere informatie

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke Spinners Een nieuwe rage: spinners! Heb jij ze al gespot in jouw klas? Vervelend, al dat speelgoed op school, of handig! spinners in de klas, daar kun je leuke, leerzame activiteiten mee doen! Wij bedachten

Nadere informatie

ACTIVITEITEN GROEP 3 en 4

ACTIVITEITEN GROEP 3 en 4 ACTIVITEITEN GROEP 3 en 4 Wat zegt die grafiek? De indeling van de ochtend is als volgt: Schoolbrede start (15 minuten) Zie hoofdstuk Schoolbrede start. Deel 1 Tellen in een plaatje (20 minuten) De kinderen

Nadere informatie

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs Wordle van respect Duur Materialen een computer met internetverbinding Introductie Op 8 november is het de Dag van Respect. Deze

Nadere informatie