INHOUD: Stichting Bomen over leven Nieuws van het MEC Vervolg nieuws MEC, Tot slot

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INHOUD: Stichting Bomen over leven Nieuws van het MEC Vervolg nieuws MEC, Tot slot"

Transcriptie

1 INHOUD: Blz.2 Blz.3 Blz.4 Blz.5 Blz.6 Blz.7 Blz.8 Blz.9 Blz.10 Blz.11 Blz.12 Blz.13 Blz.14 Blz.15 Blz.16 Blz.17 Blz.18 Blz.19 Blz. 20 Inleiding, Contributieverhoging, Website Wat is geweest, Open monumentendag Bomenwandeling voor inburgeraars Van Vaete tot Gasjeshoek Jeugdactiviteit Vervolg Jeugdactiviteit Vervolg Jeugdactiviteit Vervolg Jeugdactiviteit In memoriam Sjak Joosten Reactie Hannie Joosten, Nieuwe Media Vervolg Nieuwe Media, Scharrelkids Vervolg Scharrelkids Vervolg Scharrelkids, Cursus Klimaatgids Dagboek Adri Dagboek Adri Dagboek Adri Stichting Bomen over leven Nieuws van het MEC Vervolg nieuws MEC, Tot slot 1

2 OORLOPER Nieuwsblad IVN, afd. De Zeeuwse Delta 20 e jaargang, nr. 38 Beste Mensen Hier is dan weer het najaars nummer van de Voorloper, het kostte wat moeite dit nummer vol te krijgen, maar het is weer gelukt, dankzij de inzendingen van een aantal leden! In de vorige Voorloper heb ik een oproep gedaan of iemand bereid is, het maken van de Voorloper over te nemen, helaas heeft niemand gereageerd, dat is erg jammer. Ik maak de Voorloper al 20 jaar en vind het nu tijd, dat iemand met mogelijk nieuwe ideeën en enthousiasme mijn taak gaat overnemen. Omdat het bestuur en ik graag zouden willen weten wat jullie van de Voorloper vinden, wil ik een enquête samenstellen, deze enquête zal binnenkort via de mail toegestuurd worden naar alle leden en donateurs, dus bij deze wil ik jullie alvast van harte uitnodigen deze enquête in te vullen en terug te sturen! Dineke Contributieverhoging In 2013 wordt de contributie iets verhoogd en zijn er enkele wijzigingen t.a.v. de cursus en excursie prijzen De bedragen voor het lidmaatschap worden als volgt: Contributie 17,00 Huisgenoten en donateurs 7,50 Cursusavond (incl. consumptie) 5,00 korting leden 1,00 Excursie 3,50 korting leden 1,00 Kinderen 2,00 Website IVN/afd. Zeeuwse Delta De website is momenteel slecht bereikbaar. Voor het eind van dit jaar wordt een nieuwe website gebouwd door Dick Zwiep, hij heeft hiervoor een cursus gehad van het IVN. Voordeel van de nieuwe website is dat de site op een eenvoudiger manier bij te houden is. Dick zoekt daarom iemand die hem wil helpen bij het onderhoud van de website. Reacties s.v.p. sturen naar: 2

3 Wat is geweest: Cursus Natuurhistorisch landschap op de Bevelanden, 8 deelnemers. De fiets/vaartocht is helaas door gebrek aan belangstelling niet doorgegaan Cursus vlinders is helaas niet doorgegaan, er waren te weinig aanmeldingen. Cursus slakken, 11 deelnemers, was erg leuk. De nascholingscursus Brak water trok 17 deelnemers, afkomstig van Tholen, Schouwen Duiveland, Zeeuws Vlaanderen en de Bevelanden, een heel leuke enthousiaste groep. OPEN MONUMENTENDAG september was de open monumentendag, en ook het I.V.N. werkte daaraan mee. Jet en Paul verzorgden de bomenwandeling in Goes, en er was erg veel belangstelling voor. Er was in Goes veel te doen, en ook de kernen zetten hun beste beentje voor. In Kloetinge hadden Nel en Mieke een variant op de wandeling van Vaete tot Gasjeshoek bedacht: Een kortere wandeling, die niet tot Gasjeshoek voerde, maar via de Biegank van de Vaete terug naar de Vaete. Met het prachtige weer waren veel mensen op de been, die in Kloetinge nauwelijks konden kiezen. Of de sjezen blijven volgen tijdens het ringrijden, of de open tuin bezoeken, of de wandeling van Nel en Mieke. Deze wandeling werd twee maal gelopen, en iedere keer besloot een aantal mensen mee te gaan. De eerste groep strandde bij de Molen, waar een gezellig terras uitnodigde tot een pauze met lekkers om te eten en drinken. De tweede groep liep de wandeling uit. En wijzelf? Moe maar voldaan waren we aan het eind van de middag, toen we zowel de sjezen, de open tuin en onze eigen wandeling voltooid hadden. Mieke Renard en Nel v.d. Velden. 3

4 BOMENWANDELING voor inburgeraars. Al enkele jaren gidsen wij voor de stichting waarde onze wandeling van Vaete tot Gasjeshoek. De stichting verzorgt voor mensen die zich in Nederland willen vestigen, en daartoe ook gerechtigd zijn, een zgn. inburgeringcursus. Onderdeel daarvan is het volgen van een excursie onder leiding van gidsen. De cursisten schrijven daarna een verslag over wat ze hebben geleerd. Omdat we al enkele malen onze wandeling hadden gegidst leek het de leiding en onszelf een goed idee eens wat anders voor de cursisten te doen. Daarop kwamen we tot een bomenwandeling, uitgebreid met de bomen rond de bibliotheek, en de haven met zijn boompjes en de solitair op de kop van de Kade. Op de afgesproken tijd kwamen van alle kanten mensen op ons af bij de Steenen brug, alleen over de brug konden ze niet, want die werd opnieuw bestraat. Na enig geharrewar waren we compleet, en gereed om te starten. Hoe de mensen dit ervaren hebben blijkt uit een bloemlezing van de gemaakte verslagen. Houdt U vast. Op 9 oktober ik wandelen in Goes met twee oude vrouwen De vrouwen praatten over verschillende bomen in Zeeland Op de wandeling heb ik geleerd van een rivier met de naam kreekrest Ik zag ook goud S., is goud, kleur is mooi. Ik zag a mooi boom, die heet Amberboom, in de herfst rood en anders groen. Ik zag verdrietige boom Ginkoboom is heel mooie bladeren, is zelfde dan vlinders. Wij hopen, dat de mensen er toch wat van opgestoken hebben, voor ons was het een heerlijke belevenis. Mieke Renard en Nel v.d. Velden. 4

5 VAN VAETE TOT GASJESHOEK. Wat doe je, als je een verjaardag op een bijzondere manier wilt vieren/ Dan huur je enkele gidsen van het I.V.N. om een excursie te verzorgen. 30 september werd Maaike 50 jaar, en omdat zij een sportieve familie- en kennissenkring heeft, nam ze contact het met I.VN. op met de vraag, of we ook voor particulieren (!). Natuurlijk. Ze had in de krant gelezen over de wandeling van Vaete tot Gasjeshoek, en dat leek haar leuk voor de familie. Ons ook. Bij een lekker zonnetje startten we, zoals gebruikelijk, bij de Vaete. Vragen te over van de deelnemers, waarom dit, waarom zo en er volgde uitleg. Bij het eindpunt aangekomen hadden de zonen van Maaike gezorgd voor een lekker kopje koffie met een appelflap, en nadat we dat hadden genuttigd wandelden we weer rustig terug naar de kern van Kloetinge. Al met al een zeer geslaagde middag, dat vonden niet alleen de deelnemers maar ook de gidsen, Mieke Renard en Nel v.d. Velden. 5

6 Verslag van de jeugdexcursie op 12 september 2012 Speuren in het heden en het verleden. Op een mooie woensdagmiddag gingen we met 6 enthousiaste kinderen op zoek naar het landschap van vroeger. Een heleboel dingen zijn verdwenen, maar niet alles. En daar gaan we naar op zoek. In de buurt van de Bergweg tussen s Heer Abtskerke en s Gravenpolder zijn een aantal landschapselementen van vroeger, die tot de verbeelding van de kinderen kunnen spreken. Eerst kijken we wat er in ieder geval vroeger niet geweest zal zijn. Het asfalt op de weg en het schapengaas is duidelijk van een latere datum. Dank zij het schapengaas komen we op het natuurlijk prikkeldraad van vroeger. Toen waren er namelijk ook schapen. De kinderen konden zich goed voorstellen dat je als schaap zomaar niet door een heg van meidoorn, hondsroos, braam en sleedoorn kon ontsnappen. De vruchten worden trouwens op kleur en soort verzameld in de eierdoos die we van te voren uit gedeeld hebben. En er wordt natuurlijk heerlijk gesnoept van de bramen. Al plukkend komen we bij de vliedberg, die we beklimmen. Als je er boven op staat kan je best ver kijken. Jannie vertelt over de vliedberg en het mottenkasteel. De kinderen hadden niet verwacht dat dit al zo n oude berg zou zijn. Na de vliedberg steken we de watergang met een vlot over en lopen langs de akker verder. Vanaf hier kunnen we goed zien dat s Heer Abtskerke redelijk 6

7 hoog ligt en dat het logisch is dat mensen juist op die hogere plekken in het land gingen wonen. Later zien we goed dat de weilandjes erg ongelijk zijn, hollebollig. Femke vertelt over het afgraven van veen en het zout dat eruit gehaald werd. Via een bruggetje komen we weer in een andere wei. Daar is een grote veedrinkput. Die hadden ze vroeger nodig om de schapen te laten drinken. Er was geen waterleiding en het water in de slootjes was vaak brak. Na de limonade en de koek gaan de kinderen kijken welke diertjes erin de put leven. Met een visnetje wordt er van alles naar boven gevist. Staafwantsen, waterschorpioenen, bootsmannetjes, stekelbaarsjes, grote larves van libelles, larves van juffers, geelgerande waterkevers en nog veel meer. Iedereen enthousiast. En ineens is het dan 4 uur en worden de kinderen opgehaald. Uit hun reacties naar de ouders merken we dat ze het heel leuk gevonden hebben. Op naar de volgende excursie! Herfstspeurtocht in het bos bij De Piet, 31 oktober Jannie, Femke en Jet Herfstspeurtocht door het bos bij de Piet Op woensdagmiddag 31 oktober, hielden wij onze laatste kinderactiviteit van dit jaar. Een herfstspeurtocht door het bos bij de Piet voor kinderen tussen de 6 en 10 jaar. Samen met IVN-gids Jet Remijn, medebegeleider Wendy van Velsen, egel Jannie Verwei en konijn Femke Deelstra zijn de kinderen mee op speurtocht gegaan naar herfstbladeren, paddenstoelen, bodembeestjes, zaden en nog veel meer. Om verzamelden we bij de parkeerplaats van Kanoa. Er hadden zich 5 kinderen opgegeven, maar er kwamen er nog 3 bij! Een leuk clubje kinderen van verschillende leeftijden. Toen we bijna wilde starten, zagen we dat de auto van egel Jannie een lekke achterband had. Tja, dat krijg je van die scherpe stekels Als eerste begonnen we met het spinnenwebspel, waarbij we de kinderen een beetje leerden kennen. Door steeds een bol wol naar elkaar te gooien waarbij je de streng van de wol vasthield, ontstond er een groot web. En tegelijk moest je dan zeggen waar je aan dacht + dat wat degenen voor jou hadden gezegd. Een soort ik ga op reis en neem mee spel. Het was best moeilijk om alles wat gezegd werd te onthouden en op te zeggen!! Regen, wind, wolken, paddenstoelen, enz. Zo ontstond er een groot web. 7

8 Na dit spel moesten de kinderen op zoek naar de spinnen die ons de weg wezen in het bos. Onderweg kwamen we van alles tegen. Van hele kleine geweizwammetjes tot de grote zadelzwam. Maar ook sporen van dieren in het zand. Hondenpoot afdruk, hondenpoep, sporen van een ree en poep van paarden. En natuurlijk bodemdiertjes zoals wormen en duizendpoten. Tussen boomschors veel pissebedden. Deze diertjes waren zeer geliefd bij de kinderen! Ze werden in loeppotjes gedaan zodat ze goed konden worden bekeken. Konijn Femke vertelde wat zij zoal deed als konijn, hoe ze leeft. Dat ze zelfs haar eigen poep voor een tweede keer opeet!! Dat vonden ze maar raar Tijd voor warme chocomelk! Even het bos uit en op het gras zitten (op een afvalzak). Een lekkere koek erbij. En daarna weer terug het bos in, op zoek naar de spinnen 8

9 Egel Jannie had ondertussen zoveel gegeten en was erg moe. Ze zou gauw in winterslaap, maar had nog geen huisje. Ze vroeg de kinderen of ze haar wilden helpen een huisje te maken van takken en bladeren. Nou, dat hoefde ze geen tweede keer te vragen!! Enthousiast verzamelden de kinderen takken en bladeren. Maar hoe moet je hier nu in?? Nou, zei egel Jannie, ik zoek een opening en ga dan met mijn kont heen en weer draaien zodat er wat ruimte van binnen ontstaat. We hebben veel geleerd van het leven van een egel!! De verschillende bomen onderweg waren goed om afdrukken van te maken. De kinderen legden een vel papier tegen de bast en kleurden met waskrijt over het papier, zodat er een patroon op het papier ontstond. Zo kon je goed de verschillen in bast zien van de bomen. Het einde van de speurtocht kwam in zicht. De kinderen hadden van alles verzameld onderweg. Bladeren, schelpen, takjes. De bodemdiertjes hebben ze natuurlijk weer vrij gelaten. Tijdens de afsluiting kregen ze nog een appel mee. Wendy heeft nog leuke foto s gemaakt voor op de website en was een welkome hulp voor ons! Al met al weer een geslaagde kinderactiviteit! Femke Deelstra 9

10 In memoriam Op 27 juli 2012 overleed ons lid Sjak Joosten, hij had in juni zijn diploma als natuurgids behaald. Anneke van Dijk beschrijft haar persoonlijke herinnering aan Sjak in onderstaand artikel. Sjak Joosten, een persoonlijke herinnering. Zondag 5 augustus kwamen we samen in de Vlindertuin in Kwadendamme om Sjak te gedenken. 56 Jaar was hij toen de IVN cursus startte. Daar hebben we allemaal kennis gemaakt met een bescheiden en, dat was al meteen duidelijk, gedreven natuurliefhebber en natuurverdediger. Een dag voordat de eerste bijeenkomst in het MEC Goes plaatsvond werd er gebeld. Ik was niet thuis, mijn huisgenoten zeiden je moet iemand terugbellen maar zijn naam hebben we niet zo goed verstaan. Bij het terugbellen begreep ik hun probleem, ook voor mij was het niet meteen duidelijk: Sjak wilde met me meerijden naar Goes en vond het moeilijk dat te vragen en bovendien hielp het Limburgs ook niet mee. Een gedeelde passie brengt mensen waar ter wereld en hoe divers van karakter en levensloop ook, bij elkaar. En dat gebeurde dus met Sjak. We reden samen naar Goes of Renesse en terug. In die tijd leerde ik Sjak als mens kennen, een zeer positief in het leven staand mens die zichzelf een geluksvogel noemde. Hoewel uitbehandeld toch via experimentele methodes zonder al te veel bijwerkingen genietend van wat er hem in de cursus ten deel viel, van de contacten met de medecursisten, van de opdrachten en van de gesprekken over de natuurbelevenissen van die week. Als tastbare herinnering ligt zijn eindwerk hier naast me op tafel: Fietsexcursie: Dijkhistorie en Natuur. Hij zat vol plannen over het leven na de cursus. Als gids zag hij zich heel veel mensen leren genieten van de, zoals hij het zelf formuleerde, schepping; de natuur, waar we zelf onderdeel van zijn, hen daar bewust van maken en ook zorg te dragen en zuinig te zijn op die natuur. Die tijd is hem niet gegund, hij is nu zelf onderdeel geworden van de natuur en als ik een mooie vlinder zie, dan denk ik terug aan Sjak, en aan wat hij vaak zei over de natuur: er is niets gewoons aan, het is allemaal even wonderbaarlijk. Anneke van Dijk 10

11 Reactie van Hannie Joosten: Beste natuurvrienden van Sjak. Ik wil jullie hartelijk bedanken voor alle lieve en hartverwarmende kaartjes en telefoontjes tijdens Sjak zijn ziekte en laatste dagen in het Clara s hofje. Wij hebben daar veel steun aan gehad. Sjak zijn eindwerkstuk, de fietstocht vanuit Eversdijk, is in het bezit van het IVN. Zij zullen er voor zorgen dat het op de website komt. Met hartelijk groet van Hannie Joosten. Nieuwe media en Nationaal park Oosterschelde Vindbaar, toegankelijk en zichtbaar zijn is voor ons erg belangrijk. Tegenwoordig is er een scala aan middelen die daarbij ingezet worden. Ook wij maken hier gebruik van. Nationaal Park heeft vanaf het begin een eigen website: Een plek om zowel actuele als achtergrond informatie kwijt te kunnen. Nu gaan de ontwikkelingen met de mogelijkheden die website hebben razend snel. Al is onze website nog niet zo oud, toch zijn er een aantal dingen niet mogelijk. Creatief aan de slag dus met als resultaat de interactieve kaart op Handig gelinkt in de bestaande site door een banner. Tijdens de Oosterscheldeweek in september zelfs een interactieve kaart gemaakt voor alleen deze week. De mogelijkheden achter deze kaart zijn legio. Volgend jaar willen we hem nog interactiever maken. Dit jaar zijn we ook gestart met een eigen facebook pagina. Facebook biedt de mogelijkheid om met veel beeldmateriaal en korte teksten te laten zien wat er allemaal te doen en te beleven is. Je probeert een bepaalde sfeer/beeld over te brengen. Mensen geven aan jou leuk te vinden (like) waardoor zij elk bericht wat wij op onze pagina zetten te zien krijgen. Vinden zij dit zelf weer interessant of leuk dan kunnen zij dit doorsturen aan hun eigen vrienden. Zo bereik je mensen die je normaal niet zou bereiken. We hebben op dit moment 102 volgers. 11

12 Ook op twitter zijn we te vinden. Dit zijn korte berichtjes (max. 140 tekens) al dan niet ondersteund met beeldmateriaal. Ook hier heb je mensen die je volgen en je berichten kunnen doorzetten binnen hun eigen volgers (retweeten). Bij de berichten van degene die je zelf volgt kun je dit ook doen. Twitter berichtjes zijn snel, actueel, grappig, leerzaam en vooral kort en krachtig. We hebben een zakelijk twitteraccount (np oosterschelde) waar zowel collega Wilco Jacobusse als ik berichten op zetten. Wilco twittert daarnaast ook nog als privé persoon over het nationaal park (totaal samen 750 volgers). En werkt het nu? Bereik je meer en andere mensen? Hierop kan ik volmondig ja zeggen. We bereiken daadwerkelijk andere mensen en bedrijven die we met de traditionele middelen niet hadden bereikt. Een waardevolle aanvulling dus. We blijven altijd kritisch kijken naar de verschillende middelen die ingezet worden om mensen te betrekken bij het nationaal park. Wat levert het op en staan de inzet en de kosten in verhouding met wat het oplevert. Een constant, maar erg leuke zoektocht. Fransje Meijer Communicatie & educatie Scharrelkids Beleef de natuur met je (klein)kinderen Buiten spelen en frisse lucht zijn heel belangrijk voor kinderen. Maar kinderen van nu hebben het druk. Er wordt 50% minder buiten gespeeld dan twintig jaar geleden. Steeds meer kinderen groeien op in een stedelijke omgeving en kennen de natuur alleen van de televisie en computer. Wat kunnen ouders en grootouders doen om het contact met de natuur te stimuleren? Scharrelkids is een door IVN Nederland ontwikkelde korte cursus voor ouders en grootouders die wordt georganiseerd door vrijwilligers van IVN -afdelingen i.s.m. bijvoorbeeld de medewerkers en ervaren natuurouders van de Zeeuwse NME -centra. Opzet van de cursus: De cursus start op de meeste locaties met één dagdeel (avond) voor de ouders en grootouders. Daarna volgen een of twee dagdelen waarop ouders en kinderen samen buiten op ontdekkingstocht gaan. De cursus wordt afgesloten met een bijeenkomst (avond) met weer alleen de (groot)ouders. Het IVN-consulentschap (Rita de Ligt-van der Zee) heeft op 24 oktober 2012 een workshop georganiseerd om samen met de drie Zeeuwse NME centra en de IVN afdelingen te onderzoeken welke mogelijkheden er in Zeeland zijn om de 12

13 cursus Scharrelkids vanaf 2013 in Zeeland te organiseren. De opkomst was goed en 12 enthousiaste potentiele trainers/cursusleiders staan in se startblokken. Een van de afspraken die gemaakt zijn tijdens deze workshop is om op een dinsdag of woensdag in januari 2013 een praktijk dag op de natuurspeelplaats te Terneuzen te organiseren voor potentiele trainers/cursusleiders van de cursus. Na deze dag moet het mogelijk zijn dat een groepje van minimaal twee trainers een eerste cursus kunnen gaan voorbereiden en geven in hun eigen directe (woon)omgeving. Om een goede start te maken met Scharrelkids in heel Zeeland kunnen we nog een aantal potentiele trainers gebruiken. Heb je belangstelling gekregen om aan dit mooie initiatief mee te werken, schrijf je dan gauw in voor deze praktijk dag in januari 2013 via aanmelding bij of tel Na aanmelding krijg je z.s.m. de dag en locatie te horen. Voor meer informatie, ook van andere IVN-afdelingen, zie George Koenders Cursus Klimaatgids Klimaatverandering blijft een heet hangijzer. Hoe het klimaat verandert, zien we nu al. Wereldwijd worden dieren en planten bedreigd en ook in de Vlaamse natuur zien we verschuivingen. Niet alleen fauna en flora, maar ook mensen ondervinden last van klimaatverandering. Daarnaast zet de mens ook stappen om de klimaatverandering terug te dringen of zich door verschillende maatregelen aan te passen aan het veranderende klimaat. Deze cursus zet je als gids op weg om het thema klimaatverandering te brengen voor een breed publiek. In 5 lessen maken we je wegwijs in de volgende thema s: Klimaat: het wat en hoe? Welke effecten heeft de klimaatverandering op mens, fauna en flora? Adaptatie en mitigatie: Welke maatregelen nemen we om de klimaatverandering tegen te gaan of om ons aan te passen aan het veranderende klimaat? De theoretische lessen worden aangevuld met een interactieve les begeleid door Steven Vromman en een bijeenkomst waar de educatieve praktijk en de klimaatprojecten die er zijn centraal staan. 13

14 Deze cursus vindt plaats binnen het grensoverschrijdende project Neem de mensen mee. Natuurpunt.be verzorgt i.s.m. IVN Zeeland de cursus. In 2012 heeft de cursus al gedraaid in Zeeuws-Vlaanderen en in 2013 zal de cursus doorgaan in het MEC De Bevelanden op de dinsdagavond van : 22 januari 2013 (Koen Leysen) 29 januari 2013 (Wim Veraghtert) 5 februari 2013 (Jasmin Lauwaert) 12 februari 2013 (Steven Vromman) 19 februari 2013 (Rita De Ligt en Joke Flour) Heb je belangstelling om mee te doen? Laat dat dan weten aan Rita de Ligt-van der Zee 14

15 Een adoptieterrein, hoe boeiend kan dat zijn? Adri Karman volgde in de periode de natuurgidsencursus van het IVN de Bevelanden. Een van de onderdelen die aan de cursus verbonden waren was het adopteren van een bepaald stukje natuur met de bedoeling dit regelmatig te bezoeken en bevindingen/waarnemingen vast te leggen en op die manier te ontdekken wat er zich aan natuurgebeuren afspeelt. Adri heeft als adoptieterrein gekozen voor een windsingel rond een kleine boomgaard in de buurt van zijn woonplaats Colijnsplaat. In de komende tijd publiceren we in de Voorloper Adri s bevindingen en belevingen, zowel feitelijk als emotioneel, zoals hij die destijds heeft vastgelegd.. Onder de titel Een adoptieterrein, hoe boeiend kan dat zijn? We trachten hierbij rekening te houden met de jaargetijden waarin de Voorloper uitkomt maar mogelijk moeten we daarvan soms afwijken. Adri heeft mij verzocht te vermelden dat deze artikelen en tekeningen niet zonder zijn toestemming mogen worden gebruikt. Afl. 3 Najaarsdag vol beloften Datum: 18 november 97 Tijd: uur Weer: zonnig/droog Wind: stil Temp: 8 graden Zo nu en dan is er een dag waarop de zon ons naar buiten lokt. Vandaag is het zo n dag. Die we een mooie najaarsdag mogen noemen Zonlicht... Windstil. De laagstaande zon giet haar stralen over de weide en haar singels. Scherp tekent de structuur van stammen en takken zich af tegen een waterig blauwe lucht, speels het licht reflecterend. Fel en tegelijkertijd diffuus, door de vochtige atmosfeer glinstering veroorzakend op de natte bodem. Een spel van licht en schaduw waar je van binnen warm van wordt. 15

16 Vogels Een vrolijk pink-pink gevolgd door een zagende toon verraadt de aanwezigheid van koolmezen. Druk in de weer, zich geen rust gunnend, doorzoeken ze alle lagen van de singels op insecten en eetbare zaden, elkaar over en weer toeroepend. Het fijne geluid van de pimpeltjes, bescheiden maar onmiskenbaar, accentueert de overheersende stilte. Najaarstakken Het zoeken van de vogels, hangend aan de door elzenproppen en mannelijke katjes zwaar lijkende takken doet me herinneren aan mijn belofte om iets te doen aan de determinering van bomen en struiken. Door takken mee naar huis te nemen en te tekenen ben ik al heel wat wijzer geworden. Verwonderd ben ik vooral als ik zie dat elke soort zijn eigen vorm, structuur, kleur en opbouw heeft. Details in de natuur kunnen heel boeiend zijn. De onderste laag van de singel wordt gevormd door de aanwezigheid van meidoorn els en vlier. Esdoorn en eik torenen daar dominant bovenuit 16

17 Contrast Op een open plek in de singel waar ik de weide kan overzien valt me de rust en de helderheid van de dag op. Geen takje beweegt en mild zonlicht roept een vredige stemming op... Tot ik vaag een glimp meen te ontdekken van een sperwer, tussen de bomen aan de overkant doorschietend, even maar...hij is voorzichtig. Het doet me beseffen dat ook in de natuur elk individu op zijn hoede is en beducht op dreigend gevaar, de sperwer inbegrepen. Rabbi en Lepelman Adri Karman Dat blijkt weer als ik in een gedeelte kom waar veel braam en brandnetels groeien. Een konijn heeft de beschutting van de kruidlaag opgezocht. Als ik enkele meters dit gedeelte inloop maakt het zich als een haas uit de voeten. Over haas gesproken: even later word ik verrast door een ritselend geluid schuin achter me. Opkijkend zie ik nog net hoe lepelman met grote snelheid, de oren steil, en staart omlaag zorgt dat hij in dekking komt. Ook hij zoekt de beschutting van de singels op. Aan de kruidlaag is goed te zien dat het een paar dagen geleden gevroren heeft. Brandnetels staan er een beetje treurig bij met slappe en zwartwordende bladeren Maar muur en fluitenkruid geven het nog niet op. Een mooi einde van het najaar in de singel, hoopgevend en vol beloftes voor het komende voorjaar. Benieuwd wat de winter zal brengen... 17

18 Stichting Bomen Over Leven Sinds 1993 bestaat deze Stichting, die zich ten doel stelt onnodige bomenkap in het land te voorkomen. Daarnaast organiseert deze Stichting natuurexcursies en hopen daarmee en door publicaties mensen dichter bij de natuur te brengen. Dit alles wordt gedaan door vrijwilligers en alle inkomsten worden na aftrek van kosten besteed aan de aanplant van nieuwe of het behoud van oude bomen in Nederland. Momenteel is er in de serie Bladgroen een nieuw boekje (Bladgroen-natuur 2) met allerlei leuke en interessante weetjes uit de natuur samengesteld. BLADGROEN - natuur 1 en 2 BLADGROEN - bomen 1 Boekjes boordevol overzichtelijke, prettig leesbare en bijzondere informatie over bomen, planten en dieren, voorzien van mooie zwart/wit foto s. Wie wel eens met een boswachter of natuurgids mee op stap is geweest, herinnert zich vaak de aardige anekdotes en de leuke weetjes. Meer nog dan de biologische kennis over de flora en fauna, zijn het juist die elementen, die een excursie geslaagd maken. Uitgave van Stichting Bomen Over Leven te Zoetermeer Formaat : A5 - aantal pagina s: 60 Voorzien van ringbandje Omslag in kleur Prijs: 4,95 U ontvangt BLADGROEN natuur door 4,95 (+ 2 portokosten) = 6,95 over te maken op postgironummer ten name van de Stichting Bomen Over Leven te Zoetermeer. Vermeld naast het gewenste ook uw adres. Na ontvangst van de betaling wordt uw bestelling zo spoedig mogelijk opgestuurd. Indien u besluit alle drie de boekjes te bestellen, betaalt u slechts 12, (+ 2,50 portokosten) = 14,50 MET UW BESTELLING STEUNT U HET WERK VAN DE STICHTING BOMEN OVER LEVEN 18

19 NIEUWS VANUIT HET MEC Project Schooltuinieren In het voorjaar zijn we weer enthousiast van start gegaan met onze schooltuinen. We hebben alle weersomstandigheden langs zien komen waardoor de oogst helaas minimaal was. We begonnen met een waterig maar prachtig zonnetje en perfecte grond. De sla en net gekiemde zonnebloemen en pompoenen stonden er mooi bij. Na een paar nachten flinke nachtvorst was er niets meer te zien van de planten. Met goede moed toch weer nieuwe plantjes in de tuintjes gezet. De zon kwam en bleef maar schijnen. Het werd zo warm en droog dat de plantjes niet goed konden wortelen en er niets van over bleef. Het was inmiddels al mei maar de leerlingen hebben toch weer nieuwe plantjes in de tuin gezet. Het ging regenen en niet zo'n beetje ook. De tuin kwam onder water te staan. Tja, en daar konden de plantjes ook niet tegen. De kruidenplanten hadden gelukkig niet zo'n moeite met de barre weersomstandigheden dus was het thema van het oogstfeest vooral Kruiden. Desalniettemin hebben de kinderen toch genoten van het tuinieren en heel veel geleerd! Vooral over het weer. Inmiddels zijn er verschillende scholen op de Bevelanden gestart met een schooltuin die wij ondersteunen lesmateriaal en advies. Begeleiders van kinderactiviteiten Eén keer in de maand, op woensdagmiddag, organiseert het MEC een kinderactiviteit. Braakballen pluizen, waterdiertjes vangen en determineren, nestkastjes timmeren etc. Wij zijn op zoek naar vrijwilligers die één of meerder activiteiten willen begeleiden. Meestal hebben we per activiteit 3 begeleiders nodig. Het zijn drukke maar erg gezellige middagen. Hieronder staan de activiteiten voor het komende jaar. Vindt u het leuk om mee te helpen dan kunt u contact met Astrid Meijer, MEC De Bevelanden, tel of e.mail: 19

20 Activiteiten in 2013: 23 januari: Vogels in de winter 20 maart: Braakballen pluizen 24 april: Bijenhotels maken 26 juni: Waterdiertjes 6 september: Nachtvlindernacht (avondactiviteit) 8 september: Goese Sasdag 26 oktober: Nacht van de nacht (avondactiviteit) 30 Oktober: Herfst 11 December: Nestkastjes timmeren Vrijwilligers gevraagd voor naschoolse activiteiten : Naast vrijwilligers voor de jeugdactiviteiten zijn wij ook op zoek naar mensen die de naschoolse activiteiten willen begeleiden. Er zijn aanvragen voor drie verschillende plaatsen in april/ mei nl. Hansweert, Ovezande en 's Gravenpolder. Astrid Meijer Tot slot Wil ik iedereen weer bedanken voor alle artikelen die mij zijn toegestuurd, daardoor was het mogelijk weer een Voorloper voor jullie te maken! Wanneer je voor het volgende nummer een stukje wilt schrijven, vraag ik jullie om dit in te sturen voor 1 maart Met hartelijke groet, ook namens het bestuur, Dineke Lubbers 20

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam.

2. Maak met de 4 buizen een vierkant op de grond. Dit is het zoekraam. Opdracht 1. Gebruik je ogen goed. In het bos kun je van alles ontdekken! Komen er onder de bomen verschillende soorten insecten en of bodemdiertjes voor? Het beste bos 1. Materiaal tas 1: zoekraam, 1 schepje,

Nadere informatie

Aan de wand hangen woordkaarten met betrekking tot de herfst.

Aan de wand hangen woordkaarten met betrekking tot de herfst. Herfst Nog niet zolang geleden liepen we in korte broek, kon de jas thuis blijven en was de temperatuur zelfs hoog, te hoog voor dit seizoen. Maar nu waait het, het regent en vallen de blaadjes van de

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 juni 2013

Nieuwsbrief 3 juni 2013 Nieuwsbrief 3 juni 2013 www.np-weerribbenwieden.nl/jeugdnatuurclub-de-wieden Oranjetipjes zien de Paashaas Marian, begeleidster, 20 maart 2013 Verslag oranjetipjes van 20 maart 2013 Deze middag waren wij

Nadere informatie

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde.

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. 1 In het begin GENESIS 1:1-25 In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. De aarde is nat en donker. God wil van de aarde iets heel moois maken.

Nadere informatie

Lang leve de buitenkids!

Lang leve de buitenkids! Contact Bezoekerscentrum Oisterwijk Natuurmonumenten van Tienhovenlaan 5 5062 SK Oisterwijk Tel. 013-5231800 @ i bc.oisterwijk@natuurmonumenten.nl www.natuurmonumenten.nl facebook.com/natuurmonumenten

Nadere informatie

Nieuwsbrief, 8 januari 2013. Pyr s naar de Zoo

Nieuwsbrief, 8 januari 2013. Pyr s naar de Zoo Nieuwsbrief, 8 januari 2013 Beste PyrPlezier vrienden en vriendinnetjes, Allemaal natuurlijk de beste wensen voor 2013! Dat het maar een Pyr-gezellig jaar mag worden! In ieder geval gaan wij hiervoor ons

Nadere informatie

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui.

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. KB2 Tijdsinvestering: 45 minuten Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. 1. Inleiding Een mol eet per jaar wel 50 kg wormen. Dat is veel, maar als je bedenkt dat in je

Nadere informatie

Planten en dieren in de duinen. Interactief verhaal

Planten en dieren in de duinen. Interactief verhaal Interactief verhaal Doel: Leerlingen kennen na de les een aantal belangrijke eigenschappen van planten en dieren. Konijnen leven, hazen niet. Konijnen zijn sprinters, hazen zijn lange afstand renners.

Nadere informatie

ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016. PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht

ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016. PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht ASJEMENOU 8 t/m 15 april 2016 PROJECTWEEK Ter land, ter zee en in de lucht A.s. maandag 11 april is het weer zover!! Om kwart voor negen wordt de projectweek, 'Ter land, ter zee en in de lucht' energiek

Nadere informatie

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Hier zien jullie alweer de derde uitgave van ons jeugdblad. Ook nu heeft de Oele weer heel wat te vertellen. Lees maar gauw. Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Zoogdieren

Nadere informatie

Samen maken we het groen!

Samen maken we het groen! Samen maken we het groen! 10 tips voor meer natuur in je omgeving Een groene omgeving is leuk om naar te kijken, maar ook gezonder om in te leven en wonen en beter voor het klimaat. Planten en bomen houden

Nadere informatie

Aanbod NME voorjaar 2014

Aanbod NME voorjaar 2014 Aanbod NME voorjaar 2014 Natuur- en milieueducatie (NME) Heemtuin Muntendam biedt een aanvulling op het reguliere schoolprogramma. We richten ons in de lessen vooral op zaken die in de klas minder snel

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD. Najaar 2012 (september & oktober) Voor groepen kinderen va 4-12 jaar

ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD. Najaar 2012 (september & oktober) Voor groepen kinderen va 4-12 jaar ACTIVITEITENPROGRAMMA TUININDESTAD Voor groepen kinderen va 4-12 jaar Najaar 2012 (september & oktober) INTRODUCTIE: WAT IS TUININDESTAD? Tuinindestad richt zich op de liefhebbers in de stad. Mensen die

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Doelgroep: Groep 6,7 en 8 Leerstofgebied: Natuur en techniek Werkvorm: Buiten in groepjes van 3 leerlingen Duur: 45 minuten buiten + 30 minuten nabespreken in

Nadere informatie

Wandelen in Echt in het natuurgebied de Doort.

Wandelen in Echt in het natuurgebied de Doort. Wandelen in Echt in het natuurgebied de Doort. Het is een mooie zondag middag. De zon schijnt volop, en het is niet koud. Een fijne dag om lekker te gaan wandelen met het IVN. Om 13.00u hebben we samen

Nadere informatie

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Doelgroep: Midden- en bovenbouw basisonderwijs: groep 5-8 Jaargetijde: Herfst, winter, lente en een stukje zomer. Plaats:

Nadere informatie

Kleur op school Nummer 1, jaargang 7 Groep 1-2 Materialen

Kleur op school Nummer 1, jaargang 7 Groep 1-2 Materialen Kleur op school Nummer 1, jaargang 7 Groep 1-2 Materialen 1. Ouderbrief 2. Kleurplaat les 2 3. Scheppingsverhalen Beste Ouders De Kinderboekenweek draait dit jaar om natuur, wetenschap en techniek. In

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe en thema Totaal materialen heide Materialen per groepje 1A Sporen van grazers 3 Witte bakken 3 Pincetten Zoekkaart bos- en heideplanten 1B Dennen trekken Handschoenen voor elk kind Zoekkaart bos- en heideplanten

Nadere informatie

De ronde volle maan. Alleen als de maan rond en vol is, wordt dit feest gevierd. En dat heeft een hele bijzondere reden.

De ronde volle maan. Alleen als de maan rond en vol is, wordt dit feest gevierd. En dat heeft een hele bijzondere reden. De ronde volle maan Al vele duizenden jaren is Kabouterland een bijzondere plek voor Kabouters uit de hele wereld. Dit verhaal vertelt hoe bijzonder de samenwerking tussen de dieren en de kabouters in

Nadere informatie

Themawandeling Herfst

Themawandeling Herfst Themawandeling Herfst Leerdoelen: De leerlingen tonen respect voor de natuur De leerlingen kunnen enkele typische herfstverschijnselen uit het bos verklaren De leerlingen kunnen op een aangepaste manier

Nadere informatie

Datum Startlocatie Tijd Thema Opmerking Januari

Datum Startlocatie Tijd Thema Opmerking Januari Wandelarrangement Maeszicht: Gratis flesje water en een knapzak voor onderweg Kom wandelen in Nationaal Park De Maasduinen. De Maasduinen vormen de langste rivierduinengordel van Nederland en zijn ontstaan

Nadere informatie

Opdrachtkaarten Herfst

Opdrachtkaarten Herfst Zandspoor Opdrachtkaarten Herfst Zandspoor Opdrachtkaarten Herfst Je gaat in het duingebied onderzoek doen naar allerlei dingen die met zand te maken hebben. De materialen die daarvoor nodig zijn, zitten

Nadere informatie

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging Secr. Gerard Thijssen Rozenbloemstraat 34, 4921 KG Made Tel: 0162-683323 Mail: heemkundemadedrimmelen@gmail.com NIEUWSBRIEF jaargang 18 nummer 5 oktober 2015. Uitnodiging Op dinsdag 20 oktober organiseert

Nadere informatie

Het zal nog even duren maar ooit zullen de Albizia s zo gaan bloeien:

Het zal nog even duren maar ooit zullen de Albizia s zo gaan bloeien: De tijd vliegt De dagen zijn alweer een stuk korter. De nachten worden alweer koud. Begin september is het maar net 3 graden s nachts. Toch begint september met een aantal prachtige dagen. En de dag dat

Nadere informatie

april 30 Nieuwsflits In deze nieuws flits, de agenda, verjaardagen, koningsspelen.

april 30 Nieuwsflits In deze nieuws flits, de agenda, verjaardagen, koningsspelen. april 30 Nieuwsflits 2015 In deze nieuws flits, de agenda, verjaardagen, koningsspelen. Aan de ouders en verzorgers van de leerlingen van De Zuidster, Het is toch even wennen, zorgen dat er een nieuwsflits

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Voorbereiding post 5 Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Iedere vogel zijn eigen plekje, voor groep 4 t/m 8. Inhoud:

Nadere informatie

Quantum-Touch Nieuwsbrief November

Quantum-Touch Nieuwsbrief November Quantum-Touch Nieuwsbrief November In deze nieuwsbrief vind je de volgende onderwerpen: -De eerste Nederlandse workshop -De workshop in november en de reacties hierop -Een enthousiast verhaal van één van

Nadere informatie

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren.

Tijdens de lessen loop ik rond en probeer ik de leerlingen te helpen, vragen te beantwoorden, tips te geven en de leerlingen wat te leren. Fase 1 Reflectie week 1 Wat gedaan De eerste week meteen alleen voor een nieuwe klas en een nieuwe les opstarten. Hoe zullen de leerlingen reageren? Hoe hoog is het niveau? Hoe is de werkhouding? Zijn

Nadere informatie

[Konijn] Beschrijving: Vindplaats: Algemene Naam: konijn. Wetenschappelijke Naam: Oryctolagus cuniculus Levenscyclus. Voeding:

[Konijn] Beschrijving: Vindplaats: Algemene Naam: konijn. Wetenschappelijke Naam: Oryctolagus cuniculus Levenscyclus. Voeding: [Konijn] Algemene Naam: konijn Wetenschappelijke Naam: Oryctolagus cuniculus Konijnen hebben lange oren, een grijsbruine vacht en een korte wipstaart met witte onderzijde en zwarte bovenzijde. Ze worden

Nadere informatie

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os)

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os) Keutelgedichten Het konijntje Er was eens een konijntje en hij was echt niet dom hij keek wanneer hij drukken moest steeds even achterom Dan telde hij de keuteltjes die vielen in het gras zo wist hij elke

Nadere informatie

50 NATUUR DINGEN DOEN HET GROEN

50 NATUUR DINGEN DOEN HET GROEN 50 NATUUR DINGEN DOEN IN HET GROEN Dit natuurdingenpaspoort 2014/2015 is van : Naam :. Adres :. Woonplaats : Email : Telefoon : Voorwoord Buiten spelen is leuk! Maar je moet wel kunnen ontdekken, klimmen,

Nadere informatie

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet.

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet. oktober 2010 tekst: Joke de Klerck muziek: Ton Kerkhof De eekhoorn Refrein Intro Ó Œ œ œ J œ œ œ œ eek stapelen: œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ Al - hoorn, de eek - hoorn eet zich vol en rond. œ œ œ œ

Nadere informatie

N I E U W S B R I E F

N I E U W S B R I E F N I E U W S B R I E F IJsseldijk 59 8196 KB Welsum Telefoon: 0570-561821 Website: www.obsdijkzicht.nl E-mail: obsdijkzicht@de-mare-scholen.nl DIJKoverZICHT 2015/2016 Nummer 01: 01 september 2015 Wat staat

Nadere informatie

Winterslaap. groep 5/6

Winterslaap. groep 5/6 Winterslaap groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers 8 Werkblad winterslaap 15 Schrijf je eigen e-boek 16

Nadere informatie

3 hectare groot veenweide gebied, Amsterdam Westerpark st. Hart voor de Natuur

3 hectare groot veenweide gebied, Amsterdam Westerpark st. Hart voor de Natuur 3 hectare groot veenweide gebied, Amsterdam Westerpark st. Hart voor de Natuur Activiteiten en bereik 2011: Vrije bezoekers: 23.119 NME activiteiten: 1046 Avonturenclubs: 1474 Speciale doelgroepen 20 Openbare

Nadere informatie

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016 dinsdag 1 maart en donderdag 3 maart: Aan de slag op de kinderboerderij 14.30-16.00 uur Kom kijken welke dieren er allemaal op de kinderboerderij leven! Je ontdekt hoe de dieren heten, wat ze eten, welk

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF NOVEMBER 2015

NIEUWSBRIEF NOVEMBER 2015 NIEUWSBRIEF NOVEMBER 2015 OVERZICHT Algemeen Middenbouw (3-5) Bovenbouw (6-8) Algemeen / Persoonlijke noot In de afgelopen maand hebben we 2 ouderavonden georganiseerd die druk bezocht zijn en daar zijn

Nadere informatie

Regel van de week!!! 09 september 2015 Schooljaar 2015//2016 no. 02. De felicitaties zijn voor:

Regel van de week!!! 09 september 2015 Schooljaar 2015//2016 no. 02. De felicitaties zijn voor: Regel van de week!!! 09 september 2015 Schooljaar 2015//2016 no. 02 De felicitaties zijn voor: Datum: Naam: Groep van: 13 sept. Lina El Hatri juf Sandra en juf Maaike Max Kriesels juf Babs 14 sept. Aniela

Nadere informatie

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur Geluiden Wees 1 minuut helemaal stil. Luister naar de geluiden om je heen. Hoeveel geluiden heb je gehoord? Welke geluiden heb je herkend? Je eigen geur maken Verzamel verschillende soorten blaadjes, mos,

Nadere informatie

ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en???

ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en??? ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en??? De Zeeuws Barabantse Sportvereniging voor Doven (ZBSD) heeft als doel: Het doen beoefenen van sport door doven. Dit doel probeert zij onder meer te bereiken door:

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding blz. 3. Wat is een fossiel? blz. 4. Hoe fossielen ontstaan blz. 5. Fossielen van zacht weefsel blz. 6. Zeedieren blz.

Inhoud. Inleiding blz. 3. Wat is een fossiel? blz. 4. Hoe fossielen ontstaan blz. 5. Fossielen van zacht weefsel blz. 6. Zeedieren blz. Door: Oscar Zuethoff Groep 6b - Meneer Jos & Ingrid Februari 2008 Inhoud Inleiding blz. 3 Wat is een fossiel? blz. 4 Hoe fossielen ontstaan blz. 5 Fossielen van zacht weefsel blz. 6 Zeedieren blz. 7 De

Nadere informatie

Ontdekkingstocht voor gezinnen

Ontdekkingstocht voor gezinnen Rivierenhof Ontdekkingstocht voor gezinnen Tjakkie de specht ontdekt de herfst INLEIDING TJAKKIE HERFST Tjakkie de specht voor gezinnen is een ontdekkingstocht met een bewegwijzerde route doorheen het

Nadere informatie

13 februari 2015. maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag. groep 3/4 juf Corrie juf Mirjam juf Mirjam juf Corrie juf Corrie

13 februari 2015. maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag. groep 3/4 juf Corrie juf Mirjam juf Mirjam juf Corrie juf Corrie INFO Obs de Regenboog 13 februari 2015 Algemeen De afgelopen periode waren er op school weer allerlei activiteiten. Op de open dag werd de school bezocht door meerdere ouder(s)/ verzorger(s) om zich te

Nadere informatie

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2015/2016 Inhoud Algemeen Extra aandachtspunten Natuuractiviteiten 2015/2016 Slecht weer beslissing Dagdelen natuuractiviteiten

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag Buurtmoestuin Castellum 2011

Verkort Jaarverslag Buurtmoestuin Castellum 2011 Verkort Jaarverslag Buurtmoestuin Castellum 2011 Maart 2012 1. Voorwoord Op 20 april 2011 was het zover: de officiële oprichting van de Vereniging Buurtmoestuin Castellum! Het was het tastbare resultaat

Nadere informatie

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013 uitgave januari 2013 Winterslaap Met filmpjes, werkblad en puzzels groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers

Nadere informatie

Beeldverslag pelgrimswandelweekend Posterholt 29 april t.m. 1 mei 2016

Beeldverslag pelgrimswandelweekend Posterholt 29 april t.m. 1 mei 2016 Beeldverslag pelgrimswandelweekend Posterholt 29 april t.m. 1 mei 2016 Aan het eind van vrijdagmiddag 29 april vertrekt de groep met de trein naar Roermond. Het is fris en wat vochtig weer buiten en het

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Ik wens je veel succes met het vinden van een leuke stageplaats en veel plezier bij het stage lopen.

Ik wens je veel succes met het vinden van een leuke stageplaats en veel plezier bij het stage lopen. Beste leerling, Ben je dit schooljaar op zoek naar een leuke en leerzame maatschappelijke stageplaats? Kijk dan snel in deze folder. Je vindt er stageplaatsen dichtbij de natuur. Je kunt als stagiair meehelpen

Nadere informatie

Voor u ligt de nieuwsbrief met informatie voor u en de kinderen. Wij willen u vragen om deze nieuwsbrief zorgvuldig te lezen.

Voor u ligt de nieuwsbrief met informatie voor u en de kinderen. Wij willen u vragen om deze nieuwsbrief zorgvuldig te lezen. Nieuwsbrief 4, 14 oktober 2015 Beste ouder(s), verzorger(s), Voor u ligt de nieuwsbrief met informatie voor u en de kinderen. Wij willen u vragen om deze nieuwsbrief zorgvuldig te lezen. Voorwoord De afgelopen

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie

Visje,visje, in de sloot. Waterdiertjes vangen en bekijken

Visje,visje, in de sloot. Waterdiertjes vangen en bekijken Water 1 en 2 5 Visje,visje, in de sloot Waterdiertjes vangen en bekijken Doelen Begrippen Materialen Duur Inleiding (10 minuten) De leerlingen: ontdekken dat er in de sloot behalve eenden ook andere dieren

Nadere informatie

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC )

Nadere informatie

Deze keer: de eerste keer.

Deze keer: de eerste keer. Deze keer: de eerste keer. Voor alles moet een eerste keer zijn. Mijn collega Claas van Kuilenburg heeft zijn levenswerk in handen gelegd van de clusterdirectie Giessenlanden. Claas beschreef het in zijn

Nadere informatie

Maak je schoolplein vogelvriendelijk

Maak je schoolplein vogelvriendelijk Maak je schoolplein vogelvriendelijk Leerlijn: kinderen leren vanuit het perspectief van vogels nadenken over hun omgeving. Wat hebben vogels nodig om te overleven? Schuilmogelijkheden, nestmogelijkheid,

Nadere informatie

C O N S U L T A T I E B U R E A

C O N S U L T A T I E B U R E A C O N S U L T A T I E B U R E A Zeist, december 2009 Beste ouders van Consultatiebureau Widar Allereerst wil ik hier, mede namens mijn collega s, jullie allen toewensen: Gezellige kerstdagen & Een zeer

Nadere informatie

Snippentocht. Activiteiten (bouwsteen 4) De hele groep heeft zich prima vermaakt.

Snippentocht. Activiteiten (bouwsteen 4) De hele groep heeft zich prima vermaakt. De Biesbosch leent zich uitstekend om met een groep actief bezig te zijn. Gezellig een dagje weg met vrienden of familieleden. Peddelend met een kano of al varend met een fluisterboot door de kronkelende

Nadere informatie

DE ONTWIKKELINGSREIS NAAR ZUID-AFRIKA

DE ONTWIKKELINGSREIS NAAR ZUID-AFRIKA NATURE AT WORK Nature At Work stelt zich ten doel om het talent en potentieel van mensen te versterken. Dit doet zij onder andere via de relatie met de natuur. In de reis naar Zuid-Afrika speelt de kracht

Nadere informatie

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Parabel geschreven door Neale Donald Walsch Ergens in de tijd was er een Zieltje, dat tegen God zei: Ik weet wie ik ben! God zei: Dat is heel mooi. Wie ben

Nadere informatie

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers

Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de jeugdnatuurgroep De Biesboschonderzoekers Nieuws brief Aan de kinderen en de ouders van de kinderen van de De Biesboschonderzoekers De laatste paar maanden hebben we weer interessante activiteiten ondernomen. Hiervan eerst weer wat korte verslagen.

Nadere informatie

Het Wilgenblaadje. Editie 7: 16.10.2015. Belangrijke data:

Het Wilgenblaadje. Editie 7: 16.10.2015. Belangrijke data: Het Wilgenblaadje Editie 7: 16.10.2015 Belangrijke data: 16 oktober oud papier 22 oktober fietsverlichtingscontrole 23 oktober studiedag 26-30 oktober herfstvakantie 2 november vanaf deze week start schoolfruit

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Verslag Activiteiten Zomervakantie 2014

Verslag Activiteiten Zomervakantie 2014 Verslag Activiteiten Zomervakantie 2014 Maandag 28 juli 2014: een dagje dierenpark. Onze eerste activiteit was een dagje naar het dierenpark in Overloon. Iedereen ging gezellig mee, behalve Linda en Bas

Nadere informatie

Nieuws uit CBS Het Kompas

Nieuws uit CBS Het Kompas Nieuws uit CBS Het Kompas Er zijn weer zoveel leuke dingen gedaan deze periode, naast de vaste werkzaamheden. U leest er meer over in deze nieuwsbrief. Vergeet niet te kijken en te luisteren naar de libdub!

Nadere informatie

De Boer op! Bodemdiertjes

De Boer op! Bodemdiertjes Bodemdiertjes De Boer op! Middenbouw Op ontdekking in de natuur en opdrachtjes uitvoeren in de klas of in de buurt van de school. Je kunt direct aan de slag met het materiaal uit deze leskisten. De leskist,

Nadere informatie

III. Het (mosterd)zaadje. Vrijdag

III. Het (mosterd)zaadje. Vrijdag Het (mosterd)zaadje Vrijdag "... Ik verzeker jullie: als jullie geloof hebben als een mosterdzaadje, dan zullen jullie tegen die berg zeggen: 'Verplaats je van hier naar daar! en dan zal hij zich verplaatsen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Natuurmonumenten Nieuwkoopse Plassen... 3. Schoolreisjes en excursies. Programma voor groep 1+2...5. Programma voor groep 3+4...

Inhoudsopgave. Natuurmonumenten Nieuwkoopse Plassen... 3. Schoolreisjes en excursies. Programma voor groep 1+2...5. Programma voor groep 3+4... Inhoudsopgave Natuurmonumenten Nieuwkoopse Plassen..... 3 Schoolreisjes en excursies..... 4 Programma voor groep 1+2......5 Programma voor groep 3+4......6 Programma voor groep 5+6..7 Programma voor groep

Nadere informatie

Mededelingenblad. Jaargang 12, nummer 03. website: www.bs-hobbitstee.nl. e-mail: info@bs-hobbitstee.nl

Mededelingenblad. Jaargang 12, nummer 03. website: www.bs-hobbitstee.nl. e-mail: info@bs-hobbitstee.nl Mededelingenblad Jaargang 12, nummer 03 website: www.bs-hobbitstee.nl e-mail: info@bs-hobbitstee.nl Mededelingenblad In dit nummer: Muzieklessen op de BSO Bibliotheek op school Afsluiting project herfst

Nadere informatie

Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2013 / 2014

Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2013 / 2014 Stichting Natuur & Landschap Zwijndrechtse Waard (SN&LZW) zet zich in voor behoud en verbetering en duurzaamheid van Natuur en Landschap in de Zwijndrechtse Waard. De IVN-schoolgidsen verzorgen natuur-

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

blaadjes THEMA 9 Docentenhandleiding Groep 1/2/3/4/5/6

blaadjes THEMA 9 Docentenhandleiding Groep 1/2/3/4/5/6 Docentenhandleiding Groep 1/2/3/4/5/6 THEMA 9 blaadjes Dit materiaal is ontwikkeld in opdracht van IVN, in het kader van Gezonde Schoolpleinen. Tekst: Dieuwertje Smolenaars, NME Amsterdam-Noord. Vormgeving

Nadere informatie

Ik wilde een opdracht ontwikkelen voor leerlingen die voldoet aan de uitgangspunten van competentiegericht leren.

Ik wilde een opdracht ontwikkelen voor leerlingen die voldoet aan de uitgangspunten van competentiegericht leren. 1/5 Fase 1: Wat wilde ik bereiken? Handelen/ ervaring opdoen Ik wilde een opdracht ontwikkelen voor leerlingen die voldoet aan de uitgangspunten van competentiegericht leren. De opdracht wilde ik zo ontwikkelen,

Nadere informatie

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013 Nieuwsbrief Waalwijk centrum Juli 2013 De bladeren zijn weer aan het vallen: de herfst is begonnen. We genieten nog van een paar mooie zonnige najaarsdagen. Buiten valt er weer genoeg te ontdekken en beleven.

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Eendagsvlieg. www.zondermouwen.com zondermouwen@gmail.com 06-42812244 (Annemarije Chamuleau)

Lesbrief bij de voorstelling Eendagsvlieg. www.zondermouwen.com zondermouwen@gmail.com 06-42812244 (Annemarije Chamuleau) Lesbrief bij de voorstelling Eendagsvlieg www.zondermouwen.com Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Eendagsvlieg: een vrolijke, fantasievolle voorstelling voor iedereen vanaf

Nadere informatie

is er ook voor de Somerense jeugd... Wachten op het hijsen van de vlag! Onwennig en spannend is het nog allemaal die eerste maandag.

is er ook voor de Somerense jeugd... Wachten op het hijsen van de vlag! Onwennig en spannend is het nog allemaal die eerste maandag. Het Bronnetje 2013 is er ook voor de Wachten op het hijsen van de vlag! Onwennig en spannend is het nog allemaal die eerste maandag. Somerense Op dinsdag is alles al anders, op woensdag kan het niemand

Nadere informatie

zomer Vakantie zomer

zomer Vakantie zomer NieuwsBrief nr.3, 2011 Naar Binnen Beste lezer, Het is weer tijd voor de zomer. In het midden van Nederland is afgelopen week de zomervakantie begonnen. De kinderen hebben zes weken geen school. Zes weken

Nadere informatie

Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop.

Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop. Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop. Bij start voor de reis door Cyprus begint het eerste bezoek aan de havenplaats Larnaca met overnachting. In de buurt van Larnaca is het zoutmeer

Nadere informatie

Informatie avond voor alle ouders

Informatie avond voor alle ouders Dag allemaal, Het is al langer donker, het wordt weer vroeger donker, de bomen laten hun bladeren vallen (kijk maar op onze speelplaats), de klok wordt komend weekend verzet en de eerste vakantie van dit

Nadere informatie

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek?

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? Hallo allemaal, welkom in dit waanzinnige park voor jong en oud! Vandaag krijgen jullie de kans om dit park in het echt te openen met elkaar. Dit gaan we doen op

Nadere informatie

Computer Club Weesp. Zomer

Computer Club Weesp. Zomer Zomer Computer Club Weesp 2011 De Computer Club Weesp is een Vereniging die is opgericht door vijf enthousiaste vrijwilligers die veel vrije tijd hebben gestoken in het op zetten van een club voor de minder

Nadere informatie

De Deltakijker bulletin van de o.b.s. De Delta en peuterspeelzaal Het Druppeltje

De Deltakijker bulletin van de o.b.s. De Delta en peuterspeelzaal Het Druppeltje De Deltakijker bulletin van de o.b.s. De Delta en peuterspeelzaal Het Druppeltje vrijdag 2 oktober 2015 jaargang 13 nr. 4 agenda: 5 oktober Opening Kinderboekenweek 6 oktober Ouderraad boekenruilmarkt

Nadere informatie

Nieuwsbrief 23 december 2013

Nieuwsbrief 23 december 2013 Zevensterstraat 3 7521 GN Enschede 053-4316428 info@zevenstervco.nl www.zevenstervco.nl Nieuwsbrief 23 december 2013 Nieuwsbrief Onze nieuwsbrief kunt u op verschillende manieren lezen: U krijgt hem toegstuurd

Nadere informatie

Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens

Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens VOOR DE LEERKRACHT Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens Spreeuw Vogelbescherming Nederland organiseert de Tuinvogeltelling voor Scholen. Leer de vogels rondom je school kennen, tel hoeveel er

Nadere informatie

Project: Zintuigen handleiding

Project: Zintuigen handleiding Project: Zintuigen handleiding Doelgroep: het project is geschikt voor alle groepen van het basisonderwijs, maar is uitgewerkt voor de groepen 1, 2 en 3. Doel: Kinderen leren al hun zintuigen te gebruiken

Nadere informatie

Belangrijke data. Ma. 8 t/m zo. 14 december: Digitaal intekenen oudergesprekken gr. 8

Belangrijke data. Ma. 8 t/m zo. 14 december: Digitaal intekenen oudergesprekken gr. 8 WEEKBULLETIN 14 Jaargang 34 05-12-2014 jenaplanschool de Lanteerne www.delanteerne.nl directie@delanteerne.nl 024-3734191 Belangrijke data Ma. 8 t/m zo. 14 december: Digitaal intekenen oudergesprekken

Nadere informatie

Februari/Maart 2016 Activiteiten commissie A.N.B.O. afdeling Wemeldinge:

Februari/Maart 2016 Activiteiten commissie A.N.B.O. afdeling Wemeldinge: DE KOERIER ANBO - WEMELDINGE Februari/Maart 2016 Activiteiten commissie A.N.B.O. afdeling Wemeldinge: Cathrien Kole Bonzijweg 14 tel. 621386 Corrie Mol Kon. Wilhelminastraat 20 tel. 621400 Adri de Lange

Nadere informatie

T KLEPPERTJE BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG. Nummer 9 jaargang 16 verschijnt iedere twee schoolweken op de website www.zevensprong.nl pag.

T KLEPPERTJE BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG. Nummer 9 jaargang 16 verschijnt iedere twee schoolweken op de website www.zevensprong.nl pag. T KLEPPERTJE BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG Nummer 9 jaargang 16 verschijnt iedere twee schoolweken op de website www.zevensprong.nl pag. 1 t/m 7 Directiepraatje: Beste ouders, verzorgers, Studiemiddag: Vorige

Nadere informatie

Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2012

Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2012 Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2012 Doelgroep: Midden- en Bovenbouw Basisonderwijs: groep 5-8 jaargetijde: Voorjaar, zomer, herfst plaats: Bij school, in een park, in een

Nadere informatie

Verslag van Cobi en Richard Tol. Zij waren in Mhofu van 9-9 t/m 26-9-2013.

Verslag van Cobi en Richard Tol. Zij waren in Mhofu van 9-9 t/m 26-9-2013. Verslag van Cobi en Richard Tol. Zij waren in Mhofu van 9-9 t/m 26-9-2013. We werden heel vriendelijk door Sandra, de vrouw die voor het huis zorgt ontvangen met een fles wijn. Mhofu, het huis is heel

Nadere informatie

Nieuwsflits juli 2014

Nieuwsflits juli 2014 Nieuwsflits juli 2014 Samen bouwen in Vertrouwen Nog maar een kleine 2 weken en dan is het vakantie wat is het weer enorm snel gegaan. En wat hebben we allemaal weer ontzettend veel geleerd! Vanaf deze

Nadere informatie

De Levende tuin, met een levende omheining. De Levende tuin laat uw tuin leven. Wilt u van uw tuin een groene oase maken?

De Levende tuin, met een levende omheining. De Levende tuin laat uw tuin leven. Wilt u van uw tuin een groene oase maken? FOTO S: TUINEN VAN APPELTERN met een levende omheining De omheining van een levende tuin leeft mee. Deze biedt beschutting, maar is ook toegankelijk voor kleine dieren. Van oude stenen bijvoorbeeld, zijn

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie