Communicatieplan Overstromingen Flevoland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Communicatieplan Overstromingen Flevoland"

Transcriptie

1 Communicatieplan Overstromingen Flevoland Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 1 van 54

2 Colofon Dit document is tot stand gebracht door de Regionale Werkgroep Crisiscommunicatie van de Veiligheidsregio Flevoland. Adres Samenstellers: Peter Niekerk Paul van Vilsteren Bronnen: Leidraad Voorlichting bij evacuaties in hoogwatersituaties en bij overstromingen, deel 2: Draaiboek Voorlichting (COT, mei 2007). Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen, deel 3: Landelijk communicatiedraaiboek (ERC, 2 juni 2008). Concept Coördinatieplan Overstromingen Haaglanden (24 april 2008). Casusboek Dialogen en dilemma s : Het opzetten van een risicocommunicatietraject in 13 stappen (Provincie Noord-Brabant, projectgroep Risicocommunicatie ). Beleidsplan Crisisbeheersing, hoofdstuk 7: Risico- en crisiscommunicatie (BZK, juni 2004). Presentatie Communicatie bij overstromingen (BZK/ERC 2008). Documentatie Taskforce Management Overstromingen (TMO). Presentatie Risico- en crisiscommunicatie, TMO-driedaagse Flevoland (Paul van Vilsteren, 21 mei 2008). Aanvullingen communicatie EDO Flevoland D-x t/m D-0 (Reg. Werkgroep Crsisicommunicatie Flevoland, mei 2008). Uitwerking TMO-driedaagse Flevoland (19-21 mei 2008). Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 2 van 54

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding Uitgangspunten Doelgroepen Relatie met andere planvorming Rijksfasering versus regionale fasering Leeswijzer Communicatieanalyse Risicoperceptie en voorbereidingsgedrag Noodzaak: aansluiten bij voorspelbaar menselijk gedrag Uitval van voorzieningen Risicocommunicatie bevorderd zelfredzaamheid Afstemmen communicatieboodschap met actoren en doelgroepen Andere organisatie van de communicatiefunctie Verplaatsing crisisstaven Communicatie als strategisch instrument Stappenplan crisiscommunicatie bij hoogwater en overstrmingen Omgevingsanalyse (stap 1) Strategieformulering (stap 2) Uitvoering (stap 3) Effect (stap 4) Fasering en communicatieaanpak per fase Bestuurlijke fasering en communicatieaanpak per fase Uitwerking communicatiestrategie per fase Organisatie en middelen Risicocommunicatie: organisatie, resultaten en middelen Crisiscommunicatie: organisatie resultaten en middelen...24 Coördinatiefase 1: Regionale afhandeling van de crisis...26 Coördinatiefase 2: Landelijke coördinatie van de crisis in de waterkolom...28 Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 3 van 54

4 Coördinatiefase 3a: Voorbereiding evacuatie wegens dreigende overstroming...30 Coördinatiefase 3t: Geen overstroming, terugkeer...32 Coördinatiefase 3b: Evacuatiefase...34 Coördinatiefase 3c: Acute fase...36 Coördinatiefase 3d: Stabilisatiefase...38 Bijlagen 1. Lijst met afkortingen Vragenlijst bij responsstrategie Informeren Vragenlijst bij responsstrategie Overtuigen Vragenlijst bij responsstrategie Instrueren Vragenlijst bij responsstrategie Consulteren en dialogiseren Internetlinks...51 Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 4 van 54

5 1. Inleiding Communicatie speelt een belangrijke rol in de voorbereiding op- en de bestrijding van een overstroming. De massaliteit van een overstroming in combinatie met de schaarste in hulpverleningsmateriaal en capaciteit en de beperkte tijd maken bijvoorbeeld een volledig gecoördineerde evacuatie door de overheid in de praktijk niet haalbaar. Daarnaast omvat een overstroming eigenlijk drie rampen tegelijk; een zware storm, een overstroming en uitval van vitale infrastructuur. Dit maakt crisiscommunicatie complex en risicocommunicatie, in de fase voorafgaand aan een overstroming, essentieel. 1.1 Uitgangspunten Deze handreiking richt zich op publieksvoorlichting rondom een overstroming. Publieksvoorlichting rondom een overstroming is te onderscheiden in 2 communicatiemomenten: 1. Risicocommunicatie: informeren van de inwoners over de risico s die zij in Flevoland lopen. 2. Crisiscommunicatie: informeren van de inwoners op het moment dat Flevoland wordt getroffen door een crisis of ramp. Goed geïnformeerde en geïnstrueerde burgers (risicocommunicatie) dragen bij aan een effectieve aanpak van een ramp of calamiteit (crisiscommunicatie). 1.2 Doelgroepen Risico- en crisiscommunicatie over overstromingen is in eerste instantie gericht op alle inwoners van de regio Flevoland. Daarnaast zal er in de communicatie extra aandacht zijn voor de volgende groepen: Inwoners bedreigde (risico) gebieden; Kwetsbare groepen (niet- of verminderd zelfredzame personen); Anderstaligen; Toeristen/forensen (ook niet Nederlandstalige); Ondernemers/bedrijven (in het bijzonder in de bedreigde gebieden); Hulpverleningsorganisaties; Media. Voor alle doelgroepen gelden twee vertrekpunten: 1. Eigen verantwoordelijkheid. Bedrijven en bewoners dienen zelf, voor zover zij hiertoe in staat zijn maatregelen te nemen vóór-, tijdens- en na de overstroming. 2. Zelfredzaamheid. De zelfredzaamheid van burgers en bedrijven ingeval van dreiging van overstroming moet niet worden onderschat. Daarom is het noodzakelijk dat de doelgroepen tijdig met gedragsadviezen wordt geïnformeerd zich in veiligheid te brengen. Hierdoor wordt handelingsperspectief geboden. In hoeverre gedragsadvies van overheidswege wordt opgevolgd, valt in dergelijke omstandigheden niet te controleren. 1.3 Relatie met andere planvorming Het Kabinet heeft gesteld dat Nederland eind 2008 voorbereid moet zijn op grootschalige overstromingen. Het ministerie van BZK heeft de Taskforce Management Overstromingen (TMO) ingesteld om overheden en betrokken organisaties in dit kader te ondersteunen bij hun multidisciplinaire voorbereiding via planvorming en oefening. Voor Flevoland heeft dit project geleid tot drie samenhangende plannen: Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 5 van 54

6 Het Coördinatieplan Overstromingen Flevoland; Het Evacuatieplan Overstromingen Flevoland en Het Communicatieplan Overstromingen Flevoland. In het Coördinatieplan Overstromingen Flevoland zijn de uitgangspunten beschreven voor het bestuurlijk-, functioneel- en operationeel handelen bij (dreiging van)overstroming of wateroverlast. Daartoe zijn in het plan eenduidige verantwoordelijkheden, taken, bevoegdheden en procedures tussen de betrokken organisaties vastgesteld, waarbij drie hoofdscenario s worden onderkend: I. De Ergst Denkbare Overstroming (EDO), dit is het zgn. TMO-scenario; II. Overstroming door Langdurige Regenval c.q. Extreme Neerslag; III. Overstroming van één of meer Buitendijkse Gebieden. Daarnaast wordt rekening gehouden met het zogeheten Noodscenario, de situatie die ontstaat wanneer een waterkering rond Flevoland het begeeft en er niet voortijdig is geëvacueerd. Het Evacuatieplan Overstromingen omvat alle aspecten met betrekking tot gehele of gedeeltelijke evacuatie. Het Communicatieplan is een nadere uitwerking van hoofdstuk 8 van het Coördinatieplan Overstromingen Flevoland (versie 18 september 2008). Het Communicatieplan bevat alleen de bijzonderheden en uitzonderingen ten opzichte van andere maatramptypen. De basisorganisatie voor de crisiscommunicatie is neergelegd in het conceptplan Organisatie van de crisiscommunicatie in de Regio Flevoland (versie 4 van 2 oktober 2008). Deze basisorganisatie wordt praktisch vertaald in een regionaal model Draaiboek Risico- en Crisiscommunicatie. Net als het voorliggende plan worden ook het Organisatieplan en het Communicatieplan met bijbehorend draaiboek uitgewerkt door de regionale werkgroep Crisiscommunicatie, in opdracht van de Veiligheidsdirectie Flevoland. Beide plannen en het draaiboek verkeren nog in concept en worden later ter besluitvorming voorgelegd aan het Veiligheidsbestuur Flevoland. 1.4 Rijksfasering versus Regionale fasering Een hoogwater situatie kenmerkt zich door verschillende fasen van eerste waarschuwing, via dijkdoorbraak naar uiteindelijk de terugkeer van mensen naar hun woning. De fasering bepaalt op welke manier overheden en disciplines betrokken zijn bij de te nemen maatregelen. Faseringsmodel Rijk Het Rijk hanteert een faseringsmodel 1 voor haar eigen (inter)departementale opschaling-, coördinatie- en informatie-uitwisseling. Dit model wijkt enigszins af van de regionale fasering en ziet er als volgt uit (zie figuur op de volgende pagina): Fase 0: Fase 1: Fase 2: Fase 3: Normale beheerssituatie Regionale afhandeling van de crisissituatie Landelijke coördinatie van de crisissituatie in de waterkolom (dreigende) overstroming als gevolg van hoogwater Fase 3a: Voorbereidingsfase: Periode tussen officiële waarschuwing en besluit tot al dan niet (gehele) evacuatie Fase 3b: Evacuatiefase: Periode tussen besluit tot wel- of geen evacuatie en moment van overstromen; Fase 3c: Acute fase; Fase 3d: Stabilisatiefase. Deel drie (Landelijk Communicatiedraaiboek) van het Nationaal Crisisplan Overstromingen (september 2008) geeft bij elke fase van bovengenoemd model een uitgewerkte 1 Bron: Deel 1 (Beleidsdraaiboek) van het Nationaal Responsplan Hoogwater en Overstromingen (januari 2007): thans het Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen (september 2008). Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 6 van 54

7 communicatiestrategie met een beschrijving van de doelgroep, de activiteit, de kernboodschap, het handelingsperspectief en de communicatiemiddelen. Faseringsmodel Rijk voor het IJsselmeergebied (Bron: Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen, september 2008) Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 7 van 54

8 Faseringsmodel Regio Het Coördinatieplan Overstromingen Flevoland hanteert een regionaal fasemodel ten aanzien van de operationele en bestuurlijke opschaling (GRIP). Dit houdt verband met het onderscheid in taken en verantwoordelijkheden tussen de functionele kolom (Min van V&W GC Dijkgraaf) en algemene of bestuurlijke kolom (Min van BZK CdK Burgemeester). Bovendien is in het regionale faseringsmodel bij elke fase de tijd (in uren) aangegeven voorafgaand aan een hit (T) en daarna. Faseringsmodel Regio Flevoland Kantelpunt regulier -> Fase I Fase I Tijdsindicatie T uur tot T - 36 uur Moment waarop de eerste verwachting dat een orkaan Nederland kan gaan treffen wordt afgegeven Kenmerken Grote onzekerheid of de orkaan Nederland daadwerkelijk zal treffen én of de kracht zo groot is dat een dijkdoorbraak waarschijnlijk is. Er is sprake van spontane evacuatie. Kantelpunt Fase I -> II Fase II Tijdsindicatie T - 36 uur tot T 12 Er worden door de overheid maatregelen getroffen die het openbare leven niet ingrijpend verstoren. Moment waarop met circa 30% zekerheid gezegd kan worden dat de orkaan Nederland zal treffen en de overheid maatregelen treft die sterk ingrijpen op het openbare leven. Kenmerken Kantelpunt Fase II -> III Er wordt massaal geëvacueerd op het besluit van de overheid. Het is redelijk waarschijnlijk dat de orkaan Nederland gaat treffen. Waar deze echter precies aan land gaat komen (noordwest of zuidwest) is nog onzeker. Vanwege de weersomstandigheden is het aanvaardbare risico voor hulpdiensten te hoog geworden om de hulpverlening te continueren. Fase III Tijdsindicatie T - 12 tot T + 24 uur Kenmerken Naarmate de tijd vordert en de orkaan langer duurt, is er sprake van toenemende schade aan (vitale) infrastructuur. Er is sprake van (steeds verder) afnemende mogelijkheden om centraal te coördineren en de beeldvorming in stand te houden. De overstroming vindt plaats (of niet). Kantelpunt Fase III -> IV Fase IV Tijdsindicatie Kenmerken De hulpdiensten kunnen, door de afname van de orkaan, een aanvang maken met de repressieve inzet. T + 24 uur tot T + 96 uur Er is grote schade aan (vitale) infrastructuur. Deze schade heeft (onder andere) tot gevolg dat het niet mogelijk is om centraal gecoördineerd op te treden door de hulpdiensten. De hulpverlening heeft te maken met schaarste. Kantelpunt Fase IV -> nafase Er is voldoende hulpverleningscapaciteit beschikbaar. Er is geen noodzaak meer tot (acute) redding en hulpverlening (anders dan 'regulier') én het is weer mogelijk om de inzet centraal te coördineren. Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 8 van 54

9 In het faseringsmodel wordt gesproken over fasen en kantelpunten. De kantelpunten markeren de overgang naar de verschillende fasen. Deze kantelpunten worden telkens bij initiatie van het draaiboek in beeld gebracht op basis van de dan geldende omstandigheden. Definitie Kantelpunten: momenten waarop de uitvoering van de evacuatie sterk verandert en er beslissingen genomen moeten worden in verband met het vervolgtraject. 1. Besluit tot initiatie draaiboek. 2. Evacuatiebesluit met dreiging. 3. Evacuatiebesluit met calamiteit. 4. Stabilisatie. 5. Besluit tot afschalen crisisorganisatie. Definitie Fase: een periode waarin activiteiten en besluiten worden uitgevoerd. Deze fasen zijn karakteristieke perioden van een evacuatie en vormen de basis voor de rangschikking van activiteiten, besluiten en samenwerking in het netwerk. 0. Voorfase. 1. Initiatie draaiboek. 2. Verplaatsing en Opvang. 3. Terugkeer of herhuisvesting. 4. Herstel en nazorg. Combinatie fasemodellen Regio en Rijk Om gebruik te kunnen maken van beide fasemodellen is in paragraaf 4.4 van het Coördinatieplan een transponeringstabel opgenomen waarbij een relatie wordt gelegd tussen de onderscheiden fasen. Transponeringstabel fasering Regio en Rijk: Regio Transponeringstabel regionale -en Rijksfasering Rijk FASE I Coördinatiefase 1 geen rijksopschaling (alleen ambtelijk) FASE I Coördinatiefase 2 geen rijksopschaling (alleen ambtelijk) FASE I- II Coördinatiefase 3a rijksopschaling (ook bestuurlijk) FASE I-II Coördinatiefase 3b FASE III Coördinatiefase 3c FASE IV Coördinatiefase 3d In paragraaf 5.2 van het voorliggende Communicatieplan zijn doelgroepen-, middelen- en kernboodschappen matrices opgenomen. In deze matrices zijn de uitgangspunten van zowel het regionale- als het Rijksfasemodel verenigd in combinatie met de handreikingen uit deel drie (Landelijk Communicatiedraaiboek) van het Nationaal Crisisplan Overstromingen (september 2008). 1.5 Leeswijzer Dit communicatieplan beschrijft de specifieke acties op het gebied van voorlichting naar pers en publiek tijdens (dreigend)hoogwater en overstromingen, die vanuit de lokale overheid binnen het regionale samenwerkingsverband worden ondernomen op basis van: het Coördinatieplan Overstromingen Flevoland; het Evacuatieplan Overstromingen Flevoland; het conceptplan Organisatie van de crisiscommunicatie in de Regio Flevoland. Dit plan beschrijft o de piketorganisatie; o de wijze van alarmering en opschaling; o een regionaal draaiboek met checklists voor elke communicatiefunctie; o een doorlopend opleidings- en oefenprogramma; Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 9 van 54

10 o een omschrijving van de randvoorwaarden (huisvesting, verbindingen, middelen en vervoer); o een kostenindicatie en de wijze van financiering; o de wijze van implementatie, borging en doorontwikkeling. Twee onderdelen van het organisatieplan zijn in concept beschikbaar, namelijk: - Sleutelfuncties, piket, alarmering en opschaling (versie 5 van 14 oktober 2008); - Regionaal model Draaiboek Risico- en Crisiscommunicatie, gebaseerd op de GRIP- Flevoland 2008 (versie 2.0 van 9 september 2008). In het voorliggende communicatieplan wordt aangegeven wanneer de landelijke overheid de coördinatie van bovengenoemde acties overneemt. Hoofdstuk 2 bevat een analyse van de communicatiestrategie bij hoogwater en overstromingen. Bron: deel 3 (Landelijk Communicatiedraaiboek) uit het Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen. Hoofdstuk 3 beschrijft hoe communicatie als strategisch instrument ingezet kan worden door het volgen van een stappenplan: omgevingsanalyse, strategieformulering, uitvoering en monitoring van het effect. Hoofdstuk 4 beschrijft de Rijksfasering die bij het maatramptype overstroming wordt toegepast voor bestuurlijke opschaling, coördinatie en informatie-uitwisseling. Aan elke fase is een communicatiestrategie gekoppeld, conform het Landelijk Communicatiedraaiboek van het Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen. In hoofdstuk 5 wordt de verbinding gemaakt van scenario s-, fasering- en opschaling naar organisatie en middelen, voor zowel risico- als crisiscommunicatie. Paragraaf 5.2 bevat zeven tabellen waarin de Rijks- en Regionale faseringen zijn gecombineerd, samen met de tijdbalk voor de scenario s I, II en III. Elke tabel geeft informatie over de situatie, communicatiestrategie, communicatiedoelstelling, procesverantwoordelijke, procesondersteuner, aard van de werkzaamheden, doelgroep, activiteit, kernboodschap, handelingsperspectief en de communicatiemiddelen. In de bijlagen zijn vragenlijsten opgenomen, afkomstig uit de Leidraad Voorlichting bij Evacuaties in Hoogwatersituaties en bij Overstromingen (TMO september 2008). De vragenlijsten zijn bedoeld om communicatieprofessionals voor te bereiden op vragen die burgers zullen stellen bij een hoogwatersituatie en/of een situatie waarin een evacuatieproces op gang moet worden gebracht. De vragen zijn gerangschikt naar communicatiestrategie: informeren, overtuigen, instrueren en consulteren. In de preparatiefase wordt het beantwoorden van deze vragen uitgezet via de regionale werkgroep Crisiscommunicatie. Zodra de antwoorden beschikbaar zijn worden zij als bijlage aan dit communicatieplan toegevoegd. Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 10 van 54

11 2. Communicatieanalyse Bron: Deel 3 (Landelijk Communicatiedraaiboek) van het Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen Inleiding Dit hoofdstuk bevat een analyse van de communicatiestrategie bij hoogwater en overstromingen. Aspecten als risicoperceptie, voorbereidingsgedrag en (snelle)informatiebehoefte spelen een belangrijke rol bij de realisatie van communicatiedoelen en het afstemmen van boodschappen op doelgroepen. Als het aankomt op evacueren dan is communicatie van doorslaggevend belang voor de crisisbeheersing. Uitval van vitale infrastructuur zoals elektriciteit vormt daarbij een extra handicap. Moderne en snelle communicatiemiddelen zijn dan onbruikbaar. Bovendien zullen crisisstaven en mogelijk ook (gemeentelijke)actiecentra vóór een overstroming naar veilig gebied worden verplaatst. Dit vergt een aangepaste organisatie van ondermeer de crisiscommunicatie. 2.1 Risicoperceptie en voorbereidingsgedrag Nederland is historisch belast met de strijd tegen het water. Uit onderzoek van TNS-nipo 1 blijkt dat bijna een kwart van de ondervraagden bang is voor een overstroming vanuit zee of een rivier. Deze ramp staat bovenaan het lijstje, hoger nog dan een ernstig ongeval op de weg, een ziektegolf, het vrijkomen van gevaarlijke stoffen of een aanslag. Hoewel driekwart van de respondenten zich betrekkelijk veilig voelt achter de dijk, verandert dit gevoel als men al eens te maken heeft gehad met een evacuatie. De mate van voorbereiding die burgers treffen om zich tegen een overstroming of hoog water te wapenen is ronduit zorgelijk. Slechts 3% geeft aan zich op enigerlei wijze voorbereid te hebben. De behoefte aan snelle, betrouwbare en adequate informatie over dit onderwerp is tijdens een (dreigende) crisis groot, zeker in vergelijking tot andere onderwerpen. Burgers en andere getroffenen zullen actief op zoek gaan naar relevante informatie. Dit vergemakkelijkt het communicatieproces, maar stelt wel hoge eisen aan de afzender van de boodschap. Overigens blijkt uit dit onderzoek dat de burger de gemeente ziet als belangrijkste informatiebron. Het bedrijfsleven dient aparte aandacht te krijgen in de communicatie; zo zijn agrariërs veel minder geneigd om kritiekloos de instructies van de gemeente op te volgen. Hun bedrijfsbelang is immers groot. Vandaar dat zij in deze handreiking als aparte doelgroep worden genoemd. 2.2 Noodzaak: aansluiten bij voorspelbaar menselijk gedrag Het is bekend dat menselijk gedrag moeilijk te beïnvloeden is als het gaat om feitelijke voorbereiding op rampsituaties 2. Mensen staan pas open voor instructieve vormen van risico- en crisiscommunicatie als de tijd daarvoor rijp is. In het geval van een dreigende overstroming is dat op zijn vroegst enkele dagen voor de feitelijke overstroming of de noodzakelijke evacuatie. Dit betekent voor de communicatie naar kwetsbare groepen en direct- en indirect getroffenen het benodigde instructiemateriaal klaar moet zijn ruim voordat sprake is van een dreiging. Op het moment zelf is er geen tijd om dit materiaal aan te laten maken. Communicatiemateriaal, zoals flyers, evacuatiekaarten en zelfredzaamheidinstructies dienen digitaal beschikbaar te zijn voor de verschillende doelgroepen. 2.3 Uitval van voorzieningen Tijdens een overstroming vallen gas, elektriciteit, telefoon- en drinkwatervoorzieningen uit. Waarschijnlijk ook buiten het getroffen gebied. Voor communicatie betekent dit dat gebruik gemaakt zal moeten worden van andere, soms traditionele communicatiemiddelen. Daarnaast zullen mogelijk veel mensen (en dieren) geëvacueerd en dus geïnstrueerd moeten worden. Dit 1 TNS-nipo: Risicoperceptie bij overstromingen in relatie tot evacuatiebereidheid, mei 2006 (uitgevoerd i.o.v. het ERC) 2 Zie resultaten Denk Vooruit campagne, Ministerie van BZK, ERC, januari 2008 Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 11 van 54

12 heeft gevolgen voor de evacués zelf en voor de bewoners van de opvanggebieden. Dit stelt hoge eisen aan de (crisis)communicatie naar de bewoners in die gebieden. Maatwerk per gebied en naar inwoners is noodzakelijk. Dit zal zoveel mogelijk regionaal ingevuld moeten worden. Ook hulpverleningsdiensten krijgen te maken met uitval van communicatiemiddelen. In de tabellen van paragraaf 5.2 is aangegeven welke traditionele communicatiemiddelen ingezet kunnen worden. 2.4 Risicocommunicatie bevorderd zelfredzaamheid Uit capaciteitsberekeningen blijkt dat hulpverleningsdiensten niet in staat zullen zijn om alle getroffenen te redden of tegelijkertijd hulp aan te bieden, zeker waar het gaat om de zogenoemde EDO-scenario s (Ergst Denkbare Overstromingen). Er zal geïnvesteerd moeten worden om de zelfredzaamheid van burgers te bevorderen voor hoogwater en overstromingsrisico s. Risicocommunicatie is een instrument om bij te dragen aan zelfredzaamheidsbevordering. Op nationaal niveau is en wordt massamediaal campagnemateriaal hiervoor ontwikkeld (Denk Vooruit, Nederland leeft met Water, communicatieacties in kader van Waterveiligheid 21-ste eeuw) 1. De Veiligheidsregio Flevoland maakt gebruik van het nationale campagnemateriaal en ontwikkelt dit materiaal dus niet zelf. 2.5 Afstemmen communicatieboodschap met actoren en doelgroepen Opkomend water houdt zich niet aan gemeentegrenzen en treft al snel een groot gebied. Dit maakt de coördinatie en de aansturing van het crisisbeheersingsproces lastig. Het speelveld is groot, zowel binnen de waterkolom als de bestuurlijke kolom. Ons coördinatieplan geeft aan hoe hiermee omgegaan dient te worden. Naast lokale en regionale bestuurders onderkennen we voor dit draaiboek de volgende doelgroepen: - Direct getroffenen Mensen die schade ondervinden van de overstroming Mensen die spontaan gaan evacueren, terwijl dit niet gewenst is Mensen die geëvacueerd moeten worden Mensen die niet geëvacueerd kunnen worden Mensen die niet geëvacueerd willen worden - Indirect getroffenen Verwanten die op zoek gaan naar familieleden / slachtoffers Mensen die in opvanggebieden wonen - Mensen die onder het regime van anderen leven Gedetineerden Mensen in ziekenhuizen en verpleeghuizen Schoolkinderen Alleenwonenden niet-zelfredzamen Allochtonen die de Nederlandse taal niet / onvoldoende beheersen Strenggelovigen die niet beschikken over radio en tv - Professionele doelgroepen Agrariërs en veehouders (Bedrijfs)leiding (vitale) bedrijven en instellingen Hulpverleners en hun familie - Media Lokaal Regionaal, m.n. de regionale calamiteitenzender Nationaal, m.n. de publieke omroepen als nationale calamiteitenzender (na ministeriële aanwijzing) Internationaal 1 Zie capaciteitsplan Nationale Veiligheid Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 12 van 54

13 2.6 Andere organisatie van de communicatiefunctie In lijn met de GRIP structuur in Flevoland wordt per zone 1 Commandoteam Plaats Incident (CoPI) ingericht. Alle eenheden van de Overheidshulpdiensten (OHD) die binnen deze zone worden ingezet bij de hulpverlening vallen dan onder de operationele leiding van deze CoPI s. Systeemtechnisch functioneren dan dus onder het ROT Flevoland 3 CoPI s. Deze multidisciplinair samengestelde CoPI s worden gefaciliteerd (logistiek, aflossing etc.) en aangestuurd vanuit het ROT en rapporteren periodiek via situatierapportages aan het ROT. Het CoPI is van evident belang bij de organisatie van de Crisiscommunicatie. Vanuit het CoPI ontvangen de communicatieanalisten in het ROT en de gemeentelijke Actiecentra Voorlichting veelal informatie van de voorlichter(s) ter plaatse. Deze peilen ondermeer de stemming op en rond de plaats incident en verwijzen door naar andere communicatiekanalen. Er kunnen zich situaties voordoen waarin de communicatiemogelijkheden c.q. coördinatiemechanismen tussen ROT en CoPI (al dan niet tijdelijk) wegvallen. De CoPI s zullen in dergelijke situaties met een duidelijk operationeel inzetbevel tot nader order moeten kunnen doorfunctioneren. Zij krijgen daarmee dan zelf de status van ROT in de eigen zone en worden daarmee zelfstandig functionerende Decentrale Operationele Teams (DOT s) binnen de desbetreffende zone. In paragraaf 6.1 van het Coördinatieplan Overstromingen is aangegeven hoe wij dit in Flevoland organiseren. Als de communicatiekanalen vanaf de CoPI s / DOT s geheel of gedeeltelijk wegvallen, dan moet het Gemeentelijk/Regionaal Beleidsteam zich inspannen om zichzelf in communicatietermen een beeld te verschaffen van de situatie ter plaatse (in casu: binnen de eigen gemeentegrenzen). Dit kan bijvoorbeeld door gemeenteambtenaren die de situatie ter plaatse continue monitoren en daarover rapporteren en door nauwgezette rapportages vanuit het Waterschaps Operationeel Team en Rijkswaterstaat. Het is evident dat inzichten die het Gemeentelijk Beleidsteam verwerft, worden doorgeven aan het Regionaal Operationeel Team, het Regionaal Beleidsteam en het NVC. 2.7 Verplaatsing crisisstaven In paragraaf van het Coördinatieplan Overstromingen Flevoland is aangegeven, dat het Regionaal Operationeel Team (ROT) en het Regionaal Beleidsteam (RBT) voor het moment van overstromen verplaatst worden naar Apeldoorn. Vooralsnog is onduidelijk of-, hoelang- en waar het Gemeentelijk Beleidsteam(GBT), het Gemeentelijk Managementteam(GMT) en de gemeentelijke actiecentra (waaronder Voorlichting) zullen functioneren. Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 13 van 54

14 3. Communicatie als strategisch instrument Bronnen: Deel 3 (Landelijk Communicatiedraaiboek) van het Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen. Leidraad Voorlichtingbij evacuaties in hoogwatersituaties en bij overstromingen (TMO september 2008). Inleiding Toen Jan Mans na de Vuurwerkramp in Enschede de pers te woord stond, hield hij zichzelf voor om vijf minuten voor het hele uur de pers te woord te staan. Op die manier werd het laatste nieuws meegenomen in de ANP-bulletins en hield hij, zo zei hij zelf, de lead in het managen van de media. Het was een les die hij had opgedaan van collega Ed van Thijn, die hetzelfde mechanisme hanteerde na de Bijlmerramp. Sinds die bewuste 13e mei 2000 is het nodige veranderd in het medialandschap. Het is de vraag of media management in deze vorm nog bestaat. Bovenstaand voorbeeld geeft aan dat de setting waarin de overheid communiceert over risico s en crises aan het veranderen is. Wij leven in een risicovolle wereld en de burger is zich daar in meerdere of mindere mate van bewust. Zodra een risico zich echter manifesteert als een concrete dreiging, is de burger er als de kippen bij om zich te laten informeren via tal van kanalen, waarvan de overheid er slechts één is. De ervaring leert dat de burgemeester en in zijn kielzog de overheid onder deze omstandigheden de regie verliest wanneer hij nog solistisch nastreeft om de brenger van nieuw nieuws te zijn. Anno 2008 is de burgemeester vooral degene geworden die de crisis moet duiden, nieuws dat klopt bevestigd, geruchten ontkracht en oog houdt voor de belangen die met de crisis gemoeid zijn. Geen aloude voorlichting, maar concrete sturing van gedrag, belevingen en percepties. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe communicatie bij (dreiging van)hoogwater en overstromingen als strategisch instrument kan worden ingezet. 3.1 Stappenplan crisiscommunicatie bij hoogwater en overstromingen Niet alleen de feitelijke situatie kan aanleiding zijn om het communicatieproces met de bevolking op te starten, maar ook de mate van media-aandacht kan daarbij een rol spelen. In het algemeen geld dat de risicoperceptie 1 en de publieke beleving ten aanzien van het overheidshandelen tijdens een dergelijke crisis vanuit communicatieoogpunt leidend moet zijn. Analyse van de omgeving dient als vertrekpunt van het communicatieproces gehanteerd te worden. In het communicatiewerkproces worden de volgende stappen onderscheiden: 1 Risicoperceptie(waarneming) en media aandacht zijn nauw met elkaar verwant Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 14 van 54

15 3.2 Omgevingsanalyse (stap 1) Het ERC maakt op verzoek van overheden (zoals departementen, waterschappen, gemeenten) of op eigen initiatief verschillende analyses die samen de omgevingsanalyse vormen. Deze analyse vormt de basis voor de communicatiestrategie of de aanpassing daarvan. Delen van de analyse worden ook opgenomen in sitrap s van het NCC en ter toelichting gebruikt in ACO s, IBT s en MBT s. Als bronnen worden gebruikt: analyse van mediaberichtgeving, internetberichten, publieks- en persvragen; waarnemingen van oren en ogen Plaats(en) Incident (veelal Copi-voorlichters); zoekgedrag op de site of andere ingezette websites; belevingsonderzoek (crisisthermometer). De analyse geeft een beeld van hoe de buitenwereld (algemeen publiek, specifieke doelgroepen) aankijkt tegen het overheidsoptreden. Het ERC kan de complete omgevingsanalyse leveren, alsook één of meer onderdelen daarvan. 3.3 Strategieformulering (stap 2) Op basis van de analyse en de te nemen beleidsmaatregelen/acties wordt een communicatiestrategie t.b.v. de Veiligheidsregio, het ACO / IBT / MBT ontworpen en voorgelegd ter besluitvorming. Algemene uitgangspunten bij de uitvoering van alle basisstrategieën zijn: Doelgroepgericht, dus maatwerk: o De ontvanger van de boodschap staat centraal in het communicatieproces. Zijn beleving / ontvangstcondities bepalen de wijze waarop hij door de overheid benaderd wordt. o Er moet rekening gehouden worden met extra kwetsbaren in de samenleving als het gaat om hoog water en overstromingen. Minder zelfredzamen, ondernemers en meer specifiek de agrarische bedrijven en de dierhouders worden vaak extra getroffen en verdienen specifieke aandacht in de communicatie. Snel, feitelijk, open en eerlijk: o Persoonlijk letsel, materiele schade en angst zijn de belangrijkste gevolgen van overstromingen. Daarom is het van belang de samenleving direct helder te maken dat de overheid al het mogelijke doet om schade te beperken en consequent te vertellen wat gedaan wordt om de gevolgen te bestrijden (procesinformatie), ook als alle feiten nog niet bekend zijn. Men heeft behoefte aan openheid. Burgers willen benoemd zien wat nog niet bekend is, maar ook wanneer het wel bekend zal zijn. Het merendeel van de Nederlanders begrijpt en accepteert dat niet alles bekend kan zijn of bekend mag worden. Op het niveau van de zender: o Eenheid in woordvoering en tone of voice zijn cruciaal voor het verdienen en managen van het publiek vertrouwen; o Het is verstandig de communicatie vanaf een vroeg stadium vanuit een centraal punt te laten coördineren en af te laten stemmen. Het ERC vervult deze specifieke functie. o Inzet van deskundigen bij het verspreiden van informatie wordt aanbevolen. Deskundigen zijn bij voorkeur afkomstig vanuit de Landelijke Coördinatiecommissie Overstromingsdreiging LCO). Zij stelt een landelijk beeld op, op waterstaatkundig gebied. Dit beeld wordt door het DCC van V&W naar het NCC gebracht. Op het niveau van de in te zetten middelen: o De middelen moeten zoveel mogelijk aansluiten bij de beleving van het publiek, dus geen koud persbericht als de bevolking persoonlijk contact wenst met een bestuurder. Geen internetsite in de lucht brengen als de mogelijkheden om de site te bekijken ontbreken. In een dergelijk geval moet teruggevallen worden op meer traditionele communicatiemiddelen, zoals de radio, geluidswagens, etc. o Daarnaast moet rekening gehouden worden met een toestroom aan (internationale) media. optimale facilitering van de media met zoveel mogelijk voorspelbaar handelen vanuit de overheid (bijv. vaste persmomenten, vaste woordvoerders, inzet eigen deskundigen) beïnvloedt de publieke opinie over het overheidsoptreden. Op het niveau van de boodschap: Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 15 van 54

16 o o o De ramp zelf communiceert ook, dus de voor het publiek zichtbare beleidsmaatregelen, zoals de voorbereidingen die getroffen worden voor evacuatie, moeten een plek krijgen in de boodschap 1. Ook moet de boodschap aansluiten bij de wens / gedachten van de ontvangers. Dat betekent dat in de boodschap empathie moet doorklinken. De overheid moet weten en beseffen hoe de bevolking zich voelt, dus geen koude cijfers en feiten maar oprechte uitingen die aansluiten bij wat er leeft en speelt onder de bevolking; De eerste verklaringen na de overstroming zijn bepalend voor verdere communicatie met, en de beeldvorming in de samenleving. Bijsturen is na de eerste cruciale uren moeilijk. Belangrijk is om direct na een overstroming de gebeurtenissen in een kader plaatsen en er zo betekenis aan te geven. Alle andere uitingen / boodschappen dienen vervolgens in dezelfde context te worden geplaatst. Basis communicatiestrategieën zijn hierbij: Informeren: Deze strategie is toepasbaar als de risicoperceptie en het feitelijke risico nog relatief laag is; Overtuigen: Deze strategie moet worden toegepast als de risicoperceptie laag blijkt te zijn, maar het feitelijk risico hoog ingeschat moet worden. Dit is het geval als mensen de ernst van de situatie niet serieus nemen en niet tot noodzakelijk voorbereidingsgedrag overgaan; Instrueren: Als het feitelijke risico en de perceptie hoog te noemen is, dan staat men open voor instructies. De verschillende doelgroepen willen weten wat zij moeten doen of juist moeten nalaten. De boodschappen zijn kort, helder geformuleerd en niet voor tweeërlei uitleg vatbaar; Consulteren: Deze basisstrategie wordt toegepast als het feitelijk risico laag is, maar men nog steeds een hoge risicoperceptie heeft. Dit kan het geval zijn als het gevaar al geweken is, maar uit het gedrag blijkt dat mensen niet gerustgesteld zijn. Het is zaak om dan op zoek te gaan naar waar die angst precies vandaan komt. Een consultatieronde is noodzakelijk om inzicht te krijgen voor het juist vormgeven van de communicatie naar die doelgroepen. De keuze voor een bepaalde communicatiestrategie is afhankelijk van de kans dat een situatie zich daadwerkelijk kan voordoen en van de risicoperceptie bij de te bereiken doelgroep. Schematisch ziet e.e.a. er als volgt uit: 1 In de uitwerking per fase worden de voor het publiek zichtbare maatregelen dan ook als eerste genoemd Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 16 van 54

17 3.4 Uitvoering (stap 3) De uit te voeren communicatiestrategie volgt voor een deel uit de kaders die in deze handreiking zijn gesteld. Daarnaast heeft de omgevingsanalyse een belangrijke functie voor het verfijnen van de strategie, de in te zetten middelen en de kernboodschappen. Na goedkeuring in het ACO, IBT / MBT wordt de strategie uitgevoerd met de ter beschikking staande middelen o.g.v. pers- en publieksvoorlichting. Er zijn vier benaderingswijzen denkbaar: 1. Massamediaal: - Indien mogelijk inzetten van internet en intranet, tv, radio, kranten etc. Echter bij uitval elektriciteit kan het zijn dat deze middelen niet beschikbaar/bruikbaar zijn. In dat geval moet teruggevallen worden op meer conventionele middelen, zoals hieronder genoemd; 2. Massaal: - bijeenkomsten, luidsprekerauto s, boten met omroepinstallaties, posters, flyers; 3. Groepsgewijs / via intermediairs: - kerkgemeenschappen, (buurt)verenigingen, scholen, pers, leden fracties/raad, buurgemeenten, deskundigen op het gebied van overstromingen; 4. Individueel: - zoveel mogelijk beperken. Hier is in crisissituaties bijna geen tijd voor. Mensen (als het mogelijk is) doorverwijzen naar internet, callcenter, radio en dergelijke voor actuele informatie. 3.5 Effect (stap 4) De communicatieacties leiden tot een effect in de buitenwereld. Deze effecten zijn weer input voor stap 1. Deze effecten worden afgezet tegen de doelen die gesteld zijn. Hiermee is een eenmaal geformuleerde communicatieaanpak geen statisch geheel. Al naar gelang het crisisbesluitvormingsproces een volgende fase doormaakt zal de gekozen strategie wellicht aangepast moeten worden. Een onderbouwde meting (omgevingsanalyse) van het communicatieeffect is daarom cruciaal om te bepalen of de gestelde doelen gehaald zijn. Schematisch ziet dit continue werkproces er als volgt uit: Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 17 van 54

18 4. Fasering en Communicatieaanpak per fase Bronnen: Deel 3 (Landelijk Communicatiedraaiboek) van het Nationaal Crisisplan Hoogwater en Overstromingen. Leidraad Voorlichtingbij evacuaties in hoogwatersituaties en bij overstromingen (TMO september 2008). Inleiding Een hoogwater situatie kenmerkt zich door verschillende fasen van eerste waarschuwing, via dijkdoorbraak naar uiteindelijk de terugkeer van mensen naar hun woning. De fasering bepaalt op welke manier overheden en disciplines betrokken zijn bij de te nemen maatregelen. In paragraaf 1.4 werden de faseringsmodellen van Rijk en Regio besproken. Deel drie (Landelijk Communicatiedraaiboek) van het Nationaal Crisisplan Overstromingen (september 2008) geeft bij elke fase van bovengenoemd model een uitgewerkte communicatiestrategie met een beschrijving van de doelgroep, de activiteit, de kernboodschap, het handelingsperspectief en de communicatiemiddelen. Deze informatie is in dit communicatieplan verwerkt in tabellen (zie paragraaf 5.2). 4.1 Bestuurlijke fasering en communicatieaanpak per fase Synchrone opschaling De overstromingsscenario s in combinatie met de bestuurlijke fasering zijn leidend voor de communicatieaanpak. Daar waar de hiernavolgende scenario s belangrijke kenmerken hebben is dit in de fasering verder uitgewerkt. Voor de fasering geldt dat de Minister van V&W verantwoordelijk is voor het vaststellen van de fasen 1 en 2. De Minister van BZK is verantwoordelijk voor het vaststellen van de fasen 3a t/m 3d. Hieraan wordt ook de verantwoordelijkheid voor het inzetten van communicatie als beleidsinstrument gekoppeld. In het beleidsdraaiboek worden dit de reguliere opschalingschema s genoemd. Hiervan is sprake als er wordt opgeschaald vanuit de waterkolom, via de regio naar het nationale niveau. Dit is een vorm van synchrone opschaling. In de reguliere opschaling vindt opschaling plaats op basis van feitelijke waterstanden en met een grote mate van zekerheid voorspelde waterstand (Rijks)fasering Fase 0: normale beheersituatie Fase 1: regionale afhandeling van de crisis Fase 2: landelijke coördinatie van de crisis in de waterkolom Fase 3: (dreigende) overstroming als gevolg van hoogwater - Fase 3a: Voorbereidingsfase, periode tussen officiële waarschuwing en besluit tot (algehele) evacuatie - Fase 3t: Geen overstroming, terugkeer - Fase 3b: Evacuatiefase, periode tussen besluit tot wel/niet evacueren en moment van overstromen - Fase 3c: Acute fase - Fase 3d: Stabilisatiefase Vanaf fase 1 wordt aan de bevolking vroegtijdig (overeenkomstig de maximale voorspellingstijd) een alarmering afgegeven: Het alarm (de kernboodschap) Bij fase 1 heet het alarm: overstromingswaarschuwing (strategie: informeren) Een overstromingswaarschuwing houdt in dat de bevolking in het betreffende gebied gewaarschuwd wordt voor een mogelijke overstroming op de langere termijn (4-6 dagen), zodat de inwoners van dat gebied tijdig op de hoogte gebracht zijn van het risico ter voorbereiding op het treffen van individuele maatregelen Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 18 van 54

19 Bij fase 2 heet het alarm: overstromingsalarm (strategie: informeren en instrueren) Overstromingsalarm houdt in dat de bevolking in het betreffende gebied gealarmeerd wordt voor een mogelijke overstroming op de korte termijn (1-2 dagen), zodat zij nog in staat zijn om individuele maatregelen te treffen of zich voor moeten bereiden op collectieve maatregelen vanuit de overheid, nader te bepalen door de betreffende beleidsteams Bij fase 3a heet het alarm: evacuatiewaarschuwing (strategie: informeren, overtuigen instrueren en Consulteren) Een evacuatiewaarschuwing wordt gegeven 1-2 dagen voor de mogelijkheid van een overstroming met daarbij de noodzaak tot evacueren van mensen en / of dieren in een bepaald gebied. Bij fase 3b heet het alarm: evacuatiealarm (strategie: informeren en instrueren) Een evacuatiealarm wordt direct gegeven nadat het besluit tot evacuatie is genomen door de overheid. Het evacuatiealarm houdt niet alleen in dat er geëvacueerd moet worden, maar tevens geeft het aan hoe het evacuatieproces moet verlopen waar de evacués opgevangen worden. Deze alarmeringen dienen door alle betrokken partijen te worden vastgesteld. In de risicocommunicatie (voorbereiding van bevolking en specifieke doelgroepen over dergelijke risico s) dienen deze alarmeringen uitgebreid gecommuniceerd te worden, zodat daar door de bevolking de juiste betekenis aan kan worden gegeven inclusief de bijbehorende handelingsperspectieven Asynchrone opschaling Asynchrone opschaling voor de communicatiefunctie kan plaatsvinden, indien de mediadruk of de publieke perceptie daartoe aanleiding geeft. In dat geval zal vanuit het ERC worden aangedrongen op het snel in werking stellen van de NVC structuur. Dit is nodig om tijdig omgevingsanalyses voor te kunnen leggen en een bijbehorende communicatiestrategie aan de stad/bestuurders te kunnen voorleggen. Beeldvorming over de situatie en publieke perceptie verlopen immers in een andere tijdspanne dan weersvoorspellingen of bestuurlijke opschalingstructuren. In dat geval geldt voor dit draaiboek dat, nadat daartoe het besluit is genomen voor asynchrone opschaling, de Veiligheidsregio Flevoland onmiddellijk de sturing en coördinatie op de communicatie voor haar rekening neemt. 4.2 Uitwerking communicatiestrategie per fase Uitgangspunt communicatiestrategie: bij (dreigende)overstroming vindt alarmering- en opschaling plaats conform de GRIP Flevoland. Een uitwerking van de strategie per fase, met daarbij een omschrijving van de doelgroepen-, activiteiten-, kernboodschappen-, handelingsperspectieven- en communicatiemiddelen is opgenomen in de tabellen in paragraaf 5.6. Fase 0 Er is sprake van normaal waterstaatkundig beheer door de waterbeheerders. Er is geen sprake van een acute crisis. Er is geen inhoudelijke bemoeienis vanuit het nationale niveau. Het bestuur van de Veiligheidsregio Flevoland dient nog nader te bepalen of- en in welke mate er in deze fase aan risicocommunicatie wordt gedaan. Fase 1: Regionale afhandeling van de crisissituatie Er bestaat een verhoogd risico op het waterstaatkundig beheer. De calamiteitenorganisaties in de waterkolom worden in regionaal verband opgestart. Er is geen inhoudelijke bemoeienis vanuit het nationale niveau dan alleen op aanvraag van de betreffende regio. Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 19 van 54

20 Wie verantwoordelijk voor communicatie Specifieke aandachtspunten Meest betrokken doelgroepen Communicatiestrategie Overzichtstabel fase 1 (GRIP 3 of 4) Bestuurders van lokale- en regionale overheidsinstanties Dit is de fase waarin een overstromingswaarschuwing aan de bevolking wordt afgegeven door de / het RBT( s) Rijkswaterstaat, c.q. het betreffende waterschap. Gemeenten en regio s bepalen zelf welke communicatiemiddelen zij inzetten: Low profile, aansluiten bij landelijke campagnes. Bevolking Informeren over: Wat is het feitelijke risico? Waar moet men rekening mee houden Hoe moet men zich hierop voorbereiden? Waar kan men de informatie vinden? Hoe blijft men op de hoogte? Fase 2: Landelijke coördinatie van de crisissituatie in de waterkolom Het verhoogde risico op het waterstaatkundig beheer is aanwezig. Voor wat betreft de coördinatie in deze fase wordt verwezen naar het beleidsdraaiboek Hoogwater en overstromingen van het Ministerie van V&W. Wie verantwoordelijk voor communicatie Specifieke aandachtspunten Meest betrokken doelgroepen Communicatiestrategie Overzichtstabel fase 2 (GRIP 3 of 4) GBT s, RBT s, RWS en waterschappen Regionaal Operationeel Team (ROT) voert uit i.s.m. de gemeentelijke Actiecentra Voorlichting ERC monitort en ondersteunt op aanvraag ERC doet voorwaarschuwing uit naar blauwe pool NVC Dit is de fase waarin een overstromingsalarm aan de bevolking wordt afgegeven door het / de RBT( s). Regio s bepalen zelf welke communicatiemiddelen zij inzetten. Direct getroffenen Mensen die onder het regime van een ander vallen Professionele doelgroepen Informeren en instrueren over: De termijn waarbinnen de overstroming wordt verwacht Welke individuele maatregelen men dient te treffen om zich hierop voor te bereiden; Welke collectieve maatregelen de overheid voorbereidt in het geval de overstroming anders gaat verlopen dan verwacht; Waar men meer of aanvullende informatie kan vinden om op de hoogte gehouden te worden van de overstroming. Fase 3: (dreigende) overstroming als gevolg van hoog water In deze fase wordt duidelijk wanneer zich welke risico s gaan voordoen, in welk gebied en in welk tijdsgewricht. Dit inzicht is nodig om tijdig het besluit te kunnen nemen om alle inwoners tijdig uit het rampgebied te evacueren. De Minister van BZK kondigt deze fase af en is daarmee eindverantwoordelijk. Vakdepartementen blijven hun eigen communicatieverantwoordelijkheid t.a.v. dit thema houden. De nationale crisisorganisatie is volledig ingericht. In deze fase ligt de nadruk op de voorbereiding van besluitvorming over evacueren en de voorlichting hierover naar pers en publiek. Versie 3.0, d.d. 22 oktober 2008 Pagina 20 van 54

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP)

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Inleiding Een goede coördinatie tussen betrokken hulpdiensten is bij de bestrijding van complexe incidenten van groot belang. Het model voor

Nadere informatie

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Als het misgaat bij de communicatie in een crisis, dan is dit vaak een gebrek aan duidelijkheid op de vragen: wie doet wat, wie

Nadere informatie

Wat kan ik zelf doen? De rol van communicatie voor, tijdens en na inzet van de protocollen

Wat kan ik zelf doen? De rol van communicatie voor, tijdens en na inzet van de protocollen Wat kan ik zelf doen? De rol van communicatie voor, tijdens en na inzet van de protocollen Kenniscongressen protocol leren 6 maart 2007 Expertisecentrum Risico- en Crisiscommunicatie (ERC) Maike Delfgaauw

Nadere informatie

Dossier Grootschalige evacuatie

Dossier Grootschalige evacuatie Dossier Grootschalige evacuatie Introductie Een grootschalige evacuatie is de verplaatsing van mensen van een Plaats Incident of een dreiging tot een mogelijk Plaats Incident naar elders. In ieder geval

Nadere informatie

CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44

CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44 CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44 Partijen, de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht, vertegenwoordigd door hun commissaris van de Koning, de veiligheidsregio

Nadere informatie

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s Kennispublicatie Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s 1 Infopunt Veiligheid In 2006 heeft de toenmalige Veiligheidskoepel een landelijk Referentiekader GRIP opgesteld. De op 1 oktober 2010

Nadere informatie

3 Oppervlaktewater en waterkering

3 Oppervlaktewater en waterkering 3 Oppervlaktewater en waterkering Voor de Noordzee, zie bestuurlijke netwerkkaart Noordzee en zeescheepvaart crisistypen (dreigend) hoogwater (dreigend) laagwater (dreigende) waterverontreiniging en verontreiniging

Nadere informatie

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DOEN WAAR JE GOED IN BENT De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DIT MOET ANDERS In 2009 besloot het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe om crisisbeheersing op een andere manier vorm te geven

Nadere informatie

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk Al jaren is het de dagelijkse praktijk om bij grote, complexe incidenten op te schalen binnen de GRIP-structuur. Deze structuur beschrijft in vier fasen de organisatie

Nadere informatie

Activiteiten Bureau Calamiteitenzorg. Breed Management Overleg 11 juni 2008

Activiteiten Bureau Calamiteitenzorg. Breed Management Overleg 11 juni 2008 Activiteiten Bureau Calamiteitenzorg Breed Management Overleg 11 juni 2008 Bureau Calamiteitenzorg Formatie: 2,9 fte (4 medewerkers) 1 leerarbeidsplek Haagse Hogeschool Beleidsprodukten: 3310: Voorbereiding

Nadere informatie

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3)

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Versie 1.0 11 november 2014 Voorwoord Zorginstellingen zijn vanuit

Nadere informatie

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES CONVENANT SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES 2012 Ondergetekenden: 1. Het Slotervaart, gevestigd te Amsterdam, in deze rechtsgeldig

Nadere informatie

GRIP-teams en kernbezetting

GRIP-teams en kernbezetting GR P Wat is GRIP? GRIP is de afkorting van Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings Procedure en staat voor: het snel en multidisciplinair organiseren van de juiste mensen en middelen die nodig

Nadere informatie

Veiligheidsregio Fryslân. Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012

Veiligheidsregio Fryslân. Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012 Veiligheidsregio Fryslân Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012 Programma bijeenkomst 1. Risicoprofiel en uitval elektriciteitsvoorziening (VRF) 2. Impact stroomstoring (Liander) 3.

Nadere informatie

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten.

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten. BELEIDSPLAN 2011-2015 VEILIGHEIDSREGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT Bijlage 3. Sturing en organisatie De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Crisiscommunicatieplan

Crisiscommunicatieplan Crisiscommunicatieplan Opgesteld door: Afd. Bestuursondersteuning en communicatie, Werkgroep crisiscommunicatieplan Versie: 1.1 september 2012 Inhoudsopgave Inleiding... 1 Doel... 1 Aanpak... 1 Doelgroepen...

Nadere informatie

Agendapunt 5 Onderwerp Bevolkingszorg op orde 2.0 Datum 9 april 2015 Algemeen Bestuur Van Telefoon E-mailadres. Adviesnota.

Agendapunt 5 Onderwerp Bevolkingszorg op orde 2.0 Datum 9 april 2015 Algemeen Bestuur Van Telefoon E-mailadres. Adviesnota. Agendapunt 5 Onderwerp Bevolkingszorg op orde 2.0 Datum 9 april 2015 Aan Algemeen Bestuur Van Telefoon E-mailadres Beslispunten Adviesnota 1. Instemming met de visie in het rapport Bevolkingszorg op orde

Nadere informatie

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND HOE TE KOMEN TOT EEN ADEQUATE ORGANISATIE VAN INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER? IN AANSLUITING OP HET HANDBOEK INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER Uitgave van het Projectbureau

Nadere informatie

Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval. Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing

Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval. Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing 1 Waarom een plan? Operationele behoefte uit de praktijk Gelegenheid om de in het convenant

Nadere informatie

Onderdeel 1, basale vragen

Onderdeel 1, basale vragen Introductietekst De risicokaart is een kaart op internet (www.risicokaart.nl) met informatie over risico s in uw omgeving. Denk bijvoorbeeld aan transporten met gevaarlijke stoffen, bedrijven die met gevaarlijke

Nadere informatie

B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord

B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord B2-0 Overzicht Samenvatting In dit deel is de Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings- Procedure (GRIP) Noord-Holland Noord

Nadere informatie

Bovenregionale Samenwerking. Eindrapport uitwerkingsfase Eenheid in verscheidenheid

Bovenregionale Samenwerking. Eindrapport uitwerkingsfase Eenheid in verscheidenheid Bovenregionale Samenwerking Eindrapport uitwerkingsfase Eenheid in verscheidenheid Verduidelijking sturende rol Rijk Introductie Marcel van Eck Vanmiddag in deze caroussel: - stellingen - uitleg Project

Nadere informatie

Versie 14-05-2009 1/6

Versie 14-05-2009 1/6 Versie 14-05-2009 1/6 Draaiboek : 11 Titel: Draaiboekcoördinator: Ontruimen en evacueren Gerrit Kok Doelstelling: Bij crises kunnen zich dermate grote risico's voor de veiligheid van mens en dier in de

Nadere informatie

Communicatie: functies & uitdagingen. Expertmeeting Veiligheidsberaad 13 februari 2014

Communicatie: functies & uitdagingen. Expertmeeting Veiligheidsberaad 13 februari 2014 Communicatie: functies & uitdagingen Expertmeeting Veiligheidsberaad 13 februari 2014 Vraag: wie is verantwoordelijk voor de crisiscommunicatie? Scenario: oproep demonstratie op internet Er circuleert

Nadere informatie

Zelfredzaamheid en SIS Bevolkingszorg Kennemerland

Zelfredzaamheid en SIS Bevolkingszorg Kennemerland Zelfredzaamheid en SIS Bevolkingszorg Kennemerland Neil Jordan, Adviseur openbare orde en Veiligheid gemeente Haarlemmermeer Irene Mokkink, Adviseur Bureau Bevolkingszorg Kennemerland Zelfredzaamheid en

Nadere informatie

Hoogwater en Overstromingen

Hoogwater en Overstromingen Nationaal Responsplan Hoogwater en Overstromingen Deel 3: Handreiking Toelichting voor regionale bestuurders op de onderdelen van het Nationaal Responsplan: Landelijk Beleidsdraaiboek Landelijke Operationele

Nadere informatie

Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland

Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Inhoudsopgave Grip op hulpverlening 4 Routinefase 6 GRIP 1 8 GRIP 2 12 GRIP 3 18 GRIP 4 24 Gebruikte afkortingen 30 4 Grip op hulpverlening Dit boekje bevat de samenvatting

Nadere informatie

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid Waterveiligheid buitendijks In ons land wonen ruim 100.000 mensen buitendijks langs de rivieren, de grote meren en de kust. Zij wonen aan de waterzijde

Nadere informatie

Modelevaluatie crisiscommunicatie Nationaal Crisiscentrum cluster Risico- en crisiscommunicatie, juni 2011

Modelevaluatie crisiscommunicatie Nationaal Crisiscentrum cluster Risico- en crisiscommunicatie, juni 2011 Modelevaluatie crisiscommunicatie Nationaal Crisiscentrum cluster Risico- en crisiscommunicatie, juni 2011 Deze modelevaluatie crisiscommunicatie helpt communicatiecollega s die met een crisis of een crisisoefening

Nadere informatie

Algemeen Commandant Bevolkingszorg

Algemeen Commandant Bevolkingszorg Algemeen Commandant Bevolkingszorg Functie Als Algemeen Commandant Bevolkingszorg ben je lid van het Regionaal Operationeel Team bij opschaling vanaf GRIP 2. Je bent aanspreekpunt voor de Operationeel

Nadere informatie

Risicocommunicatie: een spel van invloed en beïnvloeden. Frank Vergeer Anne-Marie van het Erve

Risicocommunicatie: een spel van invloed en beïnvloeden. Frank Vergeer Anne-Marie van het Erve Risicocommunicatie: een spel van invloed en beïnvloeden Frank Vergeer Anne-Marie van het Erve Wat gaan we doen? Inleiding risicocommunicatie Risicocommunicatie: een spel van invloed en beinvloeden: 1 e

Nadere informatie

VEILIGHEIDSBELEID RAMPENBESTRIJDING GEMEENTE SMALLINGERLAND. Het is niet te hopen dát er een ramp gebeurt in onze gemeente of ergens anders.

VEILIGHEIDSBELEID RAMPENBESTRIJDING GEMEENTE SMALLINGERLAND. Het is niet te hopen dát er een ramp gebeurt in onze gemeente of ergens anders. VEILIGHEIDSBELEID EN RAMPENBESTRIJDING GEMEENTE SMALLINGERLAND Het is niet te hopen dát er een ramp gebeurt in onze gemeente of ergens anders. We kunnen met z'n allen wel proberen onveilige situaties te

Nadere informatie

Nationaal crisisplan Hoogwater en overstromingen. Beleidsdraaiboek; Operationele strategie; Communicatiestrategie

Nationaal crisisplan Hoogwater en overstromingen. Beleidsdraaiboek; Operationele strategie; Communicatiestrategie Nationaal crisisplan Hoogwater en overstromingen Beleidsdraaiboek; Operationele strategie; Communicatiestrategie Nationaal crisisplan Hoogwater en overstromingen Deel 1: Beleidsdraaiboek Deel 2: Landelijke

Nadere informatie

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen Welkom Veiligheidsregio NHN Wet veiligheidsregios Bezuinigingen Regionalisering brandweer Praktijk Veiligheidsregio Noord-Holland

Nadere informatie

Visie op social media en crisiscommunicatie

Visie op social media en crisiscommunicatie Visie op social media en crisiscommunicatie 1. Waarom een visie op social media en crisiscommunicatie? Social media staan volop in de belangstelling van communicatieprofessionals en crisisprofessionals.

Nadere informatie

Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB

Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB Aanleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio s in werking getreden. Deze wet bepaalt dat elke veiligheidsregio per april 2011

Nadere informatie

Protocol Schuilen of ontruimen/evacueren

Protocol Schuilen of ontruimen/evacueren Protocol Schuilen of ontruimen/evacueren Bij incidenten met gevaarlijke stoffen Johan de Cock Kenniscongressen Protocol Leren 2007 Dinsdag 20 februari, Ede Dinsdag 27 februari, Den Haag Dinsdag 6 maart,

Nadere informatie

Regionaal crisisplan Regio Zuidoost-Brabant. Deel 2: Deelplan Bevolkingszorg

Regionaal crisisplan Regio Zuidoost-Brabant. Deel 2: Deelplan Bevolkingszorg Regionaal crisisplan Regio Zuidoost-Brabant Deel 2: Deelplan Bevolkingszorg Colofon Opdrachtgever dhr. H.A.M. Arkesteijn Auteur(s) mw. D. Aarts dhr. B.M.J. Peute Versie geschiedenis: Versiedatum Veranderingen

Nadere informatie

In the hot seat. NIBHV Ede 24 november 2015. de crisis samen de baas

In the hot seat. NIBHV Ede 24 november 2015. de crisis samen de baas In the hot seat NIBHV Ede 24 november 2015 de crisis samen de baas Programma: Inleiding workshop Film: Samenwerking tijdens een GRIP incident Sitting in the hot seat: CoPI Even voorstellen Ymko Attema

Nadere informatie

REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009. Procesmodellen

REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009. Procesmodellen REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009 Het Referentiekader Regionaal Crisisplan 2009 Leeswijzer Begin vorig jaar is het projectteam Regionaal Crisisplan, in opdracht van de Veiligheidskoepels, gestart

Nadere informatie

Deel 3. Gecoördineerde rampenbestrijding. Versie 2.0

Deel 3. Gecoördineerde rampenbestrijding. Versie 2.0 Deel 3 Gecoördineerde rampenbestrijding en samenwerking met de GHOR Versie 2.0 Inhoudsopgave 1. Gecoördineerde Regionale Incidenten bestrijdingsprocedure (GRIP)... 3 2. Multidisciplinaire samenwerking

Nadere informatie

Calamiteiten in de energievoorziening

Calamiteiten in de energievoorziening Calamiteiten in de energievoorziening Samenwerking tussen de Netbeheerder en de Gemeente / Veiligheidsregio Ton Harteveld Manager Bedrijfsvoering Lustrumcongres Inspectie OOV 12 december 2007 2 Inhoud

Nadere informatie

Uitwerking casus brand bij TU Delft

Uitwerking casus brand bij TU Delft Uitwerking casus brand bij TU Delft OCW communicatiecampagne crisismanagement maart 2014 www.schoolenveiligheid.nl/web/crisismanagement Beschrijving casus Op dinsdag 13 mei 2008 breekt er brand uit op

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 15 - Olie 15 Olie Versie april 2012 crisistypen schaarste aan aardolieproducten bevoegd gezag Raad van Bestuur van het Internationaal Energie Agentschap

Nadere informatie

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Gemeente Beemster Versie: definitief Goedkeuring: gemeentesecretaris Beemster, Els Kroese Juni 2012 Auteur: Nancy van der Vin, Filtercommunicatie

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 21 - Telecommunicatie 21 Telecommunicatie Voor media/omroepen, zie bestuurlijke netwerkkaart media Versie april 2012 crisistypen (dreigende) uitval van

Nadere informatie

Toets uw eigen continuïteitsplan

Toets uw eigen continuïteitsplan Inspectiebericht Inspectie Openbare Orde en Veiligheid Jaargang 6, nummer 1 (maart 2010) 9 Toets uw eigen continuïteitsplan Deze vragenlijst is een gecomprimeerde en op onderdelen aangepaste versie van

Nadere informatie

Toelichting RADAR. Pagina 1 van 8

Toelichting RADAR. Pagina 1 van 8 Toelichting RADAR Inleiding De ambitie van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is dat eind 2009 de (organisatie van de) rampenbestrijding en crisisbeheersing op orde moet zijn

Nadere informatie

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428 Preadvies Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428 Onderwerp : Voorstel om met instemming kennis te nemen van het regionaal risicoprofiel Veiligheidsregio

Nadere informatie

Crisismanagement Groningen. Basismodule

Crisismanagement Groningen. Basismodule Crisismanagement Groningen Basismodule Doel van de module Kennismaken met crisismanagement Groningen Inzicht krijgen in rollen en taken Beeld krijgen bij samenwerken in de crisis-organisatie Programma

Nadere informatie

Het formuleren van een communicatiestrategie tijdens een crisis Hoe doe je dat eigenlijk?

Het formuleren van een communicatiestrategie tijdens een crisis Hoe doe je dat eigenlijk? Het formuleren van een communicatiestrategie tijdens een crisis Hoe doe je dat eigenlijk? Het is makkelijker gezegd dan gedaan. Als communicatieprofessional werk je vanuit een strategie, een plan, een

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 24 - Cultureel erfgoed 24 Cultureel erfgoed Versie april 2012 crisistypen bedreiging van cultureel erfgoed door rampen, onlusten, bezettingen, aanslagen

Nadere informatie

Geen stroom, wel spanning

Geen stroom, wel spanning Geen stroom, wel spanning Netwerkdag Calamiteitenplannen 20 september 2012 Maaike Bok (Crisisbeheersing) Inhoud presentatie Netbeheer in Nederland Rol netbeheerder in koude en warme fase Impact stroomstoring

Nadere informatie

SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS

SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS Paul Geurts Bestuursadviseur openbare orde en veiligheid gemeente Tilburg Niko van den Hout Coördinator BHV & crisismanagement Onderwijsgroep Tilburg Fysieke calamiteiten

Nadere informatie

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen:

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen: 59 9 COMMUNICATIEPLAN Op het moment dat een afdeling de beoordeling zwak of zeer zwak krijgt, komt er meteen veel op de schoolleiding af. Een zeer zwakke school heeft zes weken de tijd om een verbeterplan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 26 956 Beleidsnota Rampenbestrijding 2000 2004 29 754 Terrorismebestrijding Nr. 63 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 16 - Spoorvervoer 16 Spoorvervoer Versie april 2012 crisistypen treinongeval gevolgen van een treinongeval voor het milieu verstoring openbare orde andere

Nadere informatie

Concept Communicatieplan

Concept Communicatieplan Concept Communicatieplan DATUM AUTEUR VERSIE Pagina 1 van 7 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Achtergrond... 3 1.2 Doelstelling... 3 1.3 Randvoorwaarden... 3 2 Communicatiestrategie... 4 2.1 Doelgroepen...

Nadere informatie

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8 Bijlage 3 Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc 1 van 8 Communicatieplan azc gemeente Gemeente Centraal Orgaan opvang asielzoekers Status: conceptversie

Nadere informatie

Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten

Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten Movaris Utrecht, 4 november 2013 Eric Adamse Vitens Water Security, Risk & Crisis Management Vitens

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 12 - Nooddrinkwater en noodwater 12 Nooddrinkwater en noodwater Versie oktober 2013 Crisistypen (dreigende) verstoring van de openbare drinkwatervoorziening

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 3 - Oppervlaktewater en waterkering 3 Oppervlaktewater en waterkering Voor de Noordzee, zie bestuurlijke netwerkkaart Noordzee en zeescheepvaart Versie

Nadere informatie

Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT

Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is een organisatie waarin brandweer, GHOR en RAV (Regionale Ambulancevoorziening) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen,

Nadere informatie

COMMUNICATIE-UITDAGINGEN BIJ DE INFORMATIE AAN DE BEVOLKING. KB betreffende de nood- en interventieplannen van 16/02/2006 artikel 14 (discipline 5)

COMMUNICATIE-UITDAGINGEN BIJ DE INFORMATIE AAN DE BEVOLKING. KB betreffende de nood- en interventieplannen van 16/02/2006 artikel 14 (discipline 5) 18 september 2013 COMMUNICATIE-UITDAGINGEN BIJ DE INFORMATIE AAN DE BEVOLKING Wetgeving KB betreffende de nood- en interventieplannen van 16/02/2006 artikel 14 (discipline 5) - Voor de noodsituatie (Seveso)

Nadere informatie

Modelconvenant calamiteitenzender

Modelconvenant calamiteitenzender Modelconvenant calamiteitenzender Opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ten behoeve van provincies, veiligheidsregio s en regionale omroepen. Versie 1.0 d.d. 1 januari

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Strategisch Communicatie Beleidsplan

Strategisch Communicatie Beleidsplan Strategisch Communicatie Beleidsplan Op weg naar moderne, actieve en open communicatie met onze inwoners gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Communicatie Afdeling Bestuurszaken Visie op communicatie: De gemeente

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 Beste medewerkers van Bevolkingszorg Kennemerland, Hierbij ontvangen jullie een nieuwe editie van de nieuwsbrief van Bevolkingszorg

Nadere informatie

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12 onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Inleiding Middels een rondje langs de veiligheidsregio s (in oprichting) is Essent

Nadere informatie

In het veiligheidsbestuur van 2 juli 2008 zijn daarnaast specifieke uitgangspunten vastgesteld voor de crisiscommunicatie.

In het veiligheidsbestuur van 2 juli 2008 zijn daarnaast specifieke uitgangspunten vastgesteld voor de crisiscommunicatie. BELEIDSKADER RISICO- EN CRISISCOMMUNICATIE 1. Inleiding Dit beleidskader risico- en crisiscommunicatie is bedoeld om de veiligheidsregio en de regiogemeenten handvatten te bieden voor het ontwikkelen van

Nadere informatie

Opleidingsmodules HEv-proof

Opleidingsmodules HEv-proof Opleidingsmodules HEv-proof In-company aanbod 2013 VDMMP en het Kenniscentrum Evenementenveiligheid bieden diverse opleidingsmodules bij de landelijke Handreiking Evenementenveiligheid (HEv). Ons in-company

Nadere informatie

Crisiscommunicatie: samen verantwoordelijk voor de boodschap

Crisiscommunicatie: samen verantwoordelijk voor de boodschap Crisiscommunicatie: samen verantwoordelijk voor de boodschap Door: Roy Johannink en Eveline Heijna In het vorige boek Sociaal Kapitaal hebben we geschreven over de organisatie van de crisiscommunicatie,

Nadere informatie

Namens het Kabinet informeer ik u hierbij over de in 2012 ontwikkelde scenario s en de te versterken capaciteiten die daar uit voortvloeien.

Namens het Kabinet informeer ik u hierbij over de in 2012 ontwikkelde scenario s en de te versterken capaciteiten die daar uit voortvloeien. 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Aan de voorzitter van de Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301

Nadere informatie

Impressie van de workshop: Bestuurders en Netcentrisch Werken. Informatiebehoefte op beleidsniveau

Impressie van de workshop: Bestuurders en Netcentrisch Werken. Informatiebehoefte op beleidsniveau Impressie van de workshop: Bestuurders en Netcentrisch Werken Informatiebehoefte op beleidsniveau 25 april 2012 - Driebergen Auteurs : Josine van de Ven : Saskia Best Op woensdag 25 april vond de workshop

Nadere informatie

WATER8C MO. 2014.21608

WATER8C MO. 2014.21608 Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Retouradres Postbus 20906 2500 EX Den Haag Waterschap Peel en Maasvallei Dijkgraaf mr. A.M.G. Gresel Postbus 3390 5902 RĴ Venlo WATER8C MO. 2014.21608

Nadere informatie

Alle activiteiten zijn op maat te maken in overleg met de opdrachtgever. Ook kunt u activiteiten combineren.

Alle activiteiten zijn op maat te maken in overleg met de opdrachtgever. Ook kunt u activiteiten combineren. Introduceren en in gebruik nemen Regionaal Crisisplan: Wij zijn gespecialiseerd in de rampenbestrijding en crisisbeheersing en uiteraard op de hoogte van de ontwikkelingen rondom het Regionaal CrisisPlan

Nadere informatie

Aan Regiegroep 17.02.2014. Aan Veiligheidsdirectie 27.02.2014. Goedkeuring Dagelijks bestuur 26.03.2014. Vaststelling Algemeen Bestuur 09.04.

Aan Regiegroep 17.02.2014. Aan Veiligheidsdirectie 27.02.2014. Goedkeuring Dagelijks bestuur 26.03.2014. Vaststelling Algemeen Bestuur 09.04. Voorstel CONCEPT AGP 12 Aan : Algemeen Bestuur Datum : 9 april 2014 Bijlage : 1 Steller : Ruud Huveneers Onderwerp : Continuïteitsplan sleutelfunctionarissen hoofdstructuur Algemene toelichting De Veiligheidsregio

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 22 - Media 22 Media Versie april 2012 crisistypen media: gebrek aan normale middelen tot het doen van mededelingen aan het publiek bevoegd gezag minister-president

Nadere informatie

DE NIEUWE GHOR. 24 NOVEMBER 2011 Jan Woldman

DE NIEUWE GHOR. 24 NOVEMBER 2011 Jan Woldman DE NIEUWE GHOR 24 NOVEMBER 2011 Jan Woldman De GHOR komt in de pubertijd 13 jaar WAT NU? Andere omgeving Nieuwe Rector Nieuwe conrectrice De werelden van zorg en veiligheid Wetgeving Departement Sturing

Nadere informatie

Resultaten nulmeting pilot Zelfredzaamheid en spoorveiligheid

Resultaten nulmeting pilot Zelfredzaamheid en spoorveiligheid B en W voorstel 13int02786 Onderwerp Resultaten nulmeting pilot Zelfredzaamheid en spoorveiligheid Samenvatting voorstel Hoewel burgers bij een ramp of calamiteit direct de handen uit de mouwen steken,

Nadere informatie

Ferwert, 28 mei 2013.

Ferwert, 28 mei 2013. AAN: de raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : I Nr. : 15/36.13 Onderwerp : Brandrisicoprofiel Veiligheidsregio Fryslân Ferwert, 28 mei 2013. 1. Inleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio

Nadere informatie

(on) mogelijkheden van de brandweer

(on) mogelijkheden van de brandweer (on) mogelijkheden van de brandweer Ing. H. Killaars, Adviseur Risicobeheersing 1 Taken conform de Wet op de veiligheidsregio s Artikel 25 1. De door het bestuur van de veiligheidsregio ingestelde brandweer

Nadere informatie

Regionaal Crisisplan Utrecht 2014-2017

Regionaal Crisisplan Utrecht 2014-2017 Regionaal Crisisplan Utrecht 2014-2017 Regionaal Crisisplan Utrecht Opgesteld door: projectteam crisisplan, samengesteld uit deelnemers vanuit gemeenten, politie, RMC, waterschappen, VRU Het beheer van

Nadere informatie

Zaaknummer: BVJL09. Vragen VVD ex artikel 61 reglement van orde inzake rampenbestrijding in de gemeente Heusden

Zaaknummer: BVJL09. Vragen VVD ex artikel 61 reglement van orde inzake rampenbestrijding in de gemeente Heusden Onderwerp Zaaknummer: BVJL09 Vragen VVD ex artikel 61 reglement van orde inzake rampenbestrijding in de gemeente Heusden Collegevoorstel Inleiding: In de brief van 27 januari 2011 stelt de VVD zeven vragen

Nadere informatie

Blijven zwemmen of verdrinken, een handreiking voor vraaggestuurd opereren bij overstromingsdreiging

Blijven zwemmen of verdrinken, een handreiking voor vraaggestuurd opereren bij overstromingsdreiging Ruimtelijke veiligheid en risicobeleid Jrg 3 Nr 6/7 Ι 17 Blijven zwemmen of verdrinken, een handreiking voor vraaggestuurd opereren bij overstromingsdreiging Kennis Bas Kolen (HKV), Cor-Jan Vermeulen (HKV),

Nadere informatie

Rekenkameronderzoek Veiligheid

Rekenkameronderzoek Veiligheid Rekenkameronderzoek Veiligheid ONDERZOEK ONDER HET BEWONERSPANEL DORDRECHT Inhoud In hoeverre zijn de bewoners op de hoogte van de voorlichting van de gemeente Dordrecht? Wat weten ze van de veiligheidsrisico

Nadere informatie

Uit rapportage TNO Operationele Prestaties Kennemerland

Uit rapportage TNO Operationele Prestaties Kennemerland Uit rapportage TNO Operationele Prestaties Kennemerland Over het algemeen zal een scenario paniek in menigten ontstaan vanuit een klein incident. In de regio is dit onderkend door een pro-actief en preventief

Nadere informatie

Rampenplan gemeente Heerhugowaard. Inhoudsopgave

Rampenplan gemeente Heerhugowaard. Inhoudsopgave Rampenplan gemeente Heerhugowaard Inhoudsopgave Vastgesteld door het college van Burgemeester en Wethouders op 08-07-2008 0. Inhoudsopgave Inhoud Dit document bevat de volgende onderwerpen. DEEL A RAMPENPLAN:

Nadere informatie

December 2006. Overzicht organisaties en diensten mogelijk betrokken bij de rampenbestrijding

December 2006. Overzicht organisaties en diensten mogelijk betrokken bij de rampenbestrijding December 2006 Overzicht organisaties en diensten mogelijk betrokken bij de rampenbestrijding Overzicht betrokken diensten en organisaties Op basis van artikel 3, lid 5, onderdeel b van de Wet Rampen en

Nadere informatie

Gemeentelijk Draaiboek, gemeente Helmond. Centraal Registratie- en Informatiebureau (CRIB) Deelproces 15. Organisatorisch deel

Gemeentelijk Draaiboek, gemeente Helmond. Centraal Registratie- en Informatiebureau (CRIB) Deelproces 15. Organisatorisch deel Gemeentelijk Draaiboek, gemeente Helmond Centraal Registratie- en Informatiebureau (CRIB) Deelproces 15 Organisatorisch deel Gemeente Helmond Vastgesteld door burgemeester en wethouders d.d. 23 december

Nadere informatie

Aan de slag met continuïteitsplanning, crisisbeheersing en crisiscommunicatie.

Aan de slag met continuïteitsplanning, crisisbeheersing en crisiscommunicatie. Aan de slag met continuïteitsplanning, crisisbeheersing en crisiscommunicatie. Praktische cursus Operationeel Crisiscoördinator Zorginstellingen De stroom valt uit. Een lekkage in een zuurstoftank. Uitslaande

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Het Regionaal Risicoprofiel 2015-2018 Nieuwsbrief over de actualisatie van het Regionaal Risicoprofiel Zaanstreek-Waterland

Het Regionaal Risicoprofiel 2015-2018 Nieuwsbrief over de actualisatie van het Regionaal Risicoprofiel Zaanstreek-Waterland Het Regionaal Risicoprofiel 2015-2018 Nieuwsbrief over de actualisatie van het Regionaal Risicoprofiel Zaanstreek-Waterland Nieuwsbrief voor professionals met een functie in risico- en/of crisisbeheersing

Nadere informatie

Eagle One: Gebruik van geoinformatie bij crisismanagement. gineke.snoeren@eagle4s.com

Eagle One: Gebruik van geoinformatie bij crisismanagement. gineke.snoeren@eagle4s.com Eagle One: Gebruik van geoinformatie bij crisismanagement gineke.snoeren@eagle4s.com Kenmerken van een crisis De rol van informatievoorziening & GIS Eagle One theorie Eagle One - Praktijk Lessons Learned

Nadere informatie

Het Rotterdam-scenario

Het Rotterdam-scenario Het Rotterdam-scenario De directe humanitaire gevolgen van een 12 kiloton nucleaire explosie in de haven van Rotterdam Zoet is de oorlog, voor wie hem niet kent Erasmus van Rotterdam Wilbert van der Zeijden

Nadere informatie

KADER GROOTSCHALIGE EVACUATIE Gezamenlijke uitgangspunten en procesbeschrijving

KADER GROOTSCHALIGE EVACUATIE Gezamenlijke uitgangspunten en procesbeschrijving Bijlage: SMO 12.02b KADER GROOTSCHALIGE EVACUATIE Gezamenlijke uitgangspunten en procesbeschrijving (voorheen de Strategie grootschalige evacuatie) 1 INHOUDSOPGAVE DEEL I: uitgangspunten 1. Waarom dit

Nadere informatie

Veiligheidregio s en zorginstellingen Samen werken aan zorgcontinuïteit

Veiligheidregio s en zorginstellingen Samen werken aan zorgcontinuïteit Veiligheidregio s en zorginstellingen Samen werken aan zorgcontinuïteit Ivonne Vliek Veiligheidsregio Utrecht i.vliek@vru.nl / 088-878 4137 GHOR BGC Geneeskundige Hulpverlening Bureau Gemeentelijke Crisisbeheersing

Nadere informatie

Waterschap en bluswatervoorziening. Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg

Waterschap en bluswatervoorziening. Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg 1 Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg 2 waterschap Hollandse Delta is, naast Rijkswaterstaat en de waterbedrijven, één van de mogelijke leveranciers van bluswater op de Zuid-Hollandse

Nadere informatie

PARAATHEID ORBP- infomoment Meerlaagse Waterveiligheid

PARAATHEID ORBP- infomoment Meerlaagse Waterveiligheid 17 juni 2013 PARAATHEID ORBP- infomoment Meerlaagse Waterveiligheid Inhoud Situering Noodplannen Inzet hulpdiensten Coördinatie Zelfredzaamheid Wateroverlast november 2010 Overstromingsdreiging Ranst (27-31/12/2012)

Nadere informatie