Bennie Huisman in persoanlik moanneblêd fan Ynhâld

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "po@dium Bennie Huisman in persoanlik moanneblêd fan Ynhâld"

Transcriptie

1 in persoanlik moanneblêd fan Bennie Huisman Ynhâld Fakânsje 2 Ut it fakânsje-rút 3 Skylge (liet) 5 Skylge De link fan Formerum (in trije-lûk) 12 Colofon 26 Nûmer 10 & 11 juli & augustus 2015

2 Fakânsje De trouwe lêzers fan dit blêd hienen it al gau opmurken en sa reinde it mailtsjes begjin augustus. Se fariearden yn ynhâld fan: ik ha de nije noch net krigen oant: jo hâlde der dochs net mei op? De earste waarnimming kloppe, want nr. 10 fan - july - wie ek net ferstjoerd. Op de besoarge fraach kin ik gelokkich antwurdzje: ik bin fan doel noch moai wat troch te gean mei al wit ik fansels net hoe lang. Mar de boel rekke wat fan it spoar doe t begjin july de fakânsje begûn. Dat is foar my altyd in tige ûntregeljende rite; ik reitsje alle kearen wer út myn gewoane dwaan. Dat gewoane dwaan bestiet oer it generaal en dêryn ûndeskied ik my net fan de measte minsken út in subtyl en brekber lykwicht tusken belangen en ôfspraken dêroer fan ûnderskate aard en gewoante: Saaklike ôfspraken: dy steane faak sterk, want dêr wurdt jild mei fertsjinne en dêr liket altyd te min fan te wêzen. Ofspraken mei Leafdes, bern, freonen en sibben: dy binne wiffer, want dêr is troch de jierren hinne altyd oer troch-ûnderhannele; en behaalde resultaten in het verleden ensfh. Dan binne der noch de ôfspraken, dy t ik mei mysels meitsje: dat hiele komplisearde knutselwurk fan ferbylding, langsten, dreamen & driuw, dêr t elk minske yn wennet en dêr t er besiket in thús yn te finen. Dy ôfspraken binne by my geduerich yn beweging, fêste foarnimmens ferdwine soms even gau as se opkomme, winst & ferlies kinne fan plak wikselje en de iennichste wissichheid is dat de tiid ûnfersteurber ferrint. Hoe sjocht dat gewoane dwaan der út yn myn ferbylding? Want ik wit fansels al lang dat it in illúzje is en dat sels in lege dei yn de aginda samar wer folrinne kin mei ûnferwachte aksjes, dy t fuortendaliks om in réaksje freegje. Mar dochs binne der dagen dat ik moarns opstean, klar im Kopf fan in goede nachtrêst, kofje & in flaubyt meitsje, mysels fersoargje, wat dingen opskriuw dy t ik by it wekker wurden betocht en oan de slach gean mei de foarlizzende of, as ik dy ûnder kontrôle ha, mei foarkommende wurksumheden mei de hannen. Neat jaget my, ik meitsje foar alles tiid tuskentroch, even sjonge, even kofjedrinke en wat langer lunsje mei elkoar, even sjonge, soms in tukje, in slach om op e fyts Jûns sjoch ik noch even of myn AOW al kommen is en moarn is der wer in dei. 2

3 Mar no wie it fakânsje en mids de grutte migraasje-weach dreau ik ek nei eksoatyske oarden lykas Skylge, de Fryske marren & Noard-Dútslân en stiet Portugal noch op it programma. It is allegearre moai & nijsgjirrich, en ik fiel my soms in bedoarn bern, mar ik kaam oan skriuwen te min ta. Doe ha k fan de need mar in deugd makke en besletten in dûbbelnûmer te meitsjen. In foar july & augustus. Dat stiet eins ek wol foarnaam. Tuskentroch hie k wol tiid & romte om wat nei te tinken oer foarm & ynhâld fan de kommende jiergong. Dêroer hearre jim mear yn it Septimbernûmer. Ut it fakânsje-rút 3 troch iere moarn & skiere polder skarrelt stadich skylger boer

4 cowboy op 4 - tsjillich hynderke wapene mei slaai skerpe eagen geduld kalme slachjes along the borders this land = my land aanst kij ferweidzje earst it neisjen fan pealtsjes & fredings 4

5 Skylge harkje / luisteren Der is in eilân, it is net fier, Dêr kom ik altyd wol in kear yn t jier. Dan wurd ik freon fan waar en wyn, Fan stoarm en rein, fan sinneskyn. O, Skylge, frjemde maat, Eigenwiis tusken see en waad. Wêr t ik oait op e wrâld ek socht, Nearne fûn ik sa n pracht, Yn sok wûnder ljocht. In grutte fearboat skarrelt oer it Waad, It frije wetter bynt him oan in wynderjend paad. Hy docht in slach lâns it Griene Strân, En komt dan yn it haventsje oan. De Skylger fiske yn e âlde tiid, Focht mei de see in wrede striid. No fisket elk it hiele jier Nei klanten foar herberch, ferhier, fertier. Dêr is it simmerfeest as way of live, Dêr bin de mantsjes yn har fourwheeldrive. Dêr sjochst it roufolk nei de burren gean, Sunich klaaid folk bliuwt ferwûndere stean. Winterdei jaget in stoarm oer t strân, Greidfûgels bringe de maaitiid oan. Sinne, dy t simmers oer de waadsee gloeit, Heide, dy t yn oktober bloeit. 5

6 Skylge 2000 Vijftien jaar geleden schreef ik een friestalig reisverhaal over Terschelling, waar ik ook toen al ieder jaar een paar weken vakantie vierde. Het kreeg een plek in Quatta, een bundeltje reisverhalen. Onderstaand verhaal in een -enigzins bekorte- vertaling daarvan. Vanuit de Terminal zie ik de veerboot over de Waddenzee aankomen. Om de altijd volle zaterdagmiddagboot te ontlopen hebben we gekozen voor de extra boot, de oude Midslân. Tien jaar geleden was dat nog dé veerboot en werd op drukke dagen een nog antieker geval ingezet. De oudere versies spreken toch het meest tot de verbeelding. Dit exemplaar is weliswaar wat gemoderniseerd en voorzien vann modernere kleuren, maar wat er van toen nog overgebleven is geeft het interieur toch nog een ietwat weemoedige grandeur. Zoals bij de plek waar het eten en drinken kan worden afgehaald. Daar ruikt het nog vanouds naar koffie, moet worden afgerekend met de man of vrouw achter de nog oorspronklijke balie, die er ook rustig de tijd voor neemt. Druk is het niet. Later hoor ik dat zelfs de reguliere veerboot niet helemaal vol was en het lijkt erop dat deze extra boot ook vooral is ingezet voor de auto s. Dat deel is namelijk wel afgeladen. Ieder jaar lijken er meer auto s te komen en de modellen worden ook groter en luxer. Terschelling als barometer van de economische vooruitgang. Rondom ons vrij veel niet meer zo heel jonge stellen met kleine kinderen. De meeste vaders lijken nog niet helemaal de overgang gemaakt te hebben van de werkorde en vertrouwde overzichtelijkheid naar de alles in beslagnemende chaos van het full-time ouderschap, waar een moment voor je zelf cq de krant moet worden veroverd binnen een ingewikkeld relatie-spel. De moeders voeren hun eigen gevechten en laveren moeizaam tussen verantwoordelijkheid, loaialiteit en opkomende irritatie. Een hoog inkomen lost ook dit niet meer op. De van de ander gewenste houding is niet te koop. 6 1.

7 Al hebben ze geld voor een kinderoppas of een moderne variant op de ouderwetse gouvernante, ze willen liever een meelevende partner, die zijn verantwoordelijkheid neemt, nu hij daar de tijd voor heeft. En met een zucht wordt de krant dichtgevouwen en moeten de beursberichten en de politieke analyses maar even wachten. Dan maar met de kleine meid naar het bovendek en daar in de strakke wind staan kijken, want de zon komt zo noordelijk niet vandaag. Kijk, papa, een vogel Zeemeeuwen vliegen boven en naast de boot, zeilend op stille vleugels. Millenia van evolutie hebben hen geprogrammeerd om moeiteloos een vrije doorgang te vinden in de termiek. Het handjevol mensen op het bovendek heeft de handen diep in de zakken en lijkt niet van zins het meegebrachte eten aan de vliegende artiesten uit te serveren. Daarom kantelen de kopjes in een sierlijk ritme heen en weer en vallen ze zo nu en dan letterlijk terug op het vertrouwde diëet van wat de Waddenzee heeft te bieden. De boot volgt een slingerpad om de steeds weer verschuivende ondieptes heen. Het frisse weer en de stormachtige wind houdt de meeste wadzeilers in de havens. Een leeg Wad is het mooiste wad, vinden veel mensen. Dat is een opvatting die bij mooi weer en de huidige welvaart een paradox opleverd. 2. Wadventura, lees ik bij mijn eerste ommetje door het centrum van West- Terschelling. Woordgrapjes horen bij het etaleren van modern ondernemersschap, maar avontuur is niet het eerste, dat in mij opkomt als ik aan Terschelling denk. Dat heeft ook te maken met het karakter van ons verblijf. We komen al zo lang hier, in altijd dezelfde historische boerderij, die we met dezelfde familie en soms vrienden bevolken. Het eiland ligt als een grote, al zo vaak doorzworven speeltuin om ons heen en iedereen heeft daar zijn eigen favoriete plekken, rituelen en spelen. Voor mijzelf is dat ook het zingen en spelen op straat. Once upon a time there was a tavern, where we used to raise a glass or two Remember how we laughed away the hours, and dreamed of all the great things we would do......zing ik op mijn vertrouwde stekje in West, hoewel ik zelf de gespeelde onschuld op blote voeten al lang voorbij ben. Maar als alle la, la, la.. s weggelaten worden blijft er een mooi en weemoedig liedje over, dat zich ook als een lichte tango laat zingen. Dat past ook goed bij de tekst, die al enigszins gedateerd was toen het een hit was. 7

8 Der wie ris, lang ferlyn, in aardich kroechje; Dêr stutsen we alle dagen eefkes oan. We laken en ferpraten dan de oeren, En dreamden ús de takomst yn e hân. Dat wie ús gouden tiid, myn freon, ús libben wie In driuw, in dream, in net te kearen stream. Om t wa t sa libje woe it net ferlieze koe; Wy wienen jong, wy leauwden yn ús dream. Doe kamen foar ús dochs de drege jierren. Oertsjoeging slite aardich ûnderweis. En seach ik dy tafallich yn it kroechje, Dan lakest wat fertroulik en dan seist: Op in jûn lêst stie ik foar it kroechje. Neat like noch hoe t it earder wie. It finsterglês wie krekt in frjemde spegel, Wie ik it ienlik mantsje dat dêr stie? Ut e doar kaam âld- fertroude wille; Ik seach dy, hearde hoe t dyn stim my socht. Myn freon, wy binn no âlder mar net wizer, Wy koesterje deselde dreamen noch. 8 Want voor de jeugd van 12 tot 32, die deze zomerweken het eiland aandoen als tijdelijk hoogtepunt van een eeuwigdurend dorpsfeest is het niet de bedoeling dat het bij een glass or two blijft. Dat is geëvolueerd naar een pilsje of twintig, dertig per dag. Om dat te kunnen bekostigen is er maandenlang gewerkt, gespaard of gezeurd om verruiming van de ouderlijke toelages. En nu staat op het eiland een legertje ondernemers parraat om de budgetten vakkundig uit te melken. Er liggen kansen op het gebied van huisvesting, vervoer, verhuur en dansgelegenheden met ruime tapmogelijkheden. Dat zijn overigens bij mijn weten de enige plekken, waar je een toegangsprijs moet betalen zonder veel meer daarvoor te krijgen dan een toeslag op de prijs van de drankjes. Om bij dit dure nachtleven toch nog alle consumptierecords te kunnen breken is het kopen, leegmaken en opstapelen van bierkratten een vast folkloristisch onderdeel van deze cultuur geworden. Het lijkt plat, maar het heeft een nuttige funktie. Het is een subtiel systeem, dat helpt om alle Sturm und Drang, overschreeuwde onzekerheid, geilheid en de rudimentaire behoefte om aan initialiseringsriten mee te doen, om dat hele explosieve mengsel wat binnen maatschappelijk acceptabele grenzen te houden. Voor de grensoverschrijdende bijkomstigheden waaraan niets te verdienen is zorgt de politie met een lik-op-stuk-beleid. Toch gaat het soms echt mis. Ons vakantieverblijf ligt aan een van de aan- en afvoerroutes tussen De Appelhof, de populairste jongerencamping en where the party is en dat levert altijd een nachtlijk uurtje herrie op. Maar dan blijft het een nacht stil, angstig stil. De volgende ochtend hangt op een andere campng de vlag halfstok en markeert een bos bloemen de plek waar een jongen op een scooter is verongelukt.

9 Feit en verbeelding zoemen een paar dagen over het eiland. Dan hebben wij onze zoon al weer veilig onder de vleugels, even uitgeput van als enthousiast over alle nachtelijk rondzwerven met een achttal schoolvrienden. Het lijken ons ontberingen, maar voor hen is het een mix van verkenning, uitdaging en avontuur, al zijn de bergen die worden beklommen nog zo banaal. Wat de Appelhof is voor de jongeren vanaf 12 jaar, is Oerol voor de generatie van hun ouders en zelfs grootouders. Behalve een podium voor theater en muziek is het ook een favorite plek om vreemd te gaan en voor andere uitspattingen. Om Remco Campert te parafraseren:...alles zoop en naaide, heel Terschelling was één grote matras... Dat is de Appelhof in de maanden daarna ook, maar er is toch een verschil. In Oerolmaand juni is er een piek in ongelukken met psychedelische drugs, in de maanden daarna staan problemen met coma-zuipen op nr Wanneer de zon niet al te uitbundig schijnt en de wind het droge zand wat met rust laat ben ik er graag: het Noordzeestrand. Ik wandel met gelijkgestemde zielen langs de eeuwig ruisende zee, raak verloren in de leegte en verwonder me over de diehards van middelbare leeftijd die vastbesloten de branding tegemoet lopen. Als de zomerzon het voor het zeggen heeft trek ik mij liever terug op beschaduwde terrasplekken bij een strandtent. Daar vermaak ik mij met de gratis voorstelling van het strandspektakel, tegen het decor van verdwaalde witte zeiltjes en vrijwel onmerkbaar over de horizon glijdende containervrachtschepen. De meest oostlijke strandtent, ter hoogte van Oosterend, draagt de naam: Heartbreak Hotel. Het heeft een ietwat vrijgevochten imago, opgebouwd rond de film- en popiconen uit de jaren 50 en 60 en Elvis Presley in het bijzonder. 9

10 Het lijkt de erfenis van de ludieke jaren 70, toen het Amsterdamse Festival of Fools op het eiland een dependance kreeg onder de naam Oerol. Dat was in het begin een vrolijke chaos, met muziek, dwaasheden en straattheater. Terwijl het Festival of Fools al lang niet meer bestond evolueerde Oerol naar een hogere status, dat van officiëel erkend Kultureel Festival met de daarbij behorende subsidiemogelijkheden en sponsoring. Het trekt bewoners van grachtengordels uit het hele land, zonder dat het z n Fools -karakter helemaal is kwijtgeraakt. Het Heartbreak Hotel is in die evolutie meegegaan. De parkeerplaats onder aan de duinen staat deze zomermiddag helemaal vol met auto s en een meer dan evenredig deel daarvan is uitgesproken bovenmodaal en uitgerust om jonge gezinnen met kinderen samen met het nu daarbij horen speelgoed en uitrusting te kunnen vervoeren. Oosterend was het voeteneind van het eiland en daardoor in trek bij natuurliefhebbers en rustzoekers onder de beter gesitueerden. Nu worden de vakantieverblijven in hoog tempo aangepast aan de explosief toegenomen budgetten en evenredig gegroeide comfort-eisen van de doelgroep, die hier met het mooie weer het strand opgaat en aansluitend neerstrijkt op het terras van deze tent, die hen een aantreklijke mix voorzet van sjofelheid, vijftigerjarenknipoog en een relaxte bediening, die de bestellingen digitaal doorstuurt naar bar en keuken. Speelsheid én beide ondernemersvoeten op de grond houden, het is een combinatie, die hier op Terschelling z n subtielste en vruchtbaarste vorm lijkt te hebben gevonden. 4. s Avonds, bij het open haardvuur, lees ik voor uit De Hobbit het boek, dat aan Tolkiens beroemde In de ban van de ring - triologie voorafgaat. Hoofdpersoon Bilbo Balings laat zich door de tovenaar Gandalf overhalen tot het ondernemen van een gevaarlijk avontuur, hoewel hij liever met z n luie reet in de comfortabele kussens wil blijven zitten, denkend aan het volgende overvloedige diner. Maar het avontuurlijke bloed van grootmoeder Toek is net even sterker dan de Balingsgewoontes en hij gaat. 10

11 De uitdagingen halen het beste uit hem boven. Avonturen en uitdagingen zijn goed voor de mens en daarom zijn deze produkten vandaag de dag in alle maten en soorten te koop. Zelfs de baas stuurt ons in zijn tijd en van zijn geld op overlevingstochten, want hij is dol op ons beste. Of dat van een ander, als dat van ons op is. De nacht valt. We slapen, anderen worden nu eerst wakker en gaan pas slapen wanneer wij aan de nieuwe dag beginnen, fris en klaar om wat dan ook te ondernemen. Alle reis op Terschelling gaat over uitgesleten paden, in wisselend gezelschap. Alles wat we ondernemen is meer spel dan avontuur. Vandaag staat de Acht van Formerum op het programma. Zelfbedacht en bestaande uit de langste fietstocht die op het eiland is te maken. Met minimaal twee keer een onderzoek naar de kwaliteit van de plaatslijke horeca. De eerste etappe: de oost om langs het Wad. Tegenover de lichtzinnige Noordzeekust met z n juttermentaliteit, staat de strakke, strenge Waddenkust met de lage polders, die moeten worden beschermd tegen de uitbarstingen in het onvoorspelbare huwlijk tussen Noordzee en Waddenzee. Nu is recent de catechismus van het bedijkingsgeloof nog eens goed bestudeerd, zijn de verantwoordelijkheden opnieuw geformuleerd en kan ik iedere dag vanuit het vakantieverblijf de onverstoorbare graafmachines zien, bezig met het laatste traject van de dijksverhoging. Maar hier gaan veiligheid en vermaak hand in hand en zo ontstaat een buitendijks fietspad, met uitzicht over de Waddenzee. Een uniek traject, dat zeker populair wordt als het helemaal klaar is. Bij de Wierschuur langs, door een stuk van de Bosplaat en een slingerpad onder de duinen langs bereiken we onze eerste pleisterplaats: de strandtent bij Hoorn, aan de binnenkant van de duinen. Ook hier weer een voorbeeld van speelsheid in de vorm van een Simmer-2000-koe, waarvan hier met de nodige ironie een fietskoe is gemaakt. De lichtheid van het bestaan lijkt hier niet ondraaglijk. Aan de tweede helft van de Acht wordt begonnen door een kleiner gezelschap en na het passeren van West blijf ik over met mijn jongste zoon. We laden ons nog even op bij een uitzicht over het Groene Strand en storten ons op het ommetje over de Noordsvaarder. Het eerste stuk valt ons nog niets op, maar als we het bos in duiken richting Longway worden we ons er van bewust, dat we nog maar samen zijn. Meer dan twintig minuten lang komen we op dit zo populaitre traject niemand tegen. Pas bij Paal Acht treffen we weer iemand. Als ik een blik werp op mijn horloge begrijp ik het: etenstijd! 11

12 1. 8 De fan Formerum Fyftjen jier lyn betocht ik De 8 fan Formerum. Sûnt hat de digitale revolúsje net inkeld ús libben yngripend feroare, mar ek it úterlik fan de taal ynfektearre mei in soarte fan sms-steno. Al wit meikoarten de jongste generaasje net mear wat sms is, se sille ôfkoartings as 2U of 4U kenne en tapasse. Dêrom ha k yn dizze eigentiidse fariant de titel wat feroare. Mar hoe neam ik it boppe-steande teken, dat geografysk de rûte better werjout dan in 8? Link? De Acht wie betocht as in selsskipsspul, in útdaging foar jong, âld & alles dêrtusken. Jong is al lang útswalke oer de wrâld, mar waait út & troch oan. Ald bin ik sels, mar net fersliten. En alhiel allinne bin ik ek net op dizze solo-fariant, want skriuwer, waarnimmer & oertinker reizgje mei. En ik link alles oan inoar. Earst mar eastlik om. It spul fan de measte km s stjoert my earst pal noardlik, troch it bosk hinne nei de strânoergong by Formearum oan see. Dat is de favorite hotspot foar in sunny afternoon fan alle bluisterich jongfolk. As de nacht wat ferwurke is wurde se hjir by moai waar ôfset troch ôf- en oanridende taksi-buskes. No is it noch sunny, noch afternoon en leit de gloednije rotonde, dy t foar dize logestike operaasje oanlein is (de twadde fan it eilân) der ferlitten by. 12

13 Oer in slingerpaad troch de fierste dunen fan De Koegelwieck en achter it Formerumer bosk del kom ik op de fytshighway nei Oosterend om by Hoorn wer in bosk yn te dûken, rjochting de see. In beklimminkje en de drokte leit achter my. Oer bakboard brekt de boskseam iepen en jout in bankje útsjoch, op it Hêdredersplak. Even sitte. Even skriuwe. bedimme wyn bespilet de snaren fan e bosk in iisbaan rêst yn griene simmerklean yn kalme wissens dat de winter komt ik wrakselje tsjin en hâldt my fêst oan oktoberljocht, dat lang al yn my wennet Ut it Hoornse bosk wei fierder eastlik. Lavearjend yn de stive wyn op, oer in ferlitten fytspaad tusken hege dunen, heidefjilden en ferdwaalde hoekjes greide troch. It paad komt út op de Oosterender Badweg, in al wer wat datearre namme yn de rekréaasjerevolúsje, dy t Skylge yn betreklik koarte tiid fan de earmoed yn de rykdom brocht hat. In flagge wabert yn e fierte: Heartbreakhotel. Dat is yn famyljeútstapkes in oanstekplak, bedoeld om de sportive ûndernimmings ek oantreklik te meitsjen foar it jongfolk. It bern yn my begjint te seuren en de skriuwer falt by en wa bin ik om it dan noch tsjin te hâlden en krekt foar de grutste lunsj-drokte út even in kulinêre sondearring te dwaan? In plakje út de wyn, in moai útsjoch, glês reade wyn en: - wat nijs - vegetaryske bitterballen. Dy binne even troch de kokos rôle en lekkerder as gewoane. It skriuwboekje giet iepen foar de earste oantekeningen. It moat wurk bliuwe. Ik sjoch út oer de Noardsee, dy t by dizze stive wyn wat yndruk meitsje wol op it brede, noch frijwol ferlitten strân. Dat wurdt der lykwols net oars fan. Fan de Badwei ôf docht it fytspaad in slach-om oer de Bosplaat, in Jeropeesk Natoermonumint. Geduerich yn beweging, oerlitten oan de eleminten. Mar alle feroarings hawwe harren eigen tiid, los fan it minslik tiidsbesef. We sjogge de beammen en it strewelleguod troch de tiden fan it jier feroarjen, we registrearje dat de wylde apelbeamkes groeid binne, mar it ferskowen en ferstowen fan e dunen is yn it foarbykommen net te folgjen. 13

14 De see om it eilân hinne is it ivige fruchtwetter fan it ûntstean, fan it fergean. Se is noait fierôf, we rûke har, fiele har, bewûnderje har. Se is wreed én moai as se stoarmich te kear giet, mar se bliuwt ek aaiber, we kinne sels yn har swimme, mar altyd hoeden en weromhâldend. Tagelyk liket it eilân syn oarsprong betwongen te hawwen. Diken en dunen beskermje it minskewurk en de grutte wylde romte dêromhinne is ferkavele yn fiskgrûnen, fear- en farrûtes. We jouwe har út en troch in hap sânfretten en wize har fierder it plak of we akseptearje har nukken en farre in eintsje om. Mar dyselde see is ek al ieuwenlang in hôf. Tûzenen skippen en harren bemannings rêste op en yn har beweeglike boaijum. Fergien yn in stoarm of ta sinken brocht yn in oarloch. Se rêste yn frede. Of net. Want yn de oer de boaijum sleepjende netten fan de fiskers bliuwt wolris wat heakjen. Tafallich. En komt in brokstik boppe wetter dat nei ferhalen rûkt. Fassinearjende ferhalen. En sokke ferhalen meitsje benijd nei dy ûnderwetterwrâld en roppich nei mear ferhalen en noch mear. Sjoch mar. De bewenne wrâld kundigt him oan mei in pleats, dy t as twadde tûke in hanneltsje hat yn 2e -hâns berneklean. Mar dy bin ik al ûntgroeid en myn pakesizzer libbet yn weelde. By it Waad stiet sûnt jier en dei de Wierschuur, ivige bemidler tusken generaasjes jongfolk en de natoer om harren hinne. Se ha der útfanhûze en fan dêrút oer waad en plaat swalke. It soe oars samar feroarje kinne yn in lúks konferinsjeoard mei djoere kursussen foar managers yn de finansjele sektor. Dy soenen lykwols mear ha oan de besteande sitewaasje. Foar de wyn by it waad del. Ik fyts ek oer de itenstafel fan de seefûgels, dy t harren hurdskalige fangsten fan grutte hichte op it asfalt falle litte om harren dêrnei oan it weake miel te setten. It is frij helder, de fêste wâl is goed te sjen. Gun mysels in ferlitten bankje om yn alle rêst it poëtysk gea te skôgjen. Haw fytspaad en waad súver foar my allinne. Alles swijt. 14

15 ik bin it praten ûntkommen it spul fan fraach en oanbod foar kommende tiden haw ik my oerjûn oan Spielerei skep flinters fan ferbylding lit los & wachtsje swijend sjoch ik de see oer fierôf it ferwaaide roppen fan gastfûgels wachtsje oant myn útfleine tinzen nei my weromkeare oer see wachtsje 15

16 2. As k yn e iere middei werom bin op de útfalsbasis befalt my de lea. Rûzigens, fan de stive wyn, fan de reade wyn, myn súdlik bloed en - toe dan mar - myn jierren. Yn neifolging fan de Pater Familias beslút ik ta in tukje en ik jou my del ûnder it ieuwenâlde tek mei de knik yn e naal. Tapaslik, want de oerlevering hat dêr in moai ferhaal fan makke, dêr t de reade wyn ek in grutte rol yn spilet, alteast yn de ferbylding fan Douwe Tamminga, dy t der in ballade oer makke. Tamminga wie befreone mei de Grinzer keunstner Willem Valk en syn frou Ella Goodijk en hie ek wolris syn kommen op Skylge, yn it fakânsjeferbliuw mei de iepen doarren foar famylje, freonen en kunde. Valk, dy t ek dosint wie oan Minerva, kocht it âlde pleatske al foar de oarloch, doe t de lêste boer en bewenner der mei ophold. Yn de oarloch moast er it ôfstean oan de besetter, mar nei de oarloch, yn al dy lange fakânsjes, libbe hy him út op de âlde pleats en makke der it keunstwurk fan, dat it no noch altyd is. Der is net in hoekje hjir, dat net syn handtekening dracht. De Ballade fan it Spylske hûs waard skreaun yn 1955, publisearre yn it literêre moanneblêd De Tsjerne en krige in jier letter in plakje yn Tamminga syn bondel Balladen. Yn 1959 bestie de pleats 200 jier en waard it fers fansels troch de auteur foardroegen. Mar ta gelegenheid fan it jubileum waard der foar alle gasten - en benammen de famylje - in spesjale útjefte fan makke, op moai papier en mei in houtfyk fan in kollega fan Valk op Minerva, de Grinzer keunstner Nico Bulder. 16

17 1 Kom freonen, skik wat by it fjoer En lit de skoarstien bromme. By t fier en jûnich seegerûs Moat dit ferhaal fan t Spylske hûs Gjinien fan jim ûntkomme. Sa is it no, sa wie t alear. Dy readbepanne skuorre, Ferware yn rein en sinneskyn Is boud twa rûge ieuwen lyn Sa lêst men op de muorre. 2 Wa t no de Eilânswei oer giet Te foet of yn sân hasten, Fernimt fan t Hûs al fier foarút Deun by de Mole om e súd De wytbestrutsen foarsten. Mar wa t de griene pôle op rint Tinkt fuort oan ûnk en evel. De skuorrenaal, hoe kin t sa bryk, In spylske kowerêch allyk, Rint bochtsjend nei de gevel. 17

18 3. En hjir begjint dan t bryk ferhaal Twahûndert jier foar dizzen Wie Tsjaard fan Jort fan Jap fan Hee te riede woarn om op dit stee de earste stien te lizzen. 4. Syn holster loek yn t bolle sân In streek, - dat wie de bridte. En al it boerefolk gie los, It each wie harren wetterpas, De juttersheak har mjitte. In houtlêst, by it floedmerk fûn, Tôgen hja oan op weinen. Op Tsjaard syn pôlle waard it lost, Ta hoannebalke en bynt ferklost, Iken en Riga s greinen. Mar alle mjitte en roai wie wei Doe t westlik by Peal Alve In skip mei Spaanske wyn fergie, - Hja dronken it oft t wetter wie, En t smakke har as salve. Al spyljend bouden hja it hûs. It geafolk stie te gnuven. De opperman song as in alk En mong syn droege mitselkolk Mei oalje fan e druven. De boppebaas mei tizich sin Soe t steande wurk ris sichte. Mar fij, naam hy de dyk yn t each Dan wie t oft hy de dunen seach, Sá hie ús maat de hichte. >> De spuonfeint mei in boppelêst Lei sliepende yn de jouwer. En Tsjaard fan Jort hold op e naal In oanspraak yn de Spaanske taal En die de Skotske Fjouwer. Sa floeide dêr in simmer lang De Spaanske wyn by kannen. Oant nei in lêste dolle roes It hiele hollebolle hûs Siet ûnder tek en pannen. Doe t alman s lever skodde hie, It stegerwurk weinommen, Rôp ider tusken dyk en dún: Dy hele nije boereskún Is dronken, pot mei blommen. No bin de bouwers lang fertein, De jierren krieme en keare. Noch hat it Hûs dy spylske bocht, It swiete Spaanske drúvefocht Ta ûnfolpriizge eare. Gjin wûnder, dat it nommel folk, Dat dêr no fiert de leie, Oeribel hâldt fan sang en dûns En by har gearsit jerne jûns In Spaanske taapje meie. Want as de koark de loft yn poft Dan bart der t iene en oare. Dan rûst it heimich út de kap En heart men Tsjaard fan Jort en Jap Sêft sizzen: Si Signore. Sa wie t ferhaal fan t Spylske hûs. Sa, freonen, waard it makke. t Wie wol de brike kant wat nei, mar dochs, it wie te goed om wei. Ik hoopje t hat jim smakke. 18

19 Tamminga krige foar syn dichtbondel Balladen, dêr t de Ballade fan it Spylske Hûs yn publisearre waard, yn 1957 de heechste literêre priis yn de fryske taal: de Gysbert Japicx-priis. It portret hjirneist waard doe makke om in plakje te krijen yn de galerij fan winners troch de tiid hinne. Al dy portretten hingje no yn de Gysbert Japicxseal fan Tresoar, yn Ljouwert. De Ballade is net it iennichste fers oer Skylge dat Tamminga skreau. Yn deselde jiergong fan De Tsjerne is ek it fers te finen: Fan it Skylger lân, in neidichting fan in earder fers fan Obe Postma mei as titel: Fan it Fryske lân. Dat begjint sa: Haww jimm wol west op de terp te Biessum, en binne de Tamminga folget it foarbyld fan Postma tige krekt. Dêryn spylje de pleatslike toponimen - krekt as by Postma - in grutte rol. Omt ik net alles thúsbringe koe ha k it foarlein oan in kenner fan Skylge: Teunis Schol, de boekeboer fan Formerum- Zuid en net tsjinsteande syn argaïske foarkommen wol sa by de tiid, dat er myn mail per omgeande beantwurde. - yn it Skylgers. reed syn suvere ring goun - De huzen dêr oan, de bûtdoar nei de wei keard? In tsjerke koe net wurde; folslein oars it karspel. Of dan te weiwurd - folmakke - de tsjerke it mulpunt, Of te Marsum ferdold, mar it hôfke behâlden? Te Ezing fansels binn jim kundich; mar ha jimm ek stien te Oostum? Of te Wierum op t heechste en de fjilden sjoe wiid om Dat alles is Fryslân. jimm hinne? Op de folgjende side it fers fan Douwe Tamminga en oanslutend it kommintaar fan Teunis Schol. Douwe Annes Tamminga is op 22 novimber 1909 yn Winsum (Fr.) berne. Nei de legere skoalle moast er by de boer oan it wurk, letter kaam er yn de bou, mar beide soarten wurk foldiene him net, hy woe leare. Fia de kristlike ulo en normaallessen yn Frjentsjer waard er ûnderwizer. Trochdat der yn de krisisjierren te min fakatueres by it ûnderwiis wiene, slagge er earst noch net as sadanich oan wurk, mar bedarre er yn it foarmingswurk foar jonge wurkleazen. Nei de oarloch wie Tamminga dosint oan de Ryks- lânbouwinterskoalle (R.L.W.S.) en de Ryks-h.b.s. yn Snits. Hy studearre foar de middelbere akten Nederlânsk en Frysk en wie fan 1962 oant syn pinsjoen yn 1974 as wittenskiplik meiwurker ferbûn oan de Fryske Akademy foar it wurdboekwurk. Tamminga wie warber op frijwol elk literêr mêd: as dichter, kritikus en satirikus, oersetter, romanskriuwer, biograaf en lietsjesskriuwer. Hy stoar op 5 april 2002 yn Ljouwert. (boarne: Sirkwy, Tresoar) 19

20 FAN IT SKYLGER LAN. D. A. Tamminga Haww jimm wol west oan it waad by Kinum, en binne de keech syn nuver berin goun - De huzen in kloft, de mendoar nei t lij keard? In tsjerke koe net wurde; folslein oars de himrik. Of dan te Hoarne fersakke de tsjerke in kalklaach. Of te Stryp, fersloopt, mar it hôfke behâlden? By Halfweg fansels binn jimm kundich; mar haww jimm ek stien te Stortum, Of te Horp op it heechste en de mienskar oereage deun om jimm hinne? Dat alles is Skylge. Kenn jimm it gat yn de Kaaidyk by Strein? Haww jimm belibbe op it strân om uterste Aast oan it Boarndjip Wytsinge plondertocht? Faaks binne jimm tein mei Douwe Spanjer syn reau nei briedplak en Bosplaat ta Om de kobben te hearren en de barningen rizen te sjen! Mar haww jimm ek west mank it reid en de prip fan de blaustikel field? En haww jimm de cranberries preaun út de seame fan t Hordredersplak? Dat alles is Skylge. Op Dellewâl hawwe jimm west, mar haww jimm de dyk by de Oeltsjes sjoen en de wiel lyk efter de lobbe? En hawwe jimme wolris beklommen sa moat ik noch freegje de Stins, Sintrum fan Popma s gesach, kearn fan de eilander frijmacht? Kenn jimm de nammen Actania en Wexalia yn skiednis ferrin? En de koaien, de swarte, help ta it âldste wurk? En hawwe jimm stien by Kaerdt of by Hee en de âlden dêr preitse heard oer strân en oer sibben? Dat alles is Skylge. Goeie Bennie Huisman, Tamminga hat et Aaster Hêdredersplak yn et Wester Schylingers schruoun. De Kaaidyk bi Strein wae un ôde binnendyk bi Aastrein. Borndjip is Borndiep un ôd fearwetter tusken Schyljelôn en de Boschplaat. Wytsinge seit mi niks. De Oeltsjes is bútendyks lon. De wiel is et restant fon un dyktrochbraak. Lobbe?? Kon dot Dôbe wêze? Actania en Wuxalia bin ôde namen fon Schyljelôn. De Popma's wannen ooit de " heren van Der Schelling en Griend en Grietmannen van Wuxalia". Jo wennen yn de Stins, nog te finen achter Hotel de Boschplaat yn Aastrein. Mei gelok bin jim wer wot wiizer worren. groet T. 20

21 3. Westlik om De twadde helte fan de Link fiert my wer earst noardlik, rjochting de strânoergong by Formerum, mar healwei it lêste ein stek ik oer, om oer it fytspaad it westen yn te fytsen. Dat oerstekken falt noch net ta. Taksibuskes mei jongfolk ride ôf en oan, no t de nacht wat ferwurke is en de sinne der wer wat mear bykomt. Al gau ferskine oan stjoerboard de earste simmerhúskes fan it keunstmjittige doarpke Midsland aan Zee. It bestiet krekt as West aan Zee fierderop alhiel út simmerwenten. En dy binne meast yn it besit fan in aparte minskesoarte: dy mei jild. No is dat in relatyf begryp, want sels bin ik wolfarender as myn pake ea west hat mar dit is dochs fan in oare kategory. Doe t noch foar de 2 e wrâldoarloch de earste, beskieden simmerhúskes hjir kamen, wie dat noch net sa dúdlik, mar troch de tiid hinne binne dit gouden plakjes wurden. Dy earste generaasje wienen simpele houten húskes mei amper foarsjennings. Letter, benammen nei de oarloch kaam in twadde generaasje, stien, wat lúkser en wat rejaler. Dêrfan steane der ek no noch guon. Oant se te keap komme, want se steane op tige eksklusive plakken, yn de dunen en tichte by see en strân. Dan wurdt meast it plak ferkocht en meitsje det oarspronklike húskes plak foar kapitale fakânsjewenten, faak ûnder argitektuer boud. Dy binne oars ek yn oare sin eksklusyf, want waarden de sobere foargongers neist it eigen gebrûk noch ferhierd om de kosten draagliker te meitsjen in soad fan harren opfolgers bliuwe faak leech stean. 21

22 Want of it no wyt of swart jild is, der is genôch. De needsaak om te ferhieren is der net en de eksklusiviteit is wichtiger as it eilân en har bewenners sels. Dy binne dan ek not amused, want it ûnderferhieren bûten eigen gebrûk wie en is altyd ien fan de kuorken, dêr t de pleatslike ekonomy op dreau. En driuwt, al is der hjoeddedei ûnder de eilânbewenners net folle earmoed mear te finen. Ik ferken de fierste hoekjes fan de beide doarpen en lit ta beslút ek noch even in skalk eachje falle op it nijmoadrige optrekje fan Jort Kelder, dy t suver in eigen strânoergong hat. It falt my net ôf. It hat de Friesland Bank de kop kostte, mar dan ha jo ek wat. Ik hie yn in glossy al even binnendoar sjoen en der is alsa ek gjin needsaak om oan te beljen. Wylst ik wer opstap en my noch ôffreegje wa t it no it measte troffen hat dizze BN-er of dizze AF-er (Anonime Fries) - ferleit de oandacht him al nei in oare foarm fan rykdom. Dat waard eins triggere troch wêr t it each op foel fan de dyk ôf tusken de beide doarpkes yn: in dún-delte ( duinvallei ), grôtfol mei fûgels. Yn in tiidsbestek fan sa n 15 jier is op ûnderskate plakken yn it dúngebied de iensidige begroeiing fan de dellings strewelleguod, brommelstrúken, helmgers mei masjinaal gewelt ôfskrape oant it keale sân wer foar t ljocht kaam. It wetterpeil wie jierrenlang keunstmjittich leech holden om de boeren te gerieven, mar krijt no hjir en dêr wer de romte, lykas fierderop lâns de Longway, dêr t by it plak mei de simmerhúske-namme Eldorado losrinnende, swarte kij yn omstappe. 22

23 SKYLGE Victor Westhoff Se binne fan it Galloway-ras en om foar te kommen, dat se de kninen achternei gean binne se kastreard. De oarspronklike sitewaasje op it eilân (eartiids koenen se winterdei op redens troch de dunen fan West nei Aast ride) komt net werom, mar wêr t it feroare is sjocht it der prachtich út. Fûgelrykdom, plante-soarterykdom en al dat oare, dêr t ik gjin determinearjend talint foar ha, der rejaal op ta. Dêr t de strânoergong by Peal 8 begjint leit de Badhûskule ek wer oarspronklik moai te wêzen en dêr tref ik in byldsje fan Victor Westhoff, in ferneamd Nederlânse biolooch. Der steane noch 5 krekt sokke byldsjes op ûnderskate plakken yn Nederlân, dêr t syn ynset en ynsichten fan belang wienen. Want mei troch syn baanbrekkend wurk binne de wizen fan natoerbehear feroare en dêr hawwe we dizze dún-deltes ek oan te tankjen. Dêrneist wie er ek dichter en skreau er skôgings oer it minslik bestean. Op wiki is in koarte biografyske skets te finen: De brand der zon, t gezoem der bijen verzonk in t donker lied der zee. Koelte rijst in de duinvalleien een ijle geur zweeft mee. Het duinlandschap verwijdt in schemer; een diepe eenheid omvat weer het witte kraterzand en ons en t zilverbronzen knopbiesmeer Ut: Levend Barnsteen (1944) Mear fersen: ( De Longway waard yn de jierren fan de 1e Wrâldkriich oanlein yn it ramt fan wurkferskaffing. Se krige har namme fan it doe populêre soldatelietsje, dat de wurkleaze arbeiders songen as se moarns nei harren wurk marsjeerden : It s a long way to Tipperary 23

24 Eldorado Dat wurk bestie út it ferhurdzjen mei skulpen fan de sânwei nei it strân tusken Peal 8 en 9, dêr t yn dyselde jierren in badhotel boud waard (1916). No wol in neisaat fan de doetiidse útbater dêr in moderne replika delsette fan dat badhotel, dat yn 1943 troch de Dútsers sloopt waard. Fansels is dêr opposysje tsjin en komt de rjochter der oan te pas. Ik fyn it in moai idee; as dan tagelyk de besteande hotelbunker by Peal 8 sloopt wurdt. De Longway wurdt drok befolke troch de fytsende pakesizzers fan de doedetiidse arbeiders, sels faak ek wer mei harren pakesizzers. Meast noch op eigen kracht: de stipe út e stekker is hjir populêrder by it jongfolk. It paad noeget my út om no streekrjocht it haadplak fan it eilân oan te fytsen, mar ik nim myn favorite slach-om troch in hoekje Noordsvaarder en de bosken boppe West hinne om westlik fan West by it skier eineleaze Griene Strân út te kommen. Inkeld al om it útsjoch de muoite wurdich. Utsjoch op Flylân, de fiere skiere kimen en it wide Waad, dêr t de hurde werklikheid fan skippers en fiskers plak makke hat foar de Homo Ludens. Der wurdt hjir boartte, mei inoar, mei it sân, mei boatsjes, draakjes & surfplankjes want sels it grutste seeweardige jacht liket op dizze distânsje en yn de wide romte in boatsje. 24

25 Ik jou my del op in terras yn it mierenêst fan West, mei útsjoch op it plak, dêr t ik juster noch even spylman wie. En foarich jier, en dêrfoar; want it is al in heal libben lang in spul, dat troch de tiid hinne geande holden is troch wikseljende driuwfearren. It begûn út in romantysk byld wei, dat rûkte nei frijheid, mar it waard al gau foar in skoft in finansjele needsaak. Letter it praktisearjen fan in feardichheid, dy t my op takomstige fiere & aventoerlike reizen fan pas komme soe. Mar de reizen kamen net of waarden minder aventoerlik en no is it inkeld noch in spul, dêr t de echo s fan eardere bedoelings noch wat melangolysk yn trochnúnderje. Soms besykje ik wat djipper troch te kringen yn it spul & de betsjutting. Lykas juster, doe t ik my op dizze selde stoel, oan itselde taffeltsje de tiid gunde om my al skriuwende wat te besinnen: ik sykje net it grutte spul, it steamen fan streamen minsken it rücksichtlos stoarmjen nei hokker? middelpunt my lokt it Kammerspiel, eagental & ûnderskieden stimmen & stilte boppenal hâld ik fan stille Augenblicken krekt foar muzyk begjint ik sjong myn lieten yn útsochte strjitten fisker nei oandacht & jild spitst op wat heakjen bliuwt yn myn mannichfâldichnet it is ambacht & pose ferlieding & parody dêrûnder de skriuwer dy t alles yn each hâldt dêrachter de sjonger dy t syn stim útlient en weromhâldt as it kostberste djoerder as herteklop leafde & hope man siegt nicht die Welt man sucht Sie 25

26 Nei alle oertinkings & filosofyen kin myn wêzen skjinwaaie op it lêste stik, fan West ôf, bûtendyks by it Waad del. De hege dyk hellet soms de skerpste kantsjes wat ôf fan de noch altyd stive noard-eastenwyn, mar it is ek noflik dat it fysike it prakkeseardrige even ferdriuwt. Op e pôle is fan myn partikuliere skriuwplak ôf it útsjoch al wer feroare. De jûns helje ik myn jongste soan fan de boat. Hy sit fol yn de tsjinwyn fan it libben en siket even de lijte fan famylje. By de fiskkream op de haven diele we in bakje kibbeling. Ik sil it út mysels net gau keapje, mar sa - we beprate ûndertusken even it wichtigste transfêrnijs en de ferwachtings foar t Feen yn de kommende kompetysje - smakket it my as salve. Colofon Skylge: tekst, zang & instrumenten: Bennie Huisman melodie: (Oh, Island in the sun...) Lord Burgess Walske side 25: Bennie Huisman, útfiering Herman Peenstra is in digitaal moanneblêd fan Bennie Huisman It komt alle moannen út op ien fan de lêste dagen fan dy moanne. Dit is it Simmer-dûbbelnûmer fan july & augustus 2015 Alle ôfleveringen steane ek op myn site: 26

KRANT VOORLEESDAG BASISONDERWIJS VRIJDAG 9 OKTOBER. Beste leerkracht van de bovenbouw,

KRANT VOORLEESDAG BASISONDERWIJS VRIJDAG 9 OKTOBER. Beste leerkracht van de bovenbouw, KRANT VOORLEESDAG BASISONDERWIJS VRIJDAG 9 OKTOBER 2015 Beste leerkracht van de bovenbouw, De landelijke Dag van de Duurzaamheid vindt dit jaar plaats op vrijdag 9 oktober 2015. Door heel Nederland vinden,

Nadere informatie

Merke 2015 Back to the 70 s

Merke 2015 Back to the 70 s Merke 2015 Back to the 70 s Tongersdei - Donderdag Tongersdei 13 Augustus - Donderdag 13 Augustus 19.00 Back to the 70 s DISCO-PARADE Dit jier kinne alle bern fan de basisskoalle mei harren fersierde fiets

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Tekst 1 Is elk wittenskiplik ûndersyk wol wittenskiplik? 1 A 2 maximumscore 1 Omdat dat ûndersyk net foldocht oan (Piersma syn)

Nadere informatie

> KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN <

> KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Ferwurkingen by LinKk 4 jannewaris 2009 tema: bisten & natuer > KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Het thema van dit katern voor niet-friestalige leerlingen is Bisten en Natuer. Je leert van verschillende

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correctievoorschrift VWO 2007 tijdvak 1 Fries Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores 6 Bronvermeldingen

Nadere informatie

Staatsexamen VWO 2014

Staatsexamen VWO 2014 Staatsexamen VWO 2014 Nederl Friese taal schrijfvaardigheid Tijdvak 1 Vrijdag 23 mei 09.00 11.30 uur College-examen schriftelijk Opgavenboekje Steatseksamen Frysk vwo 2014 tiidfek 1 Bijgaande examenopgave

Nadere informatie

Trijetalich ûnderwiis súksesfol

Trijetalich ûnderwiis súksesfol De Trijetalige Skoalle 1 Trijetalich ûnderwiis súksesfol Acht jier lang hawwe sân skoallen yn Fryslân meidien oan it projekt Trijetalige Skoalle. De resultaten wienen sa goed dat de projektskoallen graach

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Tekst 1 De wolf hat neat te sykjen yn Nederlân

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Tekst 1 De wolf hat neat te sykjen yn Nederlân Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Tekst 1 De wolf hat neat te sykjen yn Nederlân 1 B 2 C 3 maximumscore 1 Jagers kinne minder reeën, kninen en hazzen sjitte. Wolven

Nadere informatie

Cursussen Fries 2016-2017

Cursussen Fries 2016-2017 afuk.frl Wolkom by de Afûk! Bent u in Friesland komen wonen en wilt u de taal graag kunnen verstaan? Of wilt u voor uw werk graag Fries kunnen spreken? Bent u Friestalig en wilt u het Fries graag leren

Nadere informatie

> KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN <

> KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Ferwurkingen by LinKk 3 desimber 2015 tema: kommunikaasje > KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Veel plezier met de opdrachten. Opdracht I Wurdspin Jullie kennen meer vormen van communicatiemiddelen

Nadere informatie

Landschap van toevalligheid

Landschap van toevalligheid Landschap van toevalligheid Eerste druk, november 2012 2012 Geert Koenen Coverfoto: Ramon van Someren Portretfoto: Barbara van Bergem Corrector: Marijke Geers isbn: 978-90-484-2736-9 nur: 306 Uitgever:

Nadere informatie

> KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN <

> KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Ferwurkingen by LinKk 4 febrewaris 2016 tema: bisten en natuer > KATERN FOAR NET-FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Het thema van dit katern voor niet-friestalige leerlingen is Bisten en Natuer. Je leert van verschillende

Nadere informatie

TRUCKSTOP. Drama/Thriller. door LOT VEKEMANS. Fryske oersetting. Baukje Stavinga

TRUCKSTOP. Drama/Thriller. door LOT VEKEMANS. Fryske oersetting. Baukje Stavinga TRUCKSTOP Drama/Thriller door LOT VEKEMANS Fryske oersetting Baukje Stavinga TONEELUITGEVERIJ VINK B.V. (Grimas Theatergrime verkoop) Tel: 072-5 11 24 07 E-mail: info@toneeluitgeverijvink.nl Website: www.toneeluitgeverijvink.nl

Nadere informatie

Harkje, lêze en útspraak

Harkje, lêze en útspraak Les1 Om te begjinnen Jonge kinderen leren spelenderwijs met gemak twee of drie talen tegelijk. Volwassenen moeten er vaak wat meer moeite voor doen. Dat neemt niet weg dat ook volwassenen in staat zijn

Nadere informatie

Hylke Speerstra. De Treastfûgel. Bornmeer maart 2013

Hylke Speerstra. De Treastfûgel. Bornmeer maart 2013 maart 2013 maart 2013 Hylke Speerstra De treastfûgel Hylke Speerstra It wrede paradys, it ferfolch Jaap Krol It fûgelgebed Gjalt de Groot It swetshok In Memoriam Hylke Speerstra De Treastfûgel Yn De treastfûgel

Nadere informatie

> KATERN FOAR NET- FRYSKTALIGE LEARLINGEN <

> KATERN FOAR NET- FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Ferwurking by LinKk 2 novimber 2015 tema: & > KATERN FOAR NET- FRYSKTALIGE LEARLINGEN < Opdracht 1 Watfoar taal leare wy? 1 g 2 i 5 i 8 i Gebruik de app Wat Wurd It of website van Praat Mar Frysk om de

Nadere informatie

Tomke makket in snieman

Tomke makket in snieman Tomke makket in snieman 2017 Tema Seizoenen dit boekje is in kadootsje foar alle pjutten en beukers yn Fryslân No foarlêze, letter sels lêze. Tegearre lêze is in simpele en fijne wize om mei dyn berntsje

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 363 maaie 2013 1

DOARPSNIJS Nûmer 363 maaie 2013 1 DOARPSNIJS Nûmer 363 maaie 2013 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 350 maart 2012 1

DOARPSNIJS Nûmer 350 maart 2012 1 DOARPSNIJS Nûmer 350 maart 2012 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

nr. Januari 2008 www.destapstien.nl

nr. Januari 2008 www.destapstien.nl Januari 2008 nr. 4 www.destapstien.nl Foarwurd Alle nijjierswinsken al lang wer achter de rêch, it skoaljier is twa wiken âld as ik dit skriuw. We sitte wer yn ús ritme, binne blij dat we by de waarme

Nadere informatie

Presentatie onderzoeksresultaten. Hokker taal prate jo?

Presentatie onderzoeksresultaten. Hokker taal prate jo? Presentatie onderzoeksresultaten Hokker taal prate jo? Colofon Kolofon Hokker taal prate jo? 2013 Projectgroep Afke Punter Lia Kooistra Annewiep Bloem Sjoukje Jager Fokke Jagersma Auteurs Annewiep Bloem

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 366 septimber 2013 1

DOARPSNIJS Nûmer 366 septimber 2013 1 DOARPSNIJS Nûmer 366 septimber 2013 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

it beste lan fan d ierde (het beste land van de aarde)

it beste lan fan d ierde (het beste land van de aarde) it beste lan fan d ierde (het beste land van de aarde) Fries bloed kom in beweging Bruis, kook, en bons door onze aderen! Kom op! Wij bezingen het beste land van de aarde, Het Friese land vol eer en roem

Nadere informatie

Dizze brosjuere is net allinne bedoeld foar dy, as

Dizze brosjuere is net allinne bedoeld foar dy, as Dizze brosjuere is net allinne bedoeld foar dy, as âlder, mar ek foar alle oare minsken dy t te krijen ha mei bern yn twatalige (Frysk en Nederlânsk) of meartalige situaasjes (Frysk, Nederlânsk, in streektaal,

Nadere informatie

Van het bestuur. De Warbere Bijker. Informatiebrief van imkervereniging Leeuwarden e.o. (sinds 1899)

Van het bestuur. De Warbere Bijker. Informatiebrief van imkervereniging Leeuwarden e.o. (sinds 1899) Informatiebrief van imkervereniging Leeuwarden e.o. (sinds 1899) Maart 2013 Pagina 1 De Warbere Bijker Jaargang 6 nummer 1 In dit nummer: Van het bestuur 1 Bijenstal nieuws 2 Open imkerijdagen 2 Voorjaarsbijeenkomst

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 394 maart 2016 1

DOARPSNIJS Nûmer 394 maart 2016 1 DOARPSNIJS Nûmer 394 maart 2016 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste woansdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april 1982.

Nadere informatie

Dienst van Woord en Gebed voorafgaande aan de begrafenis van. Rintje Lolkema. In de Hermeskerk te Uitwellingerga, op 9 februari 2016.

Dienst van Woord en Gebed voorafgaande aan de begrafenis van. Rintje Lolkema. In de Hermeskerk te Uitwellingerga, op 9 februari 2016. Dienst van Woord en Gebed voorafgaande aan de begrafenis van Rintje Lolkema I 3 februari 1938 2 februari 2016 In de Hermeskerk te Uitwellingerga, op 9 februari 2016. Voorganger: Ds Dingena Hasper Diaken:

Nadere informatie

De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 38ste jiergong nûmer 11 july/augustus 2007

De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 38ste jiergong nûmer 11 july/augustus 2007 De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 38ste jiergong nûmer 11 july/augustus 2007 Meidielingsblêd fan: Doarpsbelangen, Oranje feriening, Krite It Pompeblêd, Muzykfer. Excelsior, Martens Cantorij, Herv. en

Nadere informatie

Examen VWO. Fries. tijdvak 1 vrijdag 30 mei uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Fries. tijdvak 1 vrijdag 30 mei uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2008 tijdvak 1 vrijdag 30 mei 9.00 12.00 uur Fries Bij dit examen hoort een bijlage. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten te behalen. Het examen bestaat uit 24 vragen en een samenvattingsopdracht.

Nadere informatie

Karin Idzenga & Jan Calsbeek Als je aan mij denkt ben ik er

Karin Idzenga & Jan Calsbeek Als je aan mij denkt ben ik er Karin Idzenga & Jan Calsbeek Als je aan mij denkt ben ik er Kort toneelstuk voor twee personen over leven in een verzorgingstehuis 2011 1 Karin Idzenga en Jan Calsbeek Niet kopiëren of opvoeren zonder

Nadere informatie

Maart 165 Nûmer 2/ 2014 Fjouwerentritichste Jiergong. Redaksje: Baudy Cuperus-Sijtsma Grienewei 34 Tel. 242048 baudycuperus@knid.

Maart 165 Nûmer 2/ 2014 Fjouwerentritichste Jiergong. Redaksje: Baudy Cuperus-Sijtsma Grienewei 34 Tel. 242048 baudycuperus@knid. Maart 165 Nûmer 2/ 2014 Fjouwerentritichste Jiergong Redaksje: Baudy Cuperus-Sijtsma Grienewei 34 Tel. 242048 baudycuperus@knid.nl Dieta Holwerda (Lay-out) Langgrousterwei 12 Tel. 242212 dieta@knid.nl

Nadere informatie

Tomke nei de biblioteek Tema Hoi Tomke dit boekje is in kadootsje fan

Tomke nei de biblioteek Tema Hoi Tomke   dit boekje is in kadootsje fan Tomke nei de biblioteek 2015 Tema Hoi Tomke www.tomke.nl www.gidsvoornederland.nl/bibliotheken/fryslân dit boekje is in kadootsje fan Foarlêzen en boeken foar jonge bern Boeken bringe in petear op gong;

Nadere informatie

Tentamenstof eintoets Frysk pabo 1

Tentamenstof eintoets Frysk pabo 1 Tentamenstof eintoets Frysk pabo 1 Stavering: - s/z, f/v - g/ch - û/oe - u/ú/ue - dakjes - tusken-n - oergongs-w - faak foarkommende wurdsjes - i/y/ii/ie - soldaten-regel - twalûden en brekking - ij/ai/aai/y

Nadere informatie

Ofwêzich : frou B.H. Wijbenga-Kleinschmidt en de hear S.L. Papma.

Ofwêzich : frou B.H. Wijbenga-Kleinschmidt en de hear S.L. Papma. OANTEKENS fan de iepenbiere gearkomste fan de ried fan de gemeente Ferwerderadiel, hâlden op tongersdei 20 septimber 2012 om 20.00 oere yn it gemeentehûs yn Ferwert. Oanwêzich : de riedsleden: frou L.J.

Nadere informatie

DOARPSNIJS. Nûmer 384 april 2015 1

DOARPSNIJS. Nûmer 384 april 2015 1 DOARPSNIJS Nûmer 384 april 2015 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 383 maart 2015 1

DOARPSNIJS Nûmer 383 maart 2015 1 DOARPSNIJS Nûmer 383 maart 2015 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

Sanne Rienks wint mythenwedstrijd klas 2Ga

Sanne Rienks wint mythenwedstrijd klas 2Ga Sanne Rienks wint mythenwedstrijd klas 2Ga De leerlingen van klas 2Ga hebben de afgelopen weken een aantal mythologische verhalen te horen gekregen in de lessen Latijn en Grieks. Het was de hoogste tijd

Nadere informatie

www.mantgumermerke.nl

www.mantgumermerke.nl www.mantgumermerke.nl Op 13, 14 en 15 augustus sil it wer heve! Dan is it wer tiid foar de Mantgumer Merke! Jawis, wy as kommisje rinne al wer waarm foar de Merke. Noch in hiel skoft tinke de measte minsken,

Nadere informatie

> KATERN VOOR NIET-FRIESTALIGE LEERLINGEN < Eigen cover maken!

> KATERN VOOR NIET-FRIESTALIGE LEERLINGEN < Eigen cover maken! Ferwurkingen by LinKk 1 septimber 2015 tema: minsken & moetingen > KATERN VOOR NIET-FRIESTALIGE LEERLINGEN < Opdracht 1 Welkom bij LinKk! Dit is het verwerkingskatern dat bij het eerste LinKk-tijdschrift

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 379 novimber 2014 1

DOARPSNIJS Nûmer 379 novimber 2014 1 DOARPSNIJS Nûmer 379 novimber 2014 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

Uitgave: Stifting Nijkleaster, Wirdum 2010 eerste druk

Uitgave: Stifting Nijkleaster, Wirdum 2010 eerste druk Uitgave: Stifting Nijkleaster, Wirdum 2010 eerste druk Auteur: Ds. Hinne Wagenaar Wirdum Tekstbijdrage: Stifting Nijkleaster Vormgeving: Romke Lemstra BA32 Heerenveen Druk: ABN AMRO Ferline jier ha we

Nadere informatie

de Moanne algemien-kultureel opinybled mei Trotwaer 1 4,50 Yn dit nûmer

de Moanne algemien-kultureel opinybled mei Trotwaer 1 4,50 Yn dit nûmer de Moanne algemien-kultureel opinybled mei Trotwaer literer tydskrift sunt 1969 JIERGONG 2 NUMER 9/10 DESIMBER 2003 1 4,50 9 10 Yn dit nûmer 8 24 2 Redaksje 3 Gryt van Duinen, Fan Beuys oant Aldi 8 Marita

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO 2015

Correctievoorschrift HAVO 2015 Correctievoorschrift HAVO 2015 tijdvak 1 Fries Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores 6 Bronvermeldingen

Nadere informatie

Jannewaris 169 Nûmer 1/ 2015 Fiifentritichste Jiergong. Redaksje: Baudy Cuperus-Sijtsma Grienewei 34 Tel. 242048 baudycuperus@knid.

Jannewaris 169 Nûmer 1/ 2015 Fiifentritichste Jiergong. Redaksje: Baudy Cuperus-Sijtsma Grienewei 34 Tel. 242048 baudycuperus@knid. Jannewaris 169 Nûmer 1/ 2015 Fiifentritichste Jiergong Redaksje: Baudy Cuperus-Sijtsma Grienewei 34 Tel. 242048 baudycuperus@knid.nl Dieta Holwerda (Lay-out) Langgrousterwei 12 Tel. 242212 dieta@knid.nl

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 361 maart 2013 1

DOARPSNIJS Nûmer 361 maart 2013 1 DOARPSNIJS Nûmer 361 maart 2013 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 367 oktober 2013 1

DOARPSNIJS Nûmer 367 oktober 2013 1 DOARPSNIJS Nûmer 367 oktober 2013 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

Poppenwierster courant

Poppenwierster courant Poppenwierster courant September/ oktober 2015, Jaargang 24 nr. 3 Plaatselijk Belang Poppenwier Beste Dorpsgenoten, De zomer is alweer voorbij. En wat een prachtige zomer! In Poppenwier druiste het weer

Nadere informatie

LITURGY FRYSKE TSJINST MARTINYTSJERKE BOALSERT 3 APRIL 2016

LITURGY FRYSKE TSJINST MARTINYTSJERKE BOALSERT 3 APRIL 2016 LITURGY FRYSKE TSJINST MARTINYTSJERKE BOALSERT 3 APRIL 2016 FOARGONGER: DS. GERRIT GROENEVELD OARGELIST: 1 Wolkom en meidielingen Yntochtsliet = Psalm 98: 1 en 3 1) Lit no in nije lofsang hearre, in liet

Nadere informatie

beeld op het noorden beelden van Jan Ketelaar

beeld op het noorden beelden van Jan Ketelaar beeld op het noorden beelden van Jan Ketelaar beeld op het noorden Jan Ketelaar (Hoogezand Sappemeer 1958) heeft zijn opleiding gevolgd aan de Kunstacademie Minerva te Groningen. In 2002 is hij afgestudeerd

Nadere informatie

DOARPSNIJS Nûmer 377 septimber 2014 1

DOARPSNIJS Nûmer 377 septimber 2014 1 DOARPSNIJS Nûmer 377 septimber 2014 1 KOLOFON Doarpsnijs is in útjefte fan de Feriening foar Doarpsbelang Nijemardum en ferskynt op elke lêste tongersdei fan de moanne. It earste krantsje kaam út yn april

Nadere informatie

Jierferslach. Omrop Fryslân

Jierferslach. Omrop Fryslân Jierferslach 2010 Omrop Fryslân 1 Produksje Foto s Opmaak Drukkerij Korreksjewurk Omrop Fryslân, Ljouwert Dirk Jan Haarsma Omrop Fryslân, Ljouwert Van der Eems, Easterein Taalwurk Fryslân, Grou 2 YnhAld

Nadere informatie

Ochtendgebed op 14 Juni 2015 tweede zondag na Trinitatis, Greidhoekedei.

Ochtendgebed op 14 Juni 2015 tweede zondag na Trinitatis, Greidhoekedei. Regenboog van Marc Chagall Ochtendgebed op 14 Juni 2015 tweede zondag na Trinitatis, Greidhoekedei. zingen voor de dienst: Welkom, mededelingen Stil gebed, Hymne/morgenlied : Lied 216 Dit is een morgen

Nadere informatie

po@dium in persoanlik moanneblêd fan Bennie Huisman

po@dium in persoanlik moanneblêd fan Bennie Huisman po@dium in persoanlik moanneblêd fan Bennie Huisman blz. 2: Skuorre blz. 3: O son, where art thou...? blz. 8: Hendrik Bulthuis, de schepper van de BM-er blz. 13: Underweis (2) Skuorre voor de nederlandse

Nadere informatie

Ut de Smidte. 40 jier yn tsjinst

Ut de Smidte. 40 jier yn tsjinst 45ste jiergong / nûmer 1-2 - / juny 2011 / ferskynt 4 x yn t jier Ut de Smidte 60ste edysje De 60ste edysje fan it Genealogysk Jierboek is útkaam en befettet sân bydragen. 3 Rembrandt 4-5 Frysk yn Hollân

Nadere informatie

Steatekommisje Lân, Loft en Wetter

Steatekommisje Lân, Loft en Wetter Steatekommisje Lân, Loft en Wetter Datum gearkomste: 9 april 08 Wurklistpunt: 3 STEATEKOMMISJE LAN, LOFT EN WETTER 10 Ferslach fan de gearkomste op 5 maart 08 yn it Doarpshûs fan Seisbierrum. Oanwêzich:

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO 2013

Correctievoorschrift VWO 2013 Correctievoorschrift VWO 2013 tijdvak 1 Fries Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden scores 6 Bronvermeldingen

Nadere informatie

Jannewaris 154 Nûmer 1/ 2012 Twaentritichste Jiergong. Redaksje: Dieta Holwerda (Lay-out) Langgrousterwei 12 Tel. 242212 dieta@knid.

Jannewaris 154 Nûmer 1/ 2012 Twaentritichste Jiergong. Redaksje: Dieta Holwerda (Lay-out) Langgrousterwei 12 Tel. 242212 dieta@knid. Jannewaris 154 Nûmer 1/ 2012 Twaentritichste Jiergong Redaksje: Dieta Holwerda (Lay-out) Langgrousterwei 12 Tel. 242212 dieta@knid.nl Pieter Hoogland De Lyts Ein 37 Tel. 241284 info@hooglandverhuur.nl

Nadere informatie

De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 37 ste jiergong nûmer 9 maaie 2006

De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 37 ste jiergong nûmer 9 maaie 2006 De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 37 ste jiergong nûmer 9 maaie 2006 Meidielingsblêd fan: Doarpsbelangen, Oranje feriening, Krite It Pompeblêd, Muzykfer. Excel-sior, Martens Cantorij, Herv. en Geref.

Nadere informatie

\^/ETTERSKIP FRYSLÂN

\^/ETTERSKIP FRYSLÂN {ltt'" \^/ETTERSKIP FRYSLÂN Bugel Hajema Adviseurs T.a.v. de heer P.W. Rienstra Balthasar Bekkerwei 76 8914 BE LEEUWARDEN Leeuwarden, 1 5 november 201 1 Bijlage(n): 2 Ons kenmerk: WFNI l 15813 Tel: 058-292

Nadere informatie

Buitengewoon ambtenaren van de burgerlijke stand in de gemeente Kollumerland c.a. (BABS)

Buitengewoon ambtenaren van de burgerlijke stand in de gemeente Kollumerland c.a. (BABS) Buitengewoon ambtenaren van de burgerlijke stand in de gemeente Kollumerland c.a. (BABS) Even voorstellen Henny Bosscha-van der Veen Woonplaats: Visvliet Geboortejaar: 1949 vrijwilligerswerk Nederlands,

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO. Fries 1 en Fries 1,2. Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Tijdvak 1. Begin

Correctievoorschrift HAVO. Fries 1 en Fries 1,2. Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs. Tijdvak 1. Begin Fries 1 en Fries 1,2 Correctievoorschrift HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs 20 04 Tijdvak 1 400015-1-2c Begin Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels

Nadere informatie

Bruinsma s Bakkerij De Echte Bakker Skans 2 Winsum Tel. 0517-34 14 54

Bruinsma s Bakkerij De Echte Bakker Skans 2 Winsum Tel. 0517-34 14 54 1 Bruinsma s Bakkerij De Echte Bakker Skans 2 Winsum Tel. 0517-34 14 54 DE GROOTSTE KEUS IN: BROOD KOEK BANKET en.... GEBAK KIJK EENS WAT VAKER IN DE SPIEGEL * Nieuwe en gebruikte fietsen * Luxe en huishoudelijke

Nadere informatie

de Moanne algemien-kultureel opinybled mei Trotwaer 1 4,50 Kolofon Yn dit nûmer

de Moanne algemien-kultureel opinybled mei Trotwaer 1 4,50 Kolofon Yn dit nûmer de Moanne algemien-kultureel opinybled mei Trotwaer JIERGONG 2 NUMER 6 JULY 2003 6 literer tydskrift sunt 1969 1 4,50 Kolofon Yn dit nûmer De Moanne, algemien-kultureel opinyblêd (mei Trotwaer, literêr

Nadere informatie

Friese taal schrijfvaardigheid

Friese taal schrijfvaardigheid Staatsexamen VMBO TL 2016 Nederl Friese taal schrijfvaardigheid Tijdvak 1 Vrijdag 27 mei 13.30 15.00 uur College-examen schriftelijk Opgavenboekje 1 / 5 Schriftelijk college-examen schrijfvaardigheid Friese

Nadere informatie

Verslag behorende bij de raadsvergadering van de gemeente Skarsterlân, gehouden op woensdag 27 maart 2013 vanaf 20.00 uur in het gemeentehuis te Joure

Verslag behorende bij de raadsvergadering van de gemeente Skarsterlân, gehouden op woensdag 27 maart 2013 vanaf 20.00 uur in het gemeentehuis te Joure Verslag behorende bij de raadsvergadering van de gemeente Skarsterlân, gehouden op woensdag 27 maart 2013 vanaf 20.00 uur in het gemeentehuis te Joure Aanwezig: De raadsleden: de dames en heren L. Boelsma-Hoekstra

Nadere informatie

Jrg. 3 2007 Nr. 1. Theun de Vries 6. J.J. Kalma 10. Fryske kentekens 16

Jrg. 3 2007 Nr. 1. Theun de Vries 6. J.J. Kalma 10. Fryske kentekens 16 Jrg. 3 2007 Nr. 1 Theun de Vries 6 J.J. Kalma 10 Fryske kentekens 16 Begjin jannewaris waarden de goed 800 skriften fan de dichter Obe Postma (1868-1963) dy t by de Fryske Akademy wiene, oerdroegen oan

Nadere informatie

Jaargang 10, 2006. Stifting ArgHis. Klaaikluten. Nijsbrief fan de Stifting ArgHis

Jaargang 10, 2006. Stifting ArgHis. Klaaikluten. Nijsbrief fan de Stifting ArgHis Jaargang 10, 2006 1 Klaaikluten Nijsbrief fan de Stifting ArgHis 1 COLOFON Foarôfwurd Klaaikluten verschijnt enkele malen per jaar en wordt uitgegeven door de Stifting ArgHis: ARGEOLOGYSK-HISTOARYSKE RUNTE

Nadere informatie

OANFALSPLAN FRYSK. Nei in fersterking fan de posysje fan it Frysk yn alle maatskiplike domeinen

OANFALSPLAN FRYSK. Nei in fersterking fan de posysje fan it Frysk yn alle maatskiplike domeinen 1 OANFALSPLAN FRYSK Nei in fersterking fan de posysje fan it Frysk yn alle maatskiplike domeinen Skriuwers: drs. P. Bergsma (Pedagogysk Wurkferbân fan de Fryske Akademy) dr. J. van der Bij (Ried fan de

Nadere informatie

Dodenherdenking 04 mei Bij het graf van William Robert Fisher en Corneslis op het kerkhof van de Sint Martinuskerk in Wirdum (Fr).

Dodenherdenking 04 mei Bij het graf van William Robert Fisher en Corneslis op het kerkhof van de Sint Martinuskerk in Wirdum (Fr). . Bij het graf van William Robert Fisher en Corneslis op het kerkhof van de Sint Martinuskerk in Wirdum (Fr). De ceremonie begint met het geluid van overvliegende vliegtuigen. Zo moet het geklonken hebben

Nadere informatie

Braakballen pluizen van de kerkuil

Braakballen pluizen van de kerkuil Braakballen pluizen van de kerkuil Inleiding Welkom bij het project braakballen pluizen van de kerkuil. De kerkuil is een prachtige uil, het is een echte vogel van de nacht, die zich overdag niet laat

Nadere informatie

Beschrijving ochtend programma (voor iedereen)

Beschrijving ochtend programma (voor iedereen) Beschrijving ochtend programma (voor iedereen) Natuer/Natuur Tijdens het ochtendprogramma "Natuer" gaan de leerlingen zich verdiepen in de Nederlandse (dus ook Fryske) natuur. Zij gaan in 4 groepen aan

Nadere informatie

Doarpskrante Mûnein en Readtsjerk

Doarpskrante Mûnein en Readtsjerk Maart 2016 Ut de 2 Doarpen Jiergong 20 Nr. 81 Doarpskrante Mûnein en Readtsjerk MAAITIIDSNUMER 2016 Ut de 2 Doarpen 2 Mûnein/Readtsjerk Redaksjoneel Piet de Vries It is wer maaitiid en sa as jimme fan

Nadere informatie

Samenvatting / Gearfetting bidbook Lwd2018. De toekomst van Leeuwarden 2018 De takomst van Ljouwert 2018

Samenvatting / Gearfetting bidbook Lwd2018. De toekomst van Leeuwarden 2018 De takomst van Ljouwert 2018 Samenvatting / earfetting bidbook Lwd2018 De toekomst van Leeuwarden 2018 De takomst van Ljouwert 2018 02 samenvatting gearfetting bidbook lwd2018 03 Culturele Hoofdstad van Europa Misschien bent u het

Nadere informatie

Jrg. 6 2010 Nr. 3. Ofskied foarsitter Freonen 6 Tiny Mulder ferstoarn 8 Smallingerland op de kaart 16

Jrg. 6 2010 Nr. 3. Ofskied foarsitter Freonen 6 Tiny Mulder ferstoarn 8 Smallingerland op de kaart 16 Jrg. 6 2010 Nr. 3 Ofskied foarsitter Freonen 6 Tiny Mulder ferstoarn 8 Smallingerland op de kaart 16 Het sextant van Metius (rechts) gemonteerd op een driepoot, met in het midden een groot astrolabium.

Nadere informatie

Neem de bank altijd met je mee.

Neem de bank altijd met je mee. P dec. jan. 2009 Neem de bank altijd met je mee. Stap voor meer informatie binnen bij de Rabobank www.rabobank.nl/mobiel 5 Colofon Dorpsblad It Havenpypke 40 e jaargang nr. 228 dec. - jan. 2009 Verschijnt

Nadere informatie

P r e e k e n l i t u r g i e. * Zingen Goedemorgen, welkom allemaal overgaand in Eigen wize, eigen wei

P r e e k e n l i t u r g i e. * Zingen Goedemorgen, welkom allemaal overgaand in Eigen wize, eigen wei * Mededelingen en aansteken van de kaars * Bemoediging en groet P r e e k e n l i t u r g i e Doopsgezinde Gemeente Leeuwarden 30 augustus 2015 Voorganger: Tjitske Hiemstra Organist: Gerben Bergstra; Bijbellezing:

Nadere informatie

MR/ Ouderraad it Pertoer

MR/ Ouderraad it Pertoer Nieuwsbrief MR/ Ouderraad it Pertoer November 2016 In dit nummer Ouders, bedankt!! Wat doet de MR Voorstellen ouders in de MR en OR Beste ouders. Schooljaar 2015-2016 - nr. 2 Ouders, bedankt! Bij deze

Nadere informatie

mienskip@kimswerd.com

mienskip@kimswerd.com mienskip@kimswerd.com OM E TOER Herfst Op het moment dat deze Om e toer geschreven werd, leek dat seizoen nog een heel eind weg want 20 september en temperaturen van 24 tot 28 graden is moeilijk met elkaar

Nadere informatie

Yn dizze skille û.o.:

Yn dizze skille û.o.: Jannewaris 164 Nûmer 1/ 2014 Fjouwerentritichste Jiergong Redaksje: Baudy Cuperus-Sijtsma Grienewei 34 Tel. 242048 baudycuperus@knid.nl Dieta Holwerda (Lay-out) Langgrousterwei 12 Tel. 242212 dieta@knid.nl

Nadere informatie

Verzet tegen het verminderen van het aantal volksvertegenwoordigers

Verzet tegen het verminderen van het aantal volksvertegenwoordigers Nummer:,. X 201200336 Ontvangstdatum: 2 MRT tytsjerksteradiel r s n b g e Het bestuur van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten Postbus 30435 2500 GK DEN HAAG Burgum, 29 februari 2012 VERZONDEN 1.03,12

Nadere informatie

BESLUTELIST FAN DE GEARKOMSTE FAN DE RIE FAN MENAMERADIEL Tongersdei 28 maaie 2015

BESLUTELIST FAN DE GEARKOMSTE FAN DE RIE FAN MENAMERADIEL Tongersdei 28 maaie 2015 BESLUTELIST FAN DE GEARKOMSTE FAN DE RIE FAN MENAMERADIEL Tongersdei 28 maaie 2015 Oanwêzich Foarsitter : de hear T. van Mourik Griffier : mefrou W. Bruinsma P.v.d.A. : mefrou M. van der Meer en de hear

Nadere informatie

MR.WALLACE BLACKBOXRED COSMIC U XIGATZE EINSTEINBARBIE HALLO VENRAY MAGICAL MYSTERY TOUR - BEATLES TRIBUTE

MR.WALLACE BLACKBOXRED COSMIC U XIGATZE EINSTEINBARBIE HALLO VENRAY MAGICAL MYSTERY TOUR - BEATLES TRIBUTE SWIMBADTERREIN WOMMELS fanof 17.00 foar mar bist al C8 binnen! AC/DC-TRIBUTE CRAZY/DAISY MR.WALLACE BLACKBOXRED COSMIC U XIGATZE EINSTEINBARBIE HALLO VENRAY MAGICAL MYSTERY TOUR - BEATLES TRIBUTE FEMMES

Nadere informatie

Van de redactie. 31e jiergong - nûmer 151 - novimber 2013

Van de redactie. 31e jiergong - nûmer 151 - novimber 2013 31e jiergong - nûmer 151 - novimber 2013 Van de redactie Naar aanleiding van onze oproep in de vorige uitgave van De Twa Doarpen hebben we een aantal mooie foto s ontvangen. Twee daarvan prijken op de

Nadere informatie

Marsumer fan it jier Achte oanwêzigen, bêste minsken,

Marsumer fan it jier Achte oanwêzigen, bêste minsken, Marsumer fan it jier 2011 Achte oanwêzigen, bêste minsken, It is wer safier. Wy binne takaam oan de Marsumer fan it jier 2011! Salang der in Aldjiersoertinking is, salang sil der ek in Marsumer fan it

Nadere informatie

Doarpslibben Ryptsjerk Winter 2010-2011. Fan de redaksje

Doarpslibben Ryptsjerk Winter 2010-2011. Fan de redaksje Doarpslibben Ryptsjerk Winter 2010-2011 Colofon De doarpskrante is in inisjatyf fan doarpsbelang en wurdt troch har finansjeel stipe De krante wurdt fergees by leden besoarge en komt fjouwer kear yn it

Nadere informatie

Herfstvakantie: 15 t/m 23 oktober 25-10: Jelle (2004) teamvergadering 27-10: signaaldictee blok 2 bovenbouw (proefdictee)

Herfstvakantie: 15 t/m 23 oktober 25-10: Jelle (2004) teamvergadering 27-10: signaaldictee blok 2 bovenbouw (proefdictee) Oktober 2011: 3-10: luizencontrole: de tweede ronde oud papier: Auke, Marius, Wouter, Jappie 5-10: informatieavond start Kinderboekenweek (5 t/m 15 oktober) Meester Tjitte viert zijn verjaardag 6-10: eerste

Nadere informatie

Meartaligens yn it deistich libben. Meertaligheid in het dagelijks leven

Meartaligens yn it deistich libben. Meertaligheid in het dagelijks leven Meartaligens yn it deistich libben Hânboek foar meiwurkers fan bernesintra Meertaligheid in het dagelijks leven Handboek voor medewerkers van kindercenta Ynlieding... 3 Blok 1: Folwoeksenen as taalfoarbylden...

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2013 382 Wet van 2 oktober 2013, houdende regels met betrekking tot het gebruik van de Friese taal in het bestuurlijk verkeer en in het rechtsverkeer

Nadere informatie

Ynhâldsopjefte. Gearstalling organen 06. Fasiliteiten 24 8.1 Ynvestearrings 25

Ynhâldsopjefte. Gearstalling organen 06. Fasiliteiten 24 8.1 Ynvestearrings 25 Omrop Fryslân 2013 Produksje: Omrop Fryslân, Ljouwert Opmaak: Joël Puik Fotografy: Julian Lankhorst Drukkerij: Van der Eems, Easterein Korreksjewurk: Taalwurk Fryslân, Grou Kolofon Gearstalling organen

Nadere informatie

Zuid Afrikaans Braai Buffet met Soul Dada

Zuid Afrikaans Braai Buffet met Soul Dada Zuid Afrikaans Braai Buffet met Soul Dada Donderdag 24 en Vrijdag 25 januari 2013 Aanvang 18.30 uur De Pleats, grote zaal Alleen voor Nutleden die gereserveerd hebben Na drie eerdere succesvolle muzikale

Nadere informatie

Deadebetinking 4 maaie 2011.

Deadebetinking 4 maaie 2011. Deadebetinking 4 maaie 2011. It is goed dat wer safolle minsken kommen binne om hjir de slachtoffers te betinken dy t yn de 2 e wrâldoarloch fallen binne yn har striid foar ús frijheid. Tige wolkom! In

Nadere informatie

Bruinsma s Bakkerij De Echte Bakker Skans 2 Winsum Tel. 0517-34 14 54

Bruinsma s Bakkerij De Echte Bakker Skans 2 Winsum Tel. 0517-34 14 54 Bruinsma s Bakkerij De Echte Bakker Skans 2 Winsum Tel. 0517-34 14 54 DE GROOTSTE KEUS IN: BROOD KOEK BANKET en.... GEBAK * Nieuwe en gebruikte fietsen * Luxe en huishoudelijke artikelen * Speelgoed en

Nadere informatie

Deskundig, betrouwbaar en betrokken

Deskundig, betrouwbaar en betrokken april mei 2010 3 Deskundig, betrouwbaar en betrokken jaarrekeningen fi scale adviezen loonadministraties belasting - aangiften bedrijfseconomische adviezen bedrijfsoverdrachten samenwerkingsvormen subsidies

Nadere informatie

De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 37 ste jiergong nûmer 7 maart 2006

De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 37 ste jiergong nûmer 7 maart 2006 De Doarpsomropper fan Skearnegoutum 37 ste jiergong nûmer 7 maart 2006 Meidielingsblêd fan: Doarpsbelangen, Oranje feriening, Krite It Pompeblêd, Muzykfer. Excel-sior, Martens Cantorij, Herv. en Geref.

Nadere informatie

Juny 2015 Ut de 2 Doarpen Jiergong 19 Nr. 78. Doarpskrante Mûnein en Readtsjerk

Juny 2015 Ut de 2 Doarpen Jiergong 19 Nr. 78. Doarpskrante Mûnein en Readtsjerk Juny 2015 Ut de 2 Doarpen Jiergong 19 Nr. 78 Doarpskrante Mûnein en Readtsjerk SIMMERNUMER 2015 Redaksjoneel Akke Damstra-Hansma De earste kear dat ik in stikje skriuwe mei út namme fan de redaksje. Ik

Nadere informatie

STICHTING DOARPSKRANTE TERWISPEL

STICHTING DOARPSKRANTE TERWISPEL STICHTING DOARPSKRANTE TERWISPEL Juni 2011 - Jaargang 41 REDACTIE: Voorzitter Nynke de Visser Harnemoune 1 tel. 463120 Secretariaat Bartsje van der Heide Smidte 50 tel. 463196 Financiën & advertenties

Nadere informatie

DECEMBER 2007. O.a. in dit nummer SKRIUWERS - LABYRINT WIJKPANEL ACTIVITEITEN

DECEMBER 2007. O.a. in dit nummer SKRIUWERS - LABYRINT WIJKPANEL ACTIVITEITEN DECEMBER 2007 O.a. in dit nummer SKRIUWERS - LABYRINT WIJKPANEL ACTIVITEITEN COLOFON Redactie: Anne Glas eindredactie Boudien Noorlander free lance Auke Laskewitz lay out Jappie v.d. Meulen advertenties

Nadere informatie

IK WOL GJIN OARE MEM (Ik wil geen andere moeder)

IK WOL GJIN OARE MEM (Ik wil geen andere moeder) IK WOL GJIN OARE MEM (Ik wil geen andere moeder) In klucht fan ASTRID BAIJS en JAN TOL Fryske oersetting Gurbe Dijkstra TONEELUITGEVERIJ VINK B.V. (Grimas Theatergrime verkoop) Tel: 072-5 11 24 07 E-mail:

Nadere informatie