Historie van melkvee en mineralen.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Historie van melkvee en mineralen. aart.vandenham@wur.nl"

Transcriptie

1 Historie van melkvee en mineralen Aart van den Ham Duurzame ontwikkelingsstrategieën

2 Nederland in Europees mineralenperspectief

3 Nederland in Europees mineralenperspectief

4 Nederland in Europees veebezettingsperspectief

5 Nederland in Europees mineralenperspectief Conclusie Nederland heeft zich in de kijker gespeeld en dat is nog steeds niet over! Op welke wijze?

6 Ontwikkeling van de melkveehouderij Start: achttal deelontwikkelingen van ca 1960 tot ca 2000: Totale melkproductie in Nederland; Kg melk/ha grasland en voedergewassen; Totaal aantal melkkoeien in Nederland; Gemiddelde melkproductie per koe; Gemiddelde bedrijfsomvang in kg melk; Aantal bedrijven met melkvee; Gemiddeld aantal koeien per bedrijf; Arbeidsproductiviteit in kg melk per uur. Daarna een samenvattende sheet van 1960 tot 2010 Dan kort de conclusies..

7 Ontwikkeling van de melkveehouderij

8 Ontwikkeling van de melkveehouderij

9 Ontwikkeling van de melkveehouderij

10 Ontwikkeling van de melkveehouderij

11 Ontwikkeling van de melkveehouderij

12 Ontwikkeling van de melkveehouderij

13 Ontwikkeling van de melkveehouderij

14 Ontwikkeling van de melkveehouderij

15 Ontwikkeling van de melkveehouderij Melkproductie (mln kg Melkkoeien (x Melkproductie/ha Melkproductie/koe Melkkoeien/bedrijf Bedrijven (x ,5 23,5 19,8 Bron: Land- en tuinbouwcijfers; BedrijvenInformatieNet; Productschap Zuivel

16 Ontwikkeling van de melkveehouderij Hoofdtrends: Intensivering, schaalvergroting, specialisatie: In 2010 ten opzichte van 1960: Dubbele melkproductie in Nederland, 2,5 x zoveel melk/ha; Ruim 10 % van het aantal bedrijven. In 2010 ten opzichte van 1985 (1 e jaar na melkquotering : Gelijke melkproductie met 62 % van het aantal dieren; 1,5 keer zoveel melk/koe; 1 / 3 van het aantal bedrijven.

17 Intensivering op hectare- en op dierniveau Kg N/ha grasland % mais van voeropp Kg krachtvoer/koe Kg melk/ha voeropp Kg melk/koe Bron: Land- en tuinbouwcijfers, Informatienet LEI

18 Gevolgen voor het milieu Welke gevolgen had voorgaande ontwikkeling: Mesttoediening: veel in de winter en veel op maïs Hoge stikstofgehalten in grond- en oppervlaktewater Hoge fosfaattoestanden ---- P-verzadiging van de bodem Doelen stellen voor milieu waarna mestwetgeving

19 Begeleidende verschijnselen intensivering Vooral veel mest op maïs, die voor een groot deel in de uitspoelingsgevoelige periode werd toegediend; Hoge nitraatgehalten in grondwater: Maarheeze, : 300 m 3 dunne rundveemest/ha/jr (maïs Nitraatgehalte grondwater : > 600 mg/liter Verhoging fosfaattoestanden (Pw s maïs vaak > 100 Maarheeze, : 300 m 3 dunne rundveemest/ha/jr (maïs Pw in de laag 0-20 cm steeg van 68 naar 146; ook de laag cm werd aanzienlijk verrijkt. Fosfaatverzadigde gronden uitspoeling. Oppervlaktewaterkwaliteit ---- afspoeling en ondiepe uitspoeling van N en P.

20 Bemestingstoestand voor fosfaat op maisland (Alterra rapport Nederland: maisland op alle grondsoorten Percentage monsters zeer laag laag voldoende ruim voldoende vrij hoog hoog aantal gem. 1.0% 7.4% 12.2% 19.5% 17.1% 42.8% st.dev

21 Bemestingstoestand voor fosfaat op grasland (Alterra rapport Nederland: grasland op alle grondsoorten Percentage monsters laag vrij laag voldoende ruim voldoende hoog aantal gem. 2.5% 17.7% 24.8% 32.2% 22.7% st.dev

22 Bemestingstoestand op gras- en maisland Resultaat voor bodemvruchtbaarheid fosfaat: 80 % van het maïsland ruim voldoende of hoog; 55 % van het grasland ruim voldoende of hoog; < 3 % heeft toestand laag of minder. NB in 2010 gaven de landbouwers voor 10% van de grond een lage en voor 20% een neutrale fosfaattoestand op. Voor de fosfaatgebruiksnormen wordt dus voor 70% van de grond uitgegaan van een hoge fosfaattoestand.

23 Fosfaatverzadiging en uitspoeling (Schoumans en Groenendijk [P] (mg / l) Fosfaatverzadiging (%)

24 Fosfaatverzadiging (Schoumans, % van de landbouwgronden heeft de kritieke fosfaatverzadigingsgrens overschreden Vooral in oostelijke en zuidelijke zandgebieden Vooral dus in intensieve gebieden met hoge fosfaatoverschotten

25 Doelen Grondwater: < 50 mg NO3/liter (volksgezondheid Oppervlaktewater: GEP toetswaarde P: 0,22 mg P totaal/l (eutrofiëring GEP toetswaarde N: 2,4 mg N totaal/l (eutrofiëring Ammoniak: 128 kton landelijk in 2010 Broeikasgas: 30% reductie t.o.v. 1990

26 Van doelen naar beleid Mestwetgeving: middel voor milieudoelen Vermindering van verliezen: toedieningstijdstippen Maxima aan gebruik (N-normen, evenwichtsbemesting

27 Start mestwetgeving 1988: Uitrijverbod winterperiode: mestopslag Gebruiksnormen voor fosfaat in dierlijke mest 350 kg /ha/jr voor maisland: vgl gewasafvoer: 75 kg 250 kg/ha/jr voor grasland: vgl gewasafvoer: 90 kg 125 kg/ha/jr voor ov. bouwland: vgl gewasafv.: divers 1991: Emissiearm toedienen van mest: N werking

28 Daarna: aanscherpingen Vanaf 1998: Minas verliesnormen voor stikstof en fosfaat Argusogen van Brussel Vanaf 2006: Gebruiksnormen voor stikstof en fosfaat Voor fosfaat op termijn (2015 naar evenwichtsbemesting met differentiatie ivm verschillen in fosfaattoestand

29 Wat zijn de resultaten Bereikte resultaten in de loop der jaren: Effect op het nationaal stikstof- en fosfaatoverschot; Effect op de bodemoverschotten op melkveebedrijven; Effecten op aanvoerposten; Andere invloeden hierop dan mestbeleid; Ontwikkeling in de regionale bodemoverschotten; Effecten op de waterkwaliteit.

30 Ontwikkeling stikstof- en fosfaatoverschot in Nederland Trend bodemoverschotten Ned. landb. sinds 1970 (CBS) 30

31 Bodemoverschotontwikkeling stikstof melkvee (BIN-LEI 450 N bodemoverschot (kg/ha) Klei Veen Zand

32 Bodemoverschotontwikkeling fosfaat melkvee (BIN-LEI 80 Fosfaatoverschot (kg/ha) Klei Veen Zand

33 Effecten op aanvoerposten (BIN-LEI

34 Ontwikkeling fosfaatbodemoverschotten Overschotten daalden van kg/ha medio jaren negentig tot kg/ha/jr in 2005 maar cumuleren nog; Na een stabilisatie de eerste jaren na 2000 trad, vanaf 2006, een verdere daling op tot ongeveer 12 kg/ha in 2010 doordat, vanaf 2006, ook kunstmestfosfaat in de normering wordt meegeteld.

35 Andere invloeden op vermindering bodemoverschot (LEI Index (1995 = 100) 120,0 100,0 80,0 60,0 N-bodemoverschot, N aanvoer en N prijs N bodemoverschot melkvee N bodemoverschot akkerbouw Aanvoer N kunstmest nationaal 40, Jaar Prijs N kunstmest

36 Andere invloeden op vermindering bodemoverschot (LEI Index (1995 = 100) 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 P 2 O 5- bodemoverschot, - aanvoer en -prijs P2O5 - bodemoverschot melkvee P2O5- bodemoverschot akkerbouw Prijs P2O5- kunstmest 40, Jaar Aanvoer P2O5 kunstmest nationaal

37 Ontwikkeling N-bodemoverschotten (1987 en 1995; BIN-LEI

38 Ontwikkeling N-bodemoverschotten (1987 en 2005; BIN-LEI

39 Ontwikkeling P-bodemoverschotten (1987 en 1995; BIN-LEI

40 Ontwikkeling P-bodemoverschotten (1987 en 2005; BIN- LEI

41 Effecten op waterkwaliteit Effecten op waterkwaliteit: Nitraatgehalten in grondwater P gehalten in oppervlaktewater N gehalten in oppervlaktewater

42 Nitraatgehalte per bedrijfstype (RIVM, 2012) Gem. NO3-concentratie grondwater (mg/l) 42

43 Nitraatgehalte per bedrijfstype (RIVM, 2012) NO3-concentratie grondwater per zandregio (mg/l) 43

44 Nitraatgehalte in grondwater Voor de grondwaterkwaliteit is veel gerealiseerd Veen en klei onder de norm van 50 mg/l Op zand en löss norm onder melkveebedrijven gehaald, nog niet onder akkerbouw-, hokdier- en overige bedrijven, zeker niet in Zand Zuid

45 Aandeel bronnen N-belasting oppervlaktewater (Emissieregistratie, 2012) 45

46 N-belasting oppervlaktewater (RIVM, 2012) Zomergemiddelde slootwater (mg N totaal/l; GEP = 2,4) 46

47 P-belasting oppervlaktewater (RIVM, 2012) Zomergemiddelde slootwater (mg P totaal/l; GEP = 0,22) 47

48 P-concentratie oppervlaktewater Verbetering sinds 1990: N concentraties sterk verbeterd, GEP toetswaarde gemiddeld nog niet gerealiseerd; P concentraties nog weinig verbeterd.

49 N- en P concentratie opp. water per grondsoort Slootwaterkwaliteit (mg N totaal/l, RIVM Regio Winter Zomer GEP-toetswaarde Zand 11,0 5,8 2,4 Klei 5,8 2,4 2,4 Veen 4,1 2,1 2,4 N: klei-veen < GEP, P: zand < GEP in zomer Slootwaterkwaliteit (mg P totaal/l, RIVM Regio Winter Zomer GEP-toetswaarde Zand 0,09 0,20 0,22 Klei 0,27 0,72 0,22 Veen 0,17 0,27 0,22

50 Andere thema s: Ammoniak en broeikas Andere milieuthema s: Ammoniak: veel bereikt met emissiearm toedienen maar beperking stalemissie blijft achter. Maatregelen soms tegengesteld aan die van mineralen, ook qua economie: zie Ammoniakemissie op melkveebedrijven in het BedrijvenInformatieNet Broeikasgassen: methaan = zwaar geval!

51 Ammoniakemissie (NEMA emissieregistr. 2012, LEI bewerk.

52 Broeikasgas melkvee (Mton CO2 eq (LEI, 2013

53 Invloed van de ondernemer Efficiencyverbetering Meer melk per koe Minder krachtvoer Minder meststoffen

54 Melk en voeding (BIN-LEI Ontwikkeling melk/koe/jr en krachtvoer/koe/jr kg/koe/jaar kg melk/koe/jr. (FPCM) kg. krachtv./koe/ jr. Jaar

55 Melk en voeding (BIN-LEI Ontwikkeling hvh krachtvoer/100 kg FPCM 40,0 20,0 0,0 Jaar kg krachtv. /100 kg FPCM kg krachtvoer / kg FPCM

56 Ontwikkeling in de voeding (BIN-LEI Meer melk uit ruwvoer: Meer melk per koe bij gelijkblijvend krachtvoerverbruik Betere ruwvoerkwaliteit Hogere ruwvoeropname Gemiddeld krachtvoerverbruik per 100 kg FPCM (fat and proteïn corrected milk 1975: 40 kg 2010: 24 kg

57 Ontwikkeling kunstmestgebruik (BIN-LEI Kunstmestgebruik melkveehouderij kg/ha/jr Stikstof kunstmest Fosfaat kunstmest Jaar

58 Ontw. kunstmestgebruik melkveebedr. (BIN-LEI Kunstmestgebruik (kg/ha/jr : Stikstof: Fosfaat: In 2010 hogere opbrengst bij zelfde (N of lager (P2O5 kunstmestgebruik dan in 1960: Mestbenutting toegenomen, zeker ook na 1984; Bodem- en groeiomstandigheden verbeterd; Aandachtspunt: bodemkwaliteit en bedrijfsspecifieke bemesting, gerelateerd aan opbrengend vermogen, worden (weer belangrijker.

59 Economie En de economie dan? Kan dat wel, vermindering van de milieudruk en verbetering van het economisch resultaat?

60 Relatieve toegevoegde waarde en milieudruk (CBS-Eurostat-MNP-LEI-bew Toegevoegde waarde N bodem P bodem NH3 lucht broeikasgassen

61 Verschillen tussen bedrijven Grote verschillen tussen bedrijven, ook vergelijkbare. Wat betekent dat? Zo lang er sprake is van verschillen, zijn er mogelijkheden tot verbetering; Bekijk: waar komen die verschillen vandaan en wat leer ik er van? Hoe kan ik mijn bedrijfsresultaten verbeteren?

62 Samenhang intensiteit en N-overschot/ha (LEI, 2007 en 1997 N-bodemoverschot (kg/ha) Intensiteit (kg melk/ha voederoppervlak)

63 Samenhang intensiteit en P 2 O 5 overschot/ha (LEI, 2007 en 1997

64 Spreiding in fosfaatexcretie per GVE melkveebedrijven (LEI, 2009

65 Spreiding in fosfaatexcretie per kg meetmelk (LEI, 2009

66 Spreiding broeikasgasemissie melkvee in kg CO2/kg afgeleverde melk (LEI-BIN

67 Diversiteit Grote verschillen in stikstof- en fosfaatoverschot per hectare bij dezelfde hoeveelheid melk per ha. Ook grote verschillen in excretie per dier en per eenheid product. Ook bij de emissie van ammoniak en broeikasgas zijn er verschillen tussen bedrijven.

68 Zelf de lead nemen en vasthouden! De melkveehouder speelt zelf de grootste rol: Waar zit de motivatie en hoe wordt die benut? Waar zit de melkveehouder zelf met de resultaten van het bedrijf: aan de bovenkant, onderkant, gemiddeld? Wat zijn mogelijkheden voor verbetering? Hoe ga je om met tegenstrijdigheden in doelen tussen verschillende milieuthema s (overschotten stikstof/fosfaat emissie ammoniak; broeikasgas? Welke maatregelen ondersteunen welk thema, welke maatregelen werken welk thema tegen?

69 Waartoe leidt gemotiveerd, doelgericht, zoeken? 400 N-overschot/ha /93 93/94 94/95 95/96 96/97 doelgericht adviesgericht

70 Zelf zoeken naar mogelijkheden vanuit de eigen situatie gedacht Wageningen UR

Uitslag KringloopWijzer

Uitslag KringloopWijzer Uitslag KringloopWijzer Bedrijfspecifieke excretie melkvee Bedrijfs-kringloopscore Jaaropgave : 2014 Omschrijving : plomp 2014 feb15 Naam veehouder : Plomp Agro Vof Straat + huisnummer : Geerkade 10 Postcode

Nadere informatie

Duurzaamheid van melkveebedrijven in Noord-Nederland

Duurzaamheid van melkveebedrijven in Noord-Nederland Duurzaamheid van melkveebedrijven in Noord-Nederland Variatie in milieu-indicatoren tussen bedrijven in opdracht van Greenlincs Juni 2015, Co Daatselaar, Henri Prins en Tanja de Koeijer LEI Report 2015-087

Nadere informatie

Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij

Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij Carin Rougoor en Frits van der Schans CLM Onderzoek en Advies Achtergrond Begin juli 2014 heeft staatssecretaris Dijksma het voorstel voor de

Nadere informatie

Kansen voor mestscheiding

Kansen voor mestscheiding Kansen voor mestscheiding Studiemiddag Inagro 29 maart 2012 Gerjan Hilhorst Livestock Research De Marke Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen

Nadere informatie

Weiden met kringloop wijzer? Blij met een koe in de wei?

Weiden met kringloop wijzer? Blij met een koe in de wei? Weiden met kringloop wijzer? Blij met een koe in de wei? VKNN Bert Philipsen, zomer 2017 De KringloopWijzer Beoordeling van kengetallen II De KLW en Weidegang projecten: Wat is een goed KringloopWijzer

Nadere informatie

Achtergronden Koeien & Kansen - KringloopWijzer

Achtergronden Koeien & Kansen - KringloopWijzer Achtergronden Koeien & Kansen - KringloopWijzer Achtergrond BEX (Koeien &Kansen) Samenwerking binnen K&K Voorgesteld mestbeleid NL- EU Samen inspelen op ontwikkelingen uit markt en maatschappij Kringloop

Nadere informatie

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Kringloopdenken centraal op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Inhoud - Introductie - Duurzame melk en de kringloopwijzer - Wetgeving geeft weinig andere opties - Van kringloopwijzer naar kringloopboer!

Nadere informatie

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie!

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie! Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk!? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari 2017 Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Ruwvoerproductie en economie! KLW Actualiteit: Managementinstrument

Nadere informatie

Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven

Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven Aart Evers, Michel de Haan en Gerjan Hilhorst In 2014 is het mestbeleid behoorlijk gewijzigd. Dit leidt in het algemeen tot meer mestafvoer

Nadere informatie

LMM-nieuws. November Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid

LMM-nieuws. November Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid LMM-nieuws jaargang 6, nr 3 november 2013 LMM-nieuws Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid November 2013 In dit nummer o.a. 2 Interview met Frank van der Schriek 4 Waterkwaliteit op landbouwbedrijven met

Nadere informatie

Nitraatuitspoeling en stikstofoverschot op de bodembalans: verschillen tussen regio s en tussen gewassen.

Nitraatuitspoeling en stikstofoverschot op de bodembalans: verschillen tussen regio s en tussen gewassen. Evaluatie Meststoffenwet Vraag 12 Ex Post A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 372 BA Bilthoven www.rivm.nl KvK Utrecht 3276683 T 3 274 91 11 F 3 274 29 71 info@rivm.nl Nitraatuitspoeling

Nadere informatie

Mineralenmanagement en economie op melkveebedrijven

Mineralenmanagement en economie op melkveebedrijven Mineralenmanagement en economie op melkveebedrijven Gegevens uit de praktijk Colofon In deze brochure wordt de diversiteit op melkveebedrijven beschreven op het gebied van mineralenmanagement in relatie

Nadere informatie

Meer zicht op de cijfers

Meer zicht op de cijfers Meer zicht op de cijfers Analyse technische en economische resultaten K&K bedrijven in vergelijking met andere praktijkbedrijven November 2001 Rapport 8 Koeien & Kansen; Pioniers duurzame melkveehouderij

Nadere informatie

Ammoniakreductie, een zaak van het gehele bedrijf

Ammoniakreductie, een zaak van het gehele bedrijf Ammoniakreductie, een zaak van het gehele bedrijf Pilotveehouder Henk van Dijk Proeftuinadviseur Gerrit de Lange Countus Accountants Proeftuin Natura 2000 Overijssel wordt mede mogelijk gemaakt door: 8

Nadere informatie

Resultaten Koeien & Kansen en De Marke

Resultaten Koeien & Kansen en De Marke Grasland, bouwland en bodemkwaliteit Resultaten Koeien & Kansen en De Marke Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen UR en adviesdiensten. De

Nadere informatie

Leidt Europese mestbeleid tot knelpunten voor de bodem?

Leidt Europese mestbeleid tot knelpunten voor de bodem? Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Leidt Europese mestbeleid tot knelpunten voor de bodem? Kennisdag Mest & 1 december

Nadere informatie

Uitslag KringloopWijzer

Uitslag KringloopWijzer Uitslag KringloopWijzer Bedrijfspecifieke excretie melkvee Bedrijfs-kringloopscore Jaaropgave : 2015 Omschrijving : Kringloopwijzer 2015 - Plomp Agro VOF Naam veehouder : Plomp Agro VOF Straat + huisnummer

Nadere informatie

Bodemoverschot 9% lager dan de norm

Bodemoverschot 9% lager dan de norm Bodemoverschot 9% lager dan de norm Resultaten KringloopWijzers Vruchtbare Kringloop Achterhoek/Liemers 2013-2015 Gerjan Hilhorst (WUR De Marke) Samenvatting In het project Vruchtbare Kringloop Achterhoek/Liemers

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding. IN DEZE EDITIE april 2015

Inhoud. Inleiding. IN DEZE EDITIE april 2015 IN DEZE EDITIE april 2015 Inhoud Inleiding... 1 Nitraatconcentratie daalt meer dan het stikstofoverschot... 3 Veel derogatiebedrijven gebruikten kunstmestfosfaat in 2012... 5 De waterkwaliteit van verschillende

Nadere informatie

Teelthandleiding wettelijke regels

Teelthandleiding wettelijke regels Teelthandleiding 4.14 wettelijke regels 4.14 Wettelijke regels... 1 2 4.14 Wettelijke regels Versie: april 2016 De belangrijkste wettelijke regels over het gebruik van meststoffen staan in de Meststoffenwet,

Nadere informatie

Tempel A D V I E S. Agrarisch adviesbureau. in Lunteren. Ir. FCA van den Tempel Tel

Tempel A D V I E S. Agrarisch adviesbureau. in Lunteren. Ir. FCA van den Tempel Tel Agrarisch adviesbureau in Lunteren Bestemmingsplannen Vergunningen Bedrijfsplannen Mestwetgeving Subsidies Gecombineerde opgaven Pachtzaken Etc. Ir. FCA van den Tempel Tel. 0318-478807 WWW.TEMPELADVIES.NL

Nadere informatie

Grondgebonden melkveehouderij

Grondgebonden melkveehouderij Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Grondgebonden melkveehouderij Frits van der Schans Eric Hees Carin Rougoor Nadere informatie: 06 5380 5381 / fvanderschans@clm.nl Vragen mbt grondgebondenheid

Nadere informatie

Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna

Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna W.J. Willems (PBL) & J.J. Schröder (PRI Wageningen UR) november 2013 Sinds 2010 is de gebruiksnorm

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

LMM-nieuws. Januari 2012. Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid

LMM-nieuws. Januari 2012. Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid LMM-nieuws jaargang 5, nr 1 januari 2012 LMM-nieuws Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid Januari 2012 In dit nummer 2 Interview met Alex en Henk Boersma 4 Kenmerken van derogatiebedrijven 5 Greppelwaterbemonstering

Nadere informatie

Mestbeleid in Nederland

Mestbeleid in Nederland Mestbeleid in Nederland Harm Smit Senior beleidsmedewerker Ministerie van Economische Zaken, DG AGRO Inhoud 1. Mest van Nederland a. Productie b. Gebruik 2. Beleidsontwikkelingen a. Vijfde Actieprogramma

Nadere informatie

Rekenmodel grondgebondenheid behorende bij de AMvB Verantwoorde groei melkveehouderij

Rekenmodel grondgebondenheid behorende bij de AMvB Verantwoorde groei melkveehouderij Rekenmodel grondgebondenheid behorende bij de AMvB Verantwoorde groei melkveehouderij 1. Inleiding Met de Wet verantwoorde groei melkveehouderij (in werking getreden op 1 januari 2015) is het begrip melkveefosfaatoverschot

Nadere informatie

AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij. 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland

AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij. 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland Terminologie Onderwerpen Achtergronden mestverwerkingsplicht Achtergronden Melkveewet AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij

Nadere informatie

KringloopWijzer. BEC de koolstofkringloop bedrijfsspecifiek in beeld Michel de Haan & Roselinde Goselink

KringloopWijzer. BEC de koolstofkringloop bedrijfsspecifiek in beeld Michel de Haan & Roselinde Goselink KringloopWijzer BEC de koolstofkringloop bedrijfsspecifiek in beeld Michel de Haan & Roselinde Goselink de KringloopWijzer Overeenkomst KringloopWijzer: bedrijf scoren 1. - voeding/excretie N, P 2. -

Nadere informatie

OVEREENKOMST. Verbeteren mineralenefficiëntie van melkveebedrijven via KringloopWijzer

OVEREENKOMST. Verbeteren mineralenefficiëntie van melkveebedrijven via KringloopWijzer OVEREENKOMST Verbeteren mineralenefficiëntie van melkveebedrijven via KringloopWijzer Van 1 januari 2014 tot 1 januari 2016 zijn de volgende afspraken van kracht tussen: - De Nederlandse Zuivelorganisatie,

Nadere informatie

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 0 Experts verwachten een volumegroei van ~20% tot 2020 door het afschaffen van de quota... Nederlandse melkproductie (mln kg/jaar) 14,000

Nadere informatie

Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd

Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd De gemeente Utrecht verpacht gronden aan drie agrarische bedrijven op het landgoed Amelisweerd. Dit betreft de gangbare melkveebedrijven van Van Dijk

Nadere informatie

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Resultaten Systeemonderzoek Vredepeel geven aan: Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Themadag NBV, Wageningen, 8 november 2013 Janjo de Haan Nieuw mestbeleid

Nadere informatie

Kringloopmanagement KRINGLOOPMANAGEMENT. Waarom Kringloopmanagement Ontwikkelingsperspectief melkveehouders

Kringloopmanagement KRINGLOOPMANAGEMENT. Waarom Kringloopmanagement Ontwikkelingsperspectief melkveehouders Kringloopmanagement Waarom! KRINGLOOPMANAGEMENT VAB-expeditie: Aan de slag met de 16 oktober 2014 Jaap Gielen Management informatie - Benchmark Rekenmodel Balansen Achtergronden Kabinetsreactie op toekomstig

Nadere informatie

Mestbeleid 2014 begint nu

Mestbeleid 2014 begint nu Mestbeleid 2014 begint nu Kees van Ham DLV Intensief Advies BV 06 26 54 80 10 k.van.ham@dlv.nl Mestbeleid 2014 Programma: Nieuwe beleid Productie Nederland Gebruiksnormen fosfaat en stikstof Verwerkingsplicht

Nadere informatie

Gedetailleerde doelen Duurzame Zuivelketen

Gedetailleerde doelen Duurzame Zuivelketen Gedetailleerde doelen Duurzame Zuivelketen Inleiding Via de Duurzame Zuivelketen streven zuivelondernemingen (NZO) en melkveehouders (LTO) gezamenlijk naar een toekomstbestendige en verantwoorde zuivelsector.

Nadere informatie

CRV Mineraal Bedrijfsspecifieke excretie

CRV Mineraal Bedrijfsspecifieke excretie Bedrijfsspecifieke excretie In samenwerking met: Verwerkingsdatum 27/05/14 blad 1/3 Voergegevens Voorraad begin Hoeveelheid VEM Re (g) N (g) P (g) 425960 Graskuil 160 pakken 140* 39810 890 187.5 30.0 4.1

Nadere informatie

Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd

Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd Samenvatting duurzaamheidscans bedrijven Amelisweerd De gemeente Utrecht verpacht gronden aan drie agrarische bedrijven op het landgoed Amelisweerd. Dit betreft de gangbare melkveebedrijven van Van Dijk

Nadere informatie

Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland. C. Rougoor, F. van der Schans (CLM)

Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland. C. Rougoor, F. van der Schans (CLM) 882 Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland C. Rougoor, F. van der Schans (CLM) Ontwikkelingsruimte melkveebedrijven West-Nederland Auteurs: Publicatienummer: Carin Rougoor, Frits van der Schans

Nadere informatie

Bemesting en bodemoverschotten van stikstof en fosfaat

Bemesting en bodemoverschotten van stikstof en fosfaat Bemesting en bodemoverschotten van stikstof en fosfaat -214 Evaluatie Meststoffenwet 216: deelrapport ex post Henri Prins, Co Daatselaar en Tanja de Koeijer Bemesting en bodemoverschotten van stikstof

Nadere informatie

Mest Mineralen Kringloopwijzer

Mest Mineralen Kringloopwijzer Mest Mineralen Kringloopwijzer 24 november 2015 Studieclub Rundveehouderij Beers-Haps Toon van der Putten Optimus advies 0412-622005 www.optimus-advies.nl even voorstellen Beroepsmatige achtergrond: Landbouwkundig

Nadere informatie

Mestbeleid. Stelsel van verplichte mestverwerking. 13 januari 2014. Joke Noordsij. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Mestbeleid. Stelsel van verplichte mestverwerking. 13 januari 2014. Joke Noordsij. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Mestbeleid Stelsel van verplichte mestverwerking 13 januari 2014 Joke Noordsij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland 1 Inhoud Wat hebben we nu aan mestbeleid Wat gaat er veranderen Stelsel verplichte

Nadere informatie

LMM e-nieuws april 2012

LMM e-nieuws april 2012 Inhoud LMM e-nieuws april 2012... 2 Optimalisatie van het basismeetnet... 2 Verhuizing van het analytisch chemisch laboratorium van het RIVM... 4 Akkerbouw in de kleiregio s... 6 Melkvee in de kleiregio

Nadere informatie

Uw resultaat. (m2/100 kg melk) NH3/melkkoe/jaar) melk) 1 / 14

Uw resultaat. (m2/100 kg melk) NH3/melkkoe/jaar) melk) 1 / 14 Uw resultaat Voor de acht verschillende duurzaamheidthema's geeft het octagram het bedrijfsresultaat (bruine vlak) en het gemiddelde van alle bedrijven die meedoen (oranje lijn) in 2012 weer. U kunt aan

Nadere informatie

Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie Resultaten meetjaar 2007in het derogatiemeetnet

Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie Resultaten meetjaar 2007in het derogatiemeetnet RIVM Rapport 680717008/2009 Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie Resultaten meetjaar 2007in het derogatiemeetnet MH Zwart, RIVM GJ Doornewaard, LEI LJM Boumans,

Nadere informatie

Programma 10 november 2015

Programma 10 november 2015 Programma 10 november 2015 Opening voorzitter Groene Uitweg Subsidie (Maike van der Maat) Presentatie 1 (PPP-Agro, Dick Jan Koster) Wat brengt grond op? Wat kan grond kosten? Korte pauze Presentatie 2

Nadere informatie

Benutting van stikstof en fosfor in de Nederlandse landbouw

Benutting van stikstof en fosfor in de Nederlandse landbouw 121 Benutting van stikstof en fosfor in de Nederlandse landbouw Kees Olsthoorn en Norma Fong Publicatiedatum CBS-website: 20-9-2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig

Nadere informatie

Landbouwpraktijk en. waterkwalite. Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie

Landbouwpraktijk en. waterkwalite. Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie Landbouwpraktijk en waterkwalite Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie Resultaten meetjaar 2011 in het derogatiemeetnet Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op

Nadere informatie

Duurzame bemesting: omgeving

Duurzame bemesting: omgeving Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Duurzame bemesting Visie NMI Duurzame bemesting: omgeving Beperking milieubelasting

Nadere informatie

Mestverwerking in De Peel

Mestverwerking in De Peel Mestverwerking in De Peel Mestverwerking Jan van Hoof, Jeanne Stoks, Wim Verbruggen Maart 2012 Agenda Doel van de avond Wat is mest? Wat is het mestprobleem? Waar komt mest vandaan? Hoeveel mest is er?

Nadere informatie

Groeimogelijkheden verkend bij AMvB grondgebonden melkveehouderij

Groeimogelijkheden verkend bij AMvB grondgebonden melkveehouderij Groeimogelijkheden verkend bij AMvB grondgebonden melkveehouderij Eventuele Aart Evers Michel de Haan subtitel Op 29 maart heeft staatsecretaris Sharon Dijksma voorstellen voor de Algemene Maatregel van

Nadere informatie

Stap 1. Ga naar www.koeienenkansen.nl en klik onder het kopje Producten en Tools op Kringloopwijzer.

Stap 1. Ga naar www.koeienenkansen.nl en klik onder het kopje Producten en Tools op Kringloopwijzer. De KringloopWijzer De KringloopWijzer brengt voor een specifiek bedrijf eenvoudig de mineralenkringlopen in beeld. Uit de kringlopen volgen dan weer kringloopscores als excreties van stikstof en fosfaat,

Nadere informatie

Fosfaat, ammoniak en broeikasgassen in de melkveehouderij

Fosfaat, ammoniak en broeikasgassen in de melkveehouderij Fosfaat, ammoniak en broeikasgassen in de melkveehouderij Effecten van maatregelen 2020 Carin Rougoor, Emiel Elferink & Lien Terryn (CLM) m.m.v. Co Daatselaar en Alfons Beldman (LEI) (Hoofdstuk 1) Fosfaat,

Nadere informatie

Hoe haal ik voordeel uit de KringloopWijzer?

Hoe haal ik voordeel uit de KringloopWijzer? Hoe haal ik voordeel uit de KringloopWijzer? NISCOO Heerenveen Zwier van der Vegte, Bedrijfsleider KTC De Marke Het belang van lage verliezen Mineralenverliezen belasten het milieu: Overheid wil dit beperken

Nadere informatie

Project : Vruchtbare Kringloop Achterhoek. Johan Temmink

Project : Vruchtbare Kringloop Achterhoek. Johan Temmink Project : Vruchtbare Kringloop Achterhoek Johan Temmink KringloopWijzer Wat is de KringloopWijzer? Waarom gaan we er mee werken? Hoe gaan we er mee werken? Wat moeten we invullen, welke gegevens hebben

Nadere informatie

ALGEMEEN. 1. Projecttitel Strategieën voor optimale inzet van mest, mestproducten en kunstmesttypen. 2. Programmatitel -

ALGEMEEN. 1. Projecttitel Strategieën voor optimale inzet van mest, mestproducten en kunstmesttypen. 2. Programmatitel - ALGEMEEN 1. Projecttitel Strategieën voor optimale inzet van mest, mestproducten en kunstmesttypen 2. Programmatitel - 3. Onderzoeks-/projectleider en trekker instituut Wageningen UR Livestock Research:

Nadere informatie

Waarde van bodemvruchtbaarheid. Oene Oenema. Wageningen University & Research

Waarde van bodemvruchtbaarheid. Oene Oenema. Wageningen University & Research Waarde van bodemvruchtbaarheid Oene Oenema Wageningen University & Research NBV-bijeenkomst Wageningen, 21-04-2017 Wat is bodemvruchtbaarheid? Twee definities: Productiecapaciteit van de bodem Vermogen

Nadere informatie

Milieukundige gevolgen van aanscherping en differentiatie van fosfaatgebruiksnormen in de landbouw

Milieukundige gevolgen van aanscherping en differentiatie van fosfaatgebruiksnormen in de landbouw Milieukundige gevolgen van aanscherping en differentiatie van fosfaatgebruiksnormen in de landbouw W.J. Chardon M. Pleijter C. van der Salm O.F. Schoumans O. Oenema Alterra-rapport 1571, ISSN 1566-7197

Nadere informatie

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West.

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Wim Honkoop Begeleiding 35 individuele melkveehouders. Al ruim 3 jaar actief in het opstellen en optimaliseren van Kringloopwijzer resultaten.

Nadere informatie

DE KRINGLOOPWIJZER en Grassa!Raffinage

DE KRINGLOOPWIJZER en Grassa!Raffinage DE KRINGLOOPWIJZER en Grassa!Raffinage Kansen voor Gras Bas Aarts (Melkveehouderij Aarts vof) Martijn Wagener (Grassa) 1 Indeling Aanleiding Is er een positief effect van Grassa!raffinage aan te tonen

Nadere informatie

Duurzaamheid in de melkveehouderij

Duurzaamheid in de melkveehouderij Duurzaamheid in de melkveehouderij Kampereiland 15 maart 2012, Alfons Beldman Opbouw presentatie 1. Wat is duurzaamheid? 2. Ontwikkeling duurzaamheid melkveehouderij. 3. Duurzame zuivelketen 4. Kies je

Nadere informatie

Nutriëntenbalans (N & P) in BRP. Wetenschappelijke onderbouwing. CLM Onderzoek en Advies BV

Nutriëntenbalans (N & P) in BRP. Wetenschappelijke onderbouwing. CLM Onderzoek en Advies BV Nutriëntenbalans (N & P) in BRP Wetenschappelijke onderbouwing CLM Onderzoek en Advies BV Culemborg, Juli 2012 Inleiding De nutriëntenbalans brengt de nutriëntenkringloop op een melkveebedrijf in beeld.

Nadere informatie

Vernatten en akkerbouw? Olga Clevering (Praktijkonderzoek Plant en Omgeving) Bram de Vos en Francisca Sival (Alterra)

Vernatten en akkerbouw? Olga Clevering (Praktijkonderzoek Plant en Omgeving) Bram de Vos en Francisca Sival (Alterra) Vernatten en akkerbouw? Olga Clevering (Praktijkonderzoek Plant en Omgeving) Bram de Vos en Francisca Sival (Alterra) Inhoud Vormen van vernatten Modelberekeningen Veldexperimenten Conclusies en discussie

Nadere informatie

Uitslag KringloopWijzer

Uitslag KringloopWijzer Uitslag KringloopWijzer Bedrijfspecifieke excretie melkvee Bedrijfs-kringloopscore Jaaropgave : 2014 Omschrijving : De Marke KLW 2014 Naam veehouder : Melkveeproefbedrijf De Marke Straat + huisnummer :

Nadere informatie

LMM-nieuws. Juni 2012. Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid

LMM-nieuws. Juni 2012. Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid LMM-nieuws jaargang 5, nr 2 juni 2012 LMM-nieuws Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid Juni 2012 In dit nummer o.a. 2 Interview met deelnemers Lia en Marco Smit 4 Hoe vaak en wanneer komen we bij u het

Nadere informatie

Melkveehouderij Lelystad. Frits van der Schans, Lien Terryn

Melkveehouderij Lelystad. Frits van der Schans, Lien Terryn Frits van der Schans, Lien Terryn Analyse van de gebruiksruimte Bij gemeente Lelystad zijn aanvragen gedaan voor omgevingsvergunningen voor zeer grote melkveebedrijven. Daarop wil de gemeente weten of

Nadere informatie

Gevolgen van gebruiksnormen voor de afvoer van mest

Gevolgen van gebruiksnormen voor de afvoer van mest Gevolgen van gebruiksnormen voor de afvoer van mest Analyse Koeien & Kansenbedrijven December 2008 Rapport nr. 52 Colofon Uitgever Animal Sciences Group Postbus 65, 8200 AB Lelystad Telefoon 0320 238 238

Nadere informatie

Het project KringloopWijzer Melkveehouderij

Het project KringloopWijzer Melkveehouderij Het project KringloopWijzer Melkveehouderij Meer informatie, waaronder filmpjes: www.mijnkringloopwijzer.nl Contact: Frans Aarts (frans.aarts@wur.nl) Michel de Haan (michel.dehaan@wur.nl) Achtergrond en

Nadere informatie

Uitslag Kringloopwijzer

Uitslag Kringloopwijzer Uitslag Kringloopwijzer Bedrijfspecifieke excretie melkvee Bedrijfs-kringloopscore Jaaropgave : 2012 Omschrijving : De Marke KW 2012 Naam veehouder : Melkveeproefbedrijf De Marke Straat + huisnummer :

Nadere informatie

Kansen voor de zuivelketen na 2015. Verantwoord blijven ontwikkelen binnen maatschappelijke randvoorwaarden

Kansen voor de zuivelketen na 2015. Verantwoord blijven ontwikkelen binnen maatschappelijke randvoorwaarden Kansen voor de zuivelketen na 2015 Verantwoord blijven ontwikkelen binnen maatschappelijke randvoorwaarden Plan van aanpak voor de zuivelsector d.d. 1 juli 2013 1 Voorwoord Voor u ligt het plan van aanpak

Nadere informatie

Meer eigen ruwvoer = betere kringloopwijzer. John Baars

Meer eigen ruwvoer = betere kringloopwijzer. John Baars Meer eigen ruwvoer = betere kringloopwijzer John Baars Dirksen Management Support Hans Dirksen eigenaar/oprichter Vanaf 1986 melkveehouder (parbme) en DMS (parbme) Vanaf 2000; Begeleiden en ondersteunen

Nadere informatie

Waterberging op landbouwgrond. Bram de Vos (Alterra) Idse Hoving (Praktijkonderzoek Animal Sciences Group)

Waterberging op landbouwgrond. Bram de Vos (Alterra) Idse Hoving (Praktijkonderzoek Animal Sciences Group) Waterberging op landbouwgrond Bram de Vos (Alterra) Idse Hoving (Praktijkonderzoek Animal Sciences Group) Inhoud 1) Veranderend waterbeheer 2) Project Boeren met Water 3) Melkveebedrijf Kerkmeijer 4) Bedrijfsvarianten

Nadere informatie

andbouwpr n waterkwa p landbouw Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2012

andbouwpr n waterkwa p landbouw Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2012 Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven p landbouw aangemeld voor derogatie in 2012 andbouwpr n waterkwa Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie

Nadere informatie

LMM e-nieuws december 2013

LMM e-nieuws december 2013 Inhoud LMM e-nieuws december 2013... 2 Waterkwaliteit op Koeien & Kansen-bedrijven... 2 Stikstofbemesting in 2007-2010 vaak lager dan begin jaren negentig... 5 Milieueffectrapportage 5e actieprogramma

Nadere informatie

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium 2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium Het natriumadvies voor grasland is niet gericht op verhoging van de opbrengst, maar wordt uitsluitend gegeven met het oog op de gezondheidstoestand van het rundvee

Nadere informatie

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen Resultaten uit onderzoek PPO en andere WUR-instituten Willem van Geel, PPO-AGV, 8-11-2012, Bergeijk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving

Nadere informatie

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof

De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl De bodem onder de kringloop Hou rekening met organische stof Marjoleine Hanegraaf

Nadere informatie

Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen. Oene Oenema Wageningen University, Alterra

Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen. Oene Oenema Wageningen University, Alterra Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen Oene Oenema Wageningen University, Alterra Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen Oene Oenema Wageningen University Alterra Nationaal Mestcongres

Nadere informatie

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Presentatie Ing. Jaap Uenk MAB LTO Noord afdeling De Liemers, 3 november 2010 Inhoud presentatie Ontwikkeling mestsituatie in Nederland Ontwikkeling

Nadere informatie

Fosfaatklasse. Grondmonster

Fosfaatklasse. Grondmonster Bijlage 1: Bedrijf & percelen 1.1. BEDRIJFSGEGEVENS Bedrijfsgegevens Opteren voor derogatie Derogatie toegestaan Biologisch Ja Ja Nee 1.2. PERCELEN Perceelsnummer & naam Opp. (ha) Topoperceel Grondsoort

Nadere informatie

Gebruik van de dunne en dikke fractie van rundmest getest op Koeien & Kansen-melkveebedrijven

Gebruik van de dunne en dikke fractie van rundmest getest op Koeien & Kansen-melkveebedrijven Gebruik van de dunne en dikke fractie van rundmest getest op Koeien & Kansen-melkveebedrijven Vooronderzoek December 2011 Rapport nr. 62 Rapport Plant Research International nr. 422 Koeien & Kansen werkt

Nadere informatie

Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie. Resultaten meetjaar 2008 in het derogatiemeetnet

Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie. Resultaten meetjaar 2008 in het derogatiemeetnet Rapport 680717014/2010 M.H. Zwart C.H.G. Daatselaar L.J.M. Boumans G.J. Doornewaard Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie Resultaten meetjaar 2008 in het derogatiemeetnet

Nadere informatie

Effect 5 e Nitraat Actie Programma op de bodembelasting. Berekening bodembelasting voor berekening van de waterkwaliteit

Effect 5 e Nitraat Actie Programma op de bodembelasting. Berekening bodembelasting voor berekening van de waterkwaliteit Effect 5 e Nitraat Actie Programma op de bodembelasting Berekening bodembelasting voor berekening van de waterkwaliteit Tanja de Koeijer en Harry Luesink Effect 5 e Nitraat Actie Programma op de bodembelasting

Nadere informatie

Review excretieforfaits melkvee en jongvee - Uitvoeringsregeling Meststoffenwet

Review excretieforfaits melkvee en jongvee - Uitvoeringsregeling Meststoffenwet Review excretieforfaits melkvee en jongvee - Uitvoeringsregeling Meststoffenwet 28 Augustus 2014 L. Šebek, WUR LR, P. Bikker, WUR LR en C. van Bruggen, CBS 1. Aanleiding Een van de taken van de Commissie

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding. IN DEZE EDITIE juli 2014

Inhoud. Inleiding. IN DEZE EDITIE juli 2014 IN DEZE EDITIE juli 2014 Inhoud Inleiding... 1 Hoge nitraatconcentraties door lage stikstofefficiëntie vollegrondsgroenten... 3 Stikstofoverschot vooral afhankelijk van de bemesting... 5 Betrouwbaarheid

Nadere informatie

Forfaitaire waarden met betrekking tot de veestapel in relatie tot de KringloopWijzer

Forfaitaire waarden met betrekking tot de veestapel in relatie tot de KringloopWijzer Forfaitaire waarden met betrekking tot de veestapel in relatie tot de KringloopWijzer Frans Aarts & Léon Šebek Forfaitaire waarden met betrekking tot de veestapel in relatie tot de KringloopWijzer Frans

Nadere informatie

Onderzoek in kader Pilot Mineralenconcentraten (NL)

Onderzoek in kader Pilot Mineralenconcentraten (NL) Onderzoek in kader Pilot Mineralenconcentraten (NL) Gerard Velthof & Oscar Schoumans Betrokken instellingen: Livestock Research, PPO, LEI, PRI, Alterra & DLV ( > 20 onderzoekers) Launch-event Biorefine

Nadere informatie

Bewerken rundveemest tot kunstmestvervangers; perspectieven voor de melkveehouderij

Bewerken rundveemest tot kunstmestvervangers; perspectieven voor de melkveehouderij juli 2008 rapport 1211.06 Bewerken rundveemest tot kunstmestvervangers; perspectieven voor de melkveehouderij D.J. den Boer T.A. van Dijk H. van der Draai nutriënten management instituut nmi bv postbus

Nadere informatie

Via uitvoer CRV Mineraal kringloopwijzer invullen

Via uitvoer CRV Mineraal kringloopwijzer invullen Handleiding: Via uitvoer CRV Mineraal kringloopwijzer invullen Auteurs: Aart Evers, Michel de Haan, Gerjan Hilhorst, Barend Meerkerk, Jan Voets, Jouke Oenema; Wageningen UR ism PPP agro advies Voor meer

Nadere informatie

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken

Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken Equivalente maatregelen bemesting open teelten Voorstel ingediend door LTO en NAV bij het Ministerie van Economische Zaken De voorgestelde equivalente maatregelen open teelten zijn: A. Opbrengstafhankelijke

Nadere informatie

Landbouwkundige gevolgen van het aanscherpen en differentiëren van fosfaatgebruiksnormen voor de melkveehouderij

Landbouwkundige gevolgen van het aanscherpen en differentiëren van fosfaatgebruiksnormen voor de melkveehouderij Landbouwkundige gevolgen van het aanscherpen en differentiëren van fosfaatgebruiksnormen voor de melkveehouderij H.F.M. Aarts 1, D.J. den Boer 2, J.C. van Middelkoop 3 & J. Oenema 1 1 2 3 Plant Research

Nadere informatie

2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?!

2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?! 2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?! Vic Boeren (06 53407806) Eric Bouwman (06 26544114) november 2014 DLV Dier Groep BV Onafhankelijk, toonaangevend en landelijk werkend adviesbedrijf

Nadere informatie

Productie van dierlijke mest en gebruiksnormen per bedrijfstype, 2004

Productie van dierlijke mest en gebruiksnormen per bedrijfstype, 2004 Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 26 juli 2005 Productie van dierlijke mest en gebruiksnormen per bedrijfstype, 2004 C. van Bruggen Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS. Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016

BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS. Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016 BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016 BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS Opbrengstproeven De Marke en Den Eelder 2015 en 2016 Meting NH 3 emissie De Marke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 037 Mestbeleid Nr. 21 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN Masterplan Mineralenmanagement Meer met minder stikstof De vraagstukken rondom de voedselzekerheid voor een groeiende wereldbevolking en de afnemende

Nadere informatie

Betreft: advies Onderzoeksontheffing fosfaatdifferentiatie voor Koeien & Kansen bedrijven

Betreft: advies Onderzoeksontheffing fosfaatdifferentiatie voor Koeien & Kansen bedrijven Technische commissie bodembescherming Postbus 30947 T 070 339 3034 2500 GX Den Haag E info@tcbodem.nl Aan De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Postbus 20401 2500 EK Den Haag TCB A041(2008)

Nadere informatie

Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij & LTO vakgroep Melkgeitenhouderij. Januari 2014

Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij & LTO vakgroep Melkgeitenhouderij. Januari 2014 Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij & LTO vakgroep Melkgeitenhouderij Januari 2014 Opening Actualiteiten GLB Diergezondheid Q koorts claim Productschap Zuivel Melkprijsvergelijking BZV Bokkenproject

Nadere informatie

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014 Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Studiedag NVTL Weidegang Frits van der Schans 11 maart 2014 Uitnodiging - Wat is weidegang precies? - Hoe belangrijk is het en hoe belangrijk vinden

Nadere informatie

2.2 Grasland met klaver

2.2 Grasland met klaver 2.2 Grasland met klaver Tot grasland met klaver wordt gerekend grasland met gemiddeld op jaarbasis meer dan 10 15 procent klaver. 2.2-1 2.2.1 Grasland met klaver: Kalk In deze paragraaf wordt alleen de

Nadere informatie