DE BESTE VOOR BEREIDING OP JE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE BESTE VOOR BEREIDING OP JE"

Transcriptie

1 HERSTEL? DE BESTE VOOR BEREIDING OP JE VOLGENDE TRAINING OF WEDSTRIJD! ZORG ERVOOR DAT JE NA IEDERE INSPANNING GOED EET! Vragen? Neem dan contact op met Anne-Marijke Ambergen, sportdiëtist. Tel

2 Herstel? De beste voorbereiding op je volgende training/wedstrijd! Waarom herstellen? Om een volgende training goed te kunnen doen, is herstellen van je energievoorraad en je spieren heel erg belangrijk. Energie: koolhydraten Je energie haal je uit koolhydraten. Die zitten in brood, fruit, aardappelen, rijst, pasta, tussendoortjes, zoet broodbeleg en dranken. Eiwit Naast koolhydraten heb je ook eiwit nodig om je spieren te herstellen. Eiwit zit in melk(producten), vlees, kaas, ei, brood, peulvruchten, etc. Zorg ervoor dat je na iedere training/wedstrijd zo snel mogelijk herstelt (liefst binnen een half uur, maar in ieder geval binnen 2 uur). Dan sta je er de volgende keer weer! Hoe? Op de volgende pagina s lees je meer over praktische manieren om te herstellen. Lees in de tabel af hoeveel je nodig hebt (afhankelijk van je gewicht). In de overzichten erachter kun je zelf kiezen waarmee jij herstelt. Dat kan je lunch of warme maaltijd zijn, maar ook een handig pakje drinken of een hersteldrank als je eerst nog moet reizen voordat je aan een maaltijd begint. Heb je vragen? Neem dan contact op met: Anne-Marijke Ambergen, sportdiëtist IOC-gediplomeerd Fit Consulting Soest Ferdinand Huycklaan HX Soest

3 Herstel na duurtraining (1,5 uur of langer) Wat heb ik nodig: Gewicht 40 kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg Gewicht Herstel na krachttraining Wat heb ik nodig: 40 kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg 95 25

4 Herstellen na training/wedstrijd. Waar haal je dat vandaan? Gewone voeding: zuivel 1 Schaaltje magere kwark (150 ml) Pakje (200 ml) magere drinkyoghurt met suiker Pakje (200 ml) magere chocolademelk met suiker ,5 1 Glas (150 ml) halfvolle melk Glas (150 ml)/flesje (200 ml) magere drinkyoghurt met zoetstof 6/8 5/6 0 1 Glas (150 ml) karnemelk 5 5 0,5 Gewone voeding: fruit en vruchtensappen 1 Glas vruchtensap (150 ml) Limonadesiroop/Roosvicee voor 1 glas (35 ml) Schepje suiker (5 g) Banaan Appel/peer Kiwi Mandarijn 5 0 0

5

6 Herstellen na training/wedstrijd. Waar haal je dat vandaan? Gewone voeding: brood/broodbeleg 1 Sneetje (wit)brood (30 g) Stuk stokbrood (10 cm) Bolletje (bruin/wit) Krenten/rozijnenbolletje Kip-/kalkoenfilet (15 g broodbeleg) Gekookte ham (20 g broodbeleg) Rauwe ham (10 g broodbeleg) Rookvlees (10 g broodbeleg) Casselerib (15 g broodbeleg) Kaas 30+ (20 g) Gekookt ei (let op: bevat wel vrij veel vet) Jam/appelstroop (15 g) Stroop/honing (15 g) Vruchtenhagel, (gestampte) muisjes (15 g) Chocoladehagelslag (melk en puur)

7 Herstellen na training/wedstrijd. Waar haal je dat vandaan? Gewone voeding: warme maaltijd Kip-/kalkoenfilet (100 g) Vis (witvis) (100 g) Vis (zalm) (100 g) (pas op in herstel: erg vet) Biefstuk/steak (100 g) Aardappelen/rijst/pasta (1 opscheplepel)

8 Herstellen na training/wedstrijd. Waar haal je dat vandaan? Gewone voeding: tussendoortjes 1 Pakje Sultana (naturel/vruchten) (2x15 g) Eierkoek (Ontbijt)koekreep (verpakt 70 g) Evergreen (20 g) Ligakoek (Milkbreak, 20 g) Handje Japanse-mix zonder pinda s Handje Japanse-mix met pinda s Handje popcorn zout/naturel 7 1 0

9 Herstellen na training/wedstrijd. Waar haal je dat vandaan? Sportvoeding 1 Bidon (500 ml) dorstlesser (7 g kh/100 ml) Bidon (500 ml) energiedrank (15 g kh/100 ml) Sachet hersteldrank (met ml water) Energiereep (sportreep) Eiwitreep (sportreep voor herstel) Sportgel (hydro) 27 0,5 0 1 Sportchew/sportsnoepje/sportshot 5 0,5 0

10 Herstellen na training/wedstrijd. Waar haal je dat liever NIET vandaan! Gewone voeding 1 Zakje chips (35 g) Kroket Bakje frites met mayonaise Frikandel Uitsmijter met kaas (2 eieren) Croissant Stroopwafel Amandelbroodje Saucijzenbroodje Portie bacon (30 g) & eggs (2 eieren) Kaaskoekjes/kaasvlinders (veel te veel eiwit, waardoor geen 1 Steak/biefstuk van 400 g ruimte voor goed koolhydraatherstel) Leverworst op brood (20 g) Volvette kaas op brood (20 g) 0 5 6

11 Herstellen na training/wedstrijd. Waar haal je dat liever NIET vandaan! Gewone voeding 1 Glas bier (250 ml) Glas wijn rood (150 ml) Glas wijn wit, zoet (150 ml) Deze 3 bevatten uiteraard alcohol: alcohol belemmert een goed vocht en voedingsherstel.

12 Aanvullen tijdens de training/wedstrijd? Doen! Waarom aanvullen en wanneer? Om een training/wedstrijd goed te kunnen volhouden en het beste uit jezelf te halen is aanvullen tijdens de inspanning belangrijk. Trainingen/ wedstrijden korter dan een uur kun je met alleen een sportdrank of water volhouden. Intensievere en langere inspanningen: altijd drinken en neem ook iets te eten mee. Eiwit Indien je het goed verdraagt, kun je ook een klein beetje eiwit gebruiken tijdens training/wedstrijd. Je kunt dit halen uit sportdranken waar eiwit aan is toegevoegd, of uit bijvoorbeeld boterhammen. Energie: koolhydraten Je energie tijdens de training/wedstrijd haal je voornamelijk uit kool hydraten. Tijdens de inspanning haal je die uit brood, fruit, tussendoortjes, zoet broodbeleg en dranken. Probeer tijdens training of wedstrijd ongeveer g koolhydraten per uur te gebruiken. Haal dit uit dranken en tussendoortjes. Probeer dit uit en kijk wat het beste bij jou past.

13 Aanvullen tijdens training/wedstrijd. Waar haal je dat vandaan? Gewone voeding: fruit en vruchtensappen Limonadesiroop/Roosvicee voor 1 bidon (50 ml) met snufje zout Bidon sportdrank (500 ml) (6-8 g koolhydraten per 100 ml) Banaan Appel/peer Kiwi Mandarijn Gewone voeding: tussendoortjes 1 Pakje Sultana (naturel/vruchten) (2x15 g) Eierkoek (Ontbijt)koekreep (verpakt 70 g) Evergreen (20 g) Ligakoek (Milkbreak, 20 g) Sportvoeding 1 Sportgel (hydro) 27 0,5 0 1 Sportchew/sportsnoepje/sportshot 5 0,5 0

14 Vragen? Neem dan contact op met Anne-Marijke Ambergen, sportdiëtist. Tel

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance

Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Miracle Performance Workshop Korfbal & Voeding: maximaal effect door minimale aanpassingen. Bob ter Haak Miracle Performance Bob ter Haak Eigenaar Miracle Performance Sportdiëtist Bewegingsdeskundige Docent Sport Fietsen

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Koolhydraten en koolhydraten tellen

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Koolhydraten en koolhydraten tellen Koolhydraten en koolhydraten tellen KOOLHYDRATEN EN KOOLHYDRATEN TELLEN WAT ZIJN KOOLHYDRATEN? Koolhydraten is de verzamelnaam voor suikers en zetmeel. Ze zijn opgebouwd uit één of meerdere suikermoleculen,

Nadere informatie

Workshop Turn4u & Miracle Performance. De juiste voeding voor turners. Bob ter Haak Danique Stoop

Workshop Turn4u & Miracle Performance. De juiste voeding voor turners. Bob ter Haak Danique Stoop Workshop Turn4u & Miracle Performance De juiste voeding voor turners Bob ter Haak Danique Stoop Stellingen (1 / 4) Goede voeding kan blessures helpen voorkomen. Waar Door gezond te eten krijg je een mooiere

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

BEREID JE GOED VOOR!

BEREID JE GOED VOOR! BEREID JE GOED VOOR! De Basis Gezonde voeding is voor sporters belangrijk. Wil je goed presteren op de tennisbaan, dan moet je goed eten. Je hebt immers energie nodig om normaal te kunnen leven en bewegen.

Nadere informatie

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag

Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen. 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag (sport)voeding Wie ben ik? 22 jaar wedstrijdzwemmen 5 jaar professioneel EK Rijeka, EK Istanbul, WK Rome, houder NL record 200schoolslag Voeding & Diëtetiek, afgestudeerd 2013 HVA Bezig trainingscursus

Nadere informatie

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat 1 SPORTVOEDING Zwat Inhoud: Wat is sportvoeding? Energiebehoefte Belang van Koolhydraten Praktisch Supplementen Atleet 1-2 2 WAAROM Voeding en sport Gezonde voeding: optimaal functioneren lichaam Extra

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 SPORTVOEDING voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 MOTIVATIE OM TE FIETSEN steeds beter worden door training en voeding of fit zijn door voldoende te bewegen

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema

Voeding voor waterpolo heren. Daniëlle Vriezema Voeding voor waterpolo heren Daniëlle Vriezema Wie ben ik? Daniëlle Vriezema Topsporter Judo Sportdiëtiste Militair Eigen praktijk www.dieetslim.nl Wat komt aan de orde? Inleiding Wie ben ik & wat doe

Nadere informatie

Wie ben ik? Hoeveelheid voeding: Voeding en behoefte 17-5-2009. Voedingsvoorlichting. Verhoudingen van inname tot behoefte.

Wie ben ik? Hoeveelheid voeding: Voeding en behoefte 17-5-2009. Voedingsvoorlichting. Verhoudingen van inname tot behoefte. Wie ben ik? Voedingsvoorlichting VSU Daniëlle Vriezema Daniëlle Vriezema extopsporter JUDO Sportdiëtiste Fysieke trainer Militair op MRC Eigen praktijk www.dieetslim.nl Mentale training Coach/trainer Techniek

Nadere informatie

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties Gezonde Sportvoeding als basis voor optimale sportieve prestaties Een gezonde voeding is levensbelangrijk. Niet enkel om sportieve prestaties te leveren is een uitgebalanceerde voeding een vereiste, maar

Nadere informatie

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014

Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 Winnen door Voeding Woensdag 2 april 2014 CVO t Gooi Wat zie je? Spier: Huid: Bot: Bloed: Vet: Pezen: vocht, eiwit, koolhydraten, mineralen, vitamines vocht, eiwit mineralen vocht, eiwitten, vitamines

Nadere informatie

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES

Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Topsport en Voeding V R I J D A G 2 8 M A A R T 2 0 1 4 Z N B A S A R A I P A N N E K OE K S P ORTVOEDINGSADVIES Het menu voor de ouders Even voorstellen Voedingspiramide Basissportvoeding Koolhydraten,

Nadere informatie

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Opzet presentatie: wielrennen energie wat doet voeding gezonde voeding/sportvoeding (sport)voeding voor, tijdens, na vragen Goede voeding zorgt voor Prestatieverbetering

Nadere informatie

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek Handbal en voeding www.invorm.net Sportdietist Optimaliseren voedingsstatus Hanteren van evaluatie tools (anamnese, antropometrie) Individuele voedingsplannen/begeleiding voor trainingen trainingsfase

Nadere informatie

De Kracht van Voeding Sociaal Fonds Taxi, Papendal 16 december 2015

De Kracht van Voeding Sociaal Fonds Taxi, Papendal 16 december 2015 De Kracht van Voeding Sociaal Fonds Taxi, Papendal 16 december 2015 Geel e PALEO TOP 5 MEEST POPULAIRE DIËTEN 2015 CAMBRIDGE MLM DIEET e Koolhydraat beperkt Top 4 meest populaire hypes 2015 Glutenvrij

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Wat is zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat. Als een vrouw deze

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014

Zwemmen. Algemene principes gezonde voeding. Voeding aangepast aan de sport. Sportspecifieke kenmerken. Algemene principes voeding 09-03-2014 09-03-2014 GEZONDE EN AANGEPASTE VOEDING VOOR ZWEMMERS Zwemmen Realiteit Intensieve trainingen Jongeren in volle ontwikkeling! Tegenstrijdige voedingsadviezen? 8/3/2014 Kelly Van Meerbeeck, diëtiste kellyvanmeerbeeck@telenet.be

Nadere informatie

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Afdeling diëtetiek, telefoonnummer: 0344 674285 K. van Galen D. Jansen A. Kalisvaart R. van Nuland I.Oosterhof R. Weterings Eiwit Eiwitten zijn voedingsstoffen die we dagelijks

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Winnen door voeding Schaatsen, Den Haag, 30 oktober 2010

Winnen door voeding Schaatsen, Den Haag, 30 oktober 2010 Winnen door voeding Schaatsen, Den Haag, 30 oktober 2010 e 17-11-2010 Supplementen Aanvullende sportvoeding Basis sportvoeding Anjavan van Geel e Anja e van Geel 17-11-2010 Anja e van Geel Supplementen

Nadere informatie

Voeding en hardlopen

Voeding en hardlopen Voeding en hardlopen Sandra van der Westen- van Veltom, diëtiste Dieetvoorlichting de Grens www.dieetvoorlichting.nl Waar gaan we het vandaag over hebben? Voorstellen Gezonde voeding Voeding bij sport

Nadere informatie

Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning. Trainer u16, KSV Roeselare

Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning. Trainer u16, KSV Roeselare Eten en drinken, voor, tijdens en zeker na een inspanning Renzy Callewaert Trainer u16, KSV Roeselare renzy.callewaert@hotmail.com Index Voeding Koolhydraten Vetten Eiwitten Drinken Wat drinken? Hoeveel

Nadere informatie

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist (Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist Opzet van de presentatie Brandstofgebruik bij langdurige inspanning Vochtbehoefte Voeding VOOR inspanning Voeding TIJDENS inspanning Voeding NA

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes DIETETIEK Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Bij de behandeling van zwangerschapsdiabetes hoort een voedingsadvies. Vaak zijn maar een paar aanpassingen nodig in de voeding om nadelige gezondheidsgevolgen

Nadere informatie

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Gezond Presteren. Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist. marieke@devoedingsacademie.nl

Gezond Presteren. Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist. marieke@devoedingsacademie.nl b Gezond Presteren Marieke de Groot Sportvoedingsdeskundige/diëtist Meer Tel: 06 dan 44 voeding! 515 114 marieke@devoedingsacademie.nl Inhoud Terug in de tijd Energie systemen KH, eiwitten, vetten Vitamines

Nadere informatie

Voeding voor sporters

Voeding voor sporters Voeding voor sporters De sportvoedingsdriehoek De voedingsbehoefte van een sporter is anders dan die van een sedentair persoon. De spotvoedingsdriehoek is dan ook wat aangepast ten opzichte van de gewone

Nadere informatie

Dieetadviezen bij wondgenezing

Dieetadviezen bij wondgenezing Dieetadviezen bij wondgenezing Diëtetiek Bereikbaarheid afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk, Molengracht, Pasteurlaan: (076) 595 30 75 Algemeen telefoonnummer Amphia Ziekenhuis: (076)

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Vetconstant dieet Uw arts heeft u verteld dat u een vetconstant (of vetbalans) dieet moet volgen. Dit is een dieet waarmee de uitscheiding van vet en vetzuren in uw ontlasting kan worden bepaald. Een verhoogde

Nadere informatie

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding?

Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Betere sportprestaties met een aangepaste voeding? Inhoud Energiebehoefte Energieverbruik door sport Sportvoeding = gezonde voeding Sporten en drinken Recreatieve- of prestatiesporter Besluit Meer informatie?

Nadere informatie

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis SNAQ-score > 2 Diëtetiek 1 Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69 12 57 Email: dietetiek@sze.nl 2 Ondervoeding

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Werkbladen KlasseLunch 2008: Werkbladen 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes DIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes is een aandoening waarbij er problemen zijn met het op peil houden van het bloedglucose. Glucose is afkomstig van koolhydraten uit de voeding

Nadere informatie

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! )

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Voeding & Sport Input - Output Voeding Lichaam Prestatie - Sport Raf Van Dyck - Vlaamse Schermbond 27 december 2009 Levensstijl

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

Opdracht 3.1.2: Bijhouden van je eigen voedingspatroon

Opdracht 3.1.2: Bijhouden van je eigen voedingspatroon Opdracht 3.1.2: Bijhouden van je eigen voedingspatroon Deze opdracht is bedoeld om je inzicht te geven in je eigen voedingspatroon. Opdracht: Vul het eetdagboek voor jezelf in voor twee dagen. Daarna vergelijk

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Variatielijst. Variatielijst

Variatielijst. Variatielijst Variatielijst Omdat het doel van mijn weekmenu s is een leefstijl te creëren die zoveel mogelijk bij jouw wensen past, raad ik aan de variatielijst en de richtlijnen zoveel mogelijk te gebruiken! Wissel

Nadere informatie

Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun. Wil jij weten hoe je een gezond gewicht kunt krijgen of houden? Lees deze

Nadere informatie

Introductie van voeding na pancreatitis

Introductie van voeding na pancreatitis Introductie van voeding na pancreatitis Deze brochure is bedoeld voor patiënten die herstellende zijn van een alvleesklierontsteking (= pancreatitis). In deze brochure wordt uitgelegd hoe u het beste kunt

Nadere informatie

Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet

Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet Afdeling diëtetiek Richtlijnen kaliumbeperkt dieet Telefoonnummer: 0344 674285 Kalium Kalium is een mineraal dat in vrijwel alle voedingsmiddelen voorkomt. Kalium is nodig voor de geleiding van zenuwprikkels.

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende voedingsstoffen

Nadere informatie

Voorkom Zwangerschapsdiabetes

Voorkom Zwangerschapsdiabetes Voorkom Zwangerschapsdiabetes Steeds meer zwangere vrouwen krijgen zwangerschapsdiabetes (zwangerschapssuiker). Deze folder geeft informatie over gezond eten en bewegen tijdens zwangerschap. Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort februari 2016 Zwemmen en voeding Je vindt sporten leuk, met name het zwemmen. Je besteed daar veel tijd aan, niet alleen tijdens

Nadere informatie

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet?

Input - output. Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren. Sportvoeding Thema s. Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Voeding & Triatlon Eten om beter te presteren Input - output Training - Sport Raf Van Dyck 28 maart 2009 Levensstijl - Verzorging Sportvoeding Waarop letten als triatleet? Sportvoeding Thema s Drinken

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Maxim Sportvoedingsschema 80 km

Maxim Sportvoedingsschema 80 km Maxim Sportvoedingsschema 80 km Tijd Product -/- 02.00 Ontbijt -/- 00:30 1 Maxim Energy bar + 500ml Maxim Sportsdrink Start: 00:00 finish: 120 ml Maxim Sportsdrink (per 10 minuten) 25 km 1 Maxim Energybar

Nadere informatie

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek Koolhydraatvariatielijst Afdeling Diëtetiek Brood- en broodproducten Beschuit 1 stuks 10 7 Brood, bruin, volkoren, wit 1 snee 35 15 Broodje, bruin, volkoren, wit 1 stuks 50 23 Broodje, pistolet, bruin,

Nadere informatie

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar

Gezond gewicht: BOFT. Gezonde eet- en beweegadviezen. voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Gezond gewicht: BOFT Gezonde eet- en beweegadviezen voor ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar Van gezond eten blijf je fit en van bewegen word je vrolijk Kinderen moeten goed eten om te groeien, leren,

Nadere informatie

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige

Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige b Winst door voeding Teuni Verhagen, sportvoedingsdeskundige Meer dan voeding! Winst door voeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Vasthouden concentratie Sneller

Nadere informatie

Met deze informatie kunt u de hoeveelheid eiwit in uw voeding berekenen.

Met deze informatie kunt u de hoeveelheid eiwit in uw voeding berekenen. Afdeling Dietetiek UMC Utrecht Eet u voldoende eiwit? Met deze informatie kunt u de hoeveelheid eiwit in uw voeding berekenen. 1 Welke producten bevatten veel eiwit? De Tabel met hoeveelheid eiwit in voedingsmiddelen

Nadere informatie

Gezond eten met pubers

Gezond eten met pubers Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders E-Book uitgegeven door Feel Good Coaching, exploitant van Ladyline Parkstad en Ladyline Sittard Gezond eten met pubers Slimme tips voor ouders Als ouder zie

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Tijdens de zwangerschap kan het voorkomen dat de hoeveelheid bloedglucose in het bloed te hoog wordt. Zijn er één of meerdere glucosewaarden

Nadere informatie

Alternatief weekmenu 45

Alternatief weekmenu 45 Alternatief weekmenu 45 Maandag 1 volkoren beschuit met halvarine en halva jam 1 banaan 2 volkoren boterhammen met halvarine 1 keer magere smeerpate linera 1 plak 20+ kaas met plakjes komkommer 1 liga

Nadere informatie

Dieet bij decubitus (doorliggen)

Dieet bij decubitus (doorliggen) Dieet bij decubitus (doorliggen) Wat is decubitus In de volksmond wordt decubitus doorliggen genoemd. Decubitus ontstaat als door ziekte of ongeval het lichaam langdurig in dezelfde houding moet blijven,

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

Vooronderzoek Sportvoeding

Vooronderzoek Sportvoeding Een diëtist kan zich specialiseren op een doelgroep zoals ouderen, kinderen en sporter. De laatste is de doelgroep die hier word behandeld. Deze groep is erg breed vanwege de vele sporten die mensen beoefenen

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

Protocol voor de voeding

Protocol voor de voeding Protocol voor de voeding Kindercentrum Dikkertje Dap hanteren ten aanzien van het voedingsbeleid de uitgangspunten van het Voedingscentrum. Het gebruik van de maaltijd en tussendoortjes is een gezamenlijke

Nadere informatie

Wedstrijdvoeding bij triathlon

Wedstrijdvoeding bij triathlon Wedstrijdvoeding bij triathlon Nicolas Paraskevopulos MSc, Diëtist & Sport nutritionist Contact: nicolas.paraskevopulos@faber.kuleuven.be @BakalaAc_eng @BakalaAc_nl @eat2succeed Advies afhankelijk van

Nadere informatie

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7

Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 Dienstverlenende werkzaamheden Les 7 voedingsadvies Julie hebben in les 1 al een voedingsdagboek moeten invullen en in les drie heb je als het goed is geleerd hoe de schijf van vijf werkt. Met deze kennis

Nadere informatie

Agenda. Koolhydraten. Voeding en sport. Wat eet ik voor, tijdens en na sport? Mijn taak tijdens o.a. de Tour de France.

Agenda. Koolhydraten. Voeding en sport. Wat eet ik voor, tijdens en na sport? Mijn taak tijdens o.a. de Tour de France. Janneke Pieterson Janneke Pieterson Diëtist Sportdiëtist Praktijk Sportkeuken Utrecht Sportdocent groepslessen Chef Team Giant-Alpecin sinds 2012 Rubriek Pedala Master in coaching 1 Agenda Voeding en sport

Nadere informatie

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum

Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes. diabetes gravidarum Voedingsadvies bij zwangerschapsdiabetes diabetes gravidarum 2 Deze brochure is bedoeld voor vrouwen met diabetes gravidarum. In deze brochure wordt informatie gegeven over o.a. de richtlijnen voor de

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij verhoogde bloedglucose in de zwangerschap

Voedingsadviezen bij verhoogde bloedglucose in de zwangerschap Voedingsadviezen bij verhoogde bloedglucose in de zwangerschap Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Energiebalans. Opdracht 8B. Opdracht

Energiebalans. Opdracht 8B. Opdracht Opdracht 8B Energiebalans Opdracht Doel: Introductie vragen (Bijlage 1) 20 min. Opdracht 1 (Werkboekje Energiebalans) 30 min. Aan de hand van het deze opdracht leren de kinderen: Wat de energiebalans is;

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap

Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap Voedingsadvies bij verhoogde bloedsuikers tijdens de zwangerschap 2 Bij de Glucose Tolerantie Test was uw bloedsuiker (ook wel bloedglucose genoemd) te hoog. Daarom ontvangt u deze informatie. Wat is glucose?

Nadere informatie

Wie beter eet, wordt sneller beter! Energie en eiwit in de voeding

Wie beter eet, wordt sneller beter! Energie en eiwit in de voeding Wie beter eet, wordt sneller beter! Wie ziek is moet herstellen en wie geopereerd moet worden, moet extra op zijn voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam meer energie, eiwit en

Nadere informatie

Het gebruik van pancreasenzympreparaten

Het gebruik van pancreasenzympreparaten Het gebruik van pancreasenzympreparaten Omdat uw alvleesklier te weinig pancreasenzymen aanmaakt, heeft uw arts u aangeraden om pancreasenzympreparaten te gaan gebruiken. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes Wie beter eet, wordt sneller beter mellitus ZorgSaam 1 Wie beter eet, wordt sneller beter! U krijgt deze folder aangeboden, omdat is gebleken dat uw voedingstoestand

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Topturner Epke Zonderland:

Topturner Epke Zonderland: voeding & teamsport Sport en voeding zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Voeding is belangrijk voor kracht, uithoudingsvermogen, herstel, het gezond houden van je lichaam en dus voor je prestatie.

Nadere informatie

Gezond Presteren. Brenda Frunt Sportvoedingsdeskundige/(sport)diëtist Tel: 06-45 300 399 brenda@devoedingsacademie.nl

Gezond Presteren. Brenda Frunt Sportvoedingsdeskundige/(sport)diëtist Tel: 06-45 300 399 brenda@devoedingsacademie.nl b Gezond Presteren Brenda Frunt Sportvoedingsdeskundige/(sport)diëtist Tel: 06-45 300 399 brenda@devoedingsacademie.nl Winst door voeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden

Nadere informatie

VVV-Venlo Jeugdopleiding

VVV-Venlo Jeugdopleiding VVV-Venlo Jeugdopleiding Voetbal: Adviezen voor de wedstrijd Door Prof Dr Fred Brouns, Universiteit va Maastricht De invloed van voeding op de prestatie is afhankelijk van het soort arbeid in het voetballen

Nadere informatie

Voeding in de Sport. 1. Het belang van voeding in sport. 2. De basis. a Macro-nutriënten. b Micro-nutriënten. 4. Drinken

Voeding in de Sport. 1. Het belang van voeding in sport. 2. De basis. a Macro-nutriënten. b Micro-nutriënten. 4. Drinken Voeding in de Sport 1. Het belang van voeding in sport 2. De basis a Macro-nutriënten Koolhydraten Eiwitten Vetten b Micro-nutriënten Vitamines en Mineralen 4. Drinken 5. Tijdstip inname voedingsmiddelen

Nadere informatie

Voedingsbeleid Bso 1

Voedingsbeleid Bso 1 Voedingsbeleid Bso 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken Voedingsaanbod en eetmomenten o Fruit o Drinken o Eten o Broodbeleg Dagindeling

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen.

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen. Voeding tijdens ziekte Wie ziek is moet extra op zijn voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte meer energie, eiwit en andere voedingsstoffen nodig dan normaal. Eten

Nadere informatie

Kaliumverrijkt voedingsadvies

Kaliumverrijkt voedingsadvies Kaliumverrijkt voedingsadvies Wat doet kalium in het lichaam? Kalium heeft een belangrijke rol bij de bloeddruk en het doorgeven van prikkels naar het zenuwstelsel. Het zorgt tevens voor het samentrekken

Nadere informatie

Sportcafé. (Sport)voeding in functie van prestatie en herstel

Sportcafé. (Sport)voeding in functie van prestatie en herstel Sportcafé (Sport)voeding in functie van prestatie en herstel Opzet Voeding Vocht Koolhydraten Eiwitten Eten en drinken rondom inspanning Vragen Belang sportvoeding Gezondheid / energie Optimale prestatie

Nadere informatie

VK-Diamond 2011. Hoe komen we best aan de start?

VK-Diamond 2011. Hoe komen we best aan de start? VK-Diamond 2011 Raf Van Dyck Hoe komen we best aan de start? Stabiel gewicht : Stabiel lichaamsgewicht vanaf NU tot VK Uitgerust : Op tijd gaan slapen en ontspannen Goede vochtbalans : Optimale vochtbalans

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

Sport en voeding. Voeding organiseren = beter presteren. Gezonde voeding. Sport en voeding. Energie. Hoe belangrijk is voeding?

Sport en voeding. Voeding organiseren = beter presteren. Gezonde voeding. Sport en voeding. Energie. Hoe belangrijk is voeding? Voeding organiseren = beter presteren Sport en voeding Hoe belangrijk is voeding? Els Corstjens Sportdiëtiste tiste Betere prestaties door betere voeding? Sport en voeding Gezonde voeding Inspanning voeding

Nadere informatie

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist Voeding en sport Rianne Booijink diëtist Waarom aandacht voor voeding? Goede voeding is belangrijk om een goede sportprestatie neer te zetten. Of het nou gaat om topsport, wedstrijdsport of sport op recreatief

Nadere informatie

Hoe komen we best aan de start?

Hoe komen we best aan de start? Wedstrijddagen Hoe komen we best aan de start? Gewicht : Stabiel lichaamsgewicht vanaf NU tot BK Rust : Slapen en ontspannen Vochtbalans : Optimale vochtbalans -> doorschijnende urinekleur Energie : Koolhydraten

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Voedingsbeleid Bso 1

Voedingsbeleid Bso 1 Voedingsbeleid Bso 1 Inhoud Algemeen o Gezond voedingsaanbod o Vaste en rustige eetmomenten o Allergieën en individuele afspraken o Traktaties Voedingsaanbod en eetmomenten o Eet- en drinkmomenten - Fruit

Nadere informatie

Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties

Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties Richtlijnen pauzehap / drinken en traktaties Voeding en bewegen heeft een sterke invloed op ons functioneren. We zien dit terug bij kinderen op school in de mate van het zich kunnen concentreren, de leerprestaties

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Inleiding U heeft van uw arts of verloskundige gehoord dat u zwangerschapsdiabetes heeft. In deze folder leest u wat dit inhoudt en wat de mogelijke gevolgen voor u en uw baby zijn.

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Zwangerschapsdiabetes en voeding Afdeling diëtetiek Zwangerschapsdiabetes wordt ook wel diabetes gravidarum genoemd en is een tijdelijke vorm van diabetes (suikerziekte). Meestal wordt zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie