Van Gogh op weg. Docentenhandleiding voor het VMBO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van Gogh op weg. Docentenhandleiding voor het VMBO"

Transcriptie

1 Van Gogh op weg Docentenhandleiding voor het VMBO

2 Inhoud Inleiding 3 Lesprogramma 4 Lessuggesties Van Gogh op weg 5 Lesclips 6 Lesclip 1 7 Lesclip 2 8 Lesclip 3 9 De Relievo op school: draaiboek 10 De Relievo op school: aanvullende lessuggesties 11 Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 2

3 Inleiding Speciaal voor de beroepsgerichte oriëntatie op het VMBO ontwikkelde het Van Gogh Museum het lesprogramma Van Gogh op weg. Wat is er allemaal nodig om een kunstwerk van A naar B te vervoeren? Wat speelt zich af achter de schermen van een kunstmuseum? Met Van Gogh op weg ontdekken uw leerlingen in de praktijk wat er allemaal komt kijken bij het vervoeren van een kunstwerk. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 3

4 Lesprogramma Het lesprogramma Van Gogh op weg bestaat uit een voorbereidend deel op school, een bezoek aan het museumdepot door een kleine groep leerlingen (maximaal 6) en de bruikleen van een Relievo van het museum. Deze Relievo (een exacte kopie van een schilderij van Vincent van Gogh) wordt in het kader van dit lesprogramma twee weken aan de school ter beschikking gesteld. Het programma is een samenwerking tussen het Van Gogh Museum en Crown Fine Art, een internationale kunstvervoerder waarmee het museum ook voor echte transporten samenwerkt. In deze docentenhandleiding vindt u verschillende suggesties voor voorbereidende lessen bij Van Gogh op weg. Deze zijn op eenvoudige wijze naar eigen voorkeur aan te passen of uit te breiden en beginnen elk met een korte inleiding. Onderdeel van de lessen zijn drie lesclips : korte filmpjes over beroepen in het museum en over het vervoeren van kunst. Ze zijn speciaal gemaakt voor de bovenbouw van het VMBO. U kunt het lesprogramma Van Gogh op weg combineren met een museumbezoek met de hele klas. Bezoek onze website voor de mogelijkheden, of stuur een mail naar Meer over Van Gogh Nog meer met Van Gogh aan de slag? Dan kunt u het kant en klare lespakket Van Gogh op school gebruiken. Daarin maken de leerlingen aan de hand van voorgedrukte opdrachten kennis met Vincent van Gogh en een aantal werken uit de collectie van het Van Gogh Museum. De docentenhandleiding Van Gogh op school bevat werkbladen met basisinformatie over Vincent van Gogh, aangevuld met een groot aantal gevarieerde en uitdagende opdrachten. De opdrachten kunnen zowel individueel als groepsgewijs worden gemaakt. Het VMBO-materiaal voor Van Gogh op school is gericht op de onderbouw, maar de versie voor de onderbouw van HAVO- VWO is ook geschikt voor de bovenbouw van het VMBO. U vindt Van Gogh op school op onze website: Algemene doelstellingen Leerlingen maken kennis met Vincent van Gogh en het Van Gogh Museum. Leerlingen oriënteren zich op mogelijke beroepen binnen de culturele sector. Leerlingen oriënteren zich op het belang van kunst en cultuur in de maatschappij. Leerlingen krijgen informatie over de achtergronden en technieken van verschillende schilderijen van Vincent van Gogh: het onderwerp, de ontstaansgeschiedenis en de (symbolische) betekenis. Leerlingen kunnen basisvaardigheden toepassen die betrekking hebben op communiceren, samenwerken en informatie verwerven en verwerken. Leerlingen kunnen aan de hand van bovenstaande reflecteren op ervaringen, interpretaties en waarderingen. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 4

5 Lessuggesties Van Gogh op weg Indeling in periodes Het leven en werk van Vincent van Gogh kan globaal ingedeeld worden in de volgende periodes: Beginnend kunstenaar in Nederland en België Parijse tijd Atelier van het zuiden Verblijf in een inrichting Auvers sur Oise 1890 Muurkrant Verdeel de klas in groepjes. Ieder groepje krijgt een periode uit het leven van Vincent van Gogh toegewezen. Op het internet staan diverse suggesties voor het maken van muurkranten. Laat de leerlingen hun teksten digitaal vervaardigen en opmaken in een lay-out zoals die van een echte krant, met kolommen en beeldmateriaal. Een handige tool daarvoor vindt u op Presentatie Verdeel de klas in groepjes. Ieder groepje krijgt een periode uit het leven van Vincent van Gogh toegewezen. Per groepje maken de leerlingen een presentatie over een beroemd schilderij uit de desbetreffende periode. Stel vooraf de omvang van de presentatie vast; bijvoorbeeld maximaal 3 PowerPoint slides, of maximaal 5 minuten. De presentatie bevat in ieder geval: Titel en jaartal Informatie over de techniek: Welke materialen gebruikte Vincent van Gogh voor dit werk? Hoe schilderde hij? Informatie over het kleurgebruik Informatie over de betekenis van het werk Per groepje maken de leerlingen een deel van een muurkrant. Voor het maken daarvan kunt u ze de volgende vragen als leidraad meegeven: Wie was Vincent van Gogh? Wat voor soort kunst maakte hij? Wat waren zijn ideeën? Welke beroemde werken maakte hij? Welke belangrijke gebeurtenissen vonden er plaats in zijn leven? Wat vonden mensen uit zijn eigen tijd van zijn kunst? Wat vinden mensen nú van zijn kunst? Wat vinden de leerlingen zelf van zijn werk? Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 5

6 Les-clips De drie les-clips zijn korte filmpjes over beroepen in het museum en over het vervoeren van kunst. Al naar gelang de beschikbare tijd kunt u ze in één les tonen, of verdelen over meerdere momenten. Les-clip 1 Les-clip 2 Les-clip 3 Les-clip 1 gaat over het reilen en zeilen in het Van Gogh Museum: het museum als bedrijf. Les-clip 2 gaat over het vervoeren van kunst. Wat komt daar allemaal bij kijken? Les-clip 3 gaat over het inpakken van een schilderij voordat het gaat worden vervoerd. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 6

7 Les-clip 1 Les-clip 1 gaat over het reilen en zeilen in het Van Gogh Museum: het museum als bedrijf. Hierdoor krijgen de leerlingen een beeld van de activiteiten en werkzaamheden die daar plaatsvinden. Welke afdelingen en beroepen kom je er tegen? Wie werken er voor en achter de schermen? Aan bod komen onder andere beveiliging, inrichting en educatieve en commerciële activiteiten. Uiteraard wordt ook aandacht besteed aan het museum als bewaarplek van belangrijk cultureel erfgoed. Voorbereidende lessuggestie Voordat u Les-clip 1 met de klas bekijkt, onderzoekt u door middel van een brainstorm welke kennis de leerlingen hebben over musea in het algemeen. Verdeel de klas daarvoor in groepjes. Per groepje noteert een leerling in kernwoorden de reacties, ideeën en meningen uit de groep. Uitgangspunt zijn de volgende vragen: Wat is een museum, en waarvoor dient het? Wat voor soorten musea ken je? In welke musea ben je geweest? Was dat een leuk bezoek? Groepeer de diverse ideeën klassikaal in een overzichtelijk schema. Heeft u minder tijd, dan kunt u dit onderdeel ook in zijn geheel klassikaal uitvoeren. Verwerkingssuggestie Inventariseer na het kijken van het filmpje de beroepen die daarin aan de orde zijn gekomen. Welke daarvan hadden de leerlingen vooraf al verwacht te zullen zien, en staan dus al op het bord? Laat de leerlingen de beroepen daarna in tweetallen bespreken. Zou het iets voor hen zijn? Of juist niet? Zouden ze over sommige beroepen meer willen weten? U kunt de leerlingen op weg helpen door hen na te laten denken over de volgende beroepsgebonden aspecten: werkzaamheden, vaardigheden om het werk uit te kunnen voeren, flexibiliteit met betrekking tot werkuren, talen kennis, computervaardigheden, etc.. Is er op internet iets te vinden over de voor opleiding en de benodigde diploma s? Maak vervolgens een mindmap op het (digi)bord, met als kern het museum als werkplek. Welke beroepen denken de leerlingen allemaal tegen te kunnen komen in een museum? Laat hen zoveel mogelijk beroepen noemen en noteer deze rondom de kern. Laat de leerlingen proberen de onderlinge relaties tussen de verschillende aan te duiden. Daarna bekijkt u met de klas les-clip 1. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 7

8 Les-clip 2 Les-clip 2 gaat over het vervoeren van kunst. Wat komt daar allemaal bij kijken? Voorbereidende lessuggestie Als voorbereiding op het kijken naar lesclip 2 formuleren de leerlingen in groepjes een aantal stellingen over kunstvervoer. Het gaat vooral om de ideeën die zij daar op dat moment over hebben, zonder vooraf informatie te hebben opgezocht. U kunt hen op weg helpen door een aantal vragen op het (digi)bord te zetten: Om welke redenen zou kunst moeten worden vervoerd? Welke beroepen spelen een rol bij het vervoeren van kunst? Waar moet je bij het vervoeren van kunst allemaal rekening mee houden? Ieder groepje formuleert tenminste drie stellingen. Deze worden op Post-its of vellen papier geschreven en op de muur van het lokaal gehangen. Heeft u minder tijd, dan kunt u dit onderdeel ook in zijn geheel klassikaal uitvoeren. Verwerkingssuggestie Als afsluiting van les-clip 2 worden de van te voren geformuleerde stellingen in een klassendiscussie ingedeeld naar waar en niet waar. Is een stelling aan de hand van het filmpje niet verifieerbaar, dan kan er direct tijdens de les (of op een later tijdstip) naar informatie worden gezocht op het internet. Stel daarna naar aanleiding van dit filmpje gezamenlijk een lijst op van minimaal 5 tot maximaal 10 vragen over het vervoeren van kunst. De leerlingen die het museumdepot gaan bezoeken kunnen deze tijdens hun bezoek stellen aan de professionals van het museum en van de kunstvervoerder. Zij moeten er dan uiteraard voor zorgen dat ze ook de antwoorden noteren. Na het bezoek brengen ze verslag uit aan de rest van de klas. Vervolgens bekijkt u les-clip 2 met de leerlingen. Hierdoor krijgen de leerlingen een globale indruk van wat het vervoeren van kunst inhoudt. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 8

9 Les-clip 3 Les-clip 3 gaat over het inpakken van een schilderij voordat het gaat worden vervoerd. U kunt de clip naar eigen inzicht inzetten. Zo kunt u de klas het inpakproces tonen voordat de replica van het Van Goghschilderij op school wordt afgeleverd, of voordat het door de leerlingen moet worden ingepakt als het weer teruggaat naar het museum. Maar ook kunt u de leerlingen die het museumdepot hebben bezocht het filmpje laten gebruiken bij het geven van een verslag van wat ze daar gezien hebben. Als u het geluid bij het filmpje uitzet, kunnen de leerlingen de handelingen toelichten. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 9

10 De Relievo op school: draaiboek Er komt heel wat bij kijken als de Relievo daadwerkelijk twee weken in school komt te hangen. Onderstaand draaiboek geeft een aantal praktische zaken aan waarmee u rekening moet houden. Voorbereiding Sein uw collega s in over de komst van de Relievo naar de school. Van sommigen heeft u mogelijk hulp nodig bij het uitvoeren van Van Gogh op weg. Bijvoorbeeld van de conciërge, die kan zorgen voor een stevig ophangsysteem en goede verlichting. Bepaal of u bij de komst van de Relievo extra activiteiten wilt uitvoeren. Zie daarvoor de aanvullende lessuggesties hieronder. Bereid de leerlingen voor aan de hand van de diverse lessuggesties in de docentenhandleiding. Bepaal samen met de leerlingen een locatie waar de Relievo twee weken lang veilig kan hangen. Zorg voor een plek waar de transportkist tentoongesteld of opgeslagen kan worden. Maak een keuze voor maximaal 6 leerlingen die het inpakproces in het depot van het Van Gogh museum mogen bijwonen. Eén van deze leerlingen mag meerijden met de vrachtwagen van de kunstvervoerder. Zorg ook voor begeleiding op de dag van het bezoek (max. 2 volwassenen). Laat de 6 leerlingen eventuele vragen aan de medewerkers op papier uitwerken en meenemen, zodat ze deze tijdens het bezoek kunnen stellen. Maak samen met de boeker/planner van het Van Gogh Museum afspraken over de datum (of data) en het tijdstip van het bezoek, en over de bezorging van de Relievo. Dit kan eventueel plaatsvinden op verschillende dagen. Bezorging van de Relievo vindt enkel plaats op vrijdagen. Geef ook de namen door van degenen die het museum zullen bezoeken en van de leerling die mee zal rijden met het transport. Dit laatste geldt eventueel ook voor de terugrit. Bereid ze voor op de strenge regels die achter de schermen gelden. Het is bijvoorbeeld ten strengste verboden te fotograferen zonder eerst te hebben gevraagd of dat op bepaalde plekken wel mag. De instructies van de museummedewerkers moeten altijd worden opgevolgd. Bezoek aan Van Gogh Museum voor de inpakgroep Laat de groep zich op het afgesproken tijdstip melden bij de personeelsingang van het Van Gogh Museum, gelegen aan het Willem Sandbergplein in Amsterdam. De groep wordt door een museummedewerker meegenomen naar de ruimte waar de inpaksessie van de Relievo plaatsvindt. In de inpakruimte wordt samen met de leerlingen het hele inpakproces door lopen en een conditierapport en een checklist ingevuld. Uiteraard is er veel ruimte voor vragen en actief meedoen. Het bezoek duurt ruim een uur. Als de Relievo is ingepakt, wordt deze door kunstvervoerder Crown Fine Art naar de school gereden. Eén van de leerlingen mag mee met de vrachtwagen. De andere leerlingen gaan met hun begeleider terug naar school. Aankomst op school Zorg dat er voldoende parkeerruimte beschikbaar is voor de vrachtwagen van Crown. Indien mogelijk wordt vooraf doorgegeven hoe groot deze is. De art handlers van Crown rijden samen met de meerijdende leerling de transportkist de school in. Houd er rekening mee dat deze groot en zwaar is. Indien de school niet over een ruime lift beschikt is het raadzaam een ophangplek op de begane grond te kiezen. Samen met de hele inpakgroep pakken de Crown art handlers de Relievo uit. Daarbij wordt in elk geval een conditierapport ingevuld. Er dient een tafeloppervlak van minimaal 150 x 100 cm aanwezig te zijn om de Relievo uit te kunnen pakken. Als de Relievo is uitgepakt kan deze worden opgehangen. De Relievo is voorzien van een ophangkoord. Relievo Retour De Relievo wordt na twee weken weer opgehaald door Crown. Met de boeker/ planner van het museum heeft u hiervoor al een datum en tijd afgesproken. Onder begeleiding van de art handlers van Crown wordt het hele inpakproces herhaald. De Relievo wordt van de muur gehaald en geïnspecteerd, en het conditierapport wordt ingevuld. Vervolgens wordt de Relievo ingepakt, in de transportkist gedaan en door Crown teruggebracht naar het Van Gogh Museum. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 10

11 De Relievo op school: aanvullende lessuggesties De komst en aanwezigheid van de Relievo is voor de hele school een speciale gebeurtenis. Tijdens het verblijf van de Relievo kunnen er diverse activiteiten rondom Van Gogh worden uitgevoerd, óók door andere klassen. Úw leerlingen kunnen daarbij de opgedane kennis uit de les-clips en lessuggesties in praktijk brengen. Het gaat dan bijvoorbeeld om taken zoals die ook in het museum worden uitgevoerd. Bespreek samen de mogelijkheden en laat uw leerlingen in groepjes nadenken over de uitvoering van eventuele taken. Beveiliging Op welke wijze zorg je ervoor dat er, net als in een museum, niets met het kunstwerk kan gebeuren? Komen er beveiligers? Denk dan aan een werkrooster. Worden er afstand-houders neergezet? Educatie In een museum hangt naast een kunstwerk meestal een tekstbordje. Wordt er zo n tekstbordje gemaakt? Denk dan aan het vermelden van de naam van de maker, de titel, het jaartal en het gebruikte materiaal. Geef in maximaal 10 zinnen nog wat extra informatie over het kunstwerk. Educatie In veel musea worden rondleidingen gegeven. Dat zijn eigenlijk presentaties over wat er allemaal te zien is. Komt er zo n rondleiding, of korte presentatie? Bijvoorbeeld voor medeleerlingen, docenten, en ouders? Onderdelen die tijdens de rondleiding aan bod kunnen komen zijn bijvoorbeeld de voorbereidende lessen, de muurkrant, de Relievo en de transportkist. Communicatie Een tentoonstelling trekt geen bezoekers als niemand weet dat er iets bijzonders te zien is. Wordt de lokale pers benaderd? Laat leerlingen dan een persbericht schrijven, of de komst van de Relievo op foto en film vastleggen. Het is best uniek dat een Relievo uit het Van Gogh Museum twee weken lang op school te zien is. Vragen Heeft u vragen of opmerkingen na het lezen van deze handleiding? Neem contact op met de afdeling Educatie van het Van Gogh Museum via onder vermelding van Van Gogh op weg. Van Gogh Museum Van Gogh op weg Docentenhandleiding 11

Docentenhandleiding Buitenspel

Docentenhandleiding Buitenspel Docentenhandleiding Buitenspel Museumles bij de tentoonstelling De heksen van Bruegel (19 september 2015 t/m 31 januari 2016) Museum Catharijneconvent Utrecht Museum Catharijneconvent, 2015 Inleiding U

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 1 Inhoud Voorbereidende les Afsluitende les Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op de website: Introductiefilmpje PowerPoint presentatie Werkbladen 2 Voorbereidende

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

primair onderwijs groep 5 t/m 8 Speciaal ontwikkeld voor de Boxtelse scholen Kunst kijken & Kunst maken

primair onderwijs groep 5 t/m 8 Speciaal ontwikkeld voor de Boxtelse scholen Kunst kijken & Kunst maken primair onderwijs groep 5 t/m 8 Speciaal ontwikkeld voor de Boxtelse scholen Kunst kijken & Kunst maken 1 Inhoud Welkom... 3 Kijken, doen en tonen... 4 Museumles: Kunst kijken en Kunst maken... 5 Voorbereiding

Nadere informatie

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten In deze handleiding vindt u informatie over het project Museum voor Kleine Kunsten. Dit project bestaat uit de volgende onderdelen;

Nadere informatie

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! HANDLEIDING PRIKKELENDE EN LAAGDREMPELIGE LESSUGGESTIES VOOR HET BASISONDERWIJS 1 HANDLEIDING LESSUGGESTIES MONDRIAAN TOT destijlflyer_achterkant.pdf

Nadere informatie

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo

Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Verlegen om woorden Lesbrief voor vmbo Voor de lessen Nederlands, PSO en LOB. Verlegen om woorden is een pakket met tips en handvatten om een ouderbijeenkomst te organiseren over ouderbetrokkenheid en

Nadere informatie

Optische illusie en gezichtsbedrog

Optische illusie en gezichtsbedrog Start Hoe gaan het doen Wat gaan klaarleggen Betekenis of Hoe vergroten hun Wat is rol bij deze Optische illusie en gezichtsbedrog We denken met de leerlingen na over optische illusie en gezichtsbedrog.

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor VMBO/HAVO/VWO 9 2.1 Kies je Kunst 9

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Scheffer aan het werk in het grote atelier bij zijn woonhuis te Parijs Lamme, Ary Johannes 1851 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten voortgezet onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle klassen 9 3 Kunstproject voor VMBO

Nadere informatie

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal Introductie Deze lesmodule is geschreven voor een project van 5 bijeenkomsten van elk 60 minuten, waarvan de laatste bijeenkomst het werkelijke Voorleesontbijt is. Het aantal, de duur en inhoud van de

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Museumles groep 5&6 Het grootste schilderij van Nederland! Panorama Mesdag. Detail Panorama Mesdag Dorp Scheveningen

Docentenhandleiding. Museumles groep 5&6 Het grootste schilderij van Nederland! Panorama Mesdag. Detail Panorama Mesdag Dorp Scheveningen Docentenhandleiding Museumles groep 5&6 Het grootste schilderij van Nederland! Panorama Mesdag Detail Panorama Mesdag Dorp Scheveningen Pagina 1. Inleiding 3 2. Beschrijving museumles 4 3. Aansluiting

Nadere informatie

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1 PAG > 1 GELOVEN IN DE WERELD VOORTGEZET ONDERWIJS LESBRIEF WAAR GELOOF JIJ IN? Overal in de wereld geloven mensen. Ze geloven in goden, natuurkrachten, voorouders of geloven juist dat dit allemaal niet

Nadere informatie

Algemene inleiding. Maak het onbespreekbare bespreekbaar met Jouw Stad in de Klas

Algemene inleiding. Maak het onbespreekbare bespreekbaar met Jouw Stad in de Klas Thema Overgewicht 1 Algemene inleiding Maak het onbespreekbare bespreekbaar met Jouw Stad in de Klas Het lespakket 'Overgewicht' bestaat uit 4 lessen en iedere les duurt ongeveer een uur. Het doel is om

Nadere informatie

MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING

MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING Korte informatie Onderwerp: Hoe maak je een expositie? Doelgroep: Onderbouw vmbo Vakgebieden: CKV Beeldende vorming Geschiedenis / Mens & Maatschappij Omvang: Voorbereidende

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Ik bied. Voortgezet Onderwijs Alle niveaus

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Ik bied. Voortgezet Onderwijs Alle niveaus Docentenhandleiding Educatieprogramma Ik bied Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum p. 3 Algemene doelstelling programma p. 3 Aansluiting bij kerndoelen p. 3-4 Programma Ik Bied.

Nadere informatie

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Rondleider gezocht 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Doel van de les: Aan het eind van de les kunnen de kinderen Wordpress gebruiken om informatie weer te geven.

Doel van de les: Aan het eind van de les kunnen de kinderen Wordpress gebruiken om informatie weer te geven. Een les Wordpress Studenten: Mentor: Stageschool: Groep: Datum: Doel van de les: Aan het eind van de les kunnen de kinderen Wordpress gebruiken om informatie weer te geven. Beginsituatie: In deze les word

Nadere informatie

Een educatief programma voor groep 8 (en 7) Handleiding Deel 2 Draaiboek Woordvoerders van de Eendenkooi

Een educatief programma voor groep 8 (en 7) Handleiding Deel 2 Draaiboek Woordvoerders van de Eendenkooi Een educatief programma voor groep 8 (en 7) Handleiding Deel 2 Draaiboek Woordvoerders van de Eendenkooi Inhoudsopgave Deel 2: programma Eendenkooi 1. Planning en organisatie 1.1. Voordat u begint 1.2.

Nadere informatie

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8

Jij als onderzoeker Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 Docentenhandleiding Groep 4 t/m 8 1 Utrecht, 2016 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma. In deze docentenhandleiding

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 Inleiding De museumles is onderdeel van een lessenreeks met receptieve, reflectieve en actieve onderdelen: - 2 voorbereidende lessen op school door eigen leerkracht

Nadere informatie

Doel: Welke vaardigheid of welk inzicht leren kinderen? De kinderen leren wat samenwerkend gedrag is. De kinderen oefen in samenwerkend gedrag.

Doel: Welke vaardigheid of welk inzicht leren kinderen? De kinderen leren wat samenwerkend gedrag is. De kinderen oefen in samenwerkend gedrag. Titel van deze les: De hoogste en stevigste toren 2 Uitdaging: Samenwerken Denkwolk onderwerp: Samenwerken Vakgebied(en): psycho educatie; sociale vorming Doelgroep (OB/MB/BB): BB Maker: Jolanda Duindam

Nadere informatie

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016

Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 Educatieve programma s Voortgezet onderwijs 2015-2016 1 Beste docent, Kom met je klas naar het Joods Cultureel Kwartier. Maak kennis met het joodse leven, de geschiedenis en de traditie in het Joods Historisch

Nadere informatie

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO COMBINATIERONDLEIDING GESCHIEDENIS Protestants of katholiek in de Republiek Museum Ons Lieve Heer op Solder & de Oude kerk

Nadere informatie

Kobe maakt een museum Docentenhandleiding Groep 1 t/m 3

Kobe maakt een museum Docentenhandleiding Groep 1 t/m 3 Kobe maakt een museum Docentenhandleiding Groep 1 t/m 3 1 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Kobe maakt een museum.

Nadere informatie

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen Algemene gegevens Docent Evah den Boer School Helen Parkhurst Titel lessenserie Recensie schrijven CKV/NETL Klas (en niveau) 4 vwo Aantal leerlingen

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Jij als onderzoeker. Groep 4 t/m 8. mei 2017

Docentenhandleiding. Jij als onderzoeker. Groep 4 t/m 8. mei 2017 Docentenhandleiding Jij als onderzoeker Groep 4 t/m 8 1 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Jij als onderzoeker. In

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer WIE ERGENS NAAR TOE WIL, MOET WETEN (ONTDEKKEN) WAAR HIJ VANDAAN KOMT Erfgoededucatie is omgevingsonderwijs: het leren in, van omgeving tot

Nadere informatie

Media & Privacy Lessenserie Gotcha!

Media & Privacy Lessenserie Gotcha! Media & Privacy Lessenserie Gotcha! Docentenhandleiding doelgroep duur 2 vmbo, 1 havo, 1 vwo 5-6 klokuren Inleiding In een klap beroemd: dat wensen veel jongeren! Of het nu komt door geweldige prestaties

Nadere informatie

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Deze schrijfles sluit aan bij het Nieuwsbegriponderwerp van deze week: Vuurwerk bij Oud en Nieuw. De schrijftaak

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Welkom bij Paleis Het Loo! JUNIOR-CONSERVATOR STALLEN

Docentenhandleiding. Welkom bij Paleis Het Loo! JUNIOR-CONSERVATOR STALLEN Welkom bij Paleis Het Loo! U gaat met uw klas het lesprogramma Junior-conservator Stallen volgen. Hierbij hoort een voorbereidende les op school (60 minuten), een bezoek aan de koninklijke Stallen van

Nadere informatie

Bijlage CULTUURTRAJECT MEESTERVERVALSERS. TIPS & TRUCS TER Voorbereiding

Bijlage CULTUURTRAJECT MEESTERVERVALSERS. TIPS & TRUCS TER Voorbereiding Bijlage CULTUURTRAJECT MEESTERVERVALSERS TIPS & TRUCS TER Voorbereiding 2017-2018 skvr.nl/onderwijs inhoud 1. Tips & Trucs Ter voorbereiding VAN HET Project 3 1.1 Kennismaken met de collectie van Boijmans

Nadere informatie

primair onderwijs groep 4 en 8 samen Mijn verhaal van Brabant docentenhandleiding

primair onderwijs groep 4 en 8 samen Mijn verhaal van Brabant docentenhandleiding primair onderwijs groep 4 en 8 samen Mijn verhaal van Brabant docentenhandleiding Inhoud Een doorlopende leerlijn erfgoededucatie 3 Leerdoelen 6 Voorbereiding op het museumbezoek 7 De museumles Mijn verhaal

Nadere informatie

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6

Een blik op Zilver. Lespakket voor groep 5/6 Een blik op Zilver Lespakket voor groep 5/6 Voorwoord Deze handleiding hoort bij de museumles een blik op Zilver van het Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven voor groep 5 en 6 van het basisonderwijs. De

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Educatieprogramma Sprekende Portretten Wouter van Riessen, zelfportret met luchtbel, aankoop 2000 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum.... p. 3 Algemene

Nadere informatie

Wie ben jij? HANDLEIDING

Wie ben jij? HANDLEIDING HANDLEIDING Wie ben jij? Korte omschrijving lesactiviteit Iedereen legt vijf vingers op tafel. Om de beurt vertel je iets over jezelf, waarvan je denkt dat het uniek is. Als het inderdaad uniek is, dan

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

PTA ckv VWO, Belgisch Park, cohort

PTA ckv VWO, Belgisch Park, cohort Domeinen CKV Het eindexamen ckv bestaat uit een schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A: Verkennen Domein B: Verbreden Domein C: Verdiepen Domein D: Verbinden Domein

Nadere informatie

Wereldoriëntatie. Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende technische beroepen besproken of hebben een bezoek gebracht aan de

Wereldoriëntatie. Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende technische beroepen besproken of hebben een bezoek gebracht aan de Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

SPEELGOED LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 1 EN 2 VAN DE BASISSCHOOL EDUCATIEVE DIENST HISTORISCH MUSEUM DE BEVELANDEN GOES

SPEELGOED LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 1 EN 2 VAN DE BASISSCHOOL EDUCATIEVE DIENST HISTORISCH MUSEUM DE BEVELANDEN GOES SPEELGOED LESBRIEF VOOR DE GROEPEN 1 EN 2 VAN DE BASISSCHOOL EDUCATIEVE DIENST HISTORISCH MUSEUM DE BEVELANDEN GOES INHOUDSOPGAVE DEEL I VOOR DE LEERKRACHT 1. Achtergrondinformatie voor de leerkracht blz.

Nadere informatie

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding

UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding UTRECHT AAN ZEE: Hoe houd jij droge voeten? Docentenhandleiding DOCENTENHANDLEIDING UTRECHT AAN ZEE: HOE HOUD JIJ DROGE VOETEN? 2 April 2011 Utrecht aan Zee: hoe houd jij droge voeten? is ontwikkeld door

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Kijk je rijk. Primair Onderwijs groep 5 en 6

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Kijk je rijk. Primair Onderwijs groep 5 en 6 Docentenhandleiding Educatieprogramma Kijk je rijk Primair Onderwijs groep 5 en 6 Inhoud Het Dordrechts Museum p.3 Algemene doelstelling programma p.3 Aansluiting bij kerndoelen p.3 Programma Kijk je rijk

Nadere informatie

Duur van de les Introductie (verdeling items) 10 minuten Kern (maken van werkblad) 40 minuten Afsluiting (uitleg volgende les) 10 minuten

Duur van de les Introductie (verdeling items) 10 minuten Kern (maken van werkblad) 40 minuten Afsluiting (uitleg volgende les) 10 minuten Les 4 Nieuwsproductie samenstellen Voorbereiding Als voorbereiding pakt u de vellen van Les 1 erbij waar de leerlingen artikelen op hebben geplakt. Daarnaast zoekt u zelf verschillende voorbeelden van

Nadere informatie

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID Maak een mindmap of schema van een tekst ga je dan doen? Naar aanleiding van een titel, ondertitel, plaatjes en of de bron van de tekst ga je eerst individueel (en

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Handleiding Perspectief 3 e editie: Introductie

Handleiding Perspectief 3 e editie: Introductie Handleiding Perspectief 3 e editie: Introductie Bekijk het leven Ter introductie van het nieuwe vak is er een korte terugblik op eerder ervaringen met het vak godsdienst/levensbeschouwing. De leerlingen

Nadere informatie

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8 Behorend bij de tentoonstelling Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN 23 november 2012-19 mei 2013 Inhoudsopgave 1. Tijdelijke tentoonstelling Anton Heyboer De Haarlemse

Nadere informatie

Wie ben jij & wie ben ik?

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Wie ben jij & wie ben ik? Groep 6 t/m 8 Beste docent, Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Wie ben jij & wie

Nadere informatie

Verlegen om woorden Handleiding ouderbijeenkomst

Verlegen om woorden Handleiding ouderbijeenkomst Verlegen om woorden Handleiding ouderbijeenkomst Tips voor het organiseren van een bijeenkomst over ouderbetrokkenheid en het belang van taal. Verlegen om woorden is een pakket met tips en handvatten om

Nadere informatie

Docentenhandleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8

Docentenhandleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8 Docentenhandleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8 Beste docent, Deze handleiding is bedoeld om op school het bezoek aan Feest! Weet wat je viert in Museum Catharijneconvent Utrecht voor

Nadere informatie

Docentenhandleiding voortgezet onderwijs

Docentenhandleiding voortgezet onderwijs Docentenhandleiding voortgezet onderwijs Wonderkamers in een notendop Wonderkamers is een permanente interactieve tentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag waarin leerlingen zelf van alles kunnen

Nadere informatie

Handleiding voor docenten

Handleiding voor docenten LEREN PROGRAMMEREN MET Spelenderwijs leren programmeren voor kinderen LEREN PROGRAMMEREN MET Ron Ford Ron Ford Spelenderwijs leren programmeren voor kinderen 11-03-13 11:11 Handleiding voor docenten Scratch

Nadere informatie

Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland.

Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland. Kasteel Ammersoyen Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland. Het kasteel werd gebouwd door de familie van Herlaer om

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO EINDEXAMENRONDLEIDING Eindexamenrondleiding geschiedenis Amsterdam museum Korte informatie Onderwerp: Historische

Nadere informatie

week 15 8 april 2013 handleiding niveau A CED-Groep - Marije Berding Dwerggras 30, Rotterdam

week 15 8 april 2013 handleiding niveau A CED-Groep - Marije Berding Dwerggras 30, Rotterdam Handleiding niveau A Onderwerp Rijksmuseum eindelijk open Strategie Vragen stellen Sleutelschema Tekstschema Intelligenties Lichamelijk-kinesthetische (beweegknap), en visueelruimtelijke (beeldknap) intelligentie

Nadere informatie

Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze123

Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze123 Docentenhandleiding Digitale les Studiekeuze Elk jaar staan veel scholieren voor een belangrijke keuze in hun leven: welke studie ga ik volgen als ik mijn diploma straks op zak heb? Dit lespakket is ontwikkeld

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum

Nationaal Gevangenismuseum Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 3. Bajespoëzie Les 3 Bajespoëzie Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 75 minuten (langer met uitbreiding) Samenvatting van de les In de derde les

Nadere informatie

Kop. Romp. Lesbrief Seksualiteit Leerjaar 1-Profiel1,2,3

Kop. Romp. Lesbrief Seksualiteit Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Lesbrief Seksualiteit Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Tijd: 50 minuten Voorbereiding: op www.meerdanliefde.nl is veel informatie te vinden in redelijk eenvoudige taal. Ook in het App Note Mouse draaiboek staan

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2015 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Leerjaar 2 Uitvinders Een informatieve tekst lezen Algemene modulegegevens Leerjaar: 2 Taaltaak: Een informatieve tekst lezen Thema: Uitvinders (sector Techniek) Leerstijlvariant: ERVAAR BEKIJK - DENK

Nadere informatie

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd De Vlaardingencultuur leven in de steentijd INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 LES 1... 4 LES 2... 5 LES 3... 7 OPDRACHTEN... 8-12 2 Inleiding Voor u ligt de docentenhandleiding van het lespakket over de Vlaardingencultuur.

Nadere informatie

Kunst op straat. WerKwijzer leerlingen. Locatie Kunst Laren. Pagina 1

Kunst op straat. WerKwijzer leerlingen. Locatie Kunst Laren. Pagina 1 Kunst op straat Locatie Kunst Laren WerKwijzer leerlingen Pagina 1 13 tot 23 mei vindt het project Locatie Kunst Laren plaats. Jullie, leerlingen van de Larense middelbare scholen, gaan, in samenwerking

Nadere informatie

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Instructieblad Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Onderzoeken is leuk omdat je wat over jezelf leert: wat je kunt en hoe creatief je bent. Ook leer je over je omgeving en de wereld.

Nadere informatie

Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 1 en 2

Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 1 en 2 Lesbrief schuttersstukken voor de groepen 1 en 2 Educatieve dienst Historisch Museum De Bevelanden, Singelstraat 13, 4461 HZ Goes 1 Inhoudsopgave 1. Achtergrondinformatie voor de leerkracht... 3 2. Kerndoelen

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Leerjaar 1 Sport & spel Een mondelinge instructie begrijpen Algemene modulegegevens Leerjaar: 1 Taaltaak: Een mondelinge instructie begrijpen Thema: Sport & spel Leerstijlvariant:

Nadere informatie

Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet

Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Lesbrief voor po groep 5 tot en met 8 Introductie Deze lesbrief bereidt u en uw leerlingen voor op een bezoek aan Museum de Fundatie, Paleis aan de Blijmarkt in

Nadere informatie

Ontwerponderzoek paper 2 Geografische informatievaardigheden in 5 VWO

Ontwerponderzoek paper 2 Geografische informatievaardigheden in 5 VWO Ontwerponderzoek paper 2 Geografische informatievaardigheden in 5 VWO Student: Vincent van der Maaden, MSc Studentnummer: 5783070 Opleiding: Interfacultaire lerarenopleiding, UvA Vakgebied: Aardrijkskunde

Nadere informatie

Vertel: Dit is de eerste les van een serie van vier lessen. In die lessen gaan we het hebben over media en mediawijsheid. Aan het eind van deze serie

Vertel: Dit is de eerste les van een serie van vier lessen. In die lessen gaan we het hebben over media en mediawijsheid. Aan het eind van deze serie Vertel: Dit is de eerste les van een serie van vier lessen. In die lessen gaan we het hebben over media en mediawijsheid. Aan het eind van deze serie lessen weet je meer over: wat zijn media en hoe werkt

Nadere informatie

JE EIGEN BUURT OMSTREEKS 1935

JE EIGEN BUURT OMSTREEKS 1935 JE EIGEN BUURT OMSTREEKS 1935 1 Wat moet je doen? 1. Maak een presentatie over hoe jouw buurt er omstreeks 1935 uitzag of over de mensen die in die tijd in jouw buurt leefden. Wat kun je te weten komen

Nadere informatie

Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland.

Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland. Kasteel Ammersoyen Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland. Het kasteel werd gebouwd door de familie van Herlaer om

Nadere informatie

Huisje, boompje, beestje

Huisje, boompje, beestje Docentenhandleiding Educatieprogramma Huisje, boompje, beestje Primair Onderwijs groep 1 en 2 Inhoud Het Dordrechts Museum p.3 Algemene doelstelling programma p.3 Aansluiting bij kerndoelen p.3 Programma:

Nadere informatie

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider:

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider: Naam:. Klas: Namen groepsleden:........ Begeleider: 1 Inleiding In deze projectweek ga je onderzoek doen. Dit onderzoek is ter voorbereiding op het sectorwerkstuk in de vierde klas. Dit boekje is jouw

Nadere informatie

PTA ckv Havo, Belgisch Park, cohort

PTA ckv Havo, Belgisch Park, cohort Het eindexamen ckv bestaat uit een schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domeinen ckv Domein A: Verkennen Domein B: Verbreden Domein C: Verdiepen Domein D: Verbinden Domein

Nadere informatie

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren.

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren. Oriëntatie: Het doel van deze lessenserie is: bestaande foto s zoeken met een eigen verhaal erbij. Dan gaan jullie mensen deze fotoserie voorleggen en vragen welk verhaal zij erin zien. Tot slot gaan jullie

Nadere informatie

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen De Middeleeuwen kennen verschillende stijlen en uitingsvormen van religieuze thema s Om de leerlingen hier een goed inzicht in te geven en zelf mee aan te slag

Nadere informatie

Schoolreisjes en educatie

Schoolreisjes en educatie www.glk.nl Schoolreisjes en educatie 2017 Kasteel Hernen Schoolreisjes en educatie Kasteel Hernen is een leuke én leerzame bestemming voor een schoolbezoek of schoolreisje. Neem een stap terug in de tijd

Nadere informatie

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma // dat BeWaRen We! docenten // // handleiding Introductie Het museum Museum De Lakenhal, het stedelijk museum van Leiden, dankt zijn naam aan de voormalige Laecken-halle uit 1640, waar ooit het beroemde

Nadere informatie

MONEYWISE. Docentenhandleiding. Oktober Spirit4You

MONEYWISE. Docentenhandleiding. Oktober Spirit4You Docentenhandleiding Oktober 201 Spirit4You u.nl/lobbox www.bekijkjetoekomst.n Inhoudsopgave Deel 1 Algemene informatie Moneywise Waarom deze lessen Voor wie? Bij welk vak? Algemene lesdoelen Lesduur Extra

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: Communiceren en sociaal contact onderhouden

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: Communiceren en sociaal contact onderhouden Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: : Thema 1 1. Introductieles De leerling vertelt waarom het belangrijk is om goed te presenteren. Arbeidsvoorbereidend

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po.

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po. Vincent-stripverhaal Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs Vincent-stripverhaal Een opdracht voor groep 5 of 6 gericht op inleven en maken. Leerlingen maken samen een stripverhaal, gebaseerd

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT 1 Voorwoord Het programma Ontmoet kunst van het Stedelijk Museum is onderdeel van Stad en Taal. Binnen Stad en Taal hebben verschillende musea met

Nadere informatie

Een poster voor een goed doel maken

Een poster voor een goed doel maken Een poster voor een goed doel maken Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Een reclameposter voor maken voor een zelfbedacht goed doel. instructieles oefenles Lesdoel: Leerlingen kunnen

Nadere informatie