Regionale voorlichting 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Regionale voorlichting 2014"

Transcriptie

1 Regionale voorlichting 2014 Voor : 4-vwo en 4-havo Tijd : donderdag 20 maart 2014 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal Alle leerlingen moeten zich vooraf voor meer voorlichtingsronden digitaal aanmelden. Dat gaat heel eenvoudig via de site De site is vanaf 6 februari 2014 beschikbaar. Voor elk lokaal is er een maximum aantal leerlingen dat zich kan inschrijven. Bij een vol lokaal moet je dus uitwijken naar een andere voorlichtingsronde of kiezen voor een andere opleiding. LET OP: Als bewijs van inschrijving krijgt iedere leerling een mail retour. De moet je op 20 maart bij je hebben en op verzoek tonen, zodat duidelijk is, wie op welk moment in welk lokaal thuishoort. Deelnemende scholen: CSG Het Streek Marnix College Pallas Athene College RSG Pantarijn Dorenweerd College Hendrik Pierson College Christelijk Lyceum Veenendaal Ichthus College Rembrandt College Plaats Ede Ede Ede Wageningen Doorwerth Zetten Veenendaal Veenendaal Veenendaal Programma: uur Aankomst deelnemers. Kijk op het bord met wijzigingen uur Eerste voorlichtingsronde uur Tweede voorlichtingsronde uur Derde voorlichtingsronde uur Vierde voorlichtingsronde

2 UNIVERSITAIRE STUDIES MU = Universiteit Maastricht RU = Radboud Universiteit Nijmegen RUG = Rijksuniversiteit Groningen TUD = Technische Universiteit Delft TUE = Technische Universiteit Eindhoven UCU = University College Utrecht UT = Universiteit Twente UU = Universiteit Utrecht WUR = Wageningen Universiteit Periode Periode Periode Periode Nr. STUDIE Opl.inst Natuur 1 Internationaal Land- en Waterbeheer WUR A Landschapsarchitectuur en Ruimtelijke Ordening WUR A Biologie WUR A0.20 A0.20 A Farmacie / apotheker UU A1.30 A Moleculaire wetenschappen RU A0.22 A0.22 A Technische Informatica UT A1.30 A Life Science and Technology RUG A1.38 A1.38 A Wiskunde UU A Natuur- en Sterrenkunde UU A0.22 Techniek 10 Technische bedrijfskunde UT A0.24 A Advanced technology UT A0.24 A Algemene voorlichting technische studies TUD A1.50 A1.50 A Civiele techniek TUD A0.26 A Electrical Engineering TUD A0.30 A Maritieme Techniek TUD A0.26 A Automotive TUE A Bouwkunde TUE A0.30 A Sustainable Innovation TUE A Psychology & Technology TUE A1.28 Gezondheidszorg 20 Technische Geneeskunde UT A1.52 A Dierwetenschappen WUR A1.54 A Geneeskunde RU Aula A Aula A 23 Geneeskunde MU A0.28 A0.28 A0.28 A Biomedische wetenschappen UU A1.66 A1.66 A Gezondheidswetenschappen MU A0.40 A Voeding en gezondheid WUR A1.68 A1.68 A Tandheelkunde RU A0.40 A0.40 Economie 28 Economics and Business Economics, Fiscale Economie, International Business MU A1.20 A1.20 A Economie en Bedrijfseconomie RU A2.12 A Economie en Bedrijfseconomie UU A2.14 A2.14 A2.14 2

3 31 Bedrijfskunde en Bestuurskunde RU A1.18 A1.18 A1.18 A Bedrijfs- en consumentenwetenschap WUR A Internat. Betrekkingen Internat. Organisaties RUG A2.16 A2.16 Recht 34 Rechtsgeleerdheid RU A1.32 A1.32 A1.32 A Rechtsgeleerdheid + Law College UU A1.22 A1.22 A1.22 A1.22 Gedrag en Maatschappij 36 Psychologie UT Aula A Aula A 37 European Public Administration UT A Communicatiewetenschappen RU A2.18 A2.18 A Onderwijskunde UU A Psychologie RU B1.13 B1.13 B1.13 B Academische Pabo HAN A Culturele Antropologie & Ontwikkelingssociologie RU B1.29 B1.29 Geesteswetenschappen 43 Nederlandse Taal en Cultuur RUG A Taalwetenschappen RUG A Europese talen en culturen RUG A1.26 A Geschiedenis RUG A1.26 A Engelse Taal en Cultuur RUG D0.09 D Theologie en Godsdienstwetenschap RUG D Kunst, Cultuur en Media RUG A1.54 A1.54 Vrije Bachelor 50 Liberal Arts University College (ATLAS) UT D Liberal Arts University College Utrecht UCU D1.07 3

4 HBO OPLEIDINGEN ACE = Automotive Centre of Expertise ArtEZ = Hogeschool voor de Kunsten Arnhem CAH = Christelijke Agrarische Hogeschool Almere CHE = Christelijke Hogeschool Ede EH = Evangelische Hogeschool ESL = École Suisse de Langues GVZ = Praktijkopleider GVZ/Amstel College HAN = Hogeschool Arnhem & Nijmegen HH = Haagse Hogeschool HR = Hogeschool Rotterdam HZ = Hogeschool Zeelend HvA = Hogeschool van Amsterdam IH = Hogeschool INHolland IVA = Instituut Voor Autobranche & Management KLM = KLM Flight Academy Eelde MIWB = Maritiem Instituut Willem Barentsz Noordelijke Hogeschool Leeuwarden NB = Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants NHTV = Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer Breda PA = Projects Abroad vrijwilligerswerk organisatie RZA = Radboud Zorg Academie Nijmegen Saxion = Saxion Hogeschool Deventer Stenden Hogeschool Leeuwarden TIO = Toeristische Informatie Opleiding TMO = Hogeschool voor Modemanagement Doorn VHL = Van Hall Larenstein WA = Work-a-Way WIN = Hogeschool Windesheim Zwolle/Almere Periode Periode Periode Periode Nr. OPLEIDING Natuur, voeding en milieu 52 Natuur, milieu en landschap VHL D Food, marketing and Trade VHL D Dierenstudies (inclusief paard) VHL A2.22 A Life Science and Technology VHL A2.22 A Food and Business HAN A Algemene voorlichting Delta Academy HZ B1.61 B Toegepaste Biologie A2.26 A2.26 CAH Biologie & Gezondheid 59 Natuur Economie Leefomgeving A2.26 CAH Groene bedrijfskunde Techniek 60 Mobiliteit (Verkeerskunde) WIN B1.79 B Logistiek, Planologie en Verkeer NHTV A2.36 A2.36 A Game Design NHTV B1.33 B Automotive ACE B1.29 B Autotechniek HAN A Informatica, media en communicatie HAN A2.38 A2.38 A2.38 A Algemene voorlichting Engineering HAN B1.89 B1.89 B1.89 4

5 67 Algemene voorlichting Build Enviroment HAN A2.66 A2.66 A2.66 A Algemene voorlichting Life Sciences HAN A2.48 A2.48 A2.48 A Industrieel Product Ontwerpen Saxion B1.33 B Algemene voorlichting De Ruyter Academy HZ B1.61 B Maritiem Officier and Ocean Technology MIWB B0.01 B KLM Flight Academy Eelde KLM B0.01 B0.01 Gezondheidszorg 75 HBO verpleegkunde CHE B0.14 B HBO verpleegkunde HAN B0.14 B HBO Verpleegkunde + Verloskunde HZ D0.09 D Operatieassistent/ anesthesiemedewerker HAN B0.16 B Medisch Hulpverlener HR B0.16 B Fysiotherapie HAN A2.68 A2.68 A2.68 A Fysiotherapie Saxion A2.74 A2.74 A2.74 A Mensendieck oefentherapie HvA B1.79 B Ergotherapie HAN B1.91 B1.91 B Logopedie HAN B2.03 B2.03 B Voeding en Diëtetiek HAN B1.11 B Mondzorgkunde HAN B Medisch beeldvormende en radiotherapeutische technieken (MBRT) IH B Radiodiagnostisch Laborant GVZ D Radboud Zorgacademie (diverse opleidingen) RZA B1.11 B1.11 Economie 90 Wat een accountant doet (óók voor vwo-ers!!!) NBA B2.13 B2.13 B Facility Management Saxion B2.17 B2.17 B Algemene voorlichting Bedrijfskundige opleidingen HAN B2.53 B2.53 B2.53 B Algemene voorlichting Economie & Management Saxion B2.47 B2.47 B2.47 B Hoger Hotelonderwijs Saxion B2.45 B2.45 B2.45 B Hoger Hotelonderwijs Leeuwarden Stenden B2.37 B2.37 B2.37 B Media & Entertainment Management NHTV B2.33 B2.33 B2.33 B Modemanagement TMO B2.19 B2.19 B Automotive/Nautica IVA D1.05 D Algemene voorlichting Scaldis Academy HZ D0.07 D European Studies Den Haag HH B1.51 B Toerisme en Vrijetijdsmanagement NHTV B1.69 B1.69 B1.69 B Toerisme /hotellerie TIO B1.77 B1.77 B1.77 B Journalistiek WIN B2.25 B2.25 B Journalistiek CHE B2.29 B2.29 B Communicatie CHE B1.17 B1.17 Algemene voorlichting Commercieel Communicatieve HAN B1.17 B opleidingen Sociaal-Agogisch Human Resource Management 107 Bedrijfskunde MER CHE B2.73 B Social Studies (SPH/MWD) CHE B2.59 B2.59 B Social Work (SPH/MWD/Creatieve therapie) HAN B1.55 B1.55 B HBO Rechten HAN B2.61 B2.61 B2.61 5

6 Kunst 111 Art & Design, Algemene voorlichting ArtEZ A2.56 A2.56 A2.56 A2.56 Onderwijs 112 PABO CHE B2.73 B PABO HAN B1.25 B1.25 B1.25 B Lerarenopleiding VO HAN D1.05 D CALO (Lerarenopleiding LO / S&B / PMT & BA) WIN B1.19 B1.19 B1.19 B1.19 Uniformberoepen Algemene voorlichting Defensie (Landmacht, Luchtmacht, B1.45 B1.45 B1.45 B Marine, Marechaussee) 117 Algemene voorlichting Politie D0.05 D0.05 D0.05 Tussenjaar 118 Evangelische Hogeschool (basisjaar) EH D Projects Abroad PA B1.31 B Work-a-Way WA B1.31 B ESL Taalreizen (buitenland) ESL B1.51 B1.51 Toelichting Universitaire studies Natuur 1 Internationaal Land- en Waterbeheer Je ziet hoe droogtes en erosie mensen op de rand van de armoede brengen. Daar wil je iets aan doen. Jij combineert je technische kennis met sociale wetenschappen en economisch inzicht. Zo kom je tot technische vernieuwingen. Je maakt plannen om land en water efficiënt te gebruiken. Je richt je bij het maken van die planning uitdrukkelijk op de mensen waar het om gaat. 2 Landschapsarchitectuur en Ruimtelijke Planning Maak jij plannen voor het landschap van de toekomst? Bij de opleiding Landschapsarchitectuur en ruimtelijke planning leer je alles over verstedelijking en duurzame gebiedsontwikkeling. Zo kun je ervoor zorgen dat de ruimtelijke ordening en planologie in goede banen lopen in ons volle land. Het ontwerp en de planning van ons toekomstig landschap (landschapsarchitectuur) is een creatief proces, waarbij je de balans zoekt tussen de wensen van bewoners, gebruikers, en andere belanghebbenden. Daarnaast hou je rekening met de bijzondere eigenschappen van de omgeving, zoals ecologie, bodem, economie en hydrologie. 3 Biologie Van moleculen tot het hele ecosysteem aarde: biologie studeren in Wageningen past bij jou als je een brede belangstelling hebt voor het hoe en waarom van het leven. Je leert het leven begrijpen over de totale breedte van de biologie. Dat doe je door te kijken naar zaken als groei, ontwikkeling, ecologie en evolutie. Je onderzoekt hoeen-waarom-vragen op verschillende niveaus, met betrekking tot cellen, organismen, ecosystemen en hun onderlinge relaties. Ook leer je welke wisselwerking tussen deze verschillende niveaus bestaan. 4 Farmacie / apotheker Heb je belangstelling voor geneesmiddelen? En voor ziekte en gezondheid? Vind je biologie en scheikunde leuke vakken? Kom dan eens kijken bij farmacie, want in deze opleiding staan zowel het geneesmiddel als de patiënt centraal. Je leert onder andere hoe geneesmiddelen werken, hoe je geneesmiddelen kunt bereiden en toedienen en hoe je patiënten met geneesmiddelen kunt behandelen. Ook krijg je inzicht in onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen en is er aandacht voor omgaan met patiënten. De opleiding farmacie heeft raakvlakken met de biologie, scheikunde, biomedische wetenschappen en geneeskunde. Er zijn verschillende specialisatiemogelijkheden van apotheker - totale opleiding 6 jaar tot onderzoeker. Vereist profiel: NG met natuurkunde of NT. 6

7 5 Moleculaire wetenschappen Opleidingen: Scheikunde, Moleculaire levenswetenschappen en Science In het cluster Moleculaire Wetenschappen zijn de opleidingen Scheikunde, Moleculaire Levenswetenschappen en Science ondergebracht. De eerste drie kwartalen hebben deze drie opleidingen grotendeels hetzelfde programma. Daarna waaieren ze uiteen. Je hoeft je definitieve studiekeuze dus pas te maken in het vierde kwartaal van het eerste studiejaar. Gemeenschappelijk in de opleidingen is de interesse voor moleculaire processen. Waarom bestaan bepaalde stoffen wel en andere niet, hoe werken eiwitten en DNA, kun je reactiesnelheden berekenen en meten. Daarnaast richten de opleidingen zich op drie verschillende gebieden: Met Scheikunde ga je verder op het gebied van moleculaire kennis en toepassing, of dat nu theoretisch is, in de biologische chemie of op bijvoorbeeld het ontwerpen en maken van nieuwe geneesmiddelen. In de Moleculaire levenswetenschappen pas je je kennis toe op het bestuderen van levensprocessen, ziekten en DNA. Je krijgt dus veel biologie en medische vakken. Science is de vernieuwde brede bachelor in Nijmegen. Je stelt na het eerste jaar je eigen programma samen en je kiest voor toepassing van beta-kennis in de maatschappij en het bedrijfsleven of je kiest voor onderzoek op de grensvlakken van de natuurwetenschappen. Bijvoorbeeld nanotechnologie, biofysica, neurobiologie. Toelatingseisen: N&T of N&G + Na + WisB Meer informatie: 6 Technische Informatica In een wereld waar alles met computers aan elkaar is geknoopt zit een technisch informaticus als een spin in het web. Of het gaat om snelheid, betrouwbaarheid of veiligheid, hij is de expert. Informatica is een jonge wetenschap, die is meegegroeid met de enorme verspreiding van computers, het uitrollen van wereldwijde netwerken en tenslotte de explosieve groei van het aantal mobiele apparaten. Proberen het vakgebied te omschrijven is steevast achter de feiten aan lopen, want steeds dienen zich nieuwe ontwikkelingen, toepassingen of zelfs bedreigingen aan. Het is een boeiende wereld vol wiskundige algoritmes, fundamentele concepten en praktische toepassingen. Deze studie is uitermate geschikt voor mensen die techniek interessant vinden, flink de diepte in willen en nooit uitgeleerd raken. 7 Life Science and Technology Hoe ontstaat kanker? Wat gebeurt er in de hersenen en hoe kun je dat zichtbaar maken? Hoe krijgen we een geneesmiddel precies daar waar het z n werk moet doen? Kunnen we uit menselijke cellen nieuwe organen maken? Als je hier belangstelling voor hebt, is de opleiding Life science and technology iets voor jou! Binnen deze vrij nieuwe opleiding zijn elementen van exacte studies, dus natuurkunde, scheikunde, farmacie, biologie en techniek samengebracht met geneeskunde. Heb je interesse in een combinatie van bètakennis en techniek, gericht op medische vragen en toepassingen dan zijn er veel mogelijkheden om hiermee aan de slag te gaan. 8 Wiskunde Tijdens je studie Wiskunde leer je allerhande methoden om wiskundige problemen op te lossen. De nadruk ligt hier in eerste instantie om problemen zo algemeen mogelijk en zoveel mogelijk in één keer (dus abstract) op te lossen. Het idee erachter is dat je dan in zo weinig mogelijk tijd zoveel mogelijk praktische problemen oplost. Met andere woorden: bij andere studies leer je veel praktische foefjes, maar als wiskundige leer je die foefjes zelf te verzinnen. Daardoor word je bijvoorbeeld enorm waardevol voor een bedrijf; wiskundigen worden al lang niet meer allemaal leraar, ze komen echt overal terecht. Wiskunde is namelijk overal toepasbaar, en als je in je latere beroep al geen wiskunde gebruikt, word je aangenomen wegens je sterk ontwikkeld analytisch denkvermogen. Achter alle methoden en foefjes zit de wiskunde zelf, die een eigen taal en denkwijze met zich meebrengt (waar de wiskunde op het vwo nauwelijks inzicht in geeft). De studie Wiskunde heeft een 3-jarig bachelorprogramma en een 2-jarige masterfase waarin je je kunt specialiseren in de algebra en logica, de mathematische fysica of de toegepaste stochastiek. 9 Natuurkunde en Sterrenkunde De UU heeft een 5-jarige studie Natuur- en Sterrenkunde. Je wordt tot deze studie toegelaten: * met het profiel N&G (+ WiB + Natuurkunde) en met het profiel N&T voor leerlingen die vanaf zijn begonnen met de vernieuwde Tweede Fase. De opleiding bestaat uit een Bachelor- en een Masterfase. De bachelorfase duurt 3 jaar en wordt afgesloten met een bachelordiploma. Deze bachelorfase is vooral bedoeld om basiskennis en -vaardigheden op te doen. Hierna ga je je specialiseren gedurende de 2-jarige Masterfase. Behalve een aantal natuurkunde- en sterrenkundevakken krijg je ook veel wiskunde in het eerste jaar. Wiskunde is namelijk het gereedschap waarmee natuurkundigen werken. Ook heb je de mogelijkheid om een dubbele bachelor 7

8 Wiskunde en Natuur- en Sterrenkunde te doen. Er zijn vele afstudeermogelijkheden: o.a. experimentele natuurkunde, theoretische natuurkunde, toegepaste natuurkunde en sterrenkunde. Techniek 10 Technische Bedrijfskunde Bij deze opleiding bestudeer je hoe je technologische middelen kunt inzetten en wat de voordelen daarvan zijn voor het bedrijf. Je leert bedrijfsprocessen meetbaar te maken en te optimaliseren. Als technisch bedrijfskundige leg je systematisch sterke en zwakke plekken van een bedrijf bloot, weet je wat gangbaar is in de bedrijfstak waar je werkt en werk je naar verbeterslagen. Je hebt verstand van economische, financiële, personele en bedrijfskundige aspecten. Je doet dit vanuit een technologisch perspectief. Vanuit welk richting je een probleem ook bekijkt, je vraagt je voortdurend af hoe je nieuwe technologie kunt inzetten bij het vinden van een oplossing. Daarbij kijk je naar de gevolgen voor het bedrijf, het personeel en de marktpositie. De belangrijkste pijlers van de opleiding zijn de vakgebieden techniek, wiskunde, bedrijfskunde en economie. Techniek kom je tegen in bijna alle bedrijfsactiviteiten, van de ontwikkeling van een product tot de levering aan de klant. Wiskunde is jouw instrument om de technische mogelijkheden te modelleren en te berekenen. De bedrijfskundige en economische pijler zie je terug in marketing, financiën en personeel en organisatie. 11 Advanced Technology Advanced Technology is een opleiding voor uitvinders. Je leert verschillende technologieën te combineren zodat je straks supergeavanceerde innovaties in de markt kunt zetten. Advanced Technology is een jonge, praktijkgerichte Engelstalige studie. De opleiding bestaat pas vijf jaar en dus zijn er nog maar weinig bachelors. Te weinig, want de wereld zit om dit soort mensen te springen. De opleiding is zelfs ontwikkeld op aandringen van het bedrijfsleven. Om echt creatieve oplossingen te bedenken moet je een brede blik hebben, en niet 'gevangen' zitten in één vakgebied. Daarom combineer je bij Advanced Technology kennis van Elektrotechniek, Scheikundige Technologie, Technische Natuurkunde, Werktuigbouwkunde en Bedrijfskunde. En dat merk je bij de opbouw van de studie. Je zult de verschillende disciplines geïntegreerd tegenkomen. Dat heeft zo zijn voordelen. Problemen waarbij men normaal gesproken een elektrotechnicus, werktuigbouwkundige en informaticus inschakelt, tackel jij straks in je eentje! Bovendien weet je hoe de samenleving jouw oplossing het beste kan benutten. Dat maakt jou een prima gesprekspartner voor het bedrijfsleven. 12 Algemene voorlichting technische studies Met een studie aan de TU Delft ontwikkel je kennis en vaardigheden die uiterst waardevol zijn voor jezelf en de maatschappij. Door steeds te vragen naar het waarom kun je grenzen verleggen en tot verrassende resultaten komen. Je krijgt aan de TU Delft alle ruimte om nieuwe dingen te bedenken en te ontwerpen. Een bagage waarmee je een wereld aan mogelijkheden hebt. Naast een flinke dosis wis- en natuurkunde, krijg je binnen je opleiding vakken als recht, bedrijfsleer, economie, psychologie en filosofie. Je volgt niet alleen colleges maar werkt ook in projectgroepen en doet practica buiten de deur. Studeren aan de TU Delft is meer dan het volgen van een afgebakende studie. Je springt soms over de grens van je opleiding door vakken te volgen bij een andere opleiding of aan een andere universiteit, in binnen- of buitenland. Het is best aanpoten bij de TU Delft, maar je krijgt ook de mogelijkheid om naast je opleiding mee te doen aan excursies, workshops of projecten in bedrijven. Ook krijg je de kans om organisatorische en bestuurlijke ervaring op te doen. 13 Civiele Techniek Een veelomvattende studie: van bescherming tegen het water tot het ontwerpen van grote constructies en het mogelijk maken van verkeer over weg, water en spoor. Van megatunnels tot hoogbouw, van (zee)waterkering tot drinkwatervoorziening en van grote infrastructurele projecten tot computermodellen voor een optimale doorstroming van verkeer, het komt allemaal aan bod bij Civiele Techniek. Centraal staat de fysieke leefomgeving: gebouwen, wegen, water en infrastructuur. Projecten als 2e Maasvlakte, de Zandmotor, de Noord-Zuidlijn of de nieuwe openbaarvervoerterminals in Utrecht, Arnhem en Rotterdam zijn één brok civiele techniek. En wat dacht je van irrigatievoorzieningen in ontwikkelingslanden of aardbevingsbestendige wolkenkrabbers? Duurzaam bouwen aan de omgeving van de toekomst door technische kennis te combineren met creativiteit en maatschappelijke betrokkenheid in zowel Nederland als daarbuiten, is je werkterrein als civiel ingenieur. 8

9 14 Electrical Engineering Hoe wek je duurzame energie op? Hoe functioneert een draadloos netwerk? Hoe leg je duizenden kilometers hoogspanningskabels aan om alle huishoudens te voorzien van elektriciteit of van telefoon? Vragen die om een oplossing vragen van een elektrotechnisch ingenieur. Energietechniek, telecommunicatie, micro-elektronica, media- en kennistechnologie, satellietnavigatie, medische instrumenten: er is bijna geen discipline meer, waarin elektrotechniek geen rol speelt. Onze samenleving is voor een groot deel afhankelijk van elektronische systemen. De opleiding Electrical Engineering duurt vijf jaar (drie jaar bachelorfase en twee jaar masterfase). Toelatingseisen zijn : wiskunde-b + natuurkunde 15 Maritieme Techniek Maritieme Techniek omvat meer dan alleen pure scheepsbouw. Je leert jachten en grote containerschepen te ontwerpen, offshore-installaties te ontwikkelen of scheepswerven te organiseren. Deze studie aan de TU Delft is uniek: het is de enige universitaire opleiding Maritieme Techniek in Nederland. Als maritiem ingenieur wacht je een zeer afwisselende loopbaan. Je komt terecht bij internationaal georiënteerde bedrijven zoals rederijen, scheepswerven, de Koninklijke Marine, TU Delft en oliemaatschappijen. Maritiem ingenieurs kom je tegen in managementfuncties, in onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, in de productie en op projectafdelingen. De vraag naar maritiem ingenieurs is groot! Toelatingseisen zijn : wiskunde-b + natuurkunde. 16 Automotive (Engelstalig) Je leert multidisciplinair denken en de auto als totaalsysteem te doorgronden. Door inzicht in nieuwe technologie draag je bij aan innovaties op het gebied van schonere en zuinigere auto s en aan het terugdringen van files. De vraag naar dit type automotive-ingenieurs stijgt. Met een diploma op zak kun je aan de slag als ontwerper, projectleider of als onderzoeker. Diploma: BSc (Bachelor of Science) Electrical Engineering 17 Bouwkunde Je bent bezig met alle aspecten die komen kijken bij het maken van een gebouw. Met de vormgeving, techniek, stevigheid, comfort en kosten van een gebouw, maar bijvoorbeeld ook met de logische inrichting van een complete woonwijk.je wordt na je opleiding architect, constructeur, bouwfysicus, stedenbouwkundige, projectmanager of onderzoeker. Diploma: BSc (Bachelor of Science) Bouwkunde 18 Sustainable Innovation (Engelstalig) Je bestudeert innovaties vanuit technisch, economisch en sociaal perspectief. Je ontwerpt bijvoorbeeld niet alleen een elektrische auto, maar richt je ook op alles wat erbij komt kijken. Denk aan infrastructuur, ontwikkelingen in de markt, het effect op mobiliteitsstromen en invloed op het klimaat. Bij een ontwerp zijn altijd meerdere spelers betrokken waarmee je rekening houdt, zoals de overheid, het bedrijfsleven, maatschappelijke groeperingen, kennisinstellingen en consumenten. >> Na het afronden van deze major heb je kennis van recente ontwikkelingen op het gebied van duurzaam innoveren. Je kunt doorstromen naar verschillende masteropleidingen of direct aan de slag in het bedrijfsleven, bij adviesbureaus of bij de overheid. Diploma: BSc Technische Innovatiewetenschappen 19 Psychology & Technology (Engelstalig) Je leert wat technologie met mensen doet en hoe je met behulp van psychologische kennis technologie optimaal kunt laten werken voor mensen. Maar ook leer je hoe je met behulp van de psychologie volkomen nieuwe technologische toepassingen kunt ontwerpen. Denk aan slimme thermostaten, sociale robots of breincomputer interfaces. Na je afstuderen kun je aan de slag als projectleider, adviseur, quality manager en onderzoeker bij verschillende bedrijven zoals Philips, Essent en DAF, bij instellingen zoals TNO of bij de overheid. Diploma: BSc Technische Innovatiewetenschappen Gezondheidszorg 20 Technische Geneeskunde Zonder technologie is er geen gezondheidszorg. Bij Technische Geneeskunde leer je hoe je moderne technologieën toepast als onderdeel van een medische behandeling. Wat is een Technisch Geneeskundige eigenlijk? Niets anders dan een technisch medisch specialist met een specifieke expertise op deelgebieden van de geneeskunde, de technische wetenschappen en de informatica. 9

10 De bijbehorende opleiding duurt in totaal zes jaar volgens het internationale bachelor-master-model. De bacheloropleiding duurt drie jaar. In deze periode worden technologie en geneeskunde geïntegreerd onderwezen. Je leert het nodige over het functioneren van het menselijke lichaam, maar je hoeft niet alles van medische kwalen te weten. Om het wat minder abstract voor te stellen: jij weet bijvoorbeeld weinig over mazelen en natte eczemen, maar alles over de signaalvorming van het hart, de spieren en de hersenen. Het gaat om relevante medische kennis die een Technisch Geneeskundige nodig heeft om moderne technologieën te kunnen toepassen als onderdeel van een medische behandeling. 21 Dierwetenschappen Je hebt een voorliefde voor dieren en je bent geïnteresseerd in gezondheid en welzijn van dieren. Dieren gezond houden, daar gaat het om. Je bestudeert dieren die een functie hebben voor mensen zoals voedselproductie (koeien, varkens), gezelschap (honden, katten), natuurbeheer ( Schotse Hooglanders), recreatie of educatie (dierentuindieren, paarden). 22 Geneeskunde Geneeskunde is de opleiding tot basisarts. Daarna kies je voor een vervolgopleiding of specialisatie. Centraal in het beroep van arts staat de zorg voor mensen. Al vanaf het begin van de studie maak je kennis met patiëntgebonden onderwijs. Tijdens de verpleegstage leer je wat werken in de gezondheidszorg betekent. In thematische blokken van vier weken besteed je in het eerste jaar van de bacheloropleiding vooral aandacht aan de bouw en het functioneren van het gezonde menselijk lichaam. In het tweede en derde jaar ga je in op klachten, ziekten en behandeling. In de bacheloropleiding volg je tevens een EHBO-cursus, loop je dagstages bij een huisarts, op een polikliek en in de ouderenzorg en maak je kennis met de praktijk van de wetenschap. In het eerste en tweede jaar van de masteropleiding loop je zogeheten kernco-assistentschappen. Dit zijn verplichte stages op verschillende afdelingen in het ziekenhuis. Ook loop je stage bij een huisarts. In het derde masterjaar verricht je o.a. zelfstandig een wetenschappelijk onderzoek en kun je een aantal maanden naar eigen keuze invullen, bijvoorbeeld in het buitenland. Toelating: vwo met wiskunde A of B, natuurkunde, scheikunde en biologie. Geneeskunde is een numerus fixus studie! Plaatsing uitsluitend door decentrale selectie of een 8 gemiddeld voor het eindexamen vwo. Zie ook: en 23 Geneeskunde Met de bachelor Geneeskunde in Maastricht kies je voor een unieke opzet van je opleiding. In kleine groepen krijg je op een actieve manier onderwijs. Meteen vanaf de eerste studiedag ben je zelf actief en zelfstandig met de leerstof bezig. Uiteraard doe je dat niet alleen; binnen het Probleemgestuurd Onderwijs (PGO) zoek je samen met andere studenten stapsgewijs naar antwoorden om een medisch probleem op te lossen. Zo leer je samenwerken en professioneel communiceren. Op die manier word je goed voorbereid op de latere beroepspraktijk. De opleiding is gevarieerd van opzet en internationaal georiënteerd. Je komt al vanaf het eerste jaar met de praktijk van de gezondheidszorg in aanraking. In het Skillslab (een opleidingscentrum voor vaardigheden) train je allerlei vaardigheden zoals reanimeren en injecteren en in het derde studiejaar onderzoek je al echte patiënten in het ziekenhuis. Je kunt ook een deel van de studie in het buitenland volgen of je verder in het medisch Engels bekwamen. Op die manier kun je je voorbereiden op het functioneren in een internationale context. Ben jij die arts van morgen? Dan is de opleiding Geneeskunde in Maastricht de juiste keuze. 24 Biomedische wetenschappen Hoe ontstaan ziekten, hoe kunnen we ze bestrijden? Hoe zit een gezond mens in elkaar? Biomedische wetenschappen in Utrecht gaat over de cel- en lichaamsprocessen in gezonde en zieke mensen en dieren. Bij biomedische wetenschappen leer je onderzoek te doen naar het ontstaan van een ziekte en het ontwikkelen van een remedie zoals een therapie of geneesmiddel. Vond je biologie leuk op school en was je geboeid door natuur- en scheikunde? Ben je geïnteresseerd in medische ontwikkelingen en voel je je aangetrokken tot onderzoek op het snijvlak van geneeskunde en biologie? Dan is biomedische wetenschappen iets voor jou! Biomedische wetenschappen is een numerus-fixusopleiding. Er is een beperkt aantal plaatsen (175 per jaar) beschikbaar. Biomedische wetenschappen in Utrecht Bachelor: 3 jaar. Toelaatbare vwo-profielen: - N&G met natuurkunde - N&T met biologie 10

11 Master: 2 jaar Taal: Nederlands- en Engelstalig Docenten komen van de faculteiten Geneeskunde, Bèta, en Diergeneeskunde Aantal keuzecursussen: 44 Verhouding theorie/praktijk: 30% theorie, 15% praktijk, 55% zelfstudie Werkvormen: hoorcolleges, werkgroepen, practicum, (groeps)opdrachten en presentaties Groepsgrootte: max. 30 studenten per werkgroep 25 Gezondheidswetenschappen, Biomedische Wetenschappen en European Public Health Gezondheidswetenschappen Wat is gezondheid nu precies? Ben je gezond als je niet ziek bent, of is gezond zijn meer dan niet ziek zijn? Wat zijn bedreigende en gunstige factoren voor je gezondheid? Als je weet welke factoren een rol spelen bij de gezondheid kun je op basis hiervan een gestructureerd programma van maatregelen opstellen. Denk bijvoorbeeld aan de Bob Jij of Bob Ik -campagne. Binnen de opleiding Gezondheidswetenschappen leer je dit soort vraagstukken te beantwoorden. Biomedische wetenschappen Bij de opleiding Biomedische Wetenschappen kijk je naar de gezonde en zieke mens op moleculair en genetisch niveau, maar je wilt ook weten hoe een mens functioneert in het dagelijks leven of bij het leveren van een sportprestatie. Op basis van je kennis over de zieke en gezonde mens kun je dan proberen om de gezondheid van de mensen te verbeteren door bijvoorbeeld het ontwikkelen van medicijnen. European Public Health Burgers in de Europese Unie trekken zich bij het zoeken van medische hulp steeds minder aan van landsgrenzen. De behoefte aan een Europees beleid voor gezondheid en gezondheidszorg en aan afstemming en grensoverschrijdende samenwerking is groot. Iets wat alleen goed gaat als ook de nationale overheden hun beleid op elkaar afstemmen. Ook ziekten trekken zich niet veel aan van landgrenzen. Zijn we hierop voorbereid? Weten we wie voorrang krijgt bij het toedienen van vaccins? En wie beslist daarover: de minister, de arts of de rechter? Tijdens de opleiding European Public Health buigt een student zich over deze vraagstukken. 26 Voeding en gezondheid Je verdiept je in het verband tussen voeding en gezondheid. Tijdens je opleiding komen alle aspecten van de menselijke voeding aan de orde. Vragen waar je je mee bezighoudt: Wat doet je eetpatroon met je lichaam? Wat gebeurt er dan? Hoe komt onze voedingskeuze tot stand? Wat vinden mensen lekker? En welke invloed heeft dit op je gezondheid? 27 Tandheelkunde De opleiding Tandheelkunde (bachelor en masteropleiding elk 3 jaar) leidt op tot het beroep van tandarts. Het eerste jaar (propedeuse) is een inleiding op het vakgebied. In de jaren er op volgend ga je je steeds verder in het vakgebied verdiepen. De Nijmeegse opleiding tandheelkunde kenmerkt zich in de bacheloropleiding door het vroeg starten van patiëntenbehandelingen (al in het 2 e jaar) en in de masteropleiding door het keuzeonderwijs, waarbij je kunt kiezen uit 3 profielen. (reconstructief profiel, chirurgisch profiel en profiel kind en ontwikkeling) Toelating tot de bacheloropleiding: VWO met profiel NG met natuurkunde of NT met biologie HBO propedeuse en 4 deelcertificaten VWO/CCVX certificaten Wiskunde, Natuurkunde, Scheikunde en Biologie Colloquium Doctum Tandheelkunde is een numerus fixus studie. Jaarlijks kunnen 67 kandidaten starten met de opleiding tandheelkunde. Tandheelkunde Nijmegen kent naast de centrale loting, de mogelijkheid van decentrale toelating. Zie ook: en 11

12 Economie 28 Gecombineerde voorlichting Economische studies Maastricht University International Business (Engelstalige opleiding) Wat speelt er allemaal in de zakenwereld? Hoe worden mensen gemanaged? Hoe worden producten gemaakt, gepromoot en verkocht? International Business gaat over de ins en outs van het runnen van een internationaal bedrijf. Allerlei onderwerpen komen gedurende deze studie aan bod, van accounting tot marketing en van supply chain management tot information management. Tevens is er aandacht voor de ontwikkeling van persoonlijke vaardigheden, zoals: aanpassingsvermogen creativiteit zelfverzekerdheid conflictmanagement en leiderschap Studenten studeren een half jaar in het buitenland, leren bedrijven kennen gedurende business days en lopen stage. De internationale achtergrond van dit best geclassificeerde programma in Nederland zorgt ervoor dat studenten masterprogramma s over de hele wereld kunnen volgen. Economics and Business Economics Economen zijn onmisbaar in alle regeringen, alle grote bedrijven en alle universiteiten over de hele wereld temeer zelfs in de huidige veranderlijke globale context. Waarom kopen consumenten bepaalde producten of merken? Hoe worden prijzen vastgesteld? Hoe gaan we om met werkloosheid? Waardoor ontstaat er variatie in inkomens tussen verschillende etnische groepen? Met deze en andere vragen houden economen zich bezig. Bij Economics and Business Economics, ligt de focus op twee hoofdgebieden, namelijk: economie en bedrijfskunde. Economie betreft de brede problemen waar regeringen, nationale en internationale economieën mee te maken hebben; bijvoorbeeld, op welke manier beïnvloeden veranderingen in de wetgeving de publieke belangen zoals welzijn en werkgelegenheid? Bedrijfseconomie omvat de problemen en mogelijke oplossingen binnen bedrijven. De student leert hoe je economische inzichten kunt toepassen om bedrijven zo effectief mogelijk te managen. Econometrics and Operations Research Wat is de sleutel tot het oplossen van een Sudoku puzzel? Hoe kan men voorspellen welke bedrijfsaandelen in waarde zullen stijgen? Econometristen kunnen dit soort problemen oplossen. In dit programma zullen studenten: de beginselen van econometrie en operationele research leren, zoals het voorspellen van trends met betrekking tot inflatiekoersen of vaststellen van het prijsniveau van consumentengoederen om het hoogste rendement te behalen. wiskundige modellen en theorieën en computerprogramma s ten behoeve van het oplossen van problemen beheersen een halfjaar in het buitenland studeren Fiscale Economie Hoe reguleert de regering olieprijzen of alcoholconsumptie door middel van belasting? Hoe gebruikt de regering belasting om economieën te stabiliseren? Hoe proberen bedrijven belasting te manipuleren? En wat betekent belasting voor individuele huishoudens? Fiscal Economics omvat al deze vraagstukken. Het programma is geschikt voor studenten die zowel rechten als economie willen studeren en geïnteresseerd zijn in politiek en actualiteiten. In dit programma: verkrijgt de student een sterke achtergrond in economie en alle aspecten van belasting, inclusief belastingrecht begrijp de student de invloed van belasting op de besluitvorming van mensen en de interactie tussen economie en belasting heeft de student de mogelijkheid om keuzevakken te kiezen, in het buitenland te studeren of stage te lopen 29 Economie en bedrijfseconomie Economie draait om keuze maken. Kies je voor economie en bedrijfseconomie in Nijmegen, dan kies je voor economie+. Een studie die je een stevige en brede basis geeft en die oog heeft voor de mens achter economische keuzes en aandacht besteedt aan de omgevingsinvloeden van bijvoorbeeld organisatie en cultuur op deze keuzes. Een studie die bovendien zorgt dat jij samen met onderzoekers en medestudenten actief met de stof aan de slag gaat, waardoor het vak pas echt tot leven komt. Na anderhalf jaar kies je weer, namelijk hoe je je wilt specialiseren: als bedrijfseconoom, financieel econoom of internationaal econoom. Bovendien kun je de Engelstalige track International Economics & Business kiezen. 12

13 30 Economie en bedrijfseconomie Hoe komt het dat landen zo verschillen in economische groei? Zijn recessies onvermijdelijk? Hoe houdt een ondernemer het personeel gemotiveerd? Waarom breidt de Europese Unie zich maar steeds verder uit en gaat dat ons banen kosten? Economie? Dat draait toch alleen maar om geld, getallen en grafieken? In Utrecht zien we dat een stuk genuanceerder. Want bij de beantwoording van dit soort vragen merk je dat niet alleen economische aspecten een rol spelen, maar ook inzichten uit disciplines zoals rechten, geschiedenis, sociale wetenschappen en geografie. Spreekt deze combinatie je aan of zoek je juist een volledig economische opleiding? In Utrecht kan het allebei. Bij economie staat het actief studeren centraal, alleen of met een groep medestudenten. Je wordt ondersteund door een mentor, die je helpt bij belangrijke keuzes die je tijdens je studie moet maken. 31 Bedrijfskunde en Bestuurskunde Hoe functioneert een organisatie? Wie bepaalt het beleid? En hoe? Met andere woorden, hoe krijg je meer inzicht in beleid, tegenwoordig steeds vaker management genoemd? Management heeft betrekking op overheden en bedrijven, vanuit verschillende invalshoeken. Aan de Radboud Universiteit Nijmegen staat de faculteit der Managementwetenschappen voor 6 opleidingen: Politicologie, Economie en Bedrijfseconomie, Bedrijfskunde, Bestuurskunde, Sociale Geografie en Planologie en Milieu-maatschappijwetenschappen. Studenten van deze faculteit bestuderen vraagstukken op het gebied van bestuur, beleid en organisatie. Dit zijn vraagstukken die betrekking hebben op overheden, bedrijven en instellingen. We gaan daarbij wetenschappelijk verdiepend en praktijkgericht te werk. Studenten werken met elkaar samen in projecten. In aanvulling op de verplichte vakken is er de keuze om één of meer cursussen van een andere opleiding te volgen. Na het behalen van je bachelor, kun je direct doorstromen naar een aansluitende, interessante master. Kleinschalig, activerend onderwijs en goede faciliteiten. Samenwerking staat centraal, met medestudenten, maar ook met je docenten. Toelating tot Politicologie, Bestuurskunde, Sociale geografie en Planologie, Milieu- en maatschappijwetenschappen: alle VWOprofielen. Toelating tot Bedrijfskunde, Economie en Bedrijfseconomie: wiskunde A of B. Zie ook: en Bedrijfskunde en Economie + Bedrijfseconomie kun je ook Engelstalig studeren; International Business Administration en International Economics and Business, zie: en 32 Bedrijfs- en consumentenwetenschappen Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen: Verdiep je in het spanningsveld tussen producent en consument. Je pakt de uitdaging aan om voor beide groepen optimale oplossingen te bedenken in het traject van businessplan tot eindproduct. Je wordt opgeleid tot een veelzijdig expert in het opzetten van effectieve en innoverende strategieën. Economie en Beleid: Deze studie biedt je, naast een volwaardige economische opleiding, beleidsmatige kennis aan uit de kerngebieden energie & milieu, ruimte, voedsel en natuur. Je richt je op uitdagende thema s als energie, internationale handel, klimaatverandering en inrichting van de groene ruimte. Je wordt een econoom die als bruggenbouwer functioneert tussen verschillende disciplines. 33 Internationale Betrekkingen en Internationale Organisatie (IBIO) Als je IBIO studeert houd je je bezig met politieke vraagstukken op internationaal niveau. De opleiding richt zich op alle aspecten van de internationale betrekkingen; in het bijzonder op de functie en de rol van internationale organisaties. Tijdens de opleiding benader je de problemen op het gebied van de internationale betrekkingen vanuit drie invalshoeken: een politieke, een economische en een juridische. Daarnaast krijg je een gedegen training in een vreemde taal (Engels, Duits, Frans of Spaans). Bij IBIO zijn de colleges in het Engels (voor Nederlandse studenten is er een tweetalige richting). Een goede beheersing van het Engels is daarom een pre. Als je afgestudeerd bent kun je werk vinden als internationaal beleidsmedewerker, lobbyist, diplomaat, internationaal bestuursfunctionaris, voorlichter of journalist. Ook kun je onderzoeker worden bij internationale organisaties, overheid (ambassade, ministerie, gemeente), in het internationale bedrijfsleven en de wetenschap. 13

14 Rechten 34 Rechtsgeleerdheid Mag je zomaar cd's kopiëren? Kun je gevangenisstraf krijgen voor winkeldiefstal? Wat kun je doen als de gemeente weigert de skatebaan op te knappen? Deze vragen zijn alleen met juridische kennis goed te beantwoorden. Kies je voor rechten, dan kies je voor een dynamische, maatschappijgerichte opleiding. Met rechten kun je echt alle kanten op. Aan de Nijmeegse rechtenfaculteit combineer je een grondige theoretische opleiding met een focus op de rechtspraktijk. Onze rechtenstudies zijn praktijkgericht en persoonlijk, waarbij interactief onderwijs centraal staat. Dit maakt dat de Nijmeegse rechtenstudies ook in 2012 door Elsevier zijn uitgeroepen tot de beste van Nederland. Je hebt de keuze uit drie opleidingen: Rechtsgeleerdheid, European Law School en Notarieel Recht. Daarnaast zijn er twee dubbelstudies: Recht & Management en Recht & Economie. Voor meer informatie ga je naar Like ook de Facebookpagina: Hier vind je de zaak van de week, lees je de studentblog, bekijk je foto s van voorlichtingsactiviteiten en kun je al je vragen stellen over rechten studeren in Nijmegen. Toelating: VWO, alle profielen. Voor dubbelstudies is Wiskunde-A òf B nodig 35 Rechtsgeleerdheid Met het recht heb je elke dag te maken. Wat wel en niet mag ligt vast in wetten en andere regels. Samen met de overeenkomsten die mensen onderling sluiten, vormen deze regels het rechtssysteem. Het recht moet zekerheid bieden aan mensen. Met het recht moeten conflicten worden opgelost. Het recht moet zwakkeren beschermen en het optreden van (machtige) overheden reguleren. Er zijn nauwelijks onderwerpen waar geen juridische kant aan zit. Zo zijn er wetten om het gebruik van proefdieren te beperken of om ervoor te zorgen dat Nederland kan meedoen aan een VN-vredesmissie. En zelf sluit je bijvoorbeeld een overeenkomst als je een spijkerbroek koopt of een huurcontract ondertekent. Houd je van analyseren, cases oplossen of puzzelen met taal? Dan is een rechtenstudie in Utrecht wellicht iets voor jou. Gedrag en Maatschappij 36 Psychologie In de psychologie heeft alles te maken met het menselijk gedrag. Er wordt gekeken naar het ontstaan van normaal en afwijkend gedrag en op welke manier gedrag beïnvloed kan worden. Psychologie kom je overal tegen in onze samenleving en dat maakt het zo interessant. Psychologie wordt vaak in verbinding gebracht met hersenaandoeningen en stoornissen, maar dat is lang niet alles. Overal waar je mensen wilt beïnvloeden - bijvoorbeeld in het onderwijs, de reclamewereld of gezondheidszorg - speelt psychologie een belangrijke rol. Psychologie bestudeert het menselijk gedrag in de ruimste zin van het woord. Zo wordt binnen de psychologie gekeken naar het ontstaan van gedrag, hoe ons brein ons gedrag kan sturen en hoe gedrag beïnvloed kan worden 37 European Public Administration Deze Engelstalige opleiding richt zich op bestuurlijke vraagstukken die zijn verbonden met de opkomst van de Europese Unie. In een internationale setting word je uitgedaagd je grenzen te verleggen. Bij European Public Administration bestudeer je de wisselwerking tussen wereldpolitiek, Europese besluitvorming en lokale ontwikkelingen. Aan de hand van actuele vraagstukken leer je over grenzen heen te kijken en oplossingen te bedenken die met uiteenlopende belangen rekening houden. Ook grensoverschrijdend is de inhoud van deze studie, die zich uitstrekt over vier vakgebieden: economie, politicologie, sociologie en recht. Met European Public Administration combineer je de kennis die je nodig hebt om in een internationaal georiënteerde omgeving optimaal te kunnen presteren. 38 Communicatiewetenschappen Als communicatiewetenschapper ben je geïnteresseerd in de werking van media. Tijdens je studie krijg je onder meer antwoord op vragen als: hoe worden berichten verspreid en hoe worden ze door de mensen ontvangen?wie maken die berichten en waarom doen ze het zo en niet anders? Wat is de invloed van al die mediaproducten op de kijkers, lezers en luisteraars? Je bestudeert alle vormen van openbare communicatie, zoals radio- en televisieprogramma s, krantenberichten,films, boeken of cd's. Ook interactieve media zoals internet komen uitgebreid aan bod. En je onderzoekt hoe mediaproducten gecreëerd worden. Communicatiewetenschap is een sociale wetenschap, waarbij theoretische vakken en vakken over onderzoeksmethoden centraal staan. In leerprojecten leer je deze kennis toe te passen en doe je onderzoek naar 14

15 bijvoorbeeld de inhoud van de media, de productie van mediaboodschappen of het mediagebruik van mensen. Breed beroepsveld: bijv. communicatie-adviseur, marktonderzoeker, marketingspecialist, journalist, beleidsmedewerker, bladmanager/programmamaker. Toelating: VWO, alle profielen. Zie ook: en 39 Onderwijskunde Hoe maak je goede examenvragen? Hoe komt het dat je van de ene docent veel leert en bij de andere in slaap valt? Welke mogelijkheden biedt internet? Wat komt er kijken bij de invoering van het studiehuis? Ben je geïnteresseerd in dit soort vragen? Ben je bereid te reflecteren op je eigen handelen en vind je het leuk om naast wetenschappelijke kennis ook praktische vaardigheden op te doen? Dan is onderwijskunde een studie voor jou. De opleiding richt zich op onderwijs op allerlei niveaus: van basisschool tot hbo en universiteit, maar ook op onderwijs aan volwassen die verder willen of moeten leren. Je leert (digitale) leermiddelen ontwerpen, je leert adviseren bij het gebruik ervan en beoordelen hoe ze passen bij te ontwikkelen competenties. 40 Psychologie Waarom maken pubers ruzie met hun ouders? Wat is depressiviteit? Waarom gedragen meisjes zich anders dan jongens? Wat gebeurt er in onze hersenen als we leren gitaarspelen? Wat gebeurt er als een woord op het puntje van je tong ligt? Wat is eigenlijk bewustzijn? Deze en andere vragen vinden psychologen interessant. Ze proberen menselijk gedrag te verklaren en willen weten hoe de mens in elkaar steekt. Met de kennis die tests, interviews en experimenten opleveren, kun je mensen met psychische problemen helpen, een lesmethode ontwerpen of een gebruiksaanwijzing schrijven voor een elektronisch apparaat. De bacheloropleiding psychologie is echter geen beroepsopleiding tot therapeut of hulpverlener. Je leert in de eerste plaats menselijk gedrag bestuderen, verklaren en voorspellen. In je masteropleiding leer je hoe je deze onderzoeksbasis in de praktijk kunt inzetten of word je verder opgeleid tot onderzoeker. Toelating: VWO, alle profielen. Zie ook: en 41 Academische Pabo Vwo en (toch) leraar basisonderwijs worden? Lijkt het je inspirerend aan kinderen les te geven? Doe je graag onderzoek en vind je het belangrijk een expliciete bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het onderwijs? Ben je vwo-leerling? Dan is de Academische Lerarenopleiding Primair Onderwijs iets voor jou. Je kunt kiezen uit twee trajecten, die beide vijf jaar duren en met dezelfde diploma s worden afgerond. 1. Starten bij de pabo aan de HAN Je start de bacheloropleiding op de pabo van de HAN in Nijmegen. Daar volg je het paboprogramma in drie jaar met inhouden van de studie pedagogische wetenschappen en onderwijskunde verweven in het onderwijsaanbod. Wanneer je dit hebt afgerond ben je Bachelor of Education, waarmee je de bevoegdheid hebt om in het primair onderwijs les te geven. Hierna volgt een tweejarig traject van de studie pedagogische wetenschappen en onderwijskunde (PWO) aan de Radboud Universiteit Nijmegen (RU). Dit rond je af met een masterdiploma. 2. Starten bij pedagogische wetenschappen aan de RU Je start met de studie pedagogische wetenschappen en onderwijskunde (PWO) aan de Radboud Universiteit Nijmegen (RU). In dit traject volg je voor een deel het reguliere programma met aanvullende vakken, inhouden en stages uit het paboprogramma. Na het afronden van de master PWO volg je nog een jaar het paboprogramma. Wanneer je deze opleiding afrondt, heb je ook je Bachelor of Education behaald en daarmee je lesbevoegdheid voor het primair onderwijs. Websites: 42 Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie Je bent geïnteresseerd in mensen en gefascineerd door de verschillen in culturen. Wat mensen in andere culturen beweegt, wil je graag weten. Je voelt je betrokken bij mondiale processen als migratie en transnationalisme en bij problemen als armoede en ongelijke machtsverhoudingen. Deze verschijnselen wil je leren begrijpen of er zelf iets aan doen. Als dat je aanspreekt, dan is deze studie iets voor jou! Met culturele antropologie bestudeer je mensen in hedendaagse samenlevingen en hoe zij vormgeven aan familierelaties, religie, economie en politiek. Ook richt je je op onderwerpen die te maken hebben met identiteit, betekenisgeving, macht en sociale ongelijkheid in mondiale processen van verandering en de daaruit voortvloeiende dynamiek van lokale culturen. In deze studie probeer je een verklaring en uitleg te geven van de culturele verschillen en overeenkomsten vanuit het menselijk perspectief. Ontwikkelingsstudies concentreert zich op problemen van ontwikkeling en onderontwikkeling zoals armoede, overbevolking en ongelijkheid. Veel aandacht krijgen de sociaal-culturele, economische en politieke structuren die armoede en ongelijkheid in stand houden. Daarnaast is er volop aandacht voor de rol van ontwikkelingssamenwerking en ontwikkelingsorganisaties. Je staat stil bij vragen als: hoe komen groepen mensen 15

16 tot samenwerking zodat zij hun positie in politieke, economische of sociale processen kunnen versterken? Als afgestudeerde in culturele antropologie en ontwikkelingsstudies kun je allerlei kanten op. Je kunt aan de slag als onderzoeker aan een universiteit of als leraar maatschappijleer in het beroeps- of voortgezet onderwijs. Andere mogelijkheden zijn: beleidsmedewerker of onderzoeker bij de overheid of bij internationale organisaties als de Verenigde Naties en de Europese Unie. Ook kun je betrokken zijn bij de beleidsvoorbereiding en -uitvoering van instellingen die zich bezighouden met de opvang en integratie van etnische minderheden, vluchtelingen en asielzoekers Taal en Cultuur 43 Nederlandse taal en cultuur Als je Nederlandse taal en cultuur gaat studeren in Groningen, kies je voor een brede studie met allerlei interessante onderdelen: je bestudeert zowel de Nederlandse taal en literatuur van vandaag als van vroeger tijden. Bij de taalbeheersing is veel aandacht voor taalvaardigheid en tekstuele communicatie. In grote lijnen zijn de vakken in vier hoofdrichtingen te verdelen: taalkunde, historische letterkunde, moderne letterkunde en taalbeheersing. De bacheloropleiding is flexibel van opzet. Dit betekent dat je naast je hoofdopleiding (major) veel ruimte hebt om zelf vorm te geven aan je studieprogramma door de keuze van je minor en de invulling van je keuzeruimte. Zo kun je bijvoorbeeld een minor journalistiek, filmwetenschap of professionele communicatie volgen. Ook kun je er voor kiezen om je verder te verdiepen in de Nederlandse taal en cultuur of juist vakken te volgen naast je eigen major bijvoorbeeld van bedrijfskunde, rechten of filosofie. Met Nederlands kun je veel kanten op. Je kunt in de communicatie, voorlichting of journalistiek terecht, bij tekstbureau s of bij de overheid als beleidsmedewerker. Ook kun je er voor kiezen een educatieve master te volgen en als docent Nederlands het onderwijs in te gaan. Zie ook: 44 Taalwetenschappen Taalwetenschap richt zich op het taalvermogen van de mens. Deze biologische eigenschap stelt mensen in staat taal te leren, te begrijpen, te uiten en te gebruiken. Wat gebeurt er als er iets mis gaat met dat vermogen? Welke technieken zijn er om beelden te maken van de hersenprocessen die betrokken zijn bij taalgebruik? Hoe onderzoek je mensen die een taalstoornis hebben? Deze studie vraagt niet alleen gevoel voor taal. Je moet ook abstract kunnen denken. De bacheloropleiding Taalwetenschap duurt drie jaar. In de eerste twee jaar krijg je een overzicht van het vakgebied taalwetenschap. Daarna kun je je specialiseren in neurolinguïstiek of in de theoretische taalkunde. Binnen de neurolinguïstiek wordt aandacht besteed aan de relatie tussen taal en hersenen. De meeste aandacht gaat uit naar het bestuderen van taalstoornissen. De vakken die bij theoretische taalkunde worden onderwezen, hebben betrekking op de structuur van talen in het algemeen. Deze geïntegreerde opzet van theoretische taalkunde en neurowetenschappen is kenmerkend voor de Groningse opleiding Taalwetenschap. Deze biedt je gevarieerde keuzemogelijkheden en afstudeerrichtingen. Kijk voor meer informatie en de beroepsperspectieven op: 45 Europese talen en culturen 46 Geschiedenis Tijdens de studie Geschiedenis leer je natuurlijk historische feiten, maar ontdek je vooral de samenhang tussen en verklaringen voor verschillende gebeurtenissen. De bacheloropleiding Geschiedenis duurt drie jaar. Het eerste jaar is grotendeels hetzelfde voor iedereen. Je krijgt een overzicht van het geschiedverloop van de oudheid tot nu en een vak over de Nederlandse geschiedenis. In het tweede jaar bestudeer je de geschiedenis aan de hand van thema s. Zo krijg je economische en sociale geschiedenis, politieke cultuur en cultuurgeschiedenis. Daarnaast kies je een bronnen- en methodenvak voor een van deze thematische specialismen. Met minoren binnen en buiten de opleiding kun je je kennis verbreden of verdiepen. In het derde jaar kun je je verder verdiepen via kernvakken. Je krijgt daarnaast een college over geschiedtheorie, schrijft werkstukken over onderwerpen binnen een afgebakend thema en rondt de bachelor af met een scriptie. Geschiedenis studeren in Groningen betekent: veel keuze- en specialisatiemogelijkheden, een bachelorstage en/of buitenlandverblijf, aansluiting op verschillende masters, goede studiebegeleiding en het Honours College.Zie ook: 16

17 47 Engelse Taal en Cultuur Houd je van talen, in het bijzonder Engels, en ben je geïnteresseerd in de oorsprong en de geschiedenis van Engels? Dan is deze studie iets voor jou. In het eerste jaar maak je kennis met de taal- en letterkunde en de geschiedenis van het Engels. Na een introductie in het lezen en analyseren van literaire teksten bestudeer je een aantal meesterwerken. Veel aandacht is er ook voor mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid. Daarnaast bestudeer je de taalkundige verscheidenheid van het Engels. In het tweede en derde jaar wordt deze kennis verder uitgediept, en bestudeer je ook de oudere Engelse letterkunde en die van de renaissance en de achttiende, negentiende en twintigste eeuw. De major Engels laat zich heel goed combineren met minoren op het gebied van een andere taal, taalkunde, geschiedenis, film, journalistiek, internationale betrekkingen, communicatie. Maar ook binnen de studie zelf is het mogelijk om accenten te leggen op taalkunde of letterkunde, of om juist breed met de Anglistiek bezig te zijn. Veel studenten brengen enkele maanden door aan een buitenlandse universiteit, bijvoorbeeld in Groot-Brittannië of Nieuw-Zeeland. Zie ook: 48 Theologie en godsdienstwetenschap Theologie De studie Theologie kent 2 varianten: de RUG bachelor Theologie en de RUG bachelor Theologie met een traject van de PThU. Studenten bestuderen studenten het christendom en het jodendom. Zij leren de taal van het Oude en Nieuwe Testament (Hebreeuws en (eventueel) Grieks). Studenten krijgen vakken als filosofie, cultuurgeschiedenis, godsdienstpsychologie en ze verdiepen zich in andere wereldgodsdiensten. In het derde jaar is er veel keuzeruimte en kun zij zich specialiseren binnen en buiten de faculteit. Voor meer informatie: Godsdienstwetenschap. In de opleiding Godsdienstwetenschap bestuderen studenten de grote wereldgodsdiensten en moderne religieuze bewegingen. Studenten volgen vakken als culturele antropologie, godsdienstsociologie, filosofie, cultuurgeschiedenis en godsdienstpsychologie. Zij maken zich verschillende onderzoeksmethoden eigen. In het derde jaar hebben studenten veel keuzeruimte en kun zij zich specialiseren zowel binnen als buiten de faculteit. Voor meer informatie: 49 Kunst, Cultuur en Media Ben je geïnteresseerd in verschillende kunstvormen en hun functie in de samenleving? Wil je meer weten over hun inhoud, organisatie, invloed en marketing? Dan is deze opleiding iets voor jou. De driejarige bacheloropleiding Kunsten, Cultuur en Media richt zich op de kunsten en hun maatschappelijke context. Naast de geschiedenis, theorie en analyse van de kunsten, volg je vakken over kunstsociologie en kunstbeleid. Je verdiept je in een van vijf kunstrichtingen. Je kunt kiezen uit literatuur, theater/televisie, film/televisie en klassieke en/of populaire muziek. Na het volgen van een minor bij Kunstgeschiedenis kun je ook voor beeldende kunst kiezen. Naast een kunstrichting kies je in het tweede en derde jaar een van drie specialisaties: Kunst, Beleid en Management, Analyse en Kritiek of Kunsteducatie. Bij de eerste ligt de nadruk op de organisatie van de kunstwereld, bij de tweede op de kunsten zelf en bij de derde op onderwijs. In elke specialisatie ben je bezig met vragen als: Wat is kunst? Hoe werd hier in het verleden over nagedacht? En wat betekent kunst voor mensen individueel en in de samenleving? Daarbij wordt ook aandacht geschonken aan de invloed van digitalisering. Binnen de opleiding heb je ruimte om een stage te lopen. 50 Liberal Arts University College (ATLAS) Vrije Bachelor De Academy of Technology and Liberal Arts & Sciences (ATLAS), een interdisciplinaire opleiding voor topstudenten, integreert sociale en technische perspectieven tot een nieuwe kijk op technologie. De wereld wordt steeds veeleisender. De ene nieuwe technologie volgt de andere op. De toekomst vraagt om een nieuwe ingenieur: een academische allrounder die technologische en maatschappelijke expertise combineert tot bruikbare ontwerpoplossingen voor allerlei sociale, culturele en politieke vraagstukken. ATLAS richt zich op ambitieuze studenten met een brede interesse en veel lef. Als ATLAS-pionier ben je gedreven door technologie maar ook maatschappelijk betrokken. Je krijgt een stevige basis in zowel technologische als sociaalwetenschappelijke disciplines. Je ontwikkelt je vaardigheden op het gebied van creativiteit, flexibiliteit, leiderschap en communicatie. 17

18 In deze Engelstalige bacheloropleiding staan echte wereldvraagstukken centraal. Je ontwikkelt originele oplossingen en leert hoe je die zo toepast dat de wereld er beter van wordt. Ook volg je een 'persoonlijk traject' waarin je werkt aan jouw persoonlijke interesse: muziek, sport, een tweede taal, ontwikkelingswerk of een zomerstudie in het buitenland. Met het ATLAS-bachelor diploma kun je terecht bij prestigieuze technische of sociaalwetenschappelijke masteropleidingen in Nederland en het buitenland. 51 Liberal Arts University College University College Utrecht is gespecialiseerd in internationaal academisch onderwijs op hoog niveau. Studenten worden geselecteerd op basis van prestaties, ambitie en buitenschoolse interesses. Alle 700 studenten, waarvan een groot deel internationaal, wonen op de campus. Het brede studieprogramma is volledig Engelstalig. Je studeert in kleine groepen, waarbij er veel individuele aandacht en contact met de docent is. Met je persoonlijke tutor stel je een studieprogramma samen. Je kiest een major in Humanities, Science of Social Science. Naast je major volg je vakken uit de twee overige departementen. Zo leer je vraagstukken vanuit verschillende perspectieven te bekijken. Tevens volg je algemene vakken waarin je je academische vaardigheden traint. Je maakt kennis met een tweede taal (naast Engels), en je hebt de mogelijkheid deel te nemen aan internationale uitwisselingsprogramma's. Je studie sluit je af met een scriptie. Met deze brede academische basis ben je klaar voor een masteropleiding in binnen en buitenland, maar bereid je je ook voor op traineeships bij de overheid en in het bedrijfsleven. De voorlichting tijdens de studie- en beroepskeuzemiddag wordt in het Engels gegeven, meteen een goede kennismaking... Tielichting HBO -opleidingen Natuur, voeding en milieu 52 Natuur, water, milieu en landschap In een klein land met veel inwoners is het passen en meten. We willen 'ongerepte' natuur, we willen ruim wonen, we willen recreëren, maar ook economische groei, innovatie, industrie en meer woningen. Logisch dat we uiterst zorgvuldig moeten omgaan met de ruimte die er is. Bij Van Hall Larenstein leer je rekening te houden met verschillende belangen. Dat je moet schipperen en lobbyen tussen idealisten en overheidsbeleid. Bij Van Hall Larenstein vind en creëer je hierin je eigen weg! Je kunt kiezen uit de volgende opleidingen: Land en watermanagement, Bos en natuurbeheer, Tuin- en landschapsinrichting, Stad- en streekmanagement, Kust- en zeemanagement en Milieukunde. 53 Food, Marketing and Trade Met de managementstudies van Van Hall Larenstein kun je grenzeloos zaken doen. Bijvoorbeeld een rozenkwekerij opzetten in Zimbabwe of een megapartij superieure wijn in Chili kopen. Ook op het gebied van voeding kun je bij Van Hall Larenstein verschillende kanten op. Van marketing tot zélf producten bedenken en ontwikkelen. Je bent de schakel tussen onderzoekers en marketeers. Wil je straks een eigen bedrijf, als zelfstandig ondernemer? Bij Van Hall Larenstein combineer je een stukje idealisme met een flinke dosis vakkennis. Zo creëer je unieke en (h)eerlijke producten voor klanten over de hele wereld! Je kunt kiezen uit de volgende opleidingen: Voedingsmiddelentechnologie, International Business and Management Studies, Bedrijfskunde en agribusiness, Tropische Landbouw en Plattelandsvernieuwing. 54 Dierenstudies (incl. paard) Ben je wild van dieren? Bij Van Hall Larenstein maak je er werk van! Bijvoorbeeld als manager in een wildlifepark, als organisator van een paardenevenementen of als adviseur die dierziekten helpt te voorkomen. Ook in de zorgsector worden steeds meer dieren ingezet. Zo zie je steeds meer huisdieren in verpleegtehuizen. Ontwikkel jij nieuwe maatregelen waar zowel mens als dier mee kunnen leven? Je kunt kiezen uit de opleidingen: Diermanagement en Dier- en veehouderij. 55 Life Science and Technology Opleidingen over voeding, chemie, technologie en meer! Wil jij iets voor mensen betekenen? Een nieuw medicijn ontdekken tegen kanker of een superschone brandstof uitvinden waarmee ons milieu gespaard wordt? Feel the chemistry... denk Life Sciences and Technology! Of je nu de oorzaken van kinderleukemie wilt bevechten, forensisch onderzoeker wilt worden of een biertje wilt 18

19 ontwikkelen dat niet dik maakt: stap in de wondere wereld van Life Sciences. Een wereld waarin nieuwe ontdekkingen op de loer liggen. Met de opleidingen Biologie en medisch laboratoriumonderzoek, Biotechnologie, Chemie, Chemische technologie en Voedingsmiddelentechnologie kun je allerlei kanten op. 56 Food and Business De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen verzorgt de opleiding Food & Business. Food = Business. Wil je alles over voedingsmiddelen weten, maar wil je ze ook op de markt zetten? Food & Business-studenten weten zowel veel van voeding als van marketing af. Ze kennen de nieuwste trends en soms zetten ze zelf de trend door nieuwe producten te ontwikkelen. Food & Business-studenten zijn bekend met diverse voedingsfabrikanten en hun merken, zoals Albert Heijn, Friesland Campina, Heinz en Aviko, Een dynamische wereld. Kies je voor de opleiding Food & Business, dan ga je na je opleiding werken in een commerciële functie in de levensmiddelenindustrie. Bijvoorbeeld als foodmarketeer, manager kwaliteitszorg, manager productontwikkeling, inkoopmanager of accountmanager. Op termijn kun je doorgroeien naar een leidinggevende functie. 57 Algemene voorlichting Delta Academy 58 Toegepaste biologie en Biologie & gezondheid Ben je geïnteresseerd in groene hbo studies of studies waar mens en natuur centraal staan, kom dan naar CAH Vilentum. Sinds de zomer van 2012 zijn CAH Dronten en CAH Almere een hogeschoolfaculteit van CAH Vilentum. De vestiging in Dronten is één van de meest vooraanstaande hogescholen op het gebied van ondernemerschap. Bij de vestiging in Almere draait alles om de mens en natuur. Tijdens de opleiding Toegepaste biologie ga je aan de slag met vragen als: hoe kan een klein drukbevolkt land toch een natuurlijk karakter hebben? Welke planten en dieren kunnen samenleven? Hoe kan natuur zich daar in ontwikkelen en standhouden? En wat betekent dat voor de rest van de omgeving? Je staat met één been in de natuur en één been in de maatschappij. Na afloop van de studie kun je aan het werk bij organisaties die zich bezighouden met natuurontwikkeling, ecologische adviesbureaus en de overheid. Tijdens de studie Biologie & gezondheid staat de biologie van de mens centraal. Je leert hoe het lichaam werkt, hoe processen in het lichaam verlopen en waarom mensen bepaald gedrag vertonen. Je leert de samenhang zien tussen mens, omgeving, gezondheid en gedrag. Zie ook: 59 Natuur, economie & leefomgeving en Groene bedrijfskunde Ben je geïnteresseerd in groene hbo studies of studies waar mens en natuur centraal staan, kom dan naar CAH Vilentum. Sinds de zomer van 2012 zijn CAH Dronten en CAH Almere een hogeschoolfaculteit van CAH Vilentum. De vestiging in Dronten is één van de meest vooraanstaande hogescholen op het gebied van ondernemerschap. Bij de vestiging in Almere draait alles om de mens en natuur. Bij de studie Groene bedrijfskunde zijn duurzaamheid en ondernemerschap uitgangspunten en geen vakken die je pas in het laatste jaar krijgt. Je moet ondernemend zijn om met deze studie aan de slag te gaan. In een groene economie draait het niet alleen om de financiële kant van de economie, maar ken je ook waarde toe aan zaken die daar niet traditioneel tot gerekend worden. De focus ligt op een gezonde onderneming op de korte en de lange termijn. Met de major Natuur, economie en leefomgeving kies je voor een opleiding waarbij je voorbereid wordt op een baan bij werkgevers die actief zijn in en met de natuur. Je leert op een natuurlijke manier kijken naar vraagstukken. Niet alleen bij de natuur zelf, maar ook bij andere partijen. Natuurlijk moet je ook goed in de gaten houden wat de financiële consequenties zijn. Zie ook: Techniek 60 Mobiliteit ( verkeerskunde) Het bouwen van een rotonde, het ontwikkelen van een verkeersplein of onderzoek doen naar verkeersgedrag van weggebruikers. Dat zijn voorbeelden van wat je bij ons leert. Met deze opleiding word jij een absolute mobiliteitsexpert! Als mobiliteitsexpert houd je bijvoorbeeld bezig met het bedenken van maatregelen om een stad verkeersveiliger te maken, meedenken over de ontwikkeling van een nieuwbouwwijk, het schrijven van plannen om verkeer duurzamer te maken. 19

20 61 Logistiek, Planologie en Verkeer Als planoloog heb je belangstelling voor het vormgeven van de ruimte. Je gaat graag met mensen om en je bent geïnteresseerd in de dynamiek van de maatschappij. Bij de opleiding Ruimtelijke ordening en planologie word je opgeleid tot stedenbouwkundige, projectmanager of ruimtelijk planner. Tijdens deze studie leer je de ruimte in te richten. Je maakt plannen voor bijvoorbeeld een nieuwe woonwijk of een recreatieterrein. Hoe moet een gebied eruitzien? Wat voor mensen gaan er wonen? Is er veel woon-werkverkeer? Dit zijn vragen die je jezelf stelt als planoloog. Vervolgens leer je voorstellen en ontwerpen maken die je in een plan omschrijft. Het is een leuke studie omdat je met mensen en de ruimte om je heen bezig bent. Logistiek wordt vaak omschreven als het sturen, opslaan, bewerken en transporteren van goederen. Het richt zich op orderstromen en de planning en uitvoering van orders. In een distributieland als Nederland is veel vraag naar logistiekmedewerkers. Je vindt ze in ziekenhuizen, bij het wegtransport, in de havens etc. Mobiliteitsdeskundigen zorgen voor een goede infrastructuur, zodat altijd dit verkeer in goede banen wordt geleid. Hij/zij maakt plannen voor railvervoer, autowegen, fietspaden, stationspleinen, busroutes, winkelgebieden, parkeerplaatsvoorzieningen. 62 Game Design 63 Automotive 64 Autotechniek De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) verzorgt de opleiding Autotechniek in Arnhem. Wil je werken aan de mobiliteit van morgen? Dat kan op veel manieren. Bij de opleiding autotechniek kies je voor een technische of een commerciële hoofdrichting en studeer je af bij Automotive Testing, Automotive Development, Automotive Services of Automotive Management. Je kunt ervoor kiezen je daarbij specifiek te richten op duurzame automobiliteit. Als afgestudeerd ingenieur Autotechniek kun je wereldwijd aan de slag bij grote bedrijven en instellingen in de automotive branche, zoals autofabrikanten en onderzoekinstituten. Maar je kunt ook terecht bij dealerbedrijven, leasebedrijven, racingteams en toeleveranciers. Eenmaal afgestudeerd maak je deel uit van een netwerk van ruim 5000 afgestudeerde autotechnici. Met de opleiding Autotechniek ga je aan het werk in een branche die belangrijk is voor de Nederlandse kenniseconomie van vandaag en morgen 65 Informatica, media en communicatie De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) verzorgt ook opleidingen op het gebied van Informatica, Media en Communicatie. Wanneer je je thuis voelt in de digitale wereld is wellicht één van deze opleidingen iets voor jou. Je ontwerpt, creëert, programmeert en communiceert. Onder het interessegebied Informatica, Media en Communicatie vallen de volgende opleidingen: Bedrijfskundige Informatica, Communicatie en Multimedia Design, Communicatiesystemen- Digitale Communicatie, Informatica en Technische Informatica. 66 Algemene voorlichting Techniek, richting Engineering De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) verzorgt binnen het interessegebied Techniek verschillende opleidingen die vallen binnen Engineering. Ga jij het maken in een sector die nooit verveelt? Bijna alles waarmee we iedere dag te maken hebben wordt mogelijk gemaakt door techniek. In de technische sector denk je bijvoorbeeld mee over de ontwikkeling van (nieuwe) apparaten en machines en hoe maak ik die nog beter, duurzamer en gebruiksvriendelijker? Kortom: je bent altijd bezig met de nieuwste ontwikkelingen. Met een technische opleiding ben je voorbereid op een carrière met oog voor de toekomst. De opleidingen die vallen onder Engineering zijn: Elektrotechniek Embedded Systems Engineering Industrieel Product Ontwerpen Technische Bedrijfskunde Werktuigbouwkunde 67 Algemene voorlichting Build Environment Op de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, locatie Arnhem kun je de opleidingen Bouwkunde en Civiele Techniek volgen. Bij bouwkunde interesseren bouwplaatsen jou. Het fascineert je nieuwe gebouwen te zien groeien en oude gebouwen te zien opknappen. Je hebt bewondering voor de kennis en het vakmanschap, van ontwerp tot uitvoering, en de organisatie en samenwerking op de bouwlocatie, waar iedereen zijn taak kent en waar alles vanzelf lijkt te gaan. Van die wereld wil jij als bouwkundige deel uitmaken! Bij de opleiding Bouwkunde leer je hoe je bouwkundig en constructief goed doordachte ontwerpen maakt met speciale aandacht voor duurzaamheid- en wat de juiste materialen zijn. Of je leert hoe je een bouwproject tot in de puntjes uitvoert. Je kunt kiezen uit 4 20

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

vanaf 6 februari 2014

vanaf 6 februari 2014 Voor : 4havo en 4vwo Tijd : donderdag 20 maart 2014 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal Tel : 0318-543210 Alle leerlingen moeten zich vooraf voor meer voorlichtingsronden digitaal

Nadere informatie

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht Economie en Recht Bedrijfskunde Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Wageningen University 238 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam 2.204 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Maastricht University**

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS 1. In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel natuur en gezondheid EM: profiel

Nadere informatie

Deelnemende scholen: Het Streek Marnix College Pallas Athene College. Hendrik Pierson College Christelijk Lyceum Veenendaal

Deelnemende scholen: Het Streek Marnix College Pallas Athene College. Hendrik Pierson College Christelijk Lyceum Veenendaal Voor : 4-VWO en 4-HAVO Tijd : Donderdag 7 maart 2013 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal Tel : 0318-543210 fax: 0318-552518 e-mail: J.Leur@ichthuscollege.nl Alle leerlingen moeten

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Instroommogelijkheden met ATHENEUM-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Actuariële wetenschappen Ja Wis B Nee Nee 2. Bedrijfseconomie Ja Ja Ja Wis A 3. Bedrijfskunde Ja Ja Ja Wis A 4.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 12 Verschil 213 tov. 212 21 3 211 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 225 221

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007.

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007. Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations Bijlage C Lijst van dere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs. Deze eisen gelden voor 4 vwo, dus voor leerlingen die instromen in het wo vaf 2010 en vallen onder de nieuwe tweede fase.

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 16 Verschil 214 tov. 213 16-4-212 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 283 3319

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 19 Verschil 214 tov. 213 7-5-212 6-5-213 5-5-214 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen

Nadere informatie

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel

Nadere informatie

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling

Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Vooraanmeldingen per instelling voor Bachelor Opleidingen (1e jrs) Bachelor vooraanmeldingen per instelling Aantal week 24 Verschil 213 tov. 212 13 6 211 aantal % Radboud Universiteit Nijmegen 479 417

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Deelnemende scholen: CSG Het Streek Marnix College Pallas Athene College. Hendrik Pierson College Christelijk Lyceum Veenendaal

Deelnemende scholen: CSG Het Streek Marnix College Pallas Athene College. Hendrik Pierson College Christelijk Lyceum Veenendaal Voor : 4-vwo en 4-havo Tijd : Donderdag 23 april 2015 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal Tel : 0318-543210 fax: 0318-552518 e-mail: J.Leur@ichthuscollege.nl Alle leerlingen moeten

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met VWO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy en Controlling 2. Actuariële wetenschappen Ja Wi B Nee Nee 3. Algemene economie 4. Bedrijfseconomie

Nadere informatie

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept Aardwetenschappen Accountancy en Controlling Acheologie Actuariele wetenschappen Agrotechnologie Algemene cultuurwetenschappen KUN OUNL Algemene Economie Algemene Gezondheidswetenschappen Algemene Natuurwetenschappen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21337 29 juli 2014 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 09-07-2014, nr. DL/641019, houdende

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden 1. In deze bijlage wordt verstaan

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Betekenis van gebruikte tekens en afkortingen: * : toegangsrecht # : geen toegangsrecht ( ) : keuze uit de tussen haakjes vermelde vakken. Eén van de vakken is voldoende. Een vakaanduiding

Nadere informatie

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage A Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage bij de Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2006, nr. HO/BL/2006/8595,

Nadere informatie

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage A (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage C (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013

VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013 VOORLICHTINGSAVOND HAARLEM 2e AVOND, 13 NOVEMBER 2013 Lokaal Gidsnr Voorlichting ronde 1 (18.30-19.05 uur) capaciteit Gidsnr G1-10 155 G1-14 152 G1-17 174 Taalwetenschap G2-03 108 Informatie, Multimedia

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden Bijlage C (Behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007; laatstelijk gewijzigd bij regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn

Nadere informatie

Class Days 2011-2012. Informatie voor decanen

Class Days 2011-2012. Informatie voor decanen Class Days 2011-2012 Informatie voor decanen Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Programma Randwijck 3 Programma Binnenstad 4 3. Clusters 5 Overzicht 5 3.1 Economie 6 3.2 Rechten 8 3.3 Cultuur en Maatschappij

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn

Nadere informatie

Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes

Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes www.qompas.nl Top-50 Toplijstjes Qompas StudieKeuze september 2015-december 2015 Surrounded by Talent Havo-jongens: Top-50 studies op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m

Nadere informatie

UNIVERSITEIT. Studeren aan de 2012 / 2013. Overzicht bacheloropleidingen. Legenda

UNIVERSITEIT. Studeren aan de 2012 / 2013. Overzicht bacheloropleidingen. Legenda Studeren aan de UNIVERSITEIT 2012 / 2013 Overzicht bacheloropleidingen Legenda Opleiding in voltijd Opleiding in voltijd en deeltijd Opleiding voltijd en deeltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding voltijd

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS vwo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van vwo naar wo Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

Bijlage C. ak: aardrijkskunde bi: biologie gr: Grieks. la: Latijn na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie

Bijlage C. ak: aardrijkskunde bi: biologie gr: Grieks. la: Latijn na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie Bijlage C Bijlage bij de voorlichtingspublicatie Nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs bij nieuwe voprofielen 2007 van 13 september 2006, kenmerk HO/BL-2006/33802 Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen

Nadere informatie

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden 1 Onderwijs 14 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; totaal 140 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; algemeen 14003 Pedagogisch-didactische studies 14006 Leraar

Nadere informatie

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ VWO-WO BIJLAGE 3(a) Zonder meer. Literatuurwetenschap Toegepaste Commuinicatiewetenschappen Media en Cultuur Uniformberoepen: leger, politie, e.d. Algemene Cultuurwetenschappen

Nadere informatie

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld Bachelor vooraanmeldingen UT opleidingen (Bron IBG) 17-07-2006 ADVANCED TECHNOLOGY 50002 naam studie 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % ADVANCED TECHNOLOGY UNIVERSITEIT

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO MAART 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer.

OPEN DAGEN WO MAART 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. OPEN DAGEN WO MAART 2016 Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. 1 MAART 2016 (13:00-16:00) Meeloopdag Bestuurskunde: Economie

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS vwo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van vwo naar wo Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO. 7 januari 2015

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO. 7 januari 2015 DECANAAT INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO 7 januari 2015 Doel van deze presentatie De decanen: W. Bardoul - decaan M. Aarts - stagiaire decanaat Informatie over de profielen Het keuzetraject Traject

Nadere informatie

Voor : 4-vwo en 4-havo Tijd : Donderdag 10 maart 2016 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal

Voor : 4-vwo en 4-havo Tijd : Donderdag 10 maart 2016 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal Voor : 4-vwo en 4-havo Tijd : Donderdag 10 maart 2016 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal Alle leerlingen moeten zich vooraf voor de voorlichtingsronden digitaal aanmelden. Dat gaat

Nadere informatie

Deelnemende scholen: Het Streek Marnix College Pallas Athene College. Hendrik Pierson College Christelijk Lyceum Veenendaal

Deelnemende scholen: Het Streek Marnix College Pallas Athene College. Hendrik Pierson College Christelijk Lyceum Veenendaal Voor : 4-VWO en 4-HAVO Tijd : Donderdag 8 maart 2012 Plaats : Ichthus College, Vondellaan 4, 3906 EA Veenendaal tel: 0318 543210 fax: 0318 552518 e-mail: J.Leur@ichthuscollege.nl Alle leerlingen moeten

Nadere informatie

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Centrale Aanmelding en Plaatsing Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Bij een aantal opleidingen/instellingen zijn na de uitvoering van de loting nog plaatsen over.

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3 Goirle, 26 mei 2016 Uw kenmerk : Ons kenmerk Onderwerp : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe : studievoorlichtingsavond 2 juni2016 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VOprofielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden.

Nadere informatie

College Maastricht. International Bachelor in Psychology

College Maastricht. International Bachelor in Psychology OPEN DAGEN NOVEMBER 2015 Kijk voor meer informatie op de site van de instelling. Wat 2 nov Experience Day University College Maastricht Waar open dag (11:00-16:30) Zwingelput 4 2 nov Meeloopdagen diverse

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen 1 - Onderwijs 14 - Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde 142 - Pedagogische studies en onderwijskunde 14203 - Pedagogiek 14206 - Onderwijskunde 14209 - Overige pedagogische studies

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15

Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15 Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15 Accountancy Hogeschool Utrecht Accountancy Hogeschool van Amsterdam Ad Sport, Gezondheid en Management Hanzehogeschool Groningen Advanced Business

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer.

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016 Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. 1 FEBRUARI 2016 (13:15-16:00) Meeloopdag International

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Gelet op artikel 33, lid Ib, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Gelet op artikel 33, lid Ib, van de Wet op het voortgezet onderwijs; Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 2011, nr. DL/299780 houdende wijziging van de Regeling verwantschapstabel educatieve minor De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht Economie en Recht Accountancy en fiscaal Accountancy Avans Hogeschool 556 Accountancy en fiscaal Accountancy Christelijke Hogeschool Windesheim 289 Accountancy en fiscaal Accountancy De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36310 27 december 2013 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 15 december 2013, nr.

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1b, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1b, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 13500 1 september 2010 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 13 augustus 2010, nr.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456 20 juli 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015, nr. HO&S/755131, houdende

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 24893 4 december 2012 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 1 november 2012, nr. DL/446544,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456-n1 26 januari 2016 Rectificatie: Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015,

Nadere informatie

Wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen

Wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Voortgezet onderwijs Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek Informatie CFI/ICO vo 079-3232.444 bvh 079-3232.666 Wijziging van de Regeling

Nadere informatie

Top-50 studies. Top-50 studies en open dagen op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m apr-16) www.qompas.nl. Surrounded by Talent

Top-50 studies. Top-50 studies en open dagen op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m apr-16) www.qompas.nl. Surrounded by Talent Top-50 studies www.qompas.nl Top-50 studies en open dagen op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m apr-16) Surrounded by Talent Best bekeken studies en open dagen op Qompas StudieKeuze Een aantal keer per jaar

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Aan de leerlingen en ouders/verzorgers van klas 3, 4, 5 havo en 4, 5, 6 vwo (atheneum en gymnasium)

Aan de leerlingen en ouders/verzorgers van klas 3, 4, 5 havo en 4, 5, 6 vwo (atheneum en gymnasium) Aan de leerlingen en ouders/verzorgers van klas 3, 4, 5 havo en 4, 5, 6 vwo (atheneum en gymnasium) Geachte ouders/verzorgers, meisjes en jongens, Op donderdag 17 november a.s. wordt in het gebouw van

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 94 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2015 187 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 1 Ad Operationeel

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 16 maart 2015 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 Ad Operationeel Sportmanagement

Nadere informatie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek Academie voor LO Kunstzinnige Therapie Accountancy Lerarenopleiding VO (afh. Van vakrichting) Accountancy & Agribusiness Logopedie Archeologie Maatschappelijk

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten 2012-2013

Rapportage Toplijsten 2012-2013 Rapportage Toplijsten 2012-2013 www.qompas.nl Qompas StudieKeuze best bekeken open dagen en opleidingen Surrounded by Talent Top-50 Open Dagen Qompas StudieKeuze 2012-2013 1 - Open dag Avans Hogeschool

Nadere informatie

Interdisciplinair. Economie

Interdisciplinair. Economie Legenda Opleiding in voltijd Opleiding in voltijd en deeltijd Opleiding in voltijd en deeltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in voltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in deeltijd Opleiding

Nadere informatie

Interdisciplinair. Economie

Interdisciplinair. Economie Legenda Opleiding in voltijd Opleiding in voltijd en deeltijd Opleiding in voltijd en deeltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in voltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in deeltijd Opleiding

Nadere informatie

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu?

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu? In deze bijdrage geven de decanen van de drie afdelingen een indruk van de vervolgkeuzes van onze werkers. Die keuzes vertonen jaar in jaar uit natuurlijk fluctuaties, anderzijds geeft het beeld van één

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies HBO

Overzicht Lotingstudies HBO Overzicht Lotingstudies HBO Accountancy Hogeschool Utrecht Accountancy Hogeschool van Amsterdam Laatste wijziging: 16-aug-2016 Advanced Business Creation Avans Hogeschool Bedrijfseconomie Hogeschool Utrecht

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten

Rapportage Toplijsten Rapportage Toplijsten www.qompas.nl Jaaroverzicht top-50 opleidingen: Verpleegkunde - verloskunde van HZ University best bekeken opleiding 2012-2013 Surrounded by Talent Inleiding Eén keer per jaar publiceert

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15

Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15 Overzicht Lotingstudies WO Laatste wijziging: 14-9-15 Bedrijfskunde Radboud Universiteit Nijmegen Bedrijfskunde Rijksuniversiteit Groningen Bedrijfskunde Vrije Universiteit Amsterdam Biomedische wetenschappen

Nadere informatie

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor)

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor) Overzicht opleidingsrichtingen Universiteit (bachelor) Zorg en welzijn: Iets voor jou? Werken in zorg en welzijn... méér dan alleen witte jassen. Wat kun je allemaal worden? In de werkvelden van zorg of

Nadere informatie

Oriëntatiejaar Life Sciences

Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Joan Wellink (studieadviseur) Voor wie is het oriëntatiejaar? Wat is het oriëntatiejaar? Wat heb je nodig? Hoe en wat studeer je? Wat kun je er

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen

Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Opleidingspresentatie 16 November 2013 Welkom Linda Hoffmans (rondt haar master thesis af) Jay van Lunteren (net gestart met zijn bachelor thesis, en wil in februari

Nadere informatie

Rapportage Top-25 examenjaar 2014

Rapportage Top-25 examenjaar 2014 Rapportage Top-25 examenjaar 2014 www.qompas.nl Qompas Top-25 examenjaar 2014 Hoe ontwikkelt zich de populariteit van studies door de verschillende schooljaren? Qompas onderzocht de ontwikkeling van de

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 100 3x 15 maart 2016 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2016 Advanced Business Creation Avans Hogeschool 160 voltijd 100 3x 1 mei

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo januari 2014 1 Veranderingen voor leerlingen Meer huiswerk minder toetsen Toetsen over grote(re) stof eenheden Grotere school Verdieping Examen vanaf klas 4 Zelfstandigheid

Nadere informatie