Sportsymposium De toekomst van de sportvereniging

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sportsymposium De toekomst van de sportvereniging"

Transcriptie

1 Sportsymposium De toekomst van de sportvereniging Voorbeelden en ervaringen uit de praktijk André Bus & Hendrik Jan Gorter, Duurzaam Verenigen / F.C. Oldemarkt

2 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. Commission Brundtland: Our common future 1987

3

4 Sport duurzaam organiseren vraagt om een goede balans tussen:

5 Doel Stichting Duurzaam Verenigen (2014) Op een creatieve en innovatieve wijze- sportverenigingen ondersteunen met het verduurzamen van de organisatie en de accommodatie.

6 Speerpunten - Duurzaamheid hoog op de agenda krijgen - Stimuleren sociale, technologische en groene innovaties voor sportverenigingen op een verantwoorde wijze; - Verbinden van vraag en aanbod tussen verenigingen & experts; - Delen van informatie, kennis en ervaringen - Bijdragen aan en initiëren van onderzoek

7 Routekaart Duurzaam Verenigen: praktische hulpmiddelen 1. Quickscan 2. Checklist 3. Energiescan 4. Menukaart 5. Voorbeelden 6. Factsheets 7. Financiering 8. Quick wins 9. Tips 10. Vraag & antwoord Presentaties Expertnetwerk Maatwerk advies

8 Brede benadering: duurzame vereniging - Energieopwekking - Isolering - Afval - Apparatuur - Monitoring - Terrein - Vervoer - Voeding en gezondheid - Financiering - Betrokkenheid - Vrijwilligers V.V. Wolfaartsdijk 4D-boarding: Kwh per jaar.

9 VV Berkum 40% besparing op benodigde energie voor warm water 156 zonnepanelen kwh van kwh zelf opgewekt Wat levert de zon op?

10 Gratis energiecheck en advies door sponsorpartner Liander; Financiering 24 zonnepanelen door crowdfunding; Gemiddelde jaaropbrengst zonnepanelen: kwh; Besparing kwh p/j door LED verlichting in tennishal; Besparing van per jaar door LED verlichting in kantine;

11 Gezonde voeding Naast witte broodjes ook bruine broodjes; Een broodje gezond; Soep van de dag; Vers fruit (gratis of voor weinig geld); Water op ooghoogte; Gezondere snacks; Vloeibaar frituurvet ipv vast frituurvet Frituur later aan;

12

13 Onderzoek energiesituatie Buitensportaccommodaties 2012 On-line vragenlijst onder 600 amateur sport verenigingen Ledenaantal Oppervlakte en leeftijd accommodatie Gepland beheer/onderhoud Energieverbruik in KWh, M3 gas en Euro s Eigenaar accommodatie Kwaliteit van de isolatie Installatie voor verwarming en warm water Energiebeleid Interesse in project

14 Respons 124 verenigingen Voetbal 40 % Korfbal, 20 % Kaatsen 15 % Tennis 15 % Rest (10%) 58 alles beantwoord Eigenaar Kleedaccommodatie Verenigingen 50% Stichting 25% Gemeente of een andere juridische constructie 25 %

15 Samenvattend Van de accommodaties is de meerderheid geprivatiseerd (vereniging/stichting/anders) 50 % slecht tot matig geïsoleerd 10% toe aan nieuwbouw 40% binnen 5-10 jaar toe aan groot onderhoud Verenigingen Betalen gemiddeld per jaar 7000 euro aan energie 23 % geeft > 10% van de jaarbegroting uit aan energie Slechts 10% Beschikt over een energiescan 50% koopt groene stroom in. 1 vereniging produceert groene energie 50 % wil actief kijken naar energieverbruik

16

17 2015 Onderzoek provincie Gelderland naar besparingspotentieel van energieverbruik voor sportaccommodaties. Tabel 1 Kentallen energieverbruik uitgedrukt in m2 vloeroppervlak per jaar Sport N Gas m³ m² Totaal Gas m³/m2 N El. kwh m² Totaal Atletiek Tennis Voetbal Hockey El. kwh/m²

18 Schatting uitgaven voor gas en elektriciteit: Voor vier geselecteerde sporten uit de SAM Achterhoek (113 accommodaties): Voor alle sporten in de Achterhoek (261 accommodaties) globaal: ,-. Voor alle sporten in Gelderland voor alle sportaccommodaties (1908) erg globaal:

19 Tabel 3 Overzicht geschat huidig verbruik en realistisch besparingspotentieel op basis van maatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen. n Huidig Kwh Huidig m³ gas Huidige Kosten Euro s Maatreg. kwh < 5jr besparing Maatreg. Gas < 5 jr besparing Totaal Besparing Euro s Achterhoek 4 sporten Gelderland Totaal Gelderland Totaal (TJ) ,5 775,4 46,7 127,9

20

21 Duurzame sportverenigingen in de provincie Overijssel. Onderzoek naar sportverenigingen die een Energiescan hebben uitgevoerd. 24 Verenigingen hebben maatregelen uit de energiescan geïmplementeerd, 7 alleen maatregelen buiten de energiescan om toegepast 3 niets gedaan. Het gaat veelal om kleinschalige energiebesparende maatregelen! - energiezuinige verlichting - aanwezigheidsdetectie voor verlichting - goedkopere energieleverancier - tijdschakeling - waterbesparende kranen en/of douchekoppen. Enkele hebben grootschalige energiebesparende maatregelen geïmplementeerd zoals; zonnepanelen, zonneboiler of 5 biomassa-kachel. Overijsselse sportverenigingen zijn beperkt actief met verduurzamen van accommodaties.

22 Grootste knelpunt: Financiering van de energiebesparende maatregelen! Sportverenigingen implementeren voornamelijk energiebesparende maatregelen die zich snel terug verdienen! De maatregelen worden veelal door vrijwilligers bij de sportvereniging toegepast, om kosten te besparen.

Scoren voor de jeugd/vereniging met Duurzame sportaccommodaties

Scoren voor de jeugd/vereniging met Duurzame sportaccommodaties Scoren voor de jeugd/vereniging met Duurzame sportaccommodaties Kom verder. Saxion. Dr. André Bus Hoofddocent planologie Academie ROB Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften

Nadere informatie

Besparingspotentieel Gelderse Sportaccommodaties en Scholen

Besparingspotentieel Gelderse Sportaccommodaties en Scholen Besparingspotentieel Gelderse Sportaccommodaties en Scholen Rapportage Datum : 28 augustus 2015 Auteurs: Wieke Bonthuis, Henne Haagsman, Cailin Partners; André Bus, Duurzaam Verenigen; Pieter Nuiten, W/E

Nadere informatie

Werkconferentie Energiek Vooruit

Werkconferentie Energiek Vooruit Werkconferentie Energiek Vooruit 18 september 2014, Papendal Arnhem André Bus Voorzitter F.C. Oldemarkt Kom verder. Saxion. Docent onderzoeker Kom verder. Saxion. Sport is voor veel mensen een belangrijke

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.)

Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.) Checklist verduurzaming sportverenigingen (tennis etc.) Dit is een voorbeeld van een checklist van een tennisvereniging met 10 kunstgrasbanen en een kantine met kleedruimten. De checklist heeft betrekking

Nadere informatie

Sportief verduurzamen

Sportief verduurzamen Sportief verduurzamen Stelling Er zijn wel argumenten om niet te verduurzamen Deelnemers workshop Michel de Boer (GSF): Green Liz en de GSF Peter Smit (Green Liz): toelichting concept Guido Beijer (BAM):

Nadere informatie

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering.

Inhoud. Aanleiding. 1. VSU Energie. 2. Klimaatscan. 3. Isolatiemaatregelen. 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting. 6. Financiering. VSU Energie Inhoud Aanleiding 1. VSU Energie 2. Klimaatscan 3. Isolatiemaatregelen 4. Zonnepanelen en SDE+ 5. LED-verlichting 6. Financiering Tot slot Praktijkvoorbeelden door At Risk, Elinkwijk en STVU

Nadere informatie

Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6

Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6 Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6 16 november 2015 Even voorstellen Klaas Smink, projectleider VSU Energie Werkzaam bij VSU (Vereniging Sport Utrecht) VSU: belangenbehartiger en

Nadere informatie

Nearly ZERO- energy Sports Facilities

Nearly ZERO- energy Sports Facilities Nearly ZEROenergy Sports Facilities 1 N0e-Sports De gemeente Eindhoven heeft de ambitie om het energieverbruik in de stad te reduceren. In de Klimaatverordening gemeente Eindhoven 2016 is vastgelegd dat

Nadere informatie

Van Ecotaks naar Duurzaamheid. Henk Schut

Van Ecotaks naar Duurzaamheid. Henk Schut Van Ecotaks naar Duurzaamheid Henk Schut Duurzaamheid en Sport Programma Set 1: Set 2: Set 3: Set 4: Set 5: Nieuwe regeling op energiebesparing SWS en de financiën Duurzaam Verenigen, informatie Klimaatroute

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Fleringen 26 sept. 2013 Eddy Bramer Bertus

Nadere informatie

Duurzame Buitensportaccommodaties

Duurzame Buitensportaccommodaties Duurzame Buitensportaccommodaties Scorekaart Doelstelling De Scorekaart Duurzame Sportaccommodaties van NOC*NSF heeft tot doel sportverenigingen te helpen met het verduurzamen van haar terrein, gebouwen

Nadere informatie

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014 Hands on energiescan sportverenigingen Energiek vooruit 18 september 2014 Inhoud 1. Wat houdt de scan in? 2. Uitkomst van de scan 3. Aandacht voor financiering 4. Workshop 1. Wat houdt de scan in? Intake

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Resultaten energiescan Golfclub Zwolle! Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Hoog elektraverbruik door verlichting en ventilatie Hoge prijs voor energie Besparingspotentieel van 13.000 op energiekosten

Nadere informatie

PROJECT DUURZAAMHEID INFORMATIEBIJEENKOMST 18 DECEMBER 2012 VV BERKUM PAGINA 1 VAN 20

PROJECT DUURZAAMHEID INFORMATIEBIJEENKOMST 18 DECEMBER 2012 VV BERKUM PAGINA 1 VAN 20 PROJECT DUURZAAMHEID INFORMATIEBIJEENKOMST 18 DECEMBER 2012 VV BERKUM PAGINA 1 VAN 20 DUURZAAMHEID EN SPORT DOELSTELLING Duurzaamheid op de bestuurstafels Daarmee groene euro s verdienen voor de clubs

Nadere informatie

sportorganisaties

sportorganisaties SPORTAANBOD 40.000 sportorganisaties 27.000 sportverenigingen/ 4 miljoen leden/ 1miljoen vrijwilligers 2.000 fitness clubs/ 2 miljoen leden 800 zwembaden/ 80 90 miljoen bezoekers Speeltuinen, Cruijffcourts

Nadere informatie

Energie efficiëntie: een totaalpakket

Energie efficiëntie: een totaalpakket Energie efficiëntie: een totaalpakket VEB Klantendag (16/10/2015) Inge Goessens Directeur Energie-efficiëntie Agenda De overheid als grootverbruiker Beheer en data vormen de sleutel Energie efficiëntie

Nadere informatie

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel W2N advies bureau in Drachten Freerk Wiersum Inhoud Deel1 Deel2 - Trias energetica - Verbruik/kosten - Constructie/installatie - Monitoring

Nadere informatie

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016,

Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu. Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Energiescan.nu info@energiescan.nu www.energiescan.nu Naam: Adres: Postcode Factuurnr.: Boekel, 6 januari 2016, Beste, Bedankt voor het invu llen van de Energiescan. Voor u ligt het adviesrapport. Op basis

Nadere informatie

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid 2016-728 Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Commissie Omgevingsbeleid op 23 maart 2016 - Provinciale Staten op 13 april 2016 - fatale beslisdatum: 13 april

Nadere informatie

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen

Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Duurzaam Sportcomplex De Tukkers Albergen Voorbeeldproject voor een gecombineerde inzet van duurzame energiebronnen voor de productie van warmte en elektriciteit Presentatie 18 dec. VV. Berkum Eddy Bramer

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in Alblasserdam

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in Alblasserdam Energie Energiebesparing en duurzame energie in Alblasserdam De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik van

Nadere informatie

Raads informatiebrief

Raads informatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer 07. R2284. OOI Inboeknummer oybstozoys Dossiernummer 740.203 z oktober zoog Raads informatiebrief Betreft energiescan accommodaties (buiten)sportverenigingen. 1 Inleiding

Nadere informatie

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op 1. Wat is het gemiddelde water-, elektra- en gasverbruik voor een huishouden en wat kost dat per jaar, per maand? Hoeveel betaalt u daarvan aan belasting? Bij een gemiddeld huishouden van 2,2 personen

Nadere informatie

Workshop Groene Euro s Scoren. welkom

Workshop Groene Euro s Scoren. welkom Workshop Groene Euro s Scoren welkom Workshop Groene Euro s Scoren Workshop Groene Euro s Scoren - 2 & 3 december 2014 - Welkom en toelichting - Trias Energetica: van inzicht naar aanpak - Project Energieke

Nadere informatie

Energie Energiebesparing en duurzame energie in Zwijndrecht

Energie Energiebesparing en duurzame energie in Zwijndrecht Energie Energiebesparing en duurzame energie in Zwijndrecht De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik van

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

Door: De Groene Grachten

Door: De Groene Grachten 11-10-2016 Door: De Groene Grachten Informatieavond Wassenaar 1. Introductie 2. Historische panden en monumenten 3. De Groene Menukaart 1. Introductie Filmpje van De Groene Grachten, zie link: https://www.youtube.com/watch?v=8aoexr0nlzw

Nadere informatie

Zayaz Huurderspanel Resultaten vervolgonderzoek Duurzaamheid. Oktober 2017

Zayaz Huurderspanel Resultaten vervolgonderzoek Duurzaamheid. Oktober 2017 Zayaz Huurderspanel Resultaten vervolgonderzoek Duurzaamheid Oktober 2017 Goed om te weten De eerste sheets geven de uitkomsten per vraag weer. Deze zijn weergegeven in percentages. Vanaf sheet nummer

Nadere informatie

Sportief verduurzamen

Sportief verduurzamen Sportief verduurzamen Deelnemersworkshop Michel de Boer (GSF):Green Liz en de GSF Peter Smit (Green Liz): toelichting concept Guido Beijer (BAM): techniek en rapportages Michel de Boer (GSF) Green Liz

Nadere informatie

(Duurzaam) Investeren in de eigen accommodatie. Rol SWS bij bancaire financiering. Stefan de Wit Senior projectadviseur SWS

(Duurzaam) Investeren in de eigen accommodatie. Rol SWS bij bancaire financiering. Stefan de Wit Senior projectadviseur SWS (Duurzaam) Investeren in de eigen accommodatie Rol SWS bij bancaire financiering Stefan de Wit Senior projectadviseur SWS Programma Investeren in de eigen sportaccommodatie Rol Stichting Waarborgfonds

Nadere informatie

HANDLEIDING. EigenEnergieOpSchool. Besparingscalculator

HANDLEIDING. EigenEnergieOpSchool. Besparingscalculator Hoofdstuk: 1. Introductie HANDLEIDING EigenEnergieOpSchool Besparingscalculator Datum: januari 2013 Versie: V1.0 Versie EEOS Besparingscalculator: V1.a Benodigde Excel versie: Office 2010 1 Hoofdstuk:

Nadere informatie

GROENSTE NEDERLAND SPORTVERENIGING NUON CLUB COMPETITIE GROENSTE SPORTVERENIGING NEDERLAND VAN

GROENSTE NEDERLAND SPORTVERENIGING NUON CLUB COMPETITIE GROENSTE SPORTVERENIGING NEDERLAND VAN NUON CLUB COMPETITIE 2015 NERLAND NERLAND ROHORST De entree van ons sportpark NERLAND Luchtfoto kantine en nieuwe kleedkamers WIE ZIJN WE De v.v. Den Ham is een zaterdag club uit Den Ham (Overijssel) waarvan

Nadere informatie

Energiezuinig wonen in Wehl. Jeroen aan het Rot verduursaam energieloket 23 november 2016

Energiezuinig wonen in Wehl. Jeroen aan het Rot verduursaam energieloket 23 november 2016 Energiezuinig wonen in Wehl Jeroen aan het Rot verduursaam energieloket 23 november 2016 Programma 1. Introductie verduursaam energieloket 2. 3. 4. 5. 6. Waarom is energiebesparing nodig? Wat is de slimste

Nadere informatie

Workshop: Wat kunnen lokale energie coöperatie doen voor Sportverenigingen? Woensdag 14 oktober 2015 Simon Visbeek

Workshop: Wat kunnen lokale energie coöperatie doen voor Sportverenigingen? Woensdag 14 oktober 2015 Simon Visbeek Workshop: Wat kunnen lokale energie coöperatie doen voor Sportverenigingen? Woensdag 14 oktober 2015 Simon Visbeek Agenda Waarom sportverenigingen? Waarom lokale energie coöperatie? Wat kunnen we dan betekenen?

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Samenvatting Ruim zeven op de tien Leidenaren is van mening dat het klimaat de laatste tien jaar aan het veranderen is. Dit is iets minder dan vorig jaar. Qua belangrijkheid

Nadere informatie

Sportverenigingen naar een duurzame energiehuishouding

Sportverenigingen naar een duurzame energiehuishouding Sportverenigingen naar een duurzame energiehuishouding Aanleiding Kansen voor besparingen Belangstelling bij sportverenigingen Resultaten pilotprojecten Project Energieke Sportverenigingen in Borsele Aanvragen

Nadere informatie

Voordelen om deel te nemen aan dit collectief

Voordelen om deel te nemen aan dit collectief Heerenveen, oktober 2015 Beste vereniging, Bedankt voor uw aanwezigheid tijdens de informatiebijeenkomst sportverenigingen winnen met energie. Deze bijeenkomst is georganiseerd voor sportverenigingen met

Nadere informatie

BijpraatsessieCommissie GGB

BijpraatsessieCommissie GGB BijpraatsessieCommissie GGB Duurzaamheid en Afvalstoffenbeleid 22 juni 2016 Agenda 1.Openingdoor wethouderbeintema 2.Duurzaamheidsbeleid: terugblik 2015 en jaarplan 2016. 3.Van afval naar grondstof: bijpraten

Nadere informatie

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst!

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst! Accountants controleren over het algemeen niet de energierekening van hun cliënten op fouten! Controleert u de energierekening op fouten? Uit onderzoek van de NMa blijkt dat meer dan 20% van energierekeningen

Nadere informatie

DRENTHE PLAN VOOR DUURZAME ACCOMMODATIES. Drentse sportverenigingen samen naar lagere energielasten

DRENTHE PLAN VOOR DUURZAME ACCOMMODATIES. Drentse sportverenigingen samen naar lagere energielasten PLAN VOOR DUURZAME ACCOMMODATIES Drentse sportverenigingen samen naar lagere energielasten DRENTHE PETER ZWIERS, RONALD KOCH, RUDOLF BOSCH & JAN FEIKEN Maart 2015 SPORTVERENIGINGEN EN ENERGIELASTEN Duurzaamheid

Nadere informatie

Duurzaam Evenwicht Sportaccommodaties. Stratego SlimLicht Harm van Straten

Duurzaam Evenwicht Sportaccommodaties. Stratego SlimLicht Harm van Straten Duurzaam Evenwicht Sportaccommodaties Stratego SlimLicht Harm van Straten Sportaccommodaties bewust omgaan met Energie Subsidieregeling Energiebesparing Levering LED verlichting Levering Zonnepaneel systeem

Nadere informatie

Sportverenigingen scoren met energiebesparing

Sportverenigingen scoren met energiebesparing Sportverenigingen scoren met energiebesparing Stimular, de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen Stefan Romijn 010 238 28 27 www.stimular.nl ONDERZOEK CO2 Koelkast: 4 Vriezer: - 18 Elke graad temperatuurverhoging

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Uitbreiding Holmatro Raamsdonksveer. Breeam Gebouwinformatie

Uitbreiding Holmatro Raamsdonksveer. Breeam Gebouwinformatie 1. Projectdata Opdrachtgever Website Project Gebouwtype Locatie Architect Omvang Oplevering BRL-versie Certificaat NV. Holmatro www.holmatro.com/nl uitbreiding kantoren / industrie Zalmweg, Raamsdonkveer

Nadere informatie

Bewonerspanel. Peiling. Energie,, september 2011. Tweederde stroom van Eneco. Bijna kwart heeft groen gas én groene stroom

Bewonerspanel. Peiling. Energie,, september 2011. Tweederde stroom van Eneco. Bijna kwart heeft groen gas én groene stroom Bewonerspanel Peiling Energie,, september 2011 Het Programma Utrechtse Energie wil door energiebesparing en het opwekken van duurzame energie de uitstoot van CO2 in de stad in 2020 met tenminste 30% verminderen.

Nadere informatie

gwbo Uitkomsten energiescans verenigingen Kampen Door Ing. Frans van Dijk

gwbo Uitkomsten energiescans verenigingen Kampen Door Ing. Frans van Dijk gwbo Uitkomsten energiescans verenigingen Kampen Door Ing. Frans van Dijk Introductie Ing. Frans van Dijk De presentatie Aanpak Resultaten Rode draad Niet rendabele maatregelen Aanpak Interview Opname

Nadere informatie

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden Iwan Arjen Goodijk Bisschopstraat Bisschopstraat 24 Leeuwarden 8921AZ Leeuwarden Inleiding Je hebt online de energiebespaarscan van jouw huis aangevraagd. Je wilt dus weten hoe jij kunt besparen op energiekosten.

Nadere informatie

stroom. In bezoek 3 gaan we nogmaals in op apparaten die veel verbruiken en tips om stroom te besparen.

stroom. In bezoek 3 gaan we nogmaals in op apparaten die veel verbruiken en tips om stroom te besparen. INLEIDING DE ENERGIEREKENING Vraag de deelnemer om de laatste jaarafrekening van energie op te zoeken. Vraag of de deelnemer een pc, laptop of tablet heeft, zodat je e.e.a. kunt laten zien en in kunt vullen.

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl

Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl Aanleiding vereniging voor energiebesparing: 1 hogere gemeentelijke tarieven voor verenigingen

Nadere informatie

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Energieavond Hilversum Kerkelanden, Zeverijn en Rode Dorp 17 mei 2016 Wat kunt u verwachten Hilverzon & Kerkelanden Leeft! Ambitie gemeente Hilversum Wie is

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

Energie besparen doen we samen! 18 november 2014 Ilse Hoenderdos Brabantse Milieufederatie

Energie besparen doen we samen! 18 november 2014 Ilse Hoenderdos Brabantse Milieufederatie Energie besparen doen we samen! 18 november 2014 Ilse Hoenderdos Brabantse Milieufederatie Brabantse Milieufederatie Stichting, non-profit maatschappelijke belangenorganisatie Natuur, milieu, landschap

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie

Oosterhout Nieuwe Energie Oosterhout Nieuwe Energie Wat willen wij bereiken met ONE Oosterhout 100% Duurzame Energie Betaalbaar Lokaal opgewekt Met lokale ondernemingen Oftewel:. samen met inwoners van Oosterhout, op het grondgebied

Nadere informatie

energieavondsportpark Sportpark IIII

energieavondsportpark Sportpark IIII Sportpark II energieavond energieavondsportpark Sportpark IIII Woensdag Woensdag27 27januari januari2016 2016 Wat kunt u verwachten Buurtteam Sportpark II Energiecoöperatie BRES Wie is Hoom? Sportpark

Nadere informatie

Sportcongres 2015. Workshop Groen Geld

Sportcongres 2015. Workshop Groen Geld Sportcongres 2015 Workshop Groen Geld Programma 20.30 Opening door Lian Witteveen 20.35 Visie op duurzaamheid door Josien van Cappelle 20.45 Grip op je energierekening door Robert den Ouden 21.15 Het proces

Nadere informatie

Verduurzamen sportverenigingen Provincie Noord-Brabant. Quick scan

Verduurzamen sportverenigingen Provincie Noord-Brabant. Quick scan Verduurzamen sportverenigingen Provincie Noord-Brabant Quick scan 10 mei 2016 1 Inhoud 1. Introductie en samenvatting 2. Verduurzamen sportverenigingen 3. Analyse per type project 4. Financiering en subsidie

Nadere informatie

Bouwen van een energie-neutrale sportaccommodatie in eigen beheer! Pilot F.C. Oldemarkt

Bouwen van een energie-neutrale sportaccommodatie in eigen beheer! Pilot F.C. Oldemarkt Bouwen van een energie-neutrale sportaccommodatie in eigen beheer! Pilot F.C. Oldemarkt Kengetallen van F.C. Oldemarkt Vereniging - 1932, - 350 leden - Vier seniorenteams - 35+ D en 35+ H - 13 jeugdteams

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Energie aspecten EPT en SiB

Energie aspecten EPT en SiB 26 Februari 2015 Energie aspecten EPT en SiB Jan Gielen DLV Plant MUSHROOMS j.gielen@dlvplant.nl 1 Energiebesparende opties EPT en SiB EPT www.energiekepaddenstoelentelers.nl Houtkachel Zonnepanelen WKO

Nadere informatie

Openbaar. Brief aan de Raad over verduurzamen van sportverenigingen

Openbaar. Brief aan de Raad over verduurzamen van sportverenigingen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief aan de Raad over verduurzamen van sportverenigingen Programma / Programmanummer Sport / 1052; Klimaat & Energie / 1022 Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert /

Nadere informatie

Introductie Bijeenkomst Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Anne de Klerk en Gabrielle Uitbeijerse Aanleiding: Snelle energiebesparing gemeentelijke gebouwen op 13 januari. We weten eigenlijk niet

Nadere informatie

Heel Rhenen duurzaam!

Heel Rhenen duurzaam! Zaterdag 21 mei 2016 Heel Rhenen duurzaam! Op zaterdag 21 mei houden wij samen de tweede duurzame dag in de gemeente Rhenen. In en om het Huis van de gemeente is dan weer de duurzame markt. Hier vindt

Nadere informatie

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF I. Ecosportief, sporten doe je spoorloos! II. Belangrijke uitdagingen voor de sport III. Ecosportieve instrumenten IV. Ecosportieve infrastructuur en ruimte

Nadere informatie

WIJKAVOND ALPHEN AAN DEN RIJN LAGE ZIJDE

WIJKAVOND ALPHEN AAN DEN RIJN LAGE ZIJDE WIJKAVOND ALPHEN AAN DEN RIJN LAGE ZIJDE 8-12-2016 0 Energiek Alphen aan den Rijn & Hoom WAT KUNT U VERWACHTEN? Lage Zijde onder de loep Energiebesparende maatregelen I Gemeente Alphen aan den Rijn en

Nadere informatie

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011 Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011 Dienst Stadsbeheer Milieu en Vergunningen Juni 2012 2 Aanleiding De gemeente Den Haag wil in 2040 een klimaatneutrale en -bestendige

Nadere informatie

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Programma Sport & Accommodaties, Duurzaamheid BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert,

Nadere informatie

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens

Zon en salderen. De regels en de kansen. Job Swens Zon en salderen De regels en de kansen. Job Swens Inhoud Kosten van elektriciteit Wetgeving Hoe werkt Salderen Keuzes Zonnestroom voor sportparken Limeira, 2012-08-03 Kosten van net-stroom prijscomponent

Nadere informatie

BURGERPANEL HUIZEN PEILING 1 2015 MILIEU

BURGERPANEL HUIZEN PEILING 1 2015 MILIEU BURGERPANEL HUIZEN PEILING 1 2015 MILIEU Gemeente Huizen Januari/februari 2015 Colofon Uitgave: Research 2Evolve Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@research2evolve.nl www.research2evolve.nl

Nadere informatie

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Wat kunt u verwachten? Welkom door wethouder Watt Nu: mogelijkheden energie opwekken Hoom: mogelijkheden energie besparen Maatregelen:

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Quickscan energiebesparing

Quickscan energiebesparing Quickscan energiebesparing Golf Club Zeegersloot Kromme Aarweg 5 Alphen a/d Rijn Samen op weg naar 30% besparing! ~ 1 15 maart 2013 Inleiding Als relatie van etb a. hogenes bv heeft u gebruik gemaakt van

Nadere informatie

Adviesrapport Energiekostenbesparing DVV Duiven

Adviesrapport Energiekostenbesparing DVV Duiven Adviesrapport Energiekostenbesparing DVV Duiven Auteurs: Casper van Benthem, Jikke Bosveld, Eugène Terbonssen en Menno Veer Docent: Otto van Driel Periode: augustus november 2014 VWO 4 Opdrachtgever: Dhr

Nadere informatie

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen Auteur: Veronique Mattheeuws Onderzoek perceptie impact bouwschil op E-peil Online enquête uitgevoerd in januari 2016 Representatieve steekproef van 700 bouwers

Nadere informatie

Energiebesparingsrapport

Energiebesparingsrapport Energiebesparingsrapport Project : Duurzame Sportvereniging Projectnummer : 15-1679 Vereniging : ATV Berkenrode Opgesteld door Onderdeel : EPA adviseur: drs. ing. F. Wiersum W2N Engineers SportStroom :

Nadere informatie

Lekker wonen, lagere lasten

Lekker wonen, lagere lasten Lekker wonen, lagere lasten Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice. Het energiepakket Een huishouden is gemiddeld 150,- per maand kwijt aan energie. Dat is een kwart van

Nadere informatie

Lekker wonen, lagere lasten. Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice.

Lekker wonen, lagere lasten.  Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice. Lekker wonen, lagere lasten www.woonservice.nl Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice. Lekker wonen, lagere lasten Het energiepakket van Woonservice Energiekosten bepalen

Nadere informatie

LeidenPanel. Energiegebruik. BELEIDSONDERZOEK I I

LeidenPanel. Energiegebruik. BELEIDSONDERZOEK I I LeidenPanel Energiegebruik BELEIDSONDERZOEK 071-516 5123 I info@leidenincijfers.nl I www.leidenincijfers.nl Inleiding De gemeente Leiden werkt aan een warmtevisie. Om te peilen hoe inwoners omgaan met

Nadere informatie

Lekker wonen, lagere lasten

Lekker wonen, lagere lasten Lekker wonen, lagere lasten Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice. Lekker wonen, lagere lasten Het energiepakket van Woonservice Energiekosten bepalen voor een groot deel

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18%

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18% Aan: gemeenteraad Van: B&W Datum: 9 november 2009 Betreft: Motie 134 "Meetbare stappen Duurzame Energie" In de raadsvergadering van 22 april 2009 is naar aanleiding van het onderwerp Duurzaamheidsplan

Nadere informatie

WONEN IN EEN ENERGIEZUINIGE WONING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS

WONEN IN EEN ENERGIEZUINIGE WONING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS WONEN IN EEN ENERGIEZUINIGE WONING: PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS Wonen Zuid vindt duurzaam en energiezuinig bouwen belangrijk. Dit is beter voor ons milieu en huurders kunnen hiermee besparen op hun energierekening.

Nadere informatie

Ruud Guyt wethouder Volkshuisvesting, Duurzaamheid en Sport

Ruud Guyt wethouder Volkshuisvesting, Duurzaamheid en Sport Tuesday 29 March 11.40-12.00 wethouder Volkshuisvesting, Duurzaamheid en Sport Facts & figures Aantal inwoners : 95.351 Aantal woningen : 46.644 Oppervlak Oppervlak industrie : ca. 8.000 ha : 1.700 ha

Nadere informatie

NIEUWBOUW PEUGEOT DEALERBEDRIJF BREEAM-NL EXCELLENT GEBOUWINFORMATIE 7 JANUARI 2015

NIEUWBOUW PEUGEOT DEALERBEDRIJF BREEAM-NL EXCELLENT GEBOUWINFORMATIE 7 JANUARI 2015 GEBOUWINFORMATIE 7 JANUARI 2015 1. PROJECTDATA OPDRACHTGEVER/ONTWIKKELAAR Caransa Groep B.V. EXPLOITANT Van Mossel Groep PROJECT Nieuwbouw GEBOUWTYPE Retail/industrie LOCATIE Klokkenbergweg 29, Amsterdam

Nadere informatie

Hartelijk welkom HARTELIJK WELKOM. Asbest eraf, zonnepanelen erop! 26-06-2013

Hartelijk welkom HARTELIJK WELKOM. Asbest eraf, zonnepanelen erop! 26-06-2013 Hartelijk welkom HARTELIJK WELKOM Asbest eraf, zonnepanelen erop! 26-06-2013 Asbest eraf, zonnepanelen erop HARTELIJK WELKOM Mark Ormel namens Oost-Achterhoek-Berkelland-Lochem- Bronckhorst-Doetinchem

Nadere informatie

SLUIPVERBRUIK IN HUIS

SLUIPVERBRUIK IN HUIS SLUIPVERBRUIK IN HUIS Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Ondanks een aantrekkelijke waarde wordt onvoldoende bestaand vastgoed verduurzaamd

Ondanks een aantrekkelijke waarde wordt onvoldoende bestaand vastgoed verduurzaamd Duurzaamheid loont Bestaande gebouwen zijn de grootste veroorzakers van CO 2 -uitstoot in Nederland Ondanks een aantrekkelijke waarde wordt onvoldoende bestaand vastgoed verduurzaamd Knelpunten in de keten

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain Haarlem. BREEAM-NL kwalificatie Excellent

Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain Haarlem. BREEAM-NL kwalificatie Excellent Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain Haarlem BREEAM-NL kwalificatie Excellent Modernisering Revisie Loopwerken NedTrain is het revisie- en moderniseringsbedrijf voor onderdelen en de wagons van treinen.

Nadere informatie

ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN. 18 april 2013

ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN. 18 april 2013 ENERGIEZUINIGE BEDRIJVENTERREINEN 18 april 2013 EUROPESE DOELSTELLING tegen 2020 en tov 1990 CO2-uitstoot verlagen met 20% energieverbruik met 20% verlagen aandeel hernieuwbare energie +20% STEUNMAATREGELEN

Nadere informatie

Hoorn 80 E+ Waarom BE+?

Hoorn 80 E+ Waarom BE+? Hoorn 80 E+ Waarom BE+? De aarde warmt op, de zeespiegel stijgt en fossiele brandstoffen raken uitgeput Bedrijventerreinen zichtbaar maar onbemind Groot potentieel in Nederland Technisch logisch Financiering

Nadere informatie

WIJKAANPAK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM

WIJKAANPAK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM OVER BERKUM Geschiedenis en ligging Berkum is een grote wijk in het oosten van Zwolle. Ten oosten van Berkum stroomt de rivier

Nadere informatie

Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012

Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012 Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012 Achtergrond bij onderzoek In het onderzoek is gebruik gemaakt van een aselecte steekproef van 1.038 huishoudens. Deze steekproef

Nadere informatie

Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015

Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015 Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015 Kenniscentrum Duurzaam Bouwen Elke bijdrage is er één Kenniscentrum Duurzaam Bouwen Een unieke samenwerking van Amersfoortse bedrijven die:» Elkaar

Nadere informatie