Script VNR AGRI Cap REFROM 13 = BLUE Script B-ROLL AGRI CAP reform = BLUE + BLACK. Inleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Script VNR AGRI Cap REFROM 13 = BLUE Script B-ROLL AGRI CAP reform = BLUE + BLACK. Inleiding"

Transcriptie

1 Script VNR AGRI Cap REFROM 13 = BLUE Script B-ROLL AGRI CAP reform = BLUE + BLACK Inleiding Al 50 jaar lang stelt het gemeenschappelijk landbouwbeleid - of GLB - Europa in de gelegenheid zijn 500 miljoen burgers voedselzekerheid te bieden en 46 miljoen banen te scheppen in de levensmiddelensector, op dit moment de grootste werkgelegenheidssector in Europa. Onlangs besloot de Europese Unie een aantal ingrijpende veranderingen door te voeren in het GLB. Deze veranderingen moeten ervoor zorgen dat ook de uitgebreide Europese Unie voedselzekerheid kent, dat de steun voor de landbouw in Europa eerlijker verdeeld wordt en dat het GLB 'vergroend' wordt, dat wil zeggen dat een aanzienlijk deel van de betalingen bestemd moet zijn voor duurzame landbouwpraktijken die goed zijn voor de biodiversiteit, de bodemkwaliteit en het milieu in het algemeen. De veranderingen moeten tevens de rijke diversiteit van Europa's landbouw beschermen door uiteenlopende soorten landbouwbedrijven en landbouwactiviteiten te steunen. In deze video gaan we op reis door Europa om een aantal van deze bedrijven en activiteiten te bekijken en te zien wat er allemaal op het terrein gebeurt... Op het terrein Montemor-o-Novo, Portugal Toen we hier begonnen, probeerden we het eerst met het bestaande model van monocultuur dat hier werd gebruikt/met de drie culturen die hier werden gecombineerd: kurk, tarwe en schapen. Maar ik had niet het gevoel dat dit een verantwoorde aanpak was. We besloten naar het verleden te kijken om te zien hoe men hier vroeger te werk ging en zo ontdekten we het prachtige idee van de Montado. Herdade do Freixo do Meio, Alfredo Sendim Dus wat is nu precies de Montado? Het is een concept waarbij meerdere activiteiten plaatsvinden in een bos- en landbouwstructuur met ten minste drie niveaus: bomen, struiken en weiland. Binnen dit kader creëerden wij een mozaïek van vele landbouwactiviteiten die, wanneer ze goed op elkaar afgestemd worden, samenwerken in plaats van concurreren. Dit wordt bereikt door activiteiten aan elkaar te koppelen: kalkoenen bijvoorbeeld kunnen de wijngaard helpen vrijhouden van onkruid, terwijl de wijngaard levert voedsel voor kalkoenen en ga zo maar door. In de natuur zijn miljoenen voorbeelden van zo'n samenwerking te vinden. Deze mozaïek van activiteiten is tevens verantwoordelijk voor de totstandkoming van het mediterrane dieet. Wij produceren ruim driehonderd verschillende soorten voedsel, hoewel natuurlijk op een heel kleine schaal. In de eerste plaats zijn wij natuurlijk boeren, maar om met het model van de Montado te kunnen produceren moesten we nog vier andere functies ontwikkelen: verwerking, groothandeldistributie, kleinhandeldistributie en toerisme. In Europa wordt het publiek almaar bewuster en daarom is het zo belangrijk dat het GLB wordt herzien en dat ook deze modellen worden toegestaan: ze leveren minder op en hebben een zwakkere concurrentiepositie maar ze respecteren wel andere fundamentele zaken. 1

2 Dit systeem produceert een hele reeks collectieve goederen. Het probleem is echter dat los van het product zelf, deze collectieve goederen niet economisch lonend zijn. David BALDOCK, Directeur van het Institute for European Environmental Policy (IEEP) "Dit idee van collectieve goederen is een belangrijk element van het GLB geworden. Er doet momenteel een slogan de ronde: 'Public money for Public goods'. Dit betekent dat we boeren niet alleen betalen voor datgene wat hen geld oplevert, maar ook voor wat zij voor de samenleving doen. In grote delen van Europa spelen de kleine boeren een fundamentele rol. Zij krijgen op het ogenblik het minste geld maar vaak - niet altijd maar wel vaak - zijn zij het die veel van de collectieve goederen leveren." Roemenië Omgeving van Sighisoara, Transylvanië Wij zijn Dan en Tincuta Cismas, wij wonen in Topa, in het district Mures, en wij hebben een project ontwikkeld met de naam 'Ecologische boerderij Topa'. Tincuta kan ons meer vertellen. Dan en Tincuta CISMAS Het was geen eenvoudige zaak om dit project voor jonge landbouwers op te zetten maar we hadden er alle vertrouwen in. We begonnen in 2009 en de eerste bijdrage ontvingen we al in De naam van het project is 'Modernisering van het landbouwbedrijf'. Wij bouwden twee kassen met vruchtwisseling: tomaten, paprika's, verscheidene groenten. We verkopen ze als verse groenten of gedroogd. We proberen onze hele oogst te benutten. We verkopen ook meel, slechts in kleine hoeveelheden, maar in elk geval maken we zo goed mogelijk gebruik van wat we hebben. Dat is ons centrale idee - om zo goed mogelijk gebruik te maken van onze producten - vooral door ze rechtstreeks hier in ons dorp te verkopen en in de stad Sighisoara. We proberen deze strategie te ontwikkelen om bruggen te slaan naar de gemeenschap. Ik zie niet in hoe je een boerderij kunt hebben - biologisch of traditioneel - als je geen band hebt met de gemeenschap. In feite zijn we projectmanagers. Velen van ons zien deze projecten als eigendom maar we hebben ze slechts in beheer. Wij beheren het land. Expert David BALDOCK "Biodiversiteit gaat over leven, en boeren vormen de frontlinie van de biodiversiteit. Zij zijn degenen die kiezen hoe het land beheerd wordt, wat er wordt verbouwd en wat niet. Zij zijn de hoeders van de biodiversiteit in Europa." Ben MEHEDIN Directeur Communicatie Fundatia Adept In het kader van de stichting Fundatia Adept hebben wij een adviescentrum voor boeren opgezet, waar we praten over het belang van biodiversiteit. Als we deze kleinschalige boeren kunnen duidelijk maken dat er een verband bestaat tussen een gebied, de biodiversiteit in dat gebied en de kwaliteit van de producten uit dit gebied, en als we deze producten vervolgens kunnen verkopen zodat de mensen daar meer geld verdienen, als we daarnaast ook nog toeristische activiteiten kunnen ontwikkelen, dan zijn we ervan overtuigd dat dit een haalbaar landbouwsysteem is. Dan CISMAS In ons eentje zouden we nooit iets tot stand hebben kunnen brengen. Maar met de hulp van dit soort netwerken is het mogelijk een duurzame boerderij op te zetten. Ik hoop dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid geld geeft aan wie het land goed beheert. 2

3 Expert David BALDOCK "De vergroening moet wel geloofwaardig zijn. Het moet serieus en naar behoren worden aangepakt en niet bij groenwassen blijven waarbij men een vinkje zet en zegt dat er dingen zijn veranderd terwijl op het terrein alles nog hetzelfde blijkt." Venlo NEDERLAND Wijnen Square Crops Mijn naam is Pieter Wijnen. Ik heb samen met mijn broer een bedrijf. We telen paprika's en komkommers op zo'n 50 hectaren land. Onze klanten beperken zich niet tot Nederland, we leveren ook aan Duitsland en de rest van Europa, de Verenigde Staten en Japan. Pieter WIJNEN, mede-eigenaar Wijnen Square Crops Wat wij doen is niet biologisch, het is geïntegreerde teelt. Dit betekent dat wij zo duurzaam mogelijk proberen te verbouwen op het gebied van energie, water en synthetische bestrijdingsmiddelen. De consument maakt zich steeds meer zorgen over voedselzekerheid, duurzaamheid en het milieu. Ons bedrijf probeert hier zoveel mogelijk rekening mee te houden. Op het ogenblik gebruiken we gas om onze kassen te verwarmen maar dat kost zeer veel energie. Er is een nieuwe techniek, geothermie, waarbij we een gat boren tot 2 km diepte, waar het water een temperatuur heeft van 80 C. Dat pompen we naar boven toe en daar halen we dan de warmte uit om de kas te verwarmen. Daarmee kunnen we ons 90 % CO 2 besparen. Voor ons geothermieproject kregen we van de EU 15 % subsidie, en dat heeft het weer eenvoudiger gemaakt om leningen van de banken te verkrijgen. Uiteindelijk draait het om één ding: dat we goed omgaan met de natuur. De consument eist dat steeds meer van ons. Vervuilen doen we allemaal, maar hoe we nu bezig zijn is een stuk milieuvriendelijker dan in het verleden, dankzij de schaal van ons bedrijf. Als je een groot bedrijf bent kun je ook andere technieken toepassen, zoals wij doen met geothermie. Mijn naam is Pieter Wijnen. Ik heb samen met mijn broer een bedrijf. Het is een familiebedrijf met twee locaties: Egchel en Venlo. Vandaag zijn we in Venlo. Wij hebben een tuinbouwbedrijf, wij telen paprika's en komkommers op 50 hectaren grond. Onze klanten beperken zich niet tot Nederland, we leveren ook aan Duitsland en de rest van Europa, de Verenigde Staten en Japan. Pieter WIJNEN, mede-eigenaar Wijnen Square Crops Wat wij doen is niet organisch - in Nederland heet dat dan biologisch - het is geïntegreerde landbouw. Dit betekent dat wij zo duurzaam mogelijk verbouwen in termen van energie, water en synthetische bestrijdingsmiddelen. De consument maakt zich steeds meer zorgen over voedselzekerheid, duurzaamheid en het milieu. Ons bedrijf probeert hier zoveel mogelijk rekening mee te houden. Als we kijken naar de CO 2 -uitstoot, en bedenken dat we tot nu toe nog gas gebruiken om de kas te verwarmen, dan betekent dat voor een kas als deze, die structureel niet zo goed geïsoleerd is, zelfs niet met het gebruik van isolatiegordijnen waardoor 40 % gas wordt bespaard, dat we een hoop gas verstoken. Daarom gaan we andere, energiezuiniger technieken ontwikkelen, zoals geothermie. Wij boren een gat tot 2 km diepte, waar het water een temperatuur heeft van 80 C. Dat pompen we naar boven toe en daar halen we dan de warmte uit om de kas te verwarmen. Vervolgens wordt het afgekoelde water weer teruggepompt in de aarde. 3

4 Daarmee kunnen we ons 90 % CO 2 besparen. Het is een uiterst dure techniek die alleen haalbaar is op grote schaal. Voor ons geothermieproject kregen we van de EU 15 % subsidie (1,5 miljoen euro op een project van 10 miljoen euro), en dat heeft het weer eenvoudiger gemaakt om leningen van de banken te verkrijgen om het project te financieren. LAPPTRÄSK, Zweden (poolcirkel), Tandfors Lantbruk Hoewel we in het uiterste noorden van Europa zitten, hebben we hier nog altijd zeer goede mogelijkheden voor een succesvolle landbouw, en een goede basis voor akkerbouw. Op onze boerderij produceren we melk met zevenenzeventig melkkoeien en een melkrobot. Verder produceren we hier voedsel voor de koeien. We werken hier met zijn drieën, ikzelf als eigenares en verder mijn twee oudste dochters. Het is enorm fijn en inspirerend om samen met mijn dochters te werken. Zij zijn hier opgegroeid en kennen het melkbedrijf tot in de puntjes. De regioraad in Norrbotten vertelde ons over de investeringssteun van de EU. In deze regio bedraagt de steun 50 %. Met de steun die wij ontvingen konden we een nieuwe loopstal bouwen en investeren in een melkrobot zodat we ons werk als melkproducenten konden voortzetten. Zonder deze investering hadden we iets anders moeten gaan doen want mijn lichaam kon het gewoon niet meer aan. Het heeft de hele manier waarop we over melkproductie dachten veranderd. Ten eerste hebben we veel meer materiaal om mee te werken, alles wordt op de computer opgeslagen en we kunnen alles terugzoeken wanneer we willen. De nieuwe stallen zijn zoveel beter voor de koeien, en voor ons, want de productie is met zo'n 10 % toegenomen. De dieren zijn gezonder en wij ook; we zijn gezonder en beter in vorm. Dit toont maar weer dat je met nieuwe technieken en een ethische houding jegens dieren ook goede productieniveaus en topkwaliteit kunt bereiken, zonder dat dit ten koste van de dieren en het milieu hoeft te gaan, en dat is voor ons het belangrijkst: dat we goed voor de dieren kunnen zorgen en er uiteindelijk ook nog geld aan kunnen verdienen. Expert David BALDOCK "De landbouw veranderen betekent niet zomaar een paar woorden in een tekst aanpassen; het is een grootschalig cultureel en politiek idee. Het is een groot project voor Europa." Dacian CIOLOS Europese Commissie Landbouw en Plattelandsontwikkeling Dit soort hervormingen zien we in de EU om de 7 tot 10 jaar. Het is belangrijk om met allerlei ontwikkelingen rekening te houden, en dan vooral met het feit dat de EU onlangs is uitgebreid. Hierdoor is de Europese landbouw veel gevarieerder geworden en dit dient tot uiting te komen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Tegelijkertijd hebben de Europese burgers steeds hogere verwachtingen van de landbouw in de EU. Niet alleen ten aanzien van de kwaliteit, diversiteit en veiligheid van ons voedsel maar ook de impact van de landbouw op onze natuurlijke rijkdommen, biodiversiteit en milieu. De boeren hebben verder te maken met klimaatveranderingen en het GLB behoort hen de mechanismen te verschaffen om de bijbehorende uitdagingen het hoofd te bieden. 4

5 De meest recente uitbreidingen van de EU hebben de structuren van de landbouwproductie in Europa volledig omgegooid. Inmiddels wordt een derde van de GLB-begunstigden gevormd door kleine en middelgrote landbouwbedrijven. Dat is waarom we, voor het eerst in de geschiedenis van het GLB, specifieke instrumenten voor kleine landbouwbedrijven willen. Zij zorgen er immers niet alleen voor dat de werkgelegenheid in achtergestelde plattelandsgebieden waar geen andere economische activiteit mogelijk is behouden blijft, maar zij dragen tevens bij tot de diversiteit van de voedselproductie en zorgen dat de biodiversiteit behouden blijft. Het GLB beschikt nu over specifieke instrumenten die de rol van kleine landbouwbedrijven in de landbouw- en voedingsmiddelensector van de EU ondersteunen. Via vergroening hopen wij het GLB beter te laten aansluiten bij de verwachtingen van de Europese burgers en aan te tonen dat de Europese landbouwers onze natuurlijke hulpbronnen wel degelijk op een duurzame wijze kunnen beheren zonder de productiecapaciteit of de kwaliteit van de gewassen aan te tasten. De landbouw draait in de eerste plaats rond land. Landbouwgrond heeft voor boeren een economische waarde; het is hun belangrijkste productiemiddel. Maar grond is ook een rijkdom, een openbaar goed voor de EU als geheel. En die tweeledige rol willen we behouden. Zolang de financiële steun voor de landbouw van de belastingbetaler komt, willen we dat het GLB er niet alleen op toeziet dat de consumenten de beschikking hebben over gezonde, diverse en eerlijk geprijsde producten, maar ook dat de biodiversiteit en het milieu beschermd worden, zelfs in gebieden waar de grond gebruikt wordt voor de landbouw. Het doel van het GLB is om overal in de EU over een instrument te beschikken dat jonge landbouwers overhaalt op het platteland te blijven. Dit probleem beperkt zich namelijk niet tot bepaalde lidstaten, we zien het overal in de EU. Slechts 6 procent van de Europese landbouwers is jonger dan 35 jaar oud. 5

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw een visie over de hervormingen in de landbouw Oktober 2013 nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Inleiding Landbouwbeleid heeft grote invloed op

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 7 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 7 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Meie Kiel, Jacques van der Pijl, Maril Rijks THEMA 4 thema 4 les 1 Volop

Nadere informatie

4.12.2013 A7-0383/2. Herbert Dorfmann, Maria do Céu Patrão Neves, Luís Paulo Alves e.a.

4.12.2013 A7-0383/2. Herbert Dorfmann, Maria do Céu Patrão Neves, Luís Paulo Alves e.a. 4.12.2013 A7-0383/2 2 Overweging B B. overwegende dat krachtens artikel 33 van Verordening (EU) nr. [...] [PO] gebieden ten noorden van de 62ste breedtegraad en bepaalde aangrenzende gebieden als berggebieden

Nadere informatie

Duurzame en innovatieve landbouw voor de toekomst

Duurzame en innovatieve landbouw voor de toekomst Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid vanaf 2013 Duurzame en innovatieve landbouw voor de toekomst Vewin en de Unie van Waterschappen pleiten voor de ontwikkeling van een Europees Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Nadere informatie

Interactief - augustus 2014

Interactief - augustus 2014 La Paz, 30-09-2014 Beste lezer, Allereerst de hartelijke groeten van de hoge hoogten van het regiokantoor van ICCO/Kerk in Actie in La Paz, Bolivia. Hierbij ontvangt u het halfjaarlijkse verslag van de

Nadere informatie

Voedsel en Landbouw: tijd om te kiezen!

Voedsel en Landbouw: tijd om te kiezen! Voedsel en Landbouw: tijd om te kiezen! Friends of the Earth Europe Europese campagne voor duurzame landbouw en voedsel Milieudefensie, Friends of the Earth Netherlands Internationale campagne voor duurzame

Nadere informatie

Twentse landbouw in nieuw krachtenveld. Gerko Hopster &JurgenNeimeijer

Twentse landbouw in nieuw krachtenveld. Gerko Hopster &JurgenNeimeijer Twentse landbouw in nieuw krachtenveld Gerko Hopster &JurgenNeimeijer Programma Voorstellen Stellingen Presentatie trends en ontwikkelingen Discussie Conclusies en afronding Pratensis Adviesbureau voor

Nadere informatie

Rembrandtlaan 7 13 82 99 374 1272 GM Huizen te Giethoorn.

Rembrandtlaan 7 13 82 99 374 1272 GM Huizen te Giethoorn. Secretariaat: Bankrekening: Rembrandtlaan 7 13 82 99 374 1272 GM Huizen te Giethoorn. deliana.gg@live.nl Giften aan Stichting WATER KvK02/626219 zijn belasting aftrekbaar ANBI beschikking Augustus 2009.

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om Windenergie als streekproduct: van dichtbij is beter. Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om de hoek, akkerbrood gebakken door bakker Wijnand van Loarnse tarwe: eerlijk en heerlijk!

Nadere informatie

Malthus (1766 1834) Kan landbouw de wereld blijven redden? Het ongelijk van Malthus. An essay on the principle of population 25/11/2013

Malthus (1766 1834) Kan landbouw de wereld blijven redden? Het ongelijk van Malthus. An essay on the principle of population 25/11/2013 Kan landbouw de wereld blijven redden? Malthus (1766 1834) Piet VANTHEMSCHE Voorzitter Boerenbond KULeuven Universiteit 3 e Leeftijd 03-12-2013 An essay on the principle of population Het ongelijk van

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

En de boerin uit Namibië? (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

En de boerin uit Namibië? (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) En de boerin uit Namibië? (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) In een rollenspel ervaren de deelnemers de invloed van beleidsbeslissingen in het ene land op het leven van mensen in een ander land. De meerderheid

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

09.30 uur LTO Noord Ledendag (besloten) Ruimbaan voor de Drentse boer Kansen voor bedrijfsontwikkeling

09.30 uur LTO Noord Ledendag (besloten) Ruimbaan voor de Drentse boer Kansen voor bedrijfsontwikkeling Programma Dinsdag 16 december Tijd Bedrijf Spreker Onderwerp 12.00 uur TCE GoFour Dhr. Van der Klok Bio Product Processor (BPP) Boerderij van de toekomst 13.00 uur LandRent Mevr. Leeuwerik Pacht en verhuur

Nadere informatie

Resultaten landbouwenquête

Resultaten landbouwenquête Resultaten landbouwenquête September 2013 Een initiatief van: Friese Milieufederatie Natuur en Milieufederatie Drenthe Natuur en Milieufederatie Groningen LTO-Noord In samenwerking met het Dagblad van

Nadere informatie

Visie op het EU zuivelbeleid na de quota

Visie op het EU zuivelbeleid na de quota Jan Maarten Vrij Indeling presentatie 1. De zuivelsector in Nederland 2. Hoog Niveau Expert Groep Zuivel 3. Discussiepunten Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 4. Standpunten Nederlandse Zuivelindustrie 2van

Nadere informatie

Biodieselproductie uit palmolie en jatropha in Peru en impact voor duurzaamheid.

Biodieselproductie uit palmolie en jatropha in Peru en impact voor duurzaamheid. Biodieselproductie uit palmolie en jatropha in Peru en impact voor duurzaamheid. Een Levens Cyclus Duurzaamheids Analyse Auteur: Baukje Bruinsma November 2009 Samenvatting. Door het verbranden van fossiele

Nadere informatie

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit

Paradoxaal genoeg hebben juist veel landarbeiders geen toegang tot betaalbaar groenten en fruit DAAR PLUKKEN DE BOEREN DE VRUCHTEN VAN HET SUCCES VAN GRUPO HUALTACO Groenten en fruit zijn niet alleen gezond voor ons lichaam, maar ook voor de wereldeconomie. De groente- en fruitsector is een van de

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES

BOSATLAS VRAGENSET ANTWOORDMODEL VAN HET VOEDSEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES DE BOSATLAS VAN HET VOEDSEL VRAGENSET ANTWOORDMODEL NOORDHOFF ATLASPRODUCTIES I. Voeding en welvaart 1. De Human Development Index (HDI) geeft aan hoe welvarend een land is. Vergelijk de HDI met de andere

Nadere informatie

WE FEED THE WORLD. Achtergronden bij. Een film van Erwin Wagenhofer, Oostenrijk, 2005 www.wefeedtheworld.nl

WE FEED THE WORLD. Achtergronden bij. Een film van Erwin Wagenhofer, Oostenrijk, 2005 www.wefeedtheworld.nl Achtergronden bij WE FEED THE WORLD Een film van Erwin Wagenhofer, Oostenrijk, 2005 www.wefeedtheworld.nl Meer weten over We feed the world? Zelf bijdragen aan een mens-, dier- en milieuvriendelijke landbouw?

Nadere informatie

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten Voeding > 3 e graad > lesmateriaal > kniptekst Sociaal vlees? Voor de leerkracht: Knip op voorhand de tekst in stukken op de lijnen. Houd de stukken tekst per titel samen. Veel veld voor vlees, weinig

Nadere informatie

Slow Food Nederland NAAR EEN NIEUW EUROPEES LANDBOUWBELEID (GLB) 1

Slow Food Nederland NAAR EEN NIEUW EUROPEES LANDBOUWBELEID (GLB) 1 Slow Food Nederland NAAR EEN NIEUW EUROPEES LANDBOUWBELEID (GLB) 1 1 Dit is een samenvatting van Towards A New Common Agricultural Policy van Slow Food International. Zie www.slowfood.com/sloweurope/filemanager/position_docs/agriculture/pac_lungo_eng.pdf.

Nadere informatie

Resultaten landbouwenquête. September 2013

Resultaten landbouwenquête. September 2013 Resultaten landbouwenquête September 2013 1 Landbouwenquête 2013 Inleiding In juni 2013 hebben de noordelijke Natuur en Milieufederaties en LTO Noord in samenwerking met het Dagblad van het Noorden en

Nadere informatie

Banking for Food en de Bij. Food & Agri

Banking for Food en de Bij. Food & Agri 1 Banking for Food en de Bij Ruud Paauwe Lambert van Horen Sectormanager Tuinbouw Accountmanager Grootzakelijk, Food & Agri Agenda Strategie Rabobank Banking for Food Bij eeuwen lang betrokken De bezige

Nadere informatie

Een partnerschap tussen Europa en zijn landbouwers

Een partnerschap tussen Europa en zijn landbouwers Het gemeenschappelijk landbouwbeleid Een partnerschap tussen Europa en zijn landbouwers Europese Commissie Landbouw en Plattelandsontwikkeling Woord vooraf Het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) slaat

Nadere informatie

GLB en Vergroening. Goed boeren, goed beheren

GLB en Vergroening. Goed boeren, goed beheren GLB en Vergroening Goed boeren, goed beheren Per 2014 start de Europese Unie (EU) een nieuw Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Voor Nederland is het nieuwe beleid erop gericht om bedrijven meer concurrerend

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel 14.2.2008 APP100.205/AM1-37 AMENDEMENTEN 1-37 Ontwerpverslag (APP100.205/A) Alain Hutchinson en Mohamed

Nadere informatie

.92. Landbouw in West-Europa. Wat ga je leren? Begrippen

.92. Landbouw in West-Europa. Wat ga je leren? Begrippen ..._----------------Hebben alle boeren dezelfde ges-chiedenis? Hoofdstuk 7 les 1 Wat ga je leren? Landbouw in West-Europa In deze les leer je dat er verschillen bestaan tussen de landbouw in WestEuropa

Nadere informatie

Bos en klimaatverandering

Bos en klimaatverandering Bos en klimaatverandering 19/08/2009 De mondiale trend van klimaatverandering brengt vele klimaateffecten met zich mee. Temperatuurstijging, de verandering van regenvalpatronen, hiervan kunnen we in Suriname

Nadere informatie

Schuivende panelen. Petra Berkhout

Schuivende panelen. Petra Berkhout Schuivende panelen Petra Berkhout Kerncijfers agrocomplex Nederland, 2012 2 Aandeel (%) van deelcomplexen in TW en werkgelegenheid, 2012 Deelcomplex Toegevoegde waarde Werkgelegenh eid 2012 2012 Akkerbouw

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Hervorming Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid Toeslagrechten 2014 Betalingsrechten 2015 Nationale invulling

Nadere informatie

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland

Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland Meer biologische en duurzame landbouw in Noord-Holland PvdA Noord-Holland Werkplan voor 2019 PvdA Noord-Holland Werkplan biologische landbouwgrond 2019 Manifest voor meer biologische en duurzame landbouw

Nadere informatie

Europese opinie over diergebruik en -handel Een enquête onder 2407 inwoners van zes Europese landen April 2014

Europese opinie over diergebruik en -handel Een enquête onder 2407 inwoners van zes Europese landen April 2014 Europese opinie over diergebruik en -handel Een enquête onder 2407 inwoners van zes Europese landen April 2014 1 Steekproefsamenstelling en methodologie Abacus Data heeft zojuist een enquête afgenomen

Nadere informatie

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014

Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland. Studiedag NVTL. Frits van der Schans. 11 maart 2014 Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Studiedag NVTL Weidegang Frits van der Schans 11 maart 2014 Uitnodiging - Wat is weidegang precies? - Hoe belangrijk is het en hoe belangrijk vinden

Nadere informatie

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS

ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS ECHT ETEN JONATHAN KARPATHIOS kok boer vader ondernemer IK BEN VADER, KOK, BOER EN ONDERNEMER. Het verhaal dat ik vandaag ga vertellen: Ik ben, kok, boer en ondernemer. JEUGD KEUZES, KEUZES, KEUZES. ACHTERGROND:

Nadere informatie

Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU

Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU Het GLB en dierenwelzijn: hoge normen in de EU De Europese Unie mikt hoog Europese Commissie Landbouw en plattelandsontwikkeling Bijdrage van het landbouwbeleid Het GLB biedt landbouwers een aantal stimuli

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Globalisering Paragraaf 15 t/m 19

Hoofdstuk 1 Globalisering Paragraaf 15 t/m 19 Hoofdstuk 1 Globalisering Paragraaf 15 t/m 19 inhoud Patronen van de landbouw in de EU (par. 15) Veranderingsprocessen in de EU-landbouw (par. 16) Oostenrijk - Nederland: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Herman Snijders Programmadirectie GLB, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I)

Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Herman Snijders Programmadirectie GLB, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Herman Snijders Programmadirectie GLB, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) Ontstaan Jaren vijftig: Voedselzekerheid Deviezen sparen

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

4. Het voorzitterschap verzoekt de Raad derhalve de ontwerp-conclusies in bijlage dezes aan te nemen.

4. Het voorzitterschap verzoekt de Raad derhalve de ontwerp-conclusies in bijlage dezes aan te nemen. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 17 maart 2008 7150/1/08 REV 1 (de,nl,da,el,pt,sv,cs,et,lt,mt,sl) AGRI 62 AGRISTR 8 AGRIORG 21 VERSLAG van: het Speciaal Comité landbouw d.d.: 10 maart 2008 aan: de Raad

Nadere informatie

Landbouw. Een partnerschap tussen Europa en de landbouwers DE EUROPESE UNIE IN HET KORT

Landbouw. Een partnerschap tussen Europa en de landbouwers DE EUROPESE UNIE IN HET KORT DE EUROPESE UNIE IN HET KORT Landbouw Een partnerschap tussen Europa en de landbouwers Het EU-landbouwbeleid: voor ons voedsel, ons platteland en ons milieu 2 D E E U R O P E S E U N I E I N H E T K O

Nadere informatie

1. De ecologische voetafdruk

1. De ecologische voetafdruk 1. De ecologische voetafdruk Alles wat je eet, koopt en gebruikt moet ergens gemaakt worden of moet ergens groeien. Daar heb je plaats voor nodig. En soms is dat meer plaats dan je denkt. Zo heb je voor

Nadere informatie

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Ketenaanpak en -verantwoordelijkheid > Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Doel: boeren ondersteunen bij de impact van klimaatverandering en ontbossing tegen te gaan. Ons klimaat verandert

Nadere informatie

Politiek akkoord over de Health Check van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Politiek akkoord over de Health Check van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Politiek akkoord over de Health Check van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Tijdens de Landbouw- en Visserijraad van november 2008, de bijeenkomst van alle ministers van Landbouw van de Europese Unie,

Nadere informatie

Europees landbouwbeleid Onze grond, ons voedsel en onze toekomst

Europees landbouwbeleid Onze grond, ons voedsel en onze toekomst Europees landbouwbeleid Onze grond, ons voedsel en onze toekomst NL Sinds de inwerkingtreding meer dan 50 jaar geleden heeft het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) zich steeds moeten aanpassen aan

Nadere informatie

Naam: Werken voor geld

Naam: Werken voor geld Naam: Werken voor geld Dat niet alle Nederlanders koeien melken en kaas maken voor hun werk wist je waarschijnlijk al. Maar wat doen Nederlanders nog meer en wat maakt Nederland zo bijzonder om in te werken?

Nadere informatie

Het groene Woestijn Initiatief

Het groene Woestijn Initiatief Het groene Woestijn Initiatief Een samenwerking tussen De Naga Foundation The Hunger Project Burkina Faso en Het Dogon Vrouwen Initiatief, als initiatiefnemer. Projectomschrijving Het terugbrengen van

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

Samenvatting. - verlies van biodiversiteit, door ontbossing, vervuiling en monocultures;

Samenvatting. - verlies van biodiversiteit, door ontbossing, vervuiling en monocultures; 1. Inleiding 1.1 Dierlijke voedselproducten en milieu Dierlijke voedselproducten zoals, vlees, melk en eieren, zijn voor de meeste mensen een vast onderdeel van het menu. Deze producten leveren belangrijke

Nadere informatie

DE KLIMAATNOOT IN MALI

DE KLIMAATNOOT IN MALI DE KLIMAATNOOT IN MALI Valmont s duurzaamheids project i.s.m. Stichting Trees for Travel Duurzaamheid staat al meer dan 26 jaar bij Valmont centraal. Na het laten uitvoeren van een LCA (Levenscyclus Analyse)

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent.

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent Zo! Goedemorgen of goedemiddag, wat is t? Ik moet zo de koeien weer melken, dus... Excuus, dat ik wat stink. Ik heb het zo

Nadere informatie

Beoordeling van de GLB-maatregelen voor de rijstsector

Beoordeling van de GLB-maatregelen voor de rijstsector Kaderovereenkomst nr. 30-CE-0197396/00-06 Evaluatie van de weerslag van de GLB-maatregelen op sectoren die rechtstreekse steun genieten of hebben genoten. Perceel 6: Rijst en tabak Beoordeling van de GLB-maatregelen

Nadere informatie

Ontwikkeling van een duurzaam product van Benin en Nederland

Ontwikkeling van een duurzaam product van Benin en Nederland Ontwikkeling van een duurzaam product van Benin en Nederland 1 2 CECODI en Stichting Boslandbouw Inleiding Bij de productie van de houdbare of harde kazen is het gebruiken van het zogenaamde stremsel noodzakelijk

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

Stellingen over de uitdagingen voor de boeren in de Cordillera

Stellingen over de uitdagingen voor de boeren in de Cordillera Stellingen over de uitdagingen voor de boeren in de Cordillera MIJNBOUW AKKOORD OF NIET AKKOORD? STELLING 1 Bodemrijkdommen moeten ingezet worden voor de ontwikkeling van het land De overheid in de Cordillera:

Nadere informatie

LES 2: Klimaatverandering

LES 2: Klimaatverandering LES 2: Klimaatverandering 1 Les 2: Klimaatverandering Vakken PAV, aardrijkskunde Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend, samenwerken, kritisch denken Materiaal Computer met

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

Voor het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid na 2013

Voor het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid na 2013 DE ONTBREKENDE OPTIE Voor het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid na 2013 In November 2010 heeft Commissaris Ciolos een stuk uitgebracht waarin verschillende scenario s voor het landbouwbeleid voor 2014-2020

Nadere informatie

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16

WERELD. 5 havo 1 Globalisering 14-16 WERELD 5 havo 1 Globalisering 14-16 Melkprijzen wereldwijde concurrentie Hoog: centrumlanden Middel, semi-periferie Laag, periferie Globalisering = concurrentie.. 3 factoren? 1. Opkomst MNO s, mondiale

Nadere informatie

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011 Visie op voedsel WAT KAN IK IK DOEN? Cursus Permacultuur organiseren in Castricum en zelf meedoen Seizoenbewuster kopen Zinvolle planten in de tuin en beter

Nadere informatie

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 POP-3 Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020 1 Provincie Zeeland Uitvoering POP-3: Johan Wandel Boy Saija Arjon Copper Programma Zeeuws

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen

economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen economische mogelijkheden sociale omgeving ecologisch kapitaal verborgen kansen REDD+ een campagne voor bewustwording van suriname over haar grootste kapitaal Wat is duurzaam gebruik van het bos: Duurzaam

Nadere informatie

WAT IS GENETISCHE MODIFICATIE?

WAT IS GENETISCHE MODIFICATIE? SPREEKBEURT OF WERKSTUK WAT IS GENETISCHE MODIFICATIE? Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over genetische modificatie. De informatie is ingedeeld in stappen. Dit zijn de verschillende

Nadere informatie

Jullie hebben met jullie groep één dag geen vlees gegeten. Hierdoor moet er minder vlees geproduceerd worden.

Jullie hebben met jullie groep één dag geen vlees gegeten. Hierdoor moet er minder vlees geproduceerd worden. Gebeurteniskaarten positieve gebeurteniskaarten Jullie hebben met jullie groep één dag geen vlees gegeten. Hierdoor moet er minder vlees geproduceerd worden. Jullie hebben samen betoogd tegen het kappen

Nadere informatie

Best Practice: FLEXABILITY FLEXIBILITEIT. Landbouw Best Practice Door: Paulette Allicock

Best Practice: FLEXABILITY FLEXIBILITEIT. Landbouw Best Practice Door: Paulette Allicock Best Practice: FLEXIBILITEIT FLEXABILITY Landbouw Best Practice Door: Paulette Allicock Ik ben Paulette Allicock uit het dorp Surama in Rupununi, Guyana. Ik ben verheugd dat ik mijn landbouwmethoden met

Nadere informatie

Werkstuk Economie. Landbouw in de EU - De groeiende invloed van bovenaf. Door: Robert Feller 1009571

Werkstuk Economie. Landbouw in de EU - De groeiende invloed van bovenaf. Door: Robert Feller 1009571 Werkstuk Economie Landbouw in de EU - De groeiende invloed van bovenaf Door: Robert Feller 1009571 Inhoudsopgave Hoofdstuk Bladzijde Inleiding 3 Hoofdstuk 1 - Het supranationaal orgaan 4 Hoofdstuk 2 Het

Nadere informatie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Een deel van de biodiversiteit van de Aardappel Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen De noodzaak van Agrobiodiversiteit Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Agro-biodiversiteit:

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Economisch optimisme

Economisch optimisme Mindmap scenario A Economische groei belangrijker dan belangen van toekomstige generaties Weinig overheidsregulering, kans op monopolies Bedrijven aan de macht m.n. multinationals Weersbeïnvloeding in

Nadere informatie

en de koe StellEn voor steek niet alles Op de koe (En zijn scheetjes)! koeien En kleinschalige veehouders spelen Een cruciale rol in De strijd Tegen de klimaatverandering dankzij de financiële ondersteuning

Nadere informatie

Doelen. Begin van het spel. Handleiding EU-spel

Doelen. Begin van het spel. Handleiding EU-spel Het EU-spel is gemaakt in opdracht van de Europese Unie. Leerlingen uit groep 7 en 8 beantwoorden vragen en lezen weetjes over de 28 landen van de EU. Zo testen en vergroten de leerlingen hun kennis over

Nadere informatie

Europese Unie, 2010 Overneming met bronvermelding toegestaan

Europese Unie, 2010 Overneming met bronvermelding toegestaan Europese Commissie WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE inzake de uitleg van een aantal bepalingen over flexibiliteit in het hygiënepakket Veelgestelde vragen Richtsnoeren voor exploitanten van

Nadere informatie

Ons eten en het milieu

Ons eten en het milieu SPREEKBEURT OF WERKSTUK Ons eten en het milieu Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over ons eten en het milieu. Het is handig om je spreekbeurt onder te verdelen in stappen. Dit zijn

Nadere informatie

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be)

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Landbouw in Oekraïne 12/05/2011 Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Oekraïne is groter dan elk land van de EU. De goede ligging van het land, gecombineerd met de vruchtbare bodems, geeft

Nadere informatie

FACTSHEET. Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden?

FACTSHEET. Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden? Onderzoeksresultaten Motivaction: FACTSHEET Hoe denken Nederlanders over natuur van het boerenland, in de stad en natuurgebieden? september 2015 Onderzoeksinstituut Motivaction heeft in opdracht van Vogelbescherming

Nadere informatie

HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID

HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID 29-9-2015 BRAINBOX SOCRATES HET GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID VAN 2021 Stijn van den Boom, Niall Buissing, Anouk Eijkelboom,Elise Jelsma, Brenda Poot, Chantal Roozeboom Inhoudsopgave Inleiding... 2

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen van een bioboer die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer(in)

Nadere informatie

Sluit je aan bij GROW, genoeg te eten heeft..

Sluit je aan bij GROW, genoeg te eten heeft.. Sluit je aan bij GROW, de campagne voor een wereld waarin iedereen genoeg te eten heeft.. In 2050 zijn we met 9 miljard mensen op deze planeet. Om straks al die monden te kunnen voeden, moeten we samen

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid

Het gemeenschappelijk landbouwbeleid Het gemeenschappelijk landbouwbeleid Een vervolgverhaal JAAR Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Klaar voor de toekomst EEN PARTNER SCHAP T USSEN EURO PA EN LANDBOUWER S Landbouw en plattelandsontwikkeling

Nadere informatie

pdf05 GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID in de EU

pdf05 GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID in de EU pdf05 GEMEENSCHAPPELIJK LANDBOUWBELEID in de EU MARKT- en PRIJSBELEID Het gemeenschappelijk landbouwbeleid beoogt o.a. de agrarische bevolking een redelijk inkomen te verschaffen en de consumenten te verzekeren

Nadere informatie

Biodiversiteit visie Boerenbond. Symposium biodiversiteit 4 november 2010

Biodiversiteit visie Boerenbond. Symposium biodiversiteit 4 november 2010 Biodiversiteit visie Boerenbond Symposium biodiversiteit 4 november 2010 1 Landbouw en biodiversiteit Domesticatie leidde tot 1000den variëteiten en soorten Heel wat biodiversiteit is er omwille van landbouw

Nadere informatie

MKBi Agri: solide en rendementvol

MKBi Agri: solide en rendementvol MKBi Agri: solide en rendementvol De samenwerking tussen MKBi en Interfarms brengt het beste van twee werelden samen Liquide investering met beperkte risico s Het risicoprofiel van landbouwgrond is laag

Nadere informatie

Maak van je tuin, een levende tuin!

Maak van je tuin, een levende tuin! Maak van je tuin, een levende tuin! Ontdek hoe je van jouw tuin een duurzame tuin kan maken. 2 Samen bouwen aan meer leven in de tuin. Gewoonweg door een paar stenen in jouw tuin te vervangen door groen.

Nadere informatie

Agroforestry als middel om de gevolgen van HIV/AIDS te verzachten.

Agroforestry als middel om de gevolgen van HIV/AIDS te verzachten. Agroforestry als middel om de gevolgen van HIV/AIDS te verzachten. boeren met bomen II Ard Lengkeek 20 April 2004 Alterra Wageningen sed on Manual O/Netherlands Partnership Project ad technical unit: FAO

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding, opwarmles Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl Redactie/layout:

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Marc ter Horst, Jacques van der Pijl THEMA 4 thema 4 les 1 Wat eten

Nadere informatie

2 De voorstellen van de Europese Commissie op hoofdlijnen

2 De voorstellen van de Europese Commissie op hoofdlijnen 2 De voorstellen van de Europese Commissie op hoofdlijnen 2.1 Inleiding In het kader van de besluitvorming over Agenda 2000 is afgesproken dat de Europese Commissie na verloop van tijd met een tussentijdse

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

Ondersteuning van de brede weersverzekering: STEUNVERLENINGSLOGICA EN DE BIJDRAGE TOT DE AANDACHTSGEBIEDEN EN HORIZONTALE DOELSTELLINGEN

Ondersteuning van de brede weersverzekering: STEUNVERLENINGSLOGICA EN DE BIJDRAGE TOT DE AANDACHTSGEBIEDEN EN HORIZONTALE DOELSTELLINGEN M17: RISICOMANAGEMENT (ART. 36-39) 1. RECHTSGRONDSLAG Binnen M17 'risicobeheer' wordt één maatregel voorzien: Ondersteuning van de brede weersverzekering: o Artikel 36 van Verordening (EU) nr. 13052013:

Nadere informatie

Investeren in werkgelegenheid in Pader, Noord Uganda. Samenvatting projectvoorstel. Kinderen in Pader, Noord Uganda

Investeren in werkgelegenheid in Pader, Noord Uganda. Samenvatting projectvoorstel. Kinderen in Pader, Noord Uganda Uganda Investeren in werkgelegenheid in Pader, Noord Uganda Samenvatting projectvoorstel Kinderen in Pader, Noord Uganda Uitvoerende organisatie: Verantwoordelijk manager: Uitvoeringsperiode: Locatie:

Nadere informatie