Inhoudsopgave. MoneyFest 09. pagina 4. Aanpak. pagina 6. pagina 8

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. MoneyFest 09. pagina 4. Aanpak. pagina 6. pagina 8"

Transcriptie

1

2 Inhoudsopgave Aanpak pagina 4 Geld maakt gelukkig pagina 6 Als je met een groepje uitgaat, mag degene met het meeste geld best het meeste betalen pagina 8 MoneyFest 09 Conclusie Als ik geen geld heb, leen ik het wel ergens Mensen om mij heen zijn te veel op geld gericht Als ik plotseling een miljoen zou krijgen, geef ik minimaal de helft weg Hoe hoger je opleiding, hoe meer je mag verdienen pagina 9 pagina 10 pagina 12 pagina 14 pagina 16 Het is eind Ruim een jaar geleden zag de financiële wereld er heel anders uit. De crisis heeft dat in één klap veranderd. Wereldwijd drong het besef door dat we bewuster met geldzaken moeten omgaan. Maar hoe denken jongeren er eigenlijk over? MoneyFest 09, een initiatief van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Platform CentiQ, Wijzer in geld zaken, nodigde jongeren uit om hun persoonlijke mening over de rol en betekenis van geld in hun leven te geven.dit resulteerde in ruim reacties, die de basis vormen voor MoneyFest 09. Op 14 december 2009 is het MoneyFest 09 door vertegenwoordigers van deelnemende jongeren MoneyFest 09 is een initiatief van het Ministerie van Sociale aangeboden aan staatssecretaris Zaken & Werkgelegenheid en CentiQ, Wijzer in geldzaken. van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Jetta Klijnsma, en bediscussieerd met vertegenwoordigers van de financiële wereld. 2 3

3 Aanpak MoneyFest 09 is een brede discussie onder jongeren over de rol en betekenis van geld in hun leven. De discussie is gevoerd tijdens een live startdebat, online debatten op en polls op o.a. FunX en klassikale debatten op vmbo en mbo scholen. Deze debatten droegen bij aan de in dit boekje beschreven uitkomsten. Tijdens het live slotdebat zijn de uitkomsten bediscussieerd. In dit boekje staan de resultaten van MoneyFest 09. In de bijbehorende film komen een aantal deelnemende jongeren aan het woord. Doelstelling MoneyFest 09 prikkelt Nederlandse jongeren van 15 tot 25 jaar om na te denken en actief met elkaar van gedachten te wisselen over hun houding en gedrag ten aanzien van geld. Dit is een eerste stap op weg naar persoonlijke betrokkenheid bij het onderwerp, bewustwording van het eigen gedrag en het maken van verstandige financiële keuzes. Geldwerelden Drie virtuele geldwerelden dienden als inspiratiebron voor de discussie. In de eerste geldwereld pleitte Wout voor gratis diensten, in de tweede vertelt Milan over ruilhandel, Dalischa tenslotte gelooft heilig in het belang van plannen en zekerheid. Uit de discussies bleek dat de jongeren niet erg idealistisch zijn als het om geld gaat; geld is voor hen vooral een middel om plezierig te leven en om te investeren in de toekomst. Stellingen, enquêtes en lesmodules Op moneyfest2009.nl konden bezoekers aangeven of ze het eens of oneens waren met zes prikke- lende stellingen. Er werd in totaal keer gestemd. Op de website was gelegenheid om de keuze te beargumenteren, hiervan werd keer gebruik gemaakt. Daarnaast zijn er enquêtes in het onderzoek meegenomen. Hierin werden de zes stellingen aangevuld met vier meerkeuze-, open en achtergrondvragen. In totaal zijn 632 enquêtes ingevuld. De dames waren met 420 enquêtes twee keer zo goed vertegenwoordigd als de heren met 212 enquêtes. Voor de discussie op de scholen werden de onderzoeksvragen vertaald naar lesmodules. Zo n 550 leerlingen maakten in de lessen in groepjes van twee hun eigen persoonlijke MoneyFest 09. Respons In totaal deden ruim jongeren actief mee aan MoneyFest 09 tijdens het startdebat, de online debatten en de klassikale debatten. Een derde van hen is tussen 15 en 18 jaar oud, een derde tussen 19 tot en 21 jaar en een derde tussen 22 en 25 jaar oud. Hun opleiding varieerde van vmbo en mbo tot havo en wo. Het startschot werd gegeven door staatssecretaris Jetta Klijnsma tijdens het startdebat op 12 oktober 2009 in Hotel Arena in Amsterdam. Daar bogen ongeveer 90 hbo-ers en wo-ers zich in groepen over de drie virtuele geldwerelden en discussieerden met elkaar over de stellingen. Ruim 550 vmbo-ers en mbo-ers deden mee via de klassikale debatten op hun scholen. De online discussie was levendig. Moneyfest2009.nl werd in twee maanden ruim maal bezocht en er werd keer op de stellingen gereageerd. De op de website achtergelaten reacties gaven een rijk beeld van de denkwereld van de deelnemers. Gemiddeld brachten bezoekers ongeveer drie minuten door op de site. 4 5

4 Geld maakt gelukkig 42% 58% 34% 52% Bijna de helft van de jongeren is van mening dat geld niet gelukkig maakt. Een kleine meerderheid van alle jongeren vindt dat geld wel degelijk gelukkig maakt. Opvallend is dat jongens (67% van hen) het hier vaker mee eens dan meisjes (58%). Bovendien blijken de oudere jongeren er meer dan de jongeren van overtuigd dat geld hen gelukkig maakt. Sommige deelnemers schrikken dan ook terug voor een gebrek aan geld: Als je in geldproblemen zit, zak je echt in de grond en Als je geen geld hebt, ben je volgens mij best ongelukkig. Solveig ziet het wat genuanceerder en zegt op de website: Je zou je eerst eens af kunnen vragen Geld maakt niet gelukkig, maar gelukkig is er geld! Fyna wat geluk is. Een nieuwe mobiel maakt je misschien even blij, maar al snel is er weer iets nóg 48% supersonischer op de markt en vind je je eigen mobieltje niks. En het mobieltje wordt pas leuk als je er een goede vriend mee kunt bellen. Die vriend kost geen geld en maakt je gelukkig. Geld is een middel, meer niet. Duurzaam geluk vind je niet in geld. Tenzij je hebzucht geluk noemt. Velen zijn 66% Geld geeft plezier, maar zal nooit je leegte kunnen vullen. Lotte het eens met Solveig. Familie en vrienden kun je niet kopen. En hoe weet je nog wie je echte vrienden zijn en wie op je geld afkomt? Hanane en Samira: Op een gegeven moment is het geld op en kent niemand je meer. Priya, Sangini en Astrita: Met geld maak je geen vrienden. Dromen verwezenlijken Bijna alle jongeren zien geld als een middel om je dromen te verwezenlijken. Op FunX zeg iemand: Het doel heiligt het middel om 59% leuke dingen te kunnen doen! en een ander: Met doekoe kun je alles, gek. Iemand die het oneens is met de stelling merkt op: Het maakt je slechts zorgeloos, niet gelukkig. Geld is nodig, dat is de realiteit. Een wereld waarin veel gratis is, of mensen vooral met elkaar gaan ruilen, is niet realistisch. Een deelnemer aan het start debat zei: Geld is en blijft heel erg belangrijk. Geld neemt je zorgen weg en zonder geld heb je zorgen. Al zijn andere dingen uiteindelijk belangrijker, zoals echte vrienden en geluk. Annerieke vat de tendens goed samen: Ik ben het deels eens, deels oneens. Goede banden met vrienden en familie zijn belangrijk, maar geld zorgt ook voor een goed leven. 6 7

5 Als je met een groepje uitgaat, mag degene met het meeste geld best het meeste betalen % In de enquêtes vindt een meerderheid van 88% niet dat degene met het meeste geld meer moet betalen tijdens het uitgaan. Online was de meerderheid wat kleiner met 66%. Laila verwoordt de heersende mening: Stel, je hebt iemand die hard werkt voor zijn geld en dus meer te besteden heeft. Die gaat stappen met mensen die te lui zijn om te hard te werken. Dan is het niet eerlijk dat degene die er hard voor werkt daarvoor moet opdraaien. Maar als iemand 200 euro van z n ouders meekrijgt verandert de zaak, dan mag hij best wat meer betalen, aldus een online reactie. Jongeren letten sterk op elkaar: draagt iedereen wel evenredig bij? Klaplopen wordt afgekeurd en evenwicht is van belang. Iedereen betaalt voor zichzelf, simpel, tenzij de rijkste het zelf voorstelt. In dat laatste geval ontstaat er immers geen impliciete schuld. Evenwicht en eerlijkheid zijn heel belangrijk. Jongeren 42% 58% 52% 34% 66% vinden het niet fair om de rijkere stappers voor de armere te laten opdraaien. Eerlijk zullen we alles delen, althans: de barrekening. Dat vinden Shaya en Nani ook: omdat we vinden dat mensen anders misbruik van elkaar maken en dat is niet de bedoeling. Ook veel voorstanders van de stelling benadrukken het belang van wederkerigheid: Vind ik wel, want als een vriendin van mij het krap heeft trakteer ik ook... En zo gaat het over en weer. 48% Opvallend is dat bijna de helft van de jongeren (41%) geld leent, wanneer hij of zij geld te kort komt. Van deze jongeren noemt de meeste jongeren hun vader, moeder, broers en zussen als kredietverstrekker. Een kleine meerderheid van de deelnemende jongeren heeft een negatieve houding heeft ten opzichte van lenen, of ze nu op school zitten of al aan het werk zijn: Alleen als het echt noodzakelijk is, leen ik het wel van mijn ouders, niet van de bank. Als het niet noodzakelijk is, dan wacht ik gewoon tot ik weer mijn salaris ontvang. De noodzaak om geld Als ik geen geld heb, leen ik het wel ergens 41% te lenen, ligt hem vooral in kleine dingen: sigaretten bijvoorbeeld. Iemand zegt: Ik vind bijna niks erger dan geld lenen, en vooral 34% daarna iemand geld schuldig zijn. In de enquête geeft een meerderheid van 78% aan dat hij of zij zich zorgen zou maken over schulden. Dit geldt voor vrouwen meer dan voor 66% mannen. Opvallend is dat een belastingschuld met 40% de meesten schrik aanjaagt, tegenover 21% voor schuld bij een vriend en 17% voor een schuld bij de ouders. Kennelijk is de fiscus als schuldeiser angstaanjagender dan de eigen sociale kring. 59% 8 9

6 Mensen om mij heen zijn te veel op geld gericht 47% 53% Hoewel geld belangrijk is, vinden de meeste jongeren gezondheid en werken met passie toch belangrijker dan geld verdienen. Ongeveer de helft van de online stemmers is van mening dat mensen om hen heen te veel op geld zijn gericht. Alles draait tegenwoordig om geld, zegt iemand. En dat is volgens veel jongeren negatief, want geld mag je leven niet beheersen: Als je in deze maatschappij niet sterk in je schoenen staat, zou geld wel eens je leven kunnen bepalen. jongeren naar hun vader wijzen. Eén jongere zegt zelfs: Het gaat alleen maar om geld, geld en nog eens geld. Mijn vader geeft niet om mij maar om zijn geld. Daar tegenover staat een omgekeerde trend bij de jongeren zelf: hoe ouder, hoe meer hun passie en interesse hun carrièrekeuze bepalen. En dat terwijl diezelfde oudere groep een groter voorstander was van de stelling dat geld gelukkig maakt. Het lijkt erop dat jongeren naar mate ze ouder zijn Ik wil leren, nieuwe dingen proberen, experimenteren en verder studeren Simone 71% Maar er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen: het gevoel hebben de boel onder Ik ben meestal de controle te hebben en zich niet enige die supermaterialistisch is door geld te laten leiden. Als je Een nipte meerderheid van de dingen proberen, experimenteren ingesteld. Can t help it, zegt een er genoeg van hebt, is geld geen deelnemers is van mening dat en verder studeren. Niet voor de jongen. bron van angst, maar alleen een hun omgeving te veel op geld is centen, wel voor de zekerheid. hulpmiddel. gericht. Van de invullers van de Hoop dat ik mijn horizon mag 29% Oud en wijs enquête vindt 71% een goede gezondheid voor de rest van het leven belangrijker dan een goedgevulde portemonnee of een grote vriendenkring. 72% van de jongeren geeft aan dat passie en interesse de belangrijkste redenen zijn om een beroep te kiezen. Simone zegt: Ik wil leren, nieuwe verbreden met nieuwe kennis en ideeën. Slechts 5% gaat voor status die een beroep met zich mee brengt. De overige 23% van de jongeren kiest een beroep of baan vooral op basis van hoeveel geld ermee te verdienen valt. Jongeren denken dat ze anders met geld zullen omgaan als ze ouder worden. Een jongere schrijft: Geld speelt niet een heel grote rol bij de mensen in mijn omgeving, maar ik denk dat dit geleidelijk zal veranderen als we een echte baan hebben. Het is dan ook niet zo gek dat nogal wat Nadia vat het zo samen: Ik studeer simpelweg omdat ik het leuk vind en ik dan straks een baan krijg die ik leuk vind. En dat de baan me geld oplevert zodat ik mezelf kan onderhouden en voor m n moeder kan zorgen, dat zit er dik in. Maar ik ga niet voor die paperchase

7 Als ik plotseling een miljoen zou krijgen, geef ik minimaal de helft weg 3% 29% 71% basis nodig, voordat je voor een ander kan zorgen. Ook bij de live debatten bleken jongeren zich over het algemeen niet erg verantwoordelijk te voelen voor het creëren van geluk voor een ander. Ze verwachten niet te kunnen zorgen voor geluk voor ons allemaal. Weggeven aan een ander doe je daarom om de behoefte te voldoen van wie het écht nodig heeft, of uit dankbaarheid. Opvallend veel deelnemers, van verschillende leeftijd en afkomst, zouden daarom een deel van hun gevonden miljoen doneren aan hun ouders, uit dankbaarheid voor de opvoeding. want geld dat naar het land wordt opgestuurd gaat naar de leiders. De uitkomsten lijken op het eerste gezicht tegenstrijdig: geld maakt gelukkig, zagen we al, maar waarom heeft het dan geen zin om geld weg te geven om een ander gelukkig te maken? De jongeren geven daarop twee antwoorden. In de eerste plaats maakt geld henzelf wel gelukkig, omdat ze ervan overtuigd zijn dat ze er verstandig mee omgaan: en masse geven ze aan te willen investeren en te sparen. Ik heb er zo vaak over gedagdroomd, dat ik wel van mezelf geloof dat ik er enigszins verstandig mee om zou Wat zou je doen met een miljoen? Een grote groep van 71% zou de helft niet weggeven. Sommigen zeggen dat ze alles zelf zullen houden. Sultan schrijft dat hij er zijn familie mee uit de gevangenis zou kopen. Iemand anders geeft aan juist driekwart weg te geven, en weer een ander zegt: Als ik zou krijgen, geef ik heus wel wat weg. Maar niet meer dan de helft. Hooguit Het lijkt erop dat het hebben van een miljoen euro voor velen ver van hun bed is. Al zegt een niet gering aantal dat een miljoen tegenwoordig helemaal niet zo veel is in ons land. Geen wonder dat iemand van plan is te gaan rentenieren op Hawaii. Opvallend veel jongeren, vooral die op de website reageren, noemen het investeren van het geld als de juiste bestemming voor een gewonnen geldbedrag. Zorg eerst voor jezelf door verstandig met je geld om te gaan, is de heersende opvatting. Je hebt een Geld moet je respecteren, je moet er zorgvuldig mee omgaan. Hellen Op de vmbo en mbo scholen bleken veel leerlingen spontaan bereid iets voor arme mensen te doen. Ook online waren veel jongeren bereid om geld weg te geven voor het goede doel. Maar dan zien ze er wel graag op toe dat het geld goed terecht komt. Eén kritische opmerking kwam opvallend vaak voor. Giovanni: Ik zou al het geld aan de armen geven, maar ik zou het ze zelf geven zodat ik weet naar wie het toe gaat. Een ander was het met hem eens: Ik breng het ze dan wel zelf, gaan, merkt een jongere op. In de tweede plaats onderscheiden jongeren genoeg geld duidelijk van extra geld. Ze gaan er vanuit dat iedereen in principe genoeg geld heeft om te kunnen leven. Anders ga je toch een keer minder uit, of eet je bruine bonen met rijst? Als het écht menens wordt, blijven de jongeren kritisch over wie het geld krijgt en waarvoor het bestemd is, maar in dat geval lijkt een grote groep het redelijk om een kwart van hun gewonnen miljoen aan te besteden aan hulp

8 66% Hoe hoger je opleiding, hoe meer je mag verdienen 52% Op de vmbo en mbo scholen kwamen de leerlingen die zich bogen over deze stelling bijna unaniem tot dezelfde conclusie: eens. Deze jongeren vinden dat hoger opgeleide mensen harder hebben gewerkt en ook slimmer zijn, dus 48% Als je je werk beter doet mag je meer verdienen, ongeacht de opleiding. Marco terecht meer verdienen. Mohsin, Antonio en Joshua: Hoog opgeleide mensen helpen het land om vooruit te komen. Zehra en Rishi vinden het volgende argument belangrijk: hoe hoger, hoe langer je moet studeren, dus heb je recht op meer geld. Ghirlane en Madhuwie zijn het ook al eens en vinden heel belangrijk dat je als je hoger bent opgeleid, je meer discipline en mentaliteit hebt. Tegen de stelling komt het argument het is niet eerlijk één keer voor, net als: iedereen moet genoeg verdienen ongeacht opleidingsniveau. 41% Opvallend is dat de stelling online maar een nipte meerderheid haalde. Ontbrak in de reacties de ijzeren wet dat hoger opgeleiden harder werken, slimmer zijn en dus het meeste geld verdienen? Nee, allerminst. Floris schrijft: In het theoretische geval dat er alleen slimme mensen zouden zijn, zou niemand er slechter van worden. Zouden er alleen domme mensen zijn, dan zouden we nog in de steentijd leven. Zo simpel is het. Ton: Iedereen die niet naar school wil gaan omdat hij dat niet cool vindt, mag naar mijn mening rondkomen met het minimum en gaan kamperen in de achtertuin. Vincent zegt het liever in het Engels: You will be paid in direct proportion to the value you deliver according to the market place. Sjoerd vat samen: Hoe meer geld je verdient, hoe slimmer je bent. De nuance zit hem in het detail. Je werk beter doen, meer verantwoordelijkheid dragen, handig opereren en ook al veel genoemd: de ervaring die je hebt opgedaan. Al die factoren dragen volgens de jongeren bij aan je recht om meer te verdienen dan een ander. Kennis is niet alles, informatie snel kunnen vinden wel, schrijft een jongere en een ander: Werkervaring en inzet is minstens zo belangrijk. Er zijn nog steeds jongeren die het eigenlijk niet eerlijk vinden, al die ongelijkheid in het inkomen, maar ze zijn niet met velen. Bij de ingevulde enquêtes blijkt wel dat hoe hoger de opleiding is, hoe eerder men geneigd is daar een hoger inkomen aan te koppelen, maar ook de meeste lager opgeleiden gunnen de hoger opgeleide ander wel wat: De universiteit is veel moeilijker dan het mbo, dus vind ik het logisch dat zij meer verdienen. 59% 14 15

9 Conclusie 16 Hoe denken jongeren over geld? Dat was de vraag die tijdens de debatten centraal stond. Hierop kwamen reacties van jongeren in de leeftijd van 15 tot 25 jaar van verschillende opleidingen en culturele achtergronden. Na analyse van alle bijdragen zijn statements geformuleerd die de mentaliteit van deze generatie ten opzichte van geld kenmerkt. gelukkig is er geld! Jongeren hebben in meerderheid een positieve houding tegenover geld: velen zien het als het middel bij uitstek om je dromen mee realiseren. Geld geeft pas problemen als het je leven gaat bepalen doordat je er te weinig van hebt, of je er niet verstandig mee om kunt gaan. passie in je werk en gezondheid boven geld Geld maakt tot op zekere hoogte gelukkig, maar is uiteindelijk niet het belangrijkste, want gezondheid gaat voor. Passie voor en interesse in je werk zijn belangrijker voor carrièrekeuzes dan inkomen of status. eerlijk zullen we alles betalen Onder jongeren leeft een sterk gevoel voor rechtvaardigheid. Als je uitgaat, betaalt ieder evenveel. Schulden leveren spanning op en moet je daarom vermijden, bij vrienden, familie en vooral bij de fiscus. eerst de mobiel, dan de moraal Jongeren zijn niet te beroerd om anderen te helpen: familie, een vriend, of door het steunen van een goed doel. Wel moet je eerst je eigen financiële zaken op orde hebben. Pas als je genoeg hebt om een leuk leven te leiden en te investeren in later, kun je je gaan bezighouden met de behoeften van een ander. wie geld heeft, is slim Als iedereen kan overleven, mag de één best wat meer verdienen dan de ander. Een hogere opleiding kan een reden zijn om meer te verdienen, maar belangrijker nog zijn de verant woordelijk heid die je draagt en hoe slim je bent. Geld mag dan minder belangrijk zijn dan een goede gezondheid, jongeren van nu zijn er wel blij mee. Geld neemt zorgen weg en je kunt ermee investeren in je toekomst. Daarom kun je er maar beter voor zorgen dat je je zaken goed op orde hebt. Als ze er zelf genoeg van hebben, willen jongeren best wat weg geven. Dat je daarmee een ander gelukkig maakt, pretenderen jongeren niet: geluk komt immers uit jezelf.

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft)

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) Inleiding Veel mensen ervaren moeilijkheden om werk te vinden te behouden, of van baan / functie te veranderen. Beperkingen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1 Hoe gelukkig ben je? Geluk is een veranderlijk iets. Het ene moment kun je jezelf diep gelukkig voelen, maar het andere moment lijkt het leven soms maar een zware last. Toch is voor geluk ook een soort

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Financieel bewustzijn kun je leren

Financieel bewustzijn kun je leren Financieel bewustzijn kun je leren prinses máxima 10 VERZEKERD! nummer 2, december 2010 Ze zet zich al jarenlang in voor een toegankelijke financiële sector. Sinds kort heeft ze er een nieuwe functie

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel Onderzoek Stress 5 Juni 2014 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 20 mei tot en met 5 juni 2014 in samenwerking met 7Days, deden 2.415 jongeren mee. Hiervan zijn er 949 scholier en

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) De deelnemers beslissen in kleine groepjes of ze akkoord gaan met stellingen over armoede in het Noorden. Onenigheid over bepaalde stellingen moet opgelost

Nadere informatie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Steven Smit Voor de mens in organisaties Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Door Steven Smit 2008 Steven Smit BV voor de mens in organisaties Chopinstraat 148 1817 GD

Nadere informatie

Rapport Kor-relatie- monitor

Rapport Kor-relatie- monitor Rapport Kor-relatie- monitor Voor: Door: Publicatie: mei 2009 Project: 81595 Korrelatie, Leida van den Berg, Directeur Marianne Bank, Mirjam Hooghuis Klantlogo Synovate 2009 Voorwoord Gedurende een lange

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

Tips voor het geven van een gastles

Tips voor het geven van een gastles Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) 1 Inleiding Geld wordt minder tastbaar en steeds meer toegankelijk. Dit heeft tot gevolg dat jongeren meer moeite hebben met het regelen van hun geldzaken. Daarom

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Resultaten onderzoek seksualiteit

Resultaten onderzoek seksualiteit Resultaten onderzoek seksualiteit Augustus 2015 In opdracht van Way of Life en de NPV Uitgevoerd door Direct Research www.wayoflife.nl www.npvzorg.nl Conclusies Kennis Seksuele voorlichting Opvattingen

Nadere informatie

Oppasoma s en opa s. Resultaten GGD Gezondheidspanel

Oppasoma s en opa s. Resultaten GGD Gezondheidspanel Oppasoma s en opa s Resultaten GGD Gezondheidspanel Waarom een onderzoek over oppasoma s en opa s? Tegenwoordig doen ouders vaak een beroep op oma en opa als het gaat om opvang van de kleinkinderen. De

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes?

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? December 2007 / Januari 2008 Door: Marco Bouman, Impulse, Strategie & Marketing Februari 2008 2008 Marco Bouman, alle rechten voorbehouden Het is niet

Nadere informatie

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans In maart 2014 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun persoonlijke balans: wat betekent persoonlijke balans voor

Nadere informatie

Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal)

Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal) Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal) Inleiding Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) geeft voorlichting over inkomsten en uitgaven van particuliere huishoudens.

Nadere informatie

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk Inhoud Zijn je ouders nog bij elkaar? 3 Genschap van goederen: Stel je zou gaan trouwen, waarvoor zou je dan kiezen? 7 Ik zou later willen trouwen 4 Partneralimentatie: Waar gaat je voorkeur naar uit?

Nadere informatie

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan?

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan? HET PROJECTPLAN a) Wat is een projectplan? Vrijwel elk nieuw initiatief krijgt de vorm van een project. In het begin zijn het wellicht vooral uw visie, ideeën en enthousiasme die ervoor zorgen dat de start

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET GOKKEN 3 HOE KUN JE GOKKEN? 3 WIE IS DE WINNAAR? 4 EENS OF ONEENS?

Nadere informatie

Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden

Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden www.survio.com 14-11-2014 10:32:45 Algemeen Enquête naam Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden Auteur Gwen Bonnie Taal Nederlands Enquête URL http://www.survio.com/survey/d/f6n1b6i0x9a9e9w0f Eerste

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Doel is om voor deelnemers een beeld te schetsen van hoe het pensioen in elkaar steekt en hoe hun eigen pensioen er voorstaat.

Doel is om voor deelnemers een beeld te schetsen van hoe het pensioen in elkaar steekt en hoe hun eigen pensioen er voorstaat. Majesteit, dames en heren. Hartelijk welkom! En, Majesteit, ik weet zeker dat ik hier namens alle aanwezigen spreek als ik zeg dat wij buitengewoon vereerd zijn dat U bij een deel van dit programma aanwezig

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002)

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER Interviewernummer : INTCODE WZARCH INDID Module INTIMITEIT (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) Personen geboren vóór 1986. Betreft persoonnummer : P09PLINE (zie

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: 1 Geluk Weten wat geluk is en dit kunnen omschrijven De leerling kan: zijn definitie van geluk geven; feiten

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

Wat wil jij? Wat wil ik?

Wat wil jij? Wat wil ik? Alle formulieren bij het boek Wat wil jij? Wat wil ik? ALLE PAGINACIJFERS KOMEN OVEREEN MET DE PAGINANUMMERS IN HET BOEK UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER eens oneens 1 Ik vind mijzelf aantrekkelijk

Nadere informatie

De Grote (kleine) voicemail-poll

De Grote (kleine) voicemail-poll De Grote (kleine) voicemail-poll De Grote (kleine) voicemail-poll Maken mensen tegenwoordig nog gebruik van voicemail? En hoe staat men tegenover het gebruik van voicemails in het zakelijk verkeer? Mensen

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Financiële opvoeding 2010. Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken

Financiële opvoeding 2010. Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken Financiële opvoeding 2010 Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken Inleiding In deze peiling onder ruim 1000 respondenten is gekeken wat ouders belangrijk vinden dat hun kind leert over omgaan met geld,

Nadere informatie

STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen.

STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen. STUDIEPERSPECTIEF? Kies slim! Onderzoek naar de wijze waarop jongeren in het voortgezet onderwijs een vervolgopleiding kiezen. Created by: Powered by: Samenvatting De jeugdwerkloosheid is hoog, jongeren

Nadere informatie

Samenvatting Het effect van Loving me, loving you

Samenvatting Het effect van Loving me, loving you Samenvatting Het effect van Loving me, loving you Deel V Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Het effect van Loving me, loving you Een programma ter preventie

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Wat is de Kinder Onderzoek Groep?

Wat is de Kinder Onderzoek Groep? Wat is de Kinder Onderzoek Groep? Wereldwijd doen volwassenen veel onderzoek naar de leefwereld van kinderen, maar doen kinderen dat zelf nog weinig. Terwijl zij dat heel goed kunnen en zij toch de experts

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Hallo!!...3 Aflevering 1...7 Opdracht 1...7 Opdracht 2...8 Aflevering 2...9 Opdracht 3...9 Opdracht 4...10 Aflevering 3...11 Opdracht 6...12 Opdracht 7...13 Werkblad Logboek...14

Nadere informatie

RANDSTAD VAKANTEBANEN MONITOR Wat levert een vakantiebaan volgens de jongeren zelf op?

RANDSTAD VAKANTEBANEN MONITOR Wat levert een vakantiebaan volgens de jongeren zelf op? RANDSTAD VAKANTEBANEN MONITOR Wat levert een vakantiebaan volgens de jongeren zelf op? Datum: Maart 2010 Opdrachtgever: Randstad Nederland B.V. Onderzoeksbureau: YoungVotes TM Kenmerk: RAN003 Achtergrond

Nadere informatie

DAMstenen voor het dagelijks LEVEN

DAMstenen voor het dagelijks LEVEN Voorwoord Verschijnt september 2013 DAMstenen voor het dagelijks LEVEN Allerdaagse overdenkingen voor het dagelijks leven Daar ligt het dan. Een boekje met dagelijkse overdenkingen. Noem het maar tegeltjeswijsheden.

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Lesbrief. Introductie

Lesbrief. Introductie Lesbrief Introductie Deze lesbrief hoort bij Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Sverre Fredriksen. Dit boek bestaat uit 20 brieven en antwoorden van filosoof Stine. Deze lesbrief bestaat uit

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Korte quiz. 1. Een heel stoere knul of meid. 2. Het stuk ongedierte dat. 3. Iemand met dezelfde ouders. 4. Dat varken dat graag alle

Korte quiz. 1. Een heel stoere knul of meid. 2. Het stuk ongedierte dat. 3. Iemand met dezelfde ouders. 4. Dat varken dat graag alle 2 Korte quiz Een broer/zus is: 1. Een heel stoere knul of meid. 2. Het stuk ongedierte dat je steeds lastigvalt. 3. Iemand met dezelfde ouders als jezelf. 4. Dat varken dat graag alle aandacht heeft. 5.

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE 18 juli 2013 1/10/2014 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen Resultaten - per vraag

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie

SAMEN DELEN. een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie SAMEN DELEN een lesbrief in het kader van de schoenendoosactie INHOUD LESBRIEF 1. Introductie 2. De SAMEN DELEN Lesinhoud 3. De SAMEN DELEN Quizzz 4. Het SAMEN DELEN Diploma 5. De SAMEN DELEN Activiteiten

Nadere informatie

Bijlage 1: Opdrachten bij het boek Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding. Per groepje van 2/3 uitwerken.

Bijlage 1: Opdrachten bij het boek Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding. Per groepje van 2/3 uitwerken. Bijlage 1: Opdrachten bij het boek Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding. Per groepje van 2/3 uitwerken. Hoofdstuk 1: Opdracht 1: Groepsprofiel en de puberteit Bespreek en noteer kort: Hoe je

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Waarom ga je dat doen volgend jaar?

Waarom ga je dat doen volgend jaar? Waarom ga je dat doen volgend jaar? Susanne de Haar, Marlien Douma, Jan-Willem Kalhorn, Michiel Tolboom, Lotte Bonsel Begeleider: Marja ter Wal Inleiding Aan het einde van de middelbare school komt voor

Nadere informatie

SWOT. Werkblad 1 Sterke punten. 1.Omgevingsgericht heid

SWOT. Werkblad 1 Sterke punten. 1.Omgevingsgericht heid SWOT Werkblad 1 Sterke punten Sterke punten 1.Omgevingsgericht heid 2. Vermogen tot groei en vernieuwing Voorbeelden Ik ben echt iemand die midden in de maatschappij staat. Ik heb veel interesses binnen

Nadere informatie

VOORBEELD / CASUS. Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven

VOORBEELD / CASUS. Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven Maakt geld gelukkig? VOORBEELD / CASUS Een socratisch gesprek volledig uitgeschreven Hieronder tref je een beschrijving van een socratisch gesprek van ca. 2 ½ uur. Voor de volledigheid hieronder eerst

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

PERFECTIONISME. www.berenvanjouwweg.nl info@berenvanjouwweg.nl Boomstraat 127A, 5038 GP Tilburg, 06-154 08 602

PERFECTIONISME. www.berenvanjouwweg.nl info@berenvanjouwweg.nl Boomstraat 127A, 5038 GP Tilburg, 06-154 08 602 PERFECTIONISME overgenomen uit; Teaching gifted kids in the regular classroom. Susan Winebrenner, free spirit, 2001. Vertaald en aangepast door Marita van den Hout, 2011, Beren van jouw weg. Het zal u

Nadere informatie

Onderzoek Dunne modellen?

Onderzoek Dunne modellen? Onderzoek Dunne modellen? 27 juli 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 1 juli tot 16 juli 2015, deden 1.472 jongeren mee die uitgaan. De uitslag is na weging representatief voor

Nadere informatie

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect!

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect! INHOUD Verantwoording 7 1 De macht van de situatie 11 We hebben de neiging te denken dat we zelf bepalen wat we doen, maar in werkelijkheid worden we ook gestuurd door allerlei omstandigheden. 2 Koester

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Hoe shopt en betaalt Generatie Z? CCV & Innopay! Onderzoek: januari 2015!

Hoe shopt en betaalt Generatie Z? CCV & Innopay! Onderzoek: januari 2015! Hoe shopt en betaalt Generatie Z? CCV & Innopay! Onderzoek: januari 2015! Na 2020 is Generatie Z aan zet Generatie Z Verdeling! Besteedbaar inkomen per maand! 12-15 jaar: 42% 16-19 jaar: 59% 62% 38% >

Nadere informatie

E - STEMMEN: LAAT JIJ JE ONLINE STEM GELDEN?

E - STEMMEN: LAAT JIJ JE ONLINE STEM GELDEN? E - STEMMEN: LAAT JIJ JE ONLINE STEM GELDEN? Evaluatie-onderzoek van het online stemmen Een kwantitatief onderzoek naar het stemmen via internet van burger@overheid. Uitgevoerd door NetPanel in samenwerking

Nadere informatie

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen Jack van Eekelen Noordhoek, 40 melkkoeien en 40 ha akkerbouw Drie jonge mannen werken in VOF-verband op het bedrijf van hun ouders. Hun doel is bedrijfsovername. De een is wat verder dan de ander, maar

Nadere informatie

Gastles: Hoe word ik rijk?

Gastles: Hoe word ik rijk? Gastles: Hoe word ik rijk? Hoe word je rijk? Dat willen we natuurlijk allemaal weten. In deze presentatie krijg je veel tips. Eerst een quiz om te kijken hoe veel jullie weten. Wie weet er veel? Pak je

Nadere informatie

Lorem Ipsum. Ben je in de leeftijd van. Win actie. 15 tot 18. Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- jaar?

Lorem Ipsum. Ben je in de leeftijd van. Win actie. 15 tot 18. Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- jaar? Ben je in de leeftijd van 15 tot 18 jaar? Win actie Win een coachtraject t.w.v. 1000,00,- 2 We vragen 100% toewijding Ben je er klaar voor om je eetstoornis te verslaan? Wil jij je 100% inzetten? En wil

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Kinderen en geld. Februari 2015

Resultaten onderzoek Kinderen en geld. Februari 2015 Resultaten onderzoek Kinderen en geld Februari 2015 Resultaten onderzoek kinderen en geld 2015 2 Inleiding De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) organiseert ieder jaar in De week van het geld gastlessen

Nadere informatie

Onderzoek Hoe homotolerant is Holland?

Onderzoek Hoe homotolerant is Holland? Onderzoek Hoe homotolerant is Holland? 16 mei 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 13 tot 15 mei 2013, deden 2.415 jongeren mee. Hiervan zijn er 649 homo, lesbisch of bi. De uitslag

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Werkblad 2: Moraal. Opdracht 1. Lees bijlage 1 over moraal en decadentie. Vragen. Inleiding

Werkblad 2: Moraal. Opdracht 1. Lees bijlage 1 over moraal en decadentie. Vragen. Inleiding Werkblad 2: Moraal Opdracht 1 Lees bijlage 1 over moraal en decadentie Inleiding Het centrale thema in de voorstelling Monteverdish is het verval van de menselijke moraal. Dat klinkt erg ingewikkeld en

Nadere informatie

Je krijgt er ook wat van, futures ietjes minder en ze dumpen met zweet op de knie gelijk...de engelen...

Je krijgt er ook wat van, futures ietjes minder en ze dumpen met zweet op de knie gelijk...de engelen... 19 mei 10 Eurowin 17 nov 09 Dollarwin 12 nov 09 Eurowin 21 okt 09 Cintwin 9 okt 09 Bugsy Eurowin - 21 mei 10, 10:16 noobienoob schreef: eurowin zo naar de 4,72 wat ga je doen? Gewoon houden noobie, ik

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen Rapportage Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen In opdracht van: Mediawijzer.net Datum: 22 november 2013 Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies

Nadere informatie

Conclusies: leefstijlscore

Conclusies: leefstijlscore Nationale Leefstijlbarometer / P.8 : Veenbrand speelt een rol bij de hele bevolking Bij iets meer dan de helft van de bevolking is er sprake van een veenbrand van slechte leefgewoonten: een opeenstapeling

Nadere informatie

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld Vroeg wijs met geld Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld gemeente www.heumen.nl Heumen HU.090 brch vroeg wijs met geld.indd 1 04-02-14 09:30 Inhoudsopgave Zakgeld

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Datum: Plaats: Gespreksleiding: Gastsprekers: Participanten: Bezoekers: Thema: vrijdag 17 oktober 2014, 15:00-17:00 uur De Gouden Zaal van DROOMvilla

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Factsheet: financiële planning MBO-ers

Factsheet: financiële planning MBO-ers bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 W www.motivaction.nl Factsheet: financiële planning MBO-ers Onderzoek

Nadere informatie