Drinken landbouwgewassen aal?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Drinken landbouwgewassen aal?"

Transcriptie

1 Drinken landbouwgewassen aal? 2 Een woordje mestgeschiedenis. Gefascineerd staat Fran te kijken hoe vader met zijn nieuwe mestinjecteur over de akker hobbelt. Het ruikt in elk geval een stuk minder dan vroeger, toen vader de aal gewoon over het veld sproeide. Is dat nu echt nodig? denkt ze luidop. Wat? reageert Balthazar. Wel, al die mest op de akker sproeien. Of is dat alleen een middel om die mest kwijt te geraken? Neen hoor! Planten hebben net zoals mensen en dieren voedsel nodig om te groeien. Zij halen dat voedsel uit de bodem. Om te voorkomen dat de bodem uitgeput zou geraken, moet men bemesten. Je zou kunnen stellen dat bemesting nodig is om aan de bodem terug te geven wat de planten eruit haalden om te groeien. Wat gebeurt er als we niet zouden bemesten? Dat hebben de eerste landbouwers aan den lijve ondervonden. Toen de zwervers een vaste verblijfplaats hadden gevonden, begonnen zij stukken land te bewerken. Op die akker verbouwden zij jaar na jaar gewassen. Tot zij vaststelden dat de opbrengst zo gering was dat het de moeite niet meer loonde de grond nog te bewerken. Fran keek bedenkelijk: En dan? Ja, dan waren er twee mogelijkheden: verhuizen of een ander stuk grond beginnen bewerken. Meestal werd voor dat laatste gekozen. Wat gebeurde er dan met de oude akker? Goede vraag!, prees Balthazar. Men liet hem braak liggen. Braak? Wat is dat? Braak betekent dat men de akker gewoon laat liggen zonder hem te bewerken. En wat gebeurt er als je iets onbewerkt laat liggen? Nu moest Fran toch wel heel diep nadenken. Wacht ik help je, zei Balthazar. Wat merk je in het voorjaar als je je moestuintje een paar maanden niet bewerkt hebt? Dat wist Fran: Het staat vol met onkruid! Onkruid, onkruid, bromde Balthazar, er groeien planten die je niet zelf gezaaid hebt. Dat was met die akkers ook zo. 14

2 Braak betekent dat men de akker gewoon laat liggen zonder hem te bewerken. Na enkele maanden groeiden er allerlei planten. Dus konden de dieren er grazen. Meteen een eerste vorm van bemesting! Euh? Dat snap ik helemaal niet, zuchtte Fran. Dat is nu toch niet zo moeilijk. Als dieren ergens grazen, laten ze nu en dan eens iets vallen Fran kon zich wel voor het hoofd slaan. Natuurlijk! Uitwerpselen, dat was papa nu ook op de akker aan het voeren. Als de akker na een aantal jaren opnieuw in gebruik genomen werd, zorgden de planten die er groeiden meteen voor een tweede soort mest: groenbemesting. De eerste landbouwers deden dus aan bemesting zonder dat ze het wisten. Wanneer zijn zij dan echt doelbewust mest gaan gebruiken? wilde Fran weten. Nu zuchtte Balthazar wel eventjes. Da s moeilijk te zeggen. We weten wel dat er reeds in het begin van onze tijdrekening bemest werd. De mensen verbouwden toen jaren aan een stuk dezelfde gewassen op dezelfde akker. En dat kon alleen met stevige bemesting. Hoe deden ze dat? Ik kan mij moeilijk voorstellen dat zij al met een gierwagen over de akker reden. Dat moest Balthazar beamen: De mest was toen een mengsel van stalmest en graszoden. Dat moest allemaal manueel over de akker uitgestrooid worden. Een heel werk dus. Dan is het nu toch een stuk gemakkelijker, mijmerde Fran. Daar ging Balthazar alweer: Vanaf de middeleeuwen deelde de boer zijn akker in twee (later in drie of meer) stukken. De ene helft werd bewerkt en bemest, de andere helft bleef braak liggen. Het volgende jaar was het omgekeerd. Dit noemen we het tweeslagstelsel. Later evolueerde dit tot een drieslagstelsel. Als ze dan toch al wisten wat bemesting was, waarom bemestten ze niet alles? vroeg Fran zich af. Ook dat wist Balthazar: Er waren toen nog niet zoveel dieren als nu. Een boer met drie koeien was al welgesteld. Er was dus niet genoeg mest om alles te bemesten. Wat een verschil met nu, opperde Fran, papa kan zich groen en blauw ergeren aan al die reglementen om overbemesting te voorkomen. Maar dat probleem is er pas gekomen halfweg vorige eeuw. Door de toenemende mechanisatie konden de veehouders veel meer koeien, varkens, kippen, houden. Fran begreep het: En meer dieren betekent meer mest! Ja, fronste Balthazar zijn wenkbrauwen, met het gekende probleem als gevolg. Weet je wat ik nog mis? vroeg Fran. Waar blijf je met kunstmest? Nu moest Balthazar glimlachen. Fran was echt wel bij de pinken. Waar ik dit moet plaatsen weet ik niet. In elk geval, voor bepaalde gewassen grijpen onze landbouwers nog naar kunstmest. Papa gebruikt het vooral om zijn gras te bemesten, wist Fran. Wat gebeurt er met drijfmest die niet kan worden uitgevoerd? Dat had papa gehoord: Mestverwerkingsbedrijven zouden een oplossing kunnen zijn. Maar niemand is happig om zo n bedrijf naast de deur te krijgen. Een andere mogelijkheid is de mest vervoeren naar streken waar er te weinig mest is. Maar dat is ook een dure aangelegenheid. Gelukkig kan ik nog alle mest op mijn akkers kwijt! zucht hij. We zullen dat beetje reukhinder er dan maar bijnemen, denkt Fran. Beter dat dan een magere oogst. 15

3 1. Wie zegt wat? Doorkruis de woorden die niet passen bij deze tekst: fiction handleiding recept epos non-fiction sprookje poëzie krantenartikel informatieve tekst weerbericht Wie zijn de hoofdpersonages in dit verhaal? Wie doet volgende uitspraken in de tekst? 1. Dat hebben de eerste landbouwers aan den lijve ondervonden. 2. Braak? Wat is dat? 3. Als dieren ergens grazen, laten ze nu en dan eens iets vallen. 4. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat zij met een gierwagen over de akker reden. 5. Dit noemen we tweeslagstelsel. 6. In elk geval, voor bepaalde gewassen grijpen onze landbouwers nog naar kunstmest. 7. Maar niemand is happig om zo n bedrijf naast de deur te krijgen. 2. De ene mest is de andere niet In de tekst staan verschillende soorten mest vermeld. Noteer ze hieronder en zoek bij elk een passende omschrijving. 16

4 3. Mechanisatie Door de toenemende mechanisatie konden de veehouders veel meer koeien, varkens, kippen, houden. lees je in de tekst. Noteer een aantal uitvindingen die daarvoor verantwoordelijk zijn. 4. Kruiswoordraadsel 1. de verwerking van mest 2. periode in de geschiedenis waarin het tweeslagstelsel werd toegepast 3. hiermee hobbelt vader over het land 4. het tweeslagstelsel evolueerde naar het 5. het onbewerkt laten liggen van het land 6. daarom kunnen landbouwbedrijven meer dieren houden 7. vroeger was mest een mengsel van stalmest en Welke naam bekom je als je de letters, uit de gekleurde vakjes, hieronder in het kadertje in de juiste volgorde plaatst? 17

5 Boer Staf en zijn vierslagstelsel Boer Staf is jammer genoeg in 2005 gestorven. Tot zijn laatste dag werkte hij op het land en bleef hij trouw aan het vierslagstelsel dat hij van zijn voorvaderen had aangeleerd. Hij zag het levenslicht in 1919 en is vanaf zijn 14 jaar begonnen met de boerenstiel. Op zijn 4 stukken land begon hij het eerste jaar met het eerste stuk (1) braak te laten liggen. Op het tweede verbouwde hij aardappelen (2), op het derde tarwe (3) en op het vierde haver (4). Zo schoof hij elk jaar op. Het tweede jaar liet hij dan het tweede stuk braak liggen. Het derde jaar het derde stuk braak enz. Welk stuk land lag er braak toen hij stierf en welk stuk lag er braak op zijn 65ste verjaardag? 3 6. Wie legde welk hoopje? Verbind het hoopje met de juiste producent konijn koe paard schaap gans 18

6 1. Mest verwerken Mestverwerkingsbedrijven zouden een oplossing kunnen zijn! staat er in de tekst. Tot wat kan mest dan verwerkt worden? Zoek het op of vraag rond. Info voor de leerkracht: Wat is mestverwerking? Het behandelen en/of verwerken van dierlijke mest zodanig dat de nutriënten vervat in de dierlijke mest: - ofwel worden gemineraliseerd en de vaste residu s, die na de mineralisatie overblijven, niet op in het Vlaamse Gewest gelegen cultuurgrond worden gebracht, tenzij deze residu s eerst zijn behandeld tot kunstmest; - ofwel worden gerecycleerd en het gerecycleerde eindproduct niet op in het Vlaamse Gewest gelegen grond wordt gebracht. bron: Wat is mestbewerking? Het behandelen van dierlijke mest en/of andere meststoffen, met het oog op recyclage van de nutriënten stikstof en difosforpentoxide (fosfaat) op in het Vlaamse Gewest gelegen grond. bron: startpagina.htm Nog meer info: Mestfantasietje Laat nu ook je fantasie maar eens werken. Jij bent directeur van een mestverwerkingsbedrijf. Tot wat zou jij de mest verwerken? Hoe zou die verwerking gebeuren? Welke ingrediënten moet je toevoegen? Welke machines gebruik je? Maar er een grappig, griezelig, verhaal van. 3. Mestdiscussie Bekijk de verschillende soorten mest die worden gebruikt. Noteer voor- en nadelen van elke soort. Kies nu welk soort bemesting jij zou gebruiken. Zoek argumenten in het voordeel van jouw keuze. Probeer ook vooraf in te schatten welke argumenten je tegenstanders zullen gebruiken en bereid je er op voor om ze van antwoord te dienen. Organiseer nu een discussie over het gebruik van meststoffen in de landbouw. Welke? Voordelen van elke soort? Nadelen van elke soort? Probeer tot een besluit te komen. 19

7 4. Mestplantjes Zit er echt wel voedsel in dat korreltje mest? Doe de proef op de som in je tuin. Bemest in het voorjaar, begin maart, een stukje gras in je tuin. Bijvoorbeeld 15 m 2. Wanneer de periode aanbreekt om het gras te maaien, zal je merken dat het gras in het bemeste stukje vlugger groeit en steeds wat hoger zal staan dan het overige gras in de tuin. Zo zie je dat er wel degelijk extra voedsel zit in die korreltjes mest. 5. Clo-a-ca-wa-blief? Deze opdracht kan gebruikt worden als opstart van een klasgesprek of groepswerk. Surf naar Omschrijf in een paar woorden je eerste indruk van wat je te zien krijgt op deze webpagina. Scrol naar de cloaca original. Wat stelt dit voor? Waarvoor wordt het gebruikt? Wie heeft dit gemaakt? Wat vind je ervan? Kan je een handleiding bedenken voor deze machine? Waarvoor zou deze machine gebruikt kunnen worden? Zullen er veel van deze machines verkocht worden? Waar? Waarom (niet)? Bekijk het logo van cloaca. Aan welk merk doet dit je denken? Zou dit ook de bedoeling zijn van de kunstenaar? Hoe ziet jouw cloacamachine eruit? Maak een ontwerp en handleiding. Surf nog even verder op deze pagina, have fun! 20

Wat een vreemde bromfiets!

Wat een vreemde bromfiets! Wat een vreemde bromfiets! Waarom rijden er nu geen paarden meer met karren? Reed er vroeger een tram in ons dorp?! Met die bus zou ik ook wel eens willen rijden! 1. Voetgangers baas! Opdracht Lees het

Nadere informatie

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine,

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine, Een rondje regio... Ko-Kalf Nou kan ik wel een hele Blonde d Aquitaine, maar daar zit je ook niet middag blijven praten over op te wachten! Een plek waar het zo rustig is, als in de stal van boerenbedrijf

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Marc ter Horst, Jacques van der Pijl THEMA 4 thema 4 les 1 Wat eten

Nadere informatie

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief

Werkblad. Eten: vroeger en nu. Materiaal. Hoe gaan we te werk? Leestekst. 5 de leerjaar. Schrijf- en tekengerief Materiaal Schrijf- en tekengerief Hoe gaan we te werk? Opdracht 1 Hieronder vind je een fragment uit De tafel van arm en rijk (bron: http://www.20eeuwennederland.nl/, thema Eten en drinken ). Lees aandachtig

Nadere informatie

Thema 4 Platteland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 5

Thema 4 Platteland. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 5 Meander Samenvatting groep 5 Thema 4 Platteland Samenvatting Landbouw Bijna alles wat je eet, komt van de landbouw. De akkerbouwer verbouwt bijvoorbeeld aardappelen, tarwe of mais. Hij strooit eerst mest

Nadere informatie

Heemkundekring Nieuwerkerken

Heemkundekring Nieuwerkerken Heemkundekring Nieuwerkerken 1 2 Fake in Groot Nieuwerkerken Ook Heemkunde Nieuwerkerken draagt zijn bescheiden steentje bij aan het brede jaarthema Fake. In ons landelijk dorpje leefde tot 1950 bijna

Nadere informatie

Krijgen die zwartwitte. voldoende eten? Van oerrund tot verschillende rundveetypes.

Krijgen die zwartwitte. voldoende eten? Van oerrund tot verschillende rundveetypes. .a L E E S T E K S T De wisent Net zoals bij honden, paarden en vele andere diersoorten, hebben we ook bij onze koeien verschillende rassen. Hoe komt dat vraag je je misschien wel af. Eerst en vooral is

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent.

Ik ben de Klomp. Europees landbouwbeleid groep 5-6. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent Zo! Goedemorgen of goedemiddag, wat is t? Ik moet zo de koeien weer melken, dus... Excuus, dat ik wat stink. Ik heb het zo

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne>

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne> Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 Inleiding Timo is een ander mens geworden door zijn grote vriend Tommy. Toch was het niet altijd zo geweest, Timo had Tommy gekregen voor

Nadere informatie

Bijlage interview meisje

Bijlage interview meisje Bijlage interview meisje Wat moet er aan de leerlingen gezegd worden voor het interview begint: Ik ben een student van de Universiteit van Gent. Ik wil met jou praten over schrijven en taken waarbij je

Nadere informatie

16 Grasspriet 19 Boomkwekerij

16 Grasspriet 19 Boomkwekerij 2 Bomen op transport Psst! Psst!, klinkt het. Een hoog opgeschoten beuk opent loom de ogen. Wie roept daar? Weet die niet dat onze beuk morgen een hele lange reis voor de boeg heeft en zijn nachtrust meer

Nadere informatie

Talenten: Gebruik ze of verlies ze!

Talenten: Gebruik ze of verlies ze! Talenten: Gebruik ze of verlies ze! Denk eens terug toen je pas leerde fietsen. Kon je het meteen de eerste keer? Neen? Sommige dingen leren, kost nu eenmaal tijd. Op dezelfde manier moeten wij oefenen

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 4: DE WOESTIJN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 4) De Woestijn Opdrachten: Opdracht 1: Opdracht 2: Water in de woestijn Maak een water-woestijn

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

NORBERT RAUCH RAUCH LANDMASCHINENFABRIK GMBH

NORBERT RAUCH RAUCH LANDMASCHINENFABRIK GMBH NORBERT RAUCH RAUCH LANDMASCHINENFABRIK GMBH De rol van minerale en organische meststoffen in de komende 10 jaar vanuit het oogpunt van de kunstmeststrooier fabrikant 2 Norbert Rauch 20151208 Grond om

Nadere informatie

Krabbie Krab wordt Kapper

Krabbie Krab wordt Kapper E-boek Geschreven en Vormgeving Esther van Duin Copyright Esthers Atelier www.esthersatelier.nl email info@esthersatelier.nl Krabbie Krab wordt Kapper Krabbie krab was een kunstenaar. Hij maakte beelden

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

Pimp een Windmolen! Droommachine http://droommachine.braintrigger.nl

Pimp een Windmolen! Droommachine http://droommachine.braintrigger.nl Pimp een Windmolen! Windmolens wekken schone energie op. Maar sommige mensen zijn tegen windmolens. Ze vinden dat ze niet goed in de omgeving passen, dat ze het landschap verontreinigen. En ze zijn bang

Nadere informatie

Kan een plant direct alle voedingszouten gebruiken die in dierlijke mest zit? Licht je antwoord toe.

Kan een plant direct alle voedingszouten gebruiken die in dierlijke mest zit? Licht je antwoord toe. Opdrachten Mestsoorten Puzzel Doel Je kunt: via een tabel verschillende mestsoorten met elkaar vergelijken; vormen van drollen bekijken en vaststellen van welke diersoort ze afkomstig zijn. Benodigheden

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 7 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 7 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Meie Kiel, Jacques van der Pijl, Maril Rijks THEMA 4 thema 4 les 1 Volop

Nadere informatie

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden.

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden. Warm in Verona Romeo loopt een beetje rond. Dat doet hij bijna elke dag. Hij vindt het leuk om door het stadje te lopen. Door de kleine straatjes. Langs de rivier waar de meisjes de was doen. En over de

Nadere informatie

Vragen 1. Welke soorten afval zijn er? Noem bij elk een voorbeeld...

Vragen 1. Welke soorten afval zijn er? Noem bij elk een voorbeeld... 1 2 Vragen 1. Welke soorten afval zijn er? Noem bij elk een voorbeeld....... 2. Goed of fout? Omcirkel. a De strooisellaag bestaat uit natuurlijk afval. b De strooisellaag wordt steeds dikker. c Bodemdieren

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 7 8

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 7 8 Ik ben de Klomp De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese

Nadere informatie

Michichi, Alba, Canada, 24 december 1921. Vader en Broeders,

Michichi, Alba, Canada, 24 december 1921. Vader en Broeders, Michichi, Alba, Canada, 24 december 1921 Vader en Broeders, Uw brief ontvangen en ik dacht al eerder te schrijven, maar het is er altijd overheen gegaan totdat het nieuwjaar werd en nu volgens oud gebruik

Nadere informatie

Een goed leven voor.

Een goed leven voor. Een goed leven voor. Juultje Holla - Perspectief - maart 2013 Als onderdeel van het ZonMW project Zeggenschap en Inclusie Met dank aan Rob, die mij hierbij enorm geholpen heeft. Een goed leven voor. Een

Nadere informatie

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 5 6

Ik ben de Klomp. De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. EUROPEES LANDBOUWBELEID GROEP 5 6 Ik ben de Klomp De Klomp is een boer. Wel een hele aardige boer. Maar wel met een boer n accent. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese

Nadere informatie

4 Indische koeien in Brazilië

4 Indische koeien in Brazilië 4 Indische koeien in Brazilië Ademir Dos Pasos woont met zijn vrouw Isabel en hun zoontje Altaïr in een boerderijtje opgetrokken uit hout. Het dak bestaat uit golfplaten. In het midden van het huis staat

Nadere informatie

Smakelijke biologische kazen. Van drie bijzonder eigenwijze boeren

Smakelijke biologische kazen. Van drie bijzonder eigenwijze boeren Smakelijke biologische kazen Van drie bijzonder eigenwijze boeren Eén jaar onkruid laten staan, is 7 jaren wieden gaan Geachte kaasliefhebber, Ondanks waarschuwingen boeren we biologisch zoals onze opa

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding

Waar groeit mijn eten? handleiding Waar groeit mijn eten? handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens Redactie/layout: Hans Wilschut, Marijntje van

Nadere informatie

Lieve broer! Je liefste zus!!! Camille Vandenbussche. 12-19 oktober

Lieve broer! Je liefste zus!!! Camille Vandenbussche. 12-19 oktober Lieve broer! 12-19 oktober Je bent nog maar 1 week weg, en ik mis je al! Hopelijk zie ik je nog terug! Ik heb gehoord dat er al heel wat mannen zijn gestorven! Jij nog niet,gelukkig! En,papa, alles goed

Nadere informatie

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013

KIDmail 25. www.kidpartners.nl. Januari 2013 www.kidpartners.nl KIDmail 25 Januari 2013 Allereerst willen wij jou een stralend 2013 wensen met de onderstaande doodle. Je kunt zelf invullen waar jouw ster het komend jaar gaat stralen. We hebben het

Nadere informatie

Eerste druk, 2013 2013 Arinka Linders AVI E5 M6 Illustraties: Michiel Linders

Eerste druk, 2013 2013 Arinka Linders AVI E5 M6 Illustraties: Michiel Linders Leo Leeuwtje Eerste druk, 2013 2013 Arinka Linders AVI E5 M6 Illustraties: Michiel Linders isbn: 9789048431052 nur: 282 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen van een bioboer die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer(in)

Nadere informatie

3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren! 3.5.1. Verkenning van het verhaal " #

3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren! 3.5.1. Verkenning van het verhaal  # 3.5. Vertellenderwijze, niet moraliseren 1 3.5.1. Verkenning van het verhaal "# $$ %& " # 1 H. BERGHMANS & G. EVRARD, Bijbelverhalen in beeld, het leven van Jezus, Altoria Averbode, 1999. ' 3.5.2. Uitdieping

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

De IJzertijd (van 800 tot 12 voor Christus).

De IJzertijd (van 800 tot 12 voor Christus). De IJzertijd (van 800 tot 12 voor Christus). 1 En toen was er IJzer! Dat moeten de boeren aan het eind van de Bronstijd 2 hebben gezegd. Er is een metaal gevonden dat iedereen kan gebruiken. Brons 3 was

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC LEI Wageningen UR: Co Daatselaar Aanleiding en doelstellingen onderzoek Veel mest elders af te zetten tegen hoge kosten, druk verlichten

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Lesbrief Cumela PSO. naam: Klas:

Lesbrief Cumela PSO. naam: Klas: Lesbrief Cumela PSO naam: Klas: 1. Je komt vast weleens op het sportpark. Daar heb je natuurlijk alleen oog voor de bal Maar weet je ook hoe sportvelden aangelegd en onderhouden worden? Hieronder staan

Nadere informatie

Aardoliealarm in het bos

Aardoliealarm in het bos de graad > Landbouw > lesmateriaal > spelkaarten Aardoliealarm in het bos BIOBOER Om goed te kunnen zaaien, moet de aarde los. Daarvoor gebruik je een tractor. Dat gaat vlot. Neem reuzenpassen en ga 5

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Melken: van krukje tot robot. www.lely.com. innovators in agriculture

Melken: van krukje tot robot. www.lely.com. innovators in agriculture Melken: van krukje tot robot www.lely.com innovators in agriculture Deze spreekbeurt is ontwikkeld speciaal voor kinderen van de basisschool. Met de spreekbeurt melken, van krukje tot robot wordt er een

Nadere informatie

Voorbereiding post 1. Werken voor de hei Groep 4-5

Voorbereiding post 1. Werken voor de hei Groep 4-5 Voorbereiding post 1 Werken voor de hei Groep 4-5 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 1: Werken voor de hei, voor groep 4 en 5. Inhoud: Algemeen Verhaal

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding, opwarmles Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl Redactie/layout:

Nadere informatie

Beertje Anders. Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2

Beertje Anders. Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2 Beertje Anders Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2 H. Vos Beertje Anders Wat zonlicht is voor bloemen, is een glimlach voor een beer. Beertje Anders en Beertje Bruin gaan bij oma spelen. Het was maar even

Nadere informatie

??? Tanja, op haar slaapkamer, bijna spookuur s nachts. Nog een filmpje op mijn Youtube-kanaal zetten. Tuurlijk niet, papa! Heb je al spoken gezien?

??? Tanja, op haar slaapkamer, bijna spookuur s nachts. Nog een filmpje op mijn Youtube-kanaal zetten. Tuurlijk niet, papa! Heb je al spoken gezien? Tanja, op haar slaapkamer, bijna spookuur s nachts. Nog een filmpje op mijn Youtube-kanaal zetten. Tuurlijk niet, papa! Tanja, kleed je om en kom naar beneden! Papa is thuis! Heb je al een filmpje gemaakt

Nadere informatie

Sylvia Vanden Heede De kooi

Sylvia Vanden Heede De kooi DE KOOI Met dank aan Michaël Vanden Heede, Frederiek Le Comte en Alain Remue om na te lezen en advies te geven Sylvia Vanden Heede De kooi 2013 Sylvia Vanden Heede & Uitgeverij Vrijdag Jodenstraat 16,

Nadere informatie

2. Landbouwlandschap

2. Landbouwlandschap 2. Landbouwlandschap 2.1 Landbouwlandschap omgeving koeien akkers gezaaid in rijen koeien akkers Aangezien ik in de Kempen woon, wordt er vooral aan akkerbouw en veeteelt gedaan in mijn leefomgeving. De

Nadere informatie

Onderdeel invloed van de mens of sporen van mensen

Onderdeel invloed van de mens of sporen van mensen Onderdeel invloed van de mens of sporen van mensen Onderbouw: Voetsporen Mensen lopen meestal over straten en paden die hard zijn. Ze maken dan geen voetafdrukken. Als je door het zand loopt, gebeurt dat

Nadere informatie

SCHRIJVEN. Instructiekaart voor de leerling nr. 5. A-vragen. Korte vragen die beginnen met Wie...? Wat...? Waar...? Wanneer...? Hoeveel...?

SCHRIJVEN. Instructiekaart voor de leerling nr. 5. A-vragen. Korte vragen die beginnen met Wie...? Wat...? Waar...? Wanneer...? Hoeveel...? Instructiekaart voor de leerling nr. 5 A-vragen Formulering van de vraag Formulering van het antwoord Korte vragen die beginnen met Wie...? Wat...? Waar...? Wanneer...? Hoeveel...? Antwoord met één volledige

Nadere informatie

Naam: Werken voor geld

Naam: Werken voor geld Naam: Werken voor geld Dat niet alle Nederlanders koeien melken en kaas maken voor hun werk wist je waarschijnlijk al. Maar wat doen Nederlanders nog meer en wat maakt Nederland zo bijzonder om in te werken?

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Zorgboerderij Boer Hans Werkstuk van Sam Driessen groep 6 21 Juni 2010

Zorgboerderij Boer Hans Werkstuk van Sam Driessen groep 6 21 Juni 2010 Zorgboerderij Boer Hans Werkstuk van Sam Driessen groep 6 21 Juni 2010 Blz. 1 Voorwoord: Ik heb gekozen voor het onderwerp, zorgboerderij boer hans. Omdat ik het zelf heel leuk vind om daar naar toe te

Nadere informatie

Aardoliealarm in het bos

Aardoliealarm in het bos Landbouw graad 3 Aardoliealarm in het bos Lesvoorbereiding Print de stickers zoveel keer uit als je groepjes van 4 kunt maken. Aanwijzingen voor de indeling van de groepjes: zie verder. Als je niet over

Nadere informatie

Introductieles. Tim eet op Texel. Brief - groepstekening - reactiespel

Introductieles. Tim eet op Texel. Brief - groepstekening - reactiespel Tim eet op Texel 3 en 4 Tim eet op Texel 3 en 4 1 Introductieles Tim eet op Texel Brief - groepstekening - reactiespel Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: worden enthousiast voor het thema

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Inhoud Inhoud... 2 1. De Melkveehouderij in onze streek... 3 1.1 Onze streek... 3 1.2 Wat is veen?... 3 1.3 Boeren vanaf het begin... 3 1.4 Koeien melken...

Nadere informatie

Twee blauwe vinkjes. Door: Lenneke Sprong

Twee blauwe vinkjes. Door: Lenneke Sprong Twee blauwe vinkjes Door: Lenneke Sprong Nog steeds maar een vinkje. Buiten begon de zon te schijnen, waardoor er schaduwen op de lichtblauwe muur ontstonden. Waarom ontvangt hij niet mijn berichtje vroeg

Nadere informatie

Schrijfpalet. Denk goed na! 12. Olifant met gsm?

Schrijfpalet. Denk goed na! 12. Olifant met gsm? 12. Olifant met gsm? Ontspannende tekst: kort verhaal Gisteren was het markt in de stad. Ik pakte m n fiets en reed naar de markt. Het was er erg druk. Opeens zag ik mijn neefje staan. Ik riep hem en zwaaide.

Nadere informatie

Vermoord? vroeg Evi angstig. Ongetwijfeld. Maar de directeur... Vermoord, herhaalden we beslist. Daarna hebben ze zijn lichaam ondergedompeld in een

Vermoord? vroeg Evi angstig. Ongetwijfeld. Maar de directeur... Vermoord, herhaalden we beslist. Daarna hebben ze zijn lichaam ondergedompeld in een 2 Juf Kol Tijdens de pauze kwamen we samen in de fietsenstalling. Meester Rob naar z n opoe? Helemaal naar de andere kant van de wereld? Op z n oude fiets? Zonder muts! Alsof we hem zouden vergeten! Onzin!

Nadere informatie

Op hun knieën blijven ze wachten op het antwoord van Maria. Maar het beeld zegt niets terug.

Op hun knieën blijven ze wachten op het antwoord van Maria. Maar het beeld zegt niets terug. 1950 Het huilende beeld De zon schijnt met hete stralen op het kleine dorpje. Niets beweegt in de hitte van de middag. De geiten en koeien slapen in de schaduw. De blaadjes hangen stil aan de bomen. Geen

Nadere informatie

Bescherm je foto s met een watermerk

Bescherm je foto s met een watermerk Bescherm je foto s met een watermerk Het is vervelend wanneer een ander met je foto's aan de haal gaat. Je steekt er niet alleen tijd en moeite in maar ook wettelijk heb je rechten over je eigen foto's.

Nadere informatie

Voortaan haal ik, zodra ik wilde wingerd zie, de plant gelijk uit de heg. Wat opvalt is, dat hij steeds weer terugkomt: op blijven letten dus!

Voortaan haal ik, zodra ik wilde wingerd zie, de plant gelijk uit de heg. Wat opvalt is, dat hij steeds weer terugkomt: op blijven letten dus! Liefde Je kunt je soms lelijk vergissen! Het lijkt heel wat, maar als je beter kijkt of de gevolgen ziet, dan is het toch ineens heel anders! Je zou s zomers mijn heg moeten zien. Niets bijzonders, hoor!

Nadere informatie

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Modelen WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 Hoe ziet het modelen er in de 21 ste eeuw uit? Is flipping the classroom dan

Nadere informatie

Borstkanker ''Angst voor het onbekende''

Borstkanker ''Angst voor het onbekende'' Borstkanker ''Angst voor het onbekende'' Borstkanker ''Angst voor het onbekende'' Ellen Wagter-Streep Schrijver: Ellen Wagter-Streep ISBN: 9789402129663 Ellen Wagter-Streep Inhoud Inhoud... 05 Voorwoord...

Nadere informatie

Vraag-sleutel. Vraag-sleutel

Vraag-sleutel. Vraag-sleutel Vraag-sleutel?? Vraag-sleutel Vraag-sleutel Vraag-sleutel - Begin met het antwoord. Laat kinderen vragen verzinnen die leiden tot alleen dat antwoord.?? 2 1 /2-5 jr 6-12 jr Bijvoorbeeld: Het antwoord is

Nadere informatie

De Stilte danst Alice

De Stilte danst Alice Lesbrief Alice Als in het boek begint de voorstelling met het boottochtje op de Theems van Lewis Carroll met de drie zusjes Liddell. Wat er daarna gebeurt? De schrijver verandert in een konijn en de achtervolging

Nadere informatie

De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen.

De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen. Dag kinderen, om jullie weer te zien! Deze krant staat volledig in het teken van! De kinderen zochten zelf informatie op over de dieren die ze dagelijks verzorgen. 1 zochten info over Ik heb honger. Weten

Nadere informatie

Zijn paarden soms eenzaam?

Zijn paarden soms eenzaam? 2 Zijn paarden soms eenzaam? Ha, die Bles! Hé, Beauty! Lang geleden dat ik je nog eens gezien heb! Je kent mij toch nog! Natuurlijk, met mijn paardengeheugen is nog niets mis, hoor. Inderdaad, vergeten

Nadere informatie

Presentatie Feedback. Door: Tim Janssen Klas: GDD1A

Presentatie Feedback. Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Presentatie Feedback Door: Tim Janssen Klas: GDD1A Inhoud Reflecties Voorbereiding presentatie Reflecties Silver Huber: Breakdance Goede duidelijke presentatie. Heel helder en goed te horen. Leuk dat ie

Nadere informatie

l Wouter mag Floor niet slaan. l Wouter mag geen alcohol drinken (geen druppel!).

l Wouter mag Floor niet slaan. l Wouter mag geen alcohol drinken (geen druppel!). 3. Net keek mama heel beteuterd toen ze me een nachtzoen kwam geven. Vind je het echt erg dat ik zoveel moet werken? vroeg ze. Wat moest ik daarop zeggen? Ze keek zo droevig! Valt wel mee, hoor, zei ik.

Nadere informatie

OP ONTDEKKING: DE BIOBOER OP

OP ONTDEKKING: DE BIOBOER OP OP ONTDEKKING: DE BIOBOER OP WERKBLADEN 1 e GRAAD 2 OP ONTDEKKING: DE BIOBOER OP - WERKBLADEN HET LEVEN ZOALS HET IS ONTDEK DE BOERDERIJ EN DE BOER - Wat zijn je eerste indrukken van deze boerderij? -

Nadere informatie

Verwonderen door poëzie

Verwonderen door poëzie Door Caroline Wisse-Weldam Inleiding Verwonderen door poëzie Van 31 januari tot en met 5 februari was het Poëzieweek. Het thema was Verwondering. Die week hoorde, zag en proefde je overal in Nederland

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Stel: je wordt op een ochtend wakker en je merkt dat je onzichtbaar bent geworden. Wat ga je doen? Hoe voel je je? Schrijf er een verhaaltje over.

Stel: je wordt op een ochtend wakker en je merkt dat je onzichtbaar bent geworden. Wat ga je doen? Hoe voel je je? Schrijf er een verhaaltje over. Stel: je komt een fee tegen en je mag één wens doen. Wat zou je wensen? Wat zou er daarna gebeuren? Hoe zou je je voelen? Schrijf hier een kort verhaaltje over. Stel: je wordt op een ochtend wakker en

Nadere informatie

Deze (autarkisch agrarische samenleving) veranderde in de tijd van steden en staten (11 e en 12 e eeuw).wat waren de Oorzaken?

Deze (autarkisch agrarische samenleving) veranderde in de tijd van steden en staten (11 e en 12 e eeuw).wat waren de Oorzaken? Onderzoeksvraag; Waar en waardoor konden in de Tijd van Steden en Staten, oude steden weer tot bloei komen en nieuwe steden ontstaan? In vroege middeleeuwen was er sprake van een agrarische samenleving

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Wees niet jaloers! Intro. Wat is jaloersheid? blok E - nivo 1 - avond 6

Wees niet jaloers! Intro. Wat is jaloersheid? blok E - nivo 1 - avond 6 Wees niet jaloers! blok E - nivo 1 - avond 6 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Terugkoppeling en intro 19.20 Wat is jaloersheid? 19.30 Jaloersheid, waar komt het vandaan? 19.45 Jezus

Nadere informatie

Spreekbeurt, en werkstuk

Spreekbeurt, en werkstuk Spreekbeurt, krantenkring en werkstuk Dit boekje is van: Datum spreekbeurt Datum krantenkring Inleverdatum werkstukken Werkstuk 1: 11 november 2015 Werkstuk 2: 6 april 2016 Bewaar dit goed! Hoe bereid

Nadere informatie

In het begin. Schepping versus Evolutie voor groep 7. Inhoud. 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte

In het begin. Schepping versus Evolutie voor groep 7. Inhoud. 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte In het begin Schepping versus Evolutie voor groep 7 Inhoud 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte 3. Wat gebeurde er in het verleden? 4. Waar komt het leven vandaan? 5. Hoe oud?

Nadere informatie

Een mooie tuin? Bemest! Top 5 vragen en antwoorden over bemesting! + 5 tips van onze specialist

Een mooie tuin? Bemest! Top 5 vragen en antwoorden over bemesting! + 5 tips van onze specialist Een mooie tuin? Bemest! Top 5 vragen en antwoorden over bemesting! + 5 tips van onze specialist Inhoudsopgave 1 Waarom is bemesten zo belangrijk? p5 Hoe vaak moet ik eigenlijk bemesten? p6 4 3 Wat is het

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

WERKBLAD mijn landschap

WERKBLAD mijn landschap WERKBLAD mijn landschap Hoe zie jij het landschap? Wat vind je mooi of belangrijk? Ga alleen of in groepjes aan de slag en maak - een presentatie op papier of digitaal - een gedicht, een verhaal of een

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03 Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03 blz.0 Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 De Egyptenaren jagen en oogsten blz. 3 De Farao blz. 4 Doden blz. 5 Arm of welvarend blz. 6 Ik ben de Farao blz.

Nadere informatie

Alexandra Klimas Achter elk schilderij zit een verhaal.

Alexandra Klimas Achter elk schilderij zit een verhaal. Alexandra Klimas Achter elk schilderij zit een verhaal. Fenny en Foekje, H 80 x B 60 cm Fenny en Foekje zijn roodbonte vaarsen (een jonge koe die nog niet gekalfd heeft). Vaak kies ik ervoor om een roodbonte

Nadere informatie

Verwerken van (groene) biomassa en mest:

Verwerken van (groene) biomassa en mest: Verwerken van (groene) biomassa en mest: kan dat samen? Hans Verkerk secretaris meststoffendistributie CUMELA Nederland Sector: 3.000 ondernemers 30.000 medewerkers Jaaromzet 4 miljard Cumelabedrijven:

Nadere informatie

MET JE KLAS OP BOERDERIJBEZOEK IN ZEMST. - Altijd iets te beleven -

MET JE KLAS OP BOERDERIJBEZOEK IN ZEMST. - Altijd iets te beleven - MET JE KLAS OP BOERDERIJBEZOEK IN ZEMST - Altijd iets te beleven - Waar groeien de groenten? Hoe worden aardappelen bewaard? Wat betekent duurzame voeding? Hoeveel melk geeft een koe? En wat is de rol

Nadere informatie

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed.

1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. D S K C N L gemeente Olst-Wijhe Opdracht 1 Deze opdracht doe je in een groepje van vier. Nodig: papier, lijm. 1. Je krijgt van je juf of meester een plaatje. Bekijk het plaatje goed. 2. Zoek nu een klasgenoot

Nadere informatie

Wij zijn twee vrienden... jij en ik

Wij zijn twee vrienden... jij en ik Wij zijn twee vrienden... jij en ik Twee dikke vrienden... jij en ik voor Nona voor altijd negen... voor altijd in mijn hart Kika Konijn Kika Konijn was een goede vriendin van alle dieren in het bos. Ze

Nadere informatie

Hans Kuyper. F-Side Story. Tekeningen Annet Schaap. leopold / amsterdam

Hans Kuyper. F-Side Story. Tekeningen Annet Schaap. leopold / amsterdam Hans Kuyper F-Side Story Tekeningen Annet Schaap leopold / amsterdam De eerste woorden Naomi was geen bang meisje. Nou ja, meestal niet. Extreem grote spinnen ging ze liever uit de weg, en al te opdringerige

Nadere informatie

2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus. Amen

2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus. Amen Liturgie Emmen, 13 september 2015 (buitendienst) Thema: samen onderweg (startzondag) 1. Votum 2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus. Amen 3. Zingen: Sela: breng

Nadere informatie

Ons eten en het milieu

Ons eten en het milieu SPREEKBEURT OF WERKSTUK Ons eten en het milieu Hier vind je informatie voor een spreekbeurt of werkstuk over ons eten en het milieu. Het is handig om je spreekbeurt onder te verdelen in stappen. Dit zijn

Nadere informatie

NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN

NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN De Keuzemeersen is een klein natuurgebied naast de Leie. Een natuurgebied is leuk voor de mensen die in de stad wonen. Niet iedereen heeft een tuin. Of sommigen willen

Nadere informatie

Wat Wanneer Gegevens doorgeven aan Dienst Regelingen

Wat Wanneer Gegevens doorgeven aan Dienst Regelingen Wat Wanneer Gegevens doorgeven aan Dienst Regelingen Registratie bedrijf doorgeven bedrijfsgegevens relatienummer locatie(s) Eenmalig, bij start van uw bedrijf. Ja. Wijzigingen binnen 30 dagen doorgeven

Nadere informatie

Faux Pas Test (Volwassenen versie)

Faux Pas Test (Volwassenen versie) Faux Pas Test (Volwassenen versie) V. Stone & S. Baron-Cohen Vertaald door: A.A. Spek & I.A. van Berckelaer-Onnes Versie diagnosticus 1. Onderweg naar huis stopte Jan bij het benzinestation om te tanken.

Nadere informatie

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen

Les 1: Kinderarbeid. Bedelende jongen Les 1: Kinderarbeid Les 1: Kinderarbeid Het fenomeen kinderarbeid Kinderarbeid bestaat al net zolang als de mensheid bestaat. In de prehistorie gingen kinderen vaak mee op jacht of hielpen ze bij het verzamelen

Nadere informatie