Mogelijke combinaties van genotypen. Mogelijke combinaties van fenotypen. Deze kruising levert 2 X 2 = 4 fenotypen.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mogelijke combinaties van genotypen. Mogelijke combinaties van fenotypen. Deze kruising levert 2 X 2 = 4 fenotypen."

Transcriptie

1 Leertaak 8A 1. Bij de mens berust een bruine oogkleur op het dominante allel B. Een blauwe oogkleur berust op het recessieve alle b. Rechtshandigheid berust op het dominante allel H en linkshandigheid op het recessieve alle h. Een blauwogige linkshandige vrouw (bbhh) trouwt met een bruinogige, rechtshandige man (BbHh). Kruisingsschema Bbhh X BbHh Bb X Bb!!!!!!! hh X Hh mogelijkheden!!!!!!! Mogelijkheden Bb 1/2!!!!!!!! Hh 1/2 Bb 1/2!!!!!!!! hh 1/2 Mogelijke combinaties van genotypen BbHh 1/2 X 1/2 = 1/4!!!!! bbhh 1/2 X 1/2 = 1/4 Bbhh 1/2 X 1/2 = 1/4!!!! bbhh 1/2 X 1/2 = 1/4 Deze kruising levert 2 x 2 = 4 genotypen bb X Bb!!!!!!!! hh X Hh Bb 1/2 bruine ogen Hh 1/2 rechtshandig Bb 1/2 blauwe ogen!!! hh 1/2 linkshandig Mogelijke combinaties van fenotypen!!! Bruinogig, rechtshandig 1/2 X 1/2 = 1/4!!! Bruinogig, linkshandig 1/2 X 1/2 = 1/4!!! Blauwogig, rechtshandig 1/2 X 1/2 = 1/4!!! Blauwogig, linkshandig 1/2 X 1/2 = 1/4 Deze kruising levert 2 X 2 = 4 fenotypen. A. De kans op een bruinogig, rechts handig kind = 1/2 X 1/2 = 1/4 B. De kans op een kind met het genotype bbhh = 1/2 X 1/2 = 1/4

2 2. Afleiden en kruisingsschema Roodharige vrouw X blonde man Met krulhaar met sluik haar Rood haar = rr Blond = R_ Krulhaar = H_ Sluik haar = hh A. Roodharige vrouw met krulhaar (heterozygoot) heeft het genotype: rrhh Haar man is blond (homozygoot) en heeft sluik haar: Rh De kans op roodharig kind met krulhaar: rrh_ is nul. Een kind krijgt immers altijd een R van haar vader. B rh RrHh Blond krul RrHh Blond krul Rrhh Blond, sluik Rrhh Blond, sluik 3. Afleiden (ouders) Een athocyaangen en een gen voor de ph van het vacuolevocht bepalen bij verschillende soorten planten de bloemkleur. Gekleurde bloemen kunnen paars zijn (ph hoog), of rood (ph laag). Gekleurd (allel E) is dominant over wit (allel e). Hoge ph (H) is dominant over lage ph (h). Wat zijn de genottypen van de rode en witte bloemen wanneer deze na een kruising 2100% planten met paarse bloemen geven? Hoge ph = H_ Lage ph = hh Gekleurd = E_ Wit = ee Om rood of paars te zijn heeft een plant het dominante alle E nodig. Bij een lage ph heeft de plant rode bloemen. Het genotype van de plant met rode bloemen is E_hh. Bij een hoge ph heeft de plant paarse bloemen. Het genottype is E_H_ Rood!!! X!!! wit!! Paars Als je alle gegevens die je weet invult krijg je dit: E_hh!!!!!! ee.. Rood!!! X!!! Wit!! EeH_!! Paars Er ontstaan 100% paarse nakomelingen. De combinatie hh ontstaat dus niet. De plant met witte bloemen moet dan wel eehh zijn. Er ontstaan geen witte bloemen. De plant met rode bloemen moet dus wel EEhh zijn.

3 4. Afleiden (intermediair fenotype) Bij bepaalde hoefdieren hebben RR individuen een rode vacht, rr dieren een witte, en Rr dieren een grijze vacht. Ongehoorde dieren bezitten het genotype pp. Ongehoornde dieren ontstaan door aanwezigheid van het dominante allel P, gehoornde dieren bezitten het genotype pp A. Wat zal het fenotype zijn van de F1 bij een kruising van een wit/gehoornd dier met een rood dier dat homozygoot is voor de allelen voor ongehoornd? B. Hoe zal bij onderling verder kruisen van de F1 en F2 samengesteld zijn? Rood = RR Grijs = Rr Wit = rr Ongehoornd = P_ Gehoornd = pp A. rrpp!! X! RRPP Wit/gehoornd! X! rood/ongehoornd (homozygoot) De F1 is dan RrPp en heeft het fenotype grijs/ongehoornd B. Rp Rp rp rp RP RRPP RRPp RrPP RrPp Rp RRPp RRpp RrPp Rrpp rp RrPP RrPp rrpp rrpp rp RrPp Rrpp rrpp rrpp 5. Afleiden (meerdere genen voor een eigenschap) De genen A, B, D, E en F bepalen samen de lengte van een bepaalde diersoort. Is een dominant allel (AA pf Aa) aanwezig dan levert dat 3cm lengte op. Twee recessieve allelen (aa) leveren 2cm op. Twee organismen worden gekruist: AAbbDDeeFF X aabbddeeff. A. Hoe lang is de F1 generatie? B. Welk deel van de F1 heef hetzelfde genotype als de ouder (AAbbDDeeFF)? C. Welk deel van de F2 is 15 cm lang? A. De F1 generatie heeft het genotype: AaBbDDeeFf. Deze generatie heeft vier dominante allelen en twee recessieve allelen (ee). Per dominant allel 3cm lengte, per twee recessieve allelen 2cm lengte. De generatie is dus 14 cm lang. B. AaBbDDeeFf X AaBbDDeeFf De kans op een nakomeling met het genotype AabbDDeeFF = 1/2 X 1/4 X 1 X 1 X 1/4 = 1/32 C. voor een lengte van 15cm moet het dier vijf dominante allelen hebben. AaBbDDeeFf X AaBbDDeeFf. De kans hierop is nul: ee X ee levert uitsluitend organismen die ee zijn.

4 6. Afleiden (meerder genen voor een eigenschap) Bij tomaten is het allel voor rode vruchtkleur dominant over dat van geel, het allel voor tweehokkige vrucht is dominant over dat van veelhokkig, en allel voor langstelig is dominant over dat van kortstelig. De genen voor kleur, hokkigheid, en steellengte liggen op verschillende chromosomen. Een kweker heeft een zuiver homozygoot ras van rode, tweehokkige, langstelige planten en een homozygoot zuiver ras van gele, veelhokkige, kortstelige planten. Hij wil graag een (homozygoot) ras met rode, veelhokkige vruchten en kortstelige planten. Hij kruist zijn twee plantenrassen en kruist de F1 onderling verder. Welk percentage van de F2 voldoet aan zijn wensen? Rood = R_ Geel = rr Tweehokkig = T_ Veelhokkig = tt Langstelig = L_ Kortstelig = ll De kweker kruist de volgende planeten:! RRTTLL!! X!! rrttll Rood, tweehokkig, langstelig X geel, veelhokkig, kortstelig De F1 generatie is 100% RrTtLl. Hij wil homozygoot rode, veelhokkige, kortstelige krijgen. Deze planten hebben het genotype: RRttll De kans hierop is: Rr X Rr: kans op RR = 1/4 Tt X Tt: kans op tt = 1/4 Ll X Ll: kans op ll = 1/4 De totale kans op homozygoot rode, veelhokkige, kortstelige planten = 1/4 X 1/4 X 1/4 = 1/64

5 7.Dambordschema (gekoppelde genen) Bij het fruitvliegje Drosphila liggen de genen voor lichaamskleur en haartype op hetzelfde chromosoom. Ze zijn gekoppeld. Dat heeft gevolgen voor de overerving van de eigenschappen bij deze genen. De allelen voor grijze en lange haren zijn dominant over die van bruine en korte haren. Een homozygoot grijs mannetje met korte haren wordt gekruist met een bruin vrouwtje dat homozygoot is voor de allelen voor lange haren. Twee dieren uit de F1 paren. A. Welke combinaties van eigenschappen zullen de nakomelingen hiervan hebben? B. In welke verhoudingen zullen deze nakomelingen voorkomen? Grijs = G_ Bruin = gg Lange haren = L_ Korte haren = ll De kruising: Mannetje!! X!! Vrouwtje Homozygoot grijs!!! bruin korte haren!!!! homozygoot lang De genen zijn gekoppeld en liggen als volgt:! G! I!!!!!! g! L!!!!!!!!!! G! I!!!!!! g! L!!!!!!!! Hert mannetje maakt gameten met Gl en het vrouwtje maakt gameten met gl. De nakomelingen hebben allemaal het genotype GgLl. De ligging van de genen is als volg: G! l! G! L A. De F1 dieren maken gameten met Gl en gameten met gl. Dit lever het volgende kruisingsschema: Gl gl Gl Ggll GgLl gl GgLl ggll B. Ggii is 25% ggll is 25% GgLl is 50%

Level 1. Vul het juiste woord in

Level 1. Vul het juiste woord in Level 1 Vul het juiste woord in Keuze uit: Gen, Allel, Locus, Dominant, Recessief, Co-dominantie, Monohybride kruising, Dihybride kruising, Autosoom, Autosomale overerving, X-chromosomale overerving, Intermediair

Nadere informatie

Level 1. Vul het juiste woord in

Level 1. Vul het juiste woord in Level 1 Vul het juiste woord in Keuze uit: Gen, Allel, Locus, Dominant, Recessief, Co-dominantie, Monohybride kruising, Dihybride kruising, Autosoom, Autosomale overerving, X-chromosomale overerving, Intermediair

Nadere informatie

Oefenvraagstukken genetica

Oefenvraagstukken genetica Oefenvraagstukken genetica Monohybride kruisingen. 50 meerkeuze vragen. OPLOSSEN MET KRUISSINGSSCHEMA!!!!! 1. Poes Kitty met lange haren heeft gepaard met kater Kobus. Zij krijgt zowel kortharige als langharige

Nadere informatie

1 Antwoorden Monohybride Kruisingen

1 Antwoorden Monohybride Kruisingen 1 Antwoorden Monohybride Kruisingen 1) A = zwart haar, a = wit haar P: Aa x Aa F1: A a A AA Aa Alleen genotype aa geeft wit haar, dus 25 % 2) a) Eigenschap C (= A) b) Aa c) Aa d) AA of Aa 3) zwart : wit

Nadere informatie

Let er op dat je voor iedere vraag een uitwerking maakt met kruisingsschema en/of berekening.

Let er op dat je voor iedere vraag een uitwerking maakt met kruisingsschema en/of berekening. Week Thema Onderwerp Datum 43 3 Basisstof 1 t/m 4 23/10 28/10 44 3 Basisstof 1 t/m 4 31/10 4/11 45 7/11 11/11 Basisstof 5 t/m 7 bespreken 3 Basisstof 5 t/m 7 bespreken Verrijkingsstof 1 Herhalen en bespreken

Nadere informatie

Alles door elkaar 1. a) b) c) 2. a) b) c) a) b) BIOLOGIE 2017/18 WERKBOEK

Alles door elkaar 1. a) b) c) 2. a) b) c) a) b) BIOLOGIE 2017/18 WERKBOEK Alles door elkaar 1. Van twee erwtenplanten worden nakomelingen verkregen. Hiervan blijken er 28 rode bloemen te dragen en 11 witte bloemen. a) Wat zijn de genotypen van de ouderplanten? b) Welk allel

Nadere informatie

AAbb of Aabb = normaal zicht aabb of aabb = retinitis pigmentosa AABB of AABb = retinitis pigmentosa

AAbb of Aabb = normaal zicht aabb of aabb = retinitis pigmentosa AABB of AABb = retinitis pigmentosa 13. (MC) Retinitis pigmentosa is een erfelijke vorm van blindheid, die kan veroorzaakt worden door een recessief allel (a) op een locus alfa, of door een dominant allel (B) op een andere locus, bèta. Onderstaande

Nadere informatie

Paragraaf Homologe chromosomen

Paragraaf Homologe chromosomen Paragraaf Homologe chromosomen Opbouw: Lees de les op biologielessn.nl over homologe chromosomen goed door. Maak de onderstaande vragen van deze bladzijde. Reproductie vragen: 1. Wat zijn homologe chromosomen?

Nadere informatie

Erfelijkheid. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage.

Erfelijkheid. Examen VMBO-GL en TL. biologie CSE GL en TL. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL Erfelijkheid biologie CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 26 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 30 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat

Nadere informatie

De volgende vragen testen je kennis van de meest voorkomende vaktermen in de klassieke genetica. Welk woord ontbreekt in de volgende zinnen?

De volgende vragen testen je kennis van de meest voorkomende vaktermen in de klassieke genetica. Welk woord ontbreekt in de volgende zinnen? Populatiegenetica Versie 2006-2007 Vragen bij COO Belangrijke begrippen De volgende vragen testen je kennis van de meest voorkomende vaktermen in de klassieke genetica. Welk woord ontbreekt in de volgende

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: Erfelijkheid 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: Erfelijkheid 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie: Erfelijkheid 6/29/2013 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) en studenten van forum http://www.toelatingsexamen-geneeskunde.be

Nadere informatie

Tobianopatroon Een hengst met tobianopatroon en een merrie met normale kleuring krijgen een veulen met een tobianopatroon Kun je bepalen welke

Tobianopatroon Een hengst met tobianopatroon en een merrie met normale kleuring krijgen een veulen met een tobianopatroon Kun je bepalen welke Tobianopatroon Een hengst met tobianopatroon en een merrie met normale kleuring krijgen een veulen met een tobianopatroon Kun je bepalen welke eigenschap dominant is? Tobianopatroon Een hengst met tobianopatroon

Nadere informatie

Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010

Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010 Reebop-practicum 2 havo/vwo Liesbeth Vredeveld 2010 Zelf aan het werk met genotype, fenotype, en kruisingen Mijn idee was om reebops te gebruiken om de leerlingen zelf te laten kruisen, met als lesdoel:

Nadere informatie

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings De meeste organismen hebben een twee sets chromosomen, met daarop informatie voor alle eigenschappen van dat organisme (diploid) Deze erfelijke informatie noemen we het genotype Hoe deze erfelijke informatie

Nadere informatie

Populatie- en kwantitatieve genetica. Wieneke van der Heide

Populatie- en kwantitatieve genetica. Wieneke van der Heide Populatie- en kwantitatieve genetica Wieneke van der Heide Leerdoelen Na afloop van deze cursus en het uitvoeren van de leertaak 5a en 5b is de student in staat selectie- en rassenproeven te beoordelen

Nadere informatie

Monohybride en dihybride kruisingen vmbo-kgt34

Monohybride en dihybride kruisingen vmbo-kgt34 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 19 July 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63372 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

3. Eén gen kan vele allelen hebben. Hoeveel allelen van één gen heeft ieder individu?

3. Eén gen kan vele allelen hebben. Hoeveel allelen van één gen heeft ieder individu? Genetica Vragen bij hoofdstuk 13, 14 en 15 van 'Biology', Campbell, 7e druk Versie 2006 2007 Theorie 1. Hoe noemt men een plant die raszuiver is voor een bepaalde eigenschap? 2. Hoe noemt men planten met

Nadere informatie

28 Testkruising testkruising = een kruising om te achterhalen of een organisme homozygoot of heterozygoot is. Voorbeeld van een testkruising om te bepalen of een organisme homozygoot of heterozygoot is

Nadere informatie

Genetica. Marvin Tersluijsen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Genetica. Marvin Tersluijsen. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marvin Tersluijsen 08 April 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/74428 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

ERFELIJKHEID. 1 N i e t a l l e m a a l h e t z e l f d e Afbeelding 17-2

ERFELIJKHEID. 1 N i e t a l l e m a a l h e t z e l f d e Afbeelding 17-2 ERFELIJKHEID 1 N i e t a l l e m a a l h e t z e l f d e Afbeelding 17-2 Afbeelding 17-1 Mensen uit elkaar houden vind je vast makkelijker. Toch hebben ook mensen veel meer overeenkomsten dan verschillen.

Nadere informatie

2 Voortplanten met organen Bouw en werking van geslachtsorganen Werking van geslachtshormonen Afsluiting 31

2 Voortplanten met organen Bouw en werking van geslachtsorganen Werking van geslachtshormonen Afsluiting 31 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Voortplanten van genen 9 1.1 Genetica 9 1.2 Kruisingen 13 1.3 Crossing-over en mutatie 16 1.4 Erfelijkheid en praktijk 17 1.5 Inteelt en inteeltdepressie 21 1.6 Afsluiting

Nadere informatie

Dan is de waarde van het recessieve allel q dus 0,87, vanwege het feit dat p + q = 1.

Dan is de waarde van het recessieve allel q dus 0,87, vanwege het feit dat p + q = 1. Opgave 1: Wet van Hardy-Weinberg Een populatie van 10.000 individuen voldoet wat betreft de onderlinge voortplanting aan de voorwaarden, genoemd in de wet van Hardy-Weinberg. Van deze populatie is bekend

Nadere informatie

Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren

Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren Van Nico van Hove en Niek Spronsen. Begeleider: Dhr. Van Piekeren Inhoudsopgave: Uitleg begrippen Inleiding Plan van aanpak Werkwijze Het onderzoek De resultaten Conclusie/discussie Uitleg begrippen, termen

Nadere informatie

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11 1. Bij honden is het allel voor donkerbruine haarkleur (E) dominant over het allel voor witte haarkleur (e). Het allel voor kort haar (F) is dominant over het allel voor lang haar (f). Een aantal malen

Nadere informatie

Erfelijkheidsschema's deel 1.

Erfelijkheidsschema's deel 1. Erfelijkheidsschema's deel 1. Theorie: o Elke cel bevat 2n chromosomen. n = aantal verschillende chromosomen. Bij mensen is n=23 en dus zitten in elke lichaamscel 23 paar (46) chromosomen. Eén deel kreeg

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid. Basisstof 1. Basisstof 2. Erfelijke eigenschappen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid. Basisstof 1. Basisstof 2. Erfelijke eigenschappen: Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid Basisstof 1 Erfelijke eigenschappen: - Genotype: o genen liggen op de chromosomen in kernen van alle cellen o wordt bepaald op moment van de bevruchting - Fenotype: o

Nadere informatie

Newsletter April 2013

Newsletter April 2013 1. Inleiding Met het thema van deze nieuwsbrief willen we ons richten op de fundamenten van het fokken: de basisgenetica. Want of je het nu wil of niet. dit is ook de basis voor een succesvolle fok! Misschien

Nadere informatie

DE VERSCHILLENDE FREKWENTIE VAN DE BRUINE OOGKLEUR BIJ VROUWEN EN BIJ MANNEN EN DE ERFFACTOREN VO O R DE OOGKLEUR DOOR G. P. FRETS.

DE VERSCHILLENDE FREKWENTIE VAN DE BRUINE OOGKLEUR BIJ VROUWEN EN BIJ MANNEN EN DE ERFFACTOREN VO O R DE OOGKLEUR DOOR G. P. FRETS. DE VERSCHILLENDE FREKWENTIE VAN DE BRUINE OOGKLEUR BIJ VROUWEN EN BIJ MANNEN EN DE ERFFACTOREN VO O R DE OOGKLEUR DOOR G. P. FRETS. Tot de eerste onderzoekingen, die verricht zijn, om na te gaan, of bij

Nadere informatie

Examenreader Erfelijkheid BIOLOGIE

Examenreader Erfelijkheid BIOLOGIE Examenreader ERFELIJKHEID Inhoud 1 Introductie 2 2 Eindtermen erfelijkheid... 3 3 Begrippenlijst erfelijkheid... 4 4 Oefening Jongen of een meisje?... 6 5 Algemeen geldende regels rond kruisingsvraagstukken...

Nadere informatie

Herhalingsoefeningen

Herhalingsoefeningen Herhalingsoefeningen Steven Maenhout 1 stamboomanalyse 1. De stamboom uit figuur 1 geeft de overerving van de witte haarlok eigenschap bij mensen. De aangetaste individuen hebben een lok ongepigmenteerd

Nadere informatie

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA.

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA. Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou 4.1 Fenotype Genotype = waarneembare eigenschappen van een individu = de erfelijke informatie in het DNA Genotype + milieufactoren = fenotype Erfelijke

Nadere informatie

Genetische Selectie. Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar. Sabine Spiltijns

Genetische Selectie. Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar. Sabine Spiltijns Genetische Selectie Eindwerk: hondenfokker 2 de jaar Sabine Spiltijns 2010-2011 0 We kunnen aan de hand van een genetische selectie ongeveer voorspellen hoe de puppy s van onze hondjes er gaan uitzien.

Nadere informatie

HAVO 5 Begrippenlijst Erfelijkheid allel Allelen zijn verschillende vormen van een gen. Zij liggen in homologe chromosomen op precies dezelfde

HAVO 5 Begrippenlijst Erfelijkheid allel Allelen zijn verschillende vormen van een gen. Zij liggen in homologe chromosomen op precies dezelfde HAVO 5 Begrippenlijst Erfelijkheid allel Allelen zijn verschillende vormen van een gen. Zij liggen in homologe chromosomen op precies dezelfde plaats. Allelen coderen voor dezelfde eigenschap bijvoorbeeld

Nadere informatie

Mendel en Morgan versie 2009-2010

Mendel en Morgan versie 2009-2010 Mendel en Morgan versie 2009-2010 Vragen bij COO over hoofdstuk 14 en 15 van Campbells Biology, 8e druk De vragen in dit COO-programma zijn vaak gebaseerd op random gegenereerde gegevens. Behalve de antwoorden

Nadere informatie

Oplossingen herhalingsoefeningen

Oplossingen herhalingsoefeningen Oplossingen herhalingsoefeningen Steven Maenhout 1 stamboomanalyse 1. (a) autosomaal dominant: OK (b) autosomaal recessief: niet (bv. individu III.6) (c) X gebonden dominant: niet, (bv. individu II.3)

Nadere informatie

PENTA College csg Scala Rietvelden Vakgroep biologie 3 havo Thema 5 Erfelijkheid

PENTA College csg Scala Rietvelden Vakgroep biologie 3 havo Thema 5 Erfelijkheid Thema 5 Erfelijkheid Naam Klas : : 1 Inhoudsopgave Paragraaf 1 Genotype en fenotype blz. 3-4 Paragraaf 2 Homologe chromosomen blz. 5 t/m 8 Paragraaf 3 Geslachtelijke voortplanting blz. 9-10 Paragraaf 4

Nadere informatie

MENDELS TOMATEN PLANTJES

MENDELS TOMATEN PLANTJES MENDELS TOMATEN PLANTJES Als je naar de natuur kijkt, zie je veel variatie. Variatie tussen soorten en variatie binnen soorten. Variatie kan van nature ontstaan, maar verschillen kunnen ook door veredeling

Nadere informatie

Examenreader ERFELIJKHEID

Examenreader ERFELIJKHEID BIOLOGIE Pag 1 Examenreader ERFELIJKHEID Inhoud 1 Studiewijzer...3 2 Eindtermen erfelijkheid...4 3 Begrippenlijst erfelijkheid...5 4 Oefening Jongen of een meisje?...7 5 Algemeen geldende regels rond kruisingsvraagstukken...11

Nadere informatie

Mendels tomaten plantjes

Mendels tomaten plantjes Mendels tomaten plantjes Als je naar de natuur kijkt, zie je veel variatie. Variatie tussen soorten en variatie binnen soorten. Variatie kan van nature ontstaan, maar verschillen kunnen ook door veredeling

Nadere informatie

Vraag Welk van de onderstaande beweringen over deze F 2 zijn juist?

Vraag Welk van de onderstaande beweringen over deze F 2 zijn juist? Opgave 1: Zijdeachtige veren Op vogeltentoonstellingen worden regelmatig geshowd met zogenoemde zijdeachtige veren. Deze afwijking van de normale veerstructuur wordt veroorzaakt door een recessief allel.

Nadere informatie

CE toets HAVO (1) erfelijkheid

CE toets HAVO (1) erfelijkheid CE toets HAVO (1) erfelijkheid Schelpen Afbeelding 3 (zie de bron Schelpen) is een foto van schelpen van Argopecten irradians, een kamschelpsoort. Deze schelpdieren leven in de Atlantische oceaan langs

Nadere informatie

Havo A deel 1 Uitwerkingen Moderne wiskunde 033,

Havo A deel 1 Uitwerkingen Moderne wiskunde 033, Havo A deel Uitwerkingen Moderne wiskunde Vaardigheden ladzijde + 9 0 0 7 9 8 d e 0 f 0 g 7 h i j k a 0 l 0 7 0 9 8 0 0 7 7 8 8 0 8 7 0 0 9 0 0 0 7, 9 0, 778 9 0, 0 0 d 0, 09 88 a 9 ladzijde a P(minder

Nadere informatie

zwart atipico woerd Auteur : SCHOLLAERT N.

zwart atipico woerd Auteur : SCHOLLAERT N. zwart atipico woerd Auteur : SCHOLLAERT N. Pagina 1 Copyright: Niets uit deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd en/of voor publicatie doeleinden worden gebruikt zonder voorafgaande

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Erfelijkheid

Examen Voorbereiding Erfelijkheid Examen Voorbereiding Erfelijkheid Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 4 Erfelijkheid Begrippenlijst: Begrip DNA-sequentie Genexpressie Epigenetica Homozygoot Heterozygoot Intermediair Monohybride

Nadere informatie

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings

Copyright 2008 Pearson Education Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings De meeste organismen hebben een twee sets chromosomen, met daarop informatie voor alle eigenschappen van dat organisme (diploid) Deze erfelijke informatie noemen we het genotype Hoe deze erfelijke informatie

Nadere informatie

3 Rundveefokkerij Melkproductiecontrole Selectie Fokwaardeschatting Inseminatieplannnen 69 3.

3 Rundveefokkerij Melkproductiecontrole Selectie Fokwaardeschatting Inseminatieplannnen 69 3. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Veiligheidsvoorschriften 9 1.1 Genen en hun vererving 9 1.2 Genotype en fenotype 14 1.3 Erfelijke gebreken 18 1.4 Genfrequenties 25 1.5 Afsluiting 27 2 Fokmethoden 28 2.1

Nadere informatie

vwo erfelijkheid 2010

vwo erfelijkheid 2010 vwo erfelijkheid 2010 Bijengenetica Een bijenvolk bestaat uit: de koningin (een vruchtbaar vrouwtje), een groot aantal werksters (steriele vrouwtjes) en darren (mannetjes). Alle vrouwtjes zijn diploïd

Nadere informatie

Vraag /144. Vraag 14

Vraag /144. Vraag 14 Vraag 13 107/144 De kinderen van Romeo en Julia kunnen de ziekte enkel hebben indien hun beide ouders heterozygoot zijn. Hoe groot is die kans? Julia's broer Augusto heeft de ziekte, dus moeten zowel Laura

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Vakgroep Onderwijskunde Lerarenopleiding Lesvoorbereidingsformulier Stageplaats: OLVI Pius X-instituut - ZELE Nummer van de stageles: 1 Persoonlijke

Nadere informatie

Oplossingen Biologie van 2000

Oplossingen Biologie van 2000 www. Oplossingen Biologie van 2000 Disclaimer: Alle uitwerkingen zijn onder voorbehoud van eventuele fouten. Er is geen enkele aansprakelijkheid bij de auteur van deze documenten. Vraag 1 Om deze vraag

Nadere informatie

Basis erfelijkheid. K.V.K de Koperwiek 1 oktober 2013

Basis erfelijkheid. K.V.K de Koperwiek 1 oktober 2013 Basis erfelijkheid K.V.K de Koperwiek oktober 0 Erfelijkheid Elk levend individu heeft evenveel meegekregen van zijn vader als van zijn moeder. Elk onderdeel vererft onafhankelijk van alle andere Kleur

Nadere informatie

HERKANSINGSTENTAMEN Moleculaire Biologie deel 2, 5 Jan 2007

HERKANSINGSTENTAMEN Moleculaire Biologie deel 2, 5 Jan 2007 HERKANSINGSTENTAMEN Moleculaire Biologie deel 2, 5 Jan 2007 NAAM: STUDENTNUMMER: CONTROLEER OF DIT TENTAMEN 14 PAGINA S BEVAT. Veel succes! o Je mag de achterkant van het papier ook zo nodig gebruiken,

Nadere informatie

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN

4 HAVO thema 4 Erfelijkheid EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN Examentrainer Vragen Karyogrammen In afbeelding 1 zijn twee karyogrammen weergegeven. Deze karyogrammen zijn afkomstig van een eeneiige tweeling. Het ene kind is van het mannelijk geslacht zonder duidelijke

Nadere informatie

KLEURVERERVING KLEURDOMINANTIE BIJ SCHAPEN

KLEURVERERVING KLEURDOMINANTIE BIJ SCHAPEN KLEURVERERVING Inleiding De kenmerken voor de vachtkleur erft het schaap van beide ouders. Het proces van de vererving ligt besloten in de chromosomen, lange kettingmoleculen met daarin lineair gerangschikte,

Nadere informatie

PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID

PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH MEER OVER ERFELIJKHEID over houden van huisdieren Heel wat ziekten en aandoeningen bij dieren zijn (helemaal

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-15-1-b Grote namen in de biologie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot

Nadere informatie

Chromosomen: DNA: Niet alles wat leeft heeft 23 paar chromosomen.

Chromosomen: DNA: Niet alles wat leeft heeft 23 paar chromosomen. Chromosomen: DNA: Alles wat leeft heeft DNA. Je kunt DNA zien als een code wat ieder wezen uniek maakt. Je hebt DNA nodig om eiwitten te maken waar je lichaam vol mee zit. Een DNA-molecuul bestaat uit

Nadere informatie

Kwantitatieve genetica les 4. Les 4 Populatie- en kwantitatieve genetica 1

Kwantitatieve genetica les 4. Les 4 Populatie- en kwantitatieve genetica 1 Kwantitatieve genetica les 4 genetica 1 Inhoud les 4 Berekenen gemiddelde, variantie en standaardafwijking Berekenen correlatie Variatie Componenten genetische variatie Heritability in broad sense Heritability

Nadere informatie

1. Mendeliaanse overerving - koppelingsanalyse

1. Mendeliaanse overerving - koppelingsanalyse 1. Mendeliaanse overerving - koppelingsanalyse 1.1 Inleiding Genetische kenmerken die afhangen van één enkel gen (meer precies : locus) noemen wij mendeliaans. Mendeliaanse kenmerken segregeren in families

Nadere informatie

Biologie 2000 Vraag 1 De plaats waar de chromatiden van een chromosoom tijdens de eerste fasen van een cel/kerndeling aan mekaar vastzitten noemt men: A. Centriool B. Centromeer C. Centrosoom D. Chromomeer

Nadere informatie

MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING

MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING INHOUDSOPGAVE Inleiding pagina 4 Aansluiting bij het onderwijs pagina 5 Doelgroep, niveau en vak Leerdoelen Voorkennis Plaats in het curriculum Eindtermen Indeling

Nadere informatie

1... is de bijdrage per individu van een genotype aan het aantal individuen in de volgende generatie. 2. De... heeft de waarde één min...

1... is de bijdrage per individu van een genotype aan het aantal individuen in de volgende generatie. 2. De... heeft de waarde één min... Natuurlijke selectie Versie 2008 Vragen bij COO Belangrijke begrippen 1................... is de bijdrage per individu van een genotype aan het aantal individuen in de volgende generatie. 2. De..................

Nadere informatie

Hoe veredel je voor duurzame resistentie in aardappel en de rol van moleculaire merkers?

Hoe veredel je voor duurzame resistentie in aardappel en de rol van moleculaire merkers? Hoe veredel je voor duurzame resistentie in aardappel en de rol van moleculaire merkers? Edith Lammerts van Bueren Louis Bolk Instituut, Wageningen University DNA labs, 8 maart 2013 De schrik van elke

Nadere informatie

Recessieve basis genen. Recessieve 2- genen combinaties. Recessieve 3- genen combinaties. Recessieve 4- genen combinaties

Recessieve basis genen. Recessieve 2- genen combinaties. Recessieve 3- genen combinaties. Recessieve 4- genen combinaties Recessieve basis genen AA BB CC DD PP = Agouti ( Alles waar GEEN recessieve basis in zit wordt Agouti) aa = Zwart bb = Argente zwartoog (BEA) cc = Albino dd = Opal pp = Argente roodoog uu = Umbrous (verdonkering)

Nadere informatie

Fruitvliegpracticum 4H Scala Rietvelden vakgroep biologie

Fruitvliegpracticum 4H Scala Rietvelden vakgroep biologie Inleiding Erfelijkheid lijkt vaak een erg abstract en soms zelfs wiskundig onderwerp binnen de biologie. Desondanks is erfelijkheid één van de onderdelen binnen de biologie waar enorm veel onderzoek naar

Nadere informatie

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Grondbeginselen erfelijkheid Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Kwalitatieve versus Kwantitative kenmerken Kwalitatieve kenmerken Kun je niet uitdrukken in een getal Hoornloosheid Vachtkleur

Nadere informatie

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 26 mei totale examentijd 3 uur

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 26 mei totale examentijd 3 uur biolgie Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 26 mei totale examentijd 3 uur 20 05 Vragen 31 tot en met 42 In dit deel staan de vragen waarbij de computer wordt gebruikt.

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2015 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-15-1-b Grote namen in de biologie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot

Nadere informatie

Tentamen Genetica 22-10-2004 Studentnr:

Tentamen Genetica 22-10-2004 Studentnr: CONTROLEER OF DIT TENTAMEN 11 PAGINA S BEVAT. Veel succes! Je mag de achterkant van het papier ook zo nodig gebruiken, maar beantwoord vragen 1-6 niet op blaadjes van vraag 7 en de daarop volgende. 1.

Nadere informatie

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.10.1

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.10.1 BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.10.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van

Nadere informatie

Juli blauw Biologie Vraag 1

Juli blauw Biologie Vraag 1 Biologie Vraag 1 Bij bijen komt parthenogenese voor. Dit is de ontwikkeling van een individu uit een onbevruchte eicel. Bij bijen ontstaan de darren (mannelijke bijen) parthenogenetisch. De koningin en

Nadere informatie

Juli geel Biologie Vraag 1

Juli geel Biologie Vraag 1 Biologie Vraag 1 Bij bijen komt parthenogenese voor. Dit is de ontwikkeling van een individu uit een onbevruchte eicel. Bij bijen ontstaan de darren (mannelijke bijen) parthenogenetisch. De koningin en

Nadere informatie

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen?

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen? Biologie Vraag 1 Celorganellen en levensprocessen bij levende cellen zijn: 1. Ribosomen 2. ATP synthese 5. DNA polymerase 3. Celmembranen 6. Fotosynthese 4. Kernmembraan 7. Mitochondria Welke van de bovenstaande

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl biologie II

Eindexamen vmbo gl/tl biologie II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Zuurstof in het bloed 1 A 2 B 3 C 4 maximumscore 1 afvalstoffen / overtollige stoffen uit het bloed verwijderen

Nadere informatie

Biologie (jaartal onbekend)

Biologie (jaartal onbekend) Biologie (jaartal onbekend) 1) Bijgevoegde fotografische afbeelding geeft de elektronenmicroscopische opname van een organel (P) van een cel. Wat is de belangrijkste functie van dit organel? A. Het transporteren

Nadere informatie

Examentraining onderwerp: diagrammen Lees eerst de vraag. ga dan naar de tekst! onderwerp: Bloedsomloop Lees eerst de vraag. ga dan naar de tekst!

Examentraining onderwerp: diagrammen Lees eerst de vraag. ga dan naar de tekst! onderwerp: Bloedsomloop Lees eerst de vraag. ga dan naar de tekst! Examentraining onderwerp: diagrammen Moet er een diagram getekend worden? Bedenk: Welk type grafiek is er nodig. Is het een Lijndiagram? bedenk dan: wat komt er op de X-as? (de onafhankelijke variabele,

Nadere informatie

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen?

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen? Biologie Vraag 1 Celorganellen en levensprocessen bij levende cellen zijn: 1. Ribosomen 2. ATP synthese 5. DNA polymerase 3. Celmembranen 6. Fotosynthese 4. Kernmembraan 7. Mitochondria Welke van de bovenstaande

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 7 en 8

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 7 en 8 Samenvatting Biologie Hoofdstuk 7 en 8 7.1 Verschillen tussen mensen Fenotype = de uiterlijke eigenschappen die te maken hebben met het functioneren van je lichaam. Genotype = alle inwendige en uitwendige

Nadere informatie

Beschikbare DNA-testen voor het vaststellen van monogene afwijkingen. Prof. Dr. Nadine Buys, KULeuven 3 de Vlaamse Fokkerijdag, 26 oktober 2011

Beschikbare DNA-testen voor het vaststellen van monogene afwijkingen. Prof. Dr. Nadine Buys, KULeuven 3 de Vlaamse Fokkerijdag, 26 oktober 2011 Beschikbare DNA-testen voor het vaststellen van monogene afwijkingen Prof. Dr. Nadine Buys, KULeuven 3 de Vlaamse Fokkerijdag, 26 oktober 2011 1 Is het erfelijk? Een aandoening is erfelijk als er een verband

Nadere informatie

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief

Dialogen voor conceptcartoons. Verband genotype/fenotype, dominant/recessief Dialogen voor conceptcartoons Verband genotype/fenotype, dominant/recessief 1 Is dit ons kind? (Zie conceptcartoon Horst Wolter op deze site.) Leermoeilijkheid (misconcept): Uiterlijke eigenschappen weerspiegelen

Nadere informatie

Genetica van de toekomst

Genetica van de toekomst Genetica van de toekomst Horst Wolter (ontwikkelaar lesmateriaal) Frank Wielink (docent Pax Christi College) Hienke Sminia (projectleider en ontwikkelaar) Ilse Adema (docent Pax Christi College) Tycho

Nadere informatie

7.1 Genetica. Algemeen overzicht van termen DNA

7.1 Genetica. Algemeen overzicht van termen DNA Hoofdstuk 7 Fokken 7.1 Genetica 7.1.1 Genetische invloeden en leefmilieu invloeden 7.1.2 Het selecteren 7.1.3 Inleiding over inteelt, lijnteelt en een outcross 7.1.4 Verdere diepgang in de materie van

Nadere informatie

ERFELIJKHEIDSLEER in relatie tot de bekende eigenschappen bij de verschillende soorten kanaries.

ERFELIJKHEIDSLEER in relatie tot de bekende eigenschappen bij de verschillende soorten kanaries. Keurmeestersvereniging Kleur- en postuurkanaries 5.1 ERFELIJKHEIDSLEER in relatie tot de bekende eigenschappen bij de verschillende soorten kanaries. De belangrijkste taakstelling van een keurmeester is

Nadere informatie

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Anouk Schurink Bart Ducro Nijkerk, 11 november 2011 Informatie- en discussiebijeenkomst NSIJP Introductie Ervaring met IJslandse paarden

Nadere informatie

Kansrekenen en erfelijkheidsleer

Kansrekenen en erfelijkheidsleer Kansrekenen en erfelijkheidsleer Wat is de kans dat je kinderen bruin haar hebben? Wat is de kans dat een kalf vlekken heeft? 1 Symbolen in de cursus Biologie Geschiedenis Wiskunde Inhoudsopgave Hoofdstuk

Nadere informatie

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica

Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Erfelijkheidsleer en populatiegenetica Samen Friese paarden fokken Studieclub Fokvereniging Het Friesche Paard Zuid Nederland Gemonde 21 maart 2014 Even voorstellen Wie is Myrthe Maurice Van Eijndhoven

Nadere informatie

Kansrekenen en erfelijkheidsleer

Kansrekenen en erfelijkheidsleer Kansrekenen en erfelijkheidsleer Wat is de kans dat je kinderen bruin haar hebben? Wat is de kans dat een kalf vlekken heeft? 1 Symbolen in de cursus Biologie Geschiedenis Wiskunde Inhoudsopgave Hoofdstuk

Nadere informatie

Thema Generaties hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62532

Thema Generaties hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62532 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 30 mei 2017 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/62532 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Bij mensen is er gemiddeld één jongen op één meisje. Wellicht is

Bij mensen is er gemiddeld één jongen op één meisje. Wellicht is Nederlandse samenvatting Bij mensen is er gemiddeld één jongen op één meisje. Wellicht is dit het logische gevolg is van Mendelse overerving. Vrouwen hebben het genotype XX, mannen het genotype XY en een

Nadere informatie

1 Erfelijkheidsleer 1 Mendels werk en het prille begin van de genetica

1 Erfelijkheidsleer 1 Mendels werk en het prille begin van de genetica 1 Erfelijkheidsleer 1 Mendels werk en het prille begin van de genetica Rattus norvegicus (Berkenhout 1769) of de bruine rat is een zeer succesvol knaagdier. Oorspronkelijk afkomstig uit China verspreidde

Nadere informatie

<A> Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. <B> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine.

<A> Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. <B> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Biologie Vraag 1 Welke uitspraak is correct? Thymine is een pyrimidinebase en vormt 3 waterstofbruggen met adenine. Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Cytosine

Nadere informatie

<A> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. <B> Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine.

<A> Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. <B> Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine. Biologie Vraag 1 Welke uitspraak is correct? Adenine is een purinebase en vormt 2 waterstofbruggen met thymine. Guanine is een pyrimidinebase en vormt 2 waterstofbruggen met cytosine. Thymine

Nadere informatie

Esther Moorees Marinke van der Velde Nelleke Sonneveld Paul Storm Sjoerd Schouten

Esther Moorees Marinke van der Velde Nelleke Sonneveld Paul Storm Sjoerd Schouten Esther Moorees Marinke van der Velde Nelleke Sonneveld Paul Storm Sjoerd Schouten 1 2 inhoudsopgave Inleiding 4 Bepalen van het genotype van De gewone tuinslak 5 LEERLINGENVOORSCHRIFT 6 DOCENTENHANDLEIDING

Nadere informatie

8thema. Chromosomale genetica. thema OPDRACHTEN. Opdracht 10.1 Met Mendel op zoek naar de overerving van een kenmerk

8thema. Chromosomale genetica. thema OPDRACHTEN. Opdracht 10.1 Met Mendel op zoek naar de overerving van een kenmerk 8thema thema 10 Chromosomale genetica Opdracht 10.1 Met Mendel op zoek naar de overerving van een kenmerk 1 Mendel kweekte lange tijd twee erwtenrassen: een ras met korte en een ras met lange stengel.

Nadere informatie

Figurita Nieuws. Even omkijken naar het verenigingsjaar 2009

Figurita Nieuws. Even omkijken naar het verenigingsjaar 2009 Figurita Nieuws Even omkijken naar het verenigingsjaar 2009 Het afgelopen jaar was een goed jaar voor onze club. Goed omdat we als club gezorgd hebben dat er op een aantal tentoonstellingen forse inzendingen

Nadere informatie

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit

Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Fokken en Scrapie resistentie bij de Toggenburger geit Jack Windig, Jan Langeveld, Lucien van eulen, Rita Hoving Oene, 8 november 2014, Ledenvergadering Landelijke Fokgroep Toggenburger CGN, Livestock

Nadere informatie

Compex biologie havo 2004-I

Compex biologie havo 2004-I Je begint nu met het computergedeelte. Als je het openingsscherm ziet zie je dat je kunt kiezen tussen Filmpjes en Programma s. Lees bij de videofragmenten eerst de vragen door die bij een bepaald videofragment

Nadere informatie

4 VWO thema 4 Genetica EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN

4 VWO thema 4 Genetica EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN Examentrainer Vragen Erfelijke kaalheid De aanwezigheid of het geheel of gedeeltelijk ontbreken van hoofdhaar (kaalheid) berust op de allelen H n k (niet kaal) en H (kaal). In aanwezigheid van hoge concentraties

Nadere informatie

Module: Herman en Klazien 13 - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Module: Herman en Klazien 13 - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 22 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63259 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Kruisingsexperimenten met Fast Plants

Kruisingsexperimenten met Fast Plants Kruisingsexperimenten met Fast Plants Docentenhandleiding Ontwikkeld door: Irene Hanenburg Kruisingsexperimenten met Fast Plants Docentenhandleiding Ontwikkeld door: Irene Hanenburg In samenwerking met

Nadere informatie