Onzichtbaar maar wel aanwezig! Soorten in kaart brengen met Environmental DNA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onzichtbaar maar wel aanwezig! Soorten in kaart brengen met Environmental DNA"

Transcriptie

1 Onzichtbaar maar wel aanwezig! Soorten in kaart brengen met Environmental DNA STOWA Gentechnieken-dag Presentatie is eigendom van RAVON en SPYGEN Enkel voor eigen gebruik deelnemers. Niks uit deze presentatie mag zonder toestemming vooraf worden overgenomen

2 Onzichtbaar maar wel aanwezig! Soorten in kaart brengen met Environmental DNA Jelger Herder

3 Veel soorten zijn lastig te vinden Knoflookpad zeer zachte roep onderwater weinig dieren / lage dichtheid korte koorperiode Grote modderkruiper Verlandende vegetaties, moerassen Verstopt zich in de modder bij gevaar Exoten Amerikaanse brulkikker Exotische grondels aan invasiefront

4 Nieuwe methode: Environmental DNA Dieren die in het water leven laten daarin DNA achter via: huidcellen urine faeces edna

5 edna verzamelen met watermonsters Oplossend vermogen van water Snel en efficiënt monsteren

6 Monsters checken op edna in het lab Met Polymerase Chain Reaction (PCR) en primer PCR vermeerdert alleen DNA dat aan primer gebonden is Primer bindt alleen aan DNA van de doelsoort dna-code gelijk binnen alle subpopulaties dna-code uniek voor de doelsoort Er wordt dus enkel DNA vermeerderd als er DNA van de doelsoort aanwezig is in het monster

7 Environmental DNA afbraak in water DNA breekt binnen 3 weken af in water! Aantonen van DNA is dus aantonen recente aanwezigheid Lab experiment Veld experiment Dejean et al., 2011

8 edna grote modderkruiper RAVON samen met Spygen Succesvol primers ontwikkeld 12 wateren getest 4 hoge dichtheid 4 lage dichtheid 4 controle 87,5 % trefkans 15 á 20 minuten inspanning buiten ideale tijd van het jaar! Ontwikkelen en het testen van primers is cruciaal bioinformatisch testen in het lab testen in het veld testen Herder et al., 2011

9 edna bij Amerikaanse brulkikkers Eerste toepassing van de methode (Ficetola et al., 2008) Vervolg studie naar verspreiding (Dejean et al., in press) Eitjes, larven, roepende dieren Environmental DNA 7/49 wateren = 14 procent 38/49 wateren = 78 procent

10 Dichtheden bepalen met edna qpcr machine meet hoeveelheid DNA in monsters Hoeveelheid DNA is significant gerelateerd aan dichtheid doelsoort (Thomson et al., 2011) Nog geen absolute dichtheden Onderzoek nodig? Relatieve verschillen Bronpopulaties vs zwervers

11 Soorten Momenteel zijn er primers beschikbaar voor: Grote modderkruiper Knoflookpad Kamsalamander Amerikaanse brulkikker Gevlekte witsnuitlibel Otter Rode Amerikaanse rivierkreeft Gevlekte Amerikaanse rivierkreeft Humus kieuwpootkreeft

12 Voordelen environmental DNA Hogere detectiekans Kostenefficiënt Soortspecifiek Geen verstoring Geen exoten / ziektes Betere nulwaarnemingen

13 Partnerschap 25 professionals 2000 vrijwilligers kennis ecologie en verspreiding soorten ervaring grote projecten Uitvinder edna Jarenlange ervaring Speciaal laboratorium Protocollen voor werken edna Samen garant voor Hoge kwaliteit

14 Onderzoek Primers voor meer soorten (met o.a. zoogdiervereniging en vlinderstichting) o.a. noordse woelmuis, waterspitsmuis en groene glazenmaker Optimaliseren van monsterstrategie Dichtheden uit monsters bepalen (ijklijnen) Hele soortenlijsten genereren

15 Genereren soortenlijst uit watermonster Universele primer voor soortgroep i.p.v. soortspecifieke primer Al het DNA van een soortgroep wordt vermeerderd Daarna DNA codes uitlezen met multi-sequencer DNA codes vergelijken op computer Reeds succesvol getest voor amfibieën en vissen in Frankrijk resultaten uit Nederland op korte termijn - Verwachte kosten ~ 400 per locatie??? Trade-off tussen aantal soorten/groepen en het detecteren van zeldzame soorten Dejean et al., in preparation 2012

16 Huidige toepassingen - Is een soort echt weg of slechts niet waargenomen? Flora- en faunawet Natura2000 gebieden Bij ruimtelijke ingrepen, omvangrijke projecten

17 Toepassingen toekomst - Ecologische beoordeling Kader richtlijn water - Gestandaardiseerde monitoring van wateren

18 Toepassingen toekomst - Early warning system voor exoten Met edna om de paar kilometer een monster nemen Soortenlijst hoe ver zijn exoten opgetrokken? worden inheemse beschermde vissen bedreigd?

19 Vragen??????

CSI in de Polder Environmental DNA voor het opsporen van dieren

CSI in de Polder Environmental DNA voor het opsporen van dieren CSI in de Polder Environmental DNA voor het opsporen van dieren Jelger Herder Nijmegen, 20 april 2013 Veel soorten zijn lastig te vinden Grote modderkruiper Verlandende vegetaties Verstopt zich bij gevaar

Nadere informatie

Environmental DNA Ontwikkelingen en mogelijkheden

Environmental DNA Ontwikkelingen en mogelijkheden Environmental DNA Ontwikkelingen en mogelijkheden Jelger Herder Nijmegen, 21 maart 2013 Veel soorten zijn lastig te vinden Grote modderkruiper Verlandende vegetaties Verstopt zich bij gevaar in de modder

Nadere informatie

edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW)

edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW) edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW) Jelger Herder Utrecht, 9 april 2015 Sommige soorten zijn lastig te monitoren Grote modderkruiper (Misgurnus fossilis) Vrijwilligers

Nadere informatie

Soorten monitoren met Environmental DNA in de praktijk Jelger Herder

Soorten monitoren met Environmental DNA in de praktijk Jelger Herder 14:30 Soorten monitoren met Environmental DNA in de praktijk Jelger Herder 14:45 DNA monitoring Kees van Bochove 15:00 Vragen 1/17 Soorten monitoren met Environmental DNA in de praktijk Jelger Herder Eindhoven,

Nadere informatie

Zoeken naar DNA-sporen

Zoeken naar DNA-sporen onderzoek en beheer Zoeken naar DNA-sporen Environmental DNA als nieuwe bemonsteringsmethode voor vissen Er is een nieuwe methode ontwikkeld om het visbestand in een water te inventariseren: Environmental

Nadere informatie

Vissen met een potje water edna metabarcoding

Vissen met een potje water edna metabarcoding Vissen met een potje water edna metabarcoding Jelger Herder, Mark Scheepens en Marco Beers Den Bosch, 3 November 2016 Environmental DNA (edna) Hoe werkt het? Alle soorten in het water laten DNA sporen

Nadere informatie

Environmental DNA een nieuwe inventarisatiemethode

Environmental DNA een nieuwe inventarisatiemethode 32 tijdschrift Environmental DNA een nieuwe inventarisatiemethode Jelger Herder, Jeroen van Delft & Tony Dejean Voor bescherming van soorten en evaluatie van beheer- en herstelmaatregelen is kennis nodig

Nadere informatie

!"#$#%&'#()##*+&,-"#(./0-1&233(4#(5678$#."9&

!#$#%&'#()##*+&,-#(./0-1&233(4#(5678$#.9& !"#$#%&'#()##*+&,-"#(./0-1&233(4#(5678$#."9& :*&."-&06#(&%6#"&%-;#%.&2

Nadere informatie

Pilotstudie bruikbaarheid edna voor onderzoek naar kwabaal

Pilotstudie bruikbaarheid edna voor onderzoek naar kwabaal Pilotstudie bruikbaarheid edna voor onderzoek naar kwabaal REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Stichting RAVON Pilotstudie bruikbaarheid edna voor onderzoek naar kwabaal Een rapportage van

Nadere informatie

DNA-analyse kan waterbeheerders helpen om {aan KRW-verplichtingen te voldoen.

DNA-analyse kan waterbeheerders helpen om {aan KRW-verplichtingen te voldoen. ENVIRONMENTAL DNA ENVIRONMENTAL DNA ENVIRONMENTAL DNA ENVIRONMENTAL DNA ENVIRONMENTAL DNA ENVIRONMENTAL DNA ENVIRO A B Waterorganismen doeltreffender detecteren met forensische methoden STOWA Ter Info

Nadere informatie

edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring

edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring De toepassing van de edna methode in stromend water Wouter Patberg - 9 april 2015 - Vissennetwerk Inleiding edna de edna methode in een notendop e staat

Nadere informatie

Knoflookpad edna onderzoek naar actuele verspreiding in De Rande - Deventer 2013

Knoflookpad edna onderzoek naar actuele verspreiding in De Rande - Deventer 2013 Knoflookpad edna onderzoek naar actuele verspreiding in De Rande - Deventer 2013 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Knoflookpad edna onderzoek naar actuele verspreiding in De Rande - Deventer

Nadere informatie

Hierna volgend artikel is afkomstig uit:

Hierna volgend artikel is afkomstig uit: Hierna volgend artikel is afkomstig uit: Doelstelling van De Levende Natuur Het informeren over ontwikkelingen in onderzoek, beheer en beleid op het gebied van natuurbehoud en natuurbeheer, die van belang

Nadere informatie

environmental DNA Toepassingsmogelijkheden voor het opsporen van (invasieve) soorten

environmental DNA Toepassingsmogelijkheden voor het opsporen van (invasieve) soorten environmental DNA Toepassingsmogelijkheden voor het opsporen van (invasieve) soorten Stichting RAVON 1 Colofon 2014 Stichting RAVON, Nijmegen Tekst: Jelger Herder 1, Alice Valentini 2, Eva Bellemain 2,

Nadere informatie

Met DNA visstand monitoren op de grote rivieren

Met DNA visstand monitoren op de grote rivieren Met DNA visstand monitoren op de grote rivieren Wouter Patberg (Koeman en Bijkerk), Jan Warmink (Sylphium molecular ecology), Hans Ruiter (Rijkswaterstaat), Bart Wullings, Edwin Kardinaal (KWR Watercycle

Nadere informatie

Aquatische exoten vroeg detecteren via edna

Aquatische exoten vroeg detecteren via edna 146 Landschap Aquatische exoten vroeg detecteren via edna environmental DNA invasieve exoten rivierkreeften validatie detectiegrens Case study rivierkreeften Aquatische exoten laten kleine hoeveelheden

Nadere informatie

Analyse edna Italiaanse kamsalamander 2013

Analyse edna Italiaanse kamsalamander 2013 Analyse edna Italiaanse kamsalamander 2013 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Analyse edna Italiaanse kamsalamander 2013 Een rapportage van RAVON in opdracht van De Nederlandse Voedsel en

Nadere informatie

Soortenstandaards handreiking voor te nemen maatregelen

Soortenstandaards handreiking voor te nemen maatregelen Soortenstandaards handreiking voor te nemen maatregelen Informatie bijeenkomst soortprotocollen en soortenstandaards 13 juni 2013, 13.00-17.00 uur Toon Zwetsloot (DLG) 1 Ontheffingspraktijk Flora- en Faunawet

Nadere informatie

Invoerportaal Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer

Invoerportaal Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Invoerportaal Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Handleiding Thijs Schippers Versie 1.0 (juni 2016) Colofon Datum: Juni 2016 Titel: Handleiding invoermodule Subtitel: Meetnet Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer

Nadere informatie

De toepassing van edna in de monitoring van waterorganismen

De toepassing van edna in de monitoring van waterorganismen FHoe ina Final l rezijn report p ortwe en wat moeten we nog weten? ver Stationsplein 89 POSTBUS 2180 3800 CD AMERSFOORT De toepassing van edna in de monitoring van waterorganismen TEL 033 460 32 00 FAX

Nadere informatie

Soortenbescherming. Buitenevenementen

Soortenbescherming. Buitenevenementen Soortenbescherming en Buitenevenementen Bron www.drloket.nl Flora en faunawet en buitenevenementen Bron www.drloket.nl Pagina 1 Buitenevenementen Wilt u een evenement in de buitenlucht organiseren? Dan

Nadere informatie

Natuurmonumenten R. Munters Postbus ZS S GRAVENLAND. Datum 19 juli 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Natuurmonumenten R. Munters Postbus ZS S GRAVENLAND. Datum 19 juli 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Natuurmonumenten R. Munters Postbus 9955 1423 ZS S GRAVENLAND Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Betreft Toekenning ontheffing

Nadere informatie

Een vegetatieopname maken 6 Een flora-inventarisatie uitvoeren 9 Een natuurtoets uitvoeren 11

Een vegetatieopname maken 6 Een flora-inventarisatie uitvoeren 9 Een natuurtoets uitvoeren 11 Inhoudsopgave 2inhoudsopgave A B C G Oriëntatie s Oriënteren op het onderzoeken van flora en fauna 4 Werkwijzer Een vegetatieopname maken 6 Een flora-inventarisatie uitvoeren 9 Een natuurtoets uitvoeren

Nadere informatie

Wezel, Hermelijn en Bunzing beschermd in Noord-Holland

Wezel, Hermelijn en Bunzing beschermd in Noord-Holland Wezel, Hermelijn en Bunzing beschermd in Noord-Holland Wat betekent dit voor beheer en inrichting? Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. De wezel, de hermelijn en de bunzing zijn

Nadere informatie

1 NATUUR. 1.1 Natuurwetgeving & Planologie

1 NATUUR. 1.1 Natuurwetgeving & Planologie 1 NATUUR 1.1 Natuurwetgeving & Planologie De bescherming van de natuur is in Nederland vastgelegd in respectievelijk de Natuurbeschermingswet en de Flora- en faunawet. Deze wetten vormen een uitwerking

Nadere informatie

Amfibieën. Peter Harrewijn 9 maart 2017 IVN Steilrand

Amfibieën. Peter Harrewijn 9 maart 2017 IVN Steilrand Amfibieën Peter Harrewijn 9 maart 2017 IVN Steilrand Inhoud Welkom / voorstellen Reptiel/amfibie? Padden / kikkers / salamanders / exoten Ziekten / plagen Poelen Wetgeving Beheer Vragen Peter Harrewijn

Nadere informatie

Onderwaterbeschoeiing Gouda

Onderwaterbeschoeiing Gouda Onderwaterbeschoeiing Gouda Advies over Vissen, Amfibieën en Reptielen m.b.t. de aanleg van onderwaterbeschoeiing Een rapportage van RAVON in opdracht van Bunnik BV J.E. Herder Oktober 2006 STICHTING RAVON

Nadere informatie

RAVON jaarverslag 2012. Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland

RAVON jaarverslag 2012. Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland RAVON jaarverslag 2012 Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland Het onzichtbare zichtbaar maken Zegenvissen in de Waal DATA 2 Het hele jaar door zijn we bezig onze reptielen, amfibieën en vissen

Nadere informatie

RAVON jaarverslag 2012. Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland

RAVON jaarverslag 2012. Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland RAVON jaarverslag 2012 Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland Jaarverslag 2012 Kris Joosten & Raymond Creemers juni 2013 STICHTING RAVON POSTBUS 1413 6501 BK NIJMEGEN www.ravon.nl kantoor@ravon.nl

Nadere informatie

Eindrapport. Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond de Hoefweg noord en zuid te Lansingerland

Eindrapport. Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond de Hoefweg noord en zuid te Lansingerland Eindrapport Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond de Hoefweg noord en zuid te Lansingerland Eindrapport Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond

Nadere informatie

Van der Valk Hotel, Akersloot M. Wulp Geesterweg 1A 1921 NV AKERSLOOT. Datum 28 november 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Van der Valk Hotel, Akersloot M. Wulp Geesterweg 1A 1921 NV AKERSLOOT. Datum 28 november 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Van der Valk Hotel, Akersloot M. Wulp Geesterweg 1A 1921 NV AKERSLOOT Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Aanvraagnummer

Nadere informatie

Nieuwe inventarisa-emethode helpt bij behoud (beschermde) grote modderkruiper

Nieuwe inventarisa-emethode helpt bij behoud (beschermde) grote modderkruiper Nieuwe inventarisa-emethode helpt bij behoud (beschermde) grote modderkruiper Jan Kranenbarg, Arthur de Bruin, Frank Spikmans, Jelger Herder (RAVON), Johan de Jong, Bjorn Prudon (waterschap Rivierenland)

Nadere informatie

Dienst Landelijk Gebied P. van de Rijdt Postbus 1237 6040 KE ROERMOND. Datum 7 augustus 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Dienst Landelijk Gebied P. van de Rijdt Postbus 1237 6040 KE ROERMOND. Datum 7 augustus 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Dienst Landelijk Gebied P. van de Rijdt Postbus 1237 6040 KE ROERMOND Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Aanvraagnummer.toek.jw

Nadere informatie

RAVON jaarverslag Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland

RAVON jaarverslag Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland RAVON jaarverslag 2013 Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland 2RAVON jaarverslag 2013 Onderzoek voor bescherming We maken ons elk jaar weer sterk voor een goede bescherming van onze amfibieën,

Nadere informatie

Gemeente Almelo C. Bekhuis Postbus 5100 7600 GC ALMELO. Geachte heer Bekhuis,

Gemeente Almelo C. Bekhuis Postbus 5100 7600 GC ALMELO. Geachte heer Bekhuis, Dienst Regelingen Gemeente Almelo C. Bekhuis Postbus 5100 7600 GC ALMELO uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 8 februari 2010 2010/4063 FF/75C/2010/0059. toek.avk onderwerp doorkiesnummer bijlagen

Nadere informatie

AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON

AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON juni 2007 In

Nadere informatie

'Environmental DNA als technologische innovatie voor inventarisatie en monitoring' 25 nov 2015, Den Haag

'Environmental DNA als technologische innovatie voor inventarisatie en monitoring' 25 nov 2015, Den Haag 'Environmental DNA als technologische innovatie voor inventarisatie en monitoring' 25 nov 2015, Den Haag 09.30 uur Inloop 10.00 uur Opening Johan Burger voorzitter NGB 10.05 uur Watertechnologie als thema

Nadere informatie

RA VON jaarverslag 2011. Reptielen Amfibieën Vissen

RA VON jaarverslag 2011. Reptielen Amfibieën Vissen RA VON jaarverslag 2011 Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland Innovatie helpt ons vooruit Nieuwe onderzoeksmethodes zoals environmental DNA en telemetrie hebben ons verder geholpen in het onderzoek

Nadere informatie

titel Opbouw Vis, exoten en KRW Visexoten en achtergrond MWTL 2008 Visexoten in Nederland Oorzaken

titel Opbouw Vis, exoten en KRW Visexoten en achtergrond MWTL 2008 Visexoten in Nederland Oorzaken Opbouw Vis, exoten en KRW visexoten- achtergrond en ecologie KRW-maatlatten en visexoten andere exoten (rivierkreeften) en vis signalering nieuwe visexoten Themadag exoten en de KRW 10 dec 09 Willie van

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland J.J. van den Hooff Postbus DB DELFT. Datum 5 december 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Hoogheemraadschap van Delfland J.J. van den Hooff Postbus DB DELFT. Datum 5 december 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Hoogheemraadschap van Delfland J.J. van den Hooff Postbus 3061 2601 DB DELFT Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Kenmerk.toek.rr

Nadere informatie

Enexis B.V. Postbus AW S-HERTOGENBOSCH. Datum 19 oktober 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen. Geachte heer/mevrouw,

Enexis B.V. Postbus AW S-HERTOGENBOSCH. Datum 19 oktober 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen. Geachte heer/mevrouw, > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Enexis B.V. Postbus 856 5201 AW S-HERTOGENBOSCH Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Datum 19 oktober 2016 Betreft Toekenning

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Het voorkomen van vleermuizen, amfibieën en vissen in het gebied van de stedelijke uitbreidingslocatie te Elst. 1 INLEIDING...

INHOUDSOPGAVE. Het voorkomen van vleermuizen, amfibieën en vissen in het gebied van de stedelijke uitbreidingslocatie te Elst. 1 INLEIDING... INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 2 METHODE... 3 2.1 VLEERMUIZEN... 3 2.2 AMFIBIEËN... 3 2.3 VISSEN... 3 3 RESULTAAT... 4 3.1 VLEERMUIZEN... 4 3.2 AMFIBIEËN... 4 3.3 VISSEN... 4 4 CONCLUSIE... 5 LITERATUUR...

Nadere informatie

Nationaal natuurbeleid voor vissen: signalering, stimulerend beleid en wettelijke bescherming

Nationaal natuurbeleid voor vissen: signalering, stimulerend beleid en wettelijke bescherming Nationaal natuurbeleid voor vissen: signalering, stimulerend beleid en wettelijke bescherming Dick Bal, Ministerie van LNV (senior beleidsmedewerker Natuur, Directie Kennis) 1 Nationaal natuurbeleid voor

Nadere informatie

Waterschap Vechtstromen Van Klompenburg Postbus GA ALMELO. Datum 27 januari 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Waterschap Vechtstromen Van Klompenburg Postbus GA ALMELO. Datum 27 januari 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225 8004 DE Zwolle Waterschap Vechtstromen Van Klompenburg Postbus 5006 7600 GA ALMELO Postbus 40225 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Datum 27 januari 2016

Nadere informatie

Kwantitatieve PCR van potentieel toxische cyanobacteriën in oppervlaktewateren

Kwantitatieve PCR van potentieel toxische cyanobacteriën in oppervlaktewateren Kwantitatieve PCR van potentieel toxische cyanobacteriën in oppervlaktewateren Edwin Kardinaal, Danielle van der Linde, Lonneke Hensen & Bart Wullings KWR Watercycle Research Institute, Nieuwegein Inhoud

Nadere informatie

Amfibieën in de verbindingszone Kaaistoep - Drijflanen in. Tilburg Frank Spikmans & Arnold van Rijsewijk

Amfibieën in de verbindingszone Kaaistoep - Drijflanen in. Tilburg Frank Spikmans & Arnold van Rijsewijk Amfibieën in de verbindingszone Kaaistoep - Drijflanen in Tilburg 2015 Frank Spikmans & Arnold van Rijsewijk Amfibieën in de verbindingszone Kaaistoep Drijflanen in Tilburg 2015 Frank Spikmans & Arnold van

Nadere informatie

Gemeente Dordrecht G. van Oost Postbus AA DORDRECHT. Datum 6 mei 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Gemeente Dordrecht G. van Oost Postbus AA DORDRECHT. Datum 6 mei 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Gemeente Dordrecht G. van Oost Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Betreft Toekenning ontheffing

Nadere informatie

Quick scan ecologie Werftweg 4 te Wekerom

Quick scan ecologie Werftweg 4 te Wekerom Quick scan ecologie Quick scan ecologie Auteur Opdrachtgever Projectnummer Ingen foto omslag P.J.H. van der Linden Schuurman Beheer B.V. 089097 december 2009 de te slopen schuur Els & Linde B.V. Dr. A.R.

Nadere informatie

edna metabarcoding vissen

edna metabarcoding vissen edna metabarcoding vissen Verkennend onderzoek naar de mogelijke toepassing van edna voor de KRW vismonitoring Jelger Herder en Jan Kranenbarg edna metabarcoding vissen Verkennend onderzoek naar de mogelijke

Nadere informatie

Meetnetten Vlaams-Brabant

Meetnetten Vlaams-Brabant Meetnetten Vlaams-Brabant Terugblik 2016, vooruitblik 2017 Hannes Ledegen Natuurpunt Studie Natura 2000 en Vlaams prioritair? 1 Meetnetten Wat & waarom? Bepalen van Vlaamse toestand en trends 78 Europees

Nadere informatie

Toets flora en fauna Herinrichting locatie Spreeuwenstraat 11 te Nijmegen

Toets flora en fauna Herinrichting locatie Spreeuwenstraat 11 te Nijmegen Toets flora en fauna Herinrichting locatie Spreeuwenstraat 11 te Nijmegen Datum : 27 maart 2014 Projectnummer : 13-0255 Opdrachtgever : Bureau Verkuylen Inleiding Aanleiding In verband met de voorgenomen

Nadere informatie

Quick scan ecologie. Mientweg 5 & 29 te Lutjewinkel

Quick scan ecologie. Mientweg 5 & 29 te Lutjewinkel Quick scan ecologie Mientweg 5 & 29 te Lutjewinkel Samenvatting Inhoud H 01 Aanleiding Voor de Mientweg 5 en Mientweg 29 te Lutjewinkel wordt een ruimtelijke ontwikkeling voorbereidt. Het gaat om de ontwikkeling

Nadere informatie

Beoordeling beschermde soorten ontwikkelingslocatie aan de Arnoud Voetlaan, Ankeveen

Beoordeling beschermde soorten ontwikkelingslocatie aan de Arnoud Voetlaan, Ankeveen Beoordeling beschermde soorten ontwikkelingslocatie aan de Arnoud Voetlaan, Ankeveen Quick scan in het kader van de Flora- en faunawet D.B. Kruijt G.F.J. Smit 1 Status uitgave: rapportage Rapport nr.:

Nadere informatie

Beoordeling beschermde soorten ontwikkelingslocatie aan de Arnoud Voetlaan, Ankeveen

Beoordeling beschermde soorten ontwikkelingslocatie aan de Arnoud Voetlaan, Ankeveen Beoordeling beschermde soorten ontwikkelingslocatie aan de Arnoud Voetlaan, Ankeveen Quick scan in het kader van de Flora- en faunawet D.B. Kruijt G.F.J. Smit Status uitgave: rapportage Rapport nr.: -

Nadere informatie

Notitie flora en fauna

Notitie flora en fauna Notitie flora en fauna Titel/locatie Projectnummer: 6306 Datum: 11-6-2013 Opgesteld: Rosalie Heins Gemeente Baarn is voornemens om op de locatie van de huidige gemeentewerf een nieuwe brede school ontwikkelen.

Nadere informatie

Amerikaanse rivierkreeft in veenweidegebied. Onderzoek naar de verspreiding, abundantie en beheer in relatie tot het bereiken van de KRWdoelen

Amerikaanse rivierkreeft in veenweidegebied. Onderzoek naar de verspreiding, abundantie en beheer in relatie tot het bereiken van de KRWdoelen Amerikaanse rivierkreeft in veenweidegebied Onderzoek naar de verspreiding, abundantie en beheer in relatie tot het bereiken van de KRWdoelen Inhoud exotische kreeften in Nederland autecologie geknobbelde

Nadere informatie

Gemeente Amersfoort R.J. Limburg Postbus EA AMERSFOORT. Datum 11 augustus 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Gemeente Amersfoort R.J. Limburg Postbus EA AMERSFOORT. Datum 11 augustus 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Gemeente Amersfoort R.J. Limburg Postbus 4000 3800 EA AMERSFOORT Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Aanvraagnummer.toek.sg

Nadere informatie

Wat zijn occupancy modellen?

Wat zijn occupancy modellen? Wat zijn occupancy modellen? en hoe helpen ze om orde uit chaos te halen? Arco van Strien & Leo Soldaat CBS Natuurstatistieken Minisymposium Orde uit Chaos 14 maart 213 Natuurmonitoring Gestandaardiseerde

Nadere informatie

Quickscan flora en fauna Vijfheerenlanden Vianen 12 december 2013

Quickscan flora en fauna Vijfheerenlanden Vianen 12 december 2013 Quickscan flora en fauna Vijfheerenlanden Vianen 12 december 2013 Zoon ecologie Colofon Titel Quickscan flora en fauna Vijfheerenlanden Vianen Opdrachtgever mro Uitvoerder ZOON ECOLOGIE Auteur C.P.M. Zoon

Nadere informatie

BREEAM-NL 2013 GEBIED. Beoordelingsrichtlijn Gebiedsontwikkeling

BREEAM-NL 2013 GEBIED. Beoordelingsrichtlijn Gebiedsontwikkeling BREEAM-NL 2013 GEBIED Beoordelingsrichtlijn Gebiedsontwikkeling 2013 Inhoudsopgave Ruimtelijke Ontwikkeling... 3 Pagina 10 van 10 Ruimtelijke Ontwikkeling Pagina 3 van 10 1.1 RO 6 Abiotische structuren

Nadere informatie

Quick scan natuurtoets KuiperCompagnons d.d. 30 november Soortenbescherming

Quick scan natuurtoets KuiperCompagnons d.d. 30 november Soortenbescherming Quick scan natuurtoets KuiperCompagnons d.d. 30 november 2009 Soortenbescherming De Flora- en faunawet (hierna: Ffw) beschermt alle in het wild levende zoogdieren, vogels, reptielen en amfibieën. Van deze

Nadere informatie

Waterschap Hollandse Delta S. Houweling Postbus 4103 2980 GC RIDDERKERK. Datum Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Waterschap Hollandse Delta S. Houweling Postbus 4103 2980 GC RIDDERKERK. Datum Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225 8004 DE Zwolle Waterschap Hollandse Delta S. Houweling Postbus 4103 2980 GC RIDDERKERK Postbus 40225 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Betreft Toekenning

Nadere informatie

Beverwijkerstraatweg 44 - Castricum

Beverwijkerstraatweg 44 - Castricum Quick scan flora en fauna Beverwijkerstraatweg 44 - Castricum Gemeente Castricum 0 INHOUD 1. Aanleiding... 2 2. Gebiedsomschrijving en beoogde ingrepen... 3 3. Wettelijk kader... 4 4. Voorkomen van beschermde

Nadere informatie

Gemeente Overbetuwe T.J. Willems Postbus AA ELST. Datum 6 november 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Gemeente Overbetuwe T.J. Willems Postbus AA ELST. Datum 6 november 2014 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Gemeente Overbetuwe T.J. Willems Postbus 11 6660 AA ELST Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Aanvraagnummer Betreft Toekenning

Nadere informatie

Wet natuurbescherming. Niels Jeurink

Wet natuurbescherming. Niels Jeurink Wet natuurbescherming Niels Jeurink Inhoud Gebiedenbescherming: Natura 2000, beschermde natuurmonumenten, NNN Soortenbescherming: om welke soorten gaat het? soorten die beschermd zijn en dat ook blijven

Nadere informatie

Monitoring aquatische biodiversiteit met DNA barcoding veelbelovend

Monitoring aquatische biodiversiteit met DNA barcoding veelbelovend Monitoring aquatische biodiversiteit met DNA barcoding veelbelovend Waterkwaliteit op de kaart II Berry van der Hoorn, Naturalis Michiel Hootsmans, KRW Watercycle centre Roel Knoben, RHDHV 8 oktober 2015

Nadere informatie

104.001 RWS-droog soorteninventarisatieprotocol

104.001 RWS-droog soorteninventarisatieprotocol 104.001 RWS-droog soorteninventarisatieprotocol t.b.v. FF-wet-inventarisaties rijkswegen, kanalen en vaarten van Rijkswaterstaat Droog versie 2.1 maart 2015 Wijzigingen ten opzichte van versie 2.0 Reptielen:

Nadere informatie

: Quickscan Flora en Fauna, Dijkstraat 23 te Gendt

: Quickscan Flora en Fauna, Dijkstraat 23 te Gendt Advies : Quickscan Flora en Fauna, Dijkstraat 23 te Gendt Datum : 17 december 2010 Opdrachtgever : mevrouw I. Zwartkruis Ter attentie van Projectnummer : mevrouw I. Zwartkruis : 211X04268.062985_1 Opgesteld

Nadere informatie

Amfibieën en poelen. Gerlof Hoefsloot

Amfibieën en poelen. Gerlof Hoefsloot Amfibieën en poelen Gerlof Hoefsloot Inhoud presentatie Functie van een poel: vroeger en nu Hoe werkt een poel? Wat bepaalt een goede ecologische situatie Soorten amfibieën Beheer van amfibieënpoelen,

Nadere informatie

E c o l o g ische inventa r isatie W o n i n g b o u w v o o r m a l i g e T r ia n g e l s c h o o l te R o uveen

E c o l o g ische inventa r isatie W o n i n g b o u w v o o r m a l i g e T r ia n g e l s c h o o l te R o uveen E c o l o g ische inventa r isatie W o n i n g b o u w v o o r m a l i g e T r ia n g e l s c h o o l te R o uveen Om de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan te toetsen, is een ecologische inventarisatie

Nadere informatie

Quickscan Flora- en faunawet Nieuwematenweg 14 te Reutum

Quickscan Flora- en faunawet Nieuwematenweg 14 te Reutum Quickscan Flora- en faunawet Nieuwematenweg 14 te Reutum Drs. John Mulder m Ecologisch Adviesbureau Mulder Colofon Mulder,J.(2011): Quickscan Flora- en faunawet Nieuwematenweg 14 te Reutum. Ecologisch

Nadere informatie

Gemeente Utrechtse Heuvelrug R. ter Horst Postbus 200 3940 AE DOORN. Datum 7 december 2015 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Gemeente Utrechtse Heuvelrug R. ter Horst Postbus 200 3940 AE DOORN. Datum 7 december 2015 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225 8004 DE Zwolle Gemeente Utrechtse Heuvelrug R. ter Horst Postbus 200 3940 AE DOORN Rijksdienst voor Postbus 40225 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Betreft

Nadere informatie

Verspreidingsonderzoek grote modderkruiper Waterschap Rivierenland

Verspreidingsonderzoek grote modderkruiper Waterschap Rivierenland Verspreidingsonderzoek grote modderkruiper Waterschap Rivierenland actualisatie verspreiding & strategie instandhouding REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Verspreidingsonderzoek grote modderkruiper

Nadere informatie

Anastomose van de darm

Anastomose van de darm 11/11/13 Ontwikkeling van sneldiagnos0ek m.b.v indicator- organismen voor het aantonen van anastomose lekkage na darmopera0es Claudia Orelio, PhD Lectoraat Innova9eve Moleculaire Diagnos9ek Hogeschool

Nadere informatie

Onderzoek naar de waarde van een ponyweide aan de Nemelerbergweg 17a (Zwolle) voor de knoflookpad.

Onderzoek naar de waarde van een ponyweide aan de Nemelerbergweg 17a (Zwolle) voor de knoflookpad. Onderzoek naar de waarde van een ponyweide aan de Nemelerbergweg 17a (Zwolle) voor de knoflookpad. REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Onderzoek naar de waarde van een ponyweide aan de Nemelerbergweg

Nadere informatie

Woningstichting SWZ M. Boeijen Postbus DA ZWOLLE. Datum 24 juni 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Woningstichting SWZ M. Boeijen Postbus DA ZWOLLE. Datum 24 juni 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Woningstichting SWZ M. Boeijen Postbus 40040 8004 DA ZWOLLE Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Datum 24 juni 2016 Betreft

Nadere informatie

Provincie Noord-Holland A. Fase Postbus 3007 2001 DA HAARLEM. Datum 24 oktober 2011 Betreft Beslissing op uw aanvraag Ruimtelijke ingrepen

Provincie Noord-Holland A. Fase Postbus 3007 2001 DA HAARLEM. Datum 24 oktober 2011 Betreft Beslissing op uw aanvraag Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Provincie Noord-Holland A. Fase Postbus 3007 2001 DA HAARLEM Postbus 19530 2500 CM Den Haag www.drloket.nl T 0800-22 333 22 F 070-378 61 39 ffwet@minlnv.nl

Nadere informatie

Enza Zaden Beheer B.V. J.P. Mazereeuw Postbus AA ENKHUIZEN. Datum 17 augustus 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Enza Zaden Beheer B.V. J.P. Mazereeuw Postbus AA ENKHUIZEN. Datum 17 augustus 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Enza Zaden Beheer B.V. J.P. Mazereeuw Postbus 7 1600 AA ENKHUIZEN Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Betreft Toekenning ontheffing

Nadere informatie

Beheer- en onderhoudsplan

Beheer- en onderhoudsplan Beheer- en onderhoudsplan 2010-2015 Algemeen Deel Naar een meer gedifferentieerd en extensief onderhoud van hoofdwatergangen in het landelijk gebied Tabel 4:

Nadere informatie

Monitoring Wat doen we ermee? Het gebruik van gegevens in de praktijk

Monitoring Wat doen we ermee? Het gebruik van gegevens in de praktijk Monitoring Wat doen we ermee? Het gebruik van gegevens in de praktijk Lange geschiedenis Veel gebeurd 1e 3e Provinciale milieukartering Ruimtelijk beleid, Natuurbeleid, Landschap Terreinbeheerders Beheer

Nadere informatie

Waarnemingenoverzicht 2013

Waarnemingenoverzicht 2013 Dit waarnemingenoverzicht omvat 2013. Er zijn weer heel veel waarnemingen aan het databestand toegevoegd. De resultaten zijn net als voorgaande jaren weergegeven in de vorm van kaarten per soort. Per soortgroep

Nadere informatie

Operationaliseren edna technieken voor het opsporen van bever- en muskusratten

Operationaliseren edna technieken voor het opsporen van bever- en muskusratten Operationaliseren edna technieken voor het opsporen van bever- en muskusratten Aanpak Samenwerkingsproject: drie marktpartijen, i.o.v. Stowa en UvW Operationaliseren door te leren in praktijk Stapsgewijze

Nadere informatie

Bevoegdheid. Flora- en faunawet. Besluit. Dienst Regelingen Ministerie van Economische Zaken, landbouw en Innovatie

Bevoegdheid. Flora- en faunawet. Besluit. Dienst Regelingen Ministerie van Economische Zaken, landbouw en Innovatie Ministerie van Economische Zaken, landbouw en Innovatie > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Gemeente Schiedam Afdeling Projecten A.M. Nix Postbus 1501 3100 EA SCHIEDAM Postbus 322 9400 AH Assen

Nadere informatie

Op 3 juni 2016 heb ik uw aanvraag ontvangen voor een ontheffing voor drie grijze eekhoorns. In deze brief stel ik u op de hoogte van mijn beslissing.

Op 3 juni 2016 heb ik uw aanvraag ontvangen voor een ontheffing voor drie grijze eekhoorns. In deze brief stel ik u op de hoogte van mijn beslissing. > Retouradres Postbus 19530, 2500 CM Den Haag Rijksdienst voor In Beslag Genomen Goederen B. Langeveld Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL DEN HAAG Rijksdienst voor Postbus 19530, 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl

Nadere informatie

Enza Zaden Beheer B.V. Enkhuizen Q.A.M. van Vlimmeren Haling 1E 1602 DB ENKHUIZEN

Enza Zaden Beheer B.V. Enkhuizen Q.A.M. van Vlimmeren Haling 1E 1602 DB ENKHUIZEN > Retouradres Postbus 19530 2500 CM Den Haag Enza Zaden Beheer B.V. Enkhuizen Q.A.M. van Vlimmeren Haling 1E 1602 DB ENKHUIZEN Postbus 19530 2500 CM Den Haag mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Aanvraagnummer.toek.sg

Nadere informatie

Gemeente Rotterdam O. van Velthuijsen Posbus 70012 3000 KP ROTTERDAM. Datum 12 april 2016 Betreft Wijziging ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Gemeente Rotterdam O. van Velthuijsen Posbus 70012 3000 KP ROTTERDAM. Datum 12 april 2016 Betreft Wijziging ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Gemeente Rotterdam O. van Velthuijsen Posbus 70012 3000 KP ROTTERDAM Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042

Nadere informatie

Reinbouw Vastgoed B.V. Postbus AA DIEREN. Datum 29 juni 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen. Geachte heer/mevrouw,

Reinbouw Vastgoed B.V. Postbus AA DIEREN. Datum 29 juni 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen. Geachte heer/mevrouw, > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Reinbouw Vastgoed B.V. Postbus 24 6950 AA DIEREN Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Datum 29 juni 2016 Betreft Toekenning

Nadere informatie

Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. Postbus AB MONSTER. Datum 21 oktober 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. Postbus AB MONSTER. Datum 21 oktober 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Ontwikkelingsbedrijf De Westlandse Zoom C.V. Postbus 56 2680 AB MONSTER Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Betreft Toekenning

Nadere informatie

Conform uw opdracht hebben wij een veldonderzoek uitgevoerd ter plaatse van de weilanden en kassen gelegen achter Zwaagdijk-Oost 189.

Conform uw opdracht hebben wij een veldonderzoek uitgevoerd ter plaatse van de weilanden en kassen gelegen achter Zwaagdijk-Oost 189. NatuurBeleven bv Oostermeerkade 6 1184 TV Amstelveen HB Adviesbureau bv T.a.v.: Peter Aalders Postbus 9230 1800 GE ALKMAAR Datum: 30 oktober 2009 uw brief van 23 oktober 2009 en 27 oktober 2009 uw kenmerk

Nadere informatie

(ON)MOGELIJKHEDEN JAARROND BAGGEREN

(ON)MOGELIJKHEDEN JAARROND BAGGEREN (ON)MOGELIJKHEDEN JAARROND BAGGEREN Community of Practice Beheer en Onderhoud 3 november 2015 Judith Bosman / Jasper Arntz Inhoud Achtergrond Voorbereiding Uitvoering Feit of fabel? Beschermde baggergevoelige

Nadere informatie

Projectplan ontheffingsaanvraag Flora- en faunawet drie bebouwingslocaties te Rozenburg (ZH)

Projectplan ontheffingsaanvraag Flora- en faunawet drie bebouwingslocaties te Rozenburg (ZH) Projectplan ontheffingsaanvraag Flora- en faunawet drie bebouwingslocaties te Rozenburg (ZH) Projectplan ontheffingsaanvraag Flora- en faunawet drie bebouwingslocaties te Rozenburg (ZH) september 2009

Nadere informatie

Fauna-inventarisatie. Wetgeving en methoden

Fauna-inventarisatie. Wetgeving en methoden Fauna-inventarisatie Wetgeving en methoden IPC Groene Ruimte, Arnhem 2012 Inhoud Vooraf 7 Deel I - Wettelijk kader 9 Inleiding 11 1 De Flora- en faunawet in vogelvlucht 12 1.1 Bescherming 12 1.2 Uitvoeringsbevoegdheid

Nadere informatie

Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge

Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Onderzoek naar kamsalamander, grote

Nadere informatie

Gemeente Rotterdam M. Meyer Postbus BE Rotterdam. Datum 23 september 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Gemeente Rotterdam M. Meyer Postbus BE Rotterdam. Datum 23 september 2016 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40225 8004 DE Zwolle Gemeente Rotterdam M. Meyer Postbus 1240 3000 BE Rotterdam Postbus 40225 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Datum 23 september 2016 Betreft

Nadere informatie

edna en monitoring van trek- en estuariene vissen in het NZK Bas van den Boogaard & Martijn Dorenbosch

edna en monitoring van trek- en estuariene vissen in het NZK Bas van den Boogaard & Martijn Dorenbosch edna en monitoring van trek- en estuariene vissen in het NZK Bas van den Boogaard & Martijn Dorenbosch Opbouw presentatie Visgemeenschap in het NZK: (Bas van den Boogaard) - monitoring en visserijtechnieken,

Nadere informatie

Bestuurscommissie Sarsven en de Banen I.J. Orbons-Hettema Postbus MA MAASTRICHT

Bestuurscommissie Sarsven en de Banen I.J. Orbons-Hettema Postbus MA MAASTRICHT > Retouradres Postbus 40225, 8004 DE Zwolle Bestuurscommissie Sarsven en de Banen I.J. Orbons-Hettema Postbus 5700 6202 MA MAASTRICHT Postbus 40225, 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl

Nadere informatie

Bijlage 3: Natuurtoets Westhavendijk (KuiperCompagnons)

Bijlage 3: Natuurtoets Westhavendijk (KuiperCompagnons) Bijlage 3: Natuurtoets Westhavendijk 14-16 (KuiperCompagnons) NATUUR Kader De Flora- en faunawet (hierna: Ffw) beschermt alle in het wild levende zoogdieren, vogels, reptielen en amfibieën. Van deze soortgroepen

Nadere informatie

Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt

Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt CONCEPT Omgevingsdienst Regio Utrecht juli 2012 kenmerk/ opgesteld door beoordeeld door Ronald Jansen Dagmar Storm INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding...

Nadere informatie

Dienst Landelijk Gebied W. den Breems Beatrixlaan AL DEN HAAG. Datum 9 januari 2015 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen

Dienst Landelijk Gebied W. den Breems Beatrixlaan AL DEN HAAG. Datum 9 januari 2015 Betreft Toekenning ontheffing Ruimtelijke ingrepen > Retouradres Postbus 40219 8004 DE Zwolle Dienst Landelijk Gebied W. den Breems Beatrixlaan 2 2595 AL DEN HAAG Postbus 40219 8004 DE Zwolle mijn.rvo.nl T 088 042 42 42 ffwet@rvo.nl Datum 9 januari 2015

Nadere informatie

Monitoring en inventarisatie reptielen en amfibieën Loonse en Drunense Duinen / Huis ter Heide

Monitoring en inventarisatie reptielen en amfibieën Loonse en Drunense Duinen / Huis ter Heide Monitoring en inventarisatie reptielen en amfibieën Loonse en Drunense Duinen / Huis ter Heide 2010 Mark Klerks November 2010 Inleiding: Het jaar 2010 kwam maar langzaam op gang. Vooral het voorjaar was

Nadere informatie