maandblad van de confederatie van de belgische bietenplanters vzw CBB Anspachlaan 111 Bus Brussel T F P

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "maandblad van de confederatie van de belgische bietenplanters vzw CBB Anspachlaan 111 Bus 10 1000 Brussel T. 02 513 68 98 F. 02 512 19 88 P 806265"

Transcriptie

1 De Bietplanter maandblad van de confederatie van de belgische bietenplanters vzw CBB Anspachlaan 111 Bus Brussel T F P Hoofdartikel door Valerie Vercammen, Secretaris-generaal van de CBB Europese suikerverbruikers lobbyen voor de afschaffing van de suikerquota De Europese suikerverbruikers vertegenwoordigt binnen de organisatie CIUS zijn een actieve lobbycampagne opgestart bij de Europese Commissie om de suikerquota af te schaffen. De CIUS vertegenwoordigt de Europese voedings- en drankenindustrie die samen ongeveer 70 % van de Europese suikerproductie verbruiken (deze productie wordt geschat op ongeveer 16 miljoen ton). De argumentatie die CIUS in zijn communicatie hanteert, is totaal ongegrond. De Europese suikerverbruikers klagen onophoudelijk bij de Europese Commissie over een gebrek aan suiker en veel te hoge suikerprijzen. Voor wat de prijzen betreft, als we de gevolgen van de hervorming van het suikerregime van 2006 bestuderen, zien we dat de suikerprijs daalde van 725 e per ton in 2006 naar 475 e per ton in Deze prijsdaling werd echter nooit doorgerekend naar de consument, zoals de Commissie dit wenste. Het zijn dus voornamelijk de suikerverbruikers, de leden van CIUS dus, die van de prijsdaling hebben geprofiteerd. Voor wat de beschikbaarheid van suiker betreft, klaagt CIUS over een chronisch suikertekort van ongeveer 4 miljoen ton op de Europese markt. De cijfers en de statistieken van de Commissie weerleggen echter de bewering van CIUS: de beschikbare voorraden suiker zijn steeds hoger dan 10 % geweest, wat als een goede marge wordt beschouwd voor voldoende beschikbaarheid van suiker, uitgezonderd tijdens de campagne 2010/2011 (in 2010/2011 was er wereldwijd een suikerdeficit waardoor de prijzen pijlsnel de hoogte ingingen en wat ook op de Europese markt voor problemen zorgde). CIUS beweert dat de huidige GMO Suiker en de suikerquota de schuld zijn voor de hoge prijsvolatiliteit, het beperkte aanbod van suiker en dat ze de competitiviteit van haar leden aantast. Deze bewering staat in schril contrast met onze eigen analyse: volgens ons is één van de belangrijkste voordelen van het huidige suikerreglement nu net dat ze de voedselzekerheid in Europa waarborgt en ervoor zorgt dat er voldoende suiker beschikbaar is voor de consumenten en voor de industriële suikergebruikers! De instrumenten voor marktbeheer, die de Commissie kan inzetten in geval van tekort of overschot aan suiker, waarborgen de stabiliteit van de markt. Elke bijkomende deregulering IN DIT NUMMER p. 2: Structuur van de CBB p. 3: Amendementen op voorstel Europese Commissie p. 4: TS: prijs van de pulp p. 5-8: KBIVB: Ziekten en plagen p. 9: De suikerproductie in Spanje p : IKKB-Standaard zou tot een verhoogde volatitiliteit van de suikerprijs leiden. Het huidige suikerreglement draagt ook bij tot het creëren van een stabiele economische omgeving die investeringen en innovatie stimuleren en essentieel zijn voor de verbetering van de competitiviteit van de hele suikerketen. Dit is, samengevat, de boodschap die we hebben meegegeven aan onze politici -en die goed werd gehoord- tijdens onze lobbyronde in maart en april. De volgende belangrijke stap in onze lobby-actie zal het congres van onze Europese Confederatie CIBE zijn in Reims in de maand juni. Verschillende politieke verantwoordelijken hebben hun deelname al bevestigd. De suikerverbruikende industrie lijkt zich niet bewust te zijn van de gevaren van de afschaffing van de suikerquota. Het is nu onze taak om de ongegronde boodschap van CIUS te weerleggen bij de politieke verantwoordelijken. Onze Belgische politici hebben alvast oor gehad voor onze argumentatie en we mogen rekenen op hun steun voor onze vraag om het suikerregime te verlengen tot JUNI 2012 nr ste jaargang Bedankt voor het verbouwen! met Rambler en Goodwood naar de top. advert BS.indd 1 15/05/12 14:55

2 De CBB bestaat uit 4 entiteiten Coördinatiecomité Vlaanderen Voorzitter: Jos Brouwers Op 10 km van het centrum van Brussel, te Wolvertem in Vlaams- Brabant, heeft Jos Brouwers een gemengd bedrijf met akkerbouwteelten (tarwe, maïs, bieten en aardappelen) en melkvee. Hij nam het bedrijf over van zijn ouders bij het overlijden van zijn vader in Tot dan was Jos Brouwers werkzaam bij de Regie der Wegen van Vlaams-Brabant als verantwoordelijke voor de controle en onderhoud van de gewestwegen. In de Noordrand van Brussel zijn de percelen vaak klein en versnipperd. De nabijheid van een grootstad drukt ook zijn stempel op de werking van het bedrijf. De verkeersdrukte, vooral tijdens de spitsuren, maakt het manoeuvreren met machines moeilijk. In dichtbevolkt gebied, moet men ook meer rekening houden met buurtbewoners die snel klagen over geluidsoverlast en eventuele vervuilde wegen, tijdens het oogstseizoen. Gedurende verscheidene jaren, zoals tal van planters uit deze regio, leverde hij zijn bieten aan twee fabrieken: Moerbeke (Suikergroep) en Tienen (TS). Sinds 2003, ingevolge een quotumruil tussen de 2 groepen, werd zijn quotum geleverd aan Moerbeke. Jos is regionaal afgevaardigde van het bietensyndicaat sinds Tien jaar later, werd hij lid van het Fabriekscomité van Moerbeke. De hervorming van 2006 en de sluiting van Moerbeke, zorgde voor verdeelde meningen tussen planters. Het al dan niet afstaan van het quotum leidde vaak tot moeizame discussies... Jos is sinds 2009 afgevaardigde bij het KBIVB en is lid van het Bureau van de CBB sinds Verbond Vlaamse Suikerbietplanters Tiense Voorzitter: Mathieu Vrancken Veearts van opleiding, oefende Mathieu Vrancken het beroep van dierenarts uit gedurende verschillende jaren terwijl hij ook een handje toestak op de ouderlijke hoeve. Uiteindelijk nam hij het familiaal bedrijf over. Een levenskeuze, zegt hij, eerder dan een beroepskeuze. Zijn bedrijf bevindt zich te Kanne in Limburg op enkele honderden meter van de Hollandse grens. Hij verbouwt trouwens enkele hectaren in Nederland en leverde gedurende verscheidene jaren bieten aan de Hollandse suikergroep COVAS (COSUN). Het is een gemengd bedrijf met akkerbouwteelten (tarwe, bieten, aardappelen, maïs, erwten, bonen) en vee (vetmesten van Belgisch witblauw runderras en zoogkoeien). Mathieu Vrancken wordt lid van het bietensyndicaat in de jaren 90, ietwat toevallig ter gelegenheid van een herstructurering. Actief in talrijke lokale en regionale landbouworganisaties, is hij lid van het Beheerscomité Akkerbouwgewassen van de Boerenbond en lid van het Bureau van de CBB, wat neerkomt op het deelnemen aan veel vergaderingen, besluit hij. Comité de Coordination du Hainaut-Iscal Voorzitter: Victor Sneessens Victor Sneessens, landbouwer in Quévy-Givry, vlakbij de Franse grens (tussen Mons en Maubeuge) nam in 1976 het familiaal bedrijf over dat zich toelegde op akkerbouw, veeteelt en groenten. In 1981 was hij mede-oprichter van de coöperatie van Estinnes, die Coproleg zou worden (vandaag Centragro), een regionale coöperatie voor de opslag van granen, meststoffen, fytoproducten en de productie van groenten. Hij was lange tijd bestuurder en werd ook voorzitter van deze coöperatie. In de jaren 1990 veranderde het bedrijf het geweer van schouder met de bouw van een opslagloods voor aardappelen. Vanaf dan werd de aardappelteelt een van de belangrijkste teelten van het bedrijf. Sedert een tweetal jaar ontwikkelt zijn zoon een nieuwe activiteit op het bedrijf binnen de vrijetijdssector: ponyclub, paardenboxen, manege,... Victor Sneessens is begonnen met de verdediging van de belangen van de suikerbietplanters op het ogenblik van de sluiting van de fabriek van Quévy in Hij richtte samen met anderen de vzw Solidarité Betteravière Quévy op, en kon zo het recht voor de suikerbietplanters om de bestemming van hun bieten te kiezen in geval van fabriekssluiting afdwingen (toen Wez of Warcoing, vandaag Fontenoy). Vervolgens werd hij lid van het fabriekscomité van Wez en afgevaardigde bij het Coördinatiecomité van Henegouwen op verschillende bestuursniveaus. In 2009 werd hij voorzitter van de CBB. Fédération des Betteraviers wallons RT Voorzitter: Jean-Jo Rigo Jean-Jo Rigo heeft een bedrijf met akkerbouwgewassen te Opprebais met rotatie van tarwe, bieten, maïs,... Toen hij het ouderlijk bedrijf overnam in 1972, was er geen vee meer op de hoeve. In 1980, om de rendabiliteit van het bedrijf te verhogen, besliste hij weer rundvee in te brengen: vooreerst in veefokkerij vervolgens vandaag uitsluitend in vetmesten van stieren van het witblauw ras. Jean-Jo Rigo werd lid van het fabriekcomité van Hoegaarden voor het dorp Opprebais in Doordat de vroegere afgevaardigde sinds verscheidene jaren afwezig was en hij de enige aanwezige planter van zijn dorp was, werd hij verkozen tegen wil en dank. Met de sluiting van de fabriek van Hoegaarden, werd hij opgenomen in het fabriekscomité van Longchamps, en nam vervolgens verscheidene functies waar op het niveau van Haspengouw. Hij is lid van het Bureau van de CBB. Sinds enkele maanden, kwam er een mandaat bij, dit van Ondervoorzitter van het KBIVB als gevolg van het vertrek van Chantal Mathy. Sinds 2009 is de CBB samengesteld volgens 4 plantersfederaties die nodig zijn om te beantwoorden aan de verschillende plaatsen van discussie en onderhandeling. Inderdaad, er zijn in België twee suikergroepen, Iscal Sugar en Tiense Suikerraffinaderij, alsmede twee taalgebieden, het Vlaamse gewest en het Waalse gewest, hetgeen 4 groeperingen vereist: - De groep van de Vlaamse planters van Iscal, verenigd binnen het Coördinatiecomité Vlaanderen; - De groep van de Waalse planters van Iscal, verenigd binnen het Comité de Coordination Hainaut-Iscal afgekort Coco Hainaut-Iscal; - De groep van de Vlaamse planters die aan de TS leveren, verenigd binnen het Verbond Vlaamse Suikerbietplanters Tiense; - De groep van de Waalse planters die aan de TS leveren, verenigd binnen de Fédération des Betteraviers wallons RT, afgekort Fédé RT. Deze 4 federaties verbinden zich volgens de te behandelen onderwerpen. In het kader van de interprofessionele besprekingen met de twee suikerondernemingen, groeperen de Vlaamse en Waalse planters die aan dezelfde suikergroep leveren (twee entiteiten) zich, hetzij in Coördinatiecomité Iscal voor Iscal, hetzij in Coördinatiecomité Haspengouw-TS voor TS. Op deze wijze, is er, ten opzichte van elk van de fabrikanten, één enkele gesprekspartner. Het Coördinatiecomité Iscal wordt vertegenwoordigd door 3 vertegenwoordigers van Henegouwse planters en 6 vertegenwoordigers van Vlaamse planters. Het Coördinatiecomité Haspengouw-TS heeft een Raad van Bestuur samengesteld uit 12 leden: 3 vertegenwoordigers van Vlaamse planters en 9 vertegenwoordigers van Waalse planters. Betreffende de besprekingen met de gewesten (regionale reglementeringen, milieu, premies, diversificatiesteun, Toptex,...), gebeurt de groepering volgens het gewest: Vlaanderen of Wallonië. Om te discussiëren met de verantwoordelijken van het Vlaamse gewest, werd tussen de twee Vlaamse plantersgroepen een overlegplatform gevormd, dat optreedt als gesprekspartner en de specifieke problemen in Vlaanderen bespreekt. De Waalse planters groeperen zich wat hen betreft binnen de Association des Betteraviers Wallons, verkort ABW. Haar rol is hoofdzakelijk administratief. Zij groepeert onder meer het permanente personeel aan Waalse kant. Het bestaan van 4 basisentiteiten belet niet dat de planters met één stem spreken, wat in talrijke gevallen voorzien is. De Confederatie van de Belgische Bietenplanters, de CBB, die deze 4 federaties overkoepelt en verenigt, handelt eveneens op nationale en Europese schaal. De 4 basisentiteiten van de CBB zijn opgericht in de vorm van VZW. Elke VZW wordt beheerd door een Raad van Bestuur. Onderstaande tabellen bevatten informatie betreffende deze 4 VZW s: aantal planters, vertegenwoordiging in termen van quota, samenstelling van de Raad van Bestuur, aantal regionale groeperingen alsmede het aantal afgevaardigden op de Algemene Vergadering. Kenmerken van de 4 entiteiten die de CBB vormen Iscal TS Vlaanderen Coördinatiecomité Vlaanderen Verbond Vlaamse Suikerbietplanters Tiense Voorzitter: Jos Brouwers Voorzitter: Mathieu Vrancken Secretaris: Alain Van Dorpe Secretaris: Eric Van Dijck Eric Van Dijck (2013) 19 % van het Belgische quotum 15 % van het Belgische quotum planters planters 396 ton bietenquotum/planter 480 ton bietenquotum/planter 7 regionale groeperingen 9 regionale groeperingen 18 afgevaardigden 27 afgevaardigden Raad van Bestuur van 8 leden Raad van Bestuur van 15 leden Wallonië Comité de Coordination du Fédération des Betteraviers Hainaut-Iscal wallons RT Voorzitter: Victor Sneessens Voorzitter: Jean-Jo Rigo Secretaris: André Coudyzer Secretaris: Benoît Haag Adjunct-secretaris: Benoît Haag 9 % van het Belgische quotum 57 % van het Belgische quotum 884 planters planters 430 ton bietenquotum/planter 670 ton bietenquotum/planter 4 regionale groeperingen 5 regionale groeperingen 30 afgevaardigden 100 afgevaardigden Raad van Bestuur van 9 leden Raad van Bestuur van 12 leden Regionale plantersgroeperingen Vlaanderen en aantal afgevaardigden op de Algemene Vergadering ISCAL TS Regionale Aantal afge- Regionale Aantal afgegroeperingen vaardigden groeperingen vaardigden Brabant 1 Tongeren 3 Veurne-Diksmuide 5 Maasland 1 Ieper-Poperinge 3 Riemst 4 Kortrijk- Midden-West- Sint-Truiden 3 Vlaanderen 3 Landen 4 Oudenaarde-Zuid-Oost- Leuven 3 Vlaanderen 3 Tienen 3 Brugse+Eeklose Polders 2 Hageland-Noord 3 Moerbeke+Kieldrecht 1 Pajottenland /2012 De Bietplanter

3 actualiteit CBB en CIBE formuleren amendementen op voorstel Europese Commissie voor nieuwe unieke Gemeenschappelijke Marktordening CBB nam in de maand april deel aan een werkgroep van de CIBE (de Internationale Confederatie van Europese suikerbietplanters) om het voorstel van de Europese Commissie voor een nieuwe unieke Gemeenschappelijke Marktordening (GMO) te amenderen. Lobbying voor behoud van suikerquota: stand van zaken In onze position paper van februari ll. kon u onze argumentatie lezen waarom wij pleiten voor een verlenging van het actuele suikerreglement. Wij hebben in het document ook onze kritiek op het voorstel van de Europese Commissie van oktober 2011 geuit. Tijdens de maanden maart en april bezochten wij samen met het Agrofront (ABS, Boerenbond en de Waalse landbouworganisatie FWA) en de Tiense Suikerraffinaderij verschillende politieke verantwoordelijken om hen, op basis van onze position paper, bewust te maken van de gevaren van een eventuele afschaffing van de suikerquota voor de Belgische en de Europese suikerindustrie. Wij hebben van deze constructieve contacten ook gebruik gemaakt om onze eisen te formuleren om de toekomst van de Belgische en de Europese suikerindustrie - en dus ook de toekomst van onze suikerbietplanters - veilig te stellen. Amendementen op het voorstel van de Europese Commissie voor een unieke GMO De Europese landbouwcommissaris, Dacian Ciolos, zorgde tijdens de voorstelling van zijn hervormingsontwerp van het GLB in oktober 2011 voor een verassing, door mee te delen dat de quota worden afgeschaft vanaf Onze eisen hebben we nu, onder leiding van onze Europese federatie CIBE, in amendementen vertaald (dit zijn correcties en aanvullingen op de oorspronkelijke tekst van het voorstel van de Europese Commissie voor de unieke GMO). We vatten voor u onze belangrijkste amendementen samen: 1. De verlenging van de huidige GMO Suiker tot 2020: De CBB vraagt de verlenging van het huidige suikerreglement met al zijn componenten tot minstens De huidige GMO biedt zowel voor de consument als voor de suikerverbruikende industrie immers een waarborg voor voldoende beschikbaarheid van suiker. De beschikbare instrumenten voor marktbeheer zorgen voor stabiliteit in een uiterst volatiele markt. Elke verdere deregulering zou leiden tot nog meer volatiliteit. De minimumprijs is voor ons ook een uiterst belangrijk element omdat het bijdraagt tot de inkomenszekerheid van onze planters. Ons huidige suikerreglement zorgt daarnaast voor een stabiele econonomische omgeving waarin investeringen en innovatie worden gestimuleerd, die bijdragen tot productiviteitswinsten en competitiviteitsverbeteringen die broodnodig zijn voor de sector om de concurrentie op de wereldmarkt te kunnen aangaan. Ook voor de ontwikkeling van de bio-gebaseerde industrie in België is het behoud van het huidige suikerreglement van essentieel belang: door de mogelijkheid om buiten-quotumsuiker te gebruiken als industriesuiker die aan een lagere prijs wordt verkocht aan de bio-gebaseerde industrie, biedt het duale prijzensysteem precies een belangrijk competitief voordeel aan die Europese bio-gebaseerde industrie. Maar het belangrijkste aspect van de huidige GMO is waarschijnlijk het doeltreffende interprofessionneel en contractueel kader: de suikerindustrie is een aparte industrie met zijn planters tegenover 2 suikergroepen. Ook de grondstof bieten is atypisch: bieten kunnen niet worden opgeslagen, maar moeten onmiddellijk na de oogst worden verwerkt. In een imperfecte markt is het contractueel kader cruciaal om goed te functioneren en de onevenwichten te corrigeren. 2. De afschaffing van de productieheffing: De productieheffing bedraagt 12 e per ton suikerquota en wordt op 50/50-basis betaald door planters en fabrikanten. De CBB heeft in 2011 een rechtsprocedure ingeleid voor het Europees Hof van Justitie van Luxemburg om de geldigheid van deze productieheffing te betwisten. De vraag tot afschaffing van de productieheffing hebben we, bijgevolg, eveneens in de amendementen opgenomen. 3. Een review clause in 2018: Het doel van een review clause is de Europese Commissie te vragen een grondige studie van de Europese suikersector te maken vóór 1 juli 2018 om de toekomst van de sector na 2020 veilig te stellen. De CBB en CIBE pleiten voor een ernstige, gefundeerde hervorming van het suikerregime, los van de grote hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. De hervorming van de GMO Suiker die de Commissie nu voorstelt, is een irrationele hervorming die zuiver politiek en ideologisch is en waarbij de Suiker GMO stiefmoederlijk wordt behandeld in de nasleep van de grote politieke en financiële hervorming van het GLB. In deze context pleiten CIBE en CBB tevens voor het behoud van het mechanisme van prijsrapportering (price reporting). De focus zal worden gelegd op het bewaren van het evenwicht tussen fabrikanten en planters en de rechtvaardige verdeling van de toegevoegde waarde op alle niveaus van de keten. 4. Het behoud en het versterken van het contractueel kader: CBB en CIBE willen BIJLAGE II van Verordening 952/2006 opnemen in het voorstel van GMO van de Commissie. Deze bijlage vormt immers de basis van onze algemene voorwaarden voor aankoop en levering van suikerbieten en voor onze interprofessionnele akkoorden. 5. Het behoud, het versterken en aanvullen van het bestaande marktbeleid: De instrumenten voor marktbeleid waarover de Europese Commissie in ons actueel suikerreglement beschikt, bevorderen de stabiliteit op de markt en vormen een buffer tegen extreme volatiliteit. De Commissie beschikt immers over instrumenten om te reageren in situaties van overschot aan suiker of tegen het risico van tekort aan suiker op de markt. In onze position paper hadden we reeds gesteld dat om pro-actiever te kunnen werken in geval van tekort aan suiker op de markt een bijkomend instrument zou moeten worden toegevoegd: de omgekeerde onttrekking (i.e. een snelle en tijdelijke verhoging van de quota in geval van tekort). CBB en CIBE vragen via de amendementen dat herkwalificatie als bijkomend instrument van marktbeleid zou worden opgenomen (i.e. de mogelijkheid om buiten-quotumsuiker op de Europese markt te brengen als quotumsuiker telkens als de suikerbalans uit evenwicht dreigt te raken). Vervolg van de procedure CIBE bezorgde de amendementen aan de Europese Rapporteur, Michel Dantin. De CBB stuurde de amendementen naar de Belgische en regionale politieke instanties en naar de regionale overheden om hun steun te vragen. Sinds het Verdrag van Lissabon worden beslissingen genomen op basis van een trialoog: de Europese Commissie doet een voorstel waarna zowel het Europees Parlement als de Europese Raad zich over het voorstel van de Europese Commissie moeten uitspreken. De trialoog is een nieuwe beslissingsmethode zodat het moeilijk te voorspellen valt wie van de drie partijen het zwaarst zal doorwegen in de finale beslissing. We houden u alleszins op de hoogte van de verdere ontwikkelingen in dit dossier. Valerie Vercammen, Secretaris-generaal CBB Suikerprijsdaling De suikerprijs is tot zijn laagste peil gedaald sinds september 2010 op de Londense markt: 419 e per ton witte suiker. De suikeroogst is gestart in Brazilië en de aanvoer van deze oogst leidde tot een prijsdaling. Terwijl de resultaten van het seizoen in Brazilië, wereldleider op het vlak van de export, erg ontgoochelend waren, zou de suikerrietoogst nu moeten toenemen met 5,7 % tot 33,1 miljoen ton tijdens de oogst die net van start ging. Dit is in elk geval de prognose waar de regering vanuit gaat. De beroepsvereniging van de sector in Brazilië (UNICA) wees er onlangs op dat zij rekent op een verhoging van de suikerproductie met 3,2 % op jaarbasis. Andere factor van de lagere prijs is dat het wereldoverschot naar boven werd bijgesteld: 6 Mt suiker tegen 5,2 Mt tijdens de voorgaande ramingen. India, Pakistan en de Europese Unie kondigen nu hogere suikervoorraden aan. India zou zijn suikerproductie met 13 % verhoogd hebben ten opzichte van vorig jaar. De Indiase regering heeft trouwens bekendgemaakt dat zij de mogelijkheid gaat onderzoeken van een nieuwe exportschijf van 1 Mt; de derde sinds het begin van het jaar. De Thaise regering kondigde wat haar betreft aan dat haar land, tweede wereldexporteur, zich dit jaar verwacht aan een recordopbrengst op basis van de uitzaai. evolutie van de wereldkoersen De Bietplanter 06/2012 3

4 actualiteit ts Pulpmarkt 2012 Ingevolge de besprekingen tussen planters en suikerfabrikanten, werden volgende modaliteiten vastgelegd voor de afname en handel in pulp in Prijs De pulpprijs voor de kopers van overschotten ten opzichte van hun pulp binnen recht werd vastgesteld op 3,7 e per ton bieten, met aanpassing van maximum plus of min 0,5 e/t bieten naargelang de marktomstandigheden. Omwille van de piekende olieprijs, werd beslist om de vaststelling van de prijs voor droge pulp uit te stellen. De droogkost is inderdaad evenredig met de olieprijs. Pulpprijs De prijs (PP = perspulp; NP = natte pulp) voor de pulp buiten recht wordt berekend op basis van de pulpprijs ( t is te zeggen de waarde van de grondstof van de pulp omgezet in e/t bieten voor de planters) en van het droge stofgehalte van de pulp (23,5% voor PP en 12% voor NP). De berekening wordt verduidelijkt in Tabel 1 op basis van een hypothese van 23,5% voor PP en 12% voor NP. In 2012, wordt PP aangeboden aan 22,67 e/t en NP aan 8,71 e/t. Tabel 1: Berekening van de prijs voor perspulp en natte pulp, vertrek fabriek Perspulp (PP) Formule P PP = P x kg DS/t PP + P PERS P NP = P kg DS/t biet Natte pulp (NP) x kg DS/t NP kg DS/t biet Prijs 2012 P PP = 3,7 x ,71 a = 22,67 e/t P NP = 3,7 x 120 = 8,71 e/t 48,4 51,0 a perskosten met droge stofgehalte van meer dan of gelijk aan 22%; met P = Prijs; P PERS = Persprijs De pulpprijs in de TS zal eventueel aangepast worden met maximum 0,5 e/t bieten naar boven of naar onder, volgens de marktomstandigheden. De minimum en maximum prijzen voor PP en voor NP die er kunnen uit voortvloeien, vindt men in Tabel 2. Om de prijs geleverd boerderij te bekomen, moet men in de Tabel 1 berekende prijs, de transportkosten toevoegen. Voor 2012, zullen zij berekend worden door deze van 2011 met 50 % van de index van de transportkosten van de bieten die gedurende de campagne 2012 ontvangen worden te indexeren. In Tabel 2, werden de berekeningen Vanaf dit jaar zullen de pulpleveringen kleine vrachtwagen gefactureerd worden aan de reële kostprijs, wat neerkomt op een stijging van ongeveer 2 e/ton. uitgevoerd bij wijze van voorbeeld, door de transportkosten van 2011, die 5,80 e/t PP voor kleine vrachtwagens (< 25 t) en 4,65 e/t PP voor grote (> 25 t) bedroegen, te integreren. Tabel 2: Prijs voor pers- en natte pulp in 2012, met de mogelijke schommelingen, op basis van een DS-gehalte van 23,5% voor PP en 12 % voor NP P (e/t biet) P PP (e/t PP) P PP (e/t PP) P NP (e/t NP) P NP (e/t NP) vertrek fabriek met transport b vertrek fabriek met transport c P min 3,2 20,25 kv 26,06 7,53 max 13,16 gv 24,89 P gemid 3,7 22,67 kv 28,48 8,71 max 14,34 gv 27,32 P max 4,2 25,10 kv 30,91 9,88 max 15,51 gv 29,75 b op basis van de prijzen van 2011; c variabel; avec P = Priis; kv = kleine vrachtwagen; gv = grote vrachtwagen. Benoît Haag, Secretaris Fédé RT cichorei orafti De cichoreiteelt lijdt onder de koude lente Dit jaar gebeurde de uitzaai tamelijk vroeg en overwegend in zeer goede weersomstandigheden. De problemen kwamen daarna: de slechte weersomstandigheden (langdurige koudeperiode in april en het eerste deel van mei, soms hevige onweders ook al waren ze betrekkelijk lokaal, te droge gronden in talrijke gevallen,...) verkleinen de hoop op een goede oogst Door het slechte weer kon een deel van het gewas niet goed opkomen en de abnormaal lage temperaturen hebben de goede ontwikkeling van de kiemplanten in tal van velden geremd. De toestand is beduidend minder goed dan in 2011! Het kleinste probleem dat zich in de aanleg van de teelt voordoet wordt duur betaald dit jaar (zaaibedkwaliteit, bodemtoestand, zaaidiepte, omstandigheden qua vochtigheid en temperatuur,...) Tal van planters maken zich grote zorgen over de evolutie van hun percelen. De landbouwkundige diensten helpen en steunen daar waar het nodig is. Bovendien wordt gewag gemaakt van een zaadpartij die kiemproblemen zou hebben, zelfs als de officiële kiemtesten van deze partij (in de testomstandigheden) bevredigend waren. Het probleem is vrij beperkt, zo n 200 ha. Voor de planters in kwestie zou dit echter zeer erg kunnen zijn. Ook hier helpen de landbouwkundige diensten maximaal. Dit probleem heeft de aandacht gevestigd op de protocollen van de kiemtests die zullen moeten herzien worden, evenals op de data van de ter beschikkingstelling van de resultaten. Wij zullen eraan toevoegen: voldoende traceerbaarheid om de gronden in kwestie rechtstreeks in kaart te kunnen brengen. In de gevallen waar de aansprakelijkheid van de zaadpartij kan bewezen worden, zal Orafti de nodige maatregelen inzake tussenkomst moeten nemen, aangezien de planter het zaad van de fabriek ontvangt en hij noch het ras noch de partij kan kiezen. De zaaitechnieken zijn aanzienlijk geëvolueerd sedert de start van de cichoreiteelt, de teeltkennis is er ieder jaar op vooruit gegaan en het jaar 2012 zal ons zeker nieuwe inzichten bijbrengen. Premie voor logistieke efficiëntie Het systeem blijft van toepassing dit jaar. De basisprijs van 53 EUR per ton cichorei wordt met 3 EUR verhoogd wanneer bepaalde voorwaarden door de planter worden nageleefd (mededeling perceellocatie, voorafgaand contact vóór herrooien, aangifte na het rooien, goede plaatsing van de hopen,...). De toepassingsvoorwaarden van dit systeem evenals de precieze modaliteiten om de premie te bekomen staan vermeld in uw contract Leef de verschillende voorwaarden nauwgezet na en bezorg de vereiste documenten binnen de voorgeschreven termijn aan de fabriek. Opkomstproblemen bij bepaalde suikerbietvariëteiten Verschillende planters melden ons dat zij bij sommige suikerbietvariëteiten problemen met de kieming, verlies van kiemplanten, afgestorven bietenplantjes en een zeer duidelijke groeiachterstand constateren. Om al deze problemen te inventariseren, vragen wij u om in de eerste plaats contact op te nemen met uw landbouwkundige dienst en het KBIVB. Het KBIVB zal samen met de landbouwkundige diensten van de fabrieken en de CBB dit dossier van nabij opvolgen. De suikerprijs in de wereld Volgens de cijfers 2011 van Forex Academy Communities en Masterforex-V Exchange Trade Inform varieert de prijs uitgedrukt in dollar per kilo suiker in de verschillende landen als volgt: Land Prijs in Land Prijs in $ per kilo $ per kilo 1 Frankrijk 1,98 13 Denemarken 1,69 2 Zwitserland 1,95 14 Italië 1,68 3 Finland 1,94 15 Wit-Rusland 1,58 4 Japan 1,93 16 Verenigde Staten 1,53 5 Noorwegen 1,89 17 Nederland 1,49 6 Oostenrijk 1,82 18 Canada 1,47 7 Duitsland 1,82 19 Australië 1,45 8 Zweden 1,81 20 Rusland 1,25 9 Gemiddelde EU 1,79 21 Oekraïne 1,23 10 België 1,77 22 Moldavië 1,05 11 Portugal 1,75 23 China 0,96 12 Ierland 1,70 Volgens de tabel is suiker het duurst in Frankrijk, Zwitserland, Finland, Japan en Noorwegen. Suiker is het goedkoopst in China, Moldavië, Oekraïne, Rusland en Australië. De suikerprijs in België is lager dan de gemiddelde EU suikerprijs. Binnen Europa is suiker het goedkoopst in Nederland. 4 06/2012 De Bietplanter

5 koninklijk belgisch instituut tot verbetering van de biet VZW Molenstraat 45, B-3300 Tienen F De suikerbiet en haar teelttechniek pvbc programma voorlichting biet cichorei, in het kader van de praktijkcentra Rubriek opgesteld en medegedeeld onder de verantwoordelijkheid van het KBIVB, J.-P. Vandergeten Directeur KBIVB, met de financiële steun van de Vlaamse overheid. Trage opkomst van de bieten in koude omstandigheden Guy LEGRAND, André WAUTERS, Jean-Pierre VANDERGETEN KBIVB vzw - IRBAB asbl De bietentelers zullen zich nog lang de opkomst en de evolutie van de eerste ontwikkelingsstadia van de bieten in 2012 herinneren, zozeer werden zij geremd en gekenmerkt door de langdurige koude tijdens april. Zoals blijkt uit de klimatologische gegevens KMI - Ukkel 2012 Norm 2011 van 1 tot 30 april (gemiddelde temperaturen en gemiddelde temperatuur 8,4 9,8 14,1 graaddagen Som graaddagen van 1 tot 15 mei gemiddelde temperatuur 12,1 13,6 14,6 Som graaddagen hiernaast, minimum temperaturen in Figuur 1), was het voorjaar in 2012 bijzonder koud en lang, en dit in tegenstelling tot In april 2012 was het zelfs kouder dan het gemiddelde van de laatste twintig jaar. In de voorgaande jaren en vooral in 2011, waren de eventuele onvolkomenheden van het klaarleggen van de grond of het zaaibed (onvoldoende opgedroogde grond, te snel klaarleggen van de grond, heterogene afstelling van de zaaimachines, onaangepaste zaaisnelheid en diepte van de zaai, ) verborgen door de temperaturen gunstig voor een snelle opkomst en ontwikkeling van de jonge bieten. Dit was niet het geval in 2012 waar de minste onvolkomenheid in de zaaiwerkzaamheden direct zichtbaar was tijdens de opkomst. Er werden dikwijls opkomstverschillen waargenomen tussen de rijen van éénzelfde veld, hetgeen vervolgens een echte handicap was voor de onkruidbestrijding van de bieten in verschillende ontwikkelingsstadia. Hetzelfde probleem stelt zich voor het afspuiten van de bieten dat veel later dan in 2011 zal plaatsvinden. Bovendien zijn de meest zwakke kiemplanten op lange termijn gevoeliger geworden voor schade door de klassieke ondergrondse plagen (springstaarten, ) of klimatologische stress (erosie, hagel, ) en dus ook voor de onkruidbestrijding. Deze herhaalde schade heeft geleid tot een necrose van het initiële wortelstelsel met ontwikkeling van nieuwe wortels ter hoogte van de letsels. De meest zwakke bieten hebben hierdoor en mede door de aanhoudende ongunstige omstandigheden, de neiging om te verdwijnen. Men moet ook vermelden dat er in april 2012, naargelang de streek, twee doortochten van nachtvorst geweest zijn (rond 01/04 en rond 17/04). Deze lichte nachtvorst heeft de velden waar de bieten opkwamen in deze periodes, nadelig beïnvloed. In zeldzame gevallen was er in mei een lichte afsnoering ter hooge van het grondoppervlak en hierdoor een verlies van kiemplanten. Sommige rassen (vermeld in de berichten van het KBIVB, op zijn website en in de landbouwpers) werden sterk beïnvloed door deze aanhoudende koude, vooral wanneer ze werden gezaaid rond maart en dus in opkomst waren op het moment van de lichte nachtvorst van midden april. Deze rassen onderscheidden zich reeds tijdens de «cold-tests» uitgevoerd in het laboratorium van het KBIVB. Midden mei en naargelang de situatie, kon men bij sommige planten die een paarse kleur van de kiemlobben vertoonden nog een remming in hun ontwikkeling waarnemen. In sommige velden, werden bij sommige onder hen verliezen van kiemplanten waargenomen. Over het algemeen, heeft de algemene remming van de ontwikkeling van de bieten de voorsprong doen verliezen, die verkregen werd door een 50- zaaidatum (= 50% van de oppervlakte gezaaid) die toch vroeg en vergelijkbaar was met deze in 2011 (28/03 in 2012 en 27/03 in 2011, norm 10 april). Volgens de situtaties weergegeven in figuur 2 kan men beschouwen dat de ontwikkeling van de bieten, midden mei (minstens) een tweetal weken verloren heeft ten opzichte van Het sluiten van de rijen wordt waargenomen na ongeveer 800 tot graaddagen. In 2011 duurde het 2 maand om dit stadium van de bieten te bereiken. Behalve indien er zeer gunstige omstandigheden komen, zal het in 2012 zeker meer tijd kosten om hetzelfde bietenstadium te bereiken. Figuur 1. Evolutie van de minimum dagtemperatuur (onder afdak op 1 m van de grond) te Ukkel tussen 15/03 en 30/04, in 2012 en in 2011 ten opzichte van standaard evolutie (bron KMO). (Verticale as : minimum temperatuur. In het rood : temperatuurstijging. In het blauw : temperatuurtekort) /03 19/03 26/03 02/04 09/04 16/04 23/04 30/04 07/05 Figuur 2. Evolutie van de bladontwikkeling van de biet volgens twee zaaidata in 2012 (volle lijnen) en in 2011 (stippellijnen), volgens de BBCHschaal (verticale as : 10 = kiemlobstadium, 40 = sluiten van de rijen) (bron : proeven KBIVB 2011 & 2012). 14/05 21/05 28/05 04/06 11/ De Bietplanter 06/2012 5

6 ZIEKTEN en PLAGEN van de BIET, vanaf het SLUITEN van de RI Voor meer informatie, raadpleeg de website KBIVB: Technische Gids "Ziekten en Plagen in de Belgische suikerbietenteelt" (cfr > Publicatie Module "Identificatie van Ziekten en Plagen" (cfr Welkompagina) Lijst van de erkende producten (cfr > Publicaties > Ziekten & bestrijding of Plagen & b Bietenvliegen, Pseudomonas, Meeldauw Virale vergelingsziekte, Zwarte bladluizen, Rupsen, Spintmijten, B Juni Juli LEGENDE Belang Rupsen, Nematoden, Aphanomyces, Bruin wortelrot, Verticill Schade (soms lokaal) Tussenkomst Behandeling Doeltreffenheid Bl Blad 1 weinig - Geen - Geen 1 slecht Ko Kop 2 licht P Preventief B Bladbehandeling 2 onvoldoende Wo Wortel 3 matig C Curatief 3 aanvaardbaar 4 belangrijk R Tolerant of 4 goed 5 erg resistent ras 5 perfect? geen informatie Erkende producten (Fytoweb, mei 2012) Actieve stof en handelsproduct om te bestrijden tegen : Bladfungiciden Witz. Cerco Ramu Roest carb carbendazim dife difenoconazol : DIFCOR, GEYSER, TAPIER erkend erkend erkend fendi fenpropidin epox epoxyconazol fenmo fenpropimorf : CORBEL erkend erkend erkend flus flusilazol : CAPITAN erkend erkend erkend proc prochloraz prop propiconazol pyra pyraclostrobin quin quinoxyfen : FORTRESS erkend souf zwavel : COSAVET, KUMULUS, HERMOVIT, erkend MICROSULFO, SPUITZWAVEL 800, THIOVIT JET, SULFOSTAR tetr tetraconazol : BELROSE, EMINENT erkend erkend erkend dife+fendi SPYRALE erkend erkend erkend erkend dife+prop ARMURE erkend erkend erkend erkend fenmo+epox OPUS TEAM erkend erkend erkend erkend flus+carb PUNCH erkend erkend erkend proc+prop BUMPER P erkend erkend pyra+epox RETENGO PLUS erkend erkend erkend erkend Erkende produ Actieve stof en handelsproduc Bladinsecticiden cyf beta cyfluthrin : BULLDOCK cyh lambda cyhalothrin : KARATE ZE NINJA, RAVANE 50, LAMBDA 5 del deltamethrin : SPLENDID, DECI dim dimethoaat : DANADIM PROGR DIMISTAR PROGRESS, DIMIST PERFEKHTION 400, PHOSAN pir pirimicarb : PIRIMOR cyh+pir OKAPI 6 06/2012 De Bietplanter

7 JEN tot BEGIN van de OOGST : BESTRIJDINGSMOGELIJKHEDEN s > Ziekten & bestrijding of Plagen & bestrijding) estrijding) Guy Legrand KBIVB vzw - IRBAB asbl f Kleine gele vlekjes Witziekte, Cercospora, Ramularia, Roest, Alternaria, Phoma, lokkage of Gebrek aan voedingselementen, Andere factoren Augustus September ium, Fusarium, Rhizomanie, Gele necrose, Erwinia Violet wortelrot cten (Fytoweb, mei 2012) t om te bestrijden tegen : Bladluizen Rupsen Bietenvliegen erkend ON, erkend erkend 0 S 2,5, PATRIOT erkend erkend erkend ESS, erkend erkend AR PROGRESS 400, FORTE, ROGOR 40 erkend erkend erkend De Bietplanter 06/2012 7

8 Plagen en ziekten in de biet, vanaf sluiten van de rijen tot begin van de rooi : Interventies in functie van de berichten van de Waarschuwingsdienst van het KBIVB. Elk jaar coördineert het KBIVB een netwerk van waarnemingsvelden in biet en cichorei in de gehele teeltstreek. Door de informatie die elke week verzameld wordt kan de evolutie van deze teelten en eventuele waargenomen fytosanitaire problemen opgevolgd worden. De evolutie van deze fytosanitaire problemen kan bekeken worden op cartografische illustraties op de website van het KBIVB (www.irbab-kbivb.be). Een interventieadvies wordt door het KBIVB opgemaakt wanneer de behandelingsdrempel tegen een plaag of ziekte bereikt wordt, volgens de verschillende situaties (gebruik van niet behandeld zaad, bladziekten, gerechtvaardigde curatieve behandeling, uitzonderlijke situatie, ). Deze adviezen en andere diverse raadgevingen worden gratis en minstens één keer per week per verzonden aan iedereen die hierom vraagt (zich richten tot : Deze berichten worden eveneens gepubliceerd op de website van het Instituut. De waarschuwingsdienst van het KBIVB ontvangt financiële steun van de regionale Ministeries van Landbouw. De belangrijkste plagen en ziekten waargenomen op de bladeren, vanaf het sluiten van de rijen tot het begin van de rooi en waartegen een interventieadvies zou kunnen worden opgemaakt (zie tabellen op vorige pagina s : lijn Waarschuwing : «KBIVB») worden hierna kort omschreven. In aanwezigheid van andere plagen, ziekten of symptomen, kunt u uw landbouwkundige van de suikerfabriek inlichten of rechtstreeks de dienst «Beta Sana» van het KBIVB (Beta Sana = identificatie van fytosanitaire problemen in de bietenteelt) contacteren. Voor meer gedetailleerde informatie over plagen en ziekten in de biet, raadpleeg de Module : «Identificatie van Ziekten en Plagen», de Technische Gids : «Ziekten en Plagen in de Belgische suikerbietenteelt» en de lijst van de erkende producten. Al deze documenten zijn beschikbaar op de website van het KBIVB. Bietenvlieg Witziekte Mineergangen gegraven door de larven (maden, 1 tot 5 mm) in de bladeren. Over het algemeen weinig gevolgen. Bestrijding zelden rendabel na het sluiten van de rijen. Bestrijding te overwegen in geval van zeer hevige aanvallen, in droogteperiode en volgens behandelingsadvies. Vaak vanaf eind juli, zeer frequent. Vereist afwisselend warmte en vochtigheid. Kleine donzige witte vlekken zichtbaar met het vergrootglas bij het begin van infectie. Sommige rassen zijn gevoeliger voor de ziekte. Significante gevolgen voor de wortelopbrengst. Bestrijding te overwegen van zodra de ziekte verschijnt op 15% van de bladeren (7-8 bladeren op 50) en volgens behandelingsadvies. Cercospora Rupsen (verschillende soorten, waaronder vooral de Gamma-uil) Rupsen van verschillende afmetingen (tot 4-5 cm) en meestal groen, soms aanwezig vanaf juni. Over het algemeen weinig gevolgen. Bestrijding zelden rendabel en te overwegen in geval van hevige aanvallen (3 tot 4 rupsen/ plant) en volgens behandelingsadvies. Vaak na midden augustus, frequent. Vereist hoge temperaturen en vochtigheid. Kleine grijsachtige vlekken met paarse rand, verspreid daarna vergroeid. Sommige rassen zijn gevoeliger voor de ziekte. Significante gevolgen voor de suikeropbrengst. Bestrijding te overwegen van zodra de ziekte verschijnt op 5% van de bladeren (2-3 bladeren op 50) en volgens behandelingsadvies. Roest Ramularia Zwarte bladluizen De zwarte bonenluis is, in geringe mate, vector van de vergelingsziekte van de biet. In geval van late hevige aanvallen, kan deze ziekte meetbare opbrengstverliezen veroorzaken. Bestrijding zelden rendabel na het sluiten van de rijen. De kolonies van zwarte bladluizen kunnen sterk aanwezig zijn en in dat geval de planten tijdelijk verzwakken. Deze kolonies worden meestal zeer snel vernietigd door natuurlijke vijanden. Bestrijding te overwegen in geval van zeer hevige aanvallen (50% van de planten met één of meerdere kolonies), in droogteperiode en volgens behandelingsadvies. Laattijdig, frekwent. Vereist koel en vochtige periodes. Kleine bruine oneffenheden die soms alle bladeren overwoekeren. Sommige rassen zijn gevoeliger voor de ziekte. Verschijnt meestal na de andere ziekten. Mogelijke gevolgen voor de suikeropbrengst. Bestrijding te overwegen van zodra de ziekte verschijnt op 15% van de bladeren (7-8 bladeren op 50) en volgens behandelingsadvies. Andere symptomen of schade Vaak na midden augustus, sporadisch. Vereist lage temperaturen en hoge vochtigheid. Kleine bruinachtige vlekken met donkerbruine rand, verspreid daarna vergroeid. Soms significante gevolgen voor de suikeropbrengst. Bestrijding te overwegen van zodra de ziekte verschijnt op 5% van de bladeren (2-3 bladeren op 50) en volgens behandelingsadvies. Voor elke andere schade door plagen of ziekten of voor een niet identificeerbaar symptoom, raadpleeg uw landbouwkundige of de dienst Beta Sana van het KBIVB Bij aanwezigheid van plagen of ziekten die hier niet beschreven zijn is er geen enkele curatieve behandeling met een fytofarmaceutisch product toegelaten. Informatie over de rasgevoeligheid voor de belangrijkste bladziekten (witziekte, cercospora en roest) en over de doeltreffendheid van de meest courrante fungiciden volgens de waargenomen ziekten zullen voorgesteld worden in het volgende nummer van de «Bietplanter». 8 06/2012 De Bietplanter

9 Recordcampagne in Spanje In het noorden van Spanje eindigde de campagne 2011/12 slechts midden februari. Een recordcampagne met 3,172 Mt geleverde bieten, hetzij 5,6 % meer dan vorig jaar. In het zuiden van Spanje, zal de campagne maar starten in juni. Recordopbrengsten worden in het vooruitzicht gesteld. In het totaal bereikte de productie in Noord-Spanje 2011/12 ongeveer ton suiker tegen ton in 2010/11. Zuid-Spanje produceerde ton suiker in 2010/11. Het Spaanse quotum van ton suiker zal dus ruim overschreden worden in 2011/12. Vóór de hervorming van het suikerregime in 2007, bedroeg het Spaanse suikerquotum ton. Als gevolg van de hervorming, zag Spanje af van de helft van zijn productie wat leidde tot de sluiting van vele fabrieken en tot het verlies van talrijke arbeidsplaatsen. Van de 11 suikerfabrieken nog in werking in 2005, blijven er nog slechts 5 over. Over dezelfde periode, daalde het aantal planters van tot De bietenproductie in het centrum van Spanje die 10 % van de nationale productie vertegenwoordigde is volledig verdwenen. Suikerindustrie Er zijn 2 suikerondernemingen in Spanje, de groep Azucarera Ebro en de coöperatie ACOR. De groep Azucarera Ebro beschikt over een quotum van ton suiker. Hij bezit 3 suikerfabrieken in het noorden van het land: Baneza met een verwerkingscapaciteit van ton bieten per dag, de suikerfabriek van Miranda (6.600 t/dag) en de suikerfabriek van Tora (8.800 t/dag). En een fabriek in het zuiden van Spanje, te Jerez de la Frontera, met een capaciteit van ton per dag. Azucarera heeft ook een raffinaderij te Guadalete met een raffinagecapaciteit van ton suiker per jaar. Azucarera Ebro is in het bezit van de Britse agrovoedingsgroep ABF, eveneens eigenaar van de Engelse suikergroep British Sugar. Met een quotum van ton suiker, verzekert de coöperatieve vennootschap ACOR haar productie in één enkele suikerfabriek in het noorden van het land, de suikerfabriek van Olmedo die de grootste suikerfabriek van Spanje is met een verwerkingscapaciteit van ton bieten per dag. ACOR heeft meer dan vennoten-coöperatoren gevestigd in Castilla en León. In 2010, openden ACOR en de Franse suikergroep TEREOS een fabriek voor raffinage van rietsuiker, die gedeelde eigendom is van de twee suikergroepen, op de site van de fabriek van ACOR te Olmedo. Tijdens de campagne 2010/11, raffineerde de raffinaderij van Olmedo ton ruwe suiker. De fabriek wordt bevoorraad door rietsuiker afkomstig van de Tereos fabrieken van het eiland Réunion, van Brazilië maar ook van Mozambique. Behalve de productie van suiker en zijn derivaten (alcohol en pulp), bezit de coöperatie ACOR een fabriek voor productie van biodiesel evenals diverse producten voor dierenvoeding en voor de cosmetische en de farmaceutische industrie. Productie De campagne 2011/12 van de groep Azucarera Ebro (3 fabrieken in het noorden van het land), eindigde op 16 februari jongstleden. De resultaten zijn uitstekend. De gemiddelde bietenopbrengst bereikte 105 t/ha, 14 t/ha meer ten opzichte van 2010/11. De drie fabrieken van de groep verwerkten 2,26 Mt bieten, hetzij 13,2 % meer, aan een gemiddeld suikergehalte van 18,3 % (tegen 17,76 % vorig jaar). Deze resultaten zijn toe te schrijven aan een vroege uitzaai van de bieten, aan een betere gewasbescherming en aan een verbeterde irrigatie. Bepaalde planters uit Castilla zagen hun opbrengsten 120 t/ha bereiken. De suikerproductie van de groep bedroeg ton voor een quotum van ton. Aanvullend op zijn bietsuikerproductie, raffineerde de groep eveneens ton rietsuiker in zijn raffinaderij van Guadelete in het zuiden van het land. Verwacht wordt dat de productie van bietsuiker in het zuiden van het land zal dalen ten opzichte van 2010/11, niet omwille van ongunstige weersomstandigheden maar omdat het areaal vermindert. De planters in het zuiden van het land, die aan één enkele suikerfabriek leveren, ook van de groep Azucarera Ebro, zaaiden ha bieten tegen ha vorig jaar. De oogst zal starten in juni. Men verwacht zich aan een recordopbrengst van 64,9 t/ha. De andere Spaanse suikerproducent, de maatschappij ACOR eindigde, in haar fabriek van Olmedo, haar campagne op 4 januari jongstleden (hetzij een campagne van 87 dagen, tegen 75 dagen een jaar eerder). Ook voor ACOR, zijn de resultaten zeer goed met een verhoging van de oogst, van ton in 2010/11 tot ton in 2011/12, een suikergehalte van 18 % tot 18,31 % en een suikerproductie van ton tegen ton verleden jaar. Consumptie De consumptie van witte suiker per inwoner wordt geraamd op 36,6 kg per jaar in 2010/11. Volgens de cijfers van het Spaanse ministerie van Landbouw, Voedsel en Milieu (MAGRAMA), blijft de suikerconsumptie in de huishoudens op peil. Daarentegen, met de economische crisis, daalde de consumptie buitenshuis (horecasector, ) die nochtans in Spanje erg populair is opnieuw met 1,7 % in 2011 na een gelijkaardige daling het jaar voordien. Voor de jaren in aantocht, zou de consumptie stabiel blijven. De twee Spaanse suikergroepen verkopen elk hun suiker onder hun eigen merknaam. Voor de commercialisatie van suiker in Spanje, heeft de coöperatie ACOR zich geassocieerd met de Franse suikergroep Tereos in de vorm van een NV: Acor & Tereos Iberica. De suiker wordt verkocht onder de merknaam ACOR: bietsuiker geproduceerd te Olmedo, rietsuiker afkomstig van de raffinage-activiteit uit Olmedo en invoer in Spanje van bietsuiker van Tereos. In 2011, werd Acor &Tereos Iberica Met een quotum van ton suiker, verzekert de coöperatieve vennootschap ACOR (8.700 leden) haar productie in één enkele suikerfabriek in het noorden van het land, de suikerfabriek van Olmedo die de grootste suikerfabriek van Spanje is. SA de tweede speler van het Iberische schiereiland door er ton suiker te commercialiseren. Handel De consumptie van suiker in Spanje die op ca 1,7 Mt wordt geschat is veel hoger dan de productie, wat invoer van ruwe suiker en van geraffineerde suiker vereist. Tijdens de 4 laatste jaren, ontwikkelde Spanje zijn raffinage-activiteiten aanzienlijk. Op de 5 suikerfabrieken die bieten verwerken in Spanje, zijn er nu 2 raffinaderijen van rietsuiker die buiten het seizoen opereren en 3 die mede raffineren in het seizoen om de capaciteit optimaal te benutten. Deze maatschappijen hebben een concurrentieel voordeel ten opzichte van de voltijdse raffinaderijen in andere landen omdat hun vaste kosten voor het grootste deel door hun voornaamste activiteit van bietenverwerking gedekt worden. Bijgevolg, steeg de import van ruwe suiker de 4 laatste jaar. Hij bereikte ton in 2010/11 en zou moeten blijven stijgen de komende jaren. Daarentegen verminderde de import van geraffineerde suiker tot ton in 2010/11. Bronnen: USDA gain, FO Licht, CIBE, Spanje voor het behoud van de quota De Spaanse minister van Landbouw, Arias Cañete, beloofde op te komen voor het behoud van de suikerquota tot Volgens de minister, steunen talrijke landen het behoud van de suikerquota tot 2020 en is het dus mogelijk om dit objectief te halen. Deze houding wordt krachtig ondersteund door de landbouwraad van de streek Castilla y León, een streek die 84 % van de in Spanje geproduceerde suiker vertegenwoordigt. Bevoorradingsbalans van de suikermarkt in Spanje (schatting campagne 2011/12) Campagne 2011/12 ton suiker Productie Import van ruwe suiker Import van geraffineerde suiker Totaal bronnen Consumptie Export Totaal aanwendingen Recordsuikeropbrengsten in de EU in 2011/12 Volgens de laatste raming van de CIBE, zal de campagne 2012 leiden tot een recordsuikeropbrengst voor de 27 EU-landen, waarbij de kaap van 12 ton suiker per hectare praktisch wordt bereikt. Recordoogsten werden bereikt in Frankrijk (14 t/ha), in België (13,3 t/ha), in het Verenigd Koninkrijk (13,1 t/ ha), in Duitsland (12,1 t/ha), in de Republiek Tsjechië (11,25 t/ha) en Polen (9,9 t/ ha) evenals in Noord-Spanje, in Oostenrijk, in Slovakije en in Finland. Daarentegen, haalde Zweden 4 % minder dan zijn vorige record van De evolutie sinds 1989/90 in de EU met 27 en de EU met 15 wijst op een verhoging van de opbrengsten. Tussen 1990 en 2005, stegen de opbrengsten gemiddeld met 2 % per jaar. Sinds 2005, versnelde de stijging met 4 % per jaar. Dit wijst op een verbeterde competitiviteit in de bietensector. De voornaamste redenen van deze vooruitgang zijn de verbeterde rassen en landbouwtechnieken. 2009/10 terwijl Denemarken en Nederland een vermindering van hun productie met 0,5 % ten opzichte van hun respectievelijk record van 2009/10 noteerden. Bron: CIBE De Bietplanter 06/2012 9

10 kwaliteit Een certificaat behalen voor de IKKB standaard Steeds meer vragen de kopers van landbouwproducten aan de landbouwers dat zij een certificaat hebben: hetzij op basis van een door het FAVV gevalideerde gids, hetzij op basis van een lastenboek of commerciële standaard (IKKB, GlobalGap, IKM, Meritus,...). De planters van Iscal zijn betrokken bij de IKKB certificering. Hoe kan dit IKKB certificaat behaald worden en wat zijn de praktische implicaties ervan? Certificaten voor plantaardige productie De certificeringsaudit wordt gerealiseerd op basis van een lijst met eisen aan dewelke moet voldaan worden: de checklist. Deze checklist verschilt naargelang van het aantal en van het type van activiteiten op de boerderij. Hoe meer teelten (met of zonder opslag, met of zonder voedselbereiding op de boerderij,...), hoe langer de lijst van de te controleren punten is. Het aantal eisen varieert ook in functie van het certificaat waarvoor gekozen wordt: FAVV sectorgids of commerciële lastenboeken zoals IKKB standaard, GlobalGap,... De mimimale optie voor de teelten is het certificaat voor de door het FAVV gevalideerde sectorgids voor plantaardige productie (G012) die zich beperkt tot de wettelijke voorschriften inzake voedselveiligheid. Het IKKB certificaat heeft een grotere draagwijdte aangezien het behalve de door het FAVV opgelegde eisen van voedselveiligheid, ook bepaalde wettelijke milieueisen evenals bepaalde eisen die specifiek door de kopers van landbouwproducten (fabrikanten, handelaars, veilingen) betreffende traceerbaarheid, technologische kwaliteit, enz. gevraagd worden, opneemt. De GlobalGap certificering is nog uitgebreider. Bieten en IKKB Voor de bietenteelt, beperken de bijkomende IKKB eisen ten opzichte van de FAVV sectorgids zich tot enkele punten waarvan de twee eerste reeds sinds lang in de interprofessionele akkoorden voorkomen: - gebruik van gecertificeerd zaad uit de catalogus van erkende rassen; - verbod om GGO-rassen te telen; - gebruiksverbod van meststoffen op basis van dierlijke eiwitten die niet in overeenstemming met de Europese regelgeving zijn; - verbod om slib van zuiveringsbekkens te gebruiken die niet over een productfiche beschikken. Bij de vier specifieke punten van de bietenteelt komen nog algemene eisen die het IKKB voor alle teelten vraagt met inbegrip van de biet. Kort samengevat, impliceren deze: - meer veiligheid in het fytolokaal en de opslaglokalen; - meer garanties voor input (meststoffen, zaden, ); - meer garanties voor de uitvoering van de werken (gecertificeerde IKKB loonwerker, arbeidsvoorwaarden, ) en voor het transport. De bijkomende regels IKKB voor alle teelten staan in de nevenstaande tabel. Certificering: te moduleren in functie van het bedrijf Ten einde het aantal controlepunten te beperken, bestaat de minimale optie erin een gecombineerd certificaat aan te vragen: certificaat FAVV sectorgids + IKKB certificaat BIETEN. Dit certificaat voldoet aan de koper van bieten die het IKKB aanvraagt. Men kan ook een gecombineerd certificaat voor andere teelten aanvragen. Bijvoorbeeld: FAVV sectorgids + IKKB certificaat Bieten, granen, cichorei. Men kan dus teelten aan het IKKB certificaat toevoegen volgens de mogelijkheden van het bedrijf. Ideaal niettemin is een IKKB certificaat aan te vragen voor het geheel van de teelten van het bedrijf om aan een maximum aantal kopers te beantwoorden en om gecertificeerd te zijn voor gans het bedrijf. Voor graan-, aardappelteelten, gelden ook specifieke IKKB eisen en meer in het bijzonder wanneer de opslag op de boerderij gebeurt (controle van de opslagplaatsen, ziekten en plagen,...). Voor aardappelen en groenten, gelden meer eisen betreffende registratie van de behandelingen. Een meer volledige perceelsfiche wordt gevraagd. Certificering in de praktijk Een eerste stap bestaat erin zelf te controleren op basis van checklisten (FAVV checklist en/of IKKB checklist), wat in overeenstemming is met de activiteiten van het bedrijf (conformiteit van het fytolokaal, materiaal, registraties, facturen, enz.). Deze cheklisten kunnen gedownload worden op de site van VEGAPLAN (www.vegaplan.be). Vervolgens, moet men een certificeringsorganisme contacteren, want alleen een erkend certificeringsorganisme kan de audit van het bedrijf uitvoeren en een certificaat afleveren. Momenteel, zijn 8 certificeringsorganismen erkend voor het IKKB: l B&S Qualicert te Pâturages. Tel: 065/ l CARAH asbl te Ath. Tel: 068/ l Certalent vzw te Heverlee. Tel: 016/ l CKCert vzw te Rumbeke. Tel: 051/ l Comité du Lait te Battice. Tel: 087/ l Integra bvba te Berchem. Tel: 03/ l Procerviq te Loncin. Tel: 04/ l Promag asbl te Marche-en-Famenne. Tel: 084/ l Quality Partner SA te Herstal. Tel: 04/ l SGS Belgium nv te Antwerpen. Tel: 03/ Het kan interessant zijn verscheidene certificeringsorganismen te contacteren om de vraagprijs voor de audit te vergelijken. Daarna wordt een contract ondertekend met het certificeringsorganisme en wordt een afspraak vastgelegd voor de eerste audit. Deze moet uitgevoerd worden binnen de 9 maanden volgend op de aanvraagdatum. Als het bedrijf voldoet aan de eisen van de sectorgids of van het IKKB, wordt een certificaat voor een geldigheidsduur van 3 jaar afgeleverd. Als aan bepaalde eisen niet voldaan wordt, beschikt men over maximaal 3 maanden om verbeteringen aan te brengen. FAVV bonus voor gecertificeerde bedrijven Elk jaar tegen de maand mei, stuurt het FAVV de factuur met betrekking tot de FAVV-bijdrage (190,16 e per landbouwbedrijf in 2012). De gecertificeerde bedrijven hebben recht op een bonus: zij betalen een verminderde bonus (47,54 e in plaats van 190,16 e in 2012). Opgelet, deze vermindering is onderworpen aan bepaalde voorwaarden: Bijkomende regels IKKB voor alle teelten Niveau Fytolokaal Beschermkledij: spuitkledij, handschoenen, ademhalingbescherming, 1 buiten fytolokaal Ordelijke stapeling 2 Emmer met absorberend materiaal, borstel, handborsteltje en vuilblik 2 Brandveilig 2 Planken uit niet-absorberend materiaal 2 Oogdouche of stromend water in de buurt van fytolokaal 2 Opslag meststoffen Meststoffen in oorspronkelijke verpakking 2 Vaste kunstmest in bulk: op verharde ondergrond 2 Geconcentreerde vloeibare kunstmest: lekvrije tank voorzien van 2 opvangbak. Tank beschermd tegen accidentele opening Machines, apparatuur, die in contact komen met het product Geen lekkage van olie en/of mazout 2 Bedrijfsleider, personeel Kennis inzake toepassing bestrijdingsmiddelen 1 Bestrijdingsmiddelen: ongevallenprocedure 2 Loonwerker Loonwerker aangesloten bij Vegaplan.be. Indien niet: landbouwer 2 gaat na of uitgevoerde werken voldoen aan de IKKB voorschriften Registratie Identificatie productielocatie, opslag, en bewerkingsruimte 1 Jaarlijks invullen en bijhouden checklisten 1 - het bedrijf moet gecertificeerd geweest zijn vóór 31 december 2011 om te kunnen genieten van de vermindering in 2012; - het bedrijf moet gecertificeerd zijn voor ALLE activiteiten van het bedrijf. Ter herinnering, de IKKB standaard betreft alleen de plantaardige productie. Als er aan veehouderij wordt gedaan op de boerderij, zal het IKKB certificaat alleen geen recht geven op de bonus. Om na te gaan welke activiteiten van uw bedrijf bij het FAVV geregistreerd zijn, kunt u contact opnemen met de Provinciale Controle-Eenheid van het FAVV om de registratie van uw activiteiten in de databank BLOOD te verifiëren en aan te passen indien nodig. De contactgegevens van de PCE zijn de volgende: Provincie Vlaams-Brabant: tel 016/ , Provincie Limburg: tel 011/ , Provincie Antwerpen: tel 03/ , Provincie Oost-Vlaanderen: tel 09/ , Provincie West-Vlaanderen: tel 050/ , Betreffende de dierlijke productie, bestaat een door het FAVV gevalideerde sectorgids, de gids G037. De checklist van de sectorgids voor primaire dierlijke productie (G037) vindt men op de site van CODI- PLAN (www.codiplan.be). In de komende maanden, zouden de zaken moeten vereenvoudigen gezien een unieke sectorgids voor gans het bedrijf (G040) die de 2 actuele gidsen combineert (plantaardige en dierlijke productie), door het FAVV zal worden goedgekeurd. Men moet eraan herinneren dat het FAVV enkel een bonus toekent op basis van een sectorgids (gevalideerd door het FAVV) en niet op basis van een commerciële gids (IKM, Certus, Meritus). Men moet dus ook steeds aan de certificeringsorganismen een door het FAVV goedgekeurd certificaat voor de sectorgids en een certificaat voor het commercieel lastenboek aanvragen. Ingeval van de (volledige) IKKB standaard, gaat het om een loutere formaliteit aangezien de eisen van de door het FAVV goedgekeurde sectorgids voor plantaardige productie er integraal zijn opgenomen. Een ander voordeel van het IKKB is dat het ook grotendeels de eisen inzake de door de gewesten gecontroleerde conditionaliteit overneemt. Om uw informatie aan te vullen, raadpleeg de website van Vegaplan: www. vegaplan.be. Vegaplan is de administratieve beheerder van de sectorgids plantaardige productie en van de IKKB standaard. Men vindt er niet alleen de checklisten maar ook een zeer volledige gids van de producent die alle nodige informatie en de in het kader van het IKKB in te vullen documenten omvat. Geen toegang tot het internet...? In dit artikel wordt veelvuldig verwezen naar websites maar al de formulieren of documenten waarvan sprake kunnen ofwel opgevraagd worden bij het FAVV (tel:02/ ), ofwel bij VEGAPLAN (tel: 02/ ) /2012 De Bietplanter

11 Meest voorkomende problemen tijdens de IKKB-audits Een enquête die Vegaplan in 2011 uitvoerde bij de auditoren van de IKKB Standaard vestigde de aandacht op de items van de controlelijst die het minst opgevolgd worden. Wanneer bepaalde punten van de controlelijst niet nageleefd worden, kan de certificering geweigerd of opgeschort worden in afwachting dat de auditor het bewijs krijgt dat de tekortkomingen of fouten wel degelijk werden rechtgezet. De non-conformiteiten die tijdens de controle ten opzichte van de checklist worden vastgesteld kunnen tijdens de daaropvolgende weken worden verbeterd hetzij via het opsturen van bewijzen per briefwisseling, fax,... hetzij via een nieuwe controle om te verifiëren dat de problemen wel degelijk werden opgelost. Voor welk certificaat men ook kiest, niet alle punten van de controlelijst zijn even belangrijk, wat een zekere soepelheid toelaat. In het geval van het IKKB, zijn er verschillende niveaus van belang: De punten van niveau 1. Het betreft punten waar je niet omheen kunt. Aan 100 % van de deze punten moet verplicht voldaan worden om het certificaat te bekomen. Het is typisch het geval voor de punten die door de wetgeving zijn opgelegd (voedsel-, milieuveiligheid,...). Aan de punten van niveau 2 moet voor 70 % voldaan worden. Als aan meer dan 30 % van de punten van niveau 2 niet voldaan is, wordt het certificaat niet afgeleverd. In de tabel hieronder vindt u de meest voorkomende problemen tijdens een eerste controle. Deze worden gerangschikt in dalende volgorde: van het meest voorkomend tot het minst voorkomend. In het rood in de tabel, zijn de punten van niveau 1 aan dewelke verplicht moet voldaan worden om het IKKB-certificaat te bekomen. Niet gecertificeerde IKKB-loonwerker Voor het IKKB, als bepaalde werkzaamheden door een loonwerker worden uitgevoerd, moet deze gecertificeerd zijn voor het IKKB van loonwerkers. Zijn IKKB-certificaatnummer moet dit staven. De lijst van gecertificeerde loonwerkers kan geraadpleegd worden op of telefonisch bij Vegaplan op 02/ Het transport van granen, van oliehoudende zaden en eiwithoudende gewassen naar een GMP onderneming mag alleen door een gecertificeerde IKKB-landbouwer, of door een gecertificeerde IKKB-loonwerker of door een gecertificeerde GMPtransporteur gebeuren. Te bewaren etiket van zaadpartijen Dit betreft de teelten van granen, oliehoudende zaden en eitwithoudende gewassen. Als gecertificeerd zaad wordt gebruikt, moet een etiket per zaadpartij bewaard worden. Niet tegen brand beschermd fytolokaal In het kader van het IKKB, moet het fytolokaal (of kast) uit brandwerend materiaal bestaan. De elektrische leidingen moeten in goede staat zijn en de materialen brandwerend: isolatie, gyproc,... Eventueel mag brandwerende verf worden gebruikt. Een ander probleem dat vaak voorkomt in het fytolokaal betreft de rekken. De legplanken van de rekken moeten in niet absorberend materiaal zijn (metaal, plastic of geplastificeerd hout of vernis). Glasbreuk Glasbreuk vormt een gevaar voor de gezondheid. Bij glasbreuk van een lamp of van glas (raam, lamp, acheruitkijkspiegels), kan het zijn dat de scherven in het product terechtkomen. Daarom moeten de auditoren meer in het bijzonder oog hebben voor lampen en ramen van opslaglokalen. Vervallen fytoproducten De vervallen of niet meer erkende fytoproducten of waarvan het etiket onbestaande is moeten apart opgeslagen worden in het fytolokaal met aanduiding vervallen. De wetgeving is erg strikt in dit opzicht. Vervallen pesticiden en lege verpakkingen moeten aan Phytofar Recover terugbezorgd worden (gratis ophaling elk onpaar jaar). Het attest van terugname door Phytofar en/ of de stempel aangebracht op de lijst van de door het ophalingsbedrijf teruggenomen producten zijn documenten die moeten bewaard worden omdat zij het bewijs van hun ophaling door Phytofar Recover uitmaken. De vervallen producten mogen niet langer dan 2 jaar in het fytolokaal of kast worden bewaard. De lijst van erkende producten in België kan men raadplegen op de site htt://www.fytoweb.fgov.be Gebruikte spuitkledij Beschermkledij die voor spuiten gebruikt wordt (laarzen, overalls, ) moet buiten het fytolokaal bewaard worden. Gebruikte handschoenen moeten bestand zijn tegen chemische producten (neopreen- of nitrilhandschoenen). Beschermmaskers of filters tegen producten of stof moeten in een doos bewaard worden. Ongevallenprocedure In geval van een ongeval is het nuttig om over een procedure te beschikken met minstens de noodnummers van brandweer, dokters, spoedgevallen,... nabij de telefoon of in het fytolokaal. Onvolledige perceelsfiche of onvoldoende registratie De registratie van gebruikte pesticiden en biociden is wettelijk verplicht. Formaat en medium van de registraties wordt aan de keuze van de landbouwer overgelaten: spuit- of veldboekjes, teelt/perceelsfiche,... De gegevens die minstens moeten geregistreerd worden zijn: - handelsnaam van het gebruikte product; - toepassingsdatum; - behandelde teelt; - lokalisatie van de behandelde teelt (perceelnummer); - gebruikte dosis per ha; - zaai- en oogstdatum. Voor bepaalde teelten zoals groenten, aardappelen, enz., vraagt het IKKB bijkomende registraties (gebruik van meststoffen,...). Ook moet men aankoop- en verkoopbonnen en -facturen (per type product: meststof-fyto-zaad-overige) goed klasseren zodat in geval van een ernstig probleem men gemakkelijk de bron kan terugvinden. Voor het IKKB, moet de landbouwer eveneens jaarlijks de controlelijst van de IKKB standaard aanvullen en bewaren. Gekeurde spuittoestellen Lijst van de meest voorkomende non-conformiteiten in 2011 Belangenniveau 1 Niet gecertificeerde IKKB-bedrijfsleider 2 2 Etiket van ontbrekende gecertificeerde zaadpartijen (voor granen, oliehoudende 2 zaden en eiwithoudende gewassen) 3 Niet tegen brand beschermd fytolokaal 2 4 Geen procedure tegen ongevallen 5 Vervallen fytoproducten: geen etiket «vervallen», geen attest Phytofar 1 6 Beschermkledij/ masker, niet buiten fytolokaal 1 Vervallen filter 7 Fytolokaal: rekken niet in absorberend materiaal 2 8 Perceelsfiche of onvoldoende registratie: ontbreken zaaidatum, oogstdatum, 1 pesticiden, 9 Glasbreuk/achteruitkijkspiegel 1 10 Spuittoestel: geen controle attest, geen melding voor nieuw spuittoestel 1 Bronnen: VEGAPLAN Alle spuittoestellen moeten gecontroleerd zijn volgens de wettelijke bepalingen. Elke eigenaar van een spuittoestel dient om de drie jaar een verplichte keuring van ieder aan keuring onderworpen spuittoestel uit te voeren en dit op de datum, tijd en plaats van de oproeping, zelfs als het materieel pas verworven werd (nieuw of tweedehands). Indien hij niet opgeroepen wordt dient hij dit binnen de maand voor het einde van de normale geldigheidstermijn te melden aan de keuringsdienst. Alle spuittoestellen moeten goedgekeurd worden door het departement Mechanisatie, Arbeid, Gebouwen, Dierenwelzijn en Milieubeveiliging van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) van Gent (tel : 09/ ). Alleen met gunstig gevolg gekeurde spuittoestellen mogen worden gebruikt in de periode die vermeld is op de door de controledienst aangebrachte zelfklever. De landbouwer moet de verkoop van een spuittoestel melden aan de controledienst. De Bietplanter 06/

12 veurne Herbestemming van de site van de suikerfabriek Op de site van de voormalige suikerfabriek zal een volledig nieuwe stadswijk komen met een woonzone, een bedrijventerrein en een natuurpark. Het terrein (46 ha) zou in drie stukken worden verdeeld: 1/3 woongebied, 1/3 bedrijventerrein en 1/3 natuurgebied. Eind 2005 kondigde Iscal Sugar de sluiting aan van de suikerfabriek van Veurne. Op voorstel van het stadsbestuur van Veurne en de provincie West-Vlaanderen, werd in 2007 de West-Vlaamse Intercommunale WVI, eigenaar van het 46 hectare grote terrein. De gebouwen van de voormalige suikerfabriek zijn op de dag van vandaag allemaal verdwenen. Er resten enkel nog verharde ondergronden (± 10 ha). Ten zuiden ervan treffen we een grote waterzuiveringszone aan. Deze bestaat uit een aantal slib/waterbekkens die het productiewater zuiverden. Een lang afbakeningsproces Het afbakeningsproces is gestart in oktober Het was een intensief traject van visievorming waarbij uitspraken gedaan werden over de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van het kleinstedelijk gebied, over de ligging van de afbakeningslijn, over de acties voor het stedelijk gebiedbeleid en over de verdere samenwerking met de lokale overheden. Bovendien werd een planmer en een Ruimtelijk Veiligheidsrapport opgemaakt, een procedure die eveneens 18 maanden in beslag heeft genomen. Op 24 november 2011 werd het ontwerp van provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan Afbakening kleinstedelijk gebied Veurne voorlopig vastgesteld door de provincieraad. De deputatie heeft over dit plan een openbaar onderzoek georganiseerd vanaf januari 2012 tot maart De volledige plannen waren te consulteren op de website ruimtelijkeordening. De adviezen, bezwaren en suggesties, ingediend tijdens het openbaar onderzoek, worden nu behandeld door de provinciale commissie voor ruimtelijke ordening (PROCORO). Het is dan terug aan de provincieraad om op basis van het advies van de PROCORO en de adviezen en bezwaren de plannen al dan niet bij te sturen en definitief vast te stellen. Daarna worden de plannen aan de bevoegde minister overgemaakt ter goedkeuring. Voor de uitvoering van het actieprogramma van het afbakeningsproces van het kleinstedelijk gebied Veurne zullen nog gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen opgemaakt worden voor de nieuwe stedelijke woonomgeving, voor het woonreservegebied, voor de uitbreiding van de begraafplaats en voor het voorzien van ruimte voor de stedelijk technische dienst en de brandweer nabij het huidige sportpark. Het masterplan Over de concrete invulling maakte het studiebureau Omgeving, in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, een masterplan op. Het terrein heeft heel wat troeven om uit te groeien tot een zeer aantrekkelijke woonomgeving, door de De suikerfabriek van Veurne werd in de jaren 20 opgestart. nabijheid van park, water, de binnenstad en het station. Het ontwerp houdt rekening met het verleden van de site en het kenmerkend landschappelijk patroon van dijken en bekkens, met graslanden en rietkragen. De natuurlijke rijkdom van de bekkens vormt het groene hart van het nieuwe stadsdeel. Samen met een recreatief parkgebied wordt dit het uithangbord en één van de belangrijkste troeven voor de nieuwe woon- en werkomgeving. De bekkens kunnen ook optreden als buffer bij overvloedige regenval. De nieuwe bedrijven op de site worden ingeplant in ditzelfde landschappelijk patroon. Door slim om te gaan met het reliëf wordt de visuele impact van de gebouwen verkleind. De nieuwe woningen komen in het noordwesten van het projectgebied, dicht bij het station, de Vaarstraat en de Rodestraat. Bij het woongebied aansluitend komt een centrale fiets- en wandelas, tussen de binnenstad en de evenementenhal. Deze as, aangevuld met een netwerk van fiets- en wandelverbindingen, moet zorgen voor een goede bereikbaarheid. In de eerste planperiode tot 2017 worden er 5 ha nieuwe woonzones ingeplant op de site. Na deze planperiode is er nog altijd ruimte, voor 10 ha nieuwe woningen. Samen betekenen dit 15 ha extra woonzone en ongeveer 400 nieuwe woningen. 15 ha nieuwe industriezone is goed voor een extra tewerkstelling van ongeveer 300 mensen en 15 ha recreatie en parkgebied dat toegankelijk zal zijn. Bovendien komt er een fietsverbinding tussen het stadscentrum over de site van de suikerfabriek naar de evenementenhall en de industriezone. Het volledige project zou afgewerkt zijn tegen Bron: Foto van het gebied op de site van de suikerfabriek. Dit deel van het gebied blijft natuurgebied. nieuws uit de firma s SESVANDERHAVE: Nieuw team in de UK SESVanderHave heeft het team voor haar pas opgerichte filiaal in de UK bekendgemaakt: Ian Munnery werd benoemd tot General Manager, Richard Robinson tot Trials and Research Manager en Colin Fines tot Trials Officer. SESVanderHave lanceerde SESVanderHave UK Limited begin 2012 ter versterking van haar marketing- en onderzoeksactiviteiten in het Verenigd Koninkrijk. De beslissing om de vertegenwoordigingsovereenkomst met Elsoms Seeds stop te zetten ligt volledig in de lijn van de globale filosofie van SESVanderHave. Het bedrijf streeft namelijk naar meer rechtstreekse samenwerking met de telers en met de onderzoeks- en verkoopsorganisaties. Gedurende de voorbije vier jaar was Ian Munnery verantwoordelijk voor de suikerbietactiviteiten bij Elsoms Seeds. Mede dankzij hem werd SESVanderHave UK-marktleider met suikerbietrassen als Bullfinch, Cayman en Lipizzan. De nieuwe rassen van SESVanderHave zijn veelbelovend. Tijdens de komende jaren hoop ik, samen met een sterk UK-team, nieuwe suikerbietlijnen te kunnen voorstellen aan de UK suikerbiettelers, benadrukte Ian Munnery. Richard Robinson kan buigen op meer dan 30 jaar praktijkervaring. Richard zetelt in de groep Ziekten & Plagen van het Internationaal Instituut voor Bietenonderzoek (IIRB). SESVanderHave UK Limited is gevestigd in Wellingore (Lincolnshire). Het nieuwe team zal intensief proeven uitvoeren in alle bietenzones van het land. SESVanderHave is daarmee vastbesloten de UK-suikerbiettelers nog beter te dienen op een nog efficiëntere manier, zoals dat van de internationale marktleider in de suikerbietzaadsector kan worden verwacht. Landbouwkrediet: winst van 55,5 miljoen euro In schril contrast met de moeilijkheden op de financiële markten boekte de Groep Landbouwkrediet in ,5 miljoen euro winst en verstrekte hij voor meer dan 2 miljard euro aan kredieten. De klantendeposito s en het aantal klanten namen bij alle entiteiten van de Groep toe. De kaap van coöperatoren is intussen overschreden: vandaag telt de Groep meer dan coöperatoren. De Algemene Vergaderingen van de NV Landbouwkrediet, de CVBA Lanbokas en de SCRL Agricaisse hebben beslist om voor de negende keer op rij 5% dividend uit te keren. Op die manier wil Landbouwkrediet de duurzame relatie met zijn coöperatoren in de verf zetten. Het dividend werd in de eerste helft van mei uitgekeerd op de rekening van de coöperatoren. Dividenden van erkende coöperatieve vennootschappen zijn vrijgesteld van roerende voorheffing tot 180 euro. Ook de naambekendheid van Landbouwkrediet blijft toenemen. Steeds meer wordt de Groep Landbouwkrediet aangezien als een meer dan waardig alternatief voor de grootbanken. De Bietplanter MAANDBLAD VAN DE CONFEDERATIE VAN DE BELGISCHE BIETENPLANTERS vzw CBB Anspachlaan 111 Bus Brussel T F Hoofdartikel door Philippe Bedoret, voorzitter van de CBB Stichter: R. BRUYÈRE Verantwoordelijke uitgever: Victor SNEESSENS, Voorzitter CBB Directeur van de publicatie: V. VERCAMMEN Uitgave en publiciteit Bernadette Bické / Martine Moyart Verantwoordelijke voor de suikerbiettechniek: KBIVB Tienen Druk: Corelio Printing UITNODIGING Rondgang akkerbouwproefvelden: wintergranen, suikerbieten, cichorei en aardappelen dinsdag 29 mei 2012 om 13u en/of 19u. PIBO-Campus, Sint-Truidersteenweg 323, Tongeren Samenkomst en vertrek op de parking van de PIBO-Campus om 13u en/of 19u stipt. Twee identieke sessies s namiddags en s avonds Programma Verwelkoming, Dieter Cauffman, coördinator vzw PIBO-Campus Volgende proeven worden besproken: - Rassen en teelttechniek wintertarwe: Dieter Cauffman, onderzoeker / coördinator vzw PIBO- Campus - Rassen en fungiciden in wintergerst: Jos Fagard, teeltoverste gangbare landbouw PIBO - Rassen en teelttechniek suikerbieten: André Wauters, projectleider rassen, gewasbescherming KBIVB PVBC - Rassen, onkruidbestrijding en teelttechniek cichorei: Erwin Boonen, hoofd Landbouwkundige Dienst Orafti - Jos Piffet, Landbouwkundige Dienst Orafti - Vastkokende rassen en teelttechniek aardappelen: Morgan Carlens, medewerker vzw PIBO- Campus - De teelt en mogelijkheden van vezelhennep: Koen Vrancken, onderzoeker vzw PIBO-Campus Deze rondgang is een organisatie van de v.z.w. PIBO-Campus en het Provinciaal Instituut voor Biotechnisch Onderwijs, i.s.m. het Landbouwcentrum Granen; het landbouwcentrum Aardappelen; het landbouwcentrum Suikerbieten-Cichorei; het Bieteninstituut Tienen; de Suikerindustrie Orafti; de Vlaamse overheid Duurzame Landbouwontwikkeling; de Bodemkundige Dienst van België en de Provincie Limburg kenniscentrum land- en tuinbouw, Agrivisie /2012 De Bietplanter IN DIT NUMMER p. 2: Actueel p. 3, 4, 5, 6, 11: Verslaggeving CBB-congres Bergen p. 12,14: Bedrijfsnieuws p. 13: Coco Vlaanderen p. 14: Contractvoorwaarden Orafti p. 15: Verbond Vlaams-Haspengouw DECEMBER 2008 nr ste jaargang

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU EU suikermarkt Uitzaai 008 Vooruitblik 009 Jan Willem van Roessel Resultaten na jaar Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling Suikermarktordening Forse reorganisatie suikersector in EU 6 Mln

Nadere informatie

CONFEDERATIE VAN DE BELGISCHE BIETENPLANTERS

CONFEDERATIE VAN DE BELGISCHE BIETENPLANTERS CONFEDERATIE VAN DE BELGISCHE BIETENPLANTERS BELGISCHE BIETENORGANISATIE Voorzitter : Mathieu Vrancken Ondervoorzitters : Philippe Bedoret Jean-Pierre Esquenet Hendrik Vandamme CoCo Haspengouw Voorzitter:

Nadere informatie

Europese Commissie wil einde van suikerquota op 30.09.2015

Europese Commissie wil einde van suikerquota op 30.09.2015 Europese Commissie wil einde van suikerquota op 30.09.2015 Waarom de CBB pleit voor de verlenging van een doeltreffend en voor de EU budgettair neutraal systeem tot minstens 2020 Valerie Vercammen, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

vergadering C90 LAN5 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid

vergadering C90 LAN5 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid vergadering C90 LAN5 zittingsjaar 2009-2010 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid van 20 januari 2010 2 Commissievergadering nr. C90 LAN5 (2009-2010) 20

Nadere informatie

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw Vergelijking van de efficiëntie van fungiciden tegen valse meeldauw in groene erwt - eigen onderzoek 1 Efficiëntie van middelen tegen valse

Nadere informatie

WAARNEMINGS- EN WAARSCHUWINGSSYSTEMEN

WAARNEMINGS- EN WAARSCHUWINGSSYSTEMEN WAARNEMINGS- EN WAARSCHUWINGSSYSTEMEN Els Lapage Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling KVIV-studiedag, 24 april 2014 Inhoud Wat? Financiering en uitvoerders Waarnemingen

Nadere informatie

Het Vegaplan systeem. Kenmerken- Troeven Ambities

Het Vegaplan systeem. Kenmerken- Troeven Ambities Het Vegaplan systeem Kenmerken- Troeven Ambities Het Vegaplan systeem Vegaplan vzw Samenstelling Opdrachten Lastenboeken Sectorgids Vegaplan Standaarden Kenmerken Troeven Ambities 2 Vegaplan vzw Opgericht

Nadere informatie

De suikerbiet en haar teelttechniek

De suikerbiet en haar teelttechniek KONINKLIJK BELGISCH INSTITUUT TOT VERBETERING VAN DE BIET VZW Molenstraat 45, B3300 Tienen F. 32 16 820468 info@kbivb.be www.irbabkbivb.be De suikerbiet en haar teelttechniek PVBC PROGRAMMA VOORLICHTING

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

Wat kan men meer bepaald voor aanhangwagens afleiden uit die definitie?

Wat kan men meer bepaald voor aanhangwagens afleiden uit die definitie? DE PROBLEMATIEK VAN DE AANHANGWAGENS De eerste Europese richtlijn betreffende verplichte verzekering van de burgerlijke aansprakelijkheid voor motorrijtuigen 1 bepaalt dat alle Lidstaten de nodige maatregelen

Nadere informatie

INDUSTRIELE CICHOREI

INDUSTRIELE CICHOREI 23/05/2002 COMITE VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE NATIONALE RASSENCATALOGUS VOOR LANDBOUWGEWASSEN Criteria voor het onderzoek van rassen met het oog op hun toelating tot de catalogus INDUSTRIELE CICHOREI

Nadere informatie

Impact van de Russische boycot op de prijzen en de uitvoer van bepaalde landbouwproducten

Impact van de Russische boycot op de prijzen en de uitvoer van bepaalde landbouwproducten Impact van de Russische boycot op de prijzen en de uitvoer van bepaalde landbouwproducten FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Algemene Directie Economische Analyses en Internationale Economie

Nadere informatie

GEBRUIKSHANDLEIDING VAN DE GECOMBINEERDE ELEKTRONISCHE CHECKLIST VAN DE VEGAPLAN STANDAARD

GEBRUIKSHANDLEIDING VAN DE GECOMBINEERDE ELEKTRONISCHE CHECKLIST VAN DE VEGAPLAN STANDAARD GEBRUIKSHANDLEIDING VAN DE GECOMBINEERDE ELEKTRONISCHE CHECKLIST VAN DE VEGAPLAN STANDAARD Versie 1.4 17.07.2014 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Hoe de elektronische checklist ingeven?... 3 2.1. Voorblad Vegaplan...

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N Handelspraktijken Voorv. Prod. A03 Brussel, 23.09.2008 MH/AB/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT TOT OMZETTING VAN DE RICHTLIJN 2007/45/EG

Nadere informatie

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN L 343/2 Publicatieblad van de Europese Unie 19.12.2013 II (Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN VERORDENING (EU) Nr. 1360/2013 VAN DE RAAD van 2 december 2013 tot vaststelling van de bedragen van

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N EUROPA - ADR A2 Brussel, 26 mei 2011 MH/SL/AS A D V I E S over DE RAADPLEGING VAN DE EUROPESE COMMISSIE OVER HET GEBRUIK VAN ALTERNATIEVE GESCHILLENBESLECHTING

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT. Brussel, 7 juni 2010 (OR. en) 2009/0138 (COD) PE-CONS 23/10 AGRI 209 POSEICAN 7 POSEIDOM 7 POSEIMA 7 CODEC 506

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT. Brussel, 7 juni 2010 (OR. en) 2009/0138 (COD) PE-CONS 23/10 AGRI 209 POSEICAN 7 POSEIDOM 7 POSEIMA 7 CODEC 506 EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 7 juni 2010 (OR. en) 2009/0138 (COD) PE-CONS 23/10 AGRI 209 POSEICAN 7 POSEIDOM 7 POSEIMA 7 CODEC 506 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft:

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december.

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december. JAARVERSLAG 2014 1. Plenaire vergaderingen In 2014 kwam de Psychologencommissie vier maal bijeen in een plenaire zitting, met respect voor de per KB bepaalde vereisten in termen van taalgroep- en sectorvertegenwoordiging

Nadere informatie

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei. Hoe stel ik de juiste diagnose?

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei. Hoe stel ik de juiste diagnose? Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei Hoe stel ik de juiste diagnose? Elma Raaijmakers, Bram Hanse, Peter Wilting, Ellen van Oorschot en Marco Bom Bergen op Zoom, 15 oktober 2015 Workshop Korte

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Het begint met ons. www.kws.com

Het begint met ons. www.kws.com www.kws.com KWS Benelux BV Einsteinstraat 33 3281 NJ Numansdorp tel.: 0186-657506 fax: 0186-657507 E-mail J. Buis@kws.de www.kws.com Het begint met ons. Inleiding Inhoudsopgave Bladgezondheid is een belangrijk

Nadere informatie

Europese oogstramingen 2013 Appel en Peer

Europese oogstramingen 2013 Appel en Peer Europese oogstramingen 2013 Appel en Peer Prognosfruit 2013 Praag (Tsjechië) Filip Debersaques BFO Belgische Fruittelers Organisatie vzw OFB Organisation Fruitière Belge asbl inhoud Prognosfruit congres

Nadere informatie

Perscommuniqué van het Federaal Planbureau

Perscommuniqué van het Federaal Planbureau Brussel, 01/06/2006 Meer informatie Michel aintrain Tel.: 02/507.74.57 ms@plan.be Kunstlaan 47-49 1000 Brussel Tel: +32 2 507.73.11 Fax: +32 2 507.73.73 E-mail: contact@plan.be http://www.plan.be... Het

Nadere informatie

1 SUIKERBELEID IN DE EU

1 SUIKERBELEID IN DE EU FOCUS SUIKERBIETEN Rentabiliteits- en kostprijsanalyse op basis van het Landbouwmonitoringsnetwerk 2015 INHOUD 1. EU-beleid 2. Marktsituatie globaal 3. Suikerproductie in België 4. Resultatenrekening voor

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei Hoe stel ik de juiste diagnose? Elma Raaijmakers, Peter Wilting, Ellen van Oorschot, Bram Hanse en Marco Bom Rolde, 2 september 2014 Workshop Korte uitleg:

Nadere informatie

Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe biologische teelt

Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe biologische teelt Interprovinciaal Proefcentrum voor de Biologische Teelt (P.C.B.T.) v.z.w. Ieperseweg 87 8800 RUMBEKE Tel. : 051/26 14 00, Fax. : 051/24 00 20 Verslag BT03ZTA_RAS01 Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266 15 (1965) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1994 Nr. 266 A. TITEL Verdrag tot instelling van één Raad en één Commissie welke de Europese Gemeenschappen gemeen hebben, met

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen

Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen Hotels en gelijkgestelde inrichtingen HET AANBOD IN 2006 Aantal inrichtingen Gemiddelde grootte Dagcapaciteit Bezettingsgraden 2006 1.900 64 121.662 34,8% Januari

Nadere informatie

Handboek snijmaïs. 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs...

Handboek snijmaïs. 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs... 1 Inleiding 1.1 Herkomst en introductie maïs... 7 1.2 Arealen... 7 1.3 Rasontwikkelingen... 8 1.4 Gebruiksvormen van maïs... 10 6 1 Inleiding Na gras is snijmaïs het belangrijkste gewas voor de melkveehouderij.

Nadere informatie

LG-BROCHURE voor voederbieten

LG-BROCHURE voor voederbieten LG-BROCHURE voor voederbieten 2017 Voederbieten, enkel voordelen: 120-130 ton opbrengst per ha 18-20 ton drogestofopbrengst per ha 1100 VEM per kg drogestof 2 VOEDERBIETEN Inleiding Voederbieten: de smakelijkste

Nadere informatie

A. WAUTERS, G. LEGRAND, M. TITS. Koninklijk Belgisch Instituut tot Verbetering van de Biet (KBIVB/IRBAB) Tienen, België

A. WAUTERS, G. LEGRAND, M. TITS. Koninklijk Belgisch Instituut tot Verbetering van de Biet (KBIVB/IRBAB) Tienen, België Rhizomanie herkennen in het veld A. WAUTERS, G. LEGRAND, M. TITS Koninklijk Belgisch Instituut tot Verbetering van de Biet (KBIVB/IRBAB) Tienen, België Publicatie uitgevoerd in het kader van het Landbouwcentrum

Nadere informatie

Bijkomende informatie:

Bijkomende informatie: Vlaamse overheid Koning Albert II-laan 35 bus 40 1030 BRUSSEL T 02 552 77 05 F 02 552 77 01 www.vlaanderen.be beheerscomité dierlijke producten 17 maart 2016 //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Verbetering rendement suikerbietenteelt

Verbetering rendement suikerbietenteelt IRS Postbus 3 600 AA Bergen op Zoom www.irs.nl / hanse@irs.nl Op naar 3 x Verbetering rendement suikerbietenteelt Bram Hanse jaar suiker kostprijs 0 ton/ha /ton biet Ligging van deelnemende bedrijfsparen

Nadere informatie

maandblad van de confederatie van de belgische bietenplanters vzw CBB Anspachlaan 111 Bus 10 1000 Brussel T. 02 513 68 98 F. 02 512 19 88 P 806265

maandblad van de confederatie van de belgische bietenplanters vzw CBB Anspachlaan 111 Bus 10 1000 Brussel T. 02 513 68 98 F. 02 512 19 88 P 806265 De Bietplanter maandblad van de confederatie van de belgische bietenplanters vzw CBB Anspachlaan 111 Bus 10 1000 Brussel T. 02 513 68 98 F. 02 512 19 88 P 806265 Hoofdartikel door Valerie Vercammen, Secretaris-generaal

Nadere informatie

Welke oude en nieuwe beperkingen houden de melkproductie op het spoor?

Welke oude en nieuwe beperkingen houden de melkproductie op het spoor? Welke oude en nieuwe beperkingen houden de melkproductie op het spoor? Erwin Wauters Senior Onderzoeker Melle, 27 maart 2015 WAT IS DE VRAAG EIGENLIJK Wat na de quota Wit goud of zwarte sneeuw?* De meningen

Nadere informatie

BIETEN BEWAREN : NEW WINTER FASHION

BIETEN BEWAREN : NEW WINTER FASHION BIETEN BEWAREN : NEW WINTER FASHION 2013 12 19 Afscheid Toon Huijbregts (IRS, Nl) Dr ir Guy LEGRAND IRBAB KBIVB Tienen (Tirlemont) www.irbab kbivb.be België, < 2010 : oude «winter fashion» 2 Afdekken enkel

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE MARKT

EVOLUTIE VAN DE MARKT Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Oktober - december n 27 T/4 www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 94,9 102,8 98,9 101,4 99,2 105,0

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

Workshop Voorjaarsproblemen

Workshop Voorjaarsproblemen Workshop Voorjaarsproblemen Hoe stel ik de juiste diagnose? Bram Hanse, Peter Wilting, Ellen van Oorschot en Marco Bom Valthermond, 24 juni 2015 Workshop Korte uitleg: hoe stel ik de juiste diagnose? Aan

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8 notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 15 Oktober - december Trimester 4 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Brussel, 20 januari 2016 Uit een studie van de FOD Economie over de Belgische agrovoedingsindustrie blijkt dat de handel tussen 2000 en 2014 binnen de Europese

Nadere informatie

INDICATIEVE VERGELIJKING VAN DE TARIEVEN VOOR DE OVERBRENGING VAN AARDGAS VAN FLUXYS NV EN VERSCHEIDENE EUROPESE OPERATOREN

INDICATIEVE VERGELIJKING VAN DE TARIEVEN VOOR DE OVERBRENGING VAN AARDGAS VAN FLUXYS NV EN VERSCHEIDENE EUROPESE OPERATOREN Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.99 PERSCONFERENTIE Brussel - 5 april 2002 INDICATIEVE VERGELIJKING VAN

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER Doc. nr. E2:90005C04 Brussel, 30.3.1999 MH/GVB/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER (bekrachtigd door de Hoge Raad voor de Middenstand

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 november 2003 (14.11) (OR. fr) 14725/03 Interinstitutioneel dossier: (CNS) 2003/0271 AGRIORG 73 AGRIFIN 143

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 november 2003 (14.11) (OR. fr) 14725/03 Interinstitutioneel dossier: (CNS) 2003/0271 AGRIORG 73 AGRIFIN 143 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 november 2003 (14.11) (OR. fr) 14725/03 Interinstitutioneel dossier: (CNS) 2003/0271 AGRIORG 73 AGRIFIN 143 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 12 november 2003 Betreft:

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2014

De agrarische handel van Nederland in 2014 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale Nederlandse handelsoverschot is in gelijk gebleven aan het niveau van ( 47,6 mld.); handelsoverschot agrarische producten komt

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

II. HET ECONOMISCHE BELANG VAN SUIKER 2.1. Suiker in de wereld

II. HET ECONOMISCHE BELANG VAN SUIKER 2.1. Suiker in de wereld II. HET ECONOMISCHE 2.1. Suiker in de wereld Sinds het begin van deze eeuw is de suikerproductie over de hele wereld gestegen. In de jaren 9 bedroeg ze meer dan 11 miljoen ton. Suiker werd dus één van

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 19.9.2007 COM(2007) 544 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD over de ontwikkeling van de uitgaven uit het ELGF Alarmsysteem

Nadere informatie

122 JUNI 2014. Retengo Plust in suikerbieten. Retengo Plust in suikerbieten

122 JUNI 2014. Retengo Plust in suikerbieten. Retengo Plust in suikerbieten 122 JUNI 2014 INFO Retengo Plust in suikerbieten Suikerbieten zijn de laatste jaren tot één van de rendabelste teelten in het bouwplan van veel landbouwbedrijven geworden. De bietenteelt wordt echter steeds

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Stefan Nerinckx Onderwerp Het toepasselijk recht op verbintenissen voortvloeiend uit (internationale) arbeidsovereenkomsten: een nieuwe Europese verordening in de maak? Datum april 2005 Copyright

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 14 maart 2003 (OR. en) PUBLIC 7276/03 LIMITE AGRILEG 49 ENV 150 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Beschikking van de Raad betreffende de

Nadere informatie

Sterke stijging Ebitda en netto resultaat Verhoging dividend

Sterke stijging Ebitda en netto resultaat Verhoging dividend Jaarresultaten 2013 Opgesteld door gedelegeerd bestuurders Dirk De Cuyper en Peter De Cuyper. Wetteren, België 17 maart 2014. Sterke stijging Ebitda en netto resultaat Verhoging dividend Kerncijfers 2013

Nadere informatie

De duurzaamheid van perspulp

De duurzaamheid van perspulp De duurzaamheid van perspulp Mini symposium OPNV 12 juni 2012 Ad Backx Manager Milieu- en Arbozaken A. Backx Duurzaamheid (vanaf 1-6-2012) Inhoud presentatie 1. Profiel Suiker Unie 2. MVO bij Suiker Unie

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Marktbeeld appels en peren

Marktbeeld appels en peren Afzet appels en peren door Russische boycot in de verdrukking Productie De appelproductie in de EU bedroeg in 215 ruim 12 miljard kilo. Dit was de op één na grootste EUoogst ooit. Bijna een derde van de

Nadere informatie

TECHNISCH INTERREGIONALE WERKGROEP (TIW) VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE NATIONALE RASSENCATALOGUS VOOR LANDBOUWGEWASSEN

TECHNISCH INTERREGIONALE WERKGROEP (TIW) VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE NATIONALE RASSENCATALOGUS VOOR LANDBOUWGEWASSEN TECHNISCH INTERREGIONALE WERKGROEP (TIW) VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE NATIONALE RASSENCATALOGUS VOOR LANDBOUWGEWASSEN CRITERIA CULTUUR- EN GEBRUIKSWAARDE VOOR HET ONDERZOEK VAN RASSEN MET HET OOG OP HUN

Nadere informatie

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst 21.10.2015 A8-0249/139 139 Jens Rohde e.a. Artikel 4 lid 1 1. De lidstaten beperken op zijn minst hun jaarlijkse antropogene emissies van zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (NOx), vluchtige organische

Nadere informatie

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be)

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Landbouw in Oekraïne 12/05/2011 Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Oekraïne is groter dan elk land van de EU. De goede ligging van het land, gecombineerd met de vruchtbare bodems, geeft

Nadere informatie

Gearchiveerd op 09/06/2011

Gearchiveerd op 09/06/2011 Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :...... PRI 228 Plantaardige productie bestemd voor consumptie - Pesticiden [228] v4 C : conform

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

Tiense Suiker Inleiding tot Sweet Moments

Tiense Suiker Inleiding tot Sweet Moments Tiense Suiker Inleiding tot Sweet Moments 2 HET ECONOMISCHE BELANG VAN SUIKER 2.1. Suiker in de wereld Sinds het begin van vorige eeuw is de suikerproductie over de hele wereld gestegen. In de jaren 90

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? De Rabobank verwacht een moeizaam derde kwartaal voor de Nederlandse varkenssector. Aan het einde

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Druk op varkensvleesmarkt blijft De vooruitzichten voor de Nederlandse varkenshouderij voor het tweede kwartaal 2015 blijven mager. Ondanks de seizoensmatige

Nadere informatie

STATUTEN STEDELIJKE RAAD VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP

STATUTEN STEDELIJKE RAAD VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP STAD BRUGGE MAATSCHAPPELIJKE BEGELEIDING STATUTEN STEDELIJKE RAAD VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP ARTIKEL 1: De Stedelijke Raad voor Personen met een Handicap heeft als doel: 1. A. op te treden als volwaardig

Nadere informatie

Dit document is gebaseerd op het business plan van het Agentschap en de waarden opgenomen in de gidsen.

Dit document is gebaseerd op het business plan van het Agentschap en de waarden opgenomen in de gidsen. TECHNISCHE SPECIFICATIE VOOR HET BEPALEN VAN HET AANTAL MANDAGEN EN VAN DE FREQUENTIE BIJ AUDITS IN HET KADER VAN DE VALIDATIES VAN AUTOCONTROLESYSTEMEN Versie 14-12-07 I. INLEIDING De bedoeling van dit

Nadere informatie

Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte. met de medewerking van

Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte. met de medewerking van Genetisch gewijzigde aardappelen ter bestrijding van de aardappelziekte met de medewerking van De aardappelziekte De aardappelziekte wordt veroorzaakt door Phytophthora infestans, een schimmelachtig organisme.

Nadere informatie

Commissie inzake de contractuele landbouw

Commissie inzake de contractuele landbouw Commissie inzake de contractuele landbouw Advies inzake de contracten in de sector aardappelen 23 november 2006 1. Inleiding In de aardappelsector neemt de productie onder contract toe. Momenteel wordt

Nadere informatie

Voedselbedeling door de Voedselbanken

Voedselbedeling door de Voedselbanken Voedselbedeling door de Voedselbanken Het bereiken van onze doelgroep op een efficiënte manier: het logistieke vraagstuk. Jean-Marie MORTIER Afgevaardigd bestuurder Voedselbank Oost-Vlaanderen 1 De Voedselbanken

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 4 JUNI 1999. - Ministerieel besluit betreffende het toepassen van milieuvriendelijke landbouwproductiemethoden ter uitvoering van de Verordening (EEG) nr. 2078/92

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD NL NL NL COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 9.10.2008 COM(2008) 622 definitief 2008/0189 (ACC) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD inzake de sluiting van een Overeenkomst in de vorm van

Nadere informatie

Bestrijding van blad- en aarziekten in wintertarwe. EH 859 Door: ing.h.w.g.floot

Bestrijding van blad- en aarziekten in wintertarwe. EH 859 Door: ing.h.w.g.floot Bestrijding van blad- en aarziekten in wintertarwe EH 859 Door: ing.h.w.g.floot Inleiding In de tarweteelt is de bestrijding van blad- en aarziekten eigenlijk ieder jaar nodig om een maximale financiële

Nadere informatie

België: een belangrijke speler in minerale meststoffen. Belfertil

België: een belangrijke speler in minerale meststoffen. Belfertil België: een belangrijke speler in minerale meststoffen Belfertil Belfertil Belgian Luxemburg Mineral Fertilizer Association Belfertil vertegenwoordigt de minerale meststoffensector. N, P, K Basis minerale

Nadere informatie

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir I 'J~ ~ ~ :-.~? Vlaamse Regering DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir Omzendbrief betreffende de toepassing van de Vlaamse zorgverzekering voor Belgisch sociaal verzekerden met:

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0298 (E) 14563/14 ACP 166 FIN 764 PTOM 51 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de

Nadere informatie

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia

De handelsbetrekkingen van België met Bolivia De handelsbetrekkingen van België met Bolivia Algemeen: 2010 (schattingen) BBP 19,4 miljard USD Groeipercentage van het BBP 4,2% Inflatie 7,2% Uitvoer van goederen (FOB) Invoer van goederen (FOB) Handelsbalans

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 09 / 96 van 3 mei 1996 ---------------------------------- O. ref. : 10 / A / 96 / 008 BETREFT : Ontwerp van koninklijk besluit tot

Nadere informatie

11562/08 CS/lg DG H 1 A

11562/08 CS/lg DG H 1 A RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 juli 2008 (OR. en) 11562/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0074 (C S) VISA 239 COMIX 554 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING VAN DE RAAD

Nadere informatie

IMPACTANALYSE RUSLAND

IMPACTANALYSE RUSLAND Studiedienst Stafmedewerkers Diestsevest 40 3000 Leuven T (016) 28 64 11 F (016) 28 64 09 PERSNOTA Datum 31 juli 2015 Betreft: IMPACTANALYSE RUSLAND 1 ALGEMENE CONTEXT De EU-28 exporteerde in 2013 voor

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement Technische Commissies

Huishoudelijk Reglement Technische Commissies Centre d Information sur les Médias A.S.B.L. Centrum voor Informatie over de Media V.Z.W.. Huishoudelijk Reglement Technische Commissies Goedgekeurd door de Raad van Bestuur van 06/09/2011. Artikel 1 -

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

TALENSIA. Bedrijfsschade Hagel op oogsten. Specifieke bepalingen

TALENSIA. Bedrijfsschade Hagel op oogsten. Specifieke bepalingen TALENSIA Bedrijfsschade Hagel op oogsten Specifieke bepalingen De inleiding en voorstelling van het verzekeringsplan Ondernemingen De gemeenschappelijke bepalingen De woordenlijst zijn eveneens van toepassing.

Nadere informatie

Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO

Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO De Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO is een federale adviesraad die alle erkende interprofessionele en beroepsorganisaties samenbrengt. Als overlegforum

Nadere informatie