Toepassingen van Biotechnologie in de Agri & Food Sector

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toepassingen van Biotechnologie in de Agri & Food Sector"

Transcriptie

1 Toepassingen van Biotechnologie in de Agri & Food Sector DAS Lectoren bijeenkomst 13 November 2014 Dr C.M. Kreike Lector Green Biotechnology Hogeschool Inholland Life Sciences and Chemistry 1

2 Definitie Groene Biotechnologie Het gebruik van Biotechnologie voor de verbetering van agrarische processen en producten. De toepassing van moleculair biologische technieken om de voedingswaarde of opbrengst van planten te verhogen of om planten nieuwe producten te laten produceren. 2

3 Inhoud Plant transformatie Voorbeelden van genetisch gemodificeerde planten Onderzoek Lectoraat Green Biotechnology 3

4 Plant Transformatie Genetische Modificatie van Planten tumefaciens.gif/ /agrobacterium_tumefaciens.gif 4

5 Agrobacterium tumefaciens Ti-plasmid October 22, 2012 https://microbewiki.kenyon.edu/images/2/27/gall.jpg

6 Voorbeelden van genetisch gemodificeerde planten Voedingswaarde Biofortified food Verhoogde opbrengst Ziekte resistentie Nieuwe producten Biobrandstof Medicijnen 6

7 Voedingswaarde Biofortified food: Gouden Rijst 7

8 Nutritional quality Biofortified food: Paarse tomaat https://www.jic.ac.uk/staff/cathie-martin/ 8

9 Verhoogde opbrengst Ziekte resistentie: Bt-gen 9

10 Bacillis thuringiensis : Bt-toxine 10

11 Bt-gewassen nongm moths.jpg?w=

12 Nieuwe producten: Biobrandstof Lignin light Poplar trees in Belgium Wild type poplar wood Wood of GM trees

13 Nieuwe producten: Pharming Insuline uit Safflower Ebola Plantibodies uit Tabak 13

14 Lectoraat Green Biotechnology Missie: Verstevigen van de internationaal goede positie van het Nedelrlandse zaadplantenveredelings bedrijfleven door goed gekwalificeerd personeel op te leiden, bij- en na-scholingen te verzorgen en door het uitvoeren van onderzoek Vakgebied: moleculaire planten veredeling 14

15 (In)Hollands Next Topmodel Petunia Samenwerking: Universiteit van Amsterdam Vrije Universiteit, Amsterdam

16 Research Ontwikkeling en toepasbaarheid van CRISPR/Cas technology voor genome editing/targeted mutagenesis in planten. Samenwerking WUR, plantenveredeling HAN Syngenta Rijk Zwaan

17 CRISPR/Cas Technology 17

18 Research project: Apollo project Collaboration: Inholland University of Applied Sciences (Aviation and Life Sciences) Delft University of Technology (Aviation and Engineering) Goal: - Development of engine - > 500 km on 1L bio-ethanol - Production bio-ethanol - Purification of bio-ethanol Shell Eco-Marathon

19 Research projects Werkplaats Chemie Secondaire metabolieten in planten Petunia bloemkleur Freesia bloemgeur Bittere komkommer Werkplaats Moleculaire Veredeling Genetische variatie

20 Toekomst: Genetisch gemodificeerde bloemen? rose K.Heymans et al Plant Cell 2012; 24:

21 Hogfeschool Inholland Life Sciences and Chemistry Cluster manager Niek Persoon Green biotechnology Lector Nelleke Kreike Docent/onderzoeker Klaas Jan de Vries Docent/onderzoeker Paulus den Hollander Docent/onderzoeker Tamara van Molken 21

22 Bedankt voor jullie aandacht! Nelleke Kreike Lector Green Biotechnology Hogeschool Inholland Life Sciences and Chemistry 22

23 Opleiding Green Biotechnology Introductie Weefselkweek Anatomie Genetica Genetische variatie Moleculaire merkers: SSRs 23

24 Opleiding Green Biotechnology Specialisatie Novel Breeding Tools: Moleculaire merkers Sequencing Genetische modificatie Veredelings onderwerpen: Plant - pathogeen interacties Secondaire metabolieten Stage en afstudeer project 24

Agri, Food & Life Science People Plants Possibilities

Agri, Food & Life Science People Plants Possibilities Agri, Food & Life Science People Plants Possibilities 20 mei 2015 dr. C.M. Kreike Inhoud Lectoraat Green Biotechnology People Plants Possibilities Toekomst Lectoraat Green Biotechnology Missie: Het verstevigen

Nadere informatie

Ontdek onze kennis en kracht in groen onderzoek. Biotechnologie

Ontdek onze kennis en kracht in groen onderzoek. Biotechnologie Ontdek onze kennis en kracht in groen onderzoek Biotechnologie Uw uitdagingen Bent u werkzaam in de siergewas- of groenteveredeling? Dan wilt u tot in het allerkleinste detail uw bestaande producten kunnen

Nadere informatie

Inventarisatie regulier en cursorisch onderwijs m.b.t.veredeling en teeltmateriaal Regulier en cursorisch onderwijs Grote vraag naar personeel op het vakgebied van veredeling en plantaardig teeltmateriaal.

Nadere informatie

Instituut Applied Sciences

Instituut Applied Sciences Instituut Applied Sciences VO-diner Dinsdag 30 oktober 2012 Presentatie Instituut Applied Sciences: Ruben Piek (commissie Instroom & Aansluiting) Campus Nijmegen (Kapittelweg) Welkom bij Techniek De wereld

Nadere informatie

Van Zuivelschool naar Life Sciences

Van Zuivelschool naar Life Sciences Van Zuivelschool naar Life Sciences 1 Programma Intro Terugblik Zuivelschool Levensmiddelentechnologie Start MBO Fusies Van Hall Larenstein Terugloop studentenaantallen Onderwijsontwikkeling Modules Leerplanschema

Nadere informatie

BCF Guide 2008 DE CARRIÈREGIDS VOOR HOOGOPGELEIDEN IN BIO, CHEMISTRY & FOOD

BCF Guide 2008 DE CARRIÈREGIDS VOOR HOOGOPGELEIDEN IN BIO, CHEMISTRY & FOOD Career Guide for Life Sciences, Chemistry, Pharma and Food The Career guide for Life Sciences, Chemistry, Pharma and Food is a production of Hyphen Project Management. For more information or further copies

Nadere informatie

Welkom bij Biologie in Wageningen

Welkom bij Biologie in Wageningen Welkom bij Biologie in Wageningen Opbouw opleidingspresentatie Wat is biologie in Wageningen? Opbouw van de bachelor biologie Toelatingseisen & inschrijving Waarom biologie in Wageningen? Na je studie

Nadere informatie

Was, is of komt er aandacht voor

Was, is of komt er aandacht voor Was, is of komt er aandacht voor SoftwareKwaliteit in het onderwijs? Voorjaarsevenement TestNet 2012 Leo van der Aalst Lector Software Quality and Testing at Fontys University of Applied Sciences Locaties

Nadere informatie

Bijeenkomst Alumni Wageningen. Datum 15 april 2014. Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening

Bijeenkomst Alumni Wageningen. Datum 15 april 2014. Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening Bijeenkomst Alumni Wageningen Datum 15 april 2014 Bijdrage van de veredeling aan de wereldvoedselvoorziening Wageningen NM 10 1971 1979 Jan Omvlee 100% zelfstandig 100% mensen 100% groenten Onze aanpak

Nadere informatie

BSc programma Biologie en Medische biologie. de differentiatiefase

BSc programma Biologie en Medische biologie. de differentiatiefase BSc programma Biologie en Medische biologie de differentiatiefase Even voorstellen Sarian Kosten Universitair docent Aquatische Ecologie Onderwijs: BSc Biologie: Systeem ecologie, Applied Ecology MSc Biology:

Nadere informatie

De indeling van de sector Landbouw & Natuurlijke omgeving

De indeling van de sector Landbouw & Natuurlijke omgeving De indeling van de sector Landbouw & Natuurlijke omgeving Elke sector is opgedeeld in vijf tot acht subsectoren. Deze sector is ingedeeld in vijf subsectoren: 1 Landschap 2 Voedsel en dierhouderij 3 Biologie

Nadere informatie

Debat, ethische aspecten, onderwijs

Debat, ethische aspecten, onderwijs Workshop DNA labdag 2013 Genetische genomica tegen aardappelziekte Debat, ethische aspecten, onderwijs Bert Lotz, Jan-Peter Nap Wageningen UR Opbouw verhaal Scholierenfilm www.youtube.com/watch?v=pxbcgj6qsis

Nadere informatie

Oriëntatiejaar Life Sciences

Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Joan Wellink (studieadviseur) Voor wie is het oriëntatiejaar? Wat is het oriëntatiejaar? Wat heb je nodig? Hoe en wat studeer je? Wat kun je er

Nadere informatie

Masters Onderwerpen 2013. Mark W. DAVEY mark.davey@biw.kuleuven.be Wannes KEULEMANS Wannes.Keulemans@biw.kuleuven.be

Masters Onderwerpen 2013. Mark W. DAVEY mark.davey@biw.kuleuven.be Wannes KEULEMANS Wannes.Keulemans@biw.kuleuven.be Masters Onderwerpen 2013 Mark W. DAVEY mark.davey@biw.kuleuven.be Wannes KEULEMANS Wannes.Keulemans@biw.kuleuven.be website http://www.biw.kuleuven.be/biosyst/plantenbiotechniek/fruitgenetics/lfbb/education

Nadere informatie

BSc programma Biologie en Medische biologie. de differentiatiefase

BSc programma Biologie en Medische biologie. de differentiatiefase BSc programma Biologie en Medische biologie de differentiatiefase Even voorstellen Eric Visser Universitair docent Experimentele Plantenecologie Opleidingscoördinator master Biology Onderwijs: BSc Biologie:

Nadere informatie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie

Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen. De noodzaak van Agrobiodiversiteit. Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Een deel van de biodiversiteit van de Aardappel Belang maar ook bedreiging van de diversiteit aan rassen en gewassen De noodzaak van Agrobiodiversiteit Michel Haring Hoogleraar Plantenfysiologie Agro-biodiversiteit:

Nadere informatie

BACHELOR OF APPLIED SCIENCE

BACHELOR OF APPLIED SCIENCE BACHELOR OF APPLIED SCIENCE BAS Een competentiegerichte profielbeschrijving ADDENDUM februari 2015 Colofon Teksten Drs. Lisette van der Beek (DAS) Marjolein Wijnker-Schrauwen, MSc. (DAS) Projectgroep drs.

Nadere informatie

werk maken van een groene economie

werk maken van een groene economie Groen onderwijs 2013 2011 VMBO groen 34.472 MBO 30.060 8.891 WO 6.456 onderwijsgroep CONTACT Wilt u meer weten over het groene onderwijs? Neem dan contact op met de Groene Kennis Coöperatie, het innovatieplatform

Nadere informatie

Overzicht opleidingen

Overzicht opleidingen Overzicht opleidingen Stand van zaken oktober 2013 Opleiding Onderwijsinstelling Deeltijd Voltijd Duur Kosten Overig Leegstand Post-MA NRP Academie (transformatie) NRP, ism TU Delft, Nyenrode en Hogeschool

Nadere informatie

Genomics: een doorbraak in de strijd tegen de aardappelziekte?!

Genomics: een doorbraak in de strijd tegen de aardappelziekte?! Genomics: een doorbraak in de strijd tegen de aardappelziekte?! De aardappelziekte De aardappelziekte Wel of geen infectie? Veroorzaakt door Phytophthora infestans Verantwoordelijk voor hongersnood 19e

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2017 Het begon in 1918 Van Landbouwhogeschool tot University & Research of the Life Sciences 1960s:

Nadere informatie

Welkom bij Biologie in Wageningen

Welkom bij Biologie in Wageningen Welkom bij Biologie in Wageningen Marjolijn Coppens: opleidingsdirecteur bachelor biologie Merijn Kerstens: 3 e jaars bachelor biologie Opbouw opleidingspresentatie Wat is biologie in Wageningen? Opbouw

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van detechnische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van detechnische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling behorend bij de Onderwijs- en

Nadere informatie

Trainingen: Biologische effecten van straling Dosimetrie (in de ruimte)

Trainingen: Biologische effecten van straling Dosimetrie (in de ruimte) Alle opleidingen/studies (alle niveaus : bachelor, master, master na master, voortgezette opleiding, enz.) die door uw universiteit worden aangeboden, alsook de titels van de lessenreeksen die verband

Nadere informatie

Moderne biotechnologie, kans of bedreiging voor een duurzame landbouw? Peter Besseling Frank Tillie Jan van Vliet

Moderne biotechnologie, kans of bedreiging voor een duurzame landbouw? Peter Besseling Frank Tillie Jan van Vliet Moderne biotechnologie, kans of bedreiging voor een duurzame landbouw? Peter Besseling Frank Tillie Jan van Vliet Informatie- en KennisCentrum Landbouw 1 Informatie- en KennisCentrum Landbouw/Ede, oktober

Nadere informatie

Entomologie in Wageningen onderzoeksthema s

Entomologie in Wageningen onderzoeksthema s Entomologie Wageningen Universiteit Fundamenteel & toegepast onderzoek Bio-interacties duurzame gewasbescherming Entomologie in Wageningen onderzoeksthema s Chemische en moleculaire ecologie rol van informatiestoffen

Nadere informatie

Plant, mens en innovatie. BSc Plantenwetenschappen John van t Klooster, Anja Kuipers, Ruben Dümmer 12 maart 2016

Plant, mens en innovatie. BSc Plantenwetenschappen John van t Klooster, Anja Kuipers, Ruben Dümmer 12 maart 2016 Plant, mens en innovatie BSc Plantenwetenschappen John van t Klooster, Anja Kuipers, Ruben Dümmer 12 maart 2016 Plant your future! Waarom Plantenwetenschappen studeren? Plant en Mens Toenemende vraag plantaardige

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van detechnische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling behorend bij de Onderwijs- en

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid. Basisstof 1. Basisstof 2. Erfelijke eigenschappen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid. Basisstof 1. Basisstof 2. Erfelijke eigenschappen: Samenvatting Thema 4: Erfelijkheid Basisstof 1 Erfelijke eigenschappen: - Genotype: o genen liggen op de chromosomen in kernen van alle cellen o wordt bepaald op moment van de bevruchting - Fenotype: o

Nadere informatie

Van RTK GPS naar Smart Breeding! Marco Rijstenbil RijkZwaan Breeding B.V.

Van RTK GPS naar Smart Breeding! Marco Rijstenbil RijkZwaan Breeding B.V. Van RTK GPS naar Smart Breeding! Marco Rijstenbil RijkZwaan Breeding B.V. RijkZwaan = Groente Een assortiment met meer dan 20 groenten en meer dan 800 rassen Voor de professionele tuinbouw; volle grond

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2016 Het begon in 1918 Wageningen University & Research Wageningen University Medewerkers: 2,600 studenten:>

Nadere informatie

Verklaring codes WU-studierichtingen/ Explanation WU codes

Verklaring codes WU-studierichtingen/ Explanation WU codes Verklaring codes WU-studierichtingen/ Explanation WU codes B KB LI LII LIII LIV LV TB TI TII TLI TLII TLIII 1918 Bosbouw Koloniale bosbouw Landbouwplantenteelt Zoötechniek Zuivelbereiding Economie Cultuurtechniek

Nadere informatie

Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling:

Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling: Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden en Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling:

Nadere informatie

Financiële banden van Wageningen UR met het bedrijfsleven. Een onderzoeksrapport voor Zembla

Financiële banden van Wageningen UR met het bedrijfsleven. Een onderzoeksrapport voor Zembla Financiële banden van Wageningen UR met het bedrijfsleven Een onderzoeksrapport voor Zembla Financiële banden van Wageningen UR met het bedrijfsleven Een onderzoeksrapport voor Zembla 2 maart 2011 Jan

Nadere informatie

Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling:

Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling: Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden en Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling:

Nadere informatie

Lectorennetwerp Smart Industry: naar een lerende en innoverende beroepspraktijk. 4 februari 2016 Klaas ten Have

Lectorennetwerp Smart Industry: naar een lerende en innoverende beroepspraktijk. 4 februari 2016 Klaas ten Have Lectorennetwerp Smart Industry: naar een lerende en innoverende beroepspraktijk 4 februari 2016 Klaas ten Have Lectoraten aan Hogescholen De eersten Instelling Naam Over de rol HRO Prof. Dr. Ben van Lier

Nadere informatie

Nawoord Nawoord Het in dit proefschrift beschreven onderzoek was zeker niet gelukt zonder de hulp van een aantal personen die ik hierbij graag persoonlijk wil bedanken voor hun inzet. Allereerst wil ik

Nadere informatie

Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling:

Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling: Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden en Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Bijlage 1 behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling:

Nadere informatie

Introductie. Ir. Saskia van Gend projectleider en netwerkbroker

Introductie. Ir. Saskia van Gend projectleider en netwerkbroker Introductie Ir. Saskia van Gend projectleider en netwerkbroker Achtergrond project Voedingsmiddelenindustrie van groot belang voor Noord Nederland, maar positie wordt bedreigd Schaalvergroting en Concentratie

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier Designers & Artists 4 Genomics Award 2011

Aanmeldingsformulier Designers & Artists 4 Genomics Award 2011 Aanmeldingsformulier Designers & Artists 4 Genomics Award 2011 [sluitingsdatum: 12 september 2011] 1. Persoonlijke Gegevens Naam: Tussenvoegsel: Achternaam: Geslacht: Adres: Telefoon: Mobiel Nummer: Email:

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

RACEN met... WC-papier

RACEN met... WC-papier RACEN met... WC-papier 1 Fossiele Brandstoffen Nadelen 1) Voorraden zijn eindig. 2) Afhankelijkheid van oliestaten 3) Bij verbranding komen broeikasgassen vrij: CO2/NOx/CH4 1000 1500 2000 2 Fossiele Brandstoffen

Nadere informatie

Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties. Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl

Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties. Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl Japans-Nederlandse wetenschappelijke publicaties Paul op den Brouw, 3 juli 2014, meer informatie: www.ianetwerk.nl Samenvatting Elf Japanse top-onderzoeksuniversiteiten spraken tijdens zijn bezoek aan

Nadere informatie

Veredeling; Moleculair Moet..

Veredeling; Moleculair Moet.. Veredeling; Moleculair Moet.. Chris van Schie (c.van.schie@enzazaden.nl) Chris van Schie, 15 Mei 2012, UvA; Blooming Breeders, Green Life Sciences meeting ENZA Zaden: Groenten-veredelaar van Enkhuizen

Nadere informatie

Biobased praktijkgericht onderzoek bij BML. Docentendag

Biobased praktijkgericht onderzoek bij BML. Docentendag Biobased praktijkgericht onderzoek bij BML Docentendag Barbara Schrammeijer, 29 september 2017 Biobased praktijkgericht onderzoek bij Hogeschool Rotterdam Biobased projectonderzoek aan planteninhoudstoffen

Nadere informatie

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk B r u g t u s s e n m a r k t e n k e n n i s i n d e r e g i o v o o r d e b i o b a s e d e c o n o m y Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk Prof. dr. Gert-Jan Euverink 14 11-2012

Nadere informatie

Wereldvoedselvoorziening en mondiale voedselzekerheid als uitdaging

Wereldvoedselvoorziening en mondiale voedselzekerheid als uitdaging Wereldvoedselvoorziening en mondiale voedselzekerheid als uitdaging Prof. Dr Ir Rudy Rabbinge Universiteitshoogleraar Duurzame Ontwikkeling & Voedselzekerheid, Wageningen UR Debatreeks De toekomst van

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van:

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van: Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden en Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. GM; waar heb je het over?

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. GM; waar heb je het over? Afsluitende les Leerlingenhandleiding GM; waar heb je het over? Genetische modificatie; waar heb je het over? Inleiding Tijdens het practicum van het Reizende DNA-lab ben je een aantal keer het begrip

Nadere informatie

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen

Afsluitende les. Leerlingenhandleiding. Alternatieve brandstoffen Afsluitende les Leerlingenhandleiding Alternatieve brandstoffen Inleiding Deze chemie-verdiepingsmodule over alternatieve brandstoffen sluit aan op het Reizende DNA-lab Racen met wc-papier. Doel Het Reizende

Nadere informatie

Opleiding Chemische Presentatie titel Technologie

Opleiding Chemische Presentatie titel Technologie Opleiding Chemische Presentatie Technologie titel Rotterdam, 00 januari 2007 Rotterdam, 08 sep 2011 Wat (toekomstige) ingenieurs en management moeten weten van Energie efficiency ALLES!!!!! Chemische Technologie

Nadere informatie

Chemistry at Rotterdam University of Applied Science. Dr. C.B. Minkenberg and Dr. H. Hijnen Senior lecturers and researchers

Chemistry at Rotterdam University of Applied Science. Dr. C.B. Minkenberg and Dr. H. Hijnen Senior lecturers and researchers Chemistry at Rotterdam University of Applied Science Dr. C.B. Minkenberg and Dr. H. Hijnen Senior lecturers and researchers 1 ROTTERDAM UNIVERSITY Organisation: Faculty of Engineering and Applied Science

Nadere informatie

DUTCH SINO BUSINESS PROMOTIONS

DUTCH SINO BUSINESS PROMOTIONS Concept reisschema naar China 9-18 maart 2014 Zhuhai Dhr. Govert Veldhuijzen Dhr. Jean-Christophe Spapens DUTCH SINO BUSINESS PROMOTIONS Ondersteund door: Representative of Dutch Sino Business Promotions

Nadere informatie

2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 3 6 11 1 12 7 1 2 5 4 3 9 10 8 18 20 21 22 23 24 25 26 28

Nadere informatie

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 12,999,976 km 9,136,765 km 1,276,765 km 499,892 km 245,066 km 112,907 km 36,765 km 24,159 km 7899 km 2408 km 76 km 12 14 16 1 12 7 3 1 6 2 5 4 3 11 9 10 8 18 20 21 22 23 24 26 28 30

Nadere informatie

Welkom bij Biologie in Wageningen. Opleidingsdirecteur bachelor biologie 2 e jaars bachelorstudent biologie

Welkom bij Biologie in Wageningen. Opleidingsdirecteur bachelor biologie 2 e jaars bachelorstudent biologie Welkom bij Biologie in Wageningen Opleidingsdirecteur bachelor biologie 2 e jaars bachelorstudent biologie Opbouw opleidingspresentatie Wat is biologie in Wageningen? Opbouw van de bachelor biologie Studentenverhaal

Nadere informatie

o Tweede o Vierde o Zesde o Zevende Welke richting volg je?

o Tweede o Vierde o Zesde o Zevende Welke richting volg je? Groepsnummer: Klasnummer: Nummer respondent: Beste leerling, Hieronder vind je een aantal vragen. Lees de opdrachten aandachtig en probeer zo nauwkeurig mogelijk te antwoorden. Laat geen vragen open. Als

Nadere informatie

Opkomende problematiek: nieuwe GGO en UGM

Opkomende problematiek: nieuwe GGO en UGM Opkomende problematiek: nieuwe GGO en UGM S. Broeders, S. De Keersmaecker, N. Roosens WIV-ISP, Dienst Platform Biotechnologie en Moleculaire Biologie (PBB) Een genetisch gemodificeerd organisme (GGO) is

Nadere informatie

CGM/150305-02 Signalering bij onderzoeksrapport 'Economische analyse van de Nederlandse biotechnologiesector'

CGM/150305-02 Signalering bij onderzoeksrapport 'Economische analyse van de Nederlandse biotechnologiesector' Aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Mevrouw W.J. Mansveld Postbus 20901 2500 EX Den Haag DATUM 5 maart 2015 KENMERK ONDERWERP CGM/150305-02 Signalering bij onderzoeksrapport 'Economische

Nadere informatie

Hoe veredel je voor duurzame resistentie in aardappel en de rol van moleculaire merkers?

Hoe veredel je voor duurzame resistentie in aardappel en de rol van moleculaire merkers? Hoe veredel je voor duurzame resistentie in aardappel en de rol van moleculaire merkers? Edith Lammerts van Bueren Louis Bolk Instituut, Wageningen University DNA labs, 8 maart 2013 De schrik van elke

Nadere informatie

Naar High Throughput DNA data analyse

Naar High Throughput DNA data analyse Naar High Throughput DNA data analyse Laboratorium automatisering seminar Jan-Peter Nap Hanze University Groningen 8/10/10 1 van 24 gisteren CLC bio, a comprehensive platform for NGS analysis nu: Super-scale

Nadere informatie

VERKENNING van de BioBased Economy

VERKENNING van de BioBased Economy VERKENNING van de BioBased Economy Biobased of Biowaste? Vereniging van Ver(s)kenners Martijn Wagener 28-nov-2013 Indeling Introductie Virida! Wat is de Biobased Economy?! Principes: cascadering en raffinage!

Nadere informatie

Leerlingenhandleiding

Leerlingenhandleiding Leerlingenhandleiding Afsluitende module Alternatieve Brandstoffen - Chemie verdieping - Ontwikkeld door dr. T. Klop en ir. J.F. Jacobs Op alle lesmaterialen is de Creative Commons Naamsvermelding-Niet-commercieel-Gelijk

Nadere informatie

Genetica van de toekomst

Genetica van de toekomst Genetica van de toekomst Horst Wolter (ontwikkelaar lesmateriaal) Frank Wielink (docent Pax Christi College) Hienke Sminia (projectleider en ontwikkelaar) Ilse Adema (docent Pax Christi College) Tycho

Nadere informatie

SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master

SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master SEFOTECH.NUT An Erasmus Mundus master SEFOTECH.NUT JOINT DEGREE awarded: M.Sc. Degree in Food Science, Technology and Nutrition SEFOTECH.NUT 2 History of the project -90s : IPs on brewing, wine making,

Nadere informatie

Klik Studiebijeenkomst. bewerken. Ontwikkelingen op de voermarkt. Klik om de ondertitelstijl van het. R. Tijssens

Klik Studiebijeenkomst. bewerken. Ontwikkelingen op de voermarkt. Klik om de ondertitelstijl van het. R. Tijssens Klik Studiebijeenkomst de stijl te bewerken Ontwikkelingen op de voermarkt Klik om de ondertitelstijl van het model 27 mei 2014 te bewerken R. Tijssens Klik om de stijl te bewerken Klik om de ondertitelstijl

Nadere informatie

Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied

Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied Research 1 Inhoud presentatie Waarom aandacht voor promoveren

Nadere informatie

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit 7 november 2015 Bètabreed - waarom zou ik bètabreed gaan? Multidisciplinair combineer vakgebieden: Behoefte bij bedrijfsleven en in onderzoek:

Nadere informatie

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw?

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Q&A Octrooien op planteigenschappen 1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Als het Europees Octrooi Bureau een patent verleent,

Nadere informatie

Onderzoek doen met de wortels in de praktijk en ondernemen met kennis op topniveau. Innovatiemotor Greenport Aalsmeer TUINBOUW EN UITGANGSMATERIALEN

Onderzoek doen met de wortels in de praktijk en ondernemen met kennis op topniveau. Innovatiemotor Greenport Aalsmeer TUINBOUW EN UITGANGSMATERIALEN TUINBOUW EN UITGANGSMATERIALEN Innovatiemotor Greenport Aalsmeer Onderzoek doen met de wortels in de praktijk en ondernemen met kennis op topniveau Duizenden Nederlandse ondernemers kweken en verhandelen

Nadere informatie

Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt?

Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt? Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt? Ies Nijman UMC Utrecht Dept of Genetics, Centre for Molecular Medicine Center for Personalized Cancer Treatment (CPCT), Hartwig Medical Foundation 1994 DNA sequenties,

Nadere informatie

Tools voor genetische analyse in polyploïde gewassen: een brug tussen aardappels, bloemen en groenten

Tools voor genetische analyse in polyploïde gewassen: een brug tussen aardappels, bloemen en groenten Tools voor genetische analyse in polyploïde gewassen: een brug tussen aardappels, bloemen en groenten 12 mei 2014, Netwerkdag TKI Uitgangsmaterialen Chris Maliepaard, Wageningen UR Plant Breeding Polyploïde

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Aantal ingeschreven studenten per universiteit naar onderwijstaal, studiejaar

Aantal ingeschreven studenten per universiteit naar onderwijstaal, studiejaar Aantal per universiteit naar onderwijstaal, studiejaar 2015-2016 Bron: VSNU 1. Per instelling bachelor, studiejaar 2015-2016 +ENG Erasmus Universiteit Rotterdam 27,27% 3658 54,55% 7184 18,18% 3184 14026

Nadere informatie

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences

Opleidingsspecifiek deel bij de OER Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences Opleidingsspecifiek deel bij de OER 2016-2017 Bacheloropleiding Natuurwetenschap en Innovatiemanagement Undergraduate School Geosciences art. 2.1 Toelating 1. Naast de in de wet genoemde diploma s die

Nadere informatie

2 De keuze van de hogeschool per individuele conversie geldt voor alle opleidingsvormen, inclusief de te beëindigen varianten. 1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 529 Besluit van 14 oktober 2002 tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit WHW in verband met de aanwijzing van masteropleidingen in het wetenschappelijk

Nadere informatie

Reflexieve biotechnologie ontwikkeling. Een studie van plantenveredeling en genomica voor de landbouw in ontwikkelingslanden

Reflexieve biotechnologie ontwikkeling. Een studie van plantenveredeling en genomica voor de landbouw in ontwikkelingslanden Reflexieve biotechnologie ontwikkeling. Een studie van plantenveredeling en genomica voor de landbouw in ontwikkelingslanden Landbouw en voedselproductie zijn van een cruciaal belang in het debat over

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 94 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2015 187 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 1 Ad Operationeel

Nadere informatie

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA.

Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou. Erfelijke informatie ligt in de celkern in de chromosomen. Chromosomen bestaan weer uit DNA. Samenvatting Erfelijkheid Vmbo 3a Biologie voor Jou 4.1 Fenotype Genotype = waarneembare eigenschappen van een individu = de erfelijke informatie in het DNA Genotype + milieufactoren = fenotype Erfelijke

Nadere informatie

1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief advies CDHO: Engineering Engineering AOT Techniek(deeltijd) Einde instroom: 31-12-2011 Einde opleiding: 31-12-2016 Engineering

Nadere informatie

L J E G. G Luchtvaart & Ruimtevaarttechniek Kluyverweg 1. H Maritieme Techniek Mekelweg 2. H Werktuigbouwkunde Mekelweg 2

L J E G. G Luchtvaart & Ruimtevaarttechniek Kluyverweg 1. H Maritieme Techniek Mekelweg 2. H Werktuigbouwkunde Mekelweg 2 F B A L J C D M I H K E G X A Aula Congrescentrum Mekelweg 5 D Technische Wiskunde Mekelweg 4 G Luchtvaart & Ruimtevaarttechniek Kluyverweg 1 J Technische Aardwetenschappen Stevinweg 1 B Bouwkunde Jullianalaan

Nadere informatie

Datum 30 augustus 2013 Betreft Beantwoording vraag Partij voor de Dieren over octrooi met betrekking tot een peperplant

Datum 30 augustus 2013 Betreft Beantwoording vraag Partij voor de Dieren over octrooi met betrekking tot een peperplant > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Strategie voor succes in het 3e IT-tijdperk S T R A T E G I C A D V I S O R Y

Strategie voor succes in het 3e IT-tijdperk S T R A T E G I C A D V I S O R Y Strategie voor succes in het 3e IT-tijdperk Ervaringen vanuit Antwerpen 21 September 2017 The autonomous management school of the University of Antwerp 2 Prof. dr. Hans Mulder Faculty Enterprise Engineering

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 46450 16 augustus 2017 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 07-08-2017, nr. HO&S/1199472,

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

Bewegen en voeding als medicijn bij type 2 diabetes? de rol van fitnessprofessionals. Dr. Jan-Willem van Dijk

Bewegen en voeding als medicijn bij type 2 diabetes? de rol van fitnessprofessionals. Dr. Jan-Willem van Dijk Bewegen en voeding als medicijn bij type 2 diabetes? de rol van fitnessprofessionals Dr. Jan-Willem van Dijk Inhoud Introductie type 2 diabetes Meten van bloedglucose Gewichtsverlies en bloedglucose Fysieke

Nadere informatie

Innovatieprogramma. New business met plantenstoffen uit de tuinbouw. Nieuwegein, 18 april 2017 Jan Smits Kenniscentrum Plantenstoffen

Innovatieprogramma. New business met plantenstoffen uit de tuinbouw. Nieuwegein, 18 april 2017 Jan Smits Kenniscentrum Plantenstoffen Innovatieprogramma New business met plantenstoffen uit de tuinbouw Nieuwegein, 18 april 2017 Jan Smits Kenniscentrum Plantenstoffen Ambitie Realisatie van nieuwe verdienmodellen met plantenstoffen voor

Nadere informatie

Biologiewinkel. Rapport 66. GM: Kun je dat eten? Gezondheidsrisico s van gentech-voedsel. Bas van Tiggelen

Biologiewinkel. Rapport 66. GM: Kun je dat eten? Gezondheidsrisico s van gentech-voedsel. Bas van Tiggelen Biologiewinkel Rapport 66 GM: Kun je dat eten? Gezondheidsrisico s van gentech-voedsel Bas van Tiggelen Rapport 66 GM: Kun je dat eten? Gezondheidsrisico s van gentech-voedsel Bas van Tiggelen Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam. Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland

Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam. Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland Praktijkgericht onderzoek Hogeschool Rotterdam Bijeenkomst Platform BioDelta Zuid Holland 24 juni 2014 Hogeschool Rotterdam 32.000 studenten 12 instituten 9 locaties 89 opleidingen 5 kenniscentra Vijf

Nadere informatie

Biologie in het lab van de toekomst

Biologie in het lab van de toekomst Biologie in het lab van de toekomst Frank Schuren TNO Microbiologie Conventionele microbiologie met state of the art genomics technologie en viability assays Conventional Microbiology Genomics technologies

Nadere informatie

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development Instituut voor Communicatie, Media & IT Game Design & Development EELCO BRAAD // NIEK JONKER drs. Eelco Braad University Lecturer Game Design & Development Master of Computational Science & Scientific

Nadere informatie

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Welkom bij het programmaonderdeel: Universiteit & HBO Optimaliseren

Nadere informatie

Fit 4 Sustainable Employability Sensortechnologie en duurzame inzetbaarheid

Fit 4 Sustainable Employability Sensortechnologie en duurzame inzetbaarheid Louis Polstra, Hilbrand Oldenhuis (Lectoraat arbeidsparticipatie) Hugo Velthuijsen (Lectoraat New Business and ICT) Johan de Jong (Lectoraat Healthy Lifestyle, Sports and Physical Activity) Martijn de

Nadere informatie

Plantenwetenschappen en zie

Plantenwetenschappen en zie Plantenwetenschappen Een bloeiende loopbaan? Check in dit boekje de carrière van oudstudenten Plantenwetenschappen en zie welke richtingen je allemaal op kan! 1 Arbeidsmarktsituatie afgestudeerden Master

Nadere informatie

Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht biotechniek

Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht biotechniek Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht biotechniek Biotechniek Biotechniek: een overzicht Biotechniek: een overzicht Biotechniek: een overzicht Biotechniek: een overzicht Biotechniek Life sciences

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

De club van Rome had toch gelijk!

De club van Rome had toch gelijk! De club van Rome had toch gelijk! Bernard Dam MECS, Chemical Engineering, Faculty of Applied Science, Delft University of Technology 11 november 2009 Delft University of Technology Challenge the future

Nadere informatie

Algemene informatie. Het aardappelgenoom

Algemene informatie. Het aardappelgenoom Algemene informatie Het aardappelgenoom Elk organisme heeft een genoom, een chemisch 'instructieboek' of 'blauwdruk', dat beschrijft hoe alle genen bij elkaar moeten worden gezet. Dit wordt uitgeschreven

Nadere informatie