Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk"

Transcriptie

1 Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk

2 Deloitte Accounting & Auditing Center Wilhelminakade AP ROTTERDAM Tel: (088) Fax: (088) December 2012 Deloitte The Netherlands

3 Handboek Woningcorporaties 2012 Redactie: drs. Ronald van Dijk RA Frank van Kuijck RA RO EMIA drs. Ruud van Moll RA Auteurs: Ronald Brouwer Mr. dr. Gerda Groeneveld-Louwerse Mr. Ben Janssen Ernst-Jan Jungheim Lennert Ketner Msc Frank de Koeijer RA drs. Gert-Jan de Ruiter drs. Katie Zwetsloot-de Bruijn RA De auteurs zijn allen werkzaam bij Deloitte. De auteurs zijn zich volledig bewust van hun taak een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor onvolledigheden en/of onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen. Alle rechten zijn voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Deloitte, december 2012 VI

4 12 Staatssteun en Europese aanbesteding 12.1 WONINGCORPORATIES EN STAATSSTEUN Inleiding Op het terrein van staatssteun aan woningcorporaties zijn belangrijke ontwikkelingen gaande. Vanaf 1 januari 2011 is de 'Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting' (Tijdelijke regeling DAEB) van kracht. De 'Tijdelijke regeling DAEB' geeft vanaf 1 januari 2011 uitvoering aan de belangrijkste elementen van het besluit van de Europese Commissie (EC) van 15 december Tevens wordt gewerkt aan wijziging van de Woningwet. Voorstellen daarvoor zijn in de 'Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting' opgenomen. De Tweede Kamer heeft op 5 juli 2012 de 'Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting' met algemene stemmen aangenomen en naar de Eerste Kamer gestuurd. De verwachting van het ministerie van BZK is dat de aangepaste Woningwet (als alles meezit) 1 januari 2014 van kracht wordt. Nederland moet voldoen aan de Europese mededingingsregels die eisen dat in een formeel besluit wordt vastgelegd welke diensten van algemeen economisch belang (DAEB) aan woningcorporaties worden opgedragen. Alleen voor deze 'DAEB' mag de overheid - onder voorwaarden - overheidsmiddelen (staatssteun/compensatie) ter beschikking stellen Compensatie Van staatssteun/compensatie is in de Tijdelijke regeling DAEB sprake bij: 1. Het met een borgstelling door het WSW of borgstelling door een overheid door woningcorporaties kunnen aantrekken van leningen op de kapitaalmarkt. 2. Reguliere projectsteun en bijzondere projectsteun alsmede saneringssteun van het CFV. 3. Steun door gemeenten in de vorm van een verlaging van de grondkosten ten behoeve van de uitvoering van diensten van algemeen economisch belang door woningcorporaties (art. 1, sub a Tijdelijke regeling DAEB). Compensatie aan een woningcorporatie voor DAEB-activiteiten is toegestaan, 'overcompensatie' niet. Dat wil niet zeggen dat een woningcorporatie geen andere dan de in de Tijdelijke regeling DAEB genoemde compensatie van bijvoorbeeld een gemeente kan ontvangen, dit voor zover die gemeente voor een dergelijke steunverlening toestemming van de EC heeft verkregen. 149

5 Belangrijke onderdelen van de Tijdelijke regeling DAEB Belangrijke onderdelen van de Tijdelijke regeling DAEB: WSW-borging is mogelijk voor DAEB-activiteiten. Deze DAEB betreffen woongelegenheden met een huur tot de huurprijsliberalisatiegrens ( 664,66 per maand), maatschappelijk vastgoed (bijlage 1) en de daarbij behorende infrastructuur. Woningcorporaties moeten 90% gereguleerd bezit toewijzen aan een specifieke doelgroep: huishoudens met een inkomen tot ten hoogste per jaar of aan personen die op grond van het Zorgindicatiebesluit en het Besluit zorgaanspraken AWBZ in aanmerking komen. Van de toewijzing moeten woningcorporaties een administratie bijhouden. Deze dient te worden voorzien van een mededeling van de accountant (zie bijlage in het Bbsh). Woningcorporaties moeten uiterlijk 1 januari 2014 een scheiding hebben aangebracht tussen DAEB en niet-daeb wat betreft hun werkwijze, hun administratie en zo nodig in hun statuten. Compensatie die de woningcorporatie krijgt voor het maatschappelijk vastgoed is bestemd voor de huurder/gebruiker. De bouw van maatschappelijk vastgoed moeten woningcorporaties aanbesteden. Woningcorporaties hebben zelf de keuze of zij Europees, openbaar of onderhands aanbesteden. Als de 90% toewijzingsnorm niet wordt gehaald kan het CFV één of meerdere projecten aanwijzen die niet voor staatssteun in aanmerking komen. Bovendien kan de woningcorporatie geconfronteerd worden met een verplichting tot terugbetaling van teveel genoten staatssteun (de zogenoemde overcompensatie ). Er is geen ruimte meer voor de 1/3-2/3 regel van het WSW. Binnen die regel was het voor het WSW mogelijk beperkte gedeelten van een complex die niet voldoen aan de borgingsnormen wel te borgen voor zover sprake was van één bouwstroom. Woningen boven de huurliberalisatiegrens en winkels in de plint zijn sinds 1 januari 2011 niet meer financierbaar onder WSWborging Diensten van algemeen economisch belang (DAEB) Een DAEB betreft een overheidsactiviteit die een publiek belang heeft. De overheid is verantwoordelijk voor het (doen) uitvoeren van publieke taken. DAEB-activiteiten betreffen activiteiten die met marktfalen te maken hebben. Voor commerciële partijen is het kennelijk niet aantrekkelijk (genoeg) deze DAEB-activiteiten op te pakken. Het voorzien in sociale woningbouw zoals bepaald door de Europese Commissie in de EU-beschikking - wordt als DAEB beschouwd. De compensatie voor deze DAEB moet staatssteunproof' zijn: alleen de noodzakelijke extra kosten om de DAEB op de gewenste wijze uit te voeren zijn toegestaan (Altmarkcriteria). Overcompensatie is niet toegestaan Overcompensatie Bij meer dan redelijke winst is sprake van overcompensatie. Redelijke winst is een vergoeding op het eigen kapitaal waarbij rekening wordt gehouden met het risico van de onderneming of het ontbreken daarvan, door het optreden van de lidstaat, met name wanneer deze uitsluitende of bijzondere rechten verleent. 150

6 12 Staatssteun en Europese aanbesteding Compensatie moet worden gebruikt voor het beheer van de DAEB. Kosten voor DAEB mogen in aanmerking worden genomen, andere kosten niet. De aan de DAEB toegerekende kosten kunnen alle variabele kosten voor het verstrekken van de DAEB omvatten, een evenredige bijdrage in de gemeenschappelijke vaste kosten van de DAEB en de andere activiteiten en een redelijke winst; de kosten verband houdende met investeringen, met name ten behoeve van de infrastructuur mogen in aanmerking worden genomen wanneer deze voor het beheer van de DAEB noodzakelijk zijn. Wanneer een onderneming activiteiten verricht die zowel binnen als buiten de werkingssfeer van de DAEB vallen, moeten in de interne boekhouding de kosten en inkomsten die met de DAEB verband houden en die van de andere diensten, alsmede de parameters voor de toerekening van die kosten en inkomsten gescheiden worden opgenomen (uit art. 5 van EU-beschikking 2005) Eisen voor toewijzing van huurwoningen De woningcorporatie moet het inkomen van het huishouden toetsen voor de toewijzing van een huurwoning met een huur van ten hoogste 664,66 (was: 652,52) per maand aan 90% huishoudens met inkomen tot (was: ) per jaar (2012). Het 'huishoudinkomen' betreft het gezamenlijke inkomen van de huurder en overige bewoners die bij aanvang van de bewoning meerderjarig zijn. Het inkomen van inwonende kinderen die in belangrijke mate door de ouders worden onderhouden hoeft niet te worden meegeteld. Regionale compensatie van de 90% norm is mogelijk; de woningcorporatie is zelf verantwoordelijk voor het behalen van de 90% norm. Landelijk moet sprake zijn van een 90% norm. Het ministerie van BZK heeft de woningcorporaties een schema verstrekt waarin is aangegeven hoe de woningcorporaties de inkomensvaststelling kunnen uitvoeren. De woningcorporatie moet criteria opstellen voor toewijzing van huurwoningen met een huur van maximaal 664,66 per maand aan de (overige) 10% huishoudens met een inkomen hoger dan per jaar die een sociale prioritering hebben. Voorrang moet worden gegeven aan woningzoekenden die met urgentie woonruimte nodig hebben uit het oogpunt van gezondheid, veiligheid, sociale factoren, overmacht of calamiteiten. Indien er daarna nog ruimte overblijft binnen de 10%-grens kunnen woningcorporaties op transparante wijze woonruimte verhuren aan andere huishoudens met een inkomen hoger dan per jaar op basis van door de woningcorporatie vastgesteld beleid. Hierbij kan worden gedacht aan huishoudens die als gevolg van renovatie of sloop bij voorrang een andere woning nodig hebben, pas gescheiden mannen of vrouwen met kinderen die urgent moeten worden gehuisvest, bepaalde beroepsgroepen die voor de stad behouden moeten worden, of in situaties dat in eenzijdig door lagere inkomens bewoonde wijken een minder eenzijdige inkomensopbouw is gewenst. De compensatie voor maatschappelijk vastgoed dient aan de huurder/gebruiker toe te komen. De woningcorporatie moet nagaan of de compensatie met de huurprijs wordt verrekend (lager is dan de marktprijs) of dat een andere keus wordt gemaakt. De woningcorporatie moet een administratie bijhouden van de toewijzing (bijlage in het Bbsh); de accountant zal hierover een assurance-rapportage moeten verstrekken. 151

7 Leningen De Tijdelijke regeling DAEB maakt onderscheid tussen leningscontracten die met WSW-borging of directe gemeentelijke borging vóór of ná de inwerkingtreding van de Tijdelijke regeling DAEB tot stand zijn gekomen. a. Voor de inwerkingtreding van de Tijdelijke regeling DAEB (dus voor 1 januari 2011): Het gaat vaak om langlopende leningen met momenten van renteherziening of herfinanciering. De leningen kunnen ongewijzigd geborgd doorlopen, onafhankelijk van de werkzaamheden waarop zij betrekking hebben. Bij herziening van de voorwaarden of bij herfinanciering moet aanpassing plaatsvinden: de niet-daeb-activiteiten (bijv. commerciële registergoederen, zoals een commerciële plint) mogen geen onderpand meer vormen voor te borgen lening. b. Na de inwerkingtreding van de Tijdelijke regeling DAEB (dus na 1 januari 2011): WSW-borging is mogelijk voor werkzaamheden en onroerende zaken/maatschappelijk vastgoed zoals vermeld in de Tijdelijke regeling DAEB (zie paragraaf eerste aandachtpunt en de Tijdelijke regeling DAEB artikel 2, artikel 3 en bijlage 1). De woningcorporatie krijgt geen WSW-borging meer voor leningen die (mede) betrekking hebben op andere werkzaamheden dan DAEB-werkzaamheden Inrichten van de administratie Een woningcorporatie moet haar administratie zo inrichten dat daaruit blijkt dat zij voldoet aan de Tijdelijke regeling DAEB. De woningcorporatie moet voldoen aan de criteria voor de steun/compensatie voor de DAEB; dit betreft de toewijzing van 90% van de woningen met een huur tot ten hoogste 664,66 per maand aan de huishoudens met een inkomen tot en met per jaar en de overige 10% aan huishoudens met een inkomen hoger dan per jaar met een prioritering (2012). De woningcorporatie is verplicht maatschappelijk vastgoed (zoals opgenomen in bijlage 1 bij de Tijdelijke regeling DAEB) aan te besteden, maar mag daarbij kiezen voor Europese, openbare of onderhandse aanbesteding. Een accountant moet over de verslaglegging van de toewijzing van de woningen met een huur tot ten hoogste 664,66 per maand conform het 90%-10% criterium een assurance-rapportage verstrekken. De woningcorporatie wordt geacht deze gegevens adequaat te archiveren. Toetsing door de accountant van de verantwoording door de woningcorporatie over de aanbesteding van het maatschappelijk vastgoed zal worden geïntegreerd in de jaarlijkse accountantscontrole. Iedere woningcorporatie moet vanaf 1 januari 2014 een gescheiden administratie voeren voor de DAEB en de niet-daeb. 152

8 Herzieningswet en de scheiding tussen DAEB en niet-daeb Binnen een jaar na inwerkingtreding van de aangepaste Woningwet dienen woningcorporaties hun statuten, rechtsvorm en organisatie met de Woningwet en de AmvB in overeenstemming te brengen. Organisatie Woningcorporaties dienen de voorschriften over de wijze van beschikbaarstelling van baten, lasten, activa en passiva voor de DAEB-tak en de niet-daeb-taak na te leven (zie ook bijlage 2 artikel 49.3; https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg html). Initiële scheiding van de activa en de passiva Toewijzing DAEB en niet-daeb: De huurwoningen met een huur onder de 664,66 (in 2012) behoudens de huurwoningen waarvoor de minister toestemming heeft verleend om deze in de niet-daeb-tak te verhuren, worden aan de DAEB-tak toegewezen. De huurwoningen in ontwikkeling met een voorgenomen huurprijs van 664,66 (in 2012) of lager worden toegewezen aan de DAEB-tak. Leegstaande huurwoningen voor de verkoop, waarvan de laatste huurprijs 664,66 of lager was, worden toegewezen aan de DAEB-tak. Het maatschappelijk vastgoed en in het maatschappelijk vastgoed dat in ontwikkeling is wordt toegewezen aan de DAEB-tak. Al het overige onroerend goed wordt toegewezen aan de niet-daeb-tak. Waardering materiële activa: De materiële activa worden gewaardeerd tegen 70% van de WOZ-waarde. De materiële activa die in ontwikkeling zijn worden gewaardeerd op de geïnvesteerde kosten. Toewijzing en waardering financiële activa en vlottende activa: 12 Staatssteun en Europese aanbesteding Te vorderen subsidies worden toegewezen aan de DAEB-tak. Dochters en deelnemingen worden toegewezen aan de niet-daeb-tak (behoudens door de minister goedgekeurde wijkontwikkelingsmaatschappijen, deze worden verdeeld naar rato van de DAEB-niet-DAEB-verdeling in de wijkontwikkelingsmaatschappij). Waardering vindt plaats tegen de intrinsieke waarde van de dochter of deelnemer. Overige activa worden voor zover mogelijk toegewezen aan de DAEB- of niet-daeb-tak waarvoor ze worden ingezet of waarvoor ze waren gereserveerd. Niet direct aan een tak toewijsbare activa worden aan de DAEB- en niet-daeb-tak toegewezen in verhouding tot de omvang van de balanspost materiële activa in beide takken. 153

9 Toewijzing van de passiva: De door het WSW geborgde leningen en de door andere overheden geborgde leningen worden toegewezen aan de DAEB-tak (incl. de rentabiliteitscorrectie). De overige ongeborgde leningen en de kortlopende leningen worden toegewezen aan de niet- DAEB-tak. Overige passiva worden toegewezen aan de DAEB- of niet-daeb-tak waarvoor ze worden aangewend of waarvoor ze waren gereserveerd. Niet direct aan een tak toewijsbare passiva worden aan de DAEB- en niet-daeb-tak toegewezen in verhouding tot de omvang van de balanspost materiële activa in beide takken. Toewijzing van het eigen vermogen en de bepaling van de hoogte van de interne lening van de DAEB-tak aan de niet-daeb-tak: Uitgangspunt is dat op moment van de initiële administratieve scheiding de DAEB-tak een gelijke solvabiliteit dient te kennen als de niet-daeb-tak. Om dit te bereiken zal de niet-daeb-tak een interne lening nemen van de DAEB-tak. Deze interne lening zal een dusdanige hoogte hebben, dat het uitgangspunt van een gelijke solvabiliteit op het moment van administratieve scheiding wordt gerealiseerd. Opstelling startbalans Op basis van de hiervoor genoemde scheidingsvereisten wordt er een startbalans opgesteld voor de DAEB-tak en voor de niet-daeb-tak van de woningcorporatie. Zie voor de verdere regeling van de AMvB's op hoofdlijnen Kamerstuk nr. 7 bijlage 2 via de volgende permanente link: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg html WONINGCORPORATIES EN EUROPESE AANBESTEDING Inleiding In de Tijdelijke regeling DAEB is bepaald dat woningcorporaties werken i.c. gebouwen met een maatschappelijke gebruiksbestemming (zoals opgenomen in bijlage 1 bij de Tijdelijke regeling DAEB) moeten aanbesteden. Woningcorporaties kunnen op grond van de Tijdelijke regeling DAEB zelf bepalen of zij Europees, openbaar of onderhands aanbesteden. Woningcorporaties kunnen indirect betrokken zijn bij Europese aanbesteding. Dit is bijvoorbeeld het geval in samenwerkingssituaties met gemeenten bij gebiedsontwikkeling en bij het maken van prestatieafspraken met een gemeente. 154

10 12 Staatssteun en Europese aanbesteding Europese aanbestedingsplicht gebiedsontwikkeling Gronduitgifte is op zich niet aanbestedingsplichtig, maar in geval van bijkomende eisen en transacties kan toch een Europese aanbestedingsplicht ontstaan. Volgens het Europese Hof moet bij uit te voeren werken een rechtstreeks economisch belang voor een gemeente zijn, wil de opdracht Europees moeten worden aanbesteed. Bovendien moet de marktpartij zich aan de gemeente tot uitvoering van de werken hebben verbonden. Gronduitgifte zonder bouwplicht is niet aanbestedingsplichtig. Het louter verlenen van publiekrechtelijke medewerking aan een bouwplan is geen aanbestedingsplichtige opdracht (Müllerarrest) Prestatieafspraken tussen gemeenten en woningcorporaties Zolang een gemeente niet als opdrachtgever optreedt ten opzichte van een woningcorporatie, vallen prestatieafspraken niet onder de Europese aanbestedingsregels. De prestatieafspraken betreffen overeenkomsten tussen gemeenten en woningcorporaties en geen opdrachten Conclusie Op grond van de tussentijdse aanpassing van de Tijdelijke regeling DAEB krijgen woningcorporaties niet direct te maken met een verplichting tot Europese aanbesteding van werken die het maatschappelijk vastgoed (bijlage 1) betreffen. Zij zijn wel verplicht tot aanbesteding, maar mogen kiezen tussen Europese, openbare en onderhandse aanbesteding. Zowel bij gebiedsontwikkeling als bij prestatieafspraken tussen gemeenten en woningcorporaties gaat het bij het verstrekken van opdrachten om de Europese aanbestedingsplicht van een gemeente en niet om de aanbestedingsplicht van de woningcorporatie. Hierbij is de feitelijke inhoud van de opdracht die de gemeente geeft bepalend. In deze situaties is niet de woningcorporatie, maar de gemeente de aanbestedende dienst, maar is wel aandacht geboden. Bronnen: Europese beschikking over staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst van met DAEB belaste ondernemingen van 28 november 2005, (2005/842/EG). Europese staatssteunbeschikking van 15 december 2009: Steunmaatregelen nr. E 2/2005 en N 642/2009 Nederland Bestaande steun en bijzondere projectsteun voor woningcorporaties. Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting. Regeling van de minister van BZK van 6 juni 2011, nr , Staatscourant 11161, 27 juni 2011 (vervallen verplichting Europese aanbesteding). Herzieningbeschikking (30 augustus 2010 C(2010)5841 final). Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting (gewijzigd voorstel van wet) d.d. 5 juli Kamerstuk nr. 7 bijlage 2 (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg html). HvJ EG inzake Müller, 25 maart 2010, zaak C-451/

11

12 Handboek Woningcorporaties 2012 Woningcorporaties spelen een belangrijke rol in ons maatschappelijk bestel. Gezien de vele recente ontwikkelingen is actuele kennis op het gebied van de jaarverslaggeving, de fiscaliteit en andere relevante wetgeving voor bestuurders, commissarissen, controllers en accountants van woningcorporaties van belang. In het Handboek Woningcorporaties 2012 brengen wij u onder meer op de hoogte van alle wetenswaardigheden op het gebied van de verwerking en waardering van onroerende zaken in de jaarrekening en van voor woningcorporaties relevante belastingen. Het handboek bestaat uit drie delen In deel A van het Handboek Woningcorporaties 2012 stellen wij de jaarverslaggeving aan de orde. Uiteraard gaan wij in dit deel uitgebreid in op de nieuwe Richtlijn 645 welke met ingang van 1 januari 2012 verplicht moet worden toegepast. Wij behandelen de classificaties en kwalificaties (sociaal versus commercieel vastgoed en bedrijfsmiddel versus vastgoedbelegging) van het vastgoed en gaan in op het kostprijsmodel en het actuele waarde-model. Daarnaast behandelen we onderwerpen die in de praktijk soms vragen oproepen. Zo gaan wij in op de verwerking van financiële instrumenten (derivaten), de verwerking van vennootschapsbelasting in de jaarrekening en het kasstroomoverzicht. In deel B gaan wij in op andere relevante wetgeving. Wij behandelen de informatievereisten die voortvloeien uit de Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens en gaan in op ontwikkelingen op het gebied van staatssteunactiviteiten. Deel C is gewijd aan de fiscale problematiek waarmee woningcorporaties te maken hebben. Wij behandelen de belangrijkste onderwerpen en actualiteiten op het gebied van de vennootschapsbelasting, de omzetbelasting, de overdrachtsbelasting en de loonheffing. Verder zijn diverse casussen opgenomen die een nadere verduidelijking en verdieping geven van de betreffende teksten uit de handleiding. Om u te faciliteren bij het opmaken van uw jaarrekening, kunt u via onze website de Deloittechecklist jaarverslaggeving Woningcorporaties 2012 aanvragen. Kijk op en ga naar Branches/Publieke Sector/Wonen en Ruimte. Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee, and its network of member firms, each of which is a legally separate and independent entity. Please see for a detailed description of the legal structure of Deloitte Touche Tohmatsu Limited and its member firms. Deloitte provides audit, tax, consulting, and financial advisory services to public and private clients spanning multiple industries. With a globally connected network of member firms in more than 150 countries, Deloitte brings world-class capabilities and high-quality service to clients, delivering the insights they need to address their most complex business challenges. Deloitte s approximately 195,000 professionals are committed to becoming the standard of excellence. This publication contains general information only, and none of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, its member firms, or their related entities (collectively, the Deloitte Network ) is, by means of this publication, rendering professional advice or services. Before making any decision or taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte Network shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this publication Deloitte The Netherlands

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Rapport analyse afschrijvingskosten Gemeente Oostzaan. Oostzaan, 22 april 2013

Rapport analyse afschrijvingskosten Gemeente Oostzaan. Oostzaan, 22 april 2013 Rapport analyse afschrijvingskosten Gemeente Oostzaan Oostzaan, 22 april 2013 1. Situatieschets De gemeente Oostzaan is permanent bezig met het verbeteren en optimaliseren van haar bedrijfsvoering. Het

Nadere informatie

Themabijeenkomst - De commissaris 3.0 als opdrachtgever van de accountant

Themabijeenkomst - De commissaris 3.0 als opdrachtgever van de accountant Themabijeenkomst - De commissaris 3.0 als opdrachtgever van de accountant Piet Klop RA MGA Rotterdam, maandag 28 november 2011 De Rotterdamse havenbaron en politicus Lodewijk Pincoffs speelde een belangrijke

Nadere informatie

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V.

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Dit reglement is op 3 april 2013 door de Raad van Commissarissen vastgesteld. Achtergrond en inleiding De

Nadere informatie

Novelle herzieningswet: gevolgen voor financiering. Drs. Jeroen Dungelmann

Novelle herzieningswet: gevolgen voor financiering. Drs. Jeroen Dungelmann Novelle herzieningswet: gevolgen voor financiering Drs. Jolanda van Elst Drs. Jeroen Dungelmann Deloitte FAS ABN Amro Juli 2013 Agenda Algemeen Afsplitsing activa/passiva naar Overgangs-BV: juridische

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

FAS/REA Utrecht. Governance en risicomanagement bij corporaties. Actieve rol van de RvC vereist!

FAS/REA Utrecht. Governance en risicomanagement bij corporaties. Actieve rol van de RvC vereist! FAS/REA Utrecht Governance en risicomanagement bij corporaties Actieve rol van de RvC vereist! Gerda Groeneveld, Rotterdam, 16 02 2012 Onderwerpen Veranderde rol van de commissaris Uitgangspunten voor

Nadere informatie

Vennootschapsbelastingplicht voor overheidsondernemingen

Vennootschapsbelastingplicht voor overheidsondernemingen Vennootschapsbelastingplicht voor overheidsondernemingen NVRD Themadag Actualiteit in bedrijfsvoering Mr. drs. R.P. (Reinder) Wiersma Mr. G.J. (Ruud) de Jong, 18 februari 2016 Onderwerpen Hoofdlijn wettelijke

Nadere informatie

Accountantsvoortgangsverslag Avalex jaarrekeningen 2010 en 2011 Presentatie Algemeen bestuur

Accountantsvoortgangsverslag Avalex jaarrekeningen 2010 en 2011 Presentatie Algemeen bestuur Accountantsvoortgangsverslag Avalex jaarrekeningen 2010 en 2011 Presentatie Algemeen bestuur Den Haag, 28 juni 2012 Schriftelijke communicatie over de accountantscontrole - Voortgangsrapportage accountantscontrole

Nadere informatie

De impact van automatisering op het Nederlandse onderwijs

De impact van automatisering op het Nederlandse onderwijs De impact van automatisering op het Nederlandse onderwijs Een verkenning op basis van data-analyse Amsterdam, september 2016 Leiden we op tot werkloosheid? De impact van automatisering op het onderwijs

Nadere informatie

Tax Directors Forum. Na de hoogtij van Horizontaal Toezicht nu een klimaat waarin boetes veel dichterbij gekomen zijn? Rotterdam, 12 februari 2015

Tax Directors Forum. Na de hoogtij van Horizontaal Toezicht nu een klimaat waarin boetes veel dichterbij gekomen zijn? Rotterdam, 12 februari 2015 Tax Directors Forum Na de hoogtij van Horizontaal Toezicht nu een klimaat waarin boetes veel dichterbij gekomen zijn? Rotterdam, 12 februari 2015 Agenda 16.00 16.05 uur Welkom en opening Frits Barnard

Nadere informatie

GES Alert Wooncorporaties

GES Alert Wooncorporaties The Netherlands Tax, Global Employer Services Inhoud Inleiding Controle overzichten UWV Eigenrisicodrager ZWflex? Herverzekeren of niet? Optimaliseren ziekteverzuimbeleid Projectplan GES Alert Wooncorporaties

Nadere informatie

TaxLab 26 maart 2015. We maken het leuker. Fiscale faciliteiten voor het familiebedrijf

TaxLab 26 maart 2015. We maken het leuker. Fiscale faciliteiten voor het familiebedrijf TaxLab 26 maart 2015 We maken het leuker. Fiscale faciliteiten voor het familiebedrijf Inhoud Tax Incentives: o Innovatie drieluik: WBSO/RDA/iBox o Investeringsregelingen EIA/MIA en subsidies Optimalisatie

Nadere informatie

Individueel vermogensbeheer Update btw aspecten. 18 september 2012 Martijn Jaegers / Elwin Makkus

Individueel vermogensbeheer Update btw aspecten. 18 september 2012 Martijn Jaegers / Elwin Makkus Individueel vermogensbeheer Update btw aspecten 18 september 2012 Martijn Jaegers / Elwin Makkus Agenda Inleiding Huidige visie Nederlandse belastingdienst Uitspraak HvJ zaak C-44/11 Deutsche Bank Gevolgen

Nadere informatie

Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte

Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte Code voor Accountantsorganisaties Implementatie door Deloitte Deloitte onderschrijft de uitgangspunten en bepalingen van de Code voor Accountantsorganisaties en heeft zich verbonden om deze te implementeren

Nadere informatie

Private Client Services Uw vermogen onze aandacht

Private Client Services Uw vermogen onze aandacht Private Client Services Uw vermogen onze aandacht It s business, it s personal Het kunnen beschikken over vermogen maakt veel zaken gemakkelijker maar brengt ook vaak vragen met zich mee. Fiscale vragen

Nadere informatie

Update IASB publiceert Improvements to IFRSs

Update IASB publiceert Improvements to IFRSs Update IASB publiceert Improvements to IFRSs Number 9, April 2015 IASB publiceert Improvements to IFRSs In september 2014 zijn wijzigingen gepubliceerd in IFRS ( Annual Improvements to IFRSs 2012-2014

Nadere informatie

Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs

Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Number 11, May 2015 IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Het alloceren van de transactieprijs aan de afzonderlijke prestatieverplichtingen in een

Nadere informatie

Een rol van (publiek) belang. Thema-sessie 5: Het perspectief vanuit de overheid - kosten. Doorn, 6 november 2014

Een rol van (publiek) belang. Thema-sessie 5: Het perspectief vanuit de overheid - kosten. Doorn, 6 november 2014 Een rol van (publiek) belang Thema-sessie 5: Het perspectief vanuit de overheid - kosten Doorn, 6 november 2014 AGENDA I. Kostenontwikkeling Nederlandse gezondheidszorg II. III. Kostenbeheersing en marktwerking:

Nadere informatie

Decentralisatie extramurale begeleiding Samenhang met 3D s en innovatie

Decentralisatie extramurale begeleiding Samenhang met 3D s en innovatie Decentralisatie extramurale begeleiding Samenhang met 3D s en innovatie Channa Minke Apeldoorn, 24 april 2012 Programma Inhoudelijke toelichting op samenhang en innovatie (15 min) Workshop innovatieve

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

Stand van Zaken Computer Forensics. Johan ten Houten, Senior Manager Deloitte Risk Services. IB Opleidingsmarkt 2015, Fontys Hogeschool Eindhoven

Stand van Zaken Computer Forensics. Johan ten Houten, Senior Manager Deloitte Risk Services. IB Opleidingsmarkt 2015, Fontys Hogeschool Eindhoven Stand van Zaken Computer Forensics Johan ten Houten, Senior Manager Deloitte Risk Services IB Opleidingsmarkt 2015, Fontys Hogeschool Eindhoven 2015 Deloitte The Netherlands 1 Introductie Johan ten Houten

Nadere informatie

Drive for Excellence De weg naar een professionele bedrijfsvoering van woningcorporaties

Drive for Excellence De weg naar een professionele bedrijfsvoering van woningcorporaties Drive for Excellence De weg naar een professionele bedrijfsvoering van woningcorporaties Drive for Excellence Woningcorporaties zien zich geconfronteerd met veel veranderingen die invloed hebben op de

Nadere informatie

Supermarkten Omzet, het fundament. Paul Op Heij

Supermarkten Omzet, het fundament. Paul Op Heij Supermarkten Omzet, het fundament Paul Op Heij Dinsdag, 28 januari 2014 Onderwerpen Omzet, het fundament Winkellandschap Impact crisis op consumentengedrag Vernieuwing in de branche zet door Rapport Deloitte

Nadere informatie

IIA Congres Prof. Dr. Sylvie C. Bleker-van Eyk & Roel van Rijsewijk. Zeist, 10 juni 2016

IIA Congres Prof. Dr. Sylvie C. Bleker-van Eyk & Roel van Rijsewijk. Zeist, 10 juni 2016 IIA Congres Prof. Dr. Sylvie C. Bleker-van Eyk & Roel van Rijsewijk Zeist, 10 juni 2016 Financial Economic Crime Financial investigation: Het gaat over meer dan je zou denken: Ontdek de weg die het geld

Nadere informatie

Nadere uiteenzetting prijsaanbieding gemeente Tiel 2014

Nadere uiteenzetting prijsaanbieding gemeente Tiel 2014 Nadere uiteenzetting prijsaanbieding gemeente Tiel 2014 Aanscherping vereisten accountantscontrole: korte uitleg Aanscherping vereisten accountantscontrole: kwaliteit is het sleutelbegrip! Hoe ziet aanscherping

Nadere informatie

Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) (0)

Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) (0) IFRS 15 Garanties Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional Practice Department +31

Nadere informatie

Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk

Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk Deloitte Accounting & Auditing Center Wilhelminakade 1 3072 AP ROTTERDAM Tel: (088) 288 18 02 Fax: (088) 288 99 24 www.deloitte.nl December

Nadere informatie

Een financieel beeld. Gemeente Albrandswaard. Portugaal 7 april 2014 Rein-Aart van Vugt

Een financieel beeld. Gemeente Albrandswaard. Portugaal 7 april 2014 Rein-Aart van Vugt Een financieel beeld Gemeente Albrandswaard Portugaal 7 april 2014 Rein-Aart van Vugt Database lokaal- en middenbestuur Database met jaarrekeningen van alle provincies, gemeenten en waterschappen over

Nadere informatie

De impact van automatisering op onderwijs en arbeidsmarkt in Rotterdam. Rotterdam, Oktober 2016

De impact van automatisering op onderwijs en arbeidsmarkt in Rotterdam. Rotterdam, Oktober 2016 De impact van automatisering op onderwijs en arbeidsmarkt in Rotterdam Rotterdam, Oktober 2016 Robotisering en automatisering hebben fundamenteel invloed op ons dagelijkse leven en de toekomst van het

Nadere informatie

Capital at Risk model Meten van projectrisico s

Capital at Risk model Meten van projectrisico s Capital at Risk model Meten van projectrisico s Amsterdam, 14 oktober 2011 Risicomodel voor projectrisico s Overzicht Doeleinden risicomodel Inzicht verschaffen in het risico van een project; Rekening

Nadere informatie

Nederland GES April 2016. GES LMB Alert Aanpassingen in het arbeidsrecht aangekondigd!

Nederland GES April 2016. GES LMB Alert Aanpassingen in het arbeidsrecht aangekondigd! Nederland GES April 2016 GES LMB Alert Aanpassingen in het arbeidsrecht aangekondigd! Inhoudsopgave 1. Aanpassingen Wet werk en zekerheid 2. Aanpassingen Wet aanpak schijnconstructies 3. Knelpunten loonbetaling

Nadere informatie

Nummer 8, december 2014. Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers

Nummer 8, december 2014. Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers Nummer 8, december 2014 Update IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers IASB publiceert IFRS 15 Revenue from Contracts with Customers Nieuwe regels zijn door de IASB gepubliceerd voor

Nadere informatie

IFRS 15 Balanspresentatie

IFRS 15 Balanspresentatie IFRS 15 Balanspresentatie Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional Practice Department

Nadere informatie

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Number 12, May 2015 Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Het onderscheiden van prestatieverplichtingen is een belangrijke stap

Nadere informatie

FW: HERINNERING UITNODIGING Masterclass: Update Wet Normering Topinkomens

FW: HERINNERING UITNODIGING Masterclass: Update Wet Normering Topinkomens A.van Beerendonk Van: Gemeente Verzonden: woensdag 6 januari 2016 9:33 Aan: A.van Beerendonk Onderwerp: FW: HERINNERING UITNODIGING Masterclass: Update Wet Normering Topinkomens Bestemd voor digitale leeszaal

Nadere informatie

IFRS 15 Nieuwe regels verwerken opbrengsten

IFRS 15 Nieuwe regels verwerken opbrengsten IFRS 15 Nieuwe regels verwerken opbrengsten Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional

Nadere informatie

Update Wijzigingen Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen Wijzigingen in jaareditie 2014

Update Wijzigingen Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen Wijzigingen in jaareditie 2014 Professional Practice Department Nummer 8, november 2014 Update Wijzigingen Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen Wijzigingen in jaareditie 2014 Wijzigingen Richtlijnen voor

Nadere informatie

IFRS 15 Identificeren van prestatieverplichtingen

IFRS 15 Identificeren van prestatieverplichtingen IFRS 15 Identificeren van prestatieverplichtingen Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional

Nadere informatie

Big Data in opsporing

Big Data in opsporing Big Data in opsporing Inge Philips-Bryan 20 september 2016 Essentie big data voor opsporing Van reconstructie achteraf naar real-time interventie Datavolume neemt toe Gat in penetratievermogen overheid-burger/crimineel

Nadere informatie

Decentralisaties sociaal domein

Decentralisaties sociaal domein Decentralisaties sociaal domein Landelijke ontwikkelingen, controleaanpak en aandachtspunten Gemeenten Land van Cuijk 24 maart 2016 Drs. Erwin Hollanders Drs. Patrick Jussen RA Drs. Arjan Schutgens RA

Nadere informatie

IFRS 15 Terugkoopovereenkomsten

IFRS 15 Terugkoopovereenkomsten IFRS 15 Terugkoopovereenkomsten Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional Practice

Nadere informatie

Welkom bij het webinar Responsible Tax deel 1

Welkom bij het webinar Responsible Tax deel 1 Welkom bij het webinar Responsible Tax deel 1 Presentatoren: Stephen Brunner Hans Pijl Start webinar 08:30 uur Vragen Voor het stellen van vragen tijdens het webinar zijn er twee mogelijkheden. Inbellen

Nadere informatie

Professional Practice Department Nummer 5, oktober 2014. Update Afscheiden van embedded derivaten

Professional Practice Department Nummer 5, oktober 2014. Update Afscheiden van embedded derivaten Professional Practice Department Nummer 5, oktober 2014 Update Afscheiden van embedded derivaten Afscheiden van embedded derivaten: Inleiding Onlangs zijn in RJ 290 Financiële instrumenten diverse wijzigingen

Nadere informatie

Marktwaarde WOCO 2016 Vanuit het perspectief van de externe controle

Marktwaarde WOCO 2016 Vanuit het perspectief van de externe controle Marktwaarde WOCO 2016 Vanuit het perspectief van de externe controle F.A.J. van Kuijck RA RO EMIA Partner Deloitte voorzitter RJ 645 Utrecht 21 december 2016 De opdracht 1. Aan welke standaarden is de

Nadere informatie

Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad. Gemeente Albrandswaard 7 april 2014 Erik Wijnstok

Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad. Gemeente Albrandswaard 7 april 2014 Erik Wijnstok Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad Gemeente Albrandswaard 7 april 2014 Erik Wijnstok Agenda Rollen in de gemeente Kadersstellen Financiële verordening 212 Begroting en paragrafen

Nadere informatie

Van: Hoogendoorn, Ilona (NL Rotterdam) [mailto:ihoogendoorn@deloitte.nl] Namens Wiersma, Reinder (NL Rotterdam)

Van: Hoogendoorn, Ilona (NL Rotterdam) [mailto:ihoogendoorn@deloitte.nl] Namens Wiersma, Reinder (NL Rotterdam) A.van Beerendonk Van: Griffie Verzonden: dinsdag 1 december 2015 13:17 Aan: A.van Beerendonk Onderwerp: FW: Cursus van BBV naar Vpb 18 januari 2016 Bijlagen: image013.wmz Digitale leeszaal Van: Hoogendoorn,

Nadere informatie

Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk

Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk Handboek Woningcorporaties 2012 Een handreiking voor de praktijk Deloitte Accounting & Auditing Center Wilhelminakade 1 3072 AP ROTTERDAM Tel: (088) 288 18 02 Fax: (088) 288 99 24 www.deloitte.nl December

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de vastgoedsectoer inzake BTW. Ivan Massin Senior Director

Recente ontwikkelingen in de vastgoedsectoer inzake BTW. Ivan Massin Senior Director Recente ontwikkelingen in de vastgoedsectoer inzake BTW Ivan Massin Senior Director 26 november 2015 Inhoud Schoolgebouwen 5 Sociale woningen privé-initiatief 8 Renovatie woningen 11 Overige topics Infrastructuur

Nadere informatie

ESCo en Financiering Voorbeeld Rotterdamse Groene Gebouwen. CoreNetbijeenkomst, 16 mei 2012

ESCo en Financiering Voorbeeld Rotterdamse Groene Gebouwen. CoreNetbijeenkomst, 16 mei 2012 ESCo en Financiering Voorbeeld Rotterdamse Groene Gebouwen CoreNetbijeenkomst, 16 mei 2012 Introductie Janko Lindenbergh Director Real Estate Advisory Finance & Transactions Deloitte Financial Advisory

Nadere informatie

2011 Deloitte The Netherlands

2011 Deloitte The Netherlands Herziene Richtlijn Jaarverslaggeving (RJ) 645 Vergadering Raad van Commissarissen Inhoudsopgave Aanleiding De nieuwe RJ-645: de belangrijkste wijzigingen De nieuwe RJ-645:

Nadere informatie

Risicomanagement@gemeente Doetinchem

Risicomanagement@gemeente Doetinchem Risicomanagement@gemeente Doetinchem Ruimte voor elkaar: risico-inventarisatie Wmo en Wwb + Wsw drs. Laudy Konings Doetinchem, 18 oktober 2012 Inhoudsopgave Context van risicomanagement Aanleiding voor

Nadere informatie

Italian desk Chi? Lokaal aanspreekpunt is Melissa Allegrezza. 2015. For information, contact Deloitte Fiduciaire

Italian desk Chi? Lokaal aanspreekpunt is Melissa Allegrezza. 2015. For information, contact Deloitte Fiduciaire Chi? Netwerk van (en samenwerking tussen) collega s met Italiaanse achtergrond, binnen Deloitte België, zowel Nederlandstalig als Franstalig, vanuit verschillende achtergrond en locaties Lokaal aanspreekpunt

Nadere informatie

Nummer 2, oktober 2014. Update Waardering voorziening pensioenregeling DGA in eigen beheer

Nummer 2, oktober 2014. Update Waardering voorziening pensioenregeling DGA in eigen beheer Nummer 2, oktober 2014 Update Waardering voorziening pensioenregeling DGA in eigen beheer Waardering voorziening pensioenregeling DGA in eigen beheer Vanaf boekjaar 2014 mag in de jaarrekening de voorziening

Nadere informatie

Number 10, April 2015. Update De verplichtstelling door de bedrijfstakpensioenfondsen

Number 10, April 2015. Update De verplichtstelling door de bedrijfstakpensioenfondsen Number 10, April 2015 Update De verplichtstelling door de bedrijfstakpensioenfondsen De verplichtstelling door de bedrijfstakpensioenfondsen De Nederlandsche Bank (DNB) heeft aangekondigd vanaf 1 januari

Nadere informatie

Uitkomsten eerste deel interim controle Beknopte managementletter

Uitkomsten eerste deel interim controle Beknopte managementletter Uitkomsten eerste deel interim controle Beknopte managementletter Den Haag, 19 juni 2014 Inhoudsopgave Inleiding 2 Actuele ontwikkelingen 3 Rechtmatigheid 4 Controlebevindingen 5 Overige aandachtspunten

Nadere informatie

Ranking Verloningsoptimalisaties. Februari 2015

Ranking Verloningsoptimalisaties. Februari 2015 Ranking Verloningsoptimalisaties Februari 2015 Loonsverhoging - Brutoloonsverhoging werknemer (op jaarbasis) 1.000,00 - RSZ werkgever (35%) + 350,00 - Brutokostprijs werkgever 1.350,00 - Belastingbesparing

Nadere informatie

december 2010 Deloitte Commissarissen Survey Een duurzame toekomst

december 2010 Deloitte Commissarissen Survey Een duurzame toekomst december 2010 Deloitte Commissarissen Survey Een duurzame toekomst Inhoudsopgave Een duurzame toekomst 3 Belang duurzaamheid 5 Toetsing 8 Corporate governance code 9 De rol van accountants en consultants

Nadere informatie

Bevindingen interimcontrole 2015 Metropoolregio Eindhoven. Eindhoven, 11 Januari 2016

Bevindingen interimcontrole 2015 Metropoolregio Eindhoven. Eindhoven, 11 Januari 2016 Bevindingen interimcontrole 2015 Metropoolregio Eindhoven Eindhoven, 11 Januari 2016 Ontwikkelingen in het accountantsberoep en impact op de controle Op 25 september 2014 zijn de plannen van de NBA bekend

Nadere informatie

Deloitte Accounting & Compliance Solutions (Deloitte ACS) Credit & collection Optimaal beheer van geïnde gelden

Deloitte Accounting & Compliance Solutions (Deloitte ACS) Credit & collection Optimaal beheer van geïnde gelden Deloitte Accounting & Compliance Solutions (Deloitte ACS) Credit & collection Optimaal beheer van geïnde gelden 2 Introductie Deloitte ACS kan je cashflow en werkkapitaal verstevigen in deze onzekere tijden

Nadere informatie

VNG-Congres gemeentefinanciën Interne controle, rechtmatigheid en de accountants. Nieuwegein 6 december 2016 Rein-Aart van Vugt

VNG-Congres gemeentefinanciën Interne controle, rechtmatigheid en de accountants. Nieuwegein 6 december 2016 Rein-Aart van Vugt VNG-Congres gemeentefinanciën Interne controle, rechtmatigheid en de accountants Nieuwegein 6 december 2016 Rein-Aart van Vugt Rechtmatigheid Getrouwe beeld Rechtmatigheid NORM Besluit begroting en verantwoording

Nadere informatie

Proeftuin gerichte preventie Gemeenten en maatschappelijke organisaties werken samen. Marly Kiewik

Proeftuin gerichte preventie Gemeenten en maatschappelijke organisaties werken samen. Marly Kiewik Proeftuin gerichte preventie Gemeenten en maatschappelijke organisaties werken samen Marly Kiewik 25 september 2014 Proeftuin Gerichte Preventie: preventie succesvol in de praktijk borgen door een gerichte

Nadere informatie

Wereldwijde trends en de implicaties op onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering. Grenzen verleggen in een veranderend speelveld LEZING

Wereldwijde trends en de implicaties op onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering. Grenzen verleggen in een veranderend speelveld LEZING Wereldwijde trends en de implicaties op onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering Grenzen verleggen in een veranderend speelveld LEZING Dit is Laura 1 2015 Deloitte The Netherlands Laura & trends in onderwijs,

Nadere informatie

Fiscale regels voor leden van de Raad van Toezicht

Fiscale regels voor leden van de Raad van Toezicht Fiscale regels voor leden van de Raad van Toezicht Oktober 2012 Agenda Inleiding Btw-ondernemerschap voor de toezichthouder per 1 januari 2013 Mogelijkheden om btw te voorkomen Mogelijkheden voor btw-aftrek

Nadere informatie

2de editie - Oktober 2013. Vergelijkende studie van het aangifteproces in de personenbelasting In Nederland en andere landen

2de editie - Oktober 2013. Vergelijkende studie van het aangifteproces in de personenbelasting In Nederland en andere landen 2de editie - Oktober 2013 Vergelijkende studie van het aangifteproces in de personenbelasting In Nederland en andere landen Inhoud Inleiding 3 Nederlandse fiscus erg coulant met uitstel 4 De fiscus vult

Nadere informatie

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014 If you have a client logo or other co-branding to include, this should go here. It should never be larger than the Deloitte logo. Waarom kiezen voor een shared services center? Succesfactoren en valkuilen

Nadere informatie

IFRS 15 Rechten op retour

IFRS 15 Rechten op retour IFRS 15 Rechten op retour Ralph ter Hoeven Partner Professional Practice Department +31 (0) 8 8288 1080 +31 (0) 6 2127 2327 rterhoeven@deloitte.nl Dingeman Manschot Director Professional Practice Department

Nadere informatie

Fiscale Monitoring HT, CAB steekproef en andere vormen van monitoring. David Savenije / Franklin Soetens

Fiscale Monitoring HT, CAB steekproef en andere vormen van monitoring. David Savenije / Franklin Soetens Fiscale Monitoring HT, CAB steekproef en andere vormen van monitoring David Savenije / Franklin Soetens 13 oktober 2016 Wat willen we vanmiddag toelichten? Introductie: De weg omhoog in de ogen van de

Nadere informatie

Accountantscontrole 2015 gemeente Westvoorne Plan van aanpak en de relevante ontwikkelingen. Commissie Bestuurlijke Zaken en Middelen 5 oktober 2015

Accountantscontrole 2015 gemeente Westvoorne Plan van aanpak en de relevante ontwikkelingen. Commissie Bestuurlijke Zaken en Middelen 5 oktober 2015 Accountantscontrole 2015 gemeente Westvoorne Plan van aanpak en de relevante ontwikkelingen Commissie Bestuurlijke Zaken en Middelen 5 oktober 2015 Aanscherping vereisten accountantscontrole: korte uitleg

Nadere informatie

De betrouwbare partner voor lokale besturen Samenwerking op maat

De betrouwbare partner voor lokale besturen Samenwerking op maat De betrouwbare partner voor lokale besturen Samenwerking op maat Optimaliseer het samenwerkingsportfolio van uw lokaal bestuur Context Samenwerking tussen lokale besturen in Vlaanderen is vandaag al een

Nadere informatie

One step ahead! Frauderisicoanalyse door directie & toezichthoudend orgaan

One step ahead! Frauderisicoanalyse door directie & toezichthoudend orgaan One step ahead! Frauderisicoanalyse door directie & toezichthoudend orgaan One step ahead! Graag gaan wij met u in overleg over uitdagende thema s, zoals de kwaliteit van uw frauderisicoanalyse en professionele

Nadere informatie

Professional Practice Department Nummer 6, november 2014. Update Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting

Professional Practice Department Nummer 6, november 2014. Update Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting Professional Practice Department Nummer 6, november 2014 Update Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting:

Nadere informatie

Workshop Fiets & Fiscaliteit Korte uitleg van de spelregels binnen de WKR

Workshop Fiets & Fiscaliteit Korte uitleg van de spelregels binnen de WKR Workshop Fiets & Fiscaliteit Korte uitleg van de spelregels binnen de WKR 2 maart 2015 David Savenije dsavenije@deloitte.nl 06 83555226 Een kort overzicht van de WKR Schematisch overzicht werkkostenregeling

Nadere informatie

Integratie OCMW's in de gemeenten Gereedheidsscan

Integratie OCMW's in de gemeenten Gereedheidsscan Integratie OCMW's in de gemeenten Gereedheidsscan Zijn de Vlaamse lokale besturen klaar voor de integratie van de OCMW s in de gemeenten? Deloitte stelt de resultaten van haar Gereedheidsscan voor. Context

Nadere informatie

GES Alert Belastingdienst informeert eigenrisicodragers over

GES Alert Belastingdienst informeert eigenrisicodragers over A.van Beerendonk Van: Gemeente Verzonden: maandag 4 juli 2016 17:07 Aan: HRM; P Otten; M Wolfs Onderwerp: FW: GES Alert Brief Belastingdienst-Zorg ( LMB) deel 1 Bijlagen: Brief overheidswerkgevers.pdf

Nadere informatie

Fiscale monitoring in de publieke sector

Fiscale monitoring in de publieke sector Franklin Soetens (06-1234 28 58) Hans Willemsen (06-1234 44 50) Jeroen van der Meer (06-1099 92 92) Gerwin Volkerink (06-1234 27 03) Donderdag 26 maart 2015 Introductie Wat verstaan we onder fiscale monitoring?

Nadere informatie

Financial Crime Analytics Zoeken naar het onbekende IBO 39. Johan ten Houten, 10 September 2014

Financial Crime Analytics Zoeken naar het onbekende IBO 39. Johan ten Houten, 10 September 2014 Financial Crime Analytics Zoeken naar het onbekende IBO 39 Johan ten Houten, 10 September 2014 Introductie Johan ten Houten 52 jaar oud, getrouwd, 3 kinderen, 1 hond Wild van skiën, wijn en koken Grote

Nadere informatie

Hoe transparant is het verslag van de Raad van Commissarissen? Je moet gewoon opschrijven waar je discussie over hebt gehad.

Hoe transparant is het verslag van de Raad van Commissarissen? Je moet gewoon opschrijven waar je discussie over hebt gehad. Hoe transparant is het verslag van de Raad van Commissarissen? Je moet gewoon opschrijven waar je discussie over hebt gehad. Voorwoord Geachte lezer, Eumedion en de VEB hebben in de afgelopen tijd aandacht

Nadere informatie

Derivatentransacties van woningcorporaties een introductie. Koen Dessens Financial Risk Management

Derivatentransacties van woningcorporaties een introductie. Koen Dessens Financial Risk Management Derivatentransacties van woningcorporaties een introductie Koen Dessens Financial Risk Management 1 veel voorkomende plain vanilla derivaten 2 veel voorkomende exotics derivaten 3 invloed renteveranderingen

Nadere informatie

Nummer 1, oktober 2014. Update Re-Exposure Draft IFRS 4 fase II Verzekeringscontracten

Nummer 1, oktober 2014. Update Re-Exposure Draft IFRS 4 fase II Verzekeringscontracten Nummer 1, oktober 2014 Update Re-Exposure Draft IFRS 4 fase II Verzekeringscontracten Re-Exposure Draft IFRS 4 fase II Verzekeringscontracten 20 juni 2013 publiceerde de International Accounting Standards

Nadere informatie

Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting

Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting Praktische informatie over staatssteun voor woningcorporaties per 1 januari 2011 Woord vooraf Ter uitvoering

Nadere informatie

Digital Accountant Efficiënt. Pro-actief. Op maat. Real time. Accountancy Tax & Legal Business Control & IT M&A & Finance

Digital Accountant Efficiënt. Pro-actief. Op maat. Real time. Accountancy Tax & Legal Business Control & IT M&A & Finance Digital Accountant Efficiënt. Pro-actief. Op maat. Real time. Accountancy Tax & Legal Business Control & IT M&A & Finance Samenwerken met de meest efficiënte accountant ooit 2 Inhoud 3 U zoekt meer dan

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie en aanleiding: wat zijn decentralisaties? 2. Decentralisaties in de praktijk: Gemeente Den Haag

Agenda. 1. Introductie en aanleiding: wat zijn decentralisaties? 2. Decentralisaties in de praktijk: Gemeente Den Haag Agenda 1. Introductie en aanleiding: wat zijn decentralisaties? 2. Decentralisaties in de praktijk: Gemeente Den Haag 3. Koppeling Sociaal Domein en Grondzaken 1 Aanleiding Focus afgelopen jaren op fysieke

Nadere informatie

Visie op het monitoren van de prestaties in de bouw Onderdeel van het Supply Chain Excellence Programma

Visie op het monitoren van de prestaties in de bouw Onderdeel van het Supply Chain Excellence Programma Visie op het monitoren van de prestaties in de bouw Onderdeel van het Supply Chain Excellence Programma Drs.ing. Marcel Noordhuis Promovendus Nyenrode Business Universiteit Director Deloitte Real Estate

Nadere informatie

Het jaarverslag in de zorg Van maatschappelijk verslag naar maatschappelijke verantwoording

Het jaarverslag in de zorg Van maatschappelijk verslag naar maatschappelijke verantwoording Het jaarverslag in de zorg Van maatschappelijk verslag naar maatschappelijke verantwoording De impact en gevolgen op het jaarverslag Met de recente aanpassing van de Regeling Verslaggeving WTZi (RVW) komt

Nadere informatie

Neem een voorsprong! Omkoping en corruptie: Risico-analyse door het bestuur en de Raad van Commissarissen

Neem een voorsprong! Omkoping en corruptie: Risico-analyse door het bestuur en de Raad van Commissarissen Neem een voorsprong! Omkoping en corruptie: Risico-analyse door het bestuur en de Raad van Commissarissen Graag wisselen wij met u van gedachte over uitdagende thema s, zoals corporate compliance, waaronder

Nadere informatie

Geachte relatie, Vriendelijke groeten, Rein-Aart van Vugt

Geachte relatie, Vriendelijke groeten, Rein-Aart van Vugt Van: Van Vugt, Rein-Aart (NL - Rotterdam) [mailto:rvanvugt@deloitte.nl] Verzonden: zaterdag 25 juli 2015 11:24 Aan: Van Vugt, Rein-Aart (NL - Rotterdam) Onderwerp: Wetsvoorstel Vpb voor overheidsondernemingen

Nadere informatie

(Financiële) risico s en aandachtspunten Verrekenmodel Tubbergen Dinkelland

(Financiële) risico s en aandachtspunten Verrekenmodel Tubbergen Dinkelland (Financiële) risico s en aandachtspunten Verrekenmodel Tubbergen Dinkelland Enschede, 9 augustus 2012 Inhoudsopgave Achtergrond en introductie aanpak 2 Samenvatting en conclusies 4 Het verrekenmodel in

Nadere informatie

EEHEB 2012. Identificeer latent talent - de excellente student Met oog voor de gehele studieloopbaan

EEHEB 2012. Identificeer latent talent - de excellente student Met oog voor de gehele studieloopbaan EEHEB 2012 Identificeer latent talent - de excellente student Met oog voor de gehele studieloopbaan Groningen, 5 oktober 2012 Agenda Introductie & Context 1 De Excellente Student in de Student Life Cycle

Nadere informatie

Met Zaakgericht werken van red tape naar red carpet Biedt een zaaksysteem de oplossing?

Met Zaakgericht werken van red tape naar red carpet Biedt een zaaksysteem de oplossing? Met Zaakgericht werken van red tape naar red carpet Biedt een zaaksysteem de oplossing? Information Managing Day, 8 Mei 2015 Even kennismaken Werk Aan resultaten en uitdagingen bij de UvA, CGEY, Novius,

Nadere informatie

Professional Practice Department Audit Function. Fair Value Measurement (In)schattingen van de actuele waarde

Professional Practice Department Audit Function. Fair Value Measurement (In)schattingen van de actuele waarde Professional Practice Department Audit Function Fair Value Measurement (In)schattingen van de actuele waarde One step ahead! Graag gaan wij met u in overleg over een uitdagend thema: de kwaliteit van (in)schattingen

Nadere informatie

De volkshuisvestelijke gevolgen van de DAEB-splitsing

De volkshuisvestelijke gevolgen van de DAEB-splitsing De volkshuisvestelijke gevolgen van de DAEB-splitsing Hanjo Lagas, directeur Atrivé Het middensegment in de huursector VOGON studiemiddag, 14 september 2011 Visie Europa In 2007 klacht IVBN in 2007 (belangenvereniging

Nadere informatie

State of the State 2016 Een actuele data-analyse van ons land

State of the State 2016 Een actuele data-analyse van ons land State of the State 2016 Een actuele data-analyse van ons land Contactpersoon State of the State Maurice Fransen Director, Deloitte Consulting mfransen@deloitte.nl +31 (0)88 288 3742 www.deloitte.nl/sots2016

Nadere informatie

Onderwerpen Woningwet, BTIV en Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting

Onderwerpen Woningwet, BTIV en Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting Onderwerpen, en toegelaten instellingen volkshuisvesting Definities... 1 Wooncoöperaties... 1 Algemene bepalingen... 1 Rechtsvorm en organisatie... 2 Werkzaamheden... 3 Diensten van algemeen economisch

Nadere informatie

Wijzigingen Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen Wijzigingen in jaareditie 2015, inclusief wijzigingen Titel 9 Boek 2 BW

Wijzigingen Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen Wijzigingen in jaareditie 2015, inclusief wijzigingen Titel 9 Boek 2 BW Wijzigingen Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen Wijzigingen in jaareditie 2015, inclusief wijzigingen Titel 9 Boek 2 BW Professional Practice Department Januari 2016 Wijzigingen

Nadere informatie

Financiering niet-daeb activiteiten Nadere uitwerking MIF

Financiering niet-daeb activiteiten Nadere uitwerking MIF Financiering niet-daeb activiteiten Nadere uitwerking MIF Het samenbrengen van woningcorporaties met private financiers en beleggers Persoonlijk en vertrouwelijk Real Estate Advisory Niet-DAEB activiteiten

Nadere informatie

WOMEN ON BOARDS LEERGANG PUBLIEKE SECTOR

WOMEN ON BOARDS LEERGANG PUBLIEKE SECTOR WOMEN ON BOARDS LEERGANG PUBLIEKE SECTOR Executive Academy Deloitte Governance Services/Deloitte Academy 2015 WOMEN ON BOARDS LEERGANG PUBLIEKE SECTOR EXECUTIVE ACADEMY Wie lid is van een bestuur of toezichthoudend

Nadere informatie

Deloitte. Brief. uitgebracht aan de voorzitter van de Raad voor de Jaarverslaggeving te Amsterdam

Deloitte. Brief. uitgebracht aan de voorzitter van de Raad voor de Jaarverslaggeving te Amsterdam RJ-Comm. 1144 Brief uitgebracht aan de voorzitter van de Raad voor de Jaarverslaggeving te Amsterdam Richtlijn 645 Raad voor de Jaarverslaggeving Woningcorporaties De10 tte. Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade

Nadere informatie