Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008"

Transcriptie

1 Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Dames en heren, Goed hier te kunnen zijn. Nu bijna een jaar actief als staatssecretaris van Defensie. Een bevoorrechte functie in een bijzondere tijd. Een krijgsmacht die op tal van plaatsen in de wereld actief is. Werkend aan vrede en gerechtigheid. Maar evenzeer strijdend tegen terrorisme. Pal staan voor universele waarden. Vanuit onze eigen situatie van vrede en welvaart ook anderen die toekomst gunnen. Een toekomst van vrijheid, voorspoed en veiligheid. Wat we onze eigen kinderen gunnen, gunnen we ook de kinderen van Bosnië, Tsjaad en Afghanistan. Dat doel van drie v s bereiken we het beste door een aanpak van 3 d s. En het is dan ook goed dat de Eduardo Frei Stichting daar aandacht voor vraagt. Lof voor de organisatie van zeven debatten over de rol van ontwikkelingssamenwerking in een veranderende wereld. Vandaag, tijdens het eerste debat, zullen verschillende sprekers met u in discussie gaan over de vraag of ontwikkelingswerkers, diplomaten en militairen een gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen voor de problemen op het gebied van ontwikkeling en veiligheid in zogeheten fragiele staten. Landen waar een gewapend conflict woedt of nog maar kort geleden is uitgewoed. 1

2 Ik mag een van die sprekers zijn. Het is een voorrecht hier vandaag het spits te mogen afbijten en mijn visie op ontwikkelingssamenwerking en 3D uiteen te zetten. Dat is overigens geen onderdeel van mijn eigen portefeuille, maar die van de minister. Zelf ga ik over materieel, personeel, vastgoed en ict. Zeg maar, de management van dat geweldige bedrijf met werknemers. De grootste werkgever van Nederland. Ik ga dus niet zozeer over het beleid, maar schep er de randvoorwaarden voor dat het kan worden uitgevoerd. Een dure plicht om de mensen die het vaak gevaarlijke werk doen te voorzien van de beste middelen en mogelijkheden. En ook hier vandaag spreek ik graag mijn respect uit voor die mannen en vrouwen. Ik zal eerst ingaan op nut en noodzaak van een geïntegreerde aanpak van veiligheid en ontwikkeling in fragiele staten. Vervolgens sta ik stil bij de vraag hoe die geïntegreerde aanpak gestalte moet krijgen. Daarbij zal ik uitvoerig ingaan op de Nederlandse geïntegreerde inzet in Afghanistan en wat daarmee tot nu toe bereikt is. Door onze inzet in Afghanistan heeft 3D een gezicht gekregen bij het Nederlandse publiek. Ook wil ik stil staan bij wat Defensie bovenop de inspanningen in Afghanistan nog meer doet om werk te maken van een geïntegreerd veiligheids- en ontwikkelingsbeleid. En ik besluit met een korte vooruitblik op de uitdagingen voor de nabije toekomst. 2

3 Sinds het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw is ondersteuning van de internationale rechtsorde en handhaving van de vrede in post-conflictgebieden voor Defensie core business geworden. De veiligheidsrisico s die fragiele staten kunnen vormen voor de rest van de wereld staan sinds de aanslagen van 11 september 2001 op de Twin Towers en het Pentagon helder op ons netvlies. Militair ingrijpen in fragiele staten kan nodig zijn voor het herstel van orde en veiligheid, maar voor een duurzame vrede is het niet genoeg. Dan is het nodig dat het gezag van de civiele autoriteiten wordt hersteld. Dit houdt in dat de veiligheidssector in fragiele staten, waaronder leger, politie en justitie, onder politieke controle van de civiele autoriteiten moet worden gebracht en dat het geweldsmonopolie van de staat in ere wordt hersteld. Al bij onderhandelingen ter beëindiging van een gewapend conflict moeten waar mogelijk afspraken gemaakt worden over de ontwapening van de strijdende partijen en over de noodzakelijke hervormingen van leger, politie en andere veiligheidsinstituties. Het vervolg moet duidelijk zijn. Dat is een kwestie van lange adem. Succesvolle wederopbouw na een gewapend conflict vereist vaak een langdurige betrokkenheid en een geïntegreerde aanpak van de problemen ten aanzien van veiligheid, bestuur en sociaal-economische ontwikkeling. Volgende week bezoek ik Bosnië, waar nog steeds Nederlandse militairen werkzaam zijn. Deze week kwam in het nieuws dat men mogelijk de missie daar wil beëindigen. Dat is ongeveer 15 jaar na de eerste interventies.. 3

4 En ook dan blijft de D van diplomatie nog altijd nodig. Met de D van diplomatie moet erop worden toegezien dat gemaakte afspraken ook daadwerkelijk worden nageleefd. Politieke druk op alle betrokken partijen blijft vaak nodig om een eenmaal op gang gekomen vredesproces op koers te houden. Met de D van development moeten oud-strijders die de wapens hebben neergelegd kansen geboden worden om te reïntegreren in de civiele samenleving. Zo moet worden voorkomen dat zij op een later moment opnieuw naar de wapens grijpen. Daarnaast moet een begin gemaakt worden met de lange termijn wederopbouw. Duurzame sociaaleconomische ontwikkeling is de beste remedie tegen het risico dat een land opnieuw ten prooi valt aan een gewapend conflict. Met de D van defensie moet allereerst met militaire middelen worden bijgedragen aan het creëren van een veilige omgeving. Daarnaast kan Defensie ondersteuning verlenen bij het opleiden en trainen van militairen en het adviseren van de civiele autoriteiten over bijvoorbeeld de organisatie en verantwoordelijkheden van een ministerie van Defensie. Voor de hervorming van andere veiligheidsinstituties is ook de ondersteuning nodig van politie, rechters, officieren van justitie en adviseurs op het gebied van het gevangeniswezen en de douane. Ontwikkeling realiseer je niet zonder veiligheid, maar het omgekeerde geldt evenzeer. De hervorming van de veiligheidssector heeft zijn nut bewezen bij de succesvolle integratie van landen in Midden- en Oost-Europa in de Navo. 4

5 Hierbij ging het onder meer om het vestigen van het primaat van de politiek en het ingang doen vinden van gedragscodes voor militairen. Een belangrijk verschil tussen Midden- en Oost-Europa en fragiele staten zoals Afghanistan, Soedan, Burundi en de Democratische Republiek Congo is dat voor laatstgenoemden een toetredingsperspectief tot de Navo of de Europese Unie ontbreekt. Dit maakt de Nederlandse inspanningen in genoemde fragiele staten er niet makkelijker op. In het beleidsprogramma Samen werken, samen leven heeft dit kabinet gekozen voor het verder uitbouwen van het geïntegreerde veiligheids- en ontwikkelingsbeleid en zoekt hiervoor ook nieuwe partners om mee samen te werken. Concreet houdt dit in dat Buitenlandse Zaken, Ontwikkelingssamenwerking en Defensie in toenemende mate ook de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie en Economische Zaken zullen betrekken bij dit beleid. Daarnaast zal de samenwerking met non-gouvernementele organisaties (NGO s) en het bedrijfsleven extra aandacht krijgen. Met respect voor ieders eigen rol en verantwoordelijkheden zullen waar mogelijk de inspanningen van de regering enerzijds en NGO s en bedrijfsleven anderzijds beter op elkaar worden afgestemd. En ten slotte wordt werk gemaakt van de verbetering van internationale afstemming met andere donorlanden en internationale organisaties als de Verenigde Naties, Wereldbank, Navo, Europese Unie en de OESO. 5

6 De concrete betekenis van een breed gedragen veiligheids- en ontwikkelingsbeleid kan het best geïllustreerd worden met het Nederlandse optreden in Afghanistan. Waarbij ik gelijk wil opmerken dat er niet zoiets bestaat als een uniform recept voor veiligheid en ontwikkeling in fragiele staten. De lessen die wij nu leren over geïntegreerd werken in Afghanistan kunnen dan ook niet één op één worden toegepast in andere fragiele staten. Het motto van de Nederlandse aanwezigheid in Afghanistan is: zo civiel als mogelijk, zo militair als noodzakelijk. Defensie heeft vanaf augustus 2006 op allerlei manieren bijgedragen aan de veiligheid van de provincie Uruzgan en het scheppen van de voorwaarden voor duurzame ontwikkeling. Allereerst voeren militairen van de battlegroup operaties uit met als doel de Taliban irrelevant te maken. Dat er gewerkt wordt aan opbouw betekent niet dat er geen strijd meer geleverd hoeft te worden. Dan hadden we ook geen militairen nodig gehad. De werkelijkheid is echter dat de Taliban er op uit is de opbouw met geweld te verhinderen en daarbij geen enkel middel schuwt.. Ten tweede voeren militairen van het zogeheten provincial reconstruction team of PRT kleinschalige projecten uit ter ondersteuning van de militaire missie. Dit zijn projecten op het gebied van plattelandsontwikkeling (alternatief voor papaver), infrastructuur, onderwijs en gezondheidszorg. Deze projecten zijn erop gericht de hearts and minds van de Afghaanse bevolking te winnen. De Nederlandse militairen van het PRT worden in hun werkzaamheden bijgestaan door ontwikkelingsadviseurs en tribale adviseurs van het ministerie van Buitenlandse Zaken. 6

7 Ten slotte trainen en begeleiden Nederlandse militairen eenheden van het Afghaanse leger en de Afghaanse politie. De training en begeleiding van de Afghaanse politie geschiedt door de Koninklijke marechaussee. Al deze activiteiten vullen elkaar aan. Daarom is de onderlinge samenhang van groot belang. In Uruzgan is de samenwerking tussen de drie D s goed zichtbaar. Militair optreden en wederopbouwactiviteiten beïnvloeden elkaar voortdurend. Projecten die in de opbouwfase worden uitgevoerd zijn al ruim van te voren voorbereid in samenwerking met de Afghaanse autoriteiten. Zo kan onmiddellijk na afloop van een militaire operatie en het verdrijven van de Taliban uit een gebied, de wederopbouw gestart worden met zogeheten quick visibility projects. U moet hierbij denken aan bijvoorbeeld de aanleg van elektriciteitsvoorziening en irrigatiekanalen en het herstel van politieposten. Aldus kan de bevolking snel naar hun huizen terugkeren en kan de bedrijvigheid in het gebied weer toenemen. Vervolgens dienen zo snel mogelijk civiele deskundigen in het gebied te komen voor de lange termijn wederopbouw. Buitenlandse Zaken zal in 2009 minstens twaalf medewerkers (inclusief tolken) in Uruzgan stationeren. De samenwerking met de lokale autoriteiten in Uruzgan is cruciaal voor de Nederlandse strategie van Afghanisering. De lokale autoriteiten moeten niet alleen meewerken aan de identificatie en voorbereiding van wederopbouwprojecten, maar zich tevens in de hoofdstad Kabul inzetten voor aanvullende fondsen van de nationale regering. Door die inzet committeert de regering in Kabul zich steeds meer aan Uruzgan. 7

8 Het uiteindelijke doel is de eigen verantwoordelijkheid. De Afghaanse werkelijkheid is dan ook uitgangspunt. Een goed voorbeeld is ook de opbouw van het veiligheidsapparaat in Uruzgan. Zo zijn er steeds meer Afghaanse soldaten inzetbaar en is het Afghaanse leger beter in staat een bijdrage te leveren aan operaties. De Koninklijke marechaussee werkt daarnaast aan de ondersteuning en versterking van de lokale politie. En het doet mij deugd dat daaraan nu ook civiele politiefunctionarissen en deskundigen van Binnenlandse Zaken bijdragen. Hier ziet u een goed voorbeeld van de geïntegreerde benadering in de praktijk. De komende twee jaar zullen onder regie van minister Koenders voor Ontwikkelingssamenwerking de civiele ontwikkelingsinspanningen worden opgevoerd. Voor een structurele aanpak is het van belang dat de wederopbouw van Uruzgan waar mogelijk door civiele specialisten wordt uitgevoerd. Ik juich de toename van deze civiele inbreng van harte toe, want wederopbouw is uiteindelijk geen taak voor militairen. Zoals ik al eerder stelde: ons motto is zo civiel als mogelijk en zo militair als nodig. Wat heeft Defensie bovenop de inspanningen in Afghanistan de afgelopen jaren nog meer gedaan om werk te maken van een geïntegreerd veiligheids- en ontwikkelingsbeleid? Allereerst beschikt Defensie sinds 2006 over een eigen pool van zogeheten SSR-deskundigen, ofwel adviseurs op het gebied van de hervorming van de veiligheidssector. De afgelopen twee jaar zijn adviseurs uitgezonden naar onder meer Burundi, de Democratische Republiek Congo en Afghanistan. 8

9 Ten tweede heeft Defensie het afgelopen jaar vier nieuwe functies gecreëerd voor defensie attachés in Afghanistan, in Soedan, in de Democratische Republiek Congo en bij de Afrikaanse Unie. Daarnaast waren er reeds defensie attachés in onder meer Rwanda en Burundi, in Zuid-Afrika en in Egypte. Deze attachés hebben onder meer tot taak het geïntegreerde veiligheidsbeleid van Nederland in een aantal Afrikaanse landen nader uit te werken. Verder beschikt de minister van Defensie sinds 2006 over een adviseur ontwikkelingssamenwerking, terwijl minister Koenders de beschikking heeft over een militair adviseur. Ten slotte neemt Defensie deel aan de ambtelijke Stuurgroep Veiligheid en Wederopbouw dat het Nederlandse geïntegreerde beleid op het gebied van veiligheid en ontwikkeling voorbereidt. In deze Stuurgroep zijn naast Buitenlandse Zaken, Ontwikkelingssamenwerking en Defensie ook de ministeries van Economische Zaken, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie en Financiën vertegenwoordigd. Hoe nu verder? Voor de uitvoering van het Nederlandse geïntegreerde beleid of het 3Dbeleid is het van groot belang de juiste expertise in voldoende mate beschikbaar te hebben. Nederland overweegt daarom in navolging van Canada en het Verenigd Koninkrijk één gezamenlijke pool van civiele deskundigen in het leven te roepen. Ofwel één loket waar de werving, voorbereiding en ondersteuning van civiele deskundigen die worden uitgezonden naar fragiele staten wordt gecoördineerd. 9

10 Verder is de Adviesraad Internationale Vraagstukken van het ministerie van Buitenlandse Zaken gevraagd om begin volgend jaar met een advies te komen over versterking van de 3D-aanpak bij crisisbeheersingsoperaties. Daarbij moet u bijvoorbeeld denken aan een meer geïntegreerde civiel-militaire analyse en planning van toekomstige operaties. Vooruitlopend op dit advies zullen de ministers Verhagen, Van Middelkoop en Koenders het toetsingskader voor de uitzending van militaire eenheden op dit punt aanpassen. Naast de politieke en militaire aspecten van een uitzending, zullen voortaan waar mogelijk ook aspecten van ontwikkelingssamenwerking bij een uitzending van militaire eenheden in beschouwing worden genomen. Tot slot ook even terug naar mijn eigen portefeuille. De menskracht voor defensie. Met een krapper wordende arbeidsmarkt is het belang van reservisten niet te onderschatten. En ook dat past wat mij betreft in die 3D-benadering. Concreet denk ik dan aan het Cimic-bataljon, waar ik zelf als reservist verder in wilde gaan toen opeens deze nog mooiere uitdaging op mijn pad kwam. Via Cimic kunnen reservisten eens in de vier jaar voor 2 a 3 maanden uitgezonden worden. Bijvoorbeeld als ingenieur, maar ook als jurist die gaat bijdragen aan de rule of law. Er zijn tal van mogelijkheden. Wie dus meer wil doen dan enkel luisteren en discussiëren, maar ook zelf een bijdrage wil leveren: Meld je aan! 10

Dames en heren, Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen.

Dames en heren, Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten Generaal P van Uhm, ter gelegenheid van het symposium op 5 mei 2012 te Wageningen. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dames en heren, Ik sta hier vandaag

Nadere informatie

GROENLINKS. Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL

GROENLINKS. Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL GROENLINKS Een alternatieve strategie voor Afghanistan OPPOSITIETAFEL Tweede-Kamerfractie GroenLinks 20 november 2007 Alternatieve strategie voor Afghanistan Kernboodschap De ISAF-missie in Afghanistan

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag Datum 1 oktober 2014 Betreft Inzet van tolken bij Defensie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag Datum 1 oktober 2014 Betreft Inzet van tolken bij Defensie > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum.

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. De krijgsmacht in verandering Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. Let op: Alleen gesproken

Nadere informatie

uitreiking van de herinneringsmedaille Vredesoperaties. Berckmoes-Duindam, Tweede Kamer.

uitreiking van de herinneringsmedaille Vredesoperaties. Berckmoes-Duindam, Tweede Kamer. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, tijdens de uitreiking Herinneringsmedaille Vredesoperaties op 12 oktober 2012 te Apeldoorn. Let op. Alleen gesproken woord geldt!

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

hun familie, geachte aanwezigen,

hun familie, geachte aanwezigen, Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de eerste universitair erkende diploma s van de Nederlandse Defensie Academie op 26 maart 2012 te Den Helder.

Nadere informatie

Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael

Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael Verslag discussie Gender in Crisisbeheersingsoperaties 16 maart 2005, Instituut Clingendael Voorzitter Annemarie Jorritsma, voorzitter Task Force Vrouwen, veiligheid en Conflict Op 16 maart 2005 heeft

Nadere informatie

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is.

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, op 7 september 2007 te Roermond ter gelegenheid van de jaarlijkse Nationale herdenking van de militairen van het Koninkrijk der Nederlanden die

Nadere informatie

Henk Kamp - Minister van Defensie 4 mei 2006

Henk Kamp - Minister van Defensie 4 mei 2006 Henk Kamp - Minister van Defensie 4 mei 2006 Dames en heren, Morgen is het 61 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Hoewel de bevrijding van Nederlands-Indië nog enkele maanden op zich liet wachten,

Nadere informatie

Koninklijke Hoogheid, dames en heren,

Koninklijke Hoogheid, dames en heren, Toespraak minister Eimert van Middelkoop voor de opening van het symposium Strategische samenwerking met het bedrijfsleven Sourcing, een kwestie van keuzes maken, Koninklijke Militaire Academie, Breda,

Nadere informatie

HDAB Aanvulling stand van zakenbrief Afghanistan: nazorg, counter insurgency opleiding en eigen vuur incident

HDAB Aanvulling stand van zakenbrief Afghanistan: nazorg, counter insurgency opleiding en eigen vuur incident Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Afschrift aan de Voorzitter van de Eerste

Nadere informatie

1red , NOS, Gesprek met de minister-president, Ned.2, uur

1red , NOS, Gesprek met de minister-president, Ned.2, uur 1red18248 29-06-2007, NOS, Gesprek met de minister-president, Ned.2, 22.50 uur MINISTER-PRESIDENT BALKENENDE, NA AFLOOP VAN DE MINISTERRAAD, OVER HET ONDERZOEK NAAR EVENTUELE VERLENGING VAN DE MISSIE IN

Nadere informatie

~ ;:;V~'~ / Ministerievan BuitenlandseZaken. Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag.

~ ;:;V~'~ / Ministerievan BuitenlandseZaken. Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Ministerievan BuitenlandseZaken Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag (EFV) Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland wwwminbuzanl Contactpersoon

Nadere informatie

rust zetten. rust gezet) Commandant der Strijdkrachten.

rust zetten. rust gezet) Commandant der Strijdkrachten. 1 Toespraak van de komend Commandant der Strijdkrachten, generaal Middendorp, bij de aanvaarding van het commando over de Nederlandse krijgsmacht op 28 juni 2012 te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum Ons kenmerk Onderwerp Wetgeving voor

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Contactpersoon S. Kaasjager T 070-3485230

Nadere informatie

Van een kritiekloos internationaal volgerschap naar een ethisch, Europees buitenlands beleid

Van een kritiekloos internationaal volgerschap naar een ethisch, Europees buitenlands beleid Vaneenkritiekloosinternationaalvolgerschapnaareenethisch,Europeesbuitenlandsbeleid Ontwikkelingssamenwerking 1. OmdeversnipperingvandeBelgischeontwikkelingssamenwerkingtegentegaankomt minstenséénmaalperjaareenofficieeloverlegorgaansamen,datbindendeafspraken

Nadere informatie

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht.

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank mw. Coorens, Dames en heren, We vieren vanavond

Nadere informatie

Diplomatie met opgestroopte mouwen

Diplomatie met opgestroopte mouwen Diplomatie met opgestroopte mouwen De geïntegreerde benadering van diplomatie, defensie en ontwikkelingssamenwerking in conflictgebieden minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen Toespraak op de

Nadere informatie

Geachte Commissaris van de Koning in Zeeland, Burgemeesters en wethouders en raadsleden van de Zeeuwse gemeenten, Vertegenwoordigers van defensie,

Geachte Commissaris van de Koning in Zeeland, Burgemeesters en wethouders en raadsleden van de Zeeuwse gemeenten, Vertegenwoordigers van defensie, 1. Geachte Commissaris van de Koning in Zeeland, Burgemeesters en wethouders en raadsleden van de Zeeuwse gemeenten, Vertegenwoordigers van defensie, Beste Veteranen, familieleden, vrienden en kennissen

Nadere informatie

Militairen naar Afghanistan en de Nederlandse politieke crisis

Militairen naar Afghanistan en de Nederlandse politieke crisis Militairen naar Afghanistan en de Nederlandse politieke crisis Vrijdag gaat de regering weer praten over de uitzending van militairen naar Afghanistan. De beslissing is op scherp gesteld door de uitspraken

Nadere informatie

- een bijgewerkte lijst van landen die onderworpen zijn aan een EU-embargo op de uitvoer van wapens (bijlage I);

- een bijgewerkte lijst van landen die onderworpen zijn aan een EU-embargo op de uitvoer van wapens (bijlage I); RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 1 juli 1999 (02.08) (OR. en) 9691/99 LIMITE PESC 207 COARM 2 BEGELEIDENDE NOTA van : het secretariaat van de Raad aan : de delegaties nr. vorig doc. : 12978/98 PESC 291

Nadere informatie

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven.

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, bij de terugkeer van de laatste Task Force Uruzgan, Vliegbasis Eindhoven, 8 augustus 2010. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Commandant van

Nadere informatie

Nederlands uitgezonden personeel, Een bezoek aan een missiegebied is. grilliger dan pakweg een werkbezoek. aan een oefenende eenheid op de

Nederlands uitgezonden personeel, Een bezoek aan een missiegebied is. grilliger dan pakweg een werkbezoek. aan een oefenende eenheid op de Toespraak uitgesproken door de Minister van Defensie, E. van Middelkoop, bij gelegenheid van zijn Kerstbezoek aan Afghanistan, 24 december 2008 te Kaboel. Nederlands uitgezonden personeel, Een bezoek aan

Nadere informatie

Toespraak Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken Dames, heren,

Toespraak Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken Dames, heren, Toespraak Nederlands Genootschap voor Internationale Zaken Dames, heren, Een minister van Defensie is zich elke dag bewust van de ontwikkelingen in de wereld. Deze ontwikkelingen dwingen hem voortdurend

Nadere informatie

W E R E L D W I J D I N Z E T B A A R, W E R E L D W I J D O E F E N E N

W E R E L D W I J D I N Z E T B A A R, W E R E L D W I J D O E F E N E N Ook focus op nieuwe WERELDWIJD INZETBAAR, WERELDWIJD OEFENEN De ISAF-operatie in Afghanistan duurt nog tot zeker eind 2010. Maar het Commando Landstrijdkrachten (CLAS) bereidt zich ook op andere mogelijke

Nadere informatie

morgen. zetten. heeft.

morgen. zetten. heeft. Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de herinneringsmedaille Vredesoperaties op 1 november 2012 te Den Haag. Let op. Alleen gesproken woord geldt!

Nadere informatie

TOETSINGSKADER 2014 Inleiding

TOETSINGSKADER 2014 Inleiding TOETSINGSKADER 2014 Inleiding Op 28 juni 1995 boden de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie de Tweede Kamer een toetsingskader aan dat kon dienen ter structurering van de gedachtewisseling

Nadere informatie

3 september 2014. Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten

3 september 2014. Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten 3 september 2014 Onderzoek: Internationale spanningen en conflicten Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 30.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Let op: Alleen gesproken woord geldt!

Let op: Alleen gesproken woord geldt! Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter opening van het congres Maak jezelf Zichtbaar op 11 maart 2010 te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dames en heren, We leven in het

Nadere informatie

Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de medaille-uitreiking op 7 november 2013 te Den Haag.

Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de medaille-uitreiking op 7 november 2013 te Den Haag. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de medaille-uitreiking op 7 november 2013 te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Minister Opstelten,

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 23 591 Betrokkenheid van het parlement bij de uitzending van militaire eenheden 26 454 Besluitvorming uitzendingen Nr. 7 BRIEF VAN DE MINISTERS

Nadere informatie

Overwegingen bij Nederlandse deelname aan VN-vredesoperaties: het beeld in conflict met de werkelijkheid Jaïr van der Lijn

Overwegingen bij Nederlandse deelname aan VN-vredesoperaties: het beeld in conflict met de werkelijkheid Jaïr van der Lijn Overwegingen bij Nederlandse deelname aan VN-vredesoperaties: het beeld in conflict met de werkelijkheid Jaïr van der Lijn Bij uitzending van militairen naar het buitenland verkiest de Nederlandse regering

Nadere informatie

Besluit beschikbaarstelling politieambtenaren ten behoeve van vredesmissies

Besluit beschikbaarstelling politieambtenaren ten behoeve van vredesmissies Datum 23 December 2002 Kenmerk EA2002/101294 Onderdeel directie Politie Inlichtingen R. Demilt T (070) 426 7586 F (070) 426 7440 Blad 1 van 2 Aan De Minister van Justitie de korpsbeheerders van de regionale

Nadere informatie

21 mei 2015 Ruud de Haan. Presentatie Politiemissies

21 mei 2015 Ruud de Haan. Presentatie Politiemissies 21 mei 2015 Ruud de Haan Presentatie Politiemissies Waarom vredesmissies?? Grondwet: De regering bevordert de ontwikkeling van de internationale rechtsorde (art 90). Regeerakkoord: Daarom investeert Nederland

Nadere informatie

Spreektekst staatssecretaris Jack de Vries voor de werkconferentie van de Management Development training van het ministerie van Defensie.

Spreektekst staatssecretaris Jack de Vries voor de werkconferentie van de Management Development training van het ministerie van Defensie. Spreektekst staatssecretaris Jack de Vries voor de werkconferentie van de Management Development training van het ministerie van Defensie. Dames en heren, Ik ben nu ruim een jaar staatssecretaris van Defensie.

Nadere informatie

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag is uniek in de wereld vanwege haar positie als internationale stad van vrede en recht. Den Haag is Legal Capital of the World. De derde VN-stad na New

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 27 925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 541 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VAN DEFENSIE EN VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN

Nadere informatie

V Vergadering van de Eerste Kamer op dinsdag 5 maart 2013. Toespraak van de Voorzitter van de Eerste Kamer, Mr. G.J. de Graaf

V Vergadering van de Eerste Kamer op dinsdag 5 maart 2013. Toespraak van de Voorzitter van de Eerste Kamer, Mr. G.J. de Graaf V Vergadering van de Eerste Kamer op dinsdag 5 maart 2013 Toespraak van de Voorzitter van de Eerste Kamer, Mr. G.J. de Graaf Herdenking Dr. P.H. (Pieter) Kooijmans (1933-2013) Op 13 februari jongstleden

Nadere informatie

Beleidsdoorlichting. Bevordering van conflictvermindering en vredesopbouw in fragiele staten 2005 2011. Terms of Reference (mei 2012)

Beleidsdoorlichting. Bevordering van conflictvermindering en vredesopbouw in fragiele staten 2005 2011. Terms of Reference (mei 2012) Beleidsdoorlichting Bevordering van conflictvermindering en vredesopbouw in fragiele staten 2005 2011 1. Aanleiding en doel Terms of Reference (mei 2012) In de meerjarige evaluatie programmering van het

Nadere informatie

Wie het heeft over buitenlandse militaire missies, denkt vaak meteen aan de beelden uit Afghanistan, of Libië.

Wie het heeft over buitenlandse militaire missies, denkt vaak meteen aan de beelden uit Afghanistan, of Libië. Concept-toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de herinneringsmedaille Vredesoperaties op 3 november 2011 te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord

Nadere informatie

EMBARGO ZATERDAG 17 NOVEMBER 2012, 10:45, ALLEEN GESPROKEN WOORD GELDT

EMBARGO ZATERDAG 17 NOVEMBER 2012, 10:45, ALLEEN GESPROKEN WOORD GELDT EMBARGO ZATERDAG 17 NOVEMBER 2012, 10:45, ALLEEN GESPROKEN WOORD GELDT Toespraak van de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Lilianne Ploumen, op de Afrikadag van de Evert Vermeer

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Gemeenschappelijk Optreden 2005/.../GBVB

Nadere informatie

Het leger. Doel: Na deze opdracht weet je meer over het leger. Je kunt vertellen wat het leger doet en waarom we een leger hebben.

Het leger. Doel: Na deze opdracht weet je meer over het leger. Je kunt vertellen wat het leger doet en waarom we een leger hebben. Het leger Thema: Bestaat vrede? Samenleving Nederland De overheid Moeilijkheid; *** Tijd: *** Juf Yvonne Doel: Na deze opdracht weet je meer over het leger. Je kunt vertellen wat het leger doet en waarom

Nadere informatie

10159/17 mak/gra/fb 1 DG D 1C

10159/17 mak/gra/fb 1 DG D 1C Raad van de Europese Unie Brussel, 12 juni 2017 (OR. en) 10159/17 ENFOPOL 301 PROCIV 54 RESULTAAT BESPREKINGEN van: d.d.: 8 juni 2017 aan: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties nr. vorig

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 374 Aanslag op de heer W. S. P. Fortuijn Nr. 2 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES EN VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Het doet mij genoegen u allen hier te verwelkomen. Dat klinkt obligaat, maar dat is het niet. Ik zal u vertellen waarom.

Het doet mij genoegen u allen hier te verwelkomen. Dat klinkt obligaat, maar dat is het niet. Ik zal u vertellen waarom. INLEIDING VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE, EIMERT VAN MIDDELKOOP, VOOR DE STARTCONFERENTIE VERKENNINGEN, 5 MAART 2008 Zeer geachte aanwezigen, Het doet mij genoegen u allen hier te verwelkomen. Dat klinkt

Nadere informatie

Disarmament, Demobilisation & Reintegration Security System Reform

Disarmament, Demobilisation & Reintegration Security System Reform Aan u het woord à vous la parole Disarmament, Demobilisation & Reintegration Security System Reform 75 WaLter bourgeois Luitenant-kolonel Walter Bourgeois is werkzaam bij de sectie EU van het Stafdepartement

Nadere informatie

Afghanistan: dromen en werkelijkheid bij ruimtelijke planning door de VN

Afghanistan: dromen en werkelijkheid bij ruimtelijke planning door de VN Afghanistan: dromen en werkelijkheid bij ruimtelijke planning door de VN Wouter 26 maart 2009 Stellingen: In een (post) conflict situatie zoals Afghanistan heb je dromen nodig, anders is ruimtelijke planning

Nadere informatie

1 van 6 17-11-2008 19:23

1 van 6 17-11-2008 19:23 1 van 6 17-11-2008 19:23 Beantwoording vragen leden Van der Staaij, Voordewind, Van Baalen en Van Gennip over de situatie in Papoea 05-04-2007 Kamerstuk Nederlands Ministerie van Buitenlandse Zaken Graag

Nadere informatie

DAGORDER. Twee mensen die de afgelopen jaren zo hebben gevochten voor Defensie, voor onze krijgsmacht.

DAGORDER. Twee mensen die de afgelopen jaren zo hebben gevochten voor Defensie, voor onze krijgsmacht. DAGORDER Collega s, Minister Hennis en generaal Middendorp zijn dinsdagavond afgetreden. Twee mensen die de afgelopen jaren zo hebben gevochten voor Defensie, voor onze krijgsmacht. En nu zijn ze op deze

Nadere informatie

Dossier Politietrainingsmissie Afghanistan

Dossier Politietrainingsmissie Afghanistan Dossier Politietrainingsmissie Afghanistan Partijraad vergadering 15 januari 2011 Inhoudsopgave Inleiding 2 A. ALGEMENE INFORMATIE 1. Geïntegreerde politietrainingsmissie 3 2. Meerderheid bevolking tegen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2013 Nr. 81 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet opgesteld

e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board Niet opgesteld Fiche 6: Gezamenlijke mededeling EU-Birma/Myanmar 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad: Elementen voor een strategie van de EU ten aanzien

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50 Inhoud Voorwoord XI 1 Nederland vergeleken 1 1.1 Bestaat Nederland nog? 1 1.2 De Staat der Nederlanden 3 1.3 Nederland en de wereld 6 1.4 Vragen en perspectieven 8 1.5 Nederland vergeleken 12 Internetadressen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 0011 500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 0018 500 EA Den Haag DKR KV Schedeldoekshaven 00 511 EZ Den Haag Postbus 0011 500 EA Den Haag

Nadere informatie

De internationale betrokkenheid van GroenLinks: Vragen bij militaire interventies Marjolein Meijer & Jasper Blom 1

De internationale betrokkenheid van GroenLinks: Vragen bij militaire interventies Marjolein Meijer & Jasper Blom 1 De internationale betrokkenheid van GroenLinks: Vragen bij militaire interventies Marjolein Meijer & Jasper Blom 1 Dit stuk is bedoeld als startdocument voor de discussie in de provinciale ledenbijeenkomsten.

Nadere informatie

De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht

De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht De binnenlandse veiligheidstaken van de Nederlandse krijgsmacht Michiel de Weger 2006 Vanfeorcum Inhoud Voorwoord IX Lijst van afkortingen XI Lijst van tabellen XIV 1 Algemene inleiding 1 1.1 Aanleiding

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 23581 27 december 2011 Besluit van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 12 december 2011, nr.

Nadere informatie

Titel Nederlandse troepen in Srebrenica

Titel Nederlandse troepen in Srebrenica Nederlandse troepen in Srebrenica Hoe zorg je voor vrede in moeilijke tijden? Korte lesomschrijving Leerlingen verwerven in deze les informatie over de burgeroorlog in Joegoslavië. Ook onderzoeken ze de

Nadere informatie

Europese en internationale instellingen en organisaties

Europese en internationale instellingen en organisaties Europese en internationale instellingen en organisaties relevant voor criminologie en strafrechtsbedeling Gert Vermeiden Maklu Antwerpen / Apeldoorn Inhoud Woord vooraf 13 1. Benelux 15 A. Ontstaan en

Nadere informatie

TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS

TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS Q1. Denkt u dat het voor de toekomst van Nederland het beste is als wij actief deelnemen in de wereldpolitiek of moeten wij ons niet in de wereldpolitiek mengen? 1

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2014 Nr. 48 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980 Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980 Noot van de editor De beginselprogramma's zijn gescand, en zover nodig gecorrigeerd. Hierdoor is het mogelijk dat de tekst niet meer

Nadere informatie

Wet op de bijzondere opsporingsdiensten Geldend van t/m heden

Wet op de bijzondere opsporingsdiensten Geldend van t/m heden Wet op de bijzondere opsporingsdiensten Geldend van 01-01-2013 t/m heden Wet van 29 mei 2006 tot vaststelling van regels met betrekking tot de bijzondere opsporingsdiensten en de instelling van het functioneel

Nadere informatie

De Europese Unie is niet alleen een munt of een markt, maar ook een Unie die gebouwd is op gemeenschappelijke waarden.

De Europese Unie is niet alleen een munt of een markt, maar ook een Unie die gebouwd is op gemeenschappelijke waarden. Debat over Polen in het Europees Parlement Interventie van de heer Koenders - minister van Buitenlandse Zaken - Nederlands voorzitterschap Dank u meneer de voorzitter, De Europese Unie is niet alleen een

Nadere informatie

Nr. 419 Brief van de ministers van Buitenlandse Zaken, van Defensie en van Veiligheid en Justitie en de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken

Nr. 419 Brief van de ministers van Buitenlandse Zaken, van Defensie en van Veiligheid en Justitie en de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken 27925 Bestrijding internationaal terrorisme Nr. 419 Brief van de ministers van Buitenlandse Zaken, van Defensie en van Veiligheid en Justitie en de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Contactpersoon DWH/LC T 070-3485226 F 070-3485472

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Datum 17 november 2014 Betreft Geïntegreerde benadering en aanwending Budget Internationale Veiligheid

Datum 17 november 2014 Betreft Geïntegreerde benadering en aanwending Budget Internationale Veiligheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 17 november 2014 Betreft Geïntegreerde

Nadere informatie

Herdenking Capitulaties Wageningen

Herdenking Capitulaties Wageningen SPEECH SYMPOSIUM 5 MEI 2009 60 jaar NAVO Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen Dames en heren, De détente tussen oost en west was ook in Gelderland voelbaar.

Nadere informatie

Het is met veel emotie dat ik u welkom heet in de Belgische Senaat.

Het is met veel emotie dat ik u welkom heet in de Belgische Senaat. 1 Toespraak van de heer Armand De Decker, Voorzitter van de Senaat, naar aanleiding van het bezoek van de heer Mahmoud Abbas, President van de Palestijnse Autoriteit 23 februari 2010 Excellenties, Beste

Nadere informatie

Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE HOGE VERTEGENWOORDIGER VAN DE UNIE VOOR BUITENLANDSE ZAKEN EN VEILIGHEIDSBELEID Brussel, 28.11.2016 JOIN(2016) 54 final 2016/0366 (NLE) Gezamenlijk voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 15 maart 2013 Betreft EUTM Somalië. Geachte voorzitter,

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 15 maart 2013 Betreft EUTM Somalië. Geachte voorzitter, Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Ministerie van Buitenlandse Zaken Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Ministerie

Nadere informatie

vaste commissie voor Defensie Procedurevergadering Brieven van bewindspersonen

vaste commissie voor Defensie Procedurevergadering Brieven van bewindspersonen Den Haag, 17 maart 2010 Herziene convocatie i.v.m. toevoeging agendapunt 25 Voortouwcommissie: vaste commissie voor Defensie Volgcommissie(s): BuZa i.v.m. agendapunt 11, 12 BZK i.v.m. agendapunt 9 RU i.v.m.

Nadere informatie

De krijgsman als ontwikkelingswerker?

De krijgsman als ontwikkelingswerker? De krijgsman als ontwikkelingswerker? Kees Homan PSO, CIMIC, IDEA, PRT, SSR en DDR zijn afkortingen die de laatste jaren de vocabulaire van de Nederlandse krijgsmacht hebben verrijkt. Ze zijn een uitvloeisel

Nadere informatie

Voor de Raad van State als adviseur en bestuursrechter is het van. belang zicht te hebben op wat er leeft in de werelden van recht,

Voor de Raad van State als adviseur en bestuursrechter is het van. belang zicht te hebben op wat er leeft in de werelden van recht, Inleiding Vice-President Raad van State tijdens de bijeenkomst van een delegatie van de Raad met de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling donderdag 12 februari 2009 Dames en heren, Voor de Raad van State

Nadere informatie

Toespraak tijdens afsluitende bijeenkomst over 400 jaar handelsbetrekkingen Turkije-Nederland, 19 april in Arnhem

Toespraak tijdens afsluitende bijeenkomst over 400 jaar handelsbetrekkingen Turkije-Nederland, 19 april in Arnhem Toespraak tijdens afsluitende bijeenkomst over 400 jaar handelsbetrekkingen Turkije-Nederland, 19 april in Arnhem Dames en heren, Er wordt tegenwoordig veel gefeest in Nederland. We vieren 100 jaar Vredespaleis,

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN:

HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN: HAAGSE VERKLARING INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE PERSPECTIEVEN: Verklaring van de Ministers van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk der Nederlanden en de Franse Republiek Inleiding DE NEDERLANDS-FRANSE BILATERALE

Nadere informatie

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Ministerie van Ministerie van Defensie Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Aan: de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Vereniging Vrouwen voor Vrede WILPF Afdeling Nederland

Vereniging Vrouwen voor Vrede WILPF Afdeling Nederland Vereniging Vrouwen voor Vrede WILPF Afdeling Nederland Commentaar bij de Rijksbegrotingen Buitenlandse Zaken en Defensie voor 2010 Bijlage bij de brief aan de leden van de vaste Kamercommissies d.d. 31

Nadere informatie

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken

32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid. Brief van de minister van Buitenlandse Zaken 32635 Strategie van Nederlands buitenlandbeleid Nr. 5 Brief van de minister van Buitenlandse Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 26 april 2012 Mede namens de Staatssecretaris

Nadere informatie

Internationaal Toetsingskader voor Gewapende Humanitaire Interventie

Internationaal Toetsingskader voor Gewapende Humanitaire Interventie Internationaal Toetsingskader voor Gewapende Humanitaire Interventie Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten 7 maart 2001 Inhoudsopgave I Algemene overwegingen p. 2 II Criteria voor een toetsingskader

Nadere informatie

van de juiste contacten, is natuurlijk bij het VNO-NCW ongeëvenaard.

van de juiste contacten, is natuurlijk bij het VNO-NCW ongeëvenaard. Concept-inleiding staatssecretaris van Defensie, Henk van Hoof, ter gelegenheid van de presentatie van het Platform Defensie - Bedrijfsleven, Pulchristudio, Den Haag, 3 november 1999 Graag geef ik een

Nadere informatie

Toespraak van staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Ben Knapen op de Watersectorbijeenkomst, 2 februari 2011

Toespraak van staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Ben Knapen op de Watersectorbijeenkomst, 2 februari 2011 Toespraak van staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Ben Knapen op de Watersectorbijeenkomst, 2 februari 2011 Dames en heren, Laat ik beginnen met een citaat. Een rivier is een reusachtig organisme.

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam T 020 535 2637 Advies Luchtaanvallen IS(IS) Datum 24 september 2014 Opgemaakt door Prof. dr. P.A. Nollkaemper

Nadere informatie

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-eneraal 6;^ Datum DV/CB Inlichtingen mr. M.S. van Eek T 070.4268844 F Uw kenmerk Onderwerp op rapport

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Woord vooraf... 11

Inhoudsopgave. Woord vooraf... 11 Inhoudsopgave Woord vooraf... 11 Benelux... 13 1 Ontstaan en historische ontwikkeling... 13 2 Institutionele structuur en werking... 15 2.1 Benelux Secretariaat-Generaal... 16 2.1.1 Samenstelling... 16

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 1 Kroatië toegetreden tot de EU Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 en figuur 1. Inleiding Kroatië is een van de staten in de Balkan die voorheen tot Joegoslavië behoorden. In 1991 verklaarde

Nadere informatie

Toespraak Staatssecretaris de Vries t.b.v. Nationale Herdenkink bij Nationaal Indië-monument , zaterdag 6 september 2008

Toespraak Staatssecretaris de Vries t.b.v. Nationale Herdenkink bij Nationaal Indië-monument , zaterdag 6 september 2008 Toespraak Staatssecretaris de Vries t.b.v. Nationale Herdenkink bij Nationaal Indië-monument 1945 1962, zaterdag 6 september 2008 Geachte veteranen, excellenties, dames en heren, Elke dag schreef ik een

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 763 Toekomst van de krijgsmacht 34 000 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2015 Nr. 72

Nadere informatie

vaste commissie voor Defensie

vaste commissie voor Defensie Den Haag, 19 maart 2010 Voortouwcommissie: vaste commissie voor Defensie Volgcommissie(s): BuZa i.v.m. agendapunt 11, 12 BZK i.v.m. agendapunt 9 RU i.v.m. agendapunt 5 VWS i.v.m. agendapunt 9 Document:

Nadere informatie

Toen we hoorden dat Mark Herremans twee rugwervels had gebroken tijdens een trainingsongeval, dachten we dat we Marc niet meer zouden te zien krijgen

Toen we hoorden dat Mark Herremans twee rugwervels had gebroken tijdens een trainingsongeval, dachten we dat we Marc niet meer zouden te zien krijgen TOESPRAAK VAN EERSTE MINISTER GUY VERHOFSTADT NAAR AANLEIDING VAN DE KONINGSDAG. PALEIS DER NATIE, 15 NOVEMBER 2003. Koninklijke Hoogheden, Excellenties, Heren Voorzitters van Kamer en Senaat, Waarde collega

Nadere informatie

Vervoer gevaarlijke stoffen

Vervoer gevaarlijke stoffen Vervoer gevaarlijke stoffen binnen Defensie Edwin van de Ven Inhoud Defensie Uitzonderingspositie Defensie Voorbereidingen (Gereedstelling) We vertrekken. We doen ons werk. We gaan weer naar huis.. 2 Defensie

Nadere informatie

Twee jaar Afghanistan Misverstanden over een complexe missie

Twee jaar Afghanistan Misverstanden over een complexe missie Debat Twee jaar Afghanistan Misverstanden over een complexe missie Frank van Kappen Onze strijd in Afghanistan: zijn we meegesleept in een Amerikaans avontuur, of nemen we deel aan een nobele en noodzakelijke

Nadere informatie