INHOUDSOPGAVE. Wanneer moet je starten met voetcontrole bij kinderen en tieners met DM? 4. Voetverzorgingsadviezen voor kinderen en tieners met DM 5

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INHOUDSOPGAVE. Wanneer moet je starten met voetcontrole bij kinderen en tieners met DM? 4. Voetverzorgingsadviezen voor kinderen en tieners met DM 5"

Transcriptie

1 INHOUDSOPGAVE Voorwoord 3 Wanneer moet je starten met voetcontrole bij kinderen en tieners met DM? 4 Voetverzorgingsadviezen voor kinderen en tieners met DM 5 Schoenadviezen voor kinderen en tieners met DM 6 Testinstructies voor sensibiliteitsonderzoek 7 Voetinspectie bij kinderen jonger dan 10 jaar, vanaf 2 jaar na diagnose DM 9 voor kinderen en tieners met DM 10 Uitleg van begrippen 11

2

3 VOORWOORD Op de kinderleeftijd zien we gelukkig nog niet veel voetproblemen. Ook zie je bij mensen met DM type I veel minder complicaties op voetgebied in vergelijking met mensen met DM type 2. Toch is aandacht voor de voeten van kinderen en tieners met diabetes erg belangrijk. Tevens moeten we de kinderen aanleren hoe ze zelf een belangrijke rol kunnen spelen in het voorkomen van problemen op latere leeftijd. Er zijn een aantal risicofactoren die een rol spelen bij het krijgen van voetproblemen op de kinderleeftijd; Eeltvorming en verhoogde druk onder de voet Overgewicht De duur van de diabetes (in jaren) Hoog HbA1c Zwak sociaal milieu Leeftijd (met name pubers die ontkennen en schoenen dragen die niet passen bij hun voetvorm) Vaatproblemen / angiopathie Zenuwbeschadiging / neuropathie De jonge huid bevat meer vocht en talg dan de oudere huid met als gevolg dat de jongere huid soepeler is en minder snel last heeft van eeltvorming. Kinderen hebben wel te maken met externe factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van problemen aan de voeten. Te denken valt aan buiten spelen en daarbij meer kans hebben op stoten en of vallen met een beschadiging als gevolg. Het dragen van verkeerde of te kleine schoenen of sokken kan ook een oorzaak zijn van problemen. Denk hierbij met name aan voetballers, schaatsers, dansers, turnsters, beach volleyballers. In dit protocol vindt u preventieve en verzorgende adviezen rondom voeten bij kinderen en tieners met DM. Deze handleiding is een initiatief van de Werkgroep Kinder Diabetes Verpleegkundigen, in samenwerking met Margreet van Putten en Miranda van Mol, beiden podotherapeut. Mede door de financiele ondersteuning en office support van Novo Nordisk is deze handleiding tot stand gekomen

4 WANNEER MOET JE STARTEN MET VOETCONTROLE BIJ KINDEREN EN TIENERS MET DIABETES MELLITUS De voetscreening op risicofactoren start op de tienerleeftijd. De voetverzorgings- en schoenadviezen start al in de educatieperiode bij het stellen van de diagnose DM. Bij kinderen jonger dan 10 jaar dient men elke 2 a 3 jaar een voetinspectie te doen, vanaf 2 jaar na diagnose. In het screeningsprotocol staat bij punt 2 wat er dan gedaan moet worden. Bij kinderen vanaf 10 jaar moet elke 2 a 3 jaar een voetscreening uitgevoerd worden volgens het voetscreeningsprotocol

5 VOETVERZORGINGSADVIEZEN VOOR KINDEREN EN TIENERS MET DIABETES MELLITUS Je dient op de volgende punten te letten: ÿ Wekelijks de voeten inspecteren, ook aan de onderzijde van de voet ÿ Dagelijks de voeten wassen met lauw water ÿ De voeten goed afdrogen, ook tussen de tenen! Zie je dat je huid kapot is tussen de tenen, of heb je veel jeuk: ga dan naar de huisarts ÿ NOOIT voetbaden nemen indien de huid kapot is, of indien er sprake is van voetschimmel en/ of eczeem ÿ NOOIT op blote voeten lopen indien er sprake is van verminderd gevoel in de voeten ÿ Nagels recht afknippen NOOIT de hoekjes van de nagels wegknippen of nagels afscheuren. ÿ Draag goed passende sokken: je tenen mogen niet krom staan in je sokken als je ze aangetrokken hebt, dan zijn ze te klein! ÿ Draag goed passende schoenen ÿ Indien er sprake is van een wondje, dan is het raadzaam om te overleggen met het diabetes team

6 SCHOENADVIEZEN VOOR KINDEREN EN TIENERS MET DIABETES MELLITUS 1. De schoen moet de juiste lengte en breedte hebben. Controleer dit door een uitgeknipte omtrek van de voet (+ 1 cm extra lengte aan de voorzijde) in de schoen te schuiven. Dit moet zonder al te veel kreukels in en uit de schoen te schuiven zijn. 2. De schoen moet bij voorkeur op de wreef gesloten kunnen worden door middel van een veter- of klittenbandsluiting. 3. Het hielstuk dient stevig te zijn. 4. De hakhoogte van de schoen mag maximaal 2-3 cm zijn. 5. Het draagvlak van de schoen (en zeker dat van de hak) dient breed te zijn. 6. De schoen moet daar buigen, ter hoogte van de voorvoet, waar de afwikkeling plaatsvindt: Goed! Fout! 7. Het gedeelte van de buitenzool tussen hak en bal van de voet moet stevig zijn en bestand zijn tegen torsie (= draaien in de lengterichting) Teveel torsie! 8. Koop schoenen aan het eind van de middag en niet s morgens vroeg 9. Het dragen van sportschoenen is goed voor kwetsbare voeten! 10. Schoenen tijdig en vaak genoeg vervangen, omdat kindervoeten snel groeien 11. Bij twijfel: laat schoenen controleren door een podotherapeut - 6 -

7 TESTINSTRUCTIE VOOR SENSIBILITEITSONDERZOEK NAAM PATIENT NUMMER DATUM ONDERZOEK 1. Het onderzoek met het Semmes Weinstein monofilament (= oppervlakkige of beschermende gevoel) : Gebruik het 10 grams monofilament Eerst patiëntinstructie: voordoen op de onderarm (nabij de elleboog) of op de wang. Vraag het kind de ogen te sluiten en ja te zeggen wanneer hij/zij het monofilament voelt. Plaats het monofilament loodrecht op de huid (A) buig het in een C-vorm (B) en haal het weer weg. Test op de aangegeven plaatsen 3x 2 goede antwoorden is een +m ; 1 of geen goed antwoord is een -m. Internationale Consensus re voet : - aan de onderkant van de grote teen: - onder de grote teen: - onder de kleine teen:.. li voet : - aan de onderkant van de grote teen: - onder de grote teen: - onder de kleine teen:

8 2 Het onderzoek met de stemvork (= diepe gevoel of vibratiezin): Sla de stemvork aan door beide armen naar elkaar toe te drukken en snel los te laten Laat het kind op de pols of op de kin de trilling voelen Opnieuw de stemvork aanslaan en starten met de test Voorkom het aanraken van de U-vorm van de stemvork Vraag het kind aan te geven, wanneer de trilling weg is Geef aan met een +v, dat de vibratiezin in orde is een -v betekent afwezige of verminderde vibratiezin Stemvorktest volgens Internationale Consensus: Plaats de trillende stemvork op de grote teen en vraag aan het kind of hij/zij de trilling voelt. Indien het antwoord Ja is, is de test negatief, dwz er is geen afwijking in de vibratiezin geconstateerd Bevindingen van de test: - 8 -

9 VOETINSPECTIE BIJ KINDEREN JONGER DAN 10 JAAR, VANAF 2 JAAR NA DIAGNOSE DIABETES MELLITUS NAAM PATIENT NUMMER DATUM INSPECTIE 1. Voetinspectie Kijk en/of voel naar eeltvorming ( e ), roodheid ( r ) en wondjes ( w ) en noteer dat in het voetenschema. 2. Schoenlengte controle Maak van karton een omtrek van beide voeten, knip deze uit en pas de omtrekken in de schoenen. Let daarbij op de lengte en de breedte van de schoen. Bevinding: Rechter schoen lengte Rechter schoen breedte Linker schoen lengte Linker schoen breedte Schoenadviezen Geef schoenadvies zoals op pagina 4 beschreven is

10 VOETSCREENNGSPROTOCOL VOOR KINDEREN EN TIENERS MET DIABETES NAAM PATIENT NUMMER DATUM SCREENING 1. Anamnese: a. Zijn er momenteel voetproblemen? Ja/Nee b. Is het kind onder behandeling van een podotherapeut? Ja/Nee c. Is het kind eerder gescreend op voetproblemen? Ja/Nee Zo ja, wanneer en door wie? 2. Kijk en/of voel naar eeltvorming ( e ), roodheid ( r ) en wondjes ( w ) en noteer dat in het voetenschema. 3. Testen van het beschermende en het diepe gevoel: Noteer in het schema een m voor een afwezige of dubieuze test met het monofilament. Noteer een v voor een afwezige of dubieuze vibratiezin: 4. Palpatie = voelen: a. Er is een temperatuursverschil tussen beide voeten Ja/Nee b. De bloedvaten van de linkervoet zijn palpabel Ja/Nee c. De bloedvaten van de rechtervoet zijn palpabel Ja/Nee 5. Prayer s sign is normaal Ja/Nee 6. Patiënt draagt adequate schoenen Ja/Nee

11 UITLEG VAN BEGRIPPEN Limited Joint Mobility Gewrichtsproblemen bij mensen met diabetes is een complicatie met de officiële naam Limited Joint Mobility (LJM), oftewel: beperkte gewrichtsbeweeglijkheid. Het gaat daarbij niet om de gewrichten zelf (zoals bij reuma het geval is), maar om het weefsel rondom de gewrichten. Er is te veel verkeerd bindweefsel ( versuikerd weefsel) en dat weefsel is dik en stug. Hierdoor zijn gewrichten pijnlijk, moeilijk of helemaal niet meer bewegen. Het is niet zo dat alleen mensen met diabetes deze klachten kunnen krijgen. Ze hebben er alleen wel meer kans op. De problemen kunnen zich, soms gelijktijdig, voordoen in handen, schouders, heupen en voeten. Een van de eerste symptomen is een verdikking van de huid rond gewrichten. Vaak ziet de huid er wasachtig uit. De gewrichten zelf kunnen pijnlijk en gezwollen zijn. Een simpele test om LJM op het spoor te komen, is om de handen tegen elkaar aan te drukken met een hoek van 90 graden tussen handen en onderarmen ( de zgn. Prayer s sign). Lukt dit niet helemaal, en blijft er een ruimte over tussen de pinken, dan kan er sprake zijn van beperkte gewrichtsbeweeglijkheid. LJM treedt vaak op in combinatie met andere complicaties. Mensen die al langer problemen hebben met hun ogen, nieren of bloedvaten, hebben vaak ook last van een beperkte gewrichtsbeweeglijkheid

DIABETISCHE VOET VOETENSPREEKUUR GIPSKAMER

DIABETISCHE VOET VOETENSPREEKUUR GIPSKAMER DIABETISCHE VOET VOETENSPREEKUUR GIPSKAMER 17631 Inleiding U komt met een diabetische voet op het Voetenspreekuur. Deze folder geeft een overzicht van adviezen en een uitleg over de behandeling met gips.

Nadere informatie

Weet wat u doet bij de diabetische voet!

Weet wat u doet bij de diabetische voet! Weet wat u doet bij de diabetische voet! Het is vervelend als u voetproblemen krijgt. Laat uw voeten regelmatig deskundig controleren. U voorkomt hiermee ernstige problemen. Uw podotherapeut weet raad.

Nadere informatie

Weet wat u doet bij de diabetische voet

Weet wat u doet bij de diabetische voet Weet wat u doet bij de diabetische voet Het is vervelend als u voetproblemen krijgt. Laat uw voeten regelmatig deskundig controleren. U voorkomt hiermee ernstige problemen. Uw podotherapeut weet raad.

Nadere informatie

Weet wat u doet bij de diabetische voet

Weet wat u doet bij de diabetische voet Weet wat u doet bij de diabetische voet Het is vervelend als u voetproblemen krijgt. Laat uw voeten regelmatig deskundig controleren. U voorkomt hiermee ernstige problemen. Uw podotherapeut weet raad.

Nadere informatie

Voetscreeningsprotocol Isala Klinieken

Voetscreeningsprotocol Isala Klinieken Ponsplaatje Voetscreeningsprotocol Isala Klinieken Arts: DV:. Invullen: noteer Ja of Nee in de hokjes Datum Anamnese Rechts Links Rechts Links Rechts Links 1. voorgeschiedenis: ulcus of amputatie 2. claudicatio

Nadere informatie

Anamnese/screeningsformulier DM

Anamnese/screeningsformulier DM Anamnese/screeningsformulier DM Datum screening: Datum vorige screening: Uitgevoerd door: Naw-gegevens cliënt:.... Geboortedatum: Type DM en datum diagnose:. Medicatie:.. Naw-/e-mail gegevens huisarts

Nadere informatie

Diabetes en voetverzorging

Diabetes en voetverzorging Diabetes en voetverzorging Diabetes en voetverzorging Voetverzorging is voor iedereen belangrijk. Wanneer we geen last hebben van voetproblemen, staan we hier eigenlijk niet bij stil. Wanneer u diabetes

Nadere informatie

Eerstelijns ketenzorg Diabetes Mellitus type 2. Instructie voetonderzoek

Eerstelijns ketenzorg Diabetes Mellitus type 2. Instructie voetonderzoek Eerstelijns ketenzorg Diabetes Mellitus type 2 Instructie voetonderzoek 2014 ZIO (ZORG IN ONTWIKKELING) REGIO MAASTRICHT - HEUVELLAND VERSIE 1.0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Het vaststellen

Nadere informatie

Voetzorg is hoofdzaak

Voetzorg is hoofdzaak Voetzorg is hoofdzaak Sta eens stil bij uw voeten Onze voeten hebben dagelijks veel te verduren. Voetverzorging is daarom voor iedereen van belang. Voor mensen met diabetes mellitus is daar nog een extra

Nadere informatie

Voetonderzoek bij mensen met Diabetes Mellitus

Voetonderzoek bij mensen met Diabetes Mellitus Voetonderzoek bij mensen met Diabetes Mellitus Monique Janssen en Monique Gouw Programma 20.00: Presentatie: Wanneer spreekt men van een diabetische voet? Wat zijn de risico s die de voeten dan lopen?

Nadere informatie

Anatomisch en fysiologisch belang van schoeisel en voetverzorging bij diabetespatiënten Voetpreventie: Denk aan je onderdanen Eva Goethals Bachelor in de podologie Diabetes CHRONISCHE COMPLICATIES Complicaties

Nadere informatie

MaBalschoen en voetverzorging

MaBalschoen en voetverzorging MaBalschoen en voetverzorging Inhoudsopgave Inleiding... 1 Instructies voor de MaBalschoen of MaBallaars... 1 De verzorging van de voeten... 2 De juiste behandeling van eelt... 3 Het bekijken van de voeten...

Nadere informatie

Vroegtijdig signaleren van de risico s van de DM-voet

Vroegtijdig signaleren van de risico s van de DM-voet Vroegtijdig signaleren van de risico s van de DM-voet Door Monique Gouw Doelstelling Herkennen van een diabetische voet, op de juiste wijze een screening uitvoeren en wanneer nodig doorverwijzen naar de

Nadere informatie

Schoenadvies bij diabetes mellitus

Schoenadvies bij diabetes mellitus Schoenadvies bij diabetes mellitus 2 Diabetes mellitus is een ziektebeeld waarbij het evenwicht in de bloedsuikerspiegel verstoord is (suikerziekte). Veel mensen met diabetes mellitus krijgen problemen

Nadere informatie

De voet snel en effectief ter hand genomen, alles draait om de Simm s classificatie. Gelijk maar een vraag! Simm s Klasse 0.

De voet snel en effectief ter hand genomen, alles draait om de Simm s classificatie. Gelijk maar een vraag! Simm s Klasse 0. De voet snel en effectief ter hand genomen, alles draait om de Simm s classificatie Gelijk maar een vraag! Vindt U dat type 2 diabetes patiënten zonder risicovoeten kunnen volstaan met minder uitgebreid

Nadere informatie

Adviezen bij een diabetisch voetprobleem

Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Patiënteninformatie 1233085PR/1-2015 Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Inleiding Deze folder geeft u informatie over het ontstaan en voorkomen van voetwonden

Nadere informatie

Diabetisch voetenspreekuur

Diabetisch voetenspreekuur Diabetisch voetenspreekuur Inleiding U bent verwezen naar het diabetisch voetenspreekuur. In deze folder leest u wat een diabetische voet is, wat u van het spreekuur kunt verwachten en wat u meeneemt naar

Nadere informatie

diabetes centrum Diabetes en voeten Een persoonlijk advies

diabetes centrum Diabetes en voeten Een persoonlijk advies diabetes centrum Diabetes en voeten Een persoonlijk advies ADVIES Diabetes en voeten U heeft deze folder gekregen van de diabetesverpleegkundige, de verpleegkundige van de verpleegafdeling of een andere

Nadere informatie

diabetes mellitus en voetverzorging door afdeling Revalidatie

diabetes mellitus en voetverzorging door afdeling Revalidatie diabetes mellitus en voetverzorging door afdeling Revalidatie Inhoud 1. Waardoor ontstaan voetklachten? 3 2. Welke voetproblemen kan ik krijgen bij diabetes mellitus? 3 3. Klachten 4 4. Mogelijke complicaties

Nadere informatie

De diabetische voet Wat is het en hoe ontstaat het?

De diabetische voet Wat is het en hoe ontstaat het? De diabetische voet Wat is het en hoe ontstaat het? Diabetes mellitus is een ziektebeeld waarbij het evenwicht in de bloedsuikerspiegel verstoord is (suikerziekte). Veel mensen met diabetes mellitus krijgen

Nadere informatie

Adviezen bij een diabetisch voetprobleem

Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Adviezen bij een diabetisch voetprobleem Inleiding Deze folder geeft u informatie over het ontstaan en voorkomen van voetwonden bij suikerziekte (diabetes mellitus). Ook krijgt u advies over wat u kunt

Nadere informatie

03/07/ minuten De voetscreening bij kinderen met diabetes: Praktische sessie met evt. Zelf oefenen. 30 minuten Beoordelen van schoenen

03/07/ minuten De voetscreening bij kinderen met diabetes: Praktische sessie met evt. Zelf oefenen. 30 minuten Beoordelen van schoenen 30 minuten De voetscreening bij kinderen met diabetes: Praktische sessie met evt. Zelf oefenen 30 minuten Beoordelen van schoenen 30 minuten Casuïstiek en discussie Anders dan bij volwassenen? Wat wel

Nadere informatie

Chirurgie/Vaatcentrum Diabetische voeten poli

Chirurgie/Vaatcentrum Diabetische voeten poli Chirurgie/Vaatcentrum Diabetische voeten poli 2 Diabetes en voetproblemen Mensen met diabetes (suikerziekte) hebben een vergrote kans op voetproblemen. Deze problemen worden vaak onderschat, terwijl ze

Nadere informatie

Diabetische voetpoli. Poli Chirurgie

Diabetische voetpoli. Poli Chirurgie 00 Diabetische voetpoli Poli Chirurgie 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die behandeld (gaan) worden op de Diabetische voetpoli. In deze folder staat algemene informatie. Uw situatie kan anders zijn

Nadere informatie

Weet wat u doet bij de reumatische voet

Weet wat u doet bij de reumatische voet Weet wat u doet bij de reumatische voet Door reuma ontstaan soms ontstekingsprocessen in en rondom uw voetgewrichten. Dit kan leiden tot wonden en veel pijn. Uw podotherapeut weet raad. De podotherapeut

Nadere informatie

Wat heeft diabetes met voeten te maken? Zenuwen. Diabetes en voeten. Een podoloog / podotherapeut. Bloedvaten

Wat heeft diabetes met voeten te maken? Zenuwen. Diabetes en voeten. Een podoloog / podotherapeut. Bloedvaten + Diabetes en voeten Dit is een boekje over voeten dat speciaal geschreven is voor diabetes patiënten. Diabetes kan mogelijk problemen aan de voeten veroorzaken. Daarom hebben wij, van Podologie Hoep Zuid

Nadere informatie

Goede voetverzorging bij patiënten met diabetes mellitus

Goede voetverzorging bij patiënten met diabetes mellitus Goede voetverzorging bij patiënten met diabetes mellitus Chirurgie alle aandacht Goede voetverzorging bij patiënten met diabetes mellitus Waarom deze folder In deze folder vindt u tips voor een goede voetverzorging

Nadere informatie

Wie werken er op de voetenpoli?

Wie werken er op de voetenpoli? Voetenpoli In verband met voetklachten bent u door uw huisarts of specialist doorverwezen naar de voetenpoli van Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis in Dirksland. In deze folder vindt u informatie over de

Nadere informatie

Voorkom voetproblemen bij Diabetes Mellitus. Het belang van goede voetzorg bij Diabetes Mellitus

Voorkom voetproblemen bij Diabetes Mellitus. Het belang van goede voetzorg bij Diabetes Mellitus Voorkom voetproblemen bij Diabetes Mellitus Het belang van goede voetzorg bij Diabetes Mellitus Door Diabetes Mellitus (suikerziekte) kunnen de bloedvaten en zenuwvezels in uw voeten beschadigd raken.

Nadere informatie

Extra diabeteszorg voor patiënten op de dialyse. Het dialyse-diabetesteam

Extra diabeteszorg voor patiënten op de dialyse. Het dialyse-diabetesteam Extra diabeteszorg voor patiënten op de dialyse Het dialyse-diabetesteam Inleiding Deze brochure is bedoeld om u te informeren over de extra zorg die het dialysecentrum geeft, aan patiënten met diabetes

Nadere informatie

Voetcontrole bij de patiënt met diabetes mellitus uitgelicht

Voetcontrole bij de patiënt met diabetes mellitus uitgelicht ARTIKEL Voetcontrole bij de patiënt met diabetes mellitus uitgelicht Monique Gouw, medisch directeur en podotherapeut Podotherapeutisch Centrum RondOm te Leusden Elke praktijkondersteuner en praktijkverpleegkundige

Nadere informatie

Voetzorg bij diabetes mellitus: Wat kunt u zelf doen?!

Voetzorg bij diabetes mellitus: Wat kunt u zelf doen?! Voetzorg bij diabetes mellitus: Wat kunt u zelf doen?! 2 Diabetes mellitus is een ziektebeeld waarbij het evenwicht in de bloedsuikerspiegel verstoord is (suikerziekte). Veel mensen met diabetes mellitus

Nadere informatie

diabetes mellitus en voetverzorging

diabetes mellitus en voetverzorging diabetes mellitus en voetverzorging 2 Inhoud Oorzaken voetproblemen 4 Welke voetproblemen kunt u krijgen bij diabetes mellitus 4 Mogelijke complicaties 5 Voorkomen van klachten 5 Voetverzorging (huid en

Nadere informatie

Weet wat u doet bij de reumatische voet!

Weet wat u doet bij de reumatische voet! Weet wat u doet bij de reumatische voet! Door reuma ontstaan soms ontstekingsprocessen in en rondom uw voetgewrichten. Dit kan leiden tot wonden en veel pijn... Uw podotherapeut weet raad. De podotherapeut

Nadere informatie

Diabetische Voetproblemen en behandeling Lieveke Luyckx Podoloog

Diabetische Voetproblemen en behandeling Lieveke Luyckx Podoloog Diabetische Voetproblemen en behandeling Lieveke Luyckx Podoloog Navorming diabetische voet 26 november Ekeren 2.1. Screening Inspectie van de volledige voet (huid, nagels, misvormingen) Opsporing sensorische

Nadere informatie

Weet wat u doet bij pijn aan de kindervoet

Weet wat u doet bij pijn aan de kindervoet Weet wat u doet bij pijn aan de kindervoet Uw kind klaagt over vermoeidheid in zijn of haar voeten, heeft pijn tijdens het lopen of struikelt regelmatig. Uw podotherapeut weet raad. Een podotherapeut is

Nadere informatie

Voetzorg bij diabetespatiënten

Voetzorg bij diabetespatiënten Voetzorg bij diabetespatiënten Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Podotherapie december 2008 pavo 0436 Inleiding Mensen met diabetes hebben een verhoogde kans op voetproblemen. Dat komt door een verminderd

Nadere informatie

Congres Revalidatie 2016 Bas Meijer, podotherapeut

Congres Revalidatie 2016 Bas Meijer, podotherapeut Congres Revalidatie 2016 Bas Meijer, podotherapeut Introductie. Bas Meijer, podotherapeut Anderhalvelijns zorgcentrum Luc van Driel Judith Ensink 02 Inhoud. Podotherapeut? Samenwerkende disciplines Specialisaties

Nadere informatie

Weet wat u doet bij pijn aan de kindervoet!

Weet wat u doet bij pijn aan de kindervoet! Weet wat u doet bij pijn aan de kindervoet! Uw kind klaagt over vermoeidheid in zijn of haar voeten, heeft pijn tijdens het lopen of struikelt regelmatig. Uw podotherapeut weet raad. Een podotherapeut

Nadere informatie

WCS congres Wondzorg verbindt. De diabetische voet

WCS congres Wondzorg verbindt. De diabetische voet WCS congres Wondzorg verbindt De diabetische voet Screening en herkenning 26 november 2013 Eveline de Greef Verpleegkundig specialist vaatchirurgie/diabetische voet Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, Nijmegen

Nadere informatie

Podotherapie. Alles wat u wilt weten over Podotherapie

Podotherapie. Alles wat u wilt weten over Podotherapie Podotherapie Alles wat u wilt weten over Podotherapie Meike de Vries (15) Ik had veel last van mijn linkervoet. Tijdens het volleyballen werd dit altijd erger. Na een tijd werd mijn linkervoet aan de binnenzijde

Nadere informatie

Diabetische voetenpoli in het St. Anna Ziekenhuis

Diabetische voetenpoli in het St. Anna Ziekenhuis Diabetische voetenpoli in het St. Anna Ziekenhuis U bent verwezen naar de diabetische voetenpolikliniek van het St. Anna Ziekenhuis te Geldrop. Deze polikliniek is bedoeld voor mensen met diabetes en een

Nadere informatie

Weet wat u doet bij pijn aan uw voet

Weet wat u doet bij pijn aan uw voet Weet wat u doet bij pijn aan uw voet Het is vervelend als u pijn heeft aan of in uw voeten, enkels, knieën, heupen of rug Uw podotherapeut weet raad. Uw podotherapeut is een erkend specialist op het gebied

Nadere informatie

Weet wat u doet bij pijn aan uw voet

Weet wat u doet bij pijn aan uw voet Weet wat u doet bij pijn aan uw voet Het is vervelend als u pijn heeft aan of in uw voeten, enkels, knieën, heupen of rug Uw podotherapeut weet raad. Uw podotherapeut is een erkend specialist op het gebied

Nadere informatie

De diabetische voet en de Simm s classificatie

De diabetische voet en de Simm s classificatie De diabetische voet en de Simm s classificatie De diabetische voet en de Simm s classificatie Margreet van Putten Houten 2012 2012 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

LMN Zuid-West-Vlaanderen 1

LMN Zuid-West-Vlaanderen 1 iets met voeten te maken 3-jarige opleiding Paramedische discipline Officieel statuut sinds 2001 Alle mensen met klachten t.h.v. de voeten en t.h.v. de onderste ledematen Kinderen Geriatrische patiënten

Nadere informatie

Weet wat u doet bij pijn aan uw voet

Weet wat u doet bij pijn aan uw voet Weet wat u doet bij pijn aan uw voet Het is vervelend als u pijn heeft aan of in uw voeten, enkels, knieën, heupen of rug Uw podotherapeut weet raad. Uw podotherapeut is een erkend specialist op het gebied

Nadere informatie

Voetverzorging en voetinspectie. voor revalidanten met diabetes mellitus

Voetverzorging en voetinspectie. voor revalidanten met diabetes mellitus Voetverzorging en voetinspectie voor revalidanten met diabetes mellitus Voetverzorging en voetinspectie voor revalidanten met diabetes mellitus Als u diabetes heeft, kunnen uw voeten heel kwetsbaar zijn,

Nadere informatie

Weet wat u doet bij een blessure

Weet wat u doet bij een blessure Weet wat u doet bij een blessure Een tennispartij, een voetbaltoernooi, een rondje hardlopen. Sporten is naast gezond ook leuk! Maar wat als u ineens last krijgt van uw voet, enkel of knie? Uw podotherapeut

Nadere informatie

Preventieve zorg bij diabetes mellitus

Preventieve zorg bij diabetes mellitus INTERNE GENEESKUNDE Preventieve zorg bij diabetes mellitus Diabetes en dialyse Deze folder is bedoeld om u te informeren over de preventieve zorg ( = voorkomen of zo lang mogelijk uitstellen van complicaties)

Nadere informatie

DAGBOEK DIABETISCHE VOET

DAGBOEK DIABETISCHE VOET DAGBOEK DIABETISCHE VOET Dit dagboek heeft u gekregen op de diabetische voetpoli van het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Neem dit boekje bij ieder bezoek aan het ziekenhuis of de huisarts mee! Laat de (huis)arts,

Nadere informatie

Wond- en decubitusconsulente. Voet verzorging bij diabetes

Wond- en decubitusconsulente. Voet verzorging bij diabetes Wond- en decubitusconsulente Voet verzorging bij diabetes Voetverzorging bij diabetes Wat heeft diabetes (suikerziekte) met uw voeten te maken? Door diabetes kunnen de bloedvaten en de zenuwvezels in

Nadere informatie

Diabetische voet. V. Oostendorp- Cornelissen Wondconsulent, Amphia ziekenhuis, Breda WCS Diabetische voet

Diabetische voet. V. Oostendorp- Cornelissen Wondconsulent, Amphia ziekenhuis, Breda WCS Diabetische voet Diabetische voet V. Oostendorp- Cornelissen Wondconsulent, Amphia ziekenhuis, Breda WCS Diabetische voet Commissie diabetische voet Anke Wijlens Docent podotherapie, Saxion hogeschool, Enschede Bela Pagrach

Nadere informatie

Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte)

Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte) z Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte) 1 Als u diabetes mellitus

Nadere informatie

DAGBOEK DIABETISCHE VOET

DAGBOEK DIABETISCHE VOET DAGBOEK DIABETISCHE VOET CHI-064 (dagboek).indd 1 10-06-16 12:35 2 JEROEN BOSCH ZIEKENHUIS CHI-064 (dagboek).indd 2 10-06-16 12:35 Dit dagboek heeft u gekregen op de diabetische voetpoli van het Jeroen

Nadere informatie

Zorg bij voetschimmel en voetklachten

Zorg bij voetschimmel en voetklachten Zorg bij voetschimmel en voetklachten Inhoud Voetschimmel 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 3 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van voetschimmel 4 Wat kun je er zelf aan doen 4 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Voetschimmel en voetklachten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Voetschimmel en voetklachten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Voetschimmel en voetklachten Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Voetschimmel 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 3 Wanneer arts raadplegen 4 Voorkomen

Nadere informatie

VOETZORGEN. Woensdag 15 april Jan van Herpen, kaderhuisarts DM2 Marlies Dennemann, podotherapeute René Ottens, podotherapeut

VOETZORGEN. Woensdag 15 april Jan van Herpen, kaderhuisarts DM2 Marlies Dennemann, podotherapeute René Ottens, podotherapeut VOETZORGEN Woensdag 15 april Jan van Herpen, kaderhuisarts DM2 Marlies Dennemann, podotherapeute René Ottens, podotherapeut Voetenzorg binnen OCE Onderzoek en classificaties van Simm s en zorgprofiel:

Nadere informatie

Eindwerk: gespecialiseerde voetverzorging (2)

Eindwerk: gespecialiseerde voetverzorging (2) Eindwerk: gespecialiseerde voetverzorging (2) 1 Naam: Smets Hilde Klas: 2B Voorwoord Als verpleegkundige in het ziekenhuis en in de thuisverpleging heeft het mij al 26 jaar geboeid om mensen goed te verzorgen.

Nadere informatie

Oorzaken van voetwonden Wat kunt u zelf doen?

Oorzaken van voetwonden Wat kunt u zelf doen? Diabetische voet 1 Deze folder geeft u informatie over de Diabetische voet. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Diabetes Mellitus Is de officiële

Nadere informatie

Het is van belang uitleg aan de patiënt te geven waarbij een voetverzorgings- en schoenadvies niet mag ontbreken.

Het is van belang uitleg aan de patiënt te geven waarbij een voetverzorgings- en schoenadvies niet mag ontbreken. 5.2 Voetzorg De gebruikelijke voetscreening wordt verricht door de POH. De frequentie van voetonderzoek hangt af van de Simm's classificatie en het zorgprofiel. naar pedicure en podotherapeut vindt plaats

Nadere informatie

Preventie diabetische voetulcera Jaar 2017

Preventie diabetische voetulcera Jaar 2017 Preventie diabetische voetulcera Jaar 2017 Auteur: Eigenaar: M. Jacobs J. van Herpen Ingangsdatum: 1-1-2017 Aangepast door: J. Theloesen Versie 3.3: d.d. november 2016 Geautoriseerd door : J. van Herpen

Nadere informatie

Onderbeengips als u diabetes hebt

Onderbeengips als u diabetes hebt GIPSKAMER Onderbeengips als u diabetes hebt ADVIES Onderbeengips als u diabetes hebt U hebt op de gipskamer gipsverband om uw been gekregen. Dit verband bestaat uit een onderlaag van gips met hierover

Nadere informatie

Preventie diabetische voetulcera Jaar 2015

Preventie diabetische voetulcera Jaar 2015 Preventie diabetische voetulcera Jaar 2015 Auteur: Eigenaar: M. Jacobs J. van Herpen Ingangsdatum: 1 januari 2015 Aangepast door: M. Jacobs en J. Theloesen Versie 3.2: d.d. 9 september 2015 Geautoriseerd

Nadere informatie

Voetafwijkingen bij diabetes mellitus Diabetische voet

Voetafwijkingen bij diabetes mellitus Diabetische voet Voetafwijkingen bij diabetes mellitus Diabetische voet Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Algemeen 1 Wat is een diabetische voet? 1 Oorzaken diabetische voet 1 Het ontstaan van een

Nadere informatie

Diabetes en Voeten. Inleiding. -Internist dr. Kemperman -Revalidatiearts dr. Hamers -Vaatchirurg dr. Hinnen

Diabetes en Voeten. Inleiding. -Internist dr. Kemperman -Revalidatiearts dr. Hamers -Vaatchirurg dr. Hinnen Diabetes en Voeten Inleiding -Internist dr. Kemperman -Revalidatiearts dr. Hamers -Vaatchirurg dr. Hinnen Wat is diabetes? Stofwisselingsziekte Hormoon insuline Alvleesklier Type 1 Type 2 Waarom ik? Overgewicht

Nadere informatie

Geschreven door Martijn Raaijmaakers zondag, 28 oktober 2012 16:15 - Laatst aangepast zondag, 01 december 2013 16:00

Geschreven door Martijn Raaijmaakers zondag, 28 oktober 2012 16:15 - Laatst aangepast zondag, 01 december 2013 16:00 Kenmerken van een goede schoen Een goede schoen respecteert je voetvorm: Schuif je voet zo ver mogelijk naar voren in de schoen in een staande houding: je moet net 1 vinger tussen de voet en de hielomsluiting

Nadere informatie

Hoofdstuk 5I: Complicatie van diabetes type 2

Hoofdstuk 5I: Complicatie van diabetes type 2 Hoofdstuk 5I: Complicatie van diabetes type 2 Duur 30 minuten Leerdoelen deelnemers De deelnemers Kennen de mogelijke complicaties van diabetes Weten dat complicaties van diabetes onder andere bestaan

Nadere informatie

DiHAG-statement voetzorg. Inleiding

DiHAG-statement voetzorg. Inleiding DiHAG-statement voetzorg Secretariaat: p/a Nederlands Huisartsen Genootschap Mercatorlaan 1200 Postbus 3231 3502 GE Utrecht Tel. 030 2823500 Fax 030 2823501 E-mail: dihag@nhg.org www.dihag.nl KvK: 41261381

Nadere informatie

Algemeen Doorverwijzing Verwijzing naar internist en overige specialisten Contracten pedicures en podotherapeuten...

Algemeen Doorverwijzing Verwijzing naar internist en overige specialisten Contracten pedicures en podotherapeuten... 5.2 Voetzorg Algemeen... 1 Doorverwijzing... 4 Verwijzing naar internist en overige specialisten... 5 Contracten pedicures en podotherapeuten... 5 Algemeen De gebruikelijke voetscreening wordt verricht

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

Diabetische voet CHIRURGIE. Voorkom problemen aan uw voeten

Diabetische voet CHIRURGIE. Voorkom problemen aan uw voeten CHIRURGIE Diabetische voet Voorkom problemen aan uw voeten Voor ieder mens met diabetes mellitus (kortweg diabetes) wordt geadviseerd de bloedglucosewaarden zo veel mogelijk hoger dan 4 en lager dan 10

Nadere informatie

Toetsstation. Voetonderzoek bij diabetes mellitus

Toetsstation. Voetonderzoek bij diabetes mellitus Toetsstation Voetonderzoek bij diabetes mellitus Alg lgeme mene gegevens Classificatiecode(s) T90 Doelstelling Toetsen of de kandidaat in staat is op correcte wijze de anamnese af te nemen, het onderzoek

Nadere informatie

Diabetische voetwond

Diabetische voetwond Uw arts of specialist heeft u doorgestuurd naar de diabetische voetpolikliniek. In deze folder geven wij u informatie over uw voetwond en onze polikliniek. Uw persoonlijke situatie kan anders zijn dan

Nadere informatie

Waarom een voetonderzoek

Waarom een voetonderzoek PATIËNTEN INFORMATIE Waarom een voetonderzoek bij Diabetes Mellitus 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Diabetesteam van het Maasstad Ziekenhuis u informeren waarom een voetonderzoek

Nadere informatie

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING

DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING DIABETISCHE NEUROPATHIE DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING JMJ KRUL NEUROLOOG TERGOOIZIEKENHUIZEN BLARICUM Cijfers over diabetes (1) Er zijn ongeveer 740.000 mensen met diabetes in Nederland; 250.000 mensen

Nadere informatie

I NFORMATIE VOOR PATIËNTEN

I NFORMATIE VOOR PATIËNTEN UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN LEUVEN I NFORMATIE VOOR PATIËNTEN DIABETES EN VOETPROBLEMEN PATIËNTENINFO DIABETES EN VOETPROBLEMEN MULTIDISCIPLINAIRE DIABETESVOETKLINIEK TEL. 016 34 48 50 INHOUD INLEIDING

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Diabetische voetwondenpoli

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Diabetische voetwondenpoli Diabetische voetwondenpoli DIABETISCHE VOETWONDENPOLI INLEIDING U heeft een verwijzing gekregen naar het spreekuur van de diabetische voetwondenpoli. Het spreekuur is bedoeld voor mensen met diabetes mellitus

Nadere informatie

Richtlijn diabetische voetwond

Richtlijn diabetische voetwond WONDZORG Richtlijn diabetische voetwond Ketenwondzorg Zeeland B. Baars 24-1-2017 In dit document staan beschreven de afspraken die onderling gemaakt zijn met ADRZ, Huisartsen, Dermateam, Zorgstroom, Allerzorg,

Nadere informatie

Preventieve Voetzorg Waarom ontvangt u deze folder?

Preventieve Voetzorg Waarom ontvangt u deze folder? Ketenzorg Preventieve Voetzorg Waarom ontvangt u deze folder? Mensen met diabetes hebben een verhoogd risico op het ontstaan van voetproblemen. De praktijkondersteuner van uw huisartsenpraktijk heeft uw

Nadere informatie

BEHANDELING VAN DE DIABETISCHE VOET

BEHANDELING VAN DE DIABETISCHE VOET BEHANDELING VAN DE DIABETISCHE VOET FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U heeft een afspraak gekregen voor het diabetisch voetenspreekuur. In deze folder leest u wat een diabetische voet is, wat u van het spreekuur

Nadere informatie

VAATCHIRURGIE. Het diabetisch-voetenspreekuur

VAATCHIRURGIE. Het diabetisch-voetenspreekuur VAATCHIRURGIE Het diabetisch-voetenspreekuur Het diabetisch-voetenspreekuur U bent verwezen naar het diabetisch-voetenspreekuur in het St. Antonius Ziekenhuis. Dit spreekuur is voor mensen met diabetes

Nadere informatie

Diabetische voet. Ellie Lenselink Wond consulent. Inhoud

Diabetische voet. Ellie Lenselink Wond consulent. Inhoud Diabetische voet Ellie Lenselink Wond consulent Inhoud Inleiding Anatomie / fysiologie Pathologie Multidisciplinaire behandeling Wondbehandeling Preventie Transmurale richtlijn Diabetische voet 2012 Deze

Nadere informatie

DIABETES JAARCONTROLE

DIABETES JAARCONTROLE DIABETES JAARCONTROLE 284 Inleiding U krijgt deze folder omdat voor u afspraken gemaakt zijn voor de diabetes jaarcontrole. Mensen met diabetes type 1 of type 2 kunnen op termijn te maken krijgen met complicaties.

Nadere informatie

Uw afspraak op de voetenpoli

Uw afspraak op de voetenpoli Uw afspraak op de voetenpoli Onderzoek en behandeling van de diabetische voet www.nwz.nl Inhoud Wat is de voetenpoli? 3 Uw afspraak 4 Wat kunt u van het behandelteam verwachten? 4 Uw vragen 6 Notities

Nadere informatie

Protocol voetonderzoek bij diabetes mellitus

Protocol voetonderzoek bij diabetes mellitus Naam van de praktijk Logo van de praktijk Protocol voetonderzoek bij diabetes mellitus Protocolnummer: Versie: Auteur: Vaststellingsdatum: Beheerder (naam): Herzieningsdatum: Bestemd voor (functie(s)):

Nadere informatie

Dm voet. 21 november 2012 Mini-symposium DM

Dm voet. 21 november 2012 Mini-symposium DM Dm voet 21 november 2012 Mini-symposium DM Agenda Ø Definitie van de dm voet Ø Wie wat hoe Ø Simmsclassificatie Ø Voetonderzoek Ø Verwijzing Ø Take-homemessage Defenitie DM Voet Ø Verscheidenheid aan voetafwijkingen

Nadere informatie

Diabetes en voetproblemen. informatie voor patiënten

Diabetes en voetproblemen. informatie voor patiënten Diabetes en voetproblemen informatie voor patiënten Diabetes en voetproblemen 2 Diabetes en voetproblemen 3 Inleiding 5 WAT IS HET BELANG VAN UW DIABETESBEHANDELING? 6 VOORKOMEN IS BETER DAN GENEZEN 7

Nadere informatie

Weet wat u doet met nagelklachten aan de voet!

Weet wat u doet met nagelklachten aan de voet! Weet wat u doet met nagelklachten aan de voet! Een ingegroeide nagel, een ontsteking rondom de nagel of een schimmelnagel... Het zijn vervelende klachten. Uw podotherapeut weet raad. Een podotherapeut

Nadere informatie

Voetzorg bij diabetes

Voetzorg bij diabetes Voetzorg bij diabetes Voetzorg 2015 Internist hoofdbehandelaar Wat is er anders in 2015? Mieke Pero 24-02-2015 Agenda Welkom De diabetische voet College Voor Zorgverzekeringen (CVZ, tegenwoordig ZIN) Zorgmodule

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Diabetische voet

Patiënteninformatie. Diabetische voet Patiënteninformatie Diabetische voet Inhoud Inleiding... 3 Wat is diabetische voet?... 3 Hoe ontstaat diabetische voet?... 3 Waar komen wonden het vaakst voor bij diabetische voet?... 4 Wat wijst op een

Nadere informatie

Diabetische Voetulcus. Ingrid Hulst, Ma-ANP/RVS Vaatchirurgie/ diabetische voet

Diabetische Voetulcus. Ingrid Hulst, Ma-ANP/RVS Vaatchirurgie/ diabetische voet Diabetische Voetulcus Ingrid Hulst, Ma-ANP/RVS Vaatchirurgie/ diabetische voet DISCLOSURE : GEEN Inhoud Richtlijn Transmuraal Den Haag Diabetische voet Ontstaan van diabetische voet Wanneer verwijzen Diabetische

Nadere informatie

Mantouxtest Dermatologie

Mantouxtest Dermatologie Mantouxtest Dermatologie Uw behandelend arts heeft in overleg met u een mantoux-test (afgekort als mantoux) afgesproken. Uw arts wil met deze test uitsluiten dat uw klachten verband houden met tuberculose.

Nadere informatie

Inbreng van de podoloog in de preventie en behandeling van de diabetesvoet. 14/11/2017 Lyne Holvoet

Inbreng van de podoloog in de preventie en behandeling van de diabetesvoet. 14/11/2017 Lyne Holvoet Inbreng van de podoloog in de preventie en behandeling van de diabetesvoet 14/11/2017 Lyne Holvoet Lyne Holvoet Studies Bachelor in podologie Diabeteseducator Werkzaam Sint Elisabethziekenhuis Zottegem

Nadere informatie

Diabetes en Voetverzorging

Diabetes en Voetverzorging Diabetes en Voetverzorging Diabetes en voetverzorging Leven met diabetes betekent dat het nog belangrijker is om aandacht te schenken aan uw persoonlijke behoefte op het gebied van uw gezondheid. Dit geldt

Nadere informatie

Toegang tot de bloedbaan - shunt

Toegang tot de bloedbaan - shunt Toegang tot de bloedbaan - shunt Uw behandelend arts heeft met u besproken dat er bij u een shunt wordt aangelegd om te kunnen dialyseren. In deze folder krijgt u informatie over de shunt; hoe u ermee

Nadere informatie

Verzorging. Verzorging van de stomp. Huidproblemen. Gebruik van de liner. revalidatie volwassenenrevalidatie beenamputatie

Verzorging. Verzorging van de stomp. Huidproblemen. Gebruik van de liner. revalidatie volwassenenrevalidatie beenamputatie Verzorging revalidatie volwassenenrevalidatie beenamputatie Verzorging van de stomp Het dagelijks goed wassen van uw stomp is erg belangrijk (o.a. vanwege de transpiratie). Was de stomp met handwarm water

Nadere informatie

Complicaties van diabetes Welke zijn dat en hoe voorkom je ze?

Complicaties van diabetes Welke zijn dat en hoe voorkom je ze? Complicaties van diabetes Welke zijn dat en hoe voorkom je ze? Wat doet diabetes met bijvoorbeeld: -> Ogen? -> Hart? -> Nieren? Wat is diabetes? Bij diabetes (suikerziekte) kan het lichaam de bloedsuiker

Nadere informatie

Diabetes en voetproblemen. informatie voor patiënten

Diabetes en voetproblemen. informatie voor patiënten Diabetes en voetproblemen informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAT IS HET BELANG VAN UW DIABETESBEHANDELING? 4 VOORKOMEN IS BETER DAN GENEZEN 5 DAGELIJKSE VOETINSPECTIE 7 WAT MAG U NIET DOEN? 8 WAAR MOET

Nadere informatie