Eén van de voorvallen werd bij het afronden van het onderzoek geclassificeerd als siginificant in plaats van serious

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eén van de voorvallen werd bij het afronden van het onderzoek geclassificeerd als siginificant in plaats van serious"

Transcriptie

1 20 Veiligheid Veiligheidsprestaties In dit hoofdstuk worden de gerealiseerde veiligheidsprestaties van LVNL gerapporteerd. Het gaat hierbij om de luchtverkeersleidingsgerelateerde ongevallen en voorvallen. Het monitoren van de prestaties op de indicator heeft tot doel de veiligheid op hetzelfde niveau te houden of verder te verbeteren in de loop van de tijd. De ontwikkeling in de afgelopen drie jaar van het aantal gerapporteerde voorvallen in de ESARR 2-categorieën Serious en Major is weergegeven in de tabel hieronder. ESARR 2-classificatie Serious Incidents 2 1 *) 6 Major Incident *) Eén van de voorvallen werd bij het afronden van het onderzoek geclassificeerd als siginificant in plaats van serious Tabel 2.: ontwikkeling aantal gerapporteerde voorvallen volgens ESARR 2-classificatie. LVNL rapporteert veiligheidsgerelateerde voorvallen aan de hand van de EUROCONTROL Safety and Regulatory Requirements (ESARR) 2-classificatie van voorvallen, met het doel een vollediger beeld te verschaffen van de veiligheid in relatie tot LVNL. De belangrijkste bron voor het identificeren van veiligheidsvoorvallen is LVNL s elektronische wachtrapport. Aanvullend vormen Air Safety Reports die worden ontvangen van externe partijen een bron. In de onderstaande grafiek wordt het totaal aantal luchtverkeersleidingsgerelateerde voorvallen en de aanmerkelijk voorvallen - het totaal van het aantal serious en major incidents conform ESARR 2 - op Amsterdam Airport Schiphol, per vluchten, per maand weergegeven. De grafiek toont ook het twaalfmaands voortschrijdend gemiddelde van beide indicatoren.

2 21 Figuur 3.: aantal voorvallen 2013 per vluchten - Mainport Schiphol, ESARR 2-classificatie. In de periode juni tot en met november is een afnemende trend waarneembaar. Conclusie Er hebben zich in het verslagjaar geen luchtverkeersleidingsgerelateerde ongevallen voorgedaan. Het totaal aantal gemelde voorvallen toont een lichte toename gedurende het jaar. Het twaalfmaands gemiddelde van het aantal gerapporteerde aanmerkelijke voorvallen vertoont een lichte daling. Classificatie conform ESARR 2 Onderstaande grafiek geeft het aantal gerapporteerde voorvallen weer, geclassificeerd volgens de ESARR 2-ernstclassificatie, conform EASA besluit 2011/017/R, GM1 SKPI Definitions and Abbreviations : - Serious Incident: an incident involving circumstances indicating that an accident nearly occurred. Note: The difference between an accident and a serious incident lies only in the result; - Major Incident: an incident associated with the operation of an aircraft, in which safety of aircraft may have been compromised, having led to a near collision between aircraft, with ground or obstacles (i.e., safety margins not respected which is not the result of an ATC instruction); - Significant Incident: an incident involving circumstances indicating that an accident, a serious or major incident could have occurred, if the risk had not been managed within safety margins, or if another aircraft had been in the vicinity; - No safety effect: an incident which has no safety significance; - Not determined: insufficient information was available to determine the risk involved or inconclusive or conflicting evidence precluded such determination.

3 22 Figuur 4.: aantal voorvallen 2013 conform ESARR 2 ernstclassificatie. Ten tijde van het opstellen van dit jaarverslag was nog één voorval in onderzoek. Belangrijkste veiligheidsgebeurtenissen in het verslagjaar - Twee luchtvaartuigen daalden onder het hun toegewezen vliegniveau tijdens onafhankelijk parallel naderen. In beide gevallen was sprake van een separatie-onderschrijding met een ander luchtvaartuig; - Twee voertuigen op de grond verleenden geen voorrang aan taxiënde vliegtuigen; - Een luchtvaarttuig kreeg toestemming om de push-back procedure te starten terwijl zich bewegend verkeer achter het toestel bevond; - Een doorstart werd uitgevoerd als gevolg van een bezette baan ten tijde van een zogenoemde mixed mode operatie: het gebruiken van een baan voor zowel starts als landingen; - Een vlucht startte zonder toestemming waardoor in de lucht een separatie-onderschrijding ontstond. Conclusie Gebaseerd op de ESARR 2-classificatie van voorvallen is de veiligheidsprestatie van LVNL goed. De trend in het twaalfmaands gemiddelde voor de aanmerkelijk voorvallen is licht afnemend.

4 23 Veiligheidsmanagement Sinds 1 januari 2012 is het zogenoemde SES Perfomance Scheme van kracht. In Nederland is het van toepassing op het Maastricht Upper Area Control Centre (MUAC), het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KNMI), de National Supervisory Authority (NSA) en LVNL. Deze organisaties zijn verantwoordelijk voor het bereiken van de doelen die zijn vastgelegd in het Provisional FABEC Performance Plan en het aanvullende Nederlandse Performance Plan. Zowel in het FABEC Performance Plan als het Nederlandse Performance Plan zijn voor veiligheid geen kritische prestatie-indicatoren (KPI) opgenomen. Voor de eerste referentieperiode ( ) zijn op FABEC niveau drie prestatie-indicatoren gedefinieerd en in het Nederlandse plan één extra indicator. De drie FABEC-indicatoren: effectiviteit van veiligheidsmanagement (EoSMS), toepassing van de Risk Analysis Tool (RAT) ernstclassificatie en het Just Culture niveau, zijn gedurende het verslagjaar gemonitord. In de tabellen hieronder worden de scores weergegeven op deze drie indicatoren. Indicator Effectiveness of Safety Management Systems 83,27% 75,57% Tabel 3.: LVNL-score op EoSMS-indicator in 2012 en Doordat een zeer groot aantal andere luchtverkeersdienstverleners deze Effectiveness of Safety Management Systems (EoSMS) eveneens analyseren en deze resultaten via EUROCONTROL beschikbaar komen, kan de score van LVNL vergeleken worden met die van andere landen. Daaruit komen geen bijzonderheden naar voren. LVNL wordt nog steeds gewaardeerd als een volwassen en vooruitstrevende luchtverkeersdienstverlener. Indicator RAT usage Separation minima infringements Runway incursions ATM specific events Yes Yes Trial phase Trial phase Trial phase No Tabel 4.: LVNL-score op RAT-indicator in 2012 en Indicator Just Culture 75% (18/24) 75% (18/24) Tabel 5.: LVNL-score op Just Culture indicator in 2012 en 2013.

5 24 Belangrijkste veiligheidsgerelateerde wijzigingen in het verslagjaar - Amsterdam Airport Schiphol en LVNL hebben hun afhandelingsprocedures voor perioden van slecht zicht verder geharmoniseerd; - In verband met het binnendringen van het obstakelvlak, is het slepen van grote luchtvaartuigen via taxibaan G4 niet langer toegestaan wanneer de Kaagbaan (baan 06/24) in gebruik is; - Implementatie van enhanced mode-s bij de naderingsverkeersleiding voor Amsterdam Airport Schiphol en Rotterdam The Hague Airport; - Aanpassing van twee luchtverkeerwegen, inclusief de overdrachtsprocedures tussen het Amsterdam Area Control Centre en het Brussels Area Control Centre. Veiligheidsthema runway incursions Schiphol Een runway incursion is iedere gebeurtenis op een luchthaven waarbij een vliegtuig, voertuig of persoon zich onbedoeld in de beschermde zone van een baan bevindt die wordt gebruikt voor starts of landingen van vliegtuigen. Door de complexe infrastructuur op de luchthaven Schiphol wordt onafgebroken aandacht besteed aan het verminderen van de kans op runway incursions. Figuur 5.: aantal runway incursions op Schiphol, per jaar, vanaf 2007 tot en met De ernstcategorieën voor runway incursions zijn door ICAO als volgt gedefinieerd: - Category A is a serious incident in which a collision was narrowly avoided - Category B is an incident in which separation decreases and there is a significant potential for collision, which may result in a time critical corrective/evasive response to avoid a collision. - Category C is an incident characterized by ample time and/or distance to avoid a collision. - Category D is an incident that meets the definition of runway incursion such as incorrect presence of a single vehicle/person/aircraft on the protected area of a surface designated for the landing and take-off of aircraft but with no immediate safety consequences.

6 25 Het aantal runway incursions laat in 2013 een belangrijke daling zien. In totaal vonden er drieëntwintig runway incursions plaats op Schiphol. Aandachtspunten zijn: - De infrastructuur op de luchthaven met name in de buurt van het platform op Schiphol-Oost en het kruispunt van de Aalsmeerbaan en de Buitenveldertbaan; - Het betreden van een start- en landingsbaan zonder toestemming van de luchtverkeersleiding. - Het Runway Safety Team (RST) Schiphol is een adviesorgaan binnen het Veiligheidsplatform Schiphol (VPS) met vertegenwoordigers uit de luchtvaartsector. Het team heeft runway incursions als belangrijkste veiligheidsthema en als doel op basis van actuele runway incursions en/of geconstateerde trends te komen tot verbeter- en beheersmaatregelen. Programma s ter verbetering van de veiligheid LVNL is voortdurend bezig haar systemen, procedures en de bekwaamheden van medewerkers te ontwikkelen en aan te passen. Zij doet dit op basis van lessons learned uit het veiligheidsmanagementsysteem en eisen gesteld door de klanten, de toezichthouder, de wet- en regelgevers en de eigen organisatie. Daarbij wordt altijd een afweging gemaakt tussen de te behalen prestaties op de drie basiskenmerken: veiligheid, efficiency en milieu (VEM). Als gevolg van interne risicoanalyses en/of veiligheidsaanbevelingen werd uitvoering gegeven aan diverse projecten om de veiligheid verder te verbeteren. De belangrijkste daarvan zijn: - Duidelijkheid in Veiligheid: een veelomvattend programma gericht op het nauwer laten aansluiten van operationele procedures aan de operationele praktijk en de regelgeving. Hieruit volgen ook eisen aan monitoring, training, just culture, veiligheidsbewustzijn en in- en externe communicatie; - In 2011 gaf de OVV een onderzoeksrapport uit naar aanleiding van een aanvaring van een van Schiphol opstijgende Boeing 737 met een groep ganzen. Op basis van de aanbevelingen in het rapport werd een voorstudie uitgevoerd naar het beter beschikbaar maken van informatie over obstakels voor vliegtuigen in nood die zich onder de minimum vectorhoogte bevinden; - In samenwerking met Amsterdam Airport Schiphol werd een risico-inventarisatie voor taxiënd verkeer nabij start- en landingsbanen uitgevoerd. Aanleiding voor deze inventarisatie was een OVVaanbeveling in een rapport over de start van een taxibaan op 10 februari 2010; - Een veiligheidsstudie werd uitgevoerd naar de risico s in het luchtruim bij Maastricht Aachen Airport, met name waar het de nadering voor de baan in noordoostelijke richting (baan 03) betreft. De studie resulteerde in een voorstel voor een herindeling van het luchtruim, die sinds 4 april 2013 van kracht is; - Aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is een maatregel voorgelegd om de veiligheid van een convergente baancombinatie, Zwanenburgbaan (baan 18C) landen, Kaagbaan (baan 24) starten, te verhogen. Deze maatregel is op 9 februari 2013 voor alle banen in gebruik genomen. Gedurende 2013 is de werkwijze gemonitord. Dit heeft geleid tot een positieve evaluatie. In 2013 verschenen vier rapporten van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid - OVV - die van belang waren voor LVNL: - 23 januari 2013: rapport naar aanleiding van een runway incursion van een startend vliegtuig op de Kaagbaan (baan 24) terwijl de vogelwacht de baan nog niet had verlaten; - 27 mei 2013: rapport over een voorval waarbij twee vliegtuigen in de nadering voor de Polderbaan (baan 18R) en de Zwanenburgbaan (baan 18C) elkaar nabij Uitgeest dichter waren genaderd dan de bedoeling was. De raad concludeerde dat er geen sprake was van botsingsgevaar maar dat het voorval desondanks uitgebreid in de publiciteit stond;

7 26-4 december 2013: rapport over een runway incursion door een vliegtuig dat aan het einde van de Zwanenburgbaan (baan 18C) overstak in plaats van daaromheen te taxiën. Er was geen sprake van botsingsgevaar; - 4 december 2013: rapport over twee voorvallen waarbij kleine vliegtuigen elkaar dicht waren genaderd. In één geval leidde dit tot een botsing boven het strand bij Wassenaar, waarbij de inzittenden van beide vliegtuigen ongedeerd bleven. In alle gevallen was LVNL het met de conclusies en aanbevelingen van de raad eens en zijn maatregelen getroffen ter verdere verbetering van de veiligheid. Een aantal maatregelen werd reeds genomen vóór publicatie van het onderzoeksrapport. Veiligheidsstudies Conform de Europese regelgeving moet voor elke verandering aan het luchtverkeersleidingssysteem een veiligheidsstudie worden uitgevoerd. In 2013 werden zes van dergelijke studies uitgevoerd. Dit betrof onder meer een veiligheidsanalyse naar de wereldwijde invoering van het nieuwe International Civil Aviation Organisation (ICAO) vliegplanformaat, veiligheidsstudies voor het fall-back center op de Riekerpolder en het gebruik van camera s op de Polderbaan. Internationale en nationale ontwikkelingen Veiligheidsplatform Schiphol (VPS) Het Veiligheidsplatform Schiphol (VPS) en dan met name de Expertgroep Flight Safety waarvoor LVNL de voorzitter levert, richtte zich in 2013 wederom op de onderwerpen runway incursions en vogelaanvaringen. Voor het onderwerp vogelaanvaringen is apart het VPS Schiphol Birdstrike Committee opgericht, onder voorzitterschap van Amsterdam Airport Schiphol. Aan de overheidskant is een complementair regieplatform vogelaanvaringen opgericht, dat heel Nederland bestrijkt. Het Runway Safety Team Schiphol (RST) rapporteert aan de Expertgroep Flight Safety. De Expertgroep Flight Safety, het Runway Safety Team, en het Schiphol Birdstrike Committee zetten hun werkzaamheden in 2013 onverminderd voort. Over de jaren van 2007 tot en met 2013 werd dankzij de maatregelen ingezet vanuit het VPS het aantal runway incursions vrijwel gehalveerd, terwijl het aantal meer ernstige runway incursions zelfs helemaal verdween. European Aviation Safety Agency Door het European Aviation Safety Agency (EASA) werd nieuwe regelgeving voorbereid op vele terreinen. De regelgeving wordt door EASA voorgesteld en uiteindelijk door de Europese Commissie als wetgeving uitgebracht, soms zelfs in de vorm dat ze direct kracht van wet in Nederland hebben zonder tussenkomst van de Nederlandse regering of het parlement. Het blijven volgen van de ontwikkelingen op Europees regelgevend gebied vergt door de diversiteit en hoeveelheid in wording zijnde regelgeving een grote inspanning van LVNL. Single European Sky In het kader van de Single European Sky (SES) wordt op een groot aantal terreinen samengewerkt, waaronder veiligheid. LVNL leidt onder andere de werkzaamheden van het FABEC Standing Committee Safety. Haar veiligheidsprestaties rapporteert LVNL conform de regelgeving via het FABECsamenwerkingsverband aan de Nederlandse overheid en aan de Europese Commissie. In de eerste referentieperiode ( ) is nog geen sprake van normering. Wel worden gedurende deze periode historische data opgebouwd die gebruikt zouden kunnen worden om de veiligheidsprestaties van luchtverkeersdienstverleners te normeren in de tweede referentieperiode ( ).

8 27 EUROCONTROL Het Safety team van EUROCONTROL werd in 2012 opnieuw samengesteld, specifiek gericht op de ondersteuning van luchtverkeersleidingsdiensten die naar aanleiding van nieuwe Europese regelgeving moeten worden aangepast. In 2013 werden drie vergaderingen gehouden. Daarnaast werden een aantal op specifieke onderwerpen gerichte workshops gehouden, zoals het go-around forum in juni, waar LVNL een bijdrage leverde. CANSO De veiligheidsdirecteuren en veiligheidsmanagers van alle bij CANSO aangesloten a luchtverkeersdienst- doel verleningsorganisaties hebben zitting in het Safety Standing Committee - SSC. Hett belangrijkste van het SSC is de productie van de CANSO Standard of Excellence in Safety Management Systems. Daarnaast houden de twee belangrijkste groepen binnen het SSC zich bezig met Future Safety Management Systems en Safety Performance.

Veiligheid. Veiligheidsprestaties

Veiligheid. Veiligheidsprestaties 30 Veiligheid Veiligheidsprestaties Sinds 1 januari 2012 is het zogenoemde SES Perfomance Scheme van kracht. In Nederland is het van toepassing op het Maastricht Upper Area Control Centre (MUAC), het Koninklijk

Nadere informatie

JAARVERSLAG. Luchtverkeersleiding Nederland VERANTWOORDING AAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU

JAARVERSLAG. Luchtverkeersleiding Nederland VERANTWOORDING AAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU JAARVERSLAG 2013 Luchtverkeersleiding Nederland VERANTWOORDING AAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU 2 INHOUDSOPGAVE Bestuursstructuur... 3 Bestuursverslag... 10 Voorwoord LVNL-bestuur... 10 De

Nadere informatie

Samenvatting jaarverslag 2011

Samenvatting jaarverslag 2011 inhoudsopgave VOORWOORD pagina 3 - vooruitblik pagina 5 - LVNL en haar omgeving pagina 8 - lvnl-bedrijfsvoering pagina 10 - FINANCIËN pagina 15 - LVNL EN HAAR MEDEWERKERS pagina 16 Voorpagina: Hans Röhner

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Referentienummer 2016/SP/PERF/5300 Status Definitief Versienummer 1.0 Classificatie Openbaar Versiedatum 3 februari 2016

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2012 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland

Naleving milieuregels 2012 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Luchtverkeersleiding Nederland - /SP/PF/443, 23 november Niets uit

Nadere informatie

Inzet Aalsmeerbaan als startbaan

Inzet Aalsmeerbaan als startbaan Inzet Aalsmeerbaan als startbaan veelgestelde vragen winter 2013/2014 >>> Veelgestelde vragen Is de Aalsmeerbaan in de winterperiode 2013/2014 vaker ingezet als startbaan dan in de periode daarvoor? >>>

Nadere informatie

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013

Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek. Hans van Ruler 14 oktober 2013 Wat gebeurt er met de conclusies en aanbevelingen van ongevallenonderzoek Hans van Ruler 14 oktober 2013 Programma Introductie OVV Wettelijk kader aanbevelingen Over aanbevelingen Proces Twee voorbeelden

Nadere informatie

LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014

LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014 LVNL FACTS & FIGURES Peildatum 31 december 2014 Organisatieprofiel - 1 LVNL is sinds 1 januari 1993 een zelfstandig bestuursorgaan (ZBO). Daarvoor was LVNL onderdeel van het directoraat-generaal Rijksluchtvaartdienst

Nadere informatie

Luchtruim. (H) Special VFR Helikopters. Tot 3500 ft AMSL is er vrije hoogtekeuze (ICAO 3000 ft AGL) daarboven moet volgens het kruishoogtesysteem

Luchtruim. (H) Special VFR Helikopters. Tot 3500 ft AMSL is er vrije hoogtekeuze (ICAO 3000 ft AGL) daarboven moet volgens het kruishoogtesysteem Inhoud 1 Bewijzen van Bevoegdheid en Ratings... 7 1.1 Brevetten... 7 1.2 Ratings en Endorsements... 10 1.3 Vliegerlogboek... 13 1.4 Medische verklaring... 14 2 Luchtvaartuigen... 16 2.1 Definitie... 16

Nadere informatie

ALGEMENE GEGEVENS SAMENVATTING FEITELIJKE INFORMATIE. Nummer voorval: 2007015. Datum, tijd 1 voorval: 5 maart 2007, 10.27 uur

ALGEMENE GEGEVENS SAMENVATTING FEITELIJKE INFORMATIE. Nummer voorval: 2007015. Datum, tijd 1 voorval: 5 maart 2007, 10.27 uur ALGEMENE GEGEVENS Nummer voorval: 2007015 Classificatie: Ernstig incident Datum, tijd 1 voorval: 5 maart 2007, 10.27 uur Plaats voorval: Amsterdam Schiphol Airport Registratie luchtvaartuig: G-EZIP Type

Nadere informatie

Informatiebulletin hoogtebeperkingen op en rond luchthavens

Informatiebulletin hoogtebeperkingen op en rond luchthavens Informatiebulletin hoogtebeperkingen op en rond luchthavens ICAO Annex Aerodromes In hoofdstuk 4 van Annex Aerodromes zijn voorschriften opgenomen over hoogterestricties van objecten op en rond luchthavens.

Nadere informatie

ALGEMENE GEGEVENS SAMENVATTING FEITELIJKE GEGEVENS. Nummer voorval: 2006124. Datum, tijd 1 voorval: 25 oktober 2006, 21.47 uur

ALGEMENE GEGEVENS SAMENVATTING FEITELIJKE GEGEVENS. Nummer voorval: 2006124. Datum, tijd 1 voorval: 25 oktober 2006, 21.47 uur ALGEMENE GEGEVENS Nummer voorval: 2006124 Classificatie: Ernstig incident Datum, tijd 1 voorval: 25 oktober 2006, 21.47 uur Plaats voorval: Amsterdam Schiphol Airport Registratie luchtvaartuig: OO-FLN

Nadere informatie

/XFKWYHUNHHUVOHLGLQJ1HGHUODQG 0DDWUHJHOHQSDUDOOHOOHSURFHGXUHV MDQXDUL

/XFKWYHUNHHUVOHLGLQJ1HGHUODQG 0DDWUHJHOHQSDUDOOHOOHSURFHGXUHV MDQXDUL /XFKWYHUNHHUVOHLGLQJ1HGHUODQG 0DDWUHJHOHQSDUDOOHOOHSURFHGXUHV MDQXDUL De bekendmaking door LVNL dat er een tijdelijke maatregel is getroffen voor het gelijktijdig gebruik van parallel liggende banen tijdens

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 532 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Traffic andcollisionavoidance

Traffic andcollisionavoidance Traffic andcollisionavoidance voor de grote en kleine luchtvaart DFN-dag 25 mei 2013 TCAS = Traffic Alert andcollisionavoidance system Implementatie van een ACAS Een AirborneCollisionAvoidanceSystemof

Nadere informatie

Inzet Schiphol- Oostbaan

Inzet Schiphol- Oostbaan Veel gestelde vragen Banenstelsel Schiphol Inzet Schiphol- Oostbaan januari 2015 Versie 1.1 1. Algemeen Schiphol beschikt over vijf lange start- en landingsbanen en één kortere en is een knooppunt van

Nadere informatie

SAMENVATTING jaarverslag 2010

SAMENVATTING jaarverslag 2010 SAMENVATTING INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING VOORWOORD pagina 3 - VOORUITBLIK pagina 5 - LVNL EN HAAR OMGEVING pagina 6 - LVNL-BEDRIJFS- VOERING pagina 10 - FINANCIËN pagina 15 - LVNL EN HAAR MEDEWERKERS pagina

Nadere informatie

Gevolgen voor het baangebruik op Schiphol

Gevolgen voor het baangebruik op Schiphol Nuclear Security Summit 2014 en aansluitend groot onderhoud aan de Polderbaan Gevolgen voor het baangebruik op Schiphol 5 maart 2014 Versie 1.1 1. Algemeen (10 maart t/m 21 april) Vraag Antwoord Extra

Nadere informatie

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Februari 2014 Doelstelling project vg-documenten voor SodM Inzicht

Nadere informatie

Inspectie beleid GDP Guideline. Ageeth Dekker Senior Inspecteur

Inspectie beleid GDP Guideline. Ageeth Dekker Senior Inspecteur Inspectie beleid GDP Guideline Ageeth Dekker Senior Inspecteur Agenda 1. Inleiding 2. Groothandelsvergunning 3. GDP inspecties, rapportage en certificaat 4. Samenvatting 5. Vragen 2 Inleiding Nieuwe GDP

Nadere informatie

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013.

Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. GEANNOTEERDE AGENDA EU TRANSPORTRAAD 11 MAART 2013 Hieronder treft u aan een samenvatting van de onderwerpen op de agenda van de Transportraad van 11 maart 2013. Tijdens de Transportraad zal een beleidsdebat

Nadere informatie

Bezoek Omgevingsraad Schiphol

Bezoek Omgevingsraad Schiphol 24 sept 2015 Bezoek Omgevingsraad Schiphol NLR - Amsterdam 24 september 2015 Welkomstwoord directie Marja Eijkman Divisiemanager Aerospace Operations NLR - Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum 7 sept

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7477 18 maart 2015 Tijdelijke regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van 17 maart 2015, nr. IENM/BSK-2015/51109,

Nadere informatie

Airport Operations Projectgroep 2A1A Donderdag 17 juni 2010

Airport Operations Projectgroep 2A1A Donderdag 17 juni 2010 Airport Operations Projectgroep 2A1A Donderdag 17 juni 2010 Inleiding Rotterdam the Hague Airport nationale betekenis Dreigt te overschrijden: - Geluidslimieten - Maximum aantal vliegbewegingen Baancapaciteit

Nadere informatie

Reageren op calamiteiten De inzet van brandweer op de luchthaven Schiphol. Marijn Ornstein 14 Oktober 2013

Reageren op calamiteiten De inzet van brandweer op de luchthaven Schiphol. Marijn Ornstein 14 Oktober 2013 Reageren op calamiteiten De inzet van brandweer op de luchthaven Schiphol Marijn Ornstein 14 Oktober 2013 INHOUD Intro Partners in veiligheid Safety binnen Schiphol Veiligheidsketen en activiteiten SEF

Nadere informatie

Air Operations Regulation

Air Operations Regulation Air Operations Regulation Regulation 965/2012 Leonard Boer Senior beleidsmedewerker DGB - Directie Luchtvaart Voorstellen Leonard Boer Senior-beleidsmedewerker Ministerie van Infrastructuur en Milieu Afdeling

Nadere informatie

Negen starts van een niet beschikbaar gestelde baan op Amsterdam Airport Schiphol

Negen starts van een niet beschikbaar gestelde baan op Amsterdam Airport Schiphol Negen starts van een niet beschikbaar gestelde baan op Amsterdam Airport Schiphol Negen starts van een niet beschikbaar gestelde baan op Amsterdam Airport Schiphol 16 juni 2012 Den Haag, juni 2015 De rapporten

Nadere informatie

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio Schiphol en omgeving Regionale beelden Inleiding Deze factsheet heeft als doel om u te informeren over de wijziging in de ligging van vertrekroutes van de Zwanenburgbaan. De factsheet gaat daarbij in op

Nadere informatie

Onderwerp: 714068 MER Windpark De Veenwieken Toetsing LVNL & ILenT

Onderwerp: 714068 MER Windpark De Veenwieken Toetsing LVNL & ILenT Marjolein Pigge Van: CNSToetsing@lvnl.nl Verzonden: maandag 11 mei 2015 14:52 Aan: CC: henk.van.den.berg@ilent.nl Onderwerp: RE: 714068 MER Windpark De Veenwieken Toetsing LVNL & ILenT Beste heer Vogelaar/Bouke,

Nadere informatie

ALGEMENE GEGEVENS SAMENVATTING FEITELIJKE INFORMATIE. Nummer voorval: 2008031. Datum, tijd 1 voorval: 31 maart 2008, 12.07 uur

ALGEMENE GEGEVENS SAMENVATTING FEITELIJKE INFORMATIE. Nummer voorval: 2008031. Datum, tijd 1 voorval: 31 maart 2008, 12.07 uur ALGEMENE GEGEVENS Nummer voorval: 2008031 Classificatie: Ongeval Datum, tijd 1 voorval: 31 maart 2008, 12.07 uur Plaats voorval: Rotterdam Airport (EHRD) Registratie luchtvaartuig: PH-KIS Type luchtvaartuig:

Nadere informatie

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2014

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2014 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2014 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport Gebruiksjaar 2014 Datum 9 januari 2015 Pagina 4 van 20 Colofon Uitgegeven door Inspectie Leefomgeving

Nadere informatie

2010-2014. 2012 Update. Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer Luchtvaart

2010-2014. 2012 Update. Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer Luchtvaart B e lg i s c h v e i l i g h e i d s p l a n 2010-2014 2012 Update Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer Luchtvaart B e lg i s c h v e i l i g h e i d s p l a n 2010-2014 2012 Update Federale

Nadere informatie

Safety management voor ATO s

Safety management voor ATO s Safety management voor ATO s Carel Wassink adviseur veiligheid directie Luchtvaart Safety management Te bespreken: Waarom Safety management Gefaseerde invoering VMS handboek 2 Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

Veiligheid & cultuur vanuit luchtvaartperspectief

Veiligheid & cultuur vanuit luchtvaartperspectief Veiligheid & cultuur vanuit luchtvaartperspectief Marijn Giesberts en Gerben van Baren Luchtvaartveiligheidspecialisten Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) marijn.giesberts@nlr-atsi.nl gerben.van.baren@nlr-atsi.nl

Nadere informatie

Safety Management System

Safety Management System Safety Management System Tbv ILT-sectorbijjeenkomst dd 7 nov 2013 Richard Hol / Hoofd Safety & Quality Assurance Inhoud Aanpak implementatie SMS Occurrence reporting proces Voorbeelden SMS producten Beoordeling

Nadere informatie

Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens

Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens Afwijkingen inrichting, uitrusting en gebruik luchthavens Pagina 1 Luchthavens in Nederland zijn ingericht en uitgerust in overeenstemming met (inter)nationale voorschriften. Dit bevordert het veilig gebruik

Nadere informatie

Direct teruggekeerd na rook in de cockpit

Direct teruggekeerd na rook in de cockpit Direct teruggekeerd na rook in de cockpit Direct teruggekeerd na rook in de cockpit Den Haag, februari 2014 De rapporten van de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn openbaar. Alle rapporten zijn boven dien

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36599 15 december 2014 Beleidsregel van de Inspecteur-Generaal Leefomgeving en Transport, van 20 november 2014, nr. A-0-14-0072.001,

Nadere informatie

Luchtverkeersleiding Nederland JAARVERSLAG

Luchtverkeersleiding Nederland JAARVERSLAG Luchtverkeersleiding Nederland JAARVERSLAG Luchtverkeersleiding Nederland JAARVERSLAG 4 RENSKE STOL Coördinator Operations: De belangrijkste taak die LVNL moet vervullen voor de omgeving is het veilig

Nadere informatie

Presentatie inhoud Onderwerpen

Presentatie inhoud Onderwerpen Opdracht Nieuwe terrein dezelfde mogelijkheden als op Rotterdam Airport Ongemak rondom luchthaven tot minimum beperken Makkelijk bereikbaar Noord georiënteerde kaart Onderzoek naar Aanwijzingsbesluit Presentatie

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Luchtvaart: voortgangsverslagen tonen aan dat kerndoelstellingen voor Europees luchtverkeersbeheer "op de tocht staan"

Luchtvaart: voortgangsverslagen tonen aan dat kerndoelstellingen voor Europees luchtverkeersbeheer op de tocht staan EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Luchtvaart: voortgangsverslagen tonen aan dat kerndoelstellingen voor Europees luchtverkeersbeheer "op de tocht staan" Brussel, 25 november 2011 Vandaag gepubliceerde voortgangsverslagen

Nadere informatie

In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld

In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld JAARLIJKS VEILIGHEIDSOVERZICHT 13 Samenvatting In het jaarlijks veiligheidsoverzicht staan statistieken over de veiligheid van de luchtvaart in Europa en in de rest van de wereld De gegevens in het overzicht

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Luchtvaart

Kwartaalrapportage Luchtvaart Kwartaalrapportage Luchtvaart pagina 2 Onderzoeken De Onderzoeksraad heeft binnen de sector Luchtvaart een wettelijke verplichting tot onderzoek bij voorvallen met luchtvaartuigen op of boven het grondgebied

Nadere informatie

Ik hou mijn spreekbeurt over. luchtverkeersleiding. Spreekbeurtpakket Luchtverkeersleider Luchtverkeersleiding Nederland, 2013

Ik hou mijn spreekbeurt over. luchtverkeersleiding. Spreekbeurtpakket Luchtverkeersleider Luchtverkeersleiding Nederland, 2013 Ik hou mijn spreekbeurt over. luchtverkeersleiding Spreekbeurtpakket Luchtverkeersleider Luchtverkeersleiding Nederland, 2013 1 Wat kun je allemaal vinden in dit spreekbeurtpakket? Weetjes over Luchtverkeersleiding

Nadere informatie

INFORMATIEBULLETIN LASERS EN LICHTEN MET HOGE INTENSITEIT IN RELATIE TOT LUCHTVAART

INFORMATIEBULLETIN LASERS EN LICHTEN MET HOGE INTENSITEIT IN RELATIE TOT LUCHTVAART INFORMATIEBULLETIN LASERS EN LICHTEN MET HOGE INTENSITEIT IN RELATIE TOT LUCHTVAART 10 juli 2012 Uitgiftenummer 1.0 Dit informatiebulletin bevat informatie met betrekking tot de organisatie van laser-

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat

Ministerie van Verkeer en Waterstaat Ministerie van Verkeer en Waterstaat Evaluatie Performance Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) van het Veiligheid, Efficiëntie en Milieu (VEM) Raamwerk 29 augustus 2005 Naar een optimale toepassing van

Nadere informatie

Advies nr. 05/2013. Steriele-cockpitprocedures

Advies nr. 05/2013. Steriele-cockpitprocedures Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart directoraat Regelgeving Advies nr. 05/2013 Steriele-cockpitprocedures GERELATEERD(E) NPA/CRD: 2012-06 RMT.0416 (OPS.009(A)) EN RMT.0417 (OPS.009(B))

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

THEMA 1: Veilig vliegen

THEMA 1: Veilig vliegen VOORTGANGSRAPPORTAGE BELEIDSAGENDA LUCHTVAARTVEILIGHEID 2007 THEMA 1: Veilig vliegen Integrale benadering luchtvaartveiligheid 1. ICAO Pre Audit Het jaar 2007 heeft vooral in teken gestaan van de voorbereiding

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

NIEUWE LUCHTRUIM SITUATIE AMSTERDAM FIR Mode-S SSR transponder verplicht voor al het VFR luchtverkeer

NIEUWE LUCHTRUIM SITUATIE AMSTERDAM FIR Mode-S SSR transponder verplicht voor al het VFR luchtverkeer NIEUWE LUCHTRUIM SITUATIE AMSTERDAM FIR Mode-S SSR transponder verplicht voor al het VFR luchtverkeer 1 INTRODUCTIE Om het botsingsgevaar met verkeersvliegtuigen en jachtvliegtuigen verder te beperken,

Nadere informatie

SPORTVLIEGTUIG VEROORZAAKT GEVAARLIJKE SITUATIE BIJ SCHIPHOL

SPORTVLIEGTUIG VEROORZAAKT GEVAARLIJKE SITUATIE BIJ SCHIPHOL SPORTVLIEGTUIG VEROORZAAKT GEVAARLIJKE SITUATIE BIJ SCHIPHOL In Nederland wordt er naar gestreefd het gevaar van ongevallen en incidenten zoveel mogelijk te beperken. Wanneer het toch (bijna) misgaat,

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 LUCHTVERKEERSLEIDING NEDERLAND

JAARVERSLAG 2011 LUCHTVERKEERSLEIDING NEDERLAND JAARVERSLAG 2011 LUCHTVERKEERSLEIDING NEDERLAND Verantwoording aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu INHOUDSOPGAVE Bericht van de raad van toezicht...3 Bestuursverslag...7 Voorwoord LVNL-bestuur...7

Nadere informatie

Vragen en antwoorden. over de opleidingen Vliegtuigonderhoudstechniek

Vragen en antwoorden. over de opleidingen Vliegtuigonderhoudstechniek Vragen en antwoorden over de opleidingen Vliegtuigonderhoudstechniek MBO, Part-66 en Part-147 Bij de opleidingen vliegtuigonderhoudstechniek kun je twee soorten diploma s behalen. In deze brochure leggen

Nadere informatie

Nieuwsbrief voor examinatoren voor luchtvarenden Juli 2014

Nieuwsbrief voor examinatoren voor luchtvarenden Juli 2014 Juli 2014 Nieuwsbrief voor examinatoren voor luchtvarenden Juli 2014 Inhoud Afwijken Flight Test Schedules Aftekenen Europese brevetten door RFE LPE-level 4 voortaan vier jaar geldig Wijzen op juiste gegevens

Nadere informatie

Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005

Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005 Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005 VACS/05.07.06 6 september 2005 Advies Inleiding Direct na de Bijlmerramp in 1992 heeft het European-American Centre for Policy Analysis van de RAND-corporation (hierna

Nadere informatie

1 06 (36R) 36L (36C) 1 06 36L 3 06 (36R) 09 (36L) 3 36C 36L 4 27 (18R) 24 (18L) 4 18R 18C

1 06 (36R) 36L (36C) 1 06 36L 3 06 (36R) 09 (36L) 3 36C 36L 4 27 (18R) 24 (18L) 4 18R 18C Bijlage 2: Uitwerking experiment regels baangebruik In deze bijlage wordt een toelichting gegeven op de regels zoals deze in het experiment zullen worden beproefd. Hierbij wordt eerst de achtergrond van

Nadere informatie

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Parallelsessie: Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Rens Wientjes Klinisch Fysicus i.o. / Medische Technologie en Klinische Fysica Bas de Vries Sr Beleidsmedewerker / Directie Kwaliteit en Patiëntveiligheid

Nadere informatie

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz Group Director, QHSE 11 September 2014. ABOUT US FTS Hofftrans Oil transportation

Nadere informatie

Handhavingsrapportage Schiphol 1 november 2014-1 mei 2015

Handhavingsrapportage Schiphol 1 november 2014-1 mei 2015 1 november 2014-1 mei 2015 Datum 7 augustus 2015 Colofon Uitgegeven door Inspectie Leefomgeving en Transport ILT/ Luchtvaart Mercuriusplein 1-63, Hoofddorp Postbus 575, 2130 AN Hoofddorp 088 489 00 00

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 398 Evaluatie Luchtverkeersleiding Nederland Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATER- STAAT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol. convenant Schiphol Airport Authority

Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol. convenant Schiphol Airport Authority Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol convenant Schiphol Airport Authority Nieuwe werkwijze toezicht rond Schiphol Vanaf 1 februari 2010 werkt de overheid voor enkele controle- en toezichtstaken samen

Nadere informatie

Noodlanding na vogelaanvaring

Noodlanding na vogelaanvaring Noodlanding na vogelaanvaring Introductie De vliegveiligheid komt in gevaar wanneer zich veel grote vogels rondom luchthaven Schiphol bevinden. Dit rapport gaat over de noodlanding van een vliegtuig van

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Egbert s samenvatting Voorschriften en reglementen

Egbert s samenvatting Voorschriften en reglementen Egbert s samenvatting Voorschriften en reglementen In 2014 heeft Egbert Braaksma een samenvatting gemaakt van de belangrijkste stof voor het examenonderdeel Voorschriften en reglementen. Deze samenvatting

Nadere informatie

Oostroute Lelystad Airport

Oostroute Lelystad Airport Oostroute Lelystad Airport In opdracht van: Natuur en Milieu Flevoland en Staatsbosbeheer To70 Postbus 43001 2504 AA Den Haag tel. +31 (0)70 3922 322 fax +31 (0)70 3658 867 E-mail: info@to70.nl Door: Ruud

Nadere informatie

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart

Anton Geurtsen. Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart. Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Afdeling Handhaving & Toezicht Beveiliging Burgerluchtvaart Studiedag Integrale Veiligheid in Musea Anton Geurtsen 12 december 2013 Adviseur Beveiliging Burgerluchtvaart D.Bindinga Inspecteur BBLV 1. Introductie

Nadere informatie

JAARVERSLAG. Luchtverkeersleiding Nederland VERANTWOORDING AAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU

JAARVERSLAG. Luchtverkeersleiding Nederland VERANTWOORDING AAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU JAARVERSLAG 2012 Luchtverkeersleiding Nederland VERANTWOORDING AAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU 2 INHOUDSOPGAVE Bestuursstructuur... 3 Bericht van de raad van toezicht... 11 Bestuursverslag...

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 : nationaal wettelijk kader 1. Aanvraagprocedure vergunning Type vlucht? a) Test vluchten:

Hoofdstuk 2 : nationaal wettelijk kader 1. Aanvraagprocedure vergunning Type vlucht? a) Test vluchten: Type vlucht? a) Test vluchten: Testen van luchtvaartuigen, nuttige lading, software b) Opleidingsvluchten: Opleiding van afstandspiloot en/of gebruik van nuttige lading c) Demonstratievluchten: Tonen wat

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Natacha Naumann, Inkoop analist, Universiteit Twente Alex Buursema, Managing consultant, Significant INHOUD Even voorstellen

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Luchtvaartveiligheid programma voor het Koninkrijk der Nederlanden Nederland State Safety Program for the Kingdom of the Netherlands The Netherlands

Luchtvaartveiligheid programma voor het Koninkrijk der Nederlanden Nederland State Safety Program for the Kingdom of the Netherlands The Netherlands Luchtvaartveiligheid programma voor het Koninkrijk der Nederlanden Nederland State Safety Program for the Kingdom of the Netherlands The Netherlands Versie 1.0 23 mei 2011 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD AFKORTINGENLIJST...

Nadere informatie

Casus 6: Veiligheidsplatform Schiphol

Casus 6: Veiligheidsplatform Schiphol : Veiligheidsplatform Schiphol 6.1 Inleiding en achtergrond Het Veiligheidsplatform Schiphol (VpS, voorheen IVMS) heeft haar doelstellingen, met behoud van ieders verantwoordelijkheid als volgt beschreven

Nadere informatie

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS AGENDA q Skilledin introductie q Zin & Onzin van On-line process analyzers q Samenvatting TRAIN TO RETAIN TRAIN TO RETAIN -TRAINING Development

Nadere informatie

Het slepen van vliegtuigen

Het slepen van vliegtuigen Oktober 2007 07.171.14-1 Het slepen van vliegtuigen Een verkennend onderzoek 04-10-2007 07.171.14-1 pag. 0/13 Het slepen van vliegtuigen Een verkennend onderzoek In opdracht van: Het ministerie van Verkeer

Nadere informatie

Bijlage 3. Uitwerking normen

Bijlage 3. Uitwerking normen Bijlage 3. Uitwerking normen 1. Inleiding Voor de handhaving van de regels stellen partijen voor om concreet geformuleerde regels vast te leggen in het LVB, met daarbij ook handhaafbare normen. De nadere

Nadere informatie

Wat verwacht de Inspectie van Klinisch onderzoek?

Wat verwacht de Inspectie van Klinisch onderzoek? Wat verwacht de Inspectie van Klinisch onderzoek? Jos Kraus, senior inspecteur Inspectie voor de gezondheidszorg Baarn, 7 oktober 009. Wat is klinisch onderzoek Introductie Definities De weg door de wet

Nadere informatie

Handboek van het Veiligheids Management Systeem

Handboek van het Veiligheids Management Systeem Delftsche Studenten Aeroclub Handboek van het Veiligheids Management Systeem Het verbeteren van de veiligheid en ontwikkelen van een veiligheidscultuur binnen de club Author: Freek Mohrmann DSA Veiligheidsmanager

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

State Safety Programme 2015-2019

State Safety Programme 2015-2019 State Safety Programme 2015-2019 Editie 2 Datum 15 juni 2015 1 15 juni 2015 Veiligheid in de burgerluchtvaart 3 Inleiding 4 1 Veiligheidsverantwoordelijkheid 6 1.1 Streven naar continue verbetering van

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Handhavingsrapportage Maastricht Aachen Airport. Gebruiksjaar 2015

Handhavingsrapportage Maastricht Aachen Airport. Gebruiksjaar 2015 Handhavingsrapportage Maastricht Aachen Airport Gebruiksjaar 2015 Handhavingsrapportage Maastricht Aachen Airport Gebruiksjaar 2015 Maart 2016 Colofon Inspectie Leefomgeving en Transport ILT/Luchtvaart

Nadere informatie

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Samenvatting ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Coordinator: DTV Consultants, Mr. Willem Buijs, PO Box 3559, 4800 DN, Breda Tel: +31 76 513 66 00 ENERQI@dtvconsultants.nl Start van het

Nadere informatie

Eindrapport. Veiligheidsadviescommissie Schiphol (VACS) Conclusies en aanbevelingen Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005

Eindrapport. Veiligheidsadviescommissie Schiphol (VACS) Conclusies en aanbevelingen Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005 Eindrapport Veiligheidsadviescommissie Schiphol (VACS) Conclusies en aanbevelingen Veiligheidsonderzoek Schiphol 2005 Arnhem, 31 augustus 2005 Inhoudsopgave Samenvatting eindrapport...1 Aanbevelingen eindrapport...3

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Prof dr JJM van Delden Julius Centrum, UMC Utrecht j.j.m.vandelden@umcutrecht.nl Inleiding Medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Informatie over regelgeving en verzekeringen. Oktober 2014. Zicht op drones

Informatie over regelgeving en verzekeringen. Oktober 2014. Zicht op drones Informatie over regelgeving en verzekeringen Oktober 2014 Zicht op drones Waarom deze brochure? Het gebruik van drones neemt snel toe. Brandweer en politie zetten drones bijvoorbeeld in voor inspectie

Nadere informatie

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas IPFOS Bestuurders Conferentie Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas SCENARIO PLANNING DE TOEKOMST VOOR PENSIOENFONDSEN? Onno de Vrij, SAS HET

Nadere informatie

Onderzoeksraad voor Veiligheid BRZO inspectie en ongevallenonderzoek

Onderzoeksraad voor Veiligheid BRZO inspectie en ongevallenonderzoek Onderzoeksraad voor Veiligheid BRZO inspectie en ongevallenonderzoek Matthijs Jager Isabel Elias 1 Inhoudsopgave Onderwerpen Presentatie Ontstaan Onderzoeksraad Organisatie Onderzoeksraad Wettelijke Basis

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Surveyvluchten aanvragen in de Amsterdam FIR

Surveyvluchten aanvragen in de Amsterdam FIR Surveyvluchten aanvragen in de Amsterdam FIR Werkwijze voor vluchtuitvoerders Inhoud Inhoud... 1 Inleiding... 2 Werkwijze kortstondige surveyvluchten... 3 Werkwijze surveyprojecten... 4 Contactgegevens...

Nadere informatie

THE NETHERLANDS. AIR TRAFFIC CONTROL THE NETHERLANDS AERONAUTICAL INFORMATION SERVICE P.O. Box 75200, 1117 ZT Schiphol Airport

THE NETHERLANDS. AIR TRAFFIC CONTROL THE NETHERLANDS AERONAUTICAL INFORMATION SERVICE P.O. Box 75200, 1117 ZT Schiphol Airport INTEGRATED PACKAGE AERONAUTICAL INFORMATION CIRCULAR SERIES B THE NETHERLANDS AIR TRAFFIC CONTROL THE NETHERLANDS AERONAUTICAL INFORMATION SERVICE P.O. Box 75200, 1117 ZT Schiphol Airport AIC-B 12/07 06

Nadere informatie

DGLM Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart

DGLM Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart abcdefgh DGLM Handboek Veiligheidsmanagement Luchtvaart Processen en procedures voor directies Luchtvaart en Luchthavens Versie 14 april 2009 Versie 1.0 14 april 2009 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

Afstandsverlies tussen twee vliegtuigen boven Uitgeest

Afstandsverlies tussen twee vliegtuigen boven Uitgeest Afstandsverlies tussen twee vliegtuigen boven Uitgeest Afstandsverlies tussen twee vliegtuigen boven Uitgeest Den Haag, mei 2013 De rapporten van de Onderzoeksraad voor Veiligheid zijn openbaar. Alle rapporten

Nadere informatie

Gelet op artikel 5.7 van de Wet luchtvaart en artikel 56 van het Luchtverkeersreglement;

Gelet op artikel 5.7 van de Wet luchtvaart en artikel 56 van het Luchtverkeersreglement; Datum Nummer HDJZ/LUV HOOFDDIRECTIE JURIDISCHE ZAKEN Onderwerp Regeling van de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, houdende nadere regels voor vluchten met een modelvliegtuig (Regeling modelvliegen)

Nadere informatie