MANUAL (EN) MANUEL (FR) HANDLEIDING (NL)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MANUAL (EN) MANUEL (FR) HANDLEIDING (NL)"

Transcriptie

1 MANUAL (EN) MANUEL (FR) HANDLEIDING (NL) Interactive Whiteboard

2 version: Saturday 3 May 2014

3 1 General This manual is based on a Vmarker IR-sensor USB with firmware version 7.5 and VmarkerUtility software version 2.0. When using a different firmware or VmarkerUtility, it is possible that the explanation does not match the situation. You can any suggestions for improving this manual to: EN Vmarker Interactive Whiteboard 1

4 EN 2 Vmarker IR-sensor USB 2.1 General Front-side of the Vmarker sensor You can recognize the front-side by the IR-filter: the dark-red nearly black shiny surface with three coloured LED's. Behind this filter the IR-sensors are positioned. You have to point this side in the direction of the projected image. The most important sensor is positioned in the middle behind the IR-filter. RED GREEN YELLOW Pay attention that you do not damage this filter: scratches on the IR-filter can disturb the proper functioning of the Vmarker sensor. You can clean the IR-filter with a dry lint-free cloth. The 3 colored LED's on the front indicate the status of the Vmarker sensor. The red LED, indicates the state of the USB-connection. The green LED, indicates the state of the calibration. In normal operation mode the yellow LED indicates the sensing of an IR-dot. When the Vmarker sensor is in calibration mode, the yellow LED indicates which corner has to be identified. The following table summarizes the possible states of the LEDs and the meaning. RED LED GREEN LED YELLOW LED off X X No connection to the computer or computer is switched off. blinking X X Connected to the computer, but USB is not yet configured. on - - Connected to the computer, USB is running. on off X The mouse-function of the Vmarker sensor is disabled. on on on on on blinking blinking blinking blinking blinking off 1x blinking.... 2x blinking x blinking x blinking The Vmarker sensor is in calibration mode. The Vmarker sensor is in calibration mode, the first corner, top-left of the projected image must be identified with an IR pen. The Vmarker sensor is in calibration mode, the second corner, top-right has to be identified. The Vmarker sensor is in calibration mode, the third corner, bottom-right has to be identified. The Vmarker sensor is in calibration mode, the fourth corner, bottom-left has to be identified. on on off The mouse-function of the Vmarker sensor is enabled. on on on The Vmarker sensor is operational, and detects an IR-dot blinking blinking blinking The Vmarker sensor is in firmware update modus. 2 Vmarker Interactive Whiteboard

5 2.1.2 The back-side of the Vmarker sensor On the back-side of the Vmarker sensor is an USB port type B. USB With a standard USB A-B cable you can connect the Vmarker sensor with a standard USB port on you computer. Note that the maximum length of 5m must not be exceeded. If you want to use longer cable, you have to use an USB active extension cable The bottom-side of the Vmarker sensor The bottom of the Vmarker sensor has a threaded hole. The common thread is 1 / 4 "BSW this is used for camera mounts. EN 1/4 BSW Vmarker Interactive Whiteboard 3

6 EN 2.2 Arrangement of the Vmarker sensor ATTENTION: make use of the correct tools and follow the appropriate safety guidelines when installing the Vmarker sensor to the ceiling. The arrangement of the Vmarker sensor depends on the position of the projected image. Nevertheless we want to give you some recommendations. Most projectors, have an aspect ratio of 4:3. Given the accessibility of the screen for an average person, with such projector the effective image should not be larger than 1.6meter wide and 1.2 meters high. (With 16:9 this is 2.13 meter by 1.2 meter) B=image width H= image heigth EFFECTIVE IMAGE 4:3 Whiteboard or other white surface The optimal distance (A) from the Vmarker sensor to the image is approximately equal to the width (B) of the image. With a spare of 10 to 20cm the setup will be easier. Attention also read About the projection surface and Environment You will find some important information that affects the setup of the Vmarker sensor. 4 Vmarker Interactive Whiteboard

7 2.2.1 Setup of the Vmarker sensor when using a ceiling mount You get the best results with the Vmarker sensor by mounting the Vmarker sensor to the ceiling like the projector itself. In most cases the Vmarker sensor will be positioned between the projection screen and the projector, just outside the projector beam. This depends on the type of projector. The shortest distance (A) between the projection screen and the Vmarker sensor has to be larger then the width of the projected image (B). A bit more, 10 a 20cm makes setting up easier. A >= B(image width) + 20cm EN White Board or other white surface These values are guidelines for the optimal conditions, the settings of the Vmarker sensor are optimized for this setup. In the 'Sensor status' window of the VmarkerUtility you can observe the coordinates of the IR-pen. When you move the IR-pen over the projected screen you should always get values for X, Y and SIZE. If this is not the case you have to re-align the Vmarker sensor. Particular the corners of the image are important to be able to calibrate the Vmarker sensor. With help of the Sensor alignment -function in VmarkerUtility you can easily align the Vmarker sensor in most circumstances. Vmarker Interactive Whiteboard 5

8 EN Setup of the Vmarker sensor using a tripod The guidelines for the Vmarker sensor setup with a tripod are similar to the ceiling mount. You just have to adapt to the situation, mostly the tripod is standing on a table. The choice of the location of the Vmarker sensor is important to be able to use the IR-pen more comfortably. Important is that the Vmarker sensor is able to 'see' the IR-LED while writing. B= image width IR-pen A >= B(image width) Pos2 Pos1 Vmarker sensor In stead of placing the sensor in the middle of the projected image, you can move the sensor either to the left or to the right side of the center. The left side if you are right handed, the right side if you are left-handed. 6 Vmarker Interactive Whiteboard

9 2.2.3 Setup of the Vmarker sensor using a special suction cup It is also possible to stick it to the projector using a special suction cup. This is very easy, but not every projector is suited. The projector has to have a smooth surface where you can stick the suction cup on. Also the projection distance of the projector is more important, a short-throw projector is not suited. A >= B(image width) + 20cm Vmarker sensor on suction cup EN White Board or other white surface Like in the other configurations the distance(a) between the projection screen and the Vmarker sensor has to be larger then the width of the projected image (B). A bit more, 10 a 20cm makes setting up easier. In this arrangement this means the projector is also at this distance. Vmarker Interactive Whiteboard 7

10 EN Setup of the Vmarker sensor in a rear projection configuration With rear-projection, the projector is positioned behind the screen. The projected image is visible through the screen. In such an arrangement the Vmarker sensor can also be positioned behind the screen. This is because the IR light from the IR pen, like the light from the projection, also shines through the screen. The disadvantage of such an arrangement is that you need extra space behind the screen. This may be reduced by using mirrors, etc Other setups Basically, the Vmarker sensor works almost from any angle. You have to ensure that the image of the computer is within range of the Vmarker sensor. The use of extreme angle is possible but is strongly depending on the projection surface that is used. Also the angle of the IR-pen to the surface will have a greater influence. In such case one can change a few settings of the Vmarker sensor to optimize to this situation. It is even possible to adjust the lens of the optics. When using extreme angles also take into account that the accuracy will be reduced. Ideally, you should use the entire range of the sensor that has a ratio of 4:3. If you place the Vmarker sensor at an extreme angle, you obviously can not maintain the ratio of 4:3. You can see this with the VmarkerUtility About the projection surface It is possible to use the Vmarker sensor on many different projection surfaces. Every surface that reflects the IR-light of the IR-pen can be used. But of course some are better then other. Contrary to what one would expect, highly reflective surfaces are not the best choice. A matte white surface is basically better than a glossy white surface. The reflection on a glossy surface is very high and the angle of the IR pen to the surface is more important. A wrong angle of the IR-pen is missed by the Vmarker sensor. Therefore, a more matte surface, in which case the reflection is diffuse, is better. The angle of the pen to the plane becomes less important. One of the best surfaces to use for your IWB would be a wall, simply painted in white Environment The Vmarker sensor responds to infrared light. Avoid any other source of infra-red light in the range of the Vmarker sensor. The largest source of infra-red light is the sun. Direct sunlight or reflection of sunlight directly into the Vmarker sensor or on the projected image, will affect correct functioning of the Vmarker sensor. It is even possible that the mouse-cursor moves seemingly randomly. Other sources of far infra-red light in their spectrum can also be disruptive. In such case, much depends on the situation. 8 Vmarker Interactive Whiteboard

11 2.3 How to connect the Vmarker sensor After you've setup the Vmarker sensor, connect the Vmarker with the included USB cable to an available USB port on your computer. The computer will initialize the USB-communication. During this time the red LED on the front of the Vmarker sensor will blink. The first time you connect a Vmarker sensor to the computer it may take a while before the computer selected the necessary drivers. This all happens automatically, the operating system itself will choose the appropriate standard drivers, so you do not need to install these. When the USB-communication is initialized the red LED will be lit continuously. Be sure to use an USB 2.0 active extension-cable when extending the USB-cable. The maximum length of a normal USB-cable is 5 meters. 2.4 Calibration of the Vmarker sensor The Vmarker sensor has to know the exact position of the projected image to be able to control the mouse pointer of the computer with the IR-pen. So the sensor has to be calibrated. There are two possible methods to invoke the calibration: With help of the VmarkerUtility, a program that will help you calibrate the Vmarker sensor indicating which point to calibrate. This is the preferred method. stand-alone calibration with the Vmarker sensor, without the use of software: you can follow the calibration process with the LED's. (This has to be enabled, by default it is not enabled.) In both cases the calibration is stored in the Vmarker sensor itself. EN Vmarker Interactive Whiteboard 9

12 EN Stand-alone calibration To be able to calibrate the Vmarker sensor without software the option 'Stand-alone calibration' has to be enabled. By default this option is disabled. You can invoke calibration-mode by shining with an IR-pen to the front of the Vmarker sensor from up-close. The Vmarker sensor will switch into calibration-mode when the sensor recognizes a large IR-dot, the green LED will blink rapidly. The yellow LED will indicate which corner to identify with the IR-pen. The flashing rhythm of the yellow LED corresponds to the point that has to be identified meter Vmarker sensor For the first point the yellow LED will flash normal. You have to identify the first point by pointing the first corner, the upper-left. You achieve this by pointing for about 1 second with the IR-LED of the IR-pen as accurately as possible to the upper-left corner of the projected image while pressing the switch of the IR-pen. When you release the IR-pen and the Vmarker sensor has 'seen' the IR-dot, the first point is calibrated point 1 point 2 point 4 point 3 The yellow LED now blinks twice. When the yellow LED blinks 2x, the second point has to be identified, this is the upper-right corner of the screen. This is done the same way by pointing the IR-pen to the right top corner of the image. Again if this point is calibrated, the yellow LED will flash three times. When the yellow LED flashes 3x the third point has to be identified, which is the lower right corner. Again, you have to point the IR pen to this corner. When the yellow LED flashes 4x, the fourth and final point has to be identified, the lower left corner. When also this point is calibrated, the green LED will light continuously and the Vmarker sensor is calibrated Interruption of the calibration process You can interrupt a calibration and reuse the old calibration by interrupting the USB connection. 10 Vmarker Interactive Whiteboard

13 3 VmarkerUtility software 3.1 General The VmarkerUtility is not needed to be able to use the Vmarker IWB solution. The VmarkerUtility can be used to help choose the best position to set up the Vmarker sensor, to change some settings and to calibrate the sensor. After using the program you can close this. Eventually you have to save the settings to the Vmarker sensor after you changed something. 3.2 VmarkerUtility: installation Windows You can download the windows version of the program from the website at: When you have downloaded the program, unzip the files in a folder. Then run the program by double click VmarkerUtility. The program will not install, it runs directly. So removing the folder with the program, removes the program completely. EN Linux You can download the linux version of the program from the website at: When you have downloaded the program, unzip the files in a folder. The first time you want to run the VmarkerUtility you will have to install some UdevRules to ensure the VmarkerUtility has access to the Vmarker sensor. This can be done by executing: installudevrules.sh in a terminal window. After this you can run the VmarkerUtility by executing startutility.sh. The program will not install, it runs directly. So removing the folder with the program, removes the program completely Mac os You can download the mac version The package will install the VmarkerUtility application on your mac system. This is tested on Mac OS X version Vmarker Interactive Whiteboard 11

14 EN 3.3 VmarkerUtility general The application-window is divided in two parts: on the right-hand side the visualisation of the calibration information. On the left there are several tabs containing extra info and functions to be able to manage the Vmarker sensor Menu File With File:language it is possible to change the language. For the moment there are 4 languages available:english, French, Italian and Dutch. A language can be added by adding a json file with the translation in the directory lang of the application and add the language to the menu in the lang.json file. File:Close; closes the VmarkerUtility application Info Info:Help opens this manual. The manual (pdf) will be downloaded from the internet. Info:Support opens the support page (http://www.vmarker.org/support) from the website in the default browser. Info:Web opens the default browser and shows you the website: Info:Registration opens an online registration form where you can register the attached sensor. You have to fill in an valid to register the product. You can fill in some extra question to help us improve the product, but this is not obliged. Info:about This opens the version information of the VmarkerUtility, when connected to the internet you will get information when there is a new version available. 12 Vmarker Interactive Whiteboard

15 3.3.2 Sensor window On the right-hand side of the application window the calibration data of the Vmarker sensor is shown as a quadrilateral-window. In the section Sensor status you can read the X and Y position of the first detected IR-point. Size shows the size of the detected IR-dot. And points shows how many IR-dots are detected. The value of X varies between 0 and The value of Y varies between 0 and 768. And the value of Size varies between 1 and When you have positioned the Vmarker sensor on a tripod. The Vmarker label is visible on top, then the upper-left corner of the projected image is closest to X=0 and Y=768. When you have positioned the Vmarker sensor to the ceiling, the Vmarker label is upside-down and visible at the bottom, then the upper-left corner of the projected image is closest to X=1024 and Y=0 1. When detecting an IR-dot generated by the IR-pen the Size value will be between 10 and 100. The best performance you get when the size is around 30 +/- 10. The size depends on the distance of the Vmarker sensor to the projected image. In the section Calibration you can see the status of calibration. When in calibration-mode the Point value indicates which point to calibrate. Under Pen Battery the battery condition of the Vmarker pen is indicated. EN 3.4 VmarkerUtility: Basic-tab On the Basic tab you can find all you need for daily usage Light conditions With the slider: 'Light conditions' it is possible to adapt the sensor to the Light conditions. If you operate in a darker environment, it is possible you have to increase the sensitivity of the sensor by moving the slider to the left. If you operate the sensor in a bright environment where you get interference it is possible to decrease the sensitivity of the sensor by moving the slider to the right Preset In the Preset section you can select some predefined settings to write to the Vmarker sensor. The Default preset, restores the most important settings of the Vmarker sensor to factory-defaults. The Mac preset, adjusts the Vmarker sensor so it can be used with a mac. To activate a preset you will have to select the desired preset in the pull down and press the button: Write settings. 1 For the Vmarker IR-sensor USB HW version 1.0 this is reversed. Vmarker Interactive Whiteboard 13

16 EN Sensor alignment Pressing the 'Sensor alignment' button will bring up the Sensor alignment screen. This window fills the screen completely. First you have to choose the Vmarker sensor arrangement. By default the orientation on a tripod is selected. If the Vmarker sensor is mounted up-side-down choose the corresponding drawing. Choose Vmarker arrangement: on a tripod or to the ceiling When the appropriate arrangement is chosen. You have to point the center-mark with an IR-pen. When you press the tip or the button of the IR-pen, the arrows at the center-mark will change color in according to the deviation of the Vmarker sensor. You will have to turn the Vmarker sensor in the direction of the red arrows. The number of arrows corresponds with the magnitude of the deviation. After you have turned the Vmarker sensor you will have to point the center-mark again. Again you can check the deviation When the deviation is within limits the corresponding arrows will color green. The middle of the sensor is now aligned to the middle of the screen. 14 Vmarker Interactive Whiteboard

17 The correct alignment of the Vmarker sensor is no garantuee to be able to calibrate the Vmarker sensor. To ensure calibration of the Vmarker sensor is possible, all four corners of the projected image have to be within range of the Vmarker sensor. It is possible to check this by pointing an IR-pen at the corners of the projection and to check the coordinates. If one of the corners is not visible you can turn the Vmarker sensor so the corner becomes visible. When it is not possible to turn the Vmarker sensor to get all corners within range, the distance of the Vmarker sensor to the image has to be increased. If the Vmarker sensor is placed out of center, like suggested in 2.2.2, it is possible the alignment tool will not help you to find the best arrangement of the Vmarker sensor. You always can check the coordinates to see if the complete projection is whitin range of the Vmarker sensor Sensor calibration You can press start the Sensor calibration from the sensor aligment screen or from the Basic tab of the application. Like with the sensor alignment a special Sensor calibration screen is shown. This screen overlay's the computer screen completely, making it easy to calibrate the Vmarker sensor correctly. EN The red-arrow indicates which point to calibrate. Point the IR-pen to the point of this arrow and press the tip or the button for about 1 second. If the Vmarker sensor has captured the point. The arrow will color green and the next corner will have a red arrow. This has to be repeated for the four corners until all arrows are green. Vmarker Interactive Whiteboard 15

18 EN When all four corners are calibrated, all arrows are coloured green and shortly after the application will return to the basic tab. During the calibration process it is possible to restart the calibration to start from the beginning by pressing 'Restart calibration'. Only when the calibration process is completed the new calibration data will be written to the Vmarker sensor. In Sensor status a quadrilateral-window will appear depending on the position of the Vmarker sensor. Above you can see different examples; the first, most left, could be the result after calibration of a Vmarker sensor placed on a table. The second could be a ceiling mounted Vmarker sensor, somewhat further away, but acceptable. With the third sensor there is something wrong with the calibration. The sensor obviously has to be recalibrated. Check if the sensor is configured correctly, check for interfering IR-sources? The calibration data is persistently stored in the Vmarker sensor itself. So even when the Vmarker sensor is disconnected and has no power, the calibration information is kept. Only when the position of the Vmarker sensor towards the projected image is changed a recalibration is required. Even when you connect a different computer to the Vmarker sensor and the projector a calibration is not required, given the size, aspect ratio and position of the projected image stays the same Abort calibration With Abort calibration it is possible to abort the calibration process. The previous calibration data will stay active. 16 Vmarker Interactive Whiteboard

19 3.5 VmarkerUtility: Info-tab On the Info-tab extra information about Vmarker IR-sensor USB and Vmarker pen is shown. EN Sensor information In the section 'Sensor information' : Sensor ID: the unique ID of the sensor. HW version: the hardware version of the Vmarker IR-Sensor USB. HW 2.0 is the most current version. Version 1.0 can detect up to 4 IR-dots simultaneously, version 2.0 can detect up to 8 IR-dots simultaneously. SW version: the firmware version of the Vmarker sensor. Check this before you deside to upgrade the firmware of the Vmarker sensor. The latest firmware version is available from the website. Build date: The date of the firmware. If connected to the internet you get information about the firmware version, for example: 'The sensor firmware is up-to-date.' Pen information This information is only available for the Vmarker pen. Press left and right button of the Vmarker pen simultaneously until it shows ready, to get extra information. Pen ID: the unique ID of the Vmarker pen. SW version: the software version of the Vmarker pen Pen status When using a Vmarker pen, additional information about the battery is available. Battery: Operating hours: show the voltage available from the batteries. If the voltage is 2.0 volts or lower, the batteries have to be replaced. The time the Vmarker pen is switched on with the current batteries. When batteries are exchanged the counter is automatically set to 0. Vmarker Interactive Whiteboard 17

20 EN 3.6 VmarkerUtility: System-tab With the settings on the System-tab it is possible to change the behaviour of the Vmarker Interactive whiteboard Stand-alone calibration In this section it is possible to configure the Stand-alone calibration. Enable: When checked it is possible to invoke calibration by holding an IR-pen from up close to the Vmarker sensor creating a large IR-dot. Calibration threshold : determines the size of the IR-dot required to invoke the calibration-mode Mouse In the section 'Mouse' there are several settings which influence the behaviour of the Vmarker Interactive Whiteboard: Enable: This disables the mouse function all together by unchecking this check-box. When unchecked, the Vmarker sensor will ignore IR-dots on the projection surface. However when IR-dots are detected the coordinates are shown. You can disable the mouse when you want to test and optimise some settings without actually control the computer with the IR-pen. MAC mode: This option has to be checked when using the Vmarker Interactive Whiteboard solution on a MAC computer running Mac-OS. This setting activates a correction to the calculation of coordinates so the position of the pen is synchronised to the mouse-pointer position. Multi-touch mode: With Multi-touch mode checked it is possible to use multiple pens simultaneously, given the software and the OS support this. Currently only Windows 7 and higher support multi touch. A few example applications supporting multi-touch: ms-paint, ms surface-college... Vmarker mode: When Vmarker mode is checked only IR-pens by Vmarker will be recognised, any other IR-source will be ignored. This makes it possible to suppress unwanted actions from interfering IR-sources. To be able to use non-vmarker IR-pens, this option has to be unchecked. 18 Vmarker Interactive Whiteboard

21 Speed filter: Smoothing filter: Gyro Enable: With the speed filter it is possible to limit the drawing speed. Drawing speed exceeding the value will be ignored. The highest value gives the highest speed. The default value is 300. With the smoothing filter it is possible to smooth out the drawing movement. Smoothing will delay drawing. The highest value gives the smoothest result but also the biggest delay. The default value is 60. When unchecked, cursor movement from a distance by moving the Vmarker pen is disabled. When enabled it is possible to move the cursor from a distance, also read: How to use the Vmarker pen from a distance Vmarker IR Pen support Version: In the select list of this option it is possible to select which type of Vmarker IR-pen is used. Because the IR-data send by the new Vmarker pen differs from the IR-data send by the Vmarker IR-pen Touch series, the type of Vmarker IR-pen has to be selected. This also means it is not possible to use the two types of Vmarker IR-pens together. EN Vmarker Interactive Whiteboard 19

22 EN 3.7 VmarkerUtility: Advanced-tab In the Advanced-tab it is possible to change the sensitivity of the Vmarker sensor. Gain 1: Gain 2: With the gain settings you can amplify the sensor-image. 'The greater the values, the more it will see'. The standard value is 11 (for sensor HW 1 it is 15). Like Gain 1 with this settings you can amplify the sensor-image. 'The greater the values, the more it will see'. Normally this value is 11 (for sensor HW 1 it is 31). Threshold: With this setting you can adjust the threshold-level of the sensor. When you have a weak IR-dot you should decrease the value and thus lowering the threshold level to be valid. When you have a good and clear IR-dot increase this value, to filter out other IR-sources. Standard the value is 100. Exposure: With this setting you can adjust the exposure parameter. Lowering the value makes the sensor more sensitive. You can make the sensor less sensitive by increasing the value. The standard value is 20 (for the sensor HW 1 it is 1). Minimum size: With Minimum size you set the minimum size of dot recognition, IR-dots smaller then this setting will be ignored. 5 is the recommended setting. You can slide this value closer to the size of your IR-pen to filter out other IR-sources. Maximum size: With Maximum size you set the maximum size of dot recognition, IR-dots bigger then this setting will be ignored. 100 is the standard setting. You can slide this value closer to the size of your IR-pen to filter out other IR-sources. Beware these settings all influence each-other, it can be difficult to find an optimal combination. Before changing these values write down the initial values. After optimizing these values you should recalibrate the Vmarker with these settings as it also influences positioning. Don't forget to save the settings. The settings will be written to the Vmarker sensor. 20 Vmarker Interactive Whiteboard

23 4 Vmarker IR-pens To get the most out of the Vmarker Interactive Whiteboard solution special IR-pens are developed. The Vmarker IR-pens all have extra logic embedded making it possible to have extra functionality. 4.1 Vmarker pen (NEW) General information The Vmarker pen requires 2 AAA batteries. It is possible to use rechargeable batteries How to place the batteries The Vmarker pen holds 2 AAA batteries. Place the batteries as indicated inside the battery compartment. EN And close the battery compartment like shown in the picture. Vmarker Interactive Whiteboard 21

24 EN Vmarker pen: operation The new Vmarker pen has a power switch, 2 double action push buttons on the side, and a double action tip. The Vmarker pen is switched on by sliding the power switch to the tip of the pen. By sliding the switch to the back, the pen is switched off. tip switch = left mouse button on of left mouse button (GYRO) right mouse button (GYRO) The tip and the push-buttons have two positions when pushing them. If you press the button/tip until the first resistance, you activate the primary action. If you press beyond that first resistance the secondary action is activated. The primary action and the seondary action of the tip is a left-mouse-click. The push-buttons on the side of the IR-pen act like the left and right mouse button. The push-button closest to the tip corresponds with the left mouse button, so the primary action of this button is the left-mouse-click. The secondary action of this button activates the GYRO. Rotation of the Vmarker pen will be translated in to movement of the mouse-cursor while holding the left mouse button. The second push-button corresponds with the right mouse button, so the primary action of this button is the same like a right-mouse-click, mostly releasing this button will show the 'Right-click menu'. The secondary action of this button activates the GYRO. Rotation of the Vmarker pen will be translated in to movement of the mouse-cursor, there is no action accompanied with this movement. 22 Vmarker Interactive Whiteboard

25 How to use the Vmarker pen on the whiteboard surface To be able to interact with the projected computers screen on the whiteboard accurately it is important to calibrate the Vmarker sensor. Use of the Vmarker pen on the whiteboard surface is very easy. You can interact with the computer by touching the whiteboard surface with the tip of the Vmarker pen. You will see the mouse cursor jumping to the tip of the Vmarker pen and a left-click action will be executed on that location. You can do the same with use of the buttons on the side of the Vmarker pen. In case you use the buttons you do not have to touch the surface. When you want to perform a left-click just press the push-button most near to the tip. Push until to the first resistance to have the primary action. The mouse-cursor will jump to the tip of the Vmarker pen and a lef-click action will be executed at that location. EN When you press the second button (until the first resistance to have the primary action), the mouse-cursor will jump to the tip of the Vmarker pen. Releasing the button will show the right-click-menu just like with the right-mouse-button. If the tip-right-click is activated, you can use the secondary action of the tip by pressing beyond the first resistance, the mouse cursor will jump to the tip of the Vmarker pen. When releasing the tip, the right-click-menu is shown just like when you release the right mouse button. Of course it is possible to move the pen over the surface while holding the buttons, to drag and drop or to draw a line... Vmarker Interactive Whiteboard 23

26 EN How to use the Vmarker pen from a distance It is possible to use the Vmarker pen from a distance, not in the direct line-of-sight of the Vmarker sensor. When using the primary action the corresponding left or right click will be generated at the location the mouse cursor is a that moment. When you press the buttons beyond the first resistance to have the secondary action. The gyro is activated. The mouse cursor on the screen will 'follow' the movement of the Vmarker pen. Horizontal movement of the Vmarker pen will result in an horizontal movement of the mouse-cursor. Vertical movement of the Vmarker pen will result in an vertical movement of the mouse-cursor. The 'left-mouse-button' of the Vmarker pen will also generate the left-click together with the movement. When using the 'right-mouse-button' of the Vmarker pen, the mouse-cursor will be moved without extra action. So you move the mouse-cursor to the position you want by pressing the 'right-mouse-button beyond the first resistance and moving the Vmarker pen. When the mouse-cursor is in position release the button and press the 'left-mouse-button' to have a left-mouse-click. 24 Vmarker Interactive Whiteboard

27 4.2 Vmarker IR-pen Touch series General information The Vmarker IR-pen Touch requires 2 AA batteries. The battery-holder is very tight to prevent loosing the batteries. It is possible to use rechargeable batteries How to place the batteries When placing batteries in your Vmarker IR-pen Touch, you best put the negative (-) terminal of the battery in the holder first and then tilt the battery into his place. Shift the first battery to the spring-contact to place the second battery. Again by placing the negative ( ) terminal first and then tilt the second battery in to his place. EN How to remove the batteries To remove the batteries you reverse the order, you first remove the battery on the positive (+) terminal by tilting it. Then the remaining battery also by tilting the positive (+) terminal out of the holder. Vmarker Interactive Whiteboard 25

28 EN Vmarker IR-pen Touch and Touch+ The latest Vmarker IR-pen Touch does not have a power switch. The Vmarker IR-pen Touch is activated by pressing the on/mode 'button' for about 1 sec. The IR-pen has an auto-poweroff (after 3 minutes) IR-LED RED-LED Left-mouse-button ( ) Scroll-button ( ) GREEN-LED =(MODE indication) The IR-pen has 4 touch-pads: one touch-pad for the left mouse button a second touch-pad for the right mouse-button and a third touch-pad to have the scroll-function of the mouse. You have to move your finger over this touch-pad and a fourth touch-pad to switch on the IR-pen and to switch operation mode of the IR-pen. When touching the touch-pads the IR-LED will be lit. Because you can't see this infra-red light with the naked eye, a two RED-LEDs will be lit too On/mode touchpad By touching the on/mode-touchpad for about 1 second you can switch on the IR-pen. The Vmarker IR-pen Touch and Touch+ has two operating modes: normal (without proximity sensor) and sensor-mode (with proximity sensor). The operation-mode of the Vmarker IR-pen touch is changed by touching the on/mode-touchpad again. When IR-pen is in normal mode de green LED is blinking fast. The green-led is blinking slower, in sensor-mode; the proximity sensor is switched on. With this it is possible to hover the mouse cursor by moving the IR-pen close to the projected image. With the Vmarker IR-pen Touch+ in sensor-mode also a GYRO sensor is switched on Left-mouse-button Right-mouse-button ( ) On/mode button ( ) The left-mouse-button-touchpad has the same function as the left-mouse-button of a normal computer mouse. Touching this touchpad generates a mouse click. If you touch the left-mouse-button in the projected image it also puts the mouse-cursor at the given location. If you touch the left-mouse-button outside the projected image only a mouse-click is generated, the mouse-cursor position is not changed. Depending on the conditions, the left-mouse click is even recognised from further distances. This enables you to forward a presentation, for example from the back of the classroom. 26 Vmarker Interactive Whiteboard

29 Right-mouse-button Like the left-mouse-button-touchpad, the right-mouse-button-touchpad has the same functionality like the right-mouse-button, mostly showing up the context menu. It is also possible to send a right-mouse-click from outside the projected image. Cursor-Movement with GYRO-sensor, (Vmarker IR-pen Touch+) When the Vmarker IR-pen touch+ is in sensor-mode, also the GYRO-sensor is enabled. As long as the proximity sensor does not detect a surface and the left or right-mouse-button is pressed the cursor of the computer will move accordantly the movement of the IR-pen. To synchronise the movement of the mouse-cursor to Vmarker IR-pen hold the Vmarker IR-pen Touch+ with the touch-pads faced upwards. With the thumb you can press the touch-pads for left- and right-mouse-button. Wait an instant when pressing the touch-pads before moving the IR-pen. When you move the IR-pen to the right the mouse-cursor will also move to the right, when you move the IR-pen to the left the mouse-cursor will move to the left. When you move the IR-pen Touch+ up then the mouse-cursor will move upwards and when you move the IR-pen Touch+ down the mouse-cursor will move down. EN Scroll-touch-pad By moving your finger over the touch-pad, you will get the same action as the scroll-wheel of a scroll-mouse. Vmarker Interactive Whiteboard 27

30 EN Vmarker IR-pen Touch (Version 1) If fully charged batteries are installed you can switch the IR-pen on. The on/off switch is placed on the back of the IR-pen. RED LED Scroll-button IR-LED Left-mouse-button Right-mouse-button on/off switch The IR-pen has 3 touch-pads: one touch-pad for the left mouse button a second touch-pad for the right mouse-button and a third touch-pad to have the scroll-function of the mouse. You have to move your finger over this touch-pad When touching the touch-pads the IR-LED will be lit. Because you can't see this infra-red light with the naked eye, a second RED-LED will be lit too Left-mouse-button The left-mouse-button-touchpad has the same function as the left-mouse-button of a normal computer mouse. Touching this touchpad generates a mouse click. You can also double click. If you touch the left-mouse-button-touchpad on the projected image it also puts the mouse-cursor at the given location. If you touch the left-mouse-button-touchpad outside the projected image you only generate the mouse-click, the mouse-cursors position is not changed. Depending on the conditions, the left-mouse click is even recognised from further distances. This enables you to forward a presentation for example from the back of the classroom Right-mouse-button Like the left-mouse-button-touchpad, the right-mouse-button-touchpad has the same functionality like the right-mouse-button, mostly showing up the context menu. It is also possible to send a right-mouse-click from outside the projected image Scroll-touch-pad By moving your finger over the touch-pad, you will get the same action as the scroll-button of a scroll-mouse. 28 Vmarker Interactive Whiteboard

31 5 Overview Vmarker functionality Vmarker setting: - mouse enabled - gyro enabled on projectionsurface cursors is aligned to position of IR-pen on projected screen from a distance IR-pen is not visible for Vmarker sensor tip left mouse click left mouse click right mouse click scroll-wheel mouse hoover cursor movement Basic IR-pen normal left mouse click right mouse click scroll-wheel cursor movement EN Multi-touch mode 1 vmarker mode enabled Vmarker IR-pen Touch (version 1) normal Multi-touch mode 1 Vmarker IR-pen Touch normal 2 Multi-touch mode 1 2 Vmarker IR-pen Touch+ normal 2 2 Multi-touch mode Vmarker pen normal Multi-touch mode 1 1 Only supported Windows Vista, Windows 7 and Windows 8. 2 Vmarker IR-pen Touch and Touch+: proximity sensor enabled Vmarker Interactive Whiteboard 29

32 EN 6 Trouble shooting 6.1 No connection with the computer The red LED of the Vmarker sensor is not lit Possible causes are: The computer is off The USB cable is not plugged into the computer or Vmarker, check the connections The USB cable is defective, try an other USB-cable The used USB extension-cable is defective, test the Vmarker sensor without the extension cable The USB-port from the computer is defective, test with another USB-port, or another computer The red LED of the Vmarker sensor keeps blinking Normally the red LED will be lit continuously, the first time you connect the Vmarker its possible it takes longer. After some time the LED has to be lit continuously. Possible causes when it keeps blinking are: The computer hasn't installed the correct driver yet. Although the Vmarker uses the standard driver it is possible the OS tries to download an updated driver from the internet. Depending on the speed of the internet-connection this may take a while. At the end the standard driver will be installed. The computer is not fully booted, wait until the computer is started, or restart the computer if necessary. The computer has some problems with the USB-communication, a conflict with a driver, USB is not properly installed. Test the Vmarker sensor with a different computer to exclude a defect of the Vmarker sensor itself. The OS does not support a USB-mouse. The Vmarker IR-sensor USB is tested on Windows XP, Windows 7, Windows Vista, Linux Ubuntu 32 and 64bit and Mac OS X,... Please report other working or failing OS-es to us. The USB-cable is defective, test the Vmarker sensor with an other USB-cable. The used USB extension cable is defective or is not properly installed. Test the Vmarker sensor without extension-cable. 30 Vmarker Interactive Whiteboard

33 6.2 The calibration process of the Vmarker sensor fails When the calibration of the Vmarker sensor fails, or is very hard to complete successfully, there may be several reasons: The Vmarker sensor still has old firmware De Vmarker sensor continuously is being improved. Also the calibration process is possibly improved in a later firmware version. You can download the latest firmware version of the Vmarker sensor from the website: A particular corner is not accepted and gives problems Possible causes are: Be sure there is nothing between the IR-LED of the IR-pen and the Vmarker sensor, Not all corners of the projected image are within the range of the Vmarker sensor, you can check this with use of the VmarkerUtility software. The angle of the IR-pen to the projection surface is not good, try to adjust the angle of the IR-pen to the surface. This can be a problem when a high gloss projection surface is used. The IR-dot is larger then 100, increase the distance of the Vmarker sensor towards the projected image. (You can check size with the VmarkerUtility software.) The IR-pen is not working properly see also 6.5 You can make the sensor more sensitive by moving the slider to the left. EN The calibration process seems to skip points When calibrating, points are skipped. Or the Vmarker sensor seams to calibrate it self without using the IR-pen. This causes the calibration to fail. Possible causes are: Besure you only press the button or the tip of the IR-pen only to mark the corner. The Vmarker IR-pen Touch(+) is in sensor-mode. To calibrate the IR-sensor, the proximity sensor of the Vmarker IR-pen Touch(+) has to be disabled. There is an other IR-source in the range of the Vmarker sensor, see 6.4 The Vmarker sensor still has old firmware, see You can make the sensor less sensitive by moving the slider to the right. Vmarker Interactive Whiteboard 31

34 EN 6.3 The Vmarker sensor does not response to the IR-pen The Vmarker sensor does not or not always response to the IR-pen. If you do not find a cause you can use the VmarkerUtility program to check the proper function of the IR-pen. The 'Sensor status' let you view the coordinates and the size of the IR-dot: Possible causes are: The Vmarker sensor is not connected, the red LED is off or blinks, see 6.1 The IR-pen does not work properly, see 6.5 The mouse function of the Vmarker sensor is switched off. The Vmarker sensor USB has a setting to enable/disable the mouse function. This can be manipulated with the VmarkerUtility software. The Vmarker sensor is not yet calibrated or is in calibration mode. The green LED is blinking. Calibrate the Vmarker sensor first. The size of the IR-dot is outside the minimum and maximum value. If you doe not seen any value in the 'Sensor status'-section, you can decrease the value of the 'Minimum size', possibly the IR-dot is smaller then the minimum size in which case you do not see any values. When you do see values in 'Sensor status' you can check if the size of the IR-dot is smaller then the maximum value. If not you can change this setting. The Vmarker is not sensitive enough for this situation. You can adjust Light conditions by moving the slider to the left. If you move to far (threshold value to low) the other IR-sources can cause interference. 6.4 The Vmarker sensor interacts without using an IR-pen Of course the Vmarker sensor should only react on the IR-pen. If the Vmarker sensor interacts without using an IR-pen, there probably is an other IR-source in the range of the Vmarker sensor. Be sure to remove every other possible IR-source out of the range of the Vmarker sensor. Possible causes are: There is sunlight on the projected image. Be sure there is no sunlight on the projected image, also not by reflection through a window of an other building.. There is sunlight on the Vmarker sensor itself. Be sure there is not sunlight shining on the Vmarker sensor, also not by reflection.. There is sunlight on objects that are visible in the range of the Vmarker sensor. Be sure there is no sunlight on objects in the range of the Vmarker sensor, or remove these objects. There is an other IR-source in the range of the Vmarker sensor, some lighting have a large part of infrared light in its spectrum. Switch of these light sources. The blinds preventing sunlight to shine on the projected image are insufficient. If you have to darken a window to prevent sunlight shining on the projected image be sure it is sufficient. Some blinds are not good enough. Not all windows have to be darkened, only the windows preventing the sun to shine on the projected image. Don't forget about the reflection of sunlight. The Vmarker is to sensitive for this situation. You can adjust Light conditions by moving the slider to the right. If you move to far (threshold value to high) the Vmarker sensor will not recognize the IR-pen itself. 32 Vmarker Interactive Whiteboard

35 6.5 The IR-pen does not function properly The Vmarker sensor does not react to the IR-pen. It is possible the IR-pen does not function properly. Check if the Vmarker works with an other IR-pen if you have one. You can also check if the IR-LED of the IR-pen functions. You can check this with a digital camera, from your cellphone for example. Look with the camera to the IR-LED, if you activate the IR-LED you should see this clearly on the camera image. Possible causes are: The IR-pen is switched off. The batteries are wrongly placed, check the polarity of the batteries. The batteries are empty, replace the batteries. The angle of the IR-pen to the projection surface is not good, try to adjust the angle of the IR-pen to the surface. Be sure there is nothing between the IR-LED of the IR-pen and the Vmarker sensor EN Vmarker Interactive Whiteboard 33

36 EN 7 Specifications 7.1 Vmarker IR-sensor USB (HW Version 1.0 until ) CPU: ARM Cortex M3 72Mhz, 20kB RAM, 128kB flash IR-sensor 940nm, dot-recognition up to 4 dots IR-receiver 38kHz, 940nm 3 LEDs indication Connection: USB 2.0 (USB-B port, 5V <125mA) With firmware 7.5: output fps left click, right click scroll-button multi touch support 4 points USB: absolute HID, relative HID and control HID 7.2 Vmarker IR-sensor USB (HW Version 2.0 build after ) CPU: ARM Cortex M3 72Mhz, 20kB RAM & 128kB flash IR-sensor 940nm, can recognize up to 8 dots IR-receiver 38kHz 940nm 3 LEDs indication Connection: USB 2.0 (USB-B port, 5V <125mA) With firmware 7.5: output fps left click, right click scroll-button multi touch support 4 points USB: absolute HID, relative HID and control HID 7.3 Vmarker IR-pen Touch (version 1) CPU: ATMEL ATTINY861 8Mhz, 8kB flash, 512 Bytes RAM, 512 Bytes EEPROM 3 Touch area's; left-mouse-button, right-mouse-button and scroll-function IR-LED 940nm (constant current) red LED indication Power: 2 x AA batteries(rechargeable) On/off switch 34 Vmarker Interactive Whiteboard

37 7.4 Vmarker IR-pen Touch CPU: PIC 18F25K22 8Mhz, 32kB flash, 1 kb RAM & 512 Bytes EEPROM 4 touch area's; left-mouse-button, right-mouse-button, scroll-function & one to switch on the IR-pen / change mode IR-LED 940nm (constant current) build-in proximity sensor green LED indicates the operation-mode Two red LED's indicating use of IR-LED Power: 2 x AA batteries(rechargeable) Auto power off 7.5 Vmarker IR-pen Touch+ CPU: PIC 18F25K22 8Mhz, 32kB flash, 1 kb RAM & 512 Bytes EEPROM 4 touch area's; left-mouse-button, right-mouse-button, scroll-function & one to switch on the IR-pen / change mode IR-LED 940nm (constant current) build-in proximity sensor 3-axis GYRO sensor green LED indicates the operation-mode. Two red LED's indicating use of IR-LED Power: 2 x AA batteries(rechargeable) Auto power off. 7.6 Vmarker pen CPU: STM32F100 24Mhz, 64kB flash & 4 kb RAM Build in 3-axis acceleration-sensor, 3-axis magneto-sensor and a 3-axis Gyro 3 double action micro-switches. 2 on the side, 1 in the tip IR-LED (current controlled) Power: 2 x AAA-batteries(rechargeable) On/off switch EN Vmarker Interactive Whiteboard 35

38 EN 8 Safety instructions 8.1 GENERAL This product is NOT a toy. Only to be used under adult supervision. This product is meant to be used in an Interactive White Board Setup. Please read the manual completely before using this product. You can download the operations manual from the website: 8.2 MAINTENANCE: Clean only with a dry cloth. Do not use cleaning solvents or abrasives. 8.3 BATTERY PRECAUTIONS WARNING: Leakage of battery fluid can cause personal injury as well as damage to your Vmarker IR-pen. If battery leakage occurs, thoroughly wash the affected skin and clothes. Keep battery fluid away from your eyes and mouth. Leaking batteries may make popping sounds. To avoid battery leakage: Do not mix used and new batteries (replace all batteries at the same time). Do not mix battery types and do not mix different brands of batteries. Do not leave batteries in the IR-pen for long periods of non-use. Do not recharge alkaline or non-rechargeable batteries. Do not put the batteries in backwards. Make sure that the positive (+) and negative (-) ends are facing in the correct directions. Insert the negative end first. When removing batteries, remove the positive end first. Do not use damaged, deformed or leaking batteries. Do not expose batteries to heat or dispose of batteries in a fire. 8.4 DISPOSAL ATTENTION: At the end of this product's life, please do not dispose this product in your general household waste. Instead, please dispose the product separately in accordance with your local recycling laws and regulations. Batteries have to be removed from the Vmarker IR-pen Touch before disposing the unit. Discarding batteries in your general household waste can be harmful to the environment. When disposing the batteries, follow appropriate local guidelines and regulations. 36 Vmarker Interactive Whiteboard

39 MANUAL (EN) MANUEL (FR) HANDLEIDING (NL) Interactive Whiteboard

40 version: zaterdag 3 mei 2014

41 1 Algemeen Deze handleiding is gebaseerd op de Vmarker IR-sensor USB met firmware version 7.5 of hoger en VmarkerUtility versie 2.0. Wanneer men een andere versie gebruikt, is het mogelijk dat de uitleg niet helemaal overeenkomt. Je kan suggesties om deze handleiding te verbeteren en naar: NL Vmarker IR-sensor USB 1

42 NL 2 Vmarker IR-sensor USB 2.1 Algemeen Voorzijde van de Vmarker sensor Je herkent de voorzijde aan de IR-filter: het donker rode bijna zwart, blinkend oppervlak met drie gekleurde LED's. Achter deze IR-filter bevinden zich de sensoren. Je moet deze zijde naar het geprojecteerde beeld richten. De belangrijkste sensor bevindt zich ongeveer in het midden achter de IR-filter. RED GREEN YELLOW Let op dat je deze filter niet beschadigd. Krassen op de filter kunnen de werking van de sensor verstoren. Je kan de IR-filter reinigen met een droge, stofvrije doek. De 3 gekleurde LED's geven de status van de Vmarker sensor weer. De rode LED, geeft informatie over de USB-verbinding. De groene LED, geeft de toestand van de sensor aan. In normale toestand licht de gele LED op wanneer er een IR-punt wordt gedetecteerd. Wanneer de Vmarker sensor zich in kalibratie-modus bevindt, geeft de gele LED aan welke hoek van het scherm aangeduid moet worden. De onderstaande tabel geeft een overzicht van alle mogelijke toestanden van de LED's. RODE LED GROENE LED GELE LED uit X X Geen verbinding met de computer, de computer is uitgeschakeld. knipperen X X Er is verbinding met de computer, de USB communicatie is nog niet gestart. aan - - Er is verbinding met de computer, USB communicatie loopt. aan uit X De muisfunctie van Vmarker sensor is niet ingeschakeld. aan aan aan aan aan knipperen knipperen knipperen knipperen knipperen uit 1x knipperen.... 2x knipperen x knipperen x knipperen De Vmarker sensor is in kalibratie-modus. De Vmarker sensor is in kalibratie-modus; de eerste hoek van het geprojecteerde beeld, linksboven moet aangeduid worden. De Vmarker sensor is in kalibratie-modus; de tweede hoek, rechtsboven moet aangeduid worden. De Vmarker sensor is in kalibratie-modus; de derde hoek, rechtsbeneden moet aangeduid worden. De Vmarker sensor is in kalibratie-modus; de vierde hoek, linksbeneden moet aangeduid worden. aan aan uit De muisfunctie van de Vmarker sensor is ingeschakeld. aan aan aan De Vmarker sensor is operationeel, en detecteert een IR-punt. knipperen knipperen Knipperen De Vmarker sensor is in firmware-update-modus. 2 Vmarker IR-sensor USB

43 2.1.2 De achterzijde van de Vmarker sensor Aan de achterzijde van de Vmarker sensor bevindt zich een USB poort type B. USB Met een standaard USB A-B kabel kan je de Vmarker sensor verbinden met een USB-poort van de computer. De maximum lengte van dergelijke kabel is 5 meter. Als je toch een langere kabel nodig hebt dan moet je een actieve USB 2.0 verlengkabel gebruiken De onderkant van de Vmarker sensor De onderkant van de Vmarker sensor heeft een schroefdraad bevestiging. Dit is dezelfde bevestiging gebruikt bij camera's en fototoestellen. (1 / 4 "BSW) NL 1/4 BSW Vmarker IR-sensor USB 3

44 NL 2.2 Plaatsing van de Vmarker sensor OPGELET: maak gebruik van de juiste gereedschappen en volg de gepaste veiligheidsmaatregelen wanneer je de Vmarker sensor aan het plafond bevestigd. De installatie van de Vmarker sensor is afhankelijk van situatie tot situatie. Desalniettemin, enkele aanbevelingen. De meest gangbare projectoren, hebben een beeldverhouding van 4:3. Rekening houdend met de bereikbaarheid van de projectie voor een gemiddeld persoon, zou het geprojecteerde beeld ongeveer 1.6meter breed en 1.2 meters hoog zijn. (bij een beeldverhouding 16:9 is dit 2.13 meter bij 1.2 meter) B=projectie breedte H= projectie hoogte EFFECTIVE IMAGE 4:3 Whiteboard of een ander wit oppervlak De optimale afstand (A) van de Vmarker sensor tot de projectie is ongeveer gelijk aan de breedte (B) van het geprojecteerde beeld. Met een reserve van 10 tot 20cm zal de installatie iets gemakkelijker zijn. Opgelet, lees ook Het projectie oppervlak en De omgevingsparameters. Je zal er belangrijke informatie vinden over de invloed ervan op de installatie van de Vmarker sensor. 4 Vmarker IR-sensor USB

45 2.2.1 De Vmarker sensor installatie bij plafondmontage Het beste resultaat wordt verkregen door de Vmarker sensor aan het plafond te bevestigen. In de meeste gevallen wordt de sensor tussen de projector en het geprojecteerde beeld geplaatst, net buiten de lichtstralen van de projector. Dit is afhankelijk van het type projector. De kortste afstand(a) tussen de projectie en de Vmarker sensor moet groter zijn dan de breedte van het geprojecteerde beeld. Een extra reserve van 10 a 20 cm zal de installatie gemakkelijker maken. A >= B(projectie breedte) + 20cm NL Whiteboard of een ander wit oppervlak Dit is slechts een richtlijn voor de optimale condities, de standaard Vmarker sensor instelling zijn op deze condities afgestemd. In het 'Sensor status' venster van het programma VmarkerUtility kan je de coördinaten van IR-pen bekijken. Wanneer je de IR-pen over het geprojecteerde beeld beweegt, zou je altijd waardes voor X, Y en grootte moeten kunnen aflezen. Als dat niet het geval is dan moet je de uitlijning van de Vmarker sensor aanpassen. In het bijzonder de hoeken van het geprojecteerde beeld zijn belangrijk om de Vmarker sensor te kunnen kalibreren. Met behulp van de 'Sensor uitlijnhulp' in VmarkerUtility programma kan je de Vmarker sensor uitlijnen voor de meeste omstandigheden. Vmarker IR-sensor USB 5

46 NL De Vmarker sensor installatie met behulp van een mini statief Meestal zal het statief op een tafel geplaatst worden. De afstand van de sensor tot het geprojecteerd beeld wordt op dezelfde manier bepaald. De plaats van de Vmarker sensor is belangrijk om het interactief bord comfortabel te kunnen gebruiken. Je moet er rekening mee houden dat de sensor de tip van de pen moet 'zien' terwijl je schrijft. B= Projectie breedte IR-pen A >= B(projectie breedte) Pos2 Pos1 Vmarker sensor In de plaats van de sensor in het midden van het geprojecteerde beeld te plaatsen, kan je de sensor meer naar links of naar rechts plaatsen afhankelijk of je rechts of linkshandig bent. 6 Vmarker IR-sensor USB

47 2.2.3 De Vmarker sensor installatie met zuignap Het is ook mogelijk om de Vmarker sensor met behulp van een zuignap aan de projector te bevestigen. Dit is zeer eenvoudig, maar kan niet bij alle projectoren. De projector moet een glad oppervlak hebben waar je de zuignap op kan plaatsen. Ook is de projectie afstand van de projector belangrijk. Een short-throw projector is niet geschikt. A >= B(projectie breedte) + 20cm Vmarker sensor op zuignap NL Whiteboard of een ander wit oppervlak Net zoals bij de andere opstellingen is de afstand(a) tussen de projectie en de Vmarker sensor minstens de breedte van het geprojecteerde beeld. Een extra reserve van 10 a 20 cm zal de installatie gemakkelijker maken. In deze opstelling zal de projector zelf ook minstens op deze afstand staan. Vmarker IR-sensor USB 7

48 NL De Vmarker sensor bij een rear projection Bij een 'rear-projection' is de projector achter het scherm geplaatst. Het geprojecteerde beeld is zichtbaar door het scherm. In dergelijke opstelling kan de sensor ook achter het scherm geplaatst worden. Dit om het IR licht van de IR pen net zoals het licht van de projector door het scherm gaat. Het nadeel van dergelijk opstelling is de extra ruimte die nodig is achter het scherm. Dit kan gereduceerd worden door spiegels te gebruiken Andere opstellingen In principe kan je de Vmarker bijna vanuit elke hoek gebruiken. Je moet er voor zorgen dat het geprojecteerde beeld in het bereik van de Vmarker sensor is. Ook extreme hoeken zijn mogelijk, maar dit is sterk afhankelijk van het gebruikte projectie oppervlak. Ook zal de hoek van de IR-pen op het oppervlak belangrijker worden. Het is mogelijk om via de instellingen de sensor te optimaliseren. Eventueel kan de lens zelf ook bijgeregeld worden. Wanneer extreme hoeken gebruikt worden zal dit een nadelig effect hebben op de nauwkeurigheid van de sensor. In het ideale geval gebruik je best het volledige sensor oppervlak. De sensor heeft een beeld verhouding van 4:3 het is vanzelfsprekend dat wanneer je een extreme hoek gebruikt je deze beeldverhouding niet kan handhaven en je de sensor dus maar gedeeltelijk gebruikt. Je kan dit controleren via de VmarkerUtility Het projectie oppervlak Het is mogelijk om de Vmarker sensor op vele oppervlakken te gebruiken. Elk oppervlak dat IR-ligt reflecteert kan gebruikt worden. Natuurlijk zijn sommige oppervlakken beter geschikt dan andere In tegenstelling tot wat men zou verwachten zijn hoogglans oppervlakken niet de beste keuze. Een wit mat oppervlak is meestal beter geschikt dan een hoogglans wit vlak. De reflectie op een hoogglans oppervlak is zeer hoog met als gevolg dat de hoek van de IR-pen op het oppervlak zeer belangrijk wordt. Daarom is een mat oppervlak meer geschikt, de reflectie is meer diffuus waardoor de hoek van de IR-pen minder belangrijk wordt. Sowieso is een hoogglans oppervlak op zich al minder geschikt voor projectie omdat de reflectie van de projector lamp storend is voor de toeschouwers. Een van de beste oppervlak is een gewone wit geverfde muur De omgevingsparameters De Vmarker sensor reageert op infrarood licht. Vermijd dus elke andere bron van infrarood licht in het zichtveld van de Vmarker sensor. De grootste bron van infrarood licht is de zon. Direct zonlicht of een reflectie van het zonlicht direct in de Vmarker sensor of op het geprojecteerde beeld, zal de goede werking van de Vmarker sensor sterk beïnvloeden. Het is mogelijk dat de muis-cursor willekeurig op het scherm danst. Via de instellingen kan je dit onderdrukken en optimaliseren. Andere licht- of warmtebronnen met infrarood licht in het spectrum kunnen ook storen. Het zal afhangen van de situatie. Een TL verlichting is bijvoorbeeld beter dan een halogeen verlichting. 8 Vmarker IR-sensor USB

49 2.3 De Vmarker sensor aansluiten Nadat je de Vmarker sensor hebt geplaatst, verbind je de Vmarker sensor met de meegeleverde USB kabel met een beschikbare USB poort van de computer. De computer zal de USB-communicatie opstarten. De rode LED aan de voorkant van de sensor zal knipperen tot de USB-verbinding tot stand is gebracht. De eerste keer wanneer je verbinding maakt met de computer kan dit langer duren omdat de computer het apparaat nog moet herkennen. De herkenning en het opstarten gebeurt volledig automatisch door het besturingssysteem zelf. Het besturingssysteem zal zelf de geschikte standaard drivers kiezen, er moeten dus geen drivers geïnstalleerd worden. Eenmaal als de USB-communicatie is opgestart zal de rode LED continue oplichten. Gebruik een actieve USB 2.0 verlengkabel wanneer je de megeleverde USB kabel wil verlengen. Een gewone USB-kabel mag maximum 5 meter lang zijn. 2.4 Kalibratie van de Vmarker sensor De Vmarker sensor moet de exacte positie van het geprojecteerde beeld weten om met behulp van de IR-pen de muiscursor te kunnen plaatsen. De sensor moet dus gekalibreerd worden. Er zijn twee manieren om deze kalibratie uit te voeren: Met behulp van VmarkerUtility, een programma dat je met de kalibratie helpt door aan te duiden welk punt je moet kalibreren. Dit is de eenvoudigste methode. 'stand-alone' kalibratie. Het is ook mogelijk om de Vmarker sensor te kalibreren zonder software. De sensor zal via de LED's aan de voorkant aangeven wat je moet doen. (Standaard is deze mogelijk is niet geactiveerd, moet die eerst geactiveerd worden.) In beide gevallen wordt de kalibratie in de sensor zelf bewaard. NL Vmarker IR-sensor USB 9

50 NL Stand-alone kalibratie Om de Vmarker sensor te kunnen kalibreren zonder software moet de optie 'Stand-alone kalibratie' ingeschakeld worden. Standaard is deze optie uitgeschakeld. De kalibratie-modus wordt gestart door van dichtbij in de Vmarker sensor te schijnen. De Vmarker sensor zal de kalibratie-modus inschakelen van zodra de sensor een groot IR-punt detecteert. De groene LED zal beginnen knipperen. De gele LED geeft aan welke hoek van het geprojecteerde beeld moet aangeduid worden met de IR-pen meter Vmarker sensor Voor het eerste punt zal de gele LED gewoon enkelvoudig knipperen. Het eerste punt, de linkerbovenhoek, moet aangeduid worden. De punt wordt ingesteld door met de tip van de IR-pen zo nauwkeurig mogelijk de linkerbovenhoek aan te duiden en gedurende een seconde de IR-pen te activeren (tip schakelaar of drukknop) Wanneer je de schakelaar loslaat en de Vmarker sensor de IR-punt heeft 'gezien' zal het eerste punt gekalibreerd zijn. punt 1 punt 2 punt 4 punt 3 De gele LED zal nu dubbel knipperen. Het tweede punt moet aangeduid worden, de rechterbovenhoek van het geprojecteerde beeld. Dit gebeurt op dezelfde manier door met de IR-pen de rechterbovenhoek aan te duiden. Als het punt gekalibreerd is zal de gele LED 3 keer gaan knipperen. Als de gele LED 3x knippert, moet het derde punt aangeduid worden, de rechterbenedenhoek. Opnieuw door deze met de IR-pen aan te duiden. Als de gele LED 4x knippert, moet het vierde en laatste punt aangeduid worden, De linkerbenedenhoek. Wanneer ook dit punt is gekalibreerd, zal de groene LED continu gaan branden en is de Vmarker sensor is gekalibreerd De kalibratie onderbreken De kalibratie kan onderbroken worden en de oude kalibratie kan terug actief worden door de USB verbinding te onderbreken. 10 Vmarker IR-sensor USB

51 3 VmarkerUtility software 3.1 Algemeen De VmarkerUtility software is niet noodzakelijk om de Vmarker sensor te kunnen gebruiken. Het VmarkerUtility programma kan gebruikt worden om de beste positie van de sensor te bepalen, om de instellingen van de Vmarker sensor te wijzigen of om de Vmarker sensor te kalibreren. Je kan het programma na gebruik afsluiten. Bepaalde instellingen moeten wel nog bewaard worden. 3.2 VmarkerUtility: installatie Windows Je kan de laatste windows versie van het programma downloaden van de website via: Als je het zip-bestand hebt gedownload kan je het bestand uitpakken. Het programma start je vervolgens door te dubbelklikken op VmarkerUtility.exe. Het programma start onmiddellijk zonder installatie. Wanneer je de map met het programma verwijderd is het programma volledig verwijderd Linux Je kan de laatste linux versie van het programma downloaden van de website via: Als je het hebt gedownload kan je de bestanden uitpakken in een map. Voordat je de eerste VmarkerUtility start moeten eerst de 'UdevRules' geconfigureerd worden om er voor te zorgen dat het programma toegang krijgt tot de USB-communicatie. Als je de sensor hebt aangesloten moet je 'installudevrules.sh' uitvoeren in een 'Terminalvenster'. Daarna kan je VmarkerUtility starten door startutility.sh uit te voeren. Het programma wordt niet geïnstalleerd, en start onmiddellijk. Wanneer je de map verwijderd is dus ook het programma van de computer verwijderd. NL Mac os Je kan de laatste mac versie van het programma downloaden via: Het pakket zal de VmarkerUtility applicatie installeren op het mac system. Het pakket is getest op Mac OS X versie Vmarker IR-sensor USB 11

52 NL 3.3 VmarkerUtility algemeen Het toepassingsvenster is in twee delen ingedeeld: aan de rechter kant de visualisatie van de kalibratie. Aan de linkerkant zijn er verschillende tabbladen met extra informatie en functies om de Vmarker sensor te beheren Menu Bestand Bestand:Taal laat je toe de taal te kiezen. Momenteel zijn er 4 talen beschikbaar: Engels, Frans, Italiaans en Nederlands. Bestand:Afsluiten, sluit de toepassing Info Info:Hulp opent deze handleiding. De handleiding (pdf) zal gedownload worden van het internet. Info:Support opent de support pagina van de website (http://www.vmarker.org/support) in de standaard browser. Info:Web opent de standaard browser en toont de website: Info:Registreren opent een online registratie waarmee je de aangesloten Vmarker sensor mee kan registreren. Voor een geldige registratie is enkel een geldig adres nodig. Je kan ook enkele bijkomende vragen beantwoorden die ons kunnen helpen het product te verbeteren, maar dat is niet verplicht. Info:Over dit opent de versie informatie van VmarkerUtility zelf. Wanneer de computer verbonden is met het internet zie je ook of er een nieuwe versie beschikbaar is. 12 Vmarker IR-sensor USB

53 3.3.2 Sensor venster Aan de rechterkant van het toepassingsvenster wordt de kalibratie weergegeven in de vorm van een willekeurige vierhoek. Bij 'Sensor status' kan je de X en Y waarden aflezen van de positie van het gedetecteerde IR-punt. 'Grootte' toont de grootte van de gedetecteerd IR-punt. 'Aantal punten' geeft aan hoeveel IR-punten er gedetecteerd zijn. De waarde van X varieert tussen 0 en De waarde van Y varieert tussen 0 en De grootte varieert tussen 1 en Wanneer de Vmarker sensor op een ministatief staat, de Vmarker stikker is bovenop zichtbaar, dan is de linkerbovenhoek van het geprojecteerde beeld het dichtst bij X=0 en Y= Wanneer de Vmarker ondersteboven aan het plafond is bevestigd en de stikker dus onderaan zichtbaar is, dan is de linkerbovenhoek van het geprojecteerde beeld het dichtst bij X=1024 en Y=0 1. Wanneer een IR-punt van de IR-pen gedetecteerd wordt, zal de grootte tussen 10 en 100 zitten. Het beste resultaat is er wanneer de grootte rond de 30 +/- 10 is. De grootte is afhankelijk van de afstand van de Vmarker sensor tot het geprojecteerde beeld. Bij Kalibratie kan je de status van de kalibratie zien. Wanneer de sensor in de kalibratie-modus is zal the Punt aangeven welk hoekpunt er aangeduid moet worden. Bij Pen Batterij wordt de toestand van de batterij van de Vmarker pen weergegeven. NL 3.4 VmarkerUtility tabblad: Basis Op het tabblad 'Basis' vind je de meest gebruikte functies Lichtomstandigheden Met de schuifbalk bij 'Lichtomstandigheden' is het mogelijk om de sensor aan te passen aan de lichtomstandigheden. Wanneer je de sensor in een verduisterde omgeving gebruikt, is het mogelijk dat je de gevoeligheid moet verhogen, dit doe je door de schuifbalk naar links te verplaatsen. Als je de sensor gebruikt in een zonnige omgeving, waar je storing ontvangt, dan is het mogelijk om de gevoeligheid van de sensor te verminderen door de schuifbalk naar rechts te verplaatsen Voorinstellingen Bij voorinstellingen kunnen vooraf bepaalde instellingen naar de Vmarker sensor geschreven worden. Default hersteld de belangrijkste instellingen van de Vmarker sensor naar de standaard waarden. De voorinstelling Mac, zorgt ervoor dat de nodige instellingen aangepast zijn zodat je de sensor correct kan gebruiken met een Mac PC. Om een voorinstelling te activeren kies je de voorinstelling bij Type en klik je op de 'Activeer instellingen'-knop op het tabblad. 1 For the Vmarker IR-sensor USB HW version 1.0 this is reversed. Vmarker IR-sensor USB 13

54 NL Sensor uitlijnhulp Met de 'Sensor uitlijnhulp' knop wordt een scherm weergegeven om te helpen de Vmarker sensor uit te lijnen. Het venster zal het volledige beeld vullen. Eerst moet je de opstelling van de Vmarker sensor kiezen. Standaard is de oriëntatie op statief gekozen. Als de Vmarker sensor ondersteboven is gemonteerd kies je de plafond montage, de bovenste afbeelding. Kies de Vmarker opstelling: op statief of ondersteboven aan het plafond Als de juiste oriëntatie is gekozen, kan je met een IR-pen het gemarkeerde midden van het geprojecteerd beeld aanduiden. Wanneer je de pen dan activeert, door met de tip te drukken of met de drukknop zullen de pijlen aanduiden hoe je de Vmarker sensor moet verdraaien. Je moet de sensor verdraaien in de richting van de rode pijlen. Het aantal pijlen geeft aan hoeveel je ongeveer moet verdraaien. Wanneer bij controle alle pijlen groen zijn, is het midden van de Vmarker sensor voldoende uitgelijnd op het midden van het geprojecteerde beeld om de Vmarker sensor te gaan kalibreren. 14 Vmarker IR-sensor USB

55 Een goede uitlijning is nog geen garantie op een succesvolle kalibratie. Een kalibratie zal pas goed kunnen uitgevoerd worden wanneer het volledige geprojecteerde beeld in het bereik van de Vmarker sensor is. Je kan dit controleren door met de IR-pen de 4 hoeken van het geprojecteerde beeld aan te duiden en te controleren of er X en Y coördinaten worden weergegeven. Als één van de hoeken niet zichtbaar is kan je de sensor draaien tot de hoek wel zichtbaar is. Als het niet mogelijk is om alle hoeken in het bereik te krijgen dan moet waarschijnlijk de afstand van de Vmarker sensor tot het geprojecteerde beeld vergroot worden. Als de Vmarker sensor niet centrisch is opgesteld zoals voorgesteld in 2.2.2, is het mogelijk dat de 'Sensor uitlijnhulp' niet bruikbaar is om de juiste oriëntatie te vinden. Je kan altijd de coördinaten bekijken om te controleren of het geprojecteerde beeld volledig in het bereik van de Vmarker sensor valt, in het bijzonder de vier hoekpunten Sensor kalibratie De Sensor kalibratie van de Vmarker sensor kan gestart worden vanaf het scherm van de 'Sensor uitlijnhulp' of van het basis tabblad van het programma. Zoals bij de 'Sensor uitlijnhulp' wordt er een speciaal beeldvullend scherm weergegeven. Dit om ervoor te zorgen dat de Vmarker sensor eenvoudig en correct gekalibreerd kan worden. De rode-pijl geeft aan welk hoekpunt er aangeduid moet worden. Duidt met de IR-pen de punt van de pijl en druk gedurende ongeveer 1 seconde met de tip of drukknop. Als de Vmarker sensor het punt heeft gedetecteerd zal de pijl groen worden en de volgende hoek zal een rode pijl krijgen. NL Dit moet herhaald worden tot alle pijlen groen zijn. Vmarker IR-sensor USB 15

56 NL Wanneer al hoeken aangeduid zijn zullen 4 groene pijlen weergegeven worden en kort daarna wordt terug het Basis tabblad van de toepassing weergegeven. Het is mogelijk om de kalibratie de herstarten door 'Herstart kalibratie' te klikken. Pas nadat de kalibratie volledig is uitgevoerd, vier groene pijlen, zal de kalibratie ook naar de Vmarker sensor geschreven worden. In de sensor status zal een willekeurige vierkant verschijnen afhankelijk van de positie van de Vmarker sensor. Je ziet hier verschillende voorbeelden; de eerste zou een kalibratie kunnen zijn voor een Vmarker sensor die op een tafel staat. De tweede zou een opstelling aan het plafond kunnen zijn, nogal ver weg van het geprojecteerde beeld, maar is ook nog acceptabel. Bij de derde is er duidelijk iets misgelopen bij het kalibreren. De kalibratie moet daarom opnieuw gedaan worden. Eventueel kan men eens controleren of er geen storende IR-bron is. De kalibratie gegevens worden permanent bewaard in de Vmarker sensor zelf. Zelfs wanneer de Vmarker sensor losgekoppeld wordt en geen spanning meer heeft, zal de kalibratie bewaard blijven. Enkel wanneer de positie van de Vmarker sensor t.o.v. het gekalibreerde beeld wijzigt moet er opnieuw gekalibreerd worden. Zelfs wanneer je een andere computer aansluit moet je de Vmarker sensor niet kalibreren, in de veronderstelling dat de computer dezelfde scherm instellingen voor de projector gebruikt Kalibratie onderbreken Met de knop 'Stop kalibratie' kan je de kalibratie onderbreken. De oude kalibratie zal terug actief worden. 16 Vmarker IR-sensor USB

57 3.5 VmarkerUtility tabblad: Info Op het Info tabblad wordt er extra information over de Vmarker IR-sensor USB en de Vmarker pen getoond Sensor informatie Bij 'Sensor informatie' : Sensor ID: HW versie: SW versie: Build date: de unieke Identificatie van de sensor. de hardware versie van de Vmarker IR-Sensor USB. HW 2.0 is de meest recente versie. Versie 1.0 kan tot 4 IR-punten detecteren, versie 2.0 kan tot 8 IR-punten detecteren. the firmware versie van de Vmarker sensor. Controleer deze voordat je beslist om de een firmware upgrade uit te voeren. Check de website om te weten welke de laatste versie is, deze kan daar ook gedownload worden. De datum van de firmware. Wanneer er een verbinding is met het internet wordt er informatie gegeven over de firmware versie van de sensor, bijvoorbeeld: 'De sensor firmware is up-to-date.' NL Pen informatie Deze informatie is alleen beschikbaar voor de Vmarker pen. Wanneer je de beide drukknoppen van de IR-pen gelijktijdig indrukt, wordt er extra informatie van de IR-pen. Pen ID: SW versie: Pen status de unieke Identificatie van de Vmarker pen. de software versie van de Vmarker pen. Wanneer een Vmarker pen wordt gebruikt, wordt er ook batterij informatie doorgezonden. Batterij: toon de batterij spanning. Wanneer de spanning onder 2.4 volts geraakt zullen de batterijen vervangen moeten worden. Bedrijfsuren: de tijd dat Vmarker pen is ingeschakeld met de huidige batterijen. Wanneer de batterijen vervangen worden begint de teller vanaf 0. Vmarker IR-sensor USB 17

58 NL 3.6 VmarkerUtility tabblad: Systeem Met de instelling op het systeem tabblad is het mogelijk om het gedrag van het Vmarker interactief digitaal bord aan te passen Stand-alone kalibratie In dit deel is het mogelijk om de 'Stand-alone kalibratie' te configureren. Inschakelen: Drempelwaarde : Wanneer dit is aangevinkt kan de Vmarker sensor in Kalibratie-modus gezet worden door van dichtbij in de Vmarker sensor te schijnen. deze waarde bepaald de minimum grootte die het IR-punt moet hebben om de Vmarker sensor in kalibratie-modus te zetten Muis In het deel 'Muis' zijn er verschillende instellingen die werking van het interactieve digitale bord bepalen: Inschakelen: Wanneer dit niet is aangevinkt is de muis werking helemaal uitgeschakeld. De gedetecteerde IR-punten worden niet vertaald in muisbeweging, de coördinaten van de gedetecteerd IR-punt worden wel getoond. Je kan de muis uitschakelen om bepaalde instellingen te testen en te optimaliseren zonder dat er werkelijke muisacties uitgevoerd worden. Voor de normale werking moet deze optie aangevinkt worden. MAC mode: Deze optie moet aangevinkt worden als de Vmarker sensor gebruikt wordt met een MAC computer. De instelling activeert een correctie op de berekening van de coördinaten die noodzakelijk is voor een juiste positionering van de muiscursor bij MAC computers. Multi-touch mode: Wanneer Multi-touch mode is aangevinkt is het mogelijk om met meerdere pennen simultaan te werken, ten minste als het besturingssysteem en de software dit ondersteund. Momenteel is dit enkel ondersteund door Microsoft Windows 7 en hoger. Slechts enkele applicaties ondersteunen multi-touch: ms-paint, ms surface-college Vmarker IR-sensor USB

59 Vmarker mode: Als de optie 'Vmarker mode' is aangevinkt wordt enkel de Vmarker pen herkend, andere IR-pennen of andere IR-bronnen worden genegeerd. Dit maakt het mogelijk om ongewenste acties door storende IR-bronnen weg te filteren. Als je dus andere IR-pennen wil gebruiken mag deze optie niet aangevinkt zijn. Snelheid filter:met deze instelling is het mogelijk om de snelheid waarmee getekend wordt te begrenzen. Wanneer er een grotere snelheid is dan ingesteld wordt de beweging genegeerd. Hiermee kan in bepaalde gevallen mogelijke storingen weggefilterd worden. Hoe hoger de waarde hoe sneller men kan tekenen. De standaard waarde is 300. Smooth filter: Met de instelling smooth is het mogelijk om de gevolgde beweging vloeiender te maken. Het vloeiender maken gaat wel gepaard met een vertraging. Hoe hoger de waarde hoe vloeienderde de beweging, des te groter de vertraging. De standaard waarde is Gyro Inschakelen: Met deze optie kan je de gyro functionaliteit inschakelen. Wanneer dit is aangevinkt is de Gyro functionaliteit actief en kan de cursor van op afstand bewogen worden zie ook: Hoe de Vmarker pen gebruiken vanop afstand Vmarker IR-Pen ondersteuning Versie: In de keuze lijst is het mogelijke om het type Vmarker IR-pen te kiezen. Omdat het gebruikte protocol van de nieuwe Vmarker pen verschilt met dit van de oude Vmarker IR-pen Touch moet dit in de sensor ingesteld worden. Het is dus niet mogelijk om de beide pennen gelijktijdig te gebruiken. NL Vmarker IR-sensor USB 19

60 NL 3.7 VmarkerUtility tabblad: Geadvanceerd In het tabblad geavanceerd is het mogelijk om de gevoeligheid van de sensor aan te passen. Gain 1: Gain 2: Drempelwaarde: Belichting: Minimum grootte: Met deze instelling wordt het sensor beeld versterkt. Hoe groter de waarde, des te meer de sensor zal 'zien'. De standaard waarde is 11 (15 voor sensor HW 1). Zoals Gain 1 wordt hiermee het sensor beeld versterkt. Hoe groter de waarde, des te meer de sensor zal 'zien'. Een standaard waarde is 11 (31 voor sensor HW 1). Met deze instelling kan je de drempelwaard van de sensor worden ingesteld. Deze waarde bepaald hoe helder een IR-punt moet zijn om als dusdanig te worden herkend. Hoe lager de waarde hoe gevoeliger de sensor wordt. Je kan de waarde verhogen om storende IR-bronnen weg te filteren als er een duidelijk contrast is met de IR-pen. De standaard waarde is 100. Met deze instelling kan je de belichtingsparameter van de sensor aanpassen. Een lagere waarde maakt de sensor gevoeliger. Je kan de sensor minder gevoelig maken door de waarde te verhogen. De standaard waarde is 20 (1 bij de sensor HW 1). Met de instelling Minimum grootte bepaal je de minimum grootte dat een IR-punt moet zijn om als dusdanig herkend te worden. IR-punten kleiner dan deze waarde worden genegeerd. 5 is de aanbevolen instelling Maximum grootte: Met de instelling Maximum grootte bepaal je de maximum grootte dat een IR-punt mag zijn. IR-punten groter dan deze waarde worden genegeerd. 100 is de standard setting waarde. Je kan de grootte dichter bij de grootte plaatsen die door de IR-pen gegeneerd wordt om ander IR-bronnen uit te filteren. Opgelet! deze instellingen beïnvloeden elkaar. De ideale instelling vinden kan moeilijk verlopen. Daarom noteer je best de waardes voordat je deze gaat veranderen. Nadat je de waardes geoptimaliseerd heb kan je de Vmarker sensor best opnieuw kalibreren voor de grootste nauwkeurigheden. Vergeet niet om de instellingen te bewaren en te bewaren in de Vmarler sensor. 20 Vmarker IR-sensor USB

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd NEDERLANDS Het ziet eruit als een simpel blokje hout, maar maak een geluid (knip met je vingers, kuch, klap in je handen, of tip op de bovenkant) en het geeft onmiddelijk en afwisselend tijd, datum en

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

ATOS Viewer for Dental Frameworks User Manual

ATOS Viewer for Dental Frameworks User Manual ATOS Viewer for Dental Frameworks User Manual www.dentwise.eu Inhoud Content NEDERLANDS... 2 1. Installatie... 2 2. Algemene Functies... 2 3. Afstanden Meten... 3 4. Doorsneden Maken... 4 5. Weergave Aanpassen...

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Cameramanager LSU Installation Guide

Cameramanager LSU Installation Guide Cameramanager LSU Installation Guide Network based video surveillance server Version 1.1 / August 2009 Copyright 2010 - Cameramanager.com Page 1 LSU installation guide index 1. Connecting the LSU to your

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL PIR DC-SWITCH DC Passive infra-red Detector Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL Please read this manual before operating your DETECTOR PIR DC-Switch (PDS-10) De PDS-10 is een beweging

Nadere informatie

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com Model A-360 Azimuth

Nadere informatie

BATTERY MONITOR. Intelligent Battery Watch OWNER S MANUAL / GEBRUIKSAANWIJZING. Model No. BW 01 BW 02

BATTERY MONITOR. Intelligent Battery Watch OWNER S MANUAL / GEBRUIKSAANWIJZING. Model No. BW 01 BW 02 BATTERY MONITOR Intelligent Battery Watch Model No. BW 01 BW 02 OWNER S MANUAL / GEBRUIKSAANWIJZING Please read this manual before operating your monitor BATTERY MONITOR WATCH De Battery Watch is een slim

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-ONLINE.COM NL HANDLEIDING USERS MANUAL EM1033 HANDLEIDING NL EM1033 TWEE POORTS AUTOMATISCHE KVM SWITCH INHOUDSOPGAVE: PAGINA 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Systeem Wand Samenstellings Applicatie. Cabinet configuration tool. Nederlandse handleiding

Systeem Wand Samenstellings Applicatie. Cabinet configuration tool. Nederlandse handleiding Systeem Wand Samenstellings Applicatie Cabinet configuration tool Nederlandse handleiding 1 Handleiding bylsma wand configuratie tool... 2 1.1 Disclaimer... 2 2 Wand samenstellen... 2 2.1 Applicatie lay-out...

Nadere informatie

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000 Inleiding Voor het plotten van uw bent u bij Lifoka aan het juiste adres. Snel, betrouwbaar en dat in grote of kleine oplagen. Niet alleen het plotten, maar ook vergaren en verzenden kan Lifoka voor u

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPX AX-400 Azimuth

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

Cameramanager LSU Installation Guide

Cameramanager LSU Installation Guide Cameramanager LSU Installation Guide Network based video surveillance server Version 1.3 / November 2011 Copyright 2011 - Cameramanager.com Page 1 LSU installation guide index 1. Connecting the LSU to

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Functioneel Ontwerp / Wireframes:

Functioneel Ontwerp / Wireframes: Functioneel Ontwerp / Wireframes: Het functioneel ontwerp van de ilands applicatie voor op de iphone is gebaseerd op het iphone Human Interface Guidelines handboek geschreven door Apple Inc 2007. Rounded-Rectangle

Nadere informatie

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Handleiding/Manual Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Inhoudsopgave / Table of Contents 1 Verbinden met het gebruik van

Nadere informatie

SPL D2 MKII GEBRUIKSAANWIJZING USER MANUAL

SPL D2 MKII GEBRUIKSAANWIJZING USER MANUAL SPL D2 MKII GEBRUIKSAANWIJZING USER MANUAL Spl-D2 Next generation Inleiding De SPL5-D2 unit is een geluidsdrukmeter die gekoppeld kan worden aan de SPL5. Het apparaat kan ook als losse geluidsdrukmeter

Nadere informatie

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers English Instructions Windows 8 out-of-the-box supports the ICARUS Illumina (E653) e-reader. However, when users upgrade their Windows

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding / User manual Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding klappers bestellen Voor het bestellen van klappers via de webshop moeten de

Nadere informatie

1. Voor het installeren wordt geadviseerd een backup te maken van uw database en bestanden.

1. Voor het installeren wordt geadviseerd een backup te maken van uw database en bestanden. NL: KiyOh.nl gebruikers kunnen met deze plug in automatisch klantbeoordelingen verzamelen, publiceren en delen in social media. Wanneer een klant een bestelling heeft gemaakt in uw Magento Shop, wordt

Nadere informatie

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen):

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): Uitwerking Huiswerkopgave Inleiding Modelleren Hoofdstuk 3 1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): tube=[cap:{open,close},hand:{l,r,none}]

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

Automatische opname inrichting Collegezaal

Automatische opname inrichting Collegezaal Automatische opname inrichting Collegezaal Onderstaande beschrijving legt uit hoe de automatische opname inrichting in de Collegezaal voor media recording is ingericht bij de School of Business and Economics

Nadere informatie

Installatie instructies

Installatie instructies OpenIMS CE Versie 4.2 Installatie instructies OpenSesame ICT BV Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 INSTALLATIE INSTRUCTIES... 4 3 OPENIMS SITECOLLECTIE CONFIGURATIE... 6 OpenIMS CE Installatie instructies

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

NSPYRE LEGO MINDSTORMS UITDAGING (JAVA) INLEIDING. DOEL: SIMULATOR:

NSPYRE LEGO MINDSTORMS UITDAGING (JAVA) INLEIDING. DOEL: SIMULATOR: NSPYRE LEGO MINDSTORMS UITDAGING (JAVA) INLEIDING. Door mee te doen aan deze uitdaging kan je Nspyre laten zien wat je kan. Schrijf jij de beste oplossing dan is deze lego mindstorms nxt 2.0 set voor jou.

Nadere informatie

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler MATEN & INFORMATIE I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler Deze unieke modulerende zender, als enige ter wereld, verlaagt het energieverbruik aanzienlijk. Het werkt in combinatie met de energy

Nadere informatie

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPID Azimuth antenna

Nadere informatie

Hoe kun je je op RSS-Feeds abonneren? En hoe deze te lezen. Be updated! For friends and family door : Sander van de Pol ( mei 2007 ).

Hoe kun je je op RSS-Feeds abonneren? En hoe deze te lezen. Be updated! For friends and family door : Sander van de Pol ( mei 2007 ). Hoe kun je je op RSS-Feeds abonneren? En hoe deze te lezen. Be updated! For friends and family door : Sander van de Pol ( mei 2007 ). Ik wil hier 3 manieren bespreken : - via Internet Explorer 7 - via

Nadere informatie

CONTROLE VAN DE TEMPERATUUR EN DE VOCHTIGHEIDSGRAAD WETENSCHAPPELIJKE DIENST PATRIMONIUM

CONTROLE VAN DE TEMPERATUUR EN DE VOCHTIGHEIDSGRAAD WETENSCHAPPELIJKE DIENST PATRIMONIUM Deze instructie beschrijft de werkwijze voor de controle van de temperatuur en de relatieve vochtigheid van de bewaarplaatsen van de Wetenschappelijke Dienst voor het Patrimonium. Deze verklaring beschrijft

Nadere informatie

Recom PDA service software Remeha Avanta

Recom PDA service software Remeha Avanta Live monitoring Boiler parameters Gebruikersinstructie Short reference guide Recom PDA service software Remeha Avanta Lock-outs Shutdowns Exit Recom PDA Inleiding De Remeha Recom PDA service software biedt

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

Huawei E3272 4G LTE-HSPA+ Dongel. Snel-start Handleiding

Huawei E3272 4G LTE-HSPA+ Dongel. Snel-start Handleiding Huawei E3272 4G LTE-HSPA+ Dongel Snel-start Handleiding Wij danken u voor uw keuze van de Mobile Broadband USB-Modem (Dongel). Met uw USB-Modem krijgt u toegang tot een hoge snelheid draadloos netwerk.

Nadere informatie

Appendix I Experimental design

Appendix I Experimental design Appendix I Experimental design I. Experimental procedures The experiment consisted of 25 independent decision rounds. In each round, a subject was asked to allocate tokens between two accounts, labeled

Nadere informatie

e-dr DISPLAY GEBRUIKERS HANDLEIDING Makes you want to /crystalyteeu drive electric www.crystalyte-europe.com you electric Makes want to drive

e-dr DISPLAY GEBRUIKERS HANDLEIDING Makes you want to /crystalyteeu drive electric www.crystalyte-europe.com you electric Makes want to drive e-dr DISPLAY GEBRUIKERS HANDLEIDING www.crystalyte-europe.com to /crystalyteeu drive @crystalyteeu Om de elektrische fiets op de juiste manier te gebruiken wordt u verzocht de handleiding aandachtig te

Nadere informatie

SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK

SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK Specifications: SPID BIG RAK PWM Azimuth Rotator BIG RAK @ 12V BIG RAK @ 18V Turning torque in-lbs/nm 2,800 in lb/315 Nm 3,600 in lb/403 Nm Brake Torque in lbs/nm

Nadere informatie

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl)

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 1 Graphic Design Keuzevak GD1 Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 2 Expectations Attendance, creativity, motivation and a professional attitude

Nadere informatie

Handleiding NL pagina 2. Manual UK page 6. Network Settings

Handleiding NL pagina 2. Manual UK page 6. Network Settings Handleiding NL pagina 2 Manual UK page 6 Network Settings 2 NEDERLANDS Netwerkinstellingen Inhoudsopgave Netwerkinstellingen voor Windows 98 en ME... 2 Netwerkinstellingen voor Windows 2000 en XP... 3

Nadere informatie

Power Quality aspecten van LED-lampen.

Power Quality aspecten van LED-lampen. Power Quality aspecten van LED-lampen. Hoe meet je die en wat betekent het voor de praktijk? Mark Vloemans AR Benelux Timothy Hertstein ZES ZIMMER Onderwerpen o Aanleiding o Wat is de Power Factor? o Hoe

Nadere informatie

MILANO HANDLEIDING INSTRUCTIONS

MILANO HANDLEIDING INSTRUCTIONS MILANO HANDLEIDING INSTRUCTIONS Gefeliciteerd met de aanschaf van uw nieuwe Markant Milano bureaustoel! Markant stoelen zijn het resultaat van constante vernieuwingen op ergonomisch gebied. Hierdoor is

Nadere informatie

Hoe maak ik zelf AngelEyes? / How to make AngelEyes?

Hoe maak ik zelf AngelEyes? / How to make AngelEyes? Hoe maak ik zelf AngelEyes? / How to make AngelEyes? Verwijder de clips bovenaan de gril. Dit zijn platte klemmetjes (3 stuks in totaal) Remove de clips on top of the grill. These are those flat things

Nadere informatie

Handleiding Meldportaal Ongebruikelijke Transacties - pg 2. Manual for uploading Unusual Transactions - Reporting Portal - pg 14

Handleiding Meldportaal Ongebruikelijke Transacties - pg 2. Manual for uploading Unusual Transactions - Reporting Portal - pg 14 Handleiding Meldportaal Ongebruikelijke Transacties - pg 2 Manual for uploading Unusual Transactions - Reporting Portal - pg 14 Handleiding Meldportaal Ongebruikelijke Transacties meldportaal.fiu-nederland.nl

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Netwerkprinter Dell 1320C installeren op Ubuntu 10.04 LTS - Lucid Lynx

Netwerkprinter Dell 1320C installeren op Ubuntu 10.04 LTS - Lucid Lynx Netwerkprinter Dell 1320C installeren op Ubuntu 10.04 LTS - Lucid Lynx Er is geen Linux driver voor deze printer, maar het werkt ook met de driver van de Fuji Xerox DocuPrint C525A Direct link to Linux

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

[BP-ebMS-H-000] Welke versie van Hermes moet er gebruikt worden?

[BP-ebMS-H-000] Welke versie van Hermes moet er gebruikt worden? [BP-ebMS-H-000] Welke versie van Hermes moet er gebruikt worden? Gebruik altijd de laatste versie omdat er serieuse bug-fixes in kunnen zitten. Check altijd de release notes en openstaande bugs. Er is

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen BIJLAGE 1 S.A. STERIA Benelux N.V. Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen Technische bepalingen voor de weergave van het logo op de schermen. Versie 1.2 Guy JASPERS Revisions Revision Description

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Introductie tot het ON0RCL Echolink-systeem

Introductie tot het ON0RCL Echolink-systeem Introductie tot het ON0RCL Echolink-systeem Bijgedragen door Douglas Ros Radio Club Leuven De bedoeling van Echolink is verre spraak-verbindingen tussen radioamateurs mogelijk te maken, gebruik makend

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

More speed. Less stress.

More speed. Less stress. More speed. Less stress. Wireless broadband Internet access for your laptop or PDA. Available here. Draadloos breedbandinternet voor uw laptop of PDA. Hier beschikbaar. What is T-Mobile HotSpot? Wat is

Nadere informatie

Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam

Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam See page 11 for Instruction in English Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam Iedereen met een UvAnetID kan maillijsten aanmaken bij list.uva.nl. Het gebruik van de lijsten van

Nadere informatie

Graves' Ophthalmopathy Quality Of Life questionnaire GO-QOL. Versie NL1.2. 3 versie: juli 1999

Graves' Ophthalmopathy Quality Of Life questionnaire GO-QOL. Versie NL1.2. 3 versie: juli 1999 Graves' Ophthalmopathy Quality Of Life questionnaire GO-QOL Versie NL1.2 3 versie: juli 1999 (aangepast van 1e versie: British Journal of Ophthalmology 1998;82:773-779) (aangepast naar aanleiing van Engelse

Nadere informatie

MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro

MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro Deze handleiding beschrijft de installatie en gebruik van de MobiDM App voor Windows Mobile Version: x.x Pagina 1 Index 1. WELKOM IN MOBIDM...

Nadere informatie

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW Range Features Range of high pressure sodium lamps with double arc tube construction Dual arc tube design guarantees immediate re-strike after a power interruption Doubled lamp life and reduced occurrence

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren 5082IMOP6Y maandag 16 november 2015 13:00 15:00 Schrijf je naam en studentnummer op de regel hieronder. Sla deze pagina niet om tot de surveillant vertelt dat het

Nadere informatie

Presentation Fire fighter safety switch

Presentation Fire fighter safety switch Presentation Fire fighter safety switch 20 september 2011 Elsbeth Faasse Cor Jansen Santon Holland BV AGENDA SANTON INTRODUCTION PRODUCTS NEW DEVELOPMENTS The Fire fighter Safety Switch Introductie Diverse

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

SPID Azimuth & Elevation antenna rotator Type: BIG-RAS/HR

SPID Azimuth & Elevation antenna rotator Type: BIG-RAS/HR Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPID Azimuth & Elevation

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

1 MB PC-SIMM in NMS 8250/55. 2x1 MB PC-SIMM in NMS 8250/55

1 MB PC-SIMM in NMS 8250/55. 2x1 MB PC-SIMM in NMS 8250/55 1 MB PC-SIMM in NMS 8250/55 Update your NMS8250/55/80 to 1Mb memory And! 2x1 MB PC-SIMM in NMS 8250/55 Hans Oranje, 2002 English version follows the dutch text! This description will enhance the NMS8250/55/80

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Holiday child daycare. Manual online enrollments 2015 (see below for translation website)

Holiday child daycare. Manual online enrollments 2015 (see below for translation website) Holiday child daycare Manual online enrollments 2015 (see below for translation website) Step 1: Registration Click the registration link (via intranet or www.vakantieopvangstekelbees.be Reserveren) Fill

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Handleiding beheer lijst.hva.nl. See page 11 for Instruction in English

Handleiding beheer lijst.hva.nl. See page 11 for Instruction in English Handleiding beheer lijst.hva.nl See page 11 for Instruction in English Maillijsten voor medewerkers van de Hogeschool van Amsterdam Iedereen met een HvA-ID kan maillijsten aanmaken bij lijst.hva.nl. Het

Nadere informatie

FSW-VW-2X2 FSW-VW. Handleiding / Manual

FSW-VW-2X2 FSW-VW. Handleiding / Manual FSW-VW-2X2 FSW-VW Handleiding / Manual Rev. 1.0 17-03-2014 I Pakketinhoud / Content Accessoires Benodigde gereedschappen / Required Tools Montage / Assembling Onderhoud / Maintenance Veel Gestelde Vragen

Nadere informatie

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs.

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs. Handleiding Registratie Mijnschoolinfo en App Nederlandstalig pagina 1-7 Registration Procedure Mijnschoolinfo and App English version see page : 8-16 Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo,

Nadere informatie

bla bla Guard Gebruikershandleiding

bla bla Guard Gebruikershandleiding bla bla Guard Gebruikershandleiding Guard Guard: Gebruikershandleiding publicatie datum dinsdag, 13. januari 2015 Version 1.2 Copyright 2006-2013 OPEN-XCHANGE Inc., Dit document is intellectueel eigendom

Nadere informatie

Z XV1100K(C)/XV1100SK(C)

Z XV1100K(C)/XV1100SK(C) Humax Ir Fox Z XV1100K(C)/XV1100SK(C) All rights reserverd. Any reprinting or unauthorized use wihout the written permission of Humax Ir Fox Z Corporation, is expressly prohibited. P/N LIT-11646-12-51

Nadere informatie

Lab 3 Augmented Reality

Lab 3 Augmented Reality Lab 3 Augmented Reality ARToolkit detecteer markers in 3D (Waarom is één camera genoeg?) Projecteert extra informatie bovenop werkelijkheid Hough transformatie Coördinaten Transformatie van markercoördinaten

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Inleiding. Inhoud. Marble Automation MS-5B 2

Inleiding. Inhoud. Marble Automation MS-5B 2 Inhoud Inleiding...2 Algemeen...3 Omschrijving alarm...4 Omschrijving status...4 Omschrijving lock ingang/groep uitgang...4 Programmeren...5 Selectie ingang...5 Instellingen ingangen/uitgangen...6 Vertraging...6

Nadere informatie