WELZIJN VAN ARTSEN: ZORG VOOR ZICHZELF & DREMPELS TOT HULP. Saartje Jooris, huisarts Eline Van Tilburgh, huisarts

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WELZIJN VAN ARTSEN: ZORG VOOR ZICHZELF & DREMPELS TOT HULP. Saartje Jooris, huisarts Eline Van Tilburgh, huisarts"

Transcriptie

1 WELZIJN VAN ARTSEN: ZORG VOOR ZICHZELF & DREMPELS TOT HULP Saartje Jooris, huisarts Eline Van Tilburgh, huisarts

2 Er was eens Jaarlijks: Ø 25,53 / 1000 artsen Ø 20,23 / 1000 advocaten Ø 15,93 / 1000 dominees Artsen: Ø Leverfalen Ø Zelfdoding Ø Typhus 130 jaar later Hoge prevalentie burn-out (Europese huisartsen) Ø werk Ø privé Ø persoon Hoger risico op Ø zelfdoding Ø middelenmisbruik Ø medische fouten Barrières Ø patiënt Ø arts Ø maatschappij

3 Waarom welzijn bevorderen? Individuele artsen Gezondheidszorg welke zij leveren Voordelen van uitgeruste artsen Risico burn-out, prikaccidenten, VKO s Concentratievermogen = ernstige medische fouten Voordelen van bevlogen artsen Productiviteit en efficiëntie Minder onnodige onderzoeken, minder onnodige/foutieve medicatie Relatie met patiënt Preventie

4 Welzijn van artsen (Oost-Vlaanderen) Zelfzorg bij artsen (Oost-Vlaanderen) De arts als patiënt (Antwerpen) WAT WERD ER ONDERZOCHT?

5 WELZIJN VAN ARTSEN & ZELFZORG BIJ ARTSEN SAARTJE JOORIS, HUISARTS

6 ONDERZOEKSMETHODIEK Online enquête Oost-Vlaanderen Verspreid door Orde der Geneesheren ± 3500 artsen aangeschreven Respons: 200 artsen = 5,7% GEEN gestandaardiseerde vragenlijst

7 Beperkingen literatuuronderzoek Welzijn ipv onwelzijn B e p er k i n g en Beperkingen vragenlijst S t e r k t e s 200 reacties Klein % nonresponders! Deelnemersbias Uitvoerige antwoorden open vragen

8 Fysiek Spiritueel Emotioneel WELZIJN Intellectueel Sociaal Occupationeel

9 Alarmsymptomen Dingen die ik zelf niet kan oplossen Attesten Specialistische zaken Arts contacteren Onderzoeken

10 Wat is moeilijk binnen het artsenberoep? Avondactiviteiten Administratie... Maatschappelijke rol/ status Wat maakt dat men het volhoudt? Wachtdiensten Zaken eigen aan het werk + Contacten met collega s Hoge werkdruk Privéleven

11 + - Praten Onderdrukken Reflecteren Piekeren Zelfkritiek Hobby s Sport R/ Temesta 2,5mg S/ ½ 2dd OMGAAN MET MOEILIJKE GEBEURTENISSEN

12 Samenwerken met collega s Wachtdiensten Timemanagement Bewaken eigen grenzen ZELFZORG Goede contacten met collega s Work-life balance Voorzien in basisbehoeften Aandacht voor psychische en fysieke symptomen Organisatie work-load Praktijkondersteuning Veranderen van job/ pensioen Eigen arts

13 Beperken werkuren/ afbakenen agenda Reorganisatie wachtdiensten OPLOSSINGEN Oprichten organisaties Belang eigen huisarts Praktijkorganisatie Hulporganisaties Draagkracht artsen vergroten empowerment Intervisiegroepen Online psychotherapeutische interventies... Preventie Screening Arbeidsgeneesheer Psycholoog/huisarts Interviesiegroepen

14 DE ARTS ALS PATIENT ELINE VAN TILBURGH, HUISARTS

15 Preventieve acties Therapeutische acties Federaal Kenniscentrum voor Gezondheidszorg Preventie! IFTS en opleiding coaching, stressklinieken European Institute for Intervention and Research on Burnout Oost- Vlaanderen: Arts in Nood D4D Micro/meso/ macroniveau INTERVENTIES?

16 Wie? Huisarts, psychiater, psycholoog en coach Doctors4Doctors Preventie: - Structuur/omkadering van artsen - Voorkomen van disfunctioneren Therapeutisch: - Hulp bieden voor medische/ psychosociale/juridische problemen - Vaardigheden aanleren: afbakening, organisatie

17 Demografie van aanmelders en doorstromers Evolutie in psychosociaal welbevinden Vragenlijst (t=0 en t=2 maand) Algemene gegevens 4-DKL vragenlijst Vragenlijst coach DOELSTELLINGEN ONDERZOEK

18 Sterktes Eerste onderzoek van deze aard in België Zwaktes Zeer gevoelig onderwerp Resultaten voor Doctors4Doctors Kleine onderzoekspopulatie STERKTES/ZWAKTES ONDERZOEK

19 Aanmelders (n=68) vrouwen: 49 mannen: 19 Doorstromers (n=56) vrouwen: 41 mannen: 15 BEREIK VAN D4D?

20 Participatie doorstromers (n=14): response ratio 25% gemiddelde leeftijd: 42 jaar (± 8 jaar) KARAKTERISTIEKEN VAN DE GROEP?

21 p<0, dimensionale klachtenlijst: Somatisatie: p<0,00037 Depressie: p<0,02356 Angst: p<0,00426 EVOLUTIE IN PSYCHOSOCIAAL WELBEVINDEN?

22 EVOLUTIE IN PSYCHOSOCIAAL WELBEVINDEN?

23 Positieve evaluatie één jaar na opstart van D4D Tevredenheid? Score 8,9/10 Zinvolheid? Score 8,7/10 Doorverwijzingen naar: Huisarts Coach Belang voor beleidsmakers Zinvol project Goede resultaten = Ondersteuning vanuit overheid/riziv/...??? CONCLUSIE

24 ALGEMEEN BESLUIT SAARTJE JOORIS, HUISARTS ELINE VAN TILBURGH, HUISARTS

25 Arts zijn is Voldoeninggevende patiëntencontacten... Uitputtende patiëntencontacten... Zorgen voor een ander... En ook voor zichzelf Zelfzorg is Op tijd stilstaan bij eigen welbevinden... DURVEN eigen grenzen respecteren... Begeleiding vragen indien nodig Doctors4Doctors is Beschikbaar wanneer zelfzorg tekort schiet... Een leidende hand met kennis van zake... Een discrete en professionele hulpverlening

26 Zelfzorg is geloven in jezelf en het eigen recht op een individueel leven naast het professionele leven, dat je zonder dat je het beseft vlug opeist. Ik kon mijn verhaal kwijt. Ik had een hand nodig om me te begeleiden DANK VOOR UW AANDACHT

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder Inleiding Doctors4Doctors (D4D) is recentelijk van start gegaan en biedt een aanspreekpunt voor artsen met een hulpvraag. We schetsen kort vanuit welke idee D4D is opgericht, en aan welke noden in het

Nadere informatie

Zelfzorg bij artsen. Stand van zaken in Oost-Vlaanderen. Jooris Saartje, huisarts in opleiding; Universiteit Gent

Zelfzorg bij artsen. Stand van zaken in Oost-Vlaanderen. Jooris Saartje, huisarts in opleiding; Universiteit Gent Zelfzorg bij artsen Stand van zaken in Oost-Vlaanderen Jooris Saartje, huisarts in opleiding; Universiteit Gent Promotor: Prof. Dr. D. Avonts, huisarts; Universiteit Gent Co-promotor: E. Boydens, huisarts;

Nadere informatie

Burn-out preventie bij jonge artsen

Burn-out preventie bij jonge artsen Burn-out preventie bij jonge artsen Wegwijs voor starters - Jong Domus 14 november 2017 dr. Anja Deroost (ECHTT, D4D) in overleg met dr. Emmily Schaubroeck (Jong Domus) Burn-out Uitputting (fysiek, mentaal,

Nadere informatie

De arts als patiënt: evaluatie van een bestaand initiatief voor begeleiding en ondersteuning van artsen naar meer psychosociaal welbevinden

De arts als patiënt: evaluatie van een bestaand initiatief voor begeleiding en ondersteuning van artsen naar meer psychosociaal welbevinden De arts als patiënt: evaluatie van een bestaand initiatief voor begeleiding en ondersteuning van artsen naar meer psychosociaal welbevinden Eline Van Tilburgh, Universiteit Antwerpen Promotor: Prof. Dr.

Nadere informatie

ARTSEN & EERSTE LIJN Dr. E. Boydens. ORDE VAN GENEESHEREN Provinciale Raad van Antwerpen Symposium Disfunctioneren van artsen 10 mei2014

ARTSEN & EERSTE LIJN Dr. E. Boydens. ORDE VAN GENEESHEREN Provinciale Raad van Antwerpen Symposium Disfunctioneren van artsen 10 mei2014 ARTSEN & EERSTE LIJN Dr. E. Boydens ORDE VAN GENEESHEREN Provinciale Raad van Antwerpen Symposium Disfunctioneren van artsen 10 mei2014 Geschiedenis1 2007 NRKP stelt project voor aan RIZIV: The Instituteof

Nadere informatie

psychologische hulp online

psychologische hulp online psychologische hulp online posttraumatische stress pathologische rouw paniekstoornis en agorafobie depressie bulimia nervosa Burn-out preventie en behandeling diagnostische screening & indicatie Geschiedenis

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners Colloquium psychosociale risico s Brussel, 23-09-2014 dr Sofie Vandenbroeck 2 Opdrachtgevers Federale

Nadere informatie

Is POP geschikt voor de SOLO praktijk? Kwaliteitsdag POP. Mechelen, 28 april 2012

Is POP geschikt voor de SOLO praktijk? Kwaliteitsdag POP. Mechelen, 28 april 2012 Is POP geschikt voor de SOLO praktijk? Kwaliteitsdag POP Mechelen, 28 april 2012 Voorbereiding : Marleen De Greef Invaller : Olga Van de Vloed Met de medewerking van Jan Gevers en de inbreng van alle deelnemers

Nadere informatie

Liaison in de kinder en jeugdpsychiatrie

Liaison in de kinder en jeugdpsychiatrie Liaison in de kinder en jeugdpsychiatrie Kinder- en jeugdpsychiater : Dr Elfi Van den haute Hoofdverpleegkundige : Sandra Gissens Overzicht Betekenis liaison Biopsychosociaal: van model naar zorg Modellen

Nadere informatie

WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014

WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014 WERKSTRESS EN BURN-OUT WORKSHOP ALUMNI EUROPEES INSTITUUT ANDERZVERDER LEONA AARSEN 8 NOVEMBER 2014 1 PROGRAMMA Voorstellen / intro Deel 1: (h)erken stress Deel 2: visie op burn-out Deel 3: aanpak Borrel

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

OOK NA 45 MET GOESTING BLIJVEN WERKEN

OOK NA 45 MET GOESTING BLIJVEN WERKEN OOK NA 45 MET GOESTING BLIJVEN WERKEN De vinger aan de pols van de werkgevers (in opdracht van het Vlaams Welzijnsverbond) Jan Verbanck 4 februari 2015 DE WERKGELEGENHEIDSPLANNEN: DOORLICHTING: Copy paste?

Nadere informatie

Afdeling Medische psychologie

Afdeling Medische psychologie Afdeling Medische psychologie U bent door uw medisch specialist doorverwezen naar de afdeling Medische psychologie. In deze folder leest u meer over de behandeling door de medisch psycholoog, met welke

Nadere informatie

Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek bij diabetes

Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek bij diabetes Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek bij diabetes September 2017 Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek tgv diabetes 1 Vooraf Patiënten met diabetes kampen met veel

Nadere informatie

Antwerpen, 16 maart Betreft: Doctors4Doctors gatekeepers / co-artsen. Geachte voorzitter Beste collega

Antwerpen, 16 maart Betreft: Doctors4Doctors gatekeepers / co-artsen. Geachte voorzitter Beste collega Antwerpen, 16 maart 2016 Betreft: Doctors4Doctors gatekeepers / co-artsen Geachte voorzitter Beste collega In september volgden 38 huisartsen de opleiding voor gatekeepers : huisartsen die nabij willen

Nadere informatie

Het klopt in mijn hoofd!

Het klopt in mijn hoofd! PERSBERICHT Brussel, 21 september 2011 Het klopt in mijn hoofd! Sinds 2009 vulden ruim 140.000 mensen de zelftest in over mentaal welbevinden op de website van de Vlaamse overheid, www.fitinjehoofd.be.

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven?

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Bevlogenheid en burn-out in de zorgsector Lode Godderis Projectverantwoordelijken: Prof. Dr. Lode Godderis 1,4 Projectleider: Dr. Sofie Vandenbroeck 1,4 ONDERZOEKSTEAM

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen Nationale Dagen Arbeidsgeneeskunde 29-11-2013 Dr Sofie

Nadere informatie

EERSTELIJN EN DE MIDDELENGEBRUIK: DE ROL VAN EEN HUISARTS IN EEN REGIONAAL NETWERK

EERSTELIJN EN DE MIDDELENGEBRUIK: DE ROL VAN EEN HUISARTS IN EEN REGIONAAL NETWERK EERSTELIJN EN DE MIDDELENGEBRUIK: DE ROL VAN EEN HUISARTS IN EEN REGIONAAL NETWERK Van een kijk als solist naar interdisciplinair samenwerken Rita Verrando, huisarts Brussel, 14 november 2014 De rol van

Nadere informatie

GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research

GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research Deel 1: Het ETZ project 1. Inleiding: waarom een ETZ project? 2. Deelnemers? 3. Methode? 4. Resultaten? Deel

Nadere informatie

Onderzoek je energiebalans*

Onderzoek je energiebalans* Onderzoek je energiebalans* Om je gevoel van stress aan te pakken, is het van belang dat je eerst ziet hoe je energiebalans er uit ziet op 5 verschillende gebieden. Met deze vragenlijst krijg je inzicht

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen Studiedag pijnverpleegkundigen NVKVV 28/03/2014 Mevr. Stefanie

Nadere informatie

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints

Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Prediction and early intervention in employees at risk for sickness absence due to psychosocial health complaints Dr. Saskia Duijts Dr. IJmert Kant Dr. Gerard Swaen Prof. dr. Piet van den Brandt Effectiviteit

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN. ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga

COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN. ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga Voorbeeld 1: Medewerker 46 jaar, v.a. 18 jaar meegegroeid in de organisatie. 10 jaar geleden burnout. Nu

Nadere informatie

'K en Brugge in m'n erte *

'K en Brugge in m'n erte * 'K en Brugge in m'n erte * Niek Vervaeck 19/10/2013 * Ik draag Brugge in mijn hart Aantal inwoners: Assebroek 19331 Sint Kruis 16070 Sint Andries 19562 Sint Michiels 12053 Sint Pieters 7537 Binnenstad

Nadere informatie

Sterk in verbondenheid

Sterk in verbondenheid Similes verenigt de families met een psychisch ziek gezinslid Similes verenigt gezinnen met een psychisch ziek familielid Sterk in verbondenheid presentatie Jef Geldof 17 januari 2012 ouders, broers en

Nadere informatie

De ouderwordende verpleegkundige, waardevol in de zorg?! Anita Wassink 2010-2011

De ouderwordende verpleegkundige, waardevol in de zorg?! Anita Wassink 2010-2011 De ouderwordende verpleegkundige, waardevol in de zorg?! Anita Wassink 2010-2011 Inhoud Situering Onderzoek Resultaten Eigen onderzoek Vergelijking resultaten met ander onderzoek Interpretatie - besluit

Nadere informatie

Studiedag Doctors4Doctors vzw burn- out Donderdag 10 september 2015, 9u30 KBC Auditorium, Schoenmarkt 35, 2000 Antwerpen

Studiedag Doctors4Doctors vzw burn- out Donderdag 10 september 2015, 9u30 KBC Auditorium, Schoenmarkt 35, 2000 Antwerpen Studiedag Doctors4Doctors vzw burn- out Donderdag 10 september 2015, 9u30 KBC Auditorium, Schoenmarkt 35, 2000 Antwerpen Goedemorgen dames en heren, Beste collega s, Om te beginnen wil ik Doctors4Doctors

Nadere informatie

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen

Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Zelfmanagement bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden door verstandelijke beperkingen Een speciale uitdaging voor het huisartsenteam en het steunnetwerk Dr. Jany Rademakers, NIVEL Drs. Jeanny

Nadere informatie

Eerstelijnspsychologische functie

Eerstelijnspsychologische functie Eerstelijnspsychologische functie Eerstelijnshuis Midden West-Vlaanderen samenwerking tussen vzw Huisartsen MWVL, CGG Largo, stad Roeselare, CAW MWL, SEL MWVL, LMN CWV, PRIT en Dr. Piet Snoeck Met de steun

Nadere informatie

Hou stress op het werk gezond

Hou stress op het werk gezond Hou stress op het werk gezond Bewustwording en theoretisch kader rond oorzaken van stress The Human Link The Human Link Gedragstherapeutisch expertisecentrum: stress Nadruk op PREVENTIE (van psychisch

Nadere informatie

Medische psychologie en Maatschappelijk werk. Patiënteninformatie. Medische psychologie. Slingeland Ziekenhuis

Medische psychologie en Maatschappelijk werk. Patiënteninformatie. Medische psychologie. Slingeland Ziekenhuis Medische psychologie en Maatschappelijk werk Medische psychologie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U bent op advies van de medisch specialist, of op eigen verzoek, naar de afdeling

Nadere informatie

FREDERIK DECLERCQ ARBEIDSCOACH MIRABELLO

FREDERIK DECLERCQ ARBEIDSCOACH MIRABELLO FREDERIK DECLERCQ ARBEIDSCOACH MIRABELLO Arbeidscoaching in een vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg ART 107 Psycho-sociaal revalidatiecentrum Mirabello Arbeidscoaching Art 107 Ziekenhuizen

Nadere informatie

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes

Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Al gehoord van de 107? Mieke Craeymeersch, directeur Similes Heb je al gehoord van de 107? Niet 101 of 102 of 105 maar 107? gebaseerd op het nummer van het artikel in het KB over de ziekenhuizen die de

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie Kennislacunes Kennislacunes 1. Het nut van screening naar depressie bij mensen met een chronische somatische aandoening in de (noot 15-16). 2. De 4DKL als instrument om het verloop van de (ernst van de)

Nadere informatie

Burnout bij huisartsen preventie en aanpak

Burnout bij huisartsen preventie en aanpak Burnout bij huisartsen preventie en aanpak P. Jonckheer (KCE), S. Stordeur (KCE), G. Lebeer (METICES, ULB), M. Roland (CUMG-ULB), J. De Schampheleire (TESA-VUB), M. De Troyer (METICES, ULB), N. Kacenelenbogen

Nadere informatie

LOOPBAANCOACHING TOEPASBAARHEID BIJ MENSEN MET EEN CHRONISCHE REUMATISCHE AANDOENING

LOOPBAANCOACHING TOEPASBAARHEID BIJ MENSEN MET EEN CHRONISCHE REUMATISCHE AANDOENING LOOPBAANCOACHING TOEPASBAARHEID BIJ MENSEN MET EEN CHRONISCHE REUMATISCHE AANDOENING Jan De Keyser www.myfutureworks.be Agenda 2 Wat is (loopbaan)coaching? Hoe verhoudt coaching zich tot andere (therapeutische)

Nadere informatie

De psycholoog. Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie

De psycholoog. Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie De psycholoog Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie Inleiding In deze folder kunt u lezen over de manier van werken van de psycholoog in het Waterlandziekenhuis. Aan de orde komen onder meer de

Nadere informatie

Empowerment en digitale preventie

Empowerment en digitale preventie Empowerment en digitale preventie Digitaal loket voor risicogroepen mbt psychotrauma Twan Driessen & Corne Versluis Arq Psychotrauma Expert Groep Innovatie op het gebied van psychotrauma Voorspellende

Nadere informatie

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift

SAMENVATTING. Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift 153 SAMENVATTING Achtergrond en doelstellingen van dit proefschrift Angst en depressie zijn de meest voorkomende psychische stoornissen, de ziektelast is hoog en deze aandoeningen brengen hoge kosten met

Nadere informatie

Burn-out bij huisarts en patiënt Primaire preventie van burn-out als Good Standard for Better Medicine

Burn-out bij huisarts en patiënt Primaire preventie van burn-out als Good Standard for Better Medicine Burn-out bij huisarts en patiënt Primaire preventie van burn-out als Good Standard for Better Medicine Domus Medica, Huisartsenbeurs 15 oktober 2016 Primaire preventie van burn-out Tweeledige invalshoek

Nadere informatie

Huisartsen Maasmechelen Dilsen-Stokkem - Lanaken. Katrien De Wilde Jan Van den Eeden

Huisartsen Maasmechelen Dilsen-Stokkem - Lanaken. Katrien De Wilde Jan Van den Eeden Huisartsen Maasmechelen Dilsen-Stokkem - Lanaken Katrien De Wilde Jan Van den Eeden Wanneer de nood het hoogst is Als je willekeurig 3 Belgen rond een tafel plaatst, zal gemiddeld één van hen doorheen

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk

PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk 1. Voorstelling 2. Van stress naar burnout (voorbeeld coachee) 3. Aanpak reïntegratie Sven Van der Aa Dr Anne-Marie Frisque en collega s 4. Oplossingsgericht

Nadere informatie

Vragenlijst mentale vitaliteit. Koninklijke Burger Groep B.V.

Vragenlijst mentale vitaliteit. Koninklijke Burger Groep B.V. Vragenlijst mentale vitaliteit Koninklijke Burger Groep B.V. 1 Inleiding 365goesting heeft een valide en betrouwbare vragenlijst om de mentale vitaliteit van medewerkers en organisaties te meten. Deze

Nadere informatie

Mindful Werken voor Verloskundigen Nascholing

Mindful Werken voor Verloskundigen Nascholing Mindful Werken voor Verloskundigen Nascholing (KNOV register) De Mindful Werken nascholing` bestaat uit twee dagdelen van 3 uur. Het is een kennismaking met de waarden en de toepassing van mindfulness

Nadere informatie

Psychische Problemen?

Psychische Problemen? Coach-Loura Psychische Problemen? PSYCHOSOCIALE ONDERSTEUNING FOLDER voor BEDRIJVEN & ONDERNEMERS Loura van Goch 2015 w w w. h a p p y s u c c e s v o l. n l Inhoudsopgave Inleiding Belasting Belastbaarheid

Nadere informatie

diabetes kwaliteit van leven Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity

diabetes kwaliteit van leven Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity In samenwerking met Het meten van Kwaliteit van Leven Ondersteund door: DAWN - Youth Verbeteren van school support Leeftijdsgerichte psychosociale diabetes zorg Ondersteuning van ouders en gezinnen Koppelen

Nadere informatie

Domus Medica Actief voor huisarts en kringen

Domus Medica Actief voor huisarts en kringen Domus Medica Actief voor huisarts en kringen Online informatie Op de volgende bladzijden worden relevante onderwerpen voor starters uitgelicht. Surf naar www.domusmedica.be om zelf aan de slag te gaan.

Nadere informatie

Langer met goesting aan de slag. Langer met goesting aan de slag. Langer werken : last of lust 28-1-2015

Langer met goesting aan de slag. Langer met goesting aan de slag. Langer werken : last of lust 28-1-2015 Langer met goesting aan de slag Werkwinkel Langer aan de slag: beslag van processen en contexten Marc Thyssen 1 Langer met goesting aan de slag Langer werken: last of lust? Motiveren en stimuleren Organisatie

Nadere informatie

Positionering dienstverlening. uitdaging. Preventief: focus op groei. probleem. klachten. huisarts. psycholoog. Curatief: focus op genezen

Positionering dienstverlening. uitdaging. Preventief: focus op groei. probleem. klachten. huisarts. psycholoog. Curatief: focus op genezen Positionering dienstverlening uitdaging Preventief: focus op groei probleem klachten huisarts psycholoog Curatief: focus op genezen Ik wil iets in mijn leven veranderen en ik zoek daar ondersteuning in,

Nadere informatie

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN EENZAAMHEID IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN EENZAAMHEID IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN PREVENTIE VAN EENZAAMHEID IN DE EERSTE LIJN Doelen Het voorkomen, oplossen en/of verwerken van eenzaamheid bij ouderen: 1. Het vaststellen van de mate van eenzaamheid; 2. Het onderscheiden

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Geestelijke Gezondheidszorg (ambulant en thuis) Spreker: Kurt Lievens (PopovGGZ) Missie De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) biedt behandeling en begeleiding aan mensen met

Nadere informatie

Generalistische basis ggz

Generalistische basis ggz Generalistische basis ggz Informatie voor verwijzers Generalistische basis ggz Met ingang van januari 2014 heeft Mondriaan, naast haar specialistische zorgaanbod, ook een aanbod in de generalistische basis

Nadere informatie

Mindfulness en kanker

Mindfulness en kanker Mindfulness en kanker Else Bisseling 3 oktober 2015 augustus 2014 00 maand 0000 Mindfulness (Kabat-Zinn, 1990; Teasdale, Segal & Williams, 1995) Aandacht geven aan wat we van moment tot moment doen en

Nadere informatie

Groepsinterventie voor mensen met een bipolaire stoornis en hun partners

Groepsinterventie voor mensen met een bipolaire stoornis en hun partners Groepsinterventie voor mensen met een bipolaire stoornis en hun partners 22 september 2017 Eline Regeer, psychiater Susanne Demacker, GZ-psycholoog Bipolair Achtergrond Uit onderzoek blijkt invloed op

Nadere informatie

Re-integratie van de chronische pijnpatiënt: van pijn coping tot arbeidstrajectbegeleiding. Vera Callebaut Psycholoog Pijncentrum UZA

Re-integratie van de chronische pijnpatiënt: van pijn coping tot arbeidstrajectbegeleiding. Vera Callebaut Psycholoog Pijncentrum UZA Re-integratie van de chronische pijnpatiënt: van pijn coping tot arbeidstrajectbegeleiding Vera Callebaut Psycholoog Pijncentrum UZA Pijn is multidimensioneel sensorisch cogn/evaluatief affectief Pijn

Nadere informatie

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar?

Alles Goed? Workshop. Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Workshop Signaleren van stressklachten en burn-out bij werknemers de ideale werknemer het meest kwetsbaar? Alles Goed? Liesbeth Niessen Psycholoog Arbeid en Gezondheid N.I.P. www.competencecoaching.nl

Nadere informatie

Job crafting op basis van een online feedback instrument

Job crafting op basis van een online feedback instrument Job crafting op basis van een online feedback instrument Theoretische achtergrond Toepasbaarheid Resultaten Aan het werk! Groepsopdracht / discussie Theoretische achtergrond (1) Job crafting 1.0: Fysieke

Nadere informatie

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK

EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK EEN ANALYSE METHODE DE PRAKTIJK Ida Wijsman Ida Wijsman, Diabetesverpleegkundige en coördinator zorg Gelre Ziekenhuizen, locatie Zutphen Een analyse methode Het komende anderhalf uur. Het motto! Een analyse

Nadere informatie

Artsen met grenzen. De patiënt op non-actief of actief? De meerwaarde van de huisarts in de behandeling van burnout! Copyright The Human Link

Artsen met grenzen. De patiënt op non-actief of actief? De meerwaarde van de huisarts in de behandeling van burnout! Copyright The Human Link Artsen met grenzen De patiënt op non-actief of actief? De meerwaarde van de huisarts in de behandeling van burnout! inhoud Wat is burnout? Wat kan de rol van de arts zijn in het herstel van burnout? Wat

Nadere informatie

Diabetes en depressie, een zorgelijk samenspel. Dr. Caroline Baan

Diabetes en depressie, een zorgelijk samenspel. Dr. Caroline Baan Diabetes en depressie, een zorgelijk samenspel Dr. Caroline Baan State of the art Inleiding Hoe vaak komt depressie voor bij mensen met diabetes Wat zijn de gevolgen? Welke factoren spelen een rol Hoe

Nadere informatie

Happiness Barometer. 17 december 2014

Happiness Barometer. 17 december 2014 Happiness Barometer 17 december 2014 1 16/12/2014 Agenda Happiness Barometer, presentatie van de resultaten Raphaël Copis, Directeur HR en Communicatie Gerrit Feyaerts, Press relations De visie van de

Nadere informatie

E-health modules voor de Basis-GGZ. Optimale zorgzwaarte met Karify

E-health modules voor de Basis-GGZ. Optimale zorgzwaarte met Karify E-health modules voor de Basis-GGZ Optimale zorgzwaarte met Karify E-health voor een hogere kwaliteit van de zorg De GGZ in Nederland krijgt een ander gezicht. Niet alleen veranderen de budgetten, de wetgeving

Nadere informatie

Recent onderzoek in Vlaanderen en Nederland: wat zijn de noden van (ex-)kankerpatiënten en hun naasten na de behandeling?

Recent onderzoek in Vlaanderen en Nederland: wat zijn de noden van (ex-)kankerpatiënten en hun naasten na de behandeling? Recent onderzoek in Vlaanderen en Nederland: wat zijn de noden van (ex-)kankerpatiënten en hun naasten na de behandeling? Hans Neefs Kennis en beleid, Vlaamse Liga tegen Kanker Vragen 1.Welke noden en

Nadere informatie

BeMind studie: Mindfulness bij kanker

BeMind studie: Mindfulness bij kanker BeMind studie: Mindfulness bij kanker Een vergelijking tussen online en face to face mindfulness versus standaardzorg Prof. Dr. A.E.M. Speckens, Radboud UMC en Dr. M. van der Lee, Helen Dowling Instituut

Nadere informatie

Met meer veerkracht door de nacht

Met meer veerkracht door de nacht Met meer veerkracht door de nacht NVKVV Oostende 2009 Prof.Dr.C.De Valck Uhasselt & Worklifebalance www.worklifebalance.be christel.devalck@skynet.be Overzicht Wat is stress? Wat is burn-out? Hoe kan ik

Nadere informatie

MYMINDWORKS Quick Scan

MYMINDWORKS Quick Scan MYMINDWORKS Quick Scan MINDWORKS QUICK SCAN MEET DE MENTALE GEZONDHEID VAN JE MEDEWERKER, TEAM EN ORGANISATIE De MindWorks Quick Scan meet de mentale gezondheid van je medewerkers, je team en organisatie.

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie

Je bent jong, krijgt kanker en dan

Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade 03 oktober 2014 Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade

Nadere informatie

Het multidisciplinair pijncentrum (MPC)

Het multidisciplinair pijncentrum (MPC) 0001/688/9 - GZA - mei 2017 Het multidisciplinair pijncentrum (MPC) campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius Sint-Vincentiusstraat 20 2018 Antwerpen

Nadere informatie

Suïcidepreventie door deurwaarders

Suïcidepreventie door deurwaarders Suïcide in Nederland: 1980-2012 per 100.000 van de bevolking alle leeftijden Suïcidepreventie door deurwaarders Jan Mokkenstorm, psychiater Directeur 113Online j.mokkenstorm@113online.nl @JanMokkenstorm

Nadere informatie

Denkt u. vast te lopen. in uw werk?

Denkt u. vast te lopen. in uw werk? Denkt u vast te lopen in uw werk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al lange tijd

Nadere informatie

PSYCHOLOGIE. De klinisch psycholoog in het ziekenhuis

PSYCHOLOGIE. De klinisch psycholoog in het ziekenhuis PSYCHOLOGIE Medische psychologie De klinisch psycholoog in het ziekenhuis In deze folder kunt u lezen over de manier van werken van de klinisch psycholoog, verbonden aan de afdeling Medische Psychologie

Nadere informatie

Ambulante behandeling

Ambulante behandeling Ambulante behandeling Ouderen Ambulante behandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan Ouderen heeft verschillende

Nadere informatie

Ambulante behandeling

Ambulante behandeling Ambulante behandeling Ouderen Ambulante behandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan Ouderen heeft verschillende

Nadere informatie

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps

Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Succesvol Job Craften Hoe maak je je werk leuk(er)? Interventie bij een Politiekorps Dhr. Karel de Groot, Politie Brabant-Noord Drs. Maggie (Machteld) van den Heuvel, UU Prof. dr. Eva Demerouti, Dr. Maria

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Denkt u. dat u mentaal. vastloopt?

Denkt u. dat u mentaal. vastloopt? Denkt u dat u mentaal vastloopt? Wat is Denk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al

Nadere informatie

Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt

Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt Marianne De Boodt Similes juridisch adviseur Martine De Moor Similes coördinator Kenniscentrum persoonsgerichte

Nadere informatie

Voorstelling Team Verslavingszorg

Voorstelling Team Verslavingszorg 27/05/2015 Voorstelling Team Verslavingszorg Ivo Vanschooland Doelgroep De afdeling staat open voor mannen en vrouwen uit gans Vlaanderen en Nederland met problemen gekoppeld aan misbruik of afhankelijkheid

Nadere informatie

Loopbaanbegeleiding: iets voor jou? HR Consulting

Loopbaanbegeleiding: iets voor jou? HR Consulting Loopbaanbegeleiding: iets voor jou? HR Consulting Stel je je vragen bij je huidige job? Evolueert je loopbaan niet in de juiste richting? Overweeg je een heroriëntatie? Zoek je ondersteuning bij het solliciteren?

Nadere informatie

13-11-2014. Poster. Belemmeringen in drie categorieën te verdelen: In duo s: 1. Persoonlijke belemmeringen

13-11-2014. Poster. Belemmeringen in drie categorieën te verdelen: In duo s: 1. Persoonlijke belemmeringen Poster Jacomijn Hofstra Onderzoeker lectoraat Rehabilitatie en docent Toegepaste Psychologie, Hanzehogeschool Groningen In duo s: Belemmeringen in drie categorieën te verdelen: Wat hindert jongvolwassenen

Nadere informatie

SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING

SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING SOCIAAL-EMOTIONELE ONTWIKKELING We meten op onze school twee keer per jaar het sociaal-emotionele functioneren van onze leerlingen mee. Dat doen we met VISEON van Cito. Viseon staat voor Volg Instrument

Nadere informatie

Tanja Gouverneur 21 maart 2012

Tanja Gouverneur 21 maart 2012 Tanja Gouverneur 21 maart 2012 1. What s in a name? 2. Meerwaarde hersteldeskundigheid 3. Hersteldeskundigen in een zorgteam 4. Deskundigheid in de GGZ 5. Rol van de zorgkundige in de GGZ 6. Valkuilen

Nadere informatie

Mijn naam is Susanne Meijer, Guasha / Massage Therapeut en Psychosociaal therapeut, wonende in Bergen op Zoom.

Mijn naam is Susanne Meijer, Guasha / Massage Therapeut en Psychosociaal therapeut, wonende in Bergen op Zoom. Even voorstellen Graag wil ik me aan u voorstellen Mijn naam is Susanne Meijer, Guasha / Massage Therapeut en Psychosociaal therapeut, wonende in Bergen op Zoom. Voordat ik aan mijn praktijk begon heb

Nadere informatie

DAG VAN DE HUISARTS 2015

DAG VAN DE HUISARTS 2015 DAG VAN DE HUISARTS 2015 Zelfzorg en coaching in je huisartspraktijk Jan Devriendt Gabie Thijs Kennisdomein Praktijkorganisatie Antwerpen, 23 mei 2015 Stelling 1: Ik vind volledige voldoening in mijn werk

Nadere informatie

Actuele Reflecties over Palliatieve Sedatie. Introductie. Introductie. 9de Vlaams Congres Palliatieve Zorg. 13 september Patricia Claessens

Actuele Reflecties over Palliatieve Sedatie. Introductie. Introductie. 9de Vlaams Congres Palliatieve Zorg. 13 september Patricia Claessens Actuele Reflecties over Palliatieve Sedatie Patricia Claessens Verpleegkundige, lic. ziekenhuiswetenschappen Doel van palliatieve zorg = ruimte laten om te leven Dus: focus op adequate symptoomcontrole

Nadere informatie

Organisatie eerste lijn bij pandemie

Organisatie eerste lijn bij pandemie Organisatie eerste lijn bij pandemie Programma: 1. Stand van zaken: de wetenschap. 2. Organisatie: 1. Eerste lijn 2. Eerste/Tweede lijn Pandemie Organisatie van de eerste lijn bij pandemie. Overbelasting

Nadere informatie

ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN

ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN EXCLUSIEF PROGRAMMA OVERZICHT 2016 LEF IN ACTIE Ontdek waarom het zo moeilijk is je hart te volgen en heb het lef dit toch te doen! De achtergrond van het programma Jij weet dat

Nadere informatie

De impact van chronische stress op asielzoekers en de zoektocht naar antwoorden vanuit een opvangcentrum 29/11/2017

De impact van chronische stress op asielzoekers en de zoektocht naar antwoorden vanuit een opvangcentrum 29/11/2017 De impact van chronische stress op asielzoekers en de zoektocht naar antwoorden vanuit een opvangcentrum 29/11/2017 Fasen in het leven van een vluchteling Vlucht Asielprocedure & verblijf OC Terugkeer

Nadere informatie

Angst de baas voor 55+

Angst de baas voor 55+ Angst de baas voor 55+ Ouderen Angst de baas voor 55+ Introductie Ben ik mijn angst de baas? Ieder mens is wel eens bang. Gelukkig maar, want angst kan mensen waarschuwen voor gevaar. Angst is pas een

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Petri Embregts Inhoud Waarom een kans in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking? Inzetbaarheid en effectiviteit

Nadere informatie

WEBINAR. Consultvoorbereiding door de patiënt. 19 mei 2015. Stephan Hulsbergen Mijn Gezondheidsplatform. Elmar Brantjes Manager Kenniscentrum

WEBINAR. Consultvoorbereiding door de patiënt. 19 mei 2015. Stephan Hulsbergen Mijn Gezondheidsplatform. Elmar Brantjes Manager Kenniscentrum WEBINAR 19 mei 2015 Consultvoorbereiding door de patiënt Elmar Brantjes Manager Kenniscentrum Stephan Hulsbergen Mijn Gezondheidsplatform Techniek, gedurende gehele webinar kan je vragen stellen via de

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

Infosessie mediation/stress en zelfzorg

Infosessie mediation/stress en zelfzorg Infosessie mediation/stress en zelfzorg Omgaan met stress op de werkvloer Dienst psychosociaal welzijn BRUGGE: 050/47 47 35 HERENTALS: 014/84 94 93 Inhoudstafel 1. Een aantal cijfers 2. Motieven 3. Inzicht

Nadere informatie

De huisarts. De psycholoog. Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl)

De huisarts. De psycholoog. Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl) Published on 113Online zelfmoordpreventie (https://www.113online.nl) Home > Over hulpverleners Verschillende soorten hulpverleners hebben verschillende opleidingen. Door dit verschil zijn ze goed in verschillende

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

Basis-GGZ. De stand van zaken in Amsterdam

Basis-GGZ. De stand van zaken in Amsterdam Basis-GGZ De stand van zaken in Amsterdam Inhoud presentatie: Toelichting stelselwisseling Wat betekent dit voor de situatie in Amsterdam? De kansen en noodzaak van samenwerking 1 Aanleiding stelselwisseling

Nadere informatie

Psychofysiologische begeleiding zinvol bij SOLK. (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten)

Psychofysiologische begeleiding zinvol bij SOLK. (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten) Psychofysiologische begeleiding zinvol bij SOLK. (Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijk Klachten) Eveline Kempenaar Algemene Leden Vergadering VDV november 2012 In het nieuws! 1 Definitie SOLK Lichamelijke

Nadere informatie