Samenvatting hoofdstuk 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting hoofdstuk 1"

Transcriptie

1 Samenvatting In de inleiding (hoofdstuk 1) wordt de voorgeschiedenis van de hoofdhalsoncologie beschreven. De eerste publicatie over de radicale halsklierdissectie werd beschreven door Crile in Crile voegde de radicale halsklierdissectie, naast het verwijderen van de primaire tumor, toe aan de operatie procedure. Deze toevoeging had een enorme positieve impact op de overlevingskansen van patiënten. De morbiditeit die optrad na deze operatie procedure werd echter niet door Crile beschreven. Pas in 1952 beschreef Ewing de vele postoperatieve complicaties na een radicale halsklierdissectie zoals: pijn, houdingsafwijkingen, gevoelsverlies, functie vermindering, beperkingen in dagelijkse activiteiten en spierkrachtverlies. Schouderklachten na de radicale halsklierdissectie werden in verschillende onderzoeken beschreven, het aantal keren dat schouderklachten voorkwamen na een radicale halsklierdissectie lag tussen de 47% en 100%. Het optreden van schouderklachten wordt toegeschreven aan het uitvallen van de nervus accessorius. De nervus accessorius is de 11 e hoofdzenuw die loopt vanaf het achterhoofd door het gebied van de halsklieren naar de musculus trapezius (monnikskapspier). De nervus accessorius wordt opgeofferd tijdens een radicale halsklierdissectie waardoor de musculus trapezius zijn functie verliest. Een belangrijke functie van de musculus trapezius is het stabiliseren van het schouderblad op de borstkas. Bij uitval van de musculus trapezius glijdt het schouderblad zijwaarts naar buiten en naar beneden. De schouderkom komt hierdoor naar beneden gericht te staan. Door deze veranderde stand wordt de schouder beperkt in zijn bewegingen en kunnen pijnklachten ontstaan. Schouderklachten na een halsklierdissectie werden dus toegeschreven aan uitval van de nervus accessorius. Doordat schouderklachten na de radicale halsklierdissectie veel voorkwamen en door het toegenomen inzicht in het uitzaaiingpatroon van hoofdhals tumoren werd er door de jaren heen geprobeerd steeds meer selectieve halsklierdissecties uit te voeren. Hiervoor werden de gemodificeerde radicale halsklierdissecties en de selectieve halsklierdissecties ontwikkeld. Bij de gemodificeerde halsklierdissectie worden alle halsklieren verwijderd maar wordt de nervus accessorius gespaard, terwijl bij een selectieve halsklierdissectie slechts een deel van de halsklieren wordt verwijderd en ook de nervus accessorius wordt gespaard. Schouderklachten na gemodificeerd radicale halsklierdissecties komen voor tussen de 18 % en

2 % en bij selectieve halsklierdissecties tussen 29% en 39 %. De studies die verricht zijn naar de radicale en gemodificeerd radicale halsklierdissecties zijn talrijk, terwijl naar de selectieve halsklierdissecties slechts drie studies zijn verricht met geringe patiënten aantallen. Een belangrijke vraag blijft hoe er ondanks het sparen van de nervus accessorius, toch schouderklachten kunnen ontstaan. Niet alleen schouderklachten zijn van belang na een behandeling voor kanker in het hoofd hals gebied, maar ook andere factoren als functieverlies, psychologische problemen, nekklachten, angst voor het terug komen van kanker en kwaliteit van leven zijn belangrijke uitkomstmaten. Doel van dit onderzoek is om meer inzicht te krijgen in het optreden van schouderklachten maar ook andere klachten te onderzoeken zoals nekklachten, mobiliteitsverlies, sensibiliteitsstoornissen, functieverlies, depressiviteit en kwaliteit van leven na een behandeling voor kanker (operatie en radiotherapie) in het hoofdhalsgebied. De behandeling bestaat uit een operatie met een halsklierdissectie met of zonder aanvullende radiotherapie. In hoofdstuk 2 worden de resultaten van de pilot-studie beschreven. Het doel van deze studie was om de incidentie van schouderklachten na een selectieve (supraomohyoidale) halsklierdissectie te onderzoeken. Onderzocht werd pijn en functieverlies een jaar na een éénzijdige of dubbelzijdige supraomohyoidale halsklierdissectie. In totaal 52 patiënten werden geïncludeerd, alle patiënten vulden een vragenlijst in gericht op het vastleggen van pijn en functieverlies in activiteiten van de schouder. Van de 52 patiënt en hadden 14 (28%) schouderklachten aan de geopereerde zijde. Slechts twee patiënten hadden vanwege hun schouderklachten zoveel moeite met zware huishoudelijke activiteiten dat ze hulp nodig hadden van anderen. Uit de pilot-studie kan geconcludeerd worden dat ondanks de selectieve halsklierdissectie 28 % van de patiënten pijnklachten heeft, maar dat er weinig functieverlies optreedt. In hoofdstuk 3 wordt het onderzoek beschreven dat is uitgevoerd in de klinische setting. Doel van deze studie was om te onderzoeken in welke mate pijnklachten en een verminderde mobiliteit voorkomen in de klinische fase. Daarnaast is gekeken welke risicofactoren er zijn voor het ontstaan van 133

3 klachten. De studie is uitgevoerd in een multicentre-trial waarbij fysiotherapeuten uit zeven andere ziekenhuizen in Nederland hebben deelgenomen. Patiënten vulden een vragenlijst in en de schoudermobiliteit werd op een gestandaardiseerde wijze gemeten. Informatie betreffende de operatie procedures zijn uit de medische status verkregen. In totaal werden 177 patiënten geïncludeerd van wie 70% schouderklachten had. Pijnklachten kwamen vooral voor bij bewegen van de schouder (31%), en het liggen op de aangedane schouder (30%). Anteflexie (voorwaarts bewegen) en abductie (zijwaarts bewegen) zijn significant afgenomen ten opzichte van de niet geopereerde zijde. Risicofactor voor het ontstaan van schouderpijn en mobiliteitsverlies is het hebben ondergaan van een niet selectieve halsklierdissectie. Een reconstructie (reconstrueren van wondgebied met spierlappen soms aangevuld met vrij bot) tijdens chirurgie is een risicofactor voor een verminderde anteflexie (24.5 verschil) van de schouder tijdens de klinische fase. In hoofdstuk 4 wordt beschreven hoe vaak schouderklachten na een halsklierdissectie met sparen van de nervus accessorius, tenminste één jaar na de operatie, voorkomen. Daarbij werd tevens gekeken naar de invloed van radiotherapie op schouderklachten. Patiënten werd een interview afgenomen om schouderklachten te inventariseren, daarnaast werd de Schouder Beperkingen Vragenlijst (SDQ) afgenomen om beperkingen in activiteiten gedurende het dagelijks leven te inventariseren. Honderdzevenendertig patiënten zijn geïncludeerd; 51 na een gemodificeerd radicale halsklierdissectie (GRHKD), 21 na een posterolaterale halsklierdissectie (PLHKD) en 65 na een supraomohyoidale halsklierdissectie (SOHKD). Na een GRHKD heeft 33.3% van de patiënten schouderklachten, na PLHKD 66.7 %, en na een SOHKD 20 % van de patiënten. Type halsklierdissectie was significant (p < 0.001) van invloed op het krijgen van schouderklachten. De uitkomsten op de Schouder Beperkingen Vragenlijst (SDQ) gaven dezelfde significante verschillen tussen de verschillende halsklierdissectie typen (p< 0.01). Leeftijd en duur van de follow-up waren niet significant van invloed op het voorkomen van schouderklachten. Schouderklachten komen ook na het sparen van de nervus accessorius veelvuldig voor. De prevalentie van schouderklachten na een SOHKD is 134

4 laag en de klachten in het algemeen dagelijks leven zijn beperkt aanwezig. Radiotherapie heeft geen significante invloed op het krijgen van schouderklachten of beperkingen. In hoofdstuk 5 wordt de relatie tussen schouderklachten en de functie van de nervus accessorius beschreven. Doel van deze studie was te onderzoeken of er bij patiënten die na een halsklierdissectie schouderklachten hebben, sprake is van uitval van de nervus accessorius. Uitval van de nervus accessorius werd geobjectiveerd middels drie kenmerken: atrofie van de musculus trapezius, schouderlaagstand en een standsverandering van de scapula. Als twee van de drie kenmerken aanwezig waren dan werd aangenomen dat er sprake was van een nervus accessorius uitval. Verder werd gekeken naar schouderabductie ten opzichte van de niet geopereerde zijde, en pijnklachten (geobjectiveerd met een genummerde VAS pijn (0-10) over de afgelopen week). Honderdentwaalf patiënten (73 mannen/39 vrouwen) participeerden in de studie. Een lichamelijk onderzoek werd bij 111 patiënten verricht. Negenendertig hadden schouderklachten van wie 20 (51%) uitval had van de nervus accessorius. Van de 29 patiënten met uitval van de nervus accessorius hadden 20 (69%) schouder pijn. Schouderpijn en een verminderde abductie van 40 waren significant (p < 0.001) gerelateerd aan disfunctie van de nervus accessorius. Geconcludeerd kan worden dat schouderklachten die optreden na een halsklierdissectie voor slechts 50% kunnen worden toegeschreven aan uitval van de nervus accessorius. Een abductie vermindering van 40 ten opzichte van de niet geopereerde zijde was een goede voorspeller voor nervus accessorius disfunctie. In hoofdstuk 6 worden de gevolgen van hoofd-hals kanker behandelingen op de nek zelf beschreven. In deze studie werden nekpijn, sensibiliteitsverlies, mobiliteit van de nek en schouderpijn onderzocht. Honderddrieënvijftig patiënten hebben geparticipeerd in het onderzoek. Drieëndertig procent had nekpijn en 37% schouderpijn. Nekpijn en schouderpijn waren sterk gerelateerd (p < 0.001). Van de patiënten die nek pijn hadden waren er 20 (39%) met allodynie en 49 (96%) met hyperpathie, de gemiddelde VAS score voor pijn was 3.5 (sd 2.3). Van de patiënten had 32% neuropathische pijn, 46% myofasciale pijn en 24% gewrichtspijn. 135

5 Sensibiliteitsverlies was aanwezig bij 65% en was significant gerelateerd aan type halsklierdissectie en radiotherapie. De mobiliteit van de nek was na chirurgie en of radiotherapie significant vermindert bij lateroflexie van de geopereerde zijde af. Voor de andere bewegingen werden geen significante veranderingen gevonden. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de invloed van schouder en nekklachten, ontstaan na de hoofdhals kanker behandeling, op kwaliteit van leven. De uitkomstmaten van de studie werden vergeleken met een a-select gekozen controle groep. Als uitkomstmaat is de RAND-36 gebruikt, deze vragenlijst heeft 9 domeinen (fysiek functioneren, sociaal functioneren, rol beperkingen als gevolg van fysieke problemen, rol beperkingen als gevolg van emotionele problemen, algemene mentale gezondheid, vitaliteit, pijn, gezondheidsbeleving en gezondheidsveranderingen). De volgende items werden ingevoerd in de regressieanalyse als onafhankelijke variabelen: leeftijd, scholing, sociale ondersteuning, werk, depressiviteit, VAS pijn (hoofd, nek beiderzijds, beide schouders en armen), range of motion van de nek en beide schouders en de sensibiliteit van het gelaat, de nek en schouders. Depressie had met alle 9 domeinen een significante relatie. Een verminderde abductie, schouderpijn en nekpijn waren ook gerelateerd aan verschillende domeinen van kwaliteit van leven. De patiënten groep scoorde alleen op de domeinen sociaal functioneren en rol beperkingen als gevolg van fysieke problemen significant slechter dan de controle groep. De patiënten groep scoorde beter op de domeinen pijn en gezondheidsveranderingen dan de controle groep. Geconcludeerd wordt dat patiënten na een hoofd hals oncologische behandeling relatief goed scoren op kwaliteit van leven vergeleken met een controle groep. Depressie heeft de meeste impact op kwaliteit van leven maar ook fysieke klachten na de behandeling hebben op veel domeinen een sign ificante invloed. In hoofdstuk 8 is onderzocht in welke mate het meten van somatische items, bij het meten depressiviteit middels de CES-D, invloed heeft op de totaal score bij patiënten na een kankerbehandeling. Verschillende auteurs stellen dat de relatie tussen de somatische gevolgen van de kanker behandeling en 136

6 de somatische items van een depressie vragenlijst zo strek gerelateerd zijn dat het niet valide is somatische items te meten voor het meten van depressie. In dit onderzoek werden 206 patiënten na borstkanker, 136 patiënten na colo-rectaal kanker, 69 met gynaecologische kanker, en 155 na hoofdhals kanker geïncludeerd. Deze werden vergeleken met 255 at random gekozen patiënten die diende als controle groep. De samenstelling van de controle groep was qua geslacht en leeftijd overeenkomend met de patiënten groep en wonen in dezelfde regio. Kankerpatiënten scoren hoger op het somatische domein vergeleken met de controle groep, echter kanker patiënten blijken hierin geen homogene groep te zijn. Sommige groepen scoren veel lager op het somatische domein (colo-rectaal) terwijl anderen kanker groepen veel hoger scoren (hoofd-hals, borst). Geslacht (vrouwelijk) heeft een sterke relatie met een verhoogde prevalentie. Geconcludeerd werd dat somatische items op basis van een kanker behandeling niet bij alle kanker patiënten uit de CES-D verwijderd mogen worden. Dit doet geen recht aan het construct depressie en daarnaast is de prevalentie van somatische morbiditeit bij verschillende kanker typen erg wisselend. Algehele discussie de behandeling van hoofdhals tumoren kan leiden tot aanzienlijke morbiditeit in zowel fysieke, emotionele als sociale zin. In dit proefschrift wordt het optreden van schouderklachten na radicale-, gemodificeerd radicale- en selectieve halsklierdissecties na de kanker behandeling beschreven. Daarnaast worden gevolgen beschreven zoals nekklachten, kwaliteit van leven en depressiviteit. De klinische consequenties zijn dat we door deze studie een beter inzicht hebben verworven in de diversiteit van klachten en de diversiteit van patiënten. Deze kennis kan worden toegepast door de chirurg, verpleegkundige, fysiotherapeut en psycholoog in de diagnostiek en behandeling bij patiënten met hoofdhals kanker. Hoe kunnen patiënten profiteren van de resultaten van onze studies. Naast dit proefschrift zijn er, mede op basis van deze verworven kennis, richtlijnen ontwikkeld door de Nederlandse Fysiotherapie Halsklierdissectie Studie Groep (NFHSG) (zie Appendix 1) voor de behandeling van patiënten na hoofd-hals oncologie. In de richtlijnen staan beschreven: diagnostische criteria, informatie voor fysiotherapeuten, fysiotherapeutische overdracht, behandeladviezen, een oefenprogramma voor schouderklachten na een 137

7 halsklierdissectie en een research protocol om patiënten prospectief te onderzoeken. Momenteel wordt dit onderzoeksprotocol door de leden van het NFHSG uitgevoerd. Verder worden in de discussie adviezen gegeven voor de diagnostiek bij patiënten na een halsklierdissectie om te bepalen of de nervus accessorius intact is. Daarnaast wordt het belang van een goed pijnonderzoek beschreven, om een onderscheid te maken in verschillende pijntypes voor een gerichte pijn behandeling. 138

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Zoals beschreven in hoofdstuk 1, is artrose een chronische ziekte die vaak voorkomt bij ouderen en in het bijzonder

Nadere informatie

Fysiotherapie Hoofd- hals oncologie de functionele gevolgen. Gerben van Hinte Fysiotherapeut, MSc. Docent Master opleiding oncologie fysiotherapie

Fysiotherapie Hoofd- hals oncologie de functionele gevolgen. Gerben van Hinte Fysiotherapeut, MSc. Docent Master opleiding oncologie fysiotherapie Fysiotherapie Hoofd- hals oncologie de functionele gevolgen. Gerben van Hinte Fysiotherapeut, MSc. Docent Master opleiding oncologie fysiotherapie De medische behandeling Het hoofddoel van de behandeling

Nadere informatie

Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131. chapter 10 samenvatting

Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131. chapter 10 samenvatting Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131 chapter 10 samenvatting Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 132 Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 133 Zaadbalkanker wordt voornamelijk bij jonge mannen vastgesteld

Nadere informatie

(2016.1) Schouder: Secundair Impingement-syndroom

(2016.1) Schouder: Secundair Impingement-syndroom (2016.1) Schouder: Secundair Impingement-syndroom Instituut: Sportrevalidatie Hilversum Verwijzer: Alle verwijzers Periode: 1-1-2016 t/m 31-12-2017 Fysiotherapeut: Alle fysiotherapeuten Inleiding Dit rapport

Nadere informatie

GEZONDHEID SUBSTANTIEEL VERBETERD

GEZONDHEID SUBSTANTIEEL VERBETERD RESULTATEN ANALYSE 2014 GEZONDHEID SUBSTANTIEEL VERBETERD De Rughuis Methode heeft aangetoond dat de gezondheidstoestand en kwaliteit van leven bij patiënten met chronische rugklachten enorm kan toenemen.

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting

Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting Binnen het domein van hart- en vaatziekten is een bypassoperatie de meest uitgevoerde chirurgische ingreep. Omdat bij een hartoperatie het borstbeen wordt doorgesneden en er meestal

Nadere informatie

Oncologie en Fysiotherapie

Oncologie en Fysiotherapie Oncologie en Fysiotherapie Voorprogramma Regionale Ledenvergadering RGF Maasvallei Hub Dautzenberg & Piet Slangen, 19 mei 2010 Wat gebeurt er achter de schermen. Wat gebeurt er voor de schermen. IKL IKL-

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 200 NEDERLANDSE SAMENVATTING Duizeligheid is een veel voorkomend probleem bij ouderen. Tot 30% van de thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder ervaart enige vorm van duizeligheid.

Nadere informatie

Summary & Samenvatting. Samenvatting

Summary & Samenvatting. Samenvatting Samenvatting De meeste studies na rampen richten zich op de psychische problemen van getroffenen zoals post-traumatische stress stoornis (PTSS), depressie en angst. Naast deze gezondheidsgevolgen van psychische

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Een goede hand functie is van belang voor interactie met onze omgeving. Vanaf het moment dat we opstaan, tot we s avonds weer naar bed gaan,

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (oefeningen voor beweeglijkheid van nek en schouder)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (oefeningen voor beweeglijkheid van nek en schouder) U heeft een halsklierdissectie ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten vlak bij de elfde hersenzenuw die de monnikskapspier van prikkels voorziet.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 179 In dit proefschrift werden de resultaten beschreven van studies die zijn verricht bij volwassen vrouwen met symptomen van bekkenbodem dysfunctie. Deze symptomen komen frequent voor en kunnen de kwaliteit

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH)

SaMenvatting (SUMMARy IN DUTCH) Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting In hoofdstuk 1 wordt de algemene introductie van dit proefschrift beschreven. De nadruk in dit proefschrift lag op patiënten met hoofd-halskanker (HHK) en

Nadere informatie

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van 9 Samenvatting 173 174 9 Samenvatting Kanker is een veel voorkomende ziekte. In 2003 werd in Nederland bij meer dan 72.000 mensen kanker vastgesteld. Geschat wordt dat het hier in 9.000 gevallen om mensen

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Inhoudsopgave A. Inleiding... 1 B. Verloop van het herstel... 2 C. Adviezen voor het dagelijks leven... 2

Nadere informatie

Durf te kiezen. Fydee Eindejaarscongres Geert van t Hullenaar Rughuis Kennis Academy

Durf te kiezen. Fydee Eindejaarscongres Geert van t Hullenaar Rughuis Kennis Academy Durf te kiezen Fydee Eindejaarscongres Geert van t Hullenaar Rughuis Kennis Academy Het Rughuis Ernstige chronische bekken-, rug-, en nekpijn Specialistische tweedelijns GGZ instelling 5 locaties State

Nadere informatie

De Kracht van Zingen

De Kracht van Zingen De Kracht van Zingen S Y M P O S I U M 8 N O V E M B E R N Y E N R O D E B U S I N E S S U N I V E R S I T E I T S J A A K B L O E M H O O G L E R A A R H E A L T H C A R E C O N S U M E R S & E X P E

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43013 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Hofstede, S.N. Title: Optimization of care in orthopaedics and neurosurgery Issue

Nadere informatie

Samenvatting Chapter 2 128

Samenvatting Chapter 2 128 et al. [55] vond zelfs dat embryonale stamcellen van de muis bewerkt konden worden om te kunnen differentieren naar folliculaire cellen van de schildklier, in vitro te genereren naar functioneel schildklierweefsel,

Nadere informatie

Substantial Clinical Important Benefit van de CMS en SST!! Toepassing van schoudervragenlijsten bij patiënten van het Schoudernetwerk Twente

Substantial Clinical Important Benefit van de CMS en SST!! Toepassing van schoudervragenlijsten bij patiënten van het Schoudernetwerk Twente Substantial Clinical Important Benefit van de CMS en SST!! Toepassing van schoudervragenlijsten bij patiënten van het Schoudernetwerk Twente Donald van der Burg Onderzoek naar responsiviteit van de CMS/SST

Nadere informatie

samenvatting 127 Samenvatting

samenvatting 127 Samenvatting 127 Samenvatting 128 129 De ziekte van Bechterew, in het Latijn: Spondylitis Ankylopoëtica (SA), is een chronische, inflammatoire reumatische aandoening die zich vooral manifesteert in de onderrug en wervelkolom.

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie Operatie U heeft kortgeleden een halsklier dissectie ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten

Nadere informatie

Inhoudsopgave Titel Schouder, Protocol na bicepstenotomie... 2 Doel... 2 Toepassingsgebied... 2 Werkwijze/ Uitvoering... 2

Inhoudsopgave Titel Schouder, Protocol na bicepstenotomie... 2 Doel... 2 Toepassingsgebied... 2 Werkwijze/ Uitvoering... 2 Inhoudsopgave 1. Titel Schouder, Protocol na bicepstenotomie... 2 2. Doel... 2 3. Toepassingsgebied... 2 4. Werkwijze/ Uitvoering... 2 4.1. Behandeling... 2 4.2. Controle/ Nazorg... 5 1. Titel Schouder,

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting 11 Nederlandse Samenvatting Bij beslissingen over het al dan niet vergoeden van behandelingen wordt vaak gebruikt gemaakt van kosteneffectiviteitsanalyses, waarin de kosten worden afgezet tegen de baten.

Nadere informatie

Voorspellende factoren voor terugkeer naar werk en arbeidsongeschiktheid na behandeling voor colorectaal carcinoom

Voorspellende factoren voor terugkeer naar werk en arbeidsongeschiktheid na behandeling voor colorectaal carcinoom Voorspellende factoren voor terugkeer naar werk en arbeidsongeschiktheid na behandeling voor colorectaal carcinoom KRING BIJEENKOMST 2 OKTOBER 2017 Chantal den Bakker Onderzoeksvraag Welke factoren zijn

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie. Nazorg en oefeningen na een borstamputatie

Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie. Nazorg en oefeningen na een borstamputatie Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie Nazorg en oefeningen na een borstamputatie Algemeen U bent kort geleden geopereerd aan uw borst in verband met borstkanker. In deze folder informeren we u over

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het onderwerp van dit proefschrift is depressieve en angst symptomen in chronische dialyse patiënten en andere patiënten. Het proefschrift bestaat uit twee delen (deel A en deel

Nadere informatie

ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de :

ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de : ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de : Gevolgen van de operatie Door de operatie is de nek en of schouder vaak pijnlijk. Na het verwijderen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 101 Chapter 7 SAMENVATTING Maligne tumoren van de larynx en hypopharynx ( keelkanker ) zijn de zesde meest voorkomende type kankers van het hele lichaam, en de meest voorkomende

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Chapter 9. Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Chapter 9 Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Samenvatting Samenvatting Depressie en angst klachten bij Nederlandse patiënten met een chronische nierziekte Het onderwerp van dit proefschrift is depressieve

Nadere informatie

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Nederlandse samenvatting INLEIDING Mensen met een mogelijk verhoogde kans op kanker kunnen zich

Nadere informatie

Decompressie operatie van de schouder richtlijnen na ontslag

Decompressie operatie van de schouder richtlijnen na ontslag Decompressie operatie van de schouder richtlijnen na ontslag 2 Inleiding U heeft een decompressie operatie van de schouder gehad. Daarbij is een stukje bot aan de onderzijde van het schouderdak verwijderd

Nadere informatie

ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan

ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan Onderzoeksgroep Samen leven met kanker Kanker: incidentie en prevalentie Incidentie 100.000 nieuwe gevallen per jaar Leeftijd 70% ouder dan 60 jaar 20% tussen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar

Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar Micro endoscopische operatie (buisjesmethode) voor lage rughernia minder effectief U doet mee aan de Sciatica MED Trial, het doelmatigheidsonderzoek naar de behandeling

Nadere informatie

"FYSIOTHERAPIE BIJ HALSKLIERDISSECTIE" Een richtlijn voor onderzoek en behandeling van schouderklachten na halsklierdissectie

FYSIOTHERAPIE BIJ HALSKLIERDISSECTIE Een richtlijn voor onderzoek en behandeling van schouderklachten na halsklierdissectie "FYSIOTHERAPIE BIJ HALSKLIERDISSECTIE" Een richtlijn voor onderzoek en behandeling van schouderklachten na halsklierdissectie C.P. VAN WILGEN (Namens de Nederlandse Fysiotherapie Halsklier Dissectie Studiegroep)

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Chapter IX De schildwachtklier is de eerste lymfklier waarop een kwaadaardige tumor draineert. Deze lymfklier zal als eerste zijn aangedaan, wanneer de tumor via de lymfbanen

Nadere informatie

Armoefeningen: na borstamputatie en/of het verwijderen van de lymfeklieren uit de oksel. Het doel van de oefeningen

Armoefeningen: na borstamputatie en/of het verwijderen van de lymfeklieren uit de oksel. Het doel van de oefeningen Armoefeningen: na borstamputatie en/of het verwijderen van de lymfeklieren uit de oksel U wordt of bent opgenomen in Gelre ziekenhuizen vanwege een borstamputatie (eventueel in combinatie met een directe

Nadere informatie

Patient gegevens. Patiënt gegevens. Bakker, Sanne Adres: Spaarne 153

Patient gegevens. Patiënt gegevens. Bakker, Sanne Adres: Spaarne 153 Patient gegevens Patiënt gegevens Naam: Bakker, Sanne Adres: Spaarne 153 Postcode: 2011CG Haarlem Geboortedatum: 5-6-1996 Leeftijd: 20 Geslacht: V Telefoon: 0616287075 Telefoon mobiel: Telefoon werk: Email:

Nadere informatie

De postoperatieve stijve schouder. Toegevoegde waarde van het Deventer Schoudernetwerk. Rinco Koorevaar. Orthopedisch chirurg Deventer Ziekenhuis

De postoperatieve stijve schouder. Toegevoegde waarde van het Deventer Schoudernetwerk. Rinco Koorevaar. Orthopedisch chirurg Deventer Ziekenhuis De postoperatieve stijve schouder. Toegevoegde waarde van het Deventer Schoudernetwerk Rinco Koorevaar Orthopedisch chirurg Deventer Ziekenhuis Fellowship shoulder and elbow Nottingham, Engeland Schouderfysiotherapeuten

Nadere informatie

Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae

Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae Summary Samenvatting Dankwoord Curriculum Vitae 9 SAMENVATTING Hoofdstuk 1 bevat een korte inleiding over het diagnostische proces en er worden twee van de meest gebruikte diagnostische beeldvormende

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Addendum A 173 Nederlandse samenvatting Het doel van het onderzoek beschreven in dit proefschrift was om de rol van twee belangrijke risicofactoren voor psychotische stoornissen te onderzoeken in de Ultra

Nadere informatie

Cover Page. Author: Wiltink, Lisette Title: Long-term effects and quality of life after treatment for rectal cancer Issue Date:

Cover Page. Author: Wiltink, Lisette Title: Long-term effects and quality of life after treatment for rectal cancer Issue Date: Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/46445 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Wiltink, Lisette Title: Long-term effects and quality of life after treatment for

Nadere informatie

Uitzaaiingen in de wervelkolom

Uitzaaiingen in de wervelkolom Oncologie Uitzaaiingen in de wervelkolom Inleiding Kwaadaardige gezwellen (tumoren) kunnen soms uitzaaien naar andere delen van het lichaam. We spreken dan van uitzaaiingen of metastasen. Uitzaaiingen

Nadere informatie

Addendum. Nederlandse Samenvatting

Addendum. Nederlandse Samenvatting Addendum A Nederlandse Samenvatting 164 Addendum Cardiovasculaire ziekten na hypertensieve aandoeningen in de zwangerschap Hypertensieve aandoeningen zijn een veelvoorkomende complicatie tijdens de zwangerschap.

Nadere informatie

Periode van invullen vragenlijsten 2 december 2013 tot en met 18 juni 2014

Periode van invullen vragenlijsten 2 december 2013 tot en met 18 juni 2014 Wetenschappelijk onderzoek VoetreflexPlus behandelingen. Onderzoeksverslag voor Total Health De opleiding van Total Health leidt studenten op tot VoetreflexPlus therapeut. In het derde leerjaar van deze

Nadere informatie

Cerebrale parese en de overgang naar de adolescentie. Beloop van het functioneren, zelfwaardering en kwaliteit van leven.

Cerebrale parese en de overgang naar de adolescentie. Beloop van het functioneren, zelfwaardering en kwaliteit van leven. * Cerebrale parese en de overgang naar de adolescentie Beloop van het functioneren, zelfwaardering en kwaliteit van leven In dit proefschrift worden de resultaten van de PERRIN CP 9-16 jaar studie (Longitudinale

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (spierversterkende oefeningen voor de schouder)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (spierversterkende oefeningen voor de schouder) U heeft een ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten vlak bij de elfde hersenzenuw die de monnikskapspier van prikkels voorziet. De monnikskapspier

Nadere informatie

Eenmalige bestraling bij borstkanker

Eenmalige bestraling bij borstkanker Deze folder geeft u informatie over Eenmalige bestraling bij borstkanker patiënteninformatie Intra-Operatieve Radiotherapie Inleiding Deze folder gaat over eenmalige inwendige bestraling tijdens een borstsparende

Nadere informatie

Chapter 8 SAMENVATTING

Chapter 8 SAMENVATTING Chapter 8 SAMENVATTING Hardlopen is wereldwijd een populaire sport. In Nederland loopt 12% van de bevolking regelmatig hard en is het de op één na populairste sport. Aangezien regelmatig sporten gepaard

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse Samenvatting 195 NEDERLANDSE SAMENVATTING DEEL I Evaluatie van de huidige literatuur De stijgende incidentie van slokdarmkanker zal naar verwachting continueren in

Nadere informatie

Factsheet indicatoren Dutch ColoRectal Audit (DCRA) 2019

Factsheet indicatoren Dutch ColoRectal Audit (DCRA) 2019 Factsheet indicatoren Dutch ColoRectal Audit (DCRA) 2019 DCRA 2019.4 Registratie gestart: 2009 Datum Versie Mutatie Eigenaar 23-07-2015 2015.1 Aanpassingen conform indicatorendagen juni 2015 DICA 08-10-2015

Nadere informatie

PATIËNTENFOLDER Orthopedie Reversed schouderprothese

PATIËNTENFOLDER Orthopedie Reversed schouderprothese PATIËNTENFOLDER Orthopedie Reversed schouderprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder, waarbij de orthopedisch chirurg uw schoudergewricht vervangt door een kunstgewricht. Deze

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Inleiding Het doel van dit proefschrift was het beantwoorden van vijf vragen over rouwinterventies voor weduwen en weduwnaars in het algemeen en over een bezoekdienst voor oudere

Nadere informatie

Chapter 11. Nederlandse samenvatting

Chapter 11. Nederlandse samenvatting Chapter 11 Nederlandse samenvatting Chapter 11 Reumatoïde artritis (RA) is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door ontstekingen van de gewrichten. Symptomen die optreden zijn onder andere pijn,

Nadere informatie

Samenvatting*en*conclusies* *

Samenvatting*en*conclusies* * Samenvatting*en*conclusies* * Kwaliteitscontrole-in-vaatchirurgie.-Samenvattinginhetnederlands. Inditproefschriftstaankwaliteitvanzorgenkwaliteitscontrolebinnende vaatchirurgie zowel vanuit het perspectief

Nadere informatie

samenvatting Samenvatting

samenvatting Samenvatting samenvatting Bij het verloren gaan van een gebitselement of wanneer deze nooit is aangelegd, bestaat vaak behoefte aan prothetisch herstel. Dit geldt in het bijzonder wanneer het een gebitselement betreft

Nadere informatie

CHAPTER XII. Nederlandse Samenvatting

CHAPTER XII. Nederlandse Samenvatting CHAPTER XII Nederlandse Samenvatting Dit proefschrift behelst een aantal klinische en translationele studies met betrekking tot de behandeling van het primair operabel mammacarcinoom. Zowel aspecten van

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen SAMENVATTING Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen klinische populaties, waaronder ook de Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Ook al wordt

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting * 114 Het eerste hoofdstuk beschrijft het belang van een goede fysieke fitheid van patiënten die een zware operatie moeten ondergaan. Fysieke fitheid geeft een indruk van het vermogen van een patiënt om

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43602 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Fenema, E.M. van Title: Treatment quality in times of ROM Issue Date: 2016-09-15

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/39582 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Hegeman, Annette Title: Appearance of depression in later life Issue Date: 2016-05-18

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het Samenvatting Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het individu als op populatieniveau. Effectieve

Nadere informatie

Patiënt-gerapporteerde uitkomstmaten voor patiënten met een heup- of knieprothese

Patiënt-gerapporteerde uitkomstmaten voor patiënten met een heup- of knieprothese Patiënt-gerapporteerde uitkomstmaten voor patiënten met een heup- of knieprothese De NOV heeft haar leden geadviseerd om patiënt-gerapporteerde uitkomstmaten (PROMs) te meten bij alle patiënten die een

Nadere informatie

Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA.

Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA. Fast Track Het ontwikkelen van een database: orthopedie TKA en THA. Isala Anouk Spijkerman & Marieke Hollewand 24 september 2014 Introductie Veel voorkomende operaties in Nederland: Totale knie prothese:

Nadere informatie

4. Wat zijn de effecten van de ehealth interventie met betrekking tot het postoperatieve herstel, gebruik en kosten?

4. Wat zijn de effecten van de ehealth interventie met betrekking tot het postoperatieve herstel, gebruik en kosten? SAMENVATTING De opnameduur in het ziekenhuis na abdominale chirurgie is de afgelopen jaren sterk afgenomen als gevolg van het toenemende gebruik van minimaal invasieve chirurgie. Dit betekent dat het grootste

Nadere informatie

Behandeling van borstkanker

Behandeling van borstkanker Behandeling van borstkanker De behandeling van borstkanker Deze folder geeft u algemene informatie over de behandeling van borstkanker. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders

Nadere informatie

SCHEMA I: OVERZICHT ONCOLOGISCHE REVALIDATIE

SCHEMA I: OVERZICHT ONCOLOGISCHE REVALIDATIE SCHEMA I: OVERZICHT ONCOLOGISCHE REVALIDATIE SIGNALERING EN VERWIJZING INTAKE EN EVALUATIE ONCOLOGISCHE REVALIDATIE Gesprek plus lastmeter: Emotionele problemen Vermoeidheid Lichamelijke / functionele

Nadere informatie

Schouderdecompressie en/of behandeling cuff ruptuur

Schouderdecompressie en/of behandeling cuff ruptuur Schouderdecompressie en/of behandeling cuff ruptuur Uw behandelend arts heeft u geadviseerd uw schouderklachten operatief te behandelen. U hebt klachten in uw schouder en bovenarm die ontstaan door het

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING. Nederlandse samenvatting

NEDERLANDSE SAMENVATTING. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 121 Dit proefschrift beschrijft een onderzoek naar nieuwe biomarkers voor het beter classificeren van rectumtumoren. Hoofdstuk 1 betreft een algemene inleiding. Rectum- of endeldarmkanker

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het is een uitdaging om ouderen te identificeren die baat kunnen hebben bij een interventie gericht op de preventie van beperkingen in het dagelijks leven op het moment dat dergelijke

Nadere informatie

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte.

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte. SAMENVATTING Schouder pijn na een beroerte. Schouderpijn na een beroerte is een veelvoorkomend bijverschijnsel bij patiënten met een hemiplegie (halfzijdige verlamming) en het voorkomen ervan wordt geschat

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren Dutch ColoRectal Audit (DCRA) 2018

Factsheet Indicatoren Dutch ColoRectal Audit (DCRA) 2018 Factsheet en Dutch ColoRectal Audit (DCRA) 2018 Registratie gestart: 2009 Datum Versie Mutatie Eigenaar 23-07-2015 2015.1 Aanpassingen conform indicatorendagen Juni 2015 DICA 08-10-2015 2016.1 Verwijderen

Nadere informatie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie 00 Adviezen na een open-hart-operatie Afdeling Fysiotherapie U bent herstellende van een operatie aan uw hart. De fysiotherapeut heeft u na de operatie begeleid bij het weer oppakken van activiteiten en

Nadere informatie

Fysiotherapie na een okselkliertoilet

Fysiotherapie na een okselkliertoilet Fysiotherapie na een okselkliertoilet Inleiding U heeft een okselkliertoilet ondergaan en/of uw okselklieren zijn of worden bestraald. Voor velen is dit het begin van een emotionele en onzekere tijd. Vaak

Nadere informatie

Samenvatting. Summary in Dutch

Samenvatting. Summary in Dutch Samenvatting Summary in Dutch 144 Samenvatting Sinds ongeveer 30 jaar is het mogelijk om al vroeg in de zwangerschap een afwijking bij het ongeboren kind op te sporen. Dit gebeurde aanvankelijk door middel

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen

Nadere informatie

Reconstructie na lumpectomie bij borstkanker

Reconstructie na lumpectomie bij borstkanker Reconstructie na lumpectomie bij borstkanker U bent door de chirurg verwezen naar de plastisch chirurg om te praten over een reconstructie van de borst. Bij u is borstkanker geconstateerd, de chirurg zal

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 12 Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding en beschrijft de achtergronden en het doel van dit proefschrift. Met het stijgen van de leeftijd nemen de incidentie en prevalentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting List of publications Curriculum Vitae Dankwoord. Chapter 7

Nederlandse samenvatting List of publications Curriculum Vitae Dankwoord. Chapter 7 Nederlandse samenvatting List of publications Curriculum Vitae Dankwoord Cognitieve dysfunctie bij glioompatiënten Onderliggende mechanismen en consequenties Jaarlijks wordt bij 800 mensen in Nederland

Nadere informatie

Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ)

Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ) Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton en K. Halldén, 1996 Instructie DOEL(GROEP): Prognostische en inventariserende vragenlijst De Acute Low Back Pain Screening Questionnaire

Nadere informatie

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en

het laagste niveau van psychologisch functioneren direct voordat de eerste bestraling begint. Zowel angstgevoelens als depressieve symptomen en Samenvatting In de laatste 20 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de psychosociale gevolgen van kanker. Een goede zaak want aandacht voor kanker, een ziekte waar iedereen in zijn of haar leven wel eens

Nadere informatie

Voorbereiding op de operatie Wij vragen u om uw oksel niet meer te ontharen vanaf het moment van bericht van opname tot aan de operatie.

Voorbereiding op de operatie Wij vragen u om uw oksel niet meer te ontharen vanaf het moment van bericht van opname tot aan de operatie. BORSTAMPUTATIE Inleiding Uw chirurg heeft met u gesproken over een borstamputatie. Bij een dergelijke operatie verwijdert de chirurg de gehele borst met tepel. In deze folder vindt u meer informatie over

Nadere informatie

Schouderprothese. De schouder

Schouderprothese. De schouder Schouderprothese De schouder De schouder is een van de meest beweeglijke gewrichten in ons lichaam. Het schoudergewricht verbindt de bovenarm met de romp. Het is een kogelgewricht waarbij de bol (humeruskop)

Nadere informatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie

Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Individuele creatieve therapie als onderdeel van de oncologische revalidatie Eveline Bleiker Minisymposium Oncologische Creatieve therapie in ontwikkeling 26 mei 2015 Achtergrond Even voorstellen Creatieve

Nadere informatie

Halsklierdissectie Radboud universitair medisch centrum

Halsklierdissectie Radboud universitair medisch centrum Halsklierdissectie Uw behandeld arts heeft met u besproken dat er lymfeklieren uit uw hals worden weggehaald. Dit gebeurt als er uitzaaiingen in de hals zijn aangetoond of wanneer er een kans is van 20%

Nadere informatie

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam Responsiviteit van meetinstrumenten Prof. dr. ir. Riekie de Vet EMGO Instituut, Amsterdam Meet-eigenschappen Klinimetrische eigenschappen Reproduceerbaarheid Validiteit Responsiviteit Interpretatie Definitie

Nadere informatie

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht Orthopedie Schouderexploratie Ingreep aan de schouder Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat een schouderoperatie (schouderexploratie) wordt verricht. Tijdens deze ingreep wordt uw schouder

Nadere informatie

CHRONISCHE PIJN FRANCISCUS GASTHUIS

CHRONISCHE PIJN FRANCISCUS GASTHUIS CHRONISCHE PIJN FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Deze folder is bedoeld voor patiënten die onder behandeling zijn (geweest) en bekend zijn met chronische pijn. Pijn is een natuurlijk beschermingsmechanisme.

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING In de gezondheidszorg is decubitus nog steeds een veel voorkomend zorgprobleem. Decubitus betekent voor de patiënt pijn en overlast en kan

Nadere informatie

Arm en schouderoefeningen bij verwijderen van okselklieren

Arm en schouderoefeningen bij verwijderen van okselklieren Arm en schouderoefeningen bij verwijderen van okselklieren Als uit het onderzoek van de schildwachtklier is gebleken dat deze uitzaaiingen heeft, dan is verwijdering van (een deel) van de okselklieren

Nadere informatie

Fysiotherapeutische basisoefeningen

Fysiotherapeutische basisoefeningen Fysiotherapeutische basisoefeningen na een borstoperatie Na uw borstoperatie kunt u uw arm aan de geopereerde zijde wat minder goed bewegen. Dit kan vooral optreden als de lymfklieren uit uw oksel zijn

Nadere informatie