Master Thesis MCPM. Het outsourcen van de bevolkingszorg. Koud goed geregeld, zodat je warm kunt draaien. Master of Crisis and Public Order Management

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Master Thesis MCPM. Het outsourcen van de bevolkingszorg. Koud goed geregeld, zodat je warm kunt draaien. Master of Crisis and Public Order Management"

Transcriptie

1 Master Thesis MCPM Het outsourcen van de bevolkingszorg Koud goed geregeld, zodat je warm kunt draaien. Studie: Master of Crisis and Public Order Management Leergang: MCPM3 Student: Peter L. Mulder Datum: Januari 2014

2 Master Thesis MCPM Peter Mulder 2

3 Colofon Studentgegevens Student : Peter L. Mulder Informatie of reageren: Opleidingsgegevens Opleiding : Master of Crisis en Public Order Management Studiejaar : Begeleider : Prof. dr. J.M.L.M. (Sjo) Soeters Opdrachtgever : J.A.M.(Hans) Broeks Instituut gegevens Instituut : Instituut voor Fysieke Veiligheid / Politieacademie Adres : Kemperbergerweg RW Arnhem Versiegegevens Versie: Datum: Beschrijving: 1.0 januari 2014 definitieve versie 1.1 maart 2014 publicatie Master Thesis MCPM Peter Mulder 3

4 Master Thesis MCPM Peter Mulder 4

5 Inhoudsopgave VOORWOORD... 9 SAMENVATTING PROBLEEMSTELLING EN ONDERZOEKSVRAAG AANLEIDING PROBLEEMANALYSE Bevolkingszorg Outsourcen Bevolkingszorg op orde Nodig of overbodig Organisatie van de bevolkingszorg in de praktijk DOELSTELLING ONDERZOEK ONDERZOEKSVRAAG AFBAKENING METHODE VAN ONDERZOEK OPBOUW VAN DE SCRIPTIE INZICHT IN IMPLICATIES ROND OUTSOURCEN INLEIDING WAAROM OUTSOURCEN? OVERHEID EN MAATSCHAPPIJ Het openbaar bestuur Verschil publieke organisatie private organisatie Responsief Bestuur Behoorlijk bestuur Van zorgen voor naar zorgen dat BESTUURLIJKE IMPLICATIES New Public Management Intern- en extern verzelfstandigen New Public Governance Het managen in netwerken BEDRIJFSMATIGE IMPLICATIES Interne governance structuur Communicatie Inventarisatie van doeleinden organisatie Diensten en niveaus Kosten Master Thesis MCPM Peter Mulder 5

6 2.5.6 Strategische beslissingen Demand management JURIDISCHE IMPLICATIES De wettelijke ruimte Gezag Strategische keuzes Aanbesteding Kwaliteit van de dienstverlening Afhankelijkheid Eisen aan de overeenkomst Privacywetgeving OPERATIONALISERING VAN DE THEORIE AFWEGINGSKADER TOELICHTING AFWEGINGSKADER OUTSOURCEN BEVOLKINGSZORGTAAK ONDERZOEKSRESULTATEN INLEIDING INTERVIEWS AFWEGINGSKADER ORGANISATIE BEVOLKINGSZORGTAKEN UITBESTEED PUBLIEK BELANG WETTELIJKE BEPERKINGEN BELEIDSVRIJE RUIMTE ORGANISATIESPECIFIEK TE ONTKOPPELEN KOSTEN KWALITEIT KWETSBAAR SAMENHANG IN DE 3K S RISICO S MEERDERE AANBIEDERS OPDRACHTGEVERSCHAP STELLING STELLING STELLING RESULTATEN CASESTUDY INLEIDING Master Thesis MCPM Peter Mulder 6

7 5.2 ONDERZOEK ELEMENTEN CASESTUDY ONDERZOEK AFWEGINGSKADER BEANTWOORDING, CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN INLEIDING VRAAG 1: WAT ZIJN DE BESTUURLIJKE IMPLICATIES VAN OUTSOURCEN? VRAAG 2: WAT ZIJN DE JURIDISCHE IMPLICATIES VAN OUTSOURCEN? VRAAG 3: WAT ZIJN DE BEDRIJFSMATIGE IMPLICATIES VAN OUTSOURCEN? VRAAG 4: IN WELKE MATE WORDT DE BEVOLKINGSZORG OP DIT MOMENT IN DE VEILIGHEIDSREGIO S GEOUTSOURCET? VRAAG 5: WAT ZIJN DE VOOR- EN NADELEN EN DE RISICO S IN DE PRAKTIJK? VRAAG 6: OP WELKE WIJZE KAN JE DE PROCESSEN BEVOLKINGSZORG OUTSOURCEN? HOOFDVRAAG: IS HET MOGELIJK OM PROCESSEN VAN BEVOLKINGSZORG IN DE CRISISBEHEERSING GEHEEL OF GEDEELTELIJK TE OUTSOURCEN NAAR PRIVATE MARKTPARTIJEN? CONCLUSIE AANBEVELINGEN BESCHOUWING EN DISCUSSIE LITERATUURLIJST BIJLAGE I LIJST GEÏNTERVIEWDE PERSONEN BIJLAGE II INTERVIEWPROTOCOL MET TOPICLIJST Master Thesis MCPM Peter Mulder 7

8 Master Thesis MCPM Peter Mulder 8

9 Voorwoord Met het schrijven van deze thesis ben ik bij de afronding gekomen van twee jaar opleiding Master of Crisis and Public Order Management. Dan is het ook een moment voor een korte terugblik en om een aantal mensen te bedanken. Twee jaar geleden, waarin ik net herstelde van een burn-out, kreeg ik de gelegenheid om deze studie te volgen. Ik was dankbaar, maar had ook mijn reserves. Ik wilde niet weer terugvallen in de burn-out. Ik kan nu zeggen dat het gelukkig niet is gebeurt. De opleiding heeft mij veel nieuwe inzichten gebracht, over mij zelf, mijn omgeving en uiteraard over crisisbeheersing. Het afgelopen half jaar heb ik dan uiteindelijk zelfstandig een onderzoek mogen uitvoeren. Ik ben in augustus begonnen maar vanaf november ben ik, naast het gewone werk, tot eind januari hier continue mee bezig geweest. Ik besef dat deze inspanning alleen maar mogelijk was door de mensen om me heen. Ik bedank mijn collega's van bureau Conflict- en Crisisbeheersing, die werk van mij over hebben genomen en mij alle ruimte gaven om het land te doorkruizen voor de interviews. Ik heb totaal ruim twee duizend kilometer gereden. Mijn begeleider, Sjo Soeters, ben ik zeer erkentelijk voor zijn geduld om bij de eerste ontmoeting uit te leggen hoe je een onderzoek uitvoert, bij de tweede ontmoeting mij aan te sporen om haast te maken en bij de laatste ontmoeting complimenten te geven. Voor hun steun bedank ik mijn mooie kinderen, met wie ik samen vele uren aan tafel zat, ieder aan zijn eigen studie. Waarbij zij mij af en toe van tips en koffie voorzagen. Mijn jongste dochter Tanja, dank ik voor het feit dat ik mij voor het schrijven van de thesis op haar kamer kon afzonderen, totdat zij naar bed ging. Verder bedank ik mijn respondenten die mij met hun inzichten en voorbeelden steeds weer wisten te stimuleren. Tenslotte gaat mijn dank uit naar mijn lieve vrouw Monique, zonder haar steun was het nooit zo mooi geworden. Bedankt daarvoor! Ik hoop nu weer met je te kunnen genieten van onze Veluwse wandelingen en toertochtjes op de motor. Zo hoop ik ook mijn pols weer rust te kunnen geven van de RSI klachten door het vele typ-werk. Kortom mede door studie, mijn omgeving en dit onderzoek heb ik weer leren genieten. Dat ga ik ook zeker doen! Master Thesis MCPM Peter Mulder 9

10 Master Thesis MCPM Peter Mulder 10

11 Samenvatting Door de Wet veiligheidsregio's is het college van burgemeester en wethouders belast met de organisatie van een vijftal bevolkingszorgtaken in het kader van rampenbestrijding en de crisisbeheersing. Gemeenten en veiligheidsregio's mogen zelf bepalen hoe zij de bevolkingszorg willen organiseren en welke taken zij outsourcen. Het rapport Bevolkingszorg op orde geeft enkele uitgangspunten hoe er in hun visie het beste uitvoering gegeven kan worden aan de bevolkingszorgtaken. Voor de uitvoering van een bevolkingszorgtaak in de crisisbeheersing dient zo veel mogelijk aangesloten te worden bij de dagelijkse werkzaamheden van de gemeentelijke functionarissen. Kan dit niet of is een andere partij beter geëquipeerd voor een taak, dan heeft het de voorkeur die taak door deze partij te laten uitvoeren. De traditionele verzorgingsstaat heeft vanaf de eeuwwisseling plaatsgemaakt voor zelfredzaamheid en activering. De overheid is niet meer een vangnet maar meer een springplank geworden. Door de New Public Governance kijken bestuurders breder naar de netwerken, ketens en allianties waarin wordt samengewerkt met andere partijen. De kwaliteit van de dienstverlening wordt niet gerealiseerd door de inspanning van de overheid afzonderlijk en alleen op hun eigen terrein, maar juist door hun onderling samenspel en door samenwerking met burgers en bedrijven. Burgers en bedrijven zijn niet slechts klanten maar ook participanten. Zij kunnen en willen zelf ook verantwoordelijkheid nemen in het wegnemen van de dreiging of beperken van de schadelijke gevolgen van een ramp of crisis. Wil een bestuurder effectief zijn, dan zal hij of zij de formele structuur moeten kunnen loslaten en zich richten naar de vier kenmerken van een netwerk: pluriformiteit, geslotenheid, interdependentie en dynamiek. Organisatorisch hangt de mate van het succesvol outsourcen van een bevolkingszorgtaak af van een goede interne voorbereiding. Een goede interne governance structuur is nodig voor de interne acceptatie en het goed laten verlopen van het proces. Demand management is nodig om er voor te zorgen dat de dienstverlening blijft aansluiten op de veranderende behoefte (het managen van de verwachtingen van de gebruikers) en er voor te zorgen dat de dienstverlener zijn focus op de organisatie houdt. De Wet veiligheidsregio's geeft het juridisch kader voor de bevoegdheden bij rampen en crisis. Lokaal heeft hierin de burgemeester een aantal bevoegdheden en taken. Hij heeft het opperbevel en kan op grond van de Gemeentewet bevelen geven aan de bevolking. De gemeenteraad controleert het college van burgemeesters en wethouders. De raad kan het vertrouwen in de burgemeester opzeggen, maar hem of haar niet ontslaan. Is de ramp of crisis bovenlokaal, dan krijgt de voorzitter van de veiligheidsregio de bevoegdheden die Master Thesis MCPM Peter Mulder 11

12 lokaal de burgemeester toekomen. De commissaris van de Koning ziet toe op de samenwerking in het regionaal beleidsteam en kan daartoe aanwijzingen geven. Het outsourcen van een bevolkingszorgtaak boven een bedrag van euro dient Europees te worden aanbesteed. Is een taak geoutsourcet, dan verlangt de wet van de dienstverlener om de zorg van een goed opdrachtnemer in acht te nemen. In Nederland is het verwerken van persoonsgegevens onderworpen aan de Wet bescherming persoonsgegevens. In outsourcingsrelaties is het veelal zo dat de dienstverlener enkel als bewerker wordt aangemerkt en de opdrachtgever als de verantwoordelijke. Is de opdrachtgever gerechtigd persoonsgegevens te verwerken, dan is daarmee de dienstverlener ook gerechtigd. Om voorgaande theorie te operationaliseren is er gebruik gemaakt van het 'afwegingskader outsourcen bevolkingszorgtaak'. Dit is een instrument om af te wegen of het mogelijk is om een bevolkingszorgtaak te outsourcen aan een privaatrechtelijke partij. Het kan gezien worden als een zeef van negen afwegingen. Wordt de afweging met ja beantwoord, dan gaat men door naar de volgende afweging en blijft outsourcen van een bevolkingszorgtaak tot de mogelijkheden behoren. Deze afwegingen zijn in een interview voorgelegd aan de coördinerende gemeentesecretarissen van veertien veiligheidsregio's (of hun vervanger). Evenzo zijn de afwegingen voorgelegd aan twee respondenten voor een casestudy waarbij het afwegingskader werd toegepast op de casus van het outsourcen van de Frontoffice in het project SIS. Uit onderzoek is gebleken dat uitvoerende taken van bevolkingszorg worden geoutsourcet aan private marktpartijen. Dit gebeurt zowel lokaal door gemeenten, als regionaal door de veiligheidsregio s, als landelijk door het IFV. Echter, bij de gemeenten is de behoefte er niet om daadwerkelijk bevolkingszorgtaken te outsourcen of neemt deze af. Vanwege het onvoorspelbare en incidentele karakter geeft men de voorkeur om te improviseren op het moment dat dit ook echt nodig is. Het afwegingskader is daarop aangepast, zodat er ruimte wordt gecreëerd voor participatie van private marktpartijen. Zijn er, ter voorbereiding van een adequate en realistische zorg, taken die de gemeente niet zelf of in samenwerking kan doen, dan wil men gaan outsourcen. Om hiervoor een afweging te maken, kan men gebruik maken van het 'afwegingskader outsourcen bevolkingszorgtaak'. Master Thesis MCPM Peter Mulder 12

13 1 Probleemstelling en onderzoeksvraag 1.1 Aanleiding De inspiratie voor dit onderzoek is ontstaan bij mijn presentatie over de bevolkingszorg in de lessen Crisisbeheersing. Daar kwam ik tot de constatering dat veel gemeenten, vooral de kleine, vanwege hun geringe omvang niet in staat zijn zelfstandig hun bevolkingszorg op orde te hebben. Ik nam waar dat meerdere veiligheidsregio's dit onderkennen en de gemeenten met elkaar de samenwerking zoeken. De wijze waarop de bevolkingszorgtaken vandaag de dag zijn vormgegeven, vindt zijn oorsprong in de jaren 80 van de vorige eeuw. Uitvoeringstaken in het kader van de bevolkingszorg werden belegd bij gemeentelijke diensten, omdat deze taken het best zouden aansluiten bij hun dagelijkse taken. Dit concept is in de afgelopen 20 jaar geïmplementeerd en steeds verder geprofessionaliseerd. Het concept is echter ruim 20 jaar ongewijzigd gebleven. Zeker nu er bezuinigd moet worden, is er veel aandacht voor de vraag of de organisatie van bevolkingszorg niet efficiënter kan worden vormgegeven. Dit onderzoek geeft mogelijk een denkrichting om bevolkingszorg in de toekomst vorm te geven. Op de themabijeenkomst over bevolkingszorg op orde op 4 juli 2013 in Arnhem 1 deed Burgemeester Piet Bruinooge 2 de volgende uitspraak: Bevolkingszorg is binnen de rampenbestrijding lange tijd stiefmoederlijk behandeld. De wettelijk toebedeelde taak was bij veel gemeenten jarenlang ongeorganiseerd. Maar we hebben leergeld betaald, vandaar de poging, en meer dan dat, om met elkaar de gemeentelijke kolom te professionaliseren. Om tot afspraken te komen heeft de commissie Bevolkingszorg op orde, die naar Bruinooge werd vernoemd, prestatie-eisen geformuleerd. Deze eisen zeggen welke prestatie er met welk resultaat moet worden geleverd om van adequate bevolkingszorg te kunnen spreken. Gemeenten en veiligheidsregio s mogen zelf bepalen hoe zij de bevolkingszorg willen organiseren en welke taken zij uitbesteden. Zolang ze op termijn maar aan de minimale prestatie-eisen voldoen. Maar welke taken kunnen zij dan uitbesteden en hoe gaan 408 gemeenten dit organiseren? Vragen waar de commissie niet verder op in gaat. 1 Infopunt Veiligheid. (2013, juli). Verslag Themabijeenkomst bevolkingszorg op orde: gemeenten en regio s aan zet. Opgevraagd op 10 januari 2014, van 2 portefeuillehouder Gemeenten van het Veiligheidsberaad en voorzitter van de commissie Bevolkingszorg op orde die een visie op bevolkingszorg uitbracht. Master Thesis MCPM Peter Mulder 13

14 1.2 Probleemanalyse Bevolkingszorg De huidige praktijk van de bevolkingszorg vindt zijn wettelijke basis in de Wet veiligheidsregio s. Belangrijke artikelen van deze wet zijn: Artikel 2 Wet veiligheidsregio's: Het college van burgemeester en wethouders is belast met de organisatie van: de brandweerzorg de rampenbestrijding en de crisisbeheersing de geneeskundige hulpverlening Artikel 10, lid d Wet veiligheidsregio s: hierin is de organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing overgedragen aan de veiligheidsregio als verlengd lokaal bestuur. In de Wet veiligheidsregio s worden de begrippen rampenbestrijding en crisisbeheersing onderscheiden. Rampenbestrijding: Het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het gemeentebestuur of het bestuur van een veiligheidsregio treft met het oog op een ramp, het voorkomen van een ramp en het betrekken van de gevolgen van een ramp. Crisisbeheersing: Het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het gemeentebestuur of het bestuur van de veiligheidsregio in een crisis treft ter handhaving van de openbare orde, indien van toepassing in samenhang met de maatregelen en voorzieningen die op basis van een bij of krachtens enige andere wet toegekende bevoegdheid ter zake van een crisis worden getroffen. In artikel van het Besluit veiligheidsregio's staat een aantal concrete bevolkingszorgtaken. Daarin worden vijf bevolkingszorgtaken benoemd: het geven van voorlichting aan de bevolking het voorzien in opvang en verzorging van de bevolking het verzorgen van nazorg voor de bevolking het registreren van slachtoffers het registreren van schadegevallen Er zijn geen wettelijke eisen gesteld aan de aard en omvang van de organisatie van de bevolkingszorgtaken. Het is aan de gemeenten en veiligheidsregio's zelf om daar invulling aan te geven. Er zijn de afgelopen jaren wel verschillende informele richtlijnen opgesteld die de Master Thesis MCPM Peter Mulder 14

15 bevolkingszorg vorm hebben gegeven. De rapportage van het Veiligheidsberaad 1 geeft aan dat uit incidentevaluaties van de afgelopen jaren blijkt dat niet altijd de beoogde bevolkingszorg wordt geleverd; het blijft een lastige opgave om aan (de organisatie van) de bevolkingszorg een operationele invulling te geven. Een van de belangrijkste richtlijnen als het gaat om het vormgeven van bevolkingszorg, is het 'Handboek Voorbereiding Rampenbestrijding 2. Het handboek is voor het eerst in 1991 uitgegeven door het toenmalige ministerie van Binnenlandse Zaken, de laatste update verscheen in In het handboek wordt de taakopvatting over en de organisatie van de gemeentelijke processen beschreven. In de afgelopen 20 jaar is het concept door de gemeenten geïmplementeerd en verder geprofessionaliseerd. In het kader van de verdergaande professionalisering is in 2007 de Task Force Gemeentelijke processen 3 gestart. Een ander initiatief tot het professionaliseren van de gemeente als hupverleningskolom is bijvoorbeeld het Referentiekader regionaal crisisplan 4 en de projecten GROOT en GROOTER 5. In het Handboek Voorbereiding Rampenbestrijding is de organisatie van de bevolkingszorg benoemd en omvat de volgende processen: voorlichten en informeren opvangen en verzorgen uitvaartverzorging registratie van slachtoffers (CRIB) voorzien in primaire levensbehoeften registratie van schade en afhandeling (CRAS) milieuzorg nazorg Deze processen zijn in dit onderzoek aangeduid als bevolkingszorgtaken. Het hiervoor genoemde handboek en de initiatieven gaan er in het concept van uit dat de zorg voor de samenleving vooral door de overheid geleverd dient te worden. Echter, door de veranderde samenleving zijn in de loop van de tijd ook de taken van de overheid veranderd. Denk aan uitvaartzorg voor slachtoffers van rampen naar het faciliteren van collectieve rouwverwerking door ondersteuning van herdenkingsdiensten. Of het als boegbeeld personificeren van het meeleven dat de maatschappij voelt met de betrokkenen. 1 Bevolkingszorg op orde, 2012, p.10 2 Geveke, Huizing, Stijger, Sybrandi & Temme, Taskforce Gemeentelijke Processen (2008) 4 Projectteam Regionaal Crisisplan (2009) 5 Projectgroep Groot (2011) Master Thesis MCPM Peter Mulder 15

16 1.2.2 Outsourcen Outsourcen, in gewoon Nederlands uitbesteden, is het uitbesteden van de realisatie van opdrachten die niet met de essentiële activiteiten van het bedrijf verbonden zijn, aan een externe uitvoerder Bevolkingszorg op orde Bevolkingszorg op orde is een rapport van de gelijknamige commissie die in opdracht van het Veiligheidsberaad een visie heeft ontwikkeld op bevolkingszorg. Dit heeft zij vertaald naar prestatie-eisen voor de processen aangaande bevolkingszorg. Visie Het rapport geeft weer dat de door de overheid te leveren bevolkingszorg bestaat uit: het anticiperen, stimuleren en faciliteren van de zelfredzamen en het leveren van voorbereide en geïmproviseerde zorg aan verminderd zelfredzamen. De prestatie-eisen geven vooral inzicht in WAT er aan bevolkingszorg redelijkerwijs geleverd moet worden. Uitgangspunten De eindverantwoordelijkheid voor de organisatie van de crisisbeheersing is bij wet toebedeeld aan de gemeenten. Volgens het rapport (p. 31) is daarmee de organisatie van de bevolkingszorg een formele verantwoordelijkheid van de gemeentelijke autoriteiten. Dit neemt niet weg dat net zoals voor andere crisisbeheersingsprocessen, de operationele werkzaamheden aan anderen kunnen en veelal zullen worden overgelaten. (Zoals de brandweer, politie, geneeskundige hulpverleningsdiensten, waterschappen, et cetera.) Dit creëert bestuurlijke ruimte om na te denken over wie op basis van expertise, bevoegdheden en vaardigheden over de good practices beschikt om de operationele verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de bevolkingszorgprocessen te dragen. Het rapport geeft enkele uitgangspunten HOE uitvoering kan worden gegeven aan de bevolkingszorgtaken in termen van mensen en middelen: De gemeenten zijn eindverantwoordelijk voor de crisisbeheersing maar dit betekent niet automatisch dat zij ook uitvoering dienen te geven aan de crisisbeheersingstaken. Daar waar andere partijen(derden) beter geëquipeerd zijn voor een taak heeft het de voorkeur om de taak bij deze partij te leggen. Voor de taakuitvoering in de crisisbeheersing dient zo veel mogelijk aangesloten te worden bij de dagelijkse werkzaamheden van gemeentelijke functionarissen. Indien dat niet kan, verdient het de voorkeur om deze taak te laten uitvoeren door instanties die deze werkzaamheden wel in hun reguliere takenpakket hebben. Deze visie en uitgangspunten waren voor mij de vertrekpunten van mijn onderzoek. 1 Encyclo, online encyclopedie, Master Thesis MCPM Peter Mulder 16

17 1.2.4 Nodig of overbodig Nodig of overbodig? 1 is een rapport van de Veiligheidsregio's Gooi en Vechtstreek, Utrecht en Flevoland. Het is bedoeld als een fundamentele bezinning op de bevolkingszorg in deze regio's: leveren wij de juiste hulp die wordt gevraagd, doen wij dit in de juiste proporties en doen we dit op een efficiënte, slagvaardige manier? In de praktijk is gebleken dat de huidige situatie sterk voor verbetering vatbaar is. Vooral het laatste heeft mij gestimuleerde in dit onderzoek Organisatie van de bevolkingszorg in de praktijk Het Handboek Voorbereiding Rampenbestrijding beschrijft dat de Nederlandse gemeenten (en de veiligheidsregio s als verlengd lokaal bestuur) zich voorbereiden op de acht gemeentelijke processen uit het Handboek. Zo wordt het proces slachtofferregistratie uitgevoerd door de afdeling burgerzaken van de gemeente. Onderzoek 2 heeft echter aangetoond dat taken die in het kader van dit proces moeten worden uitgevoerd feitelijk niet in lijn liggen met de dagelijkse taakuitvoering van deze afdeling. Het in crisissituaties onder tijdsdruk verzamelen, combineren en verifiëren van onzekere gegevens is niet de expertise van de afdeling burgerzaken. Gemeenten in Nederland beschikken daarmee feitelijk niet over de juiste expertise om het proces slachtofferregistratie conform het handboek voor te bereiden en uit te voeren. Het rapport Nodig of overbodig (p. 25) stelt dat dit in de praktijk ook geldt voor andere processen: gemeentelijke medewerkers ervaren dat zij tijdens opleiding/oefening worden voorbereid op een taak die niet aansluit bij hun dagelijkse taakuitvoering en ervaren deze voorbereiding dan ook als beperkt zinvol. Uit diezelfde praktijk blijkt ook dat deze medewerkers feitelijk niet echt zijn voorbereid. Ook is zichtbaar dat de gemeentelijke processen eenzijdig, dat wil zeggen binnen één afdeling, worden voorbereid. Een proces is echter een reeks van samenhangende activiteiten waar doorgaans meerdere, ook niet-gemeentelijke actoren bij betrokken zijn. Het rapport concludeert dat in de regio s Utrecht, Gooi en Vechtstreek en Flevoland niet alle aangewezen, opgeleide en geoefende medewerkers in de crisisbeheersingsorganisatie op de hoogte zijn van hun taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Dit geldt zowel tijdens de oefening als in daadwerkelijke crisissituaties. Daarmee is volgens het handboek de bevolkingszorg niet op orde. 1.3 Doelstelling onderzoek In de probleemanalyse is aangegeven dat door de veranderde samenleving in de loop van de tijd ook de taken van de overheid zijn veranderd. Daarnaast liggen bevolkingszorgtaken niet in lijn met de dagelijkse taakuitvoering van de gemeente functionarissen. Zij zijn daardoor niet goed voorbereid op de uitvoering van deze taken. Tevens is aangegeven dat gemeenten 1 Projectgroep Fundamentele bezinning bevolkingszorg, Helsloot, Scholtens & Warners, 2011 Master Thesis MCPM Peter Mulder 17

18 en veiligheidsregio s zelf mogen bepalen hoe zij de bevolkingszorg willen organiseren en welke taken zij uitbesteden. Deze analyse heeft geleid tot de volgende doelstelling van dit onderzoek: Het krijgen van inzicht of het outsourcen van processen bevolkingszorg aan marktpartijen buiten de overheid toepasbaar is en een mogelijkheid biedt om de bevolkingszorg verder te professionaliseren. 1.4 Onderzoeksvraag De hoofdvraag van het onderzoek was: Is het mogelijk om processen van bevolkingszorg in de crisisbeheersing geheel of gedeeltelijk te outsourcen naar private marktpartijen? Deelvragen daarbij waren: 1. Wat zijn de bestuurlijke implicaties van outsourcen? 2. Wat zijn de juridische implicaties van outsourcen? 3. Wat zijn de bedrijfsmatige implicaties van outsourcen? 4. In welke mate wordt de bevolkingszorg op dit moment in de Veiligheidsregio s geoutsourcet? 5. Wat zijn de voor- en nadelen en de risico s in de praktijk? 6. Op welke wijze kan men de processen bevolkingszorg outsourcen? 1.5 Afbakening Dit onderzoek heeft zich beperkt tot Nederland. Uit onderzoek naar crisisbeheersing in Europa is gebleken dat de veiligheidsregio een typisch Nederlands fenomeen is. Een dergelijk bestuurlijk gremium dat als een vorm van functioneel bestuur de verantwoordelijkheid draagt over de kwaliteit van de voorbereiding en respons op rampen en crises is uniek 1. Het onderzoek heeft zich gericht op de organisatie van uitvoering van de bevolkingszorgtaken in de warme fase, niet op bijvoorbeeld het opleiden en oefenen. 1.6 Methode van onderzoek De methodieken en technieken beschreven door de auteurs Baarda, De Goede & Teunisse (2009) hebben de basis voor dit onderzoek gevormd. Voor de opzet is als basis gekozen voor een kwalitatief empirisch onderzoek. Bij een kwalitatief onderzoek gaat het om kwaliteiten, perspectieven, ervaringen, beleving en betekenisverlening. Essentieel zijn de validiteit en betrouwbaarheid van de onderzochte data. Empirisch geeft aan dat er voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag data verzameld wordt van wat zich in de alledaagse werkelijkheid voordoet. 1 Wijkhuis & Van Duin, 2012 Master Thesis MCPM Peter Mulder 18

19 Opzet van het onderzoek was: Middels literatuurstudie inzicht te krijgen in de juridische, bestuurlijke en organisatorische implicaties van het outsourcen van de bevolkingszorg. Door interviews met de coördinerend gemeentesecretarissen een beeld te krijgen van de situatie op dit moment. Middels een enkelvoudige casestudy van het project SIS, door interviews van betrokkenen, een model te toetsen op zijn bruikbaarheid. Dit alles heeft inzicht gegeven in de mogelijkheden van het outsourcen van de bevolkingszorg. Ten slotte zijn voorgaande elementen vertaald naar conclusies en aanbevelingen voor de praktijk. 1.7 Opbouw van de scriptie In hoofdstuk 1 zijn de probleemanalyse, de doelstelling, de onderzoeksvragen en de methode van onderzoek aan de orde gekomen. Hoofdstuk 2 bevat het theoretisch kader van de thesis. Vanuit een historisch perspectief wordt eerst de ontwikkeling van het bestuur van de gemeenten beschreven. Daarna achtereenvolgens de bestuurlijke-, bedrijfsmatige- en de juridische implicaties. In hoofdstuk 3 wordt de theorie geoperationaliseerd naar een afwegingskader outsourcen bevolkingszorgtaak waarvan een stappenmodel is gemaakt. Onderzoeksresultaten van de interviews en de casestudy worden respectievelijk beschreven in hoofdstuk 4 en 5. In hoofdstuk 6 worden de onderzoeksvragen beantwoord, conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. De thesis wordt afgesloten met een korte beschouwing en discussie. Master Thesis MCPM Peter Mulder 19

20 2 Inzicht in implicaties rond outsourcen 2.1 Inleiding Aangenomen wordt dat de bevolkingszorg nog niet op orde is. Gemeentefunctionarissen bereiden zich zo goed als mogelijk voor om de zorg te leveren die van hen verwacht mag worden tijdens een crisis. Er is de afgelopen jaren ook veel gebeurd op dit gebied, maar dit heeft nog niet geleid tot een bevolkingszorg van voldoende niveau. Een belangrijke reden daarvoor is dat gemeenten nog te veel naar zichzelf hebben gekeken. Ze hebben daarbij gekeken naar de mogelijkheden die ze zelf in huis hebben of vinden dat ze zelf in huis moeten hebben. Steeds vaker proberen bedrijven en overheidsorganisaties zich te concentreren op hun kernactiviteiten. Zij kunnen er dan voor kiezen om bepaalde taken in meer of mindere mate in handen van een professionele dienstverlener te leggen. In dit geval spreekt men van outtasking. Als men daarbij ook het personeel overdraagt betreft het outsourcing 1. Echter, bij outtasking spelen bijna alle issues die ook bij outsourcing spelen. Veel outsourcingscontracten zijn beperkt van opzet, maar kunnen ook complex zijn als het belang veel geld vertegenwoordigt. Outsourcing van publieke taken kan bijdragen aan de kostenbeheersing van de overheid. Gespecialiseerde dienstverleners zijn soms beter dan de overheid in staat publieke taken te ondersteunen. In mijn onderzoek heb ik mij niet gericht op het outsourcen waarbij overdracht van personeel plaatsvindt. Bij het outsourcen van bevolkingszorgtaken is dit niet waarschijnlijk omdat het geen kerntaak van de ambtenaar is. Des al niet te min heb ik bij outtasking de term outsourcing of uitbesteden gebruikt. 2.2 Waarom outsourcen? Er zijn een aantal redenen aan te geven voor outsourcen 2 : Kostenbesparing; De belangrijkste reden voor outsourcen is de gedachte dat men hierdoor kosten kan besparen. Dit kan in de praktijk heel beperkt blijken of juist niet altijd het geval zijn. Voor het aansturen en controleren van de dienstverlener zal de organisatie eigen personele capaciteit moeten inzetten. Schaalvoordelen; De dienstverlener verleent zijn dienst op een grotere schaal en kan daarom tegen lagere kosten zijn dienst verlenen. Standaardisatie; 1 Moerel & Van Reeken, 2009, p. V 2 Moerel & Van Reeken, 2009 Master Thesis MCPM Peter Mulder 20

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

Afdelingscoördinator (m/v) 1,0 fte

Afdelingscoördinator (m/v) 1,0 fte Januari 2014 : 14 01 (INTERN+EXTERN) De Veiligheidsregio Limburg-Noord fungeert als samenwerkende partij van 15 gemeenten voor rampenbestrijding, crisisbeheersing, brandweer en publieke gezondheid. Politie

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s Kennispublicatie Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s 1 Infopunt Veiligheid In 2006 heeft de toenmalige Veiligheidskoepel een landelijk Referentiekader GRIP opgesteld. De op 1 oktober 2010

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 In het Slotdocument van het VGS-congres 2013 Gemeentesecretaris in Veiligheid staat een leidraad voor

Nadere informatie

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten.

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten. BELEIDSPLAN 2011-2015 VEILIGHEIDSREGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT Bijlage 3. Sturing en organisatie De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3)

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Versie 1.0 11 november 2014 Voorwoord Zorginstellingen zijn vanuit

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : Agendanummer : Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : E.J. (Eric) van Tatenhove Voorstel aan de raad Onderwerp : Gefaseerde

Nadere informatie

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein

Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Gefaseerde invulling congruent samenwerkingsverband 3 decentralisaties sociaal domein Inleiding Op 1 januari 2015 krijgen gemeenten de verantwoordelijkheid voor een aantal nieuwe taken in het sociale domein

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing. Netwerkkaart 20 Sociale zekerheid

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing. Netwerkkaart 20 Sociale zekerheid Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Netwerkkaart 20 Sociale zekerheid 20 Sociale zekerheid versie 2015 Crisistypen (dreigende) stagnatie in het verstrekken van uitkeringen Bevoegd gezag uitvoeringsorganisaties

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding CVDR Officiële uitgave van Leek. Nr. CVDR54284_1 1 juni 2016 Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding De raad van de gemeente Leek; gelet op: - artikel 1, tweede lid, artikel 12

Nadere informatie

VRAGENLIJST LERENDE ORGANISATIE (op basis van Nelson & Burns) 1

VRAGENLIJST LERENDE ORGANISATIE (op basis van Nelson & Burns) 1 VRAGENLIJST LERENDE ORGANISATIE (op basis van Nelson & Burns) 1 Onderstaande diagnostische vragenlijst bestaat uit 12 items. De score geeft weer in welke mate uw organisatie reactief, responsief, pro-actief

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders geeft in zijn reactie aan de conclusies van de rekenkamer te herkennen.

Het college van burgemeester en wethouders geeft in zijn reactie aan de conclusies van de rekenkamer te herkennen. tekst raadsvoorstel Inleiding Vanaf januari 2015 (met de invoering van de nieuwe jeugdwet) worden de gemeenten verantwoordelijk voor alle ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen, jongeren en opvoeders.

Nadere informatie

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen Welkom Veiligheidsregio NHN Wet veiligheidsregios Bezuinigingen Regionalisering brandweer Praktijk Veiligheidsregio Noord-Holland

Nadere informatie

RKC s OWO. Onderzoeksplan. Armoedebeleid. April 2015. Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland

RKC s OWO. Onderzoeksplan. Armoedebeleid. April 2015. Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland Onderzoeksplan Armoedebeleid April 2015 Colofon De rekenkamercommissies van Ooststellingwerf en Opsterland bestaan uit drie externe leden. De rekenkamercommissie van Weststellingwerf bestaat uit drie externe

Nadere informatie

De gemeente van de toekomst

De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst De gemeente van de toekomst Focus op strategie Sturen op verbinden Basis op orde De zorg voor het noodzakelijke Het speelveld voor de gemeente verandert. Meer taken, minder

Nadere informatie

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES CONVENANT SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES 2012 Ondergetekenden: 1. Het Slotervaart, gevestigd te Amsterdam, in deze rechtsgeldig

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's

Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's Aan Veiligheidsberaad Van DB Veiligheidsberaad Datum 17 september Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's Context en aanleiding Tijdens het Veiligheidsberaad

Nadere informatie

de verwachting van de klant centraal.*

de verwachting van de klant centraal.* de verwachting van de klant centraal.* The road ahead for public service delivery Groeiende verwachtingen van klanten, bezuinigingen en demografische ontwikkelingen zijn mondiale trends die de omgeving

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden ü Aanleiding MOED ü Algemene informatie brandweer in de veiligheidsregio ü Inhoud MOED ü Samenvatting uitspraken algemeen bestuur 1. Aanleiding MOED De wereld

Nadere informatie

De oranje kolom in de Veiligheidsregio

De oranje kolom in de Veiligheidsregio De oranje kolom in de Veiligheidsregio Visiedocument voor de verankering van de gemeentelijke kolom in de Veiligheidsregio Zeeland - Vastgesteld in Kring van Zeeuwse gemeentesecretarissen d.d. 12 april

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 Beste medewerkers van Bevolkingszorg Kennemerland, Hierbij ontvangen jullie een nieuwe editie van de nieuwsbrief van Bevolkingszorg

Nadere informatie

Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1

Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1 Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1 Samen werken voor déze kinderen De schattingen variëren, maar niemand twijfelt er aan dat er jaarlijks heel wat leerlingen thuis zitten en niet het passende

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Toestemming tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Noord

Toestemming tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Noord Datum: 25-6-13 Onderwerp Toestemming tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Noord Status Besluitvormend Voorstel Het college toestemming te verlenen tot het wijzigen

Nadere informatie

Onderzoeksplan thesis MMI

Onderzoeksplan thesis MMI Onderzoeksplan thesis MMI M.C. Loof 3 januari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Business/ICT Alignment 1 3 Alignment rond de meldkamers 1 4 Aanpak van het onderzoek 2 4.1 Startpunt van het onderzoek....................

Nadere informatie

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Profiel Manager Financiën en Bedrijfsvoering 16 juni 2016 Opdrachtgever Cosis Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Voor sollicitatie www.cosis.nu/vacatures rvb@cosis.nu Promens Care en NOVO

Nadere informatie

Gemeenten: breng sociale media de hobby voorbij

Gemeenten: breng sociale media de hobby voorbij Gemeenten: breng sociale media de hobby voorbij Door: Ewoud de Voogd en David Kok In de zomer van 2013 is voor de derde keer onderzocht hoe gemeenten in Nederland sociale media gebruiken. De titel van

Nadere informatie

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk Al jaren is het de dagelijkse praktijk om bij grote, complexe incidenten op te schalen binnen de GRIP-structuur. Deze structuur beschrijft in vier fasen de organisatie

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 21 - Telecommunicatie 21 Telecommunicatie Voor media/omroepen, zie bestuurlijke netwerkkaart media Versie april 2012 crisistypen (dreigende) uitval van

Nadere informatie

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur)

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur) Agenda voor de vergadering van het Platform Zelfredzaam Datum: Locatie: 12 januari 2015 van 16:00 uur tot uiterlijk 19:00 uur (voor een eenvoudige maaltijd wordt gezorgd) Kulturhus Lienden Koningin Beatrixplein

Nadere informatie

Vernieuwen en vertrouwen

Vernieuwen en vertrouwen Vernieuwen en vertrouwen Samenvatting Vernieuwen en vertrouwen Gemeenten krijgen er in 2015 drie grote taken bij in het sociaal domein: jeugd, zorg en werk. Bovendien moeten gemeenten het sociaal domein

Nadere informatie

Whitepaper Verbonden Partijen

Whitepaper Verbonden Partijen Whitepaper Verbonden Partijen Om meer aandacht te kunnen besteden aan hun kernactiviteiten zijn steeds meer lokale overheden geneigd om organisatieonderdelen te verzelfstandigen al dan niet in samenwerking

Nadere informatie

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Gemeentelijke regie Het Rijk heeft kaders opgesteld

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

Management van overheid en non-profit Examennummer: 95046 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Management van overheid en non-profit Examennummer: 95046 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Management van overheid en non-profit Examennummer: 95046 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 meerkeuzevragen

Nadere informatie

Bevolkingszorg op orde 2.0. Eigentijdse bevolkingszorg, volgens afspraak

Bevolkingszorg op orde 2.0. Eigentijdse bevolkingszorg, volgens afspraak Bevolkingszorg op orde 2.0 Eigentijdse bevolkingszorg, volgens afspraak Bevolkingszorg op orde 2.0 Eigentijdse bevolkingszorg, volgens afspraak Commissie Bevolkingszorg op orde Colofon Deze rapportage

Nadere informatie

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 27 juni 2011 De gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren zijn een vreemde eend in het huidige krachtenspel van fuserende gemeenten. Tegen de tijdsgeest

Nadere informatie

REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009. Procesmodellen

REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009. Procesmodellen REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009 Het Referentiekader Regionaal Crisisplan 2009 Leeswijzer Begin vorig jaar is het projectteam Regionaal Crisisplan, in opdracht van de Veiligheidskoepels, gestart

Nadere informatie

Zelfredzaamheid en SIS Bevolkingszorg Kennemerland

Zelfredzaamheid en SIS Bevolkingszorg Kennemerland Zelfredzaamheid en SIS Bevolkingszorg Kennemerland Neil Jordan, Adviseur openbare orde en Veiligheid gemeente Haarlemmermeer Irene Mokkink, Adviseur Bureau Bevolkingszorg Kennemerland Zelfredzaamheid en

Nadere informatie

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 Strategische inkoop Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 1. Inleiding Vanuit vraaggericht facility management streeft de facilitaire organisatie naar een optimale aansluiting tussen facilitaire

Nadere informatie

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DOEN WAAR JE GOED IN BENT De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DIT MOET ANDERS In 2009 besloot het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe om crisisbeheersing op een andere manier vorm te geven

Nadere informatie

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 1 1 Leiderschap bij organisatie verandering Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 Het belang van leiderschap: overal om ons heen 2 Thema s 3 1. Wat is leiderschap?

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Bevolkingszorg op orde. De vrijblijvendheid voorbij

Bevolkingszorg op orde. De vrijblijvendheid voorbij Bevolkingszorg op orde De vrijblijvendheid voorbij Bevolkingszorg op orde De vrijblijvendheid voorbij Commissie Bevolkingszorg op orde Colofon Deze rapportage is in opdracht van het Veiligheidsberaad

Nadere informatie

Code Goed Bestuur in het Primair Onderwijs (versie 2012)

Code Goed Bestuur in het Primair Onderwijs (versie 2012) Code Goed Bestuur in het Primair Onderwijs (versie 2012) I. Algemene bepalingen Artikel 1 - Begripsbepalingen In deze code wordt verstaan onder: a) Wet: de Wet op het Primair Onderwijs dan wel de Wet op

Nadere informatie

Profiel. Teamleider Finance, Planning & Control. 13 september 2016. Opdrachtgever Veiligheidsregio Flevoland

Profiel. Teamleider Finance, Planning & Control. 13 september 2016. Opdrachtgever Veiligheidsregio Flevoland Profiel Teamleider Finance, Planning & Control 13 september 2016 Opdrachtgever Veiligheidsregio Flevoland Voor meer informatie over de functie Erik Frieling, adviseur Leeuwendaal Telefoon (088) 00 868

Nadere informatie

Dienstverlening W. van den Beucken

Dienstverlening W. van den Beucken Raadsvoorstel GEMEENTEBESTUUR onderwerp ICT samenwerking Roermond, Venlo en Weert raadsnummer 2013 65 collegevergadering d.d. 20-08-2013 raadsvergadering d.d. 25-09-2013 fatale termijn programma portefeuillehouder

Nadere informatie

In de praktijk betekent dit onder meer er voor zorgen dat... Dienstverlening op correcte wijze plaats vindt;

In de praktijk betekent dit onder meer er voor zorgen dat... Dienstverlening op correcte wijze plaats vindt; Service Management http://www.vansomeren.com mr. drs. R. Van Someren (April 2013) Wat is service management? Service Management is: Er voor zorg dragen dat de juiste maatregelen zijn genomen om, gezien

Nadere informatie

Naast basiscompetenties als opleiding en ervaring kunnen in hoofdlijnen bijvoorbeeld de volgende hoofd- en subcompetenties worden onderscheiden.

Naast basiscompetenties als opleiding en ervaring kunnen in hoofdlijnen bijvoorbeeld de volgende hoofd- en subcompetenties worden onderscheiden. Competentieprofiel Op het moment dat duidelijk is welke kant de organisatie op moet, is nog niet zonneklaar wat de wijziging gaat betekenen voor ieder afzonderlijk lid en groep van de betreffende organisatorische

Nadere informatie

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Auteurs: Frank van Outvorst, Henri Huisman Datum: Januari 2009 Inleiding Veel organisaties zijn momenteel bezig met het (her)inrichten van de vraagzijde

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Verschillen tussen 'oude' en gewijzigde gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Drenthe (artikelsgewijs)

Verschillen tussen 'oude' en gewijzigde gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Drenthe (artikelsgewijs) Verschillen tussen 'oude' en gewijzigde gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Drenthe (artikelsgewijs) De wijzigen in de Wet veiligheidsregio's (per 1 januari 2013) en de nieuwe Politiewet 2012

Nadere informatie

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie 3 De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland 5 Opgave Kwaliteitsmeting bestuur Gezamenlijk onderzoek naar kwaliteit

Nadere informatie

/ 5 / Zelf doen, samenwerken, verzelfstandigen of vermarkten

/ 5 / Zelf doen, samenwerken, verzelfstandigen of vermarkten / 5 / Zelf doen, samenwerken, verzelfstandigen of vermarkten Christof Delatter Stafmedewerker VVSG Woelige zee voor lokale bestuurders Algemene economische en financiële toestand Ontvangsten uit belastingen

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Als het misgaat bij de communicatie in een crisis, dan is dit vaak een gebrek aan duidelijkheid op de vragen: wie doet wat, wie

Nadere informatie

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Professioneel facility management Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Inhoud Voorwoord Professionele frontliners 1. Theoretisch kader 2. Competenties en

Nadere informatie

Tool VeiligHeidsHuizen. Gemeentelijke regie

Tool VeiligHeidsHuizen. Gemeentelijke regie Tool VeiligHeidsHuizen Gemeentelijke regie Tool gemeentelijke regie 1 : Inleiding Regie is een bijzondere vorm van sturen en is gericht op de afstemming van actoren, hun doelen en handelingen tot een min

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein INFORMATIEPAKKET voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein Gemeente Leeuwarden Maart 2014 Blad 2 Blad 3 Algemene informatie Deze informatie

Nadere informatie

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim Deze visienota richt zich specifiek op preventie van arbeidsverzuim. Deze visie is door te vertalen naar terugkeer vanuit arbeidsverzuim en op instroom, doorstroom en uitstroom vraagstukken. Deze doorvertaling

Nadere informatie

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Plan van Aanpak Format Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Inhoudsopgave 1 Naar een inclusieve arbeidsorganisatie met functiecreatie. 1 2 Plan van aanpak pilot functiecreatie... 2 3 Projectstructuur

Nadere informatie

Multidisciplinair Opleiden en Oefenen

Multidisciplinair Opleiden en Oefenen Toetsingskader en positiebepalingssystematiek (definitieve versie) Inhoudsopgave Inleiding. Verdeling in oordeel, hoofdonderwerpen, onderwerpen, hoofd- en subaspecten. Banden voor positiebepaling. Prestatieniveaus.

Nadere informatie

Corporate brochure RIEC-LIEC

Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC Corporate brochure RIEC-LIEC 1 De bestrijding van georganiseerde criminaliteit vraagt om een gezamenlijke, integrale overheidsaanpak. Daarbij gaan de bestuursrechtelijke, strafrechtelijke

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013

Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013 Rekenkamercommissie Wijk bij Duurstede Onderzoeksplanning 2013 Juni 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Onderzoeksonderwerpen in 2013 2.1.Onderzoek naar de effectiviteit van de re-integratieactiviteiten

Nadere informatie

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen

Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Schuldhulpverlening gemeente Gouda Nota van Conclusies en Aanbevelingen Rekenkamer Gouda - CONCEPT EN VERTROUWELIJK - Versie d.d. 12 mei 2012 Inhoudsopgave 1. Onderzoekskader schuldhulpverlening in Gouda

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 12 - Nooddrinkwater en noodwater 12 Nooddrinkwater en noodwater Versie oktober 2013 Crisistypen (dreigende) verstoring van de openbare drinkwatervoorziening

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Toelichting op de lokale senioren agenda

Toelichting op de lokale senioren agenda Notitie Toelichting op de Lokale Seniorenagenda Kadernota integrale informatie, advies en cliëntondersteuning Toelichting op de lokale senioren agenda 1. Inleiding De lokale seniorenagenda is één van de

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Programmabegroting 2016 14

Programmabegroting 2016 14 1. Dienstverlenend Centraal in ons denken en handelen staat een goede dienstverlening aan alle inwoners, ondernemers en instellingen. We staan voor een eenvoudige en efficiënte dienstverlening. Onze gemeente

Nadere informatie

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Coevorden Officiële naam regeling Verordening brandveiligheid

Nadere informatie

Visie Ehealth Longfonds

Visie Ehealth Longfonds Visie Ehealth Longfonds Dit document beschrijft de visie en standpuntbepaling van het Longfonds in relatie tot E-health. En is de basis voor de ontwikkelde checklist voor toetsing van E-health initiatieven

Nadere informatie

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Beoordelingskader, ofwel hoe wij gekeken en geoordeeld hebben Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Uitgangspunten 2 3 Beoordelingscriteria 3 4 Hoe

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting Aanleiding voor het onderzoek Het nationale bestuursrecht is van oudsher verbonden met het territorialiteitsbeginsel. Volgens dat beginsel is een autoriteit alleen bevoegd op het grondgebied

Nadere informatie

Bevolkingszorg. De weg naar een regionale organisatie

Bevolkingszorg. De weg naar een regionale organisatie Bevolkingszorg De weg naar een regionale organisatie 1 1. Inleiding In de 2 e helft van 2011 is het project Ontwikkeling Bevolkingszorg opgestart. Met dit project wordt beoogd dat de sectie Bevolkingszorg

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2: Positie van de leidinggevenden op middenkaderniveau Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1: Managen versus leidinggeven... 13 1.1 Management... 13 1.2 Leiding geven... 13 1.3 Competenties en taakaspecten van de leidinggevende... 16 1.4 Samenvattend... 16 Hoofdstuk

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

GRIP-teams en kernbezetting

GRIP-teams en kernbezetting GR P Wat is GRIP? GRIP is de afkorting van Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings Procedure en staat voor: het snel en multidisciplinair organiseren van de juiste mensen en middelen die nodig

Nadere informatie

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER.

Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Rapport Een onderzoek naar de klachtbehandeling door de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Servicecentrum MER gegrond. Datum: 9

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg

Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Profielschets lid Raad van Toezicht SMO Traverse Tilburg Oktober 2015 1 Traverse, thuis in opvang en begeleiding, missie Traverse is een Stichting voor maatschappelijke opvang in Midden-Brabant en organiseert

Nadere informatie

OVEREENKOMST COMMUNICATIE- OVERLEG- EN BESLUITSTRUCTUUR Dialoogtafel HBH Utrecht GEMEENTE UTRECHT

OVEREENKOMST COMMUNICATIE- OVERLEG- EN BESLUITSTRUCTUUR Dialoogtafel HBH Utrecht GEMEENTE UTRECHT OVEREENKOMST COMMUNICATIE- OVERLEG- EN BESLUITSTRUCTUUR Dialoogtafel HBH Utrecht GEMEENTE UTRECHT Concept 20 augustus 2014 Versie 2 Bestemd voor besprekingsdoeleinden i.h.k.v. de dialoog gerichte aanbesteding

Nadere informatie

Interviewvragen DRIJFVEREN

Interviewvragen DRIJFVEREN Interviewvragen DRIJFVEREN Achter iemands persoonlijke intrinsieke motivatoren komen is niet makkelijk. Hoe geeft iemand op zijn eigen wijze uiting aan zijn drijfveren? De enige manier om hierachter te

Nadere informatie

Mediation en conflictoplossing

Mediation en conflictoplossing Mediation en conflictoplossing Een onderzoek in opdracht van de VGM Laurens Bakker Instituut voor Rechtssociologie Instituut voor Culturele Antropologie en Ontwikkelingsstudies Radboud Universiteit Nijmegen

Nadere informatie

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling Driedaagse Leergang Kennisintensieve beleidsontwikkeling 6, 13 en 20 juni 2014 Den Haag Doelstellingen en doelgroep De doelgroep bestaat uit beleidsmedewerkers/stafmedewerkers bij beleidsinstanties (nationaal,

Nadere informatie