Bedrijfsleven in beeld: Het ve r t a a l b u re a u

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bedrijfsleven in beeld: Het ve r t a a l b u re a u"

Transcriptie

1 Bedrijfsleven in beeld: Het ve r t a a l b u re a u P.A. van Eck van der Sluijs Z o e t e r m e e r, december 1998

2 ISBN: X Prijs: ƒ 25,- Bestelnummer: A981 4 EIM is een onde r z o e k s b u reau met 150 prof e s s io na l s. EIM verschaft beleid s- ge r ic hte en pra k t i j kge r ic hte info r ma t ie van socia a l - e c o no m i s c he aard voor en over alle sectoren van het bedrijfsleven en voor beleid s i ns t a nt ie s. EIM is ge v e s t igd in Zo e t e r me e r. Behalve op Ne de r l a nd ric ht EIM zich ook op de E u ropese econo m ie en op ande re cont i ne nten. Voor meer info r ma t ie over EIM en wat EIM voor u kan beteke nen, kunt u contact met ons opne me n. Adre s : Italiëlaan 33 Po s t a dre s : Postbus AA Zo e t e r me e r t e l e fo o n : t e l e fa x : We b s i t e : w w w. e i m. n l Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie van Economische Zake n. De ve ra n t wo o rdelijkheid voor de inhoud berust bij EIM. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of onders t e u n i n g in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de bron duidelijk wo rdt ve r m e l d. Vermenigvuldiging en/of openbaarmaking in we l ke vorm ook, alsmede opslag in een re t r i eval system, is uitsluitend toegestaan na s c h r i f t e l i j ke toestemming van EIM. EIM aanva a rdt geen aanspra kelijkheid voor drukfouten en/of andere o n vo l ko m e n h e d e n. The responsibility for the contents of this report lies with EIM. Quoting of numbers and/or texts as an explanation or support in p a p e rs, essays and books is permitted only when the source is clearly m e n t i o n e d. No part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or stored in a retrieval system, without the prior written permission of EIM. EIM does not accept responsibility for printing erro rs and/or other i m p e r f e c t i o n s.

3 I n h o u d 1 I n l e i d i n g S t r u c t u u r ke n m e r ke n Aantal ondernemingen Typen bedrijve n We r kg e l e g e n h e i d O m z e t B rancheomzet en omzetontwikke l i n g O m z e t g ro o t t e Omzet per fulltime arbeidskra c h t Omzet naar bedrijfsactiviteit K l a n t e n B e d r i j f s vo e r i n g Wijze van vestiging, re c h t s vorm en leeftijd Opleiding van de ondernemer O rganisaties en samenwe r k i n g Kwa l i t e i t s z o rg Kostenstructuur en re s u l t a a t K l a n t e nwe r v i n g I n ve s t e r i n g e n To e ko m s t ve r wa c h t i n g e n O m z e t o n t w i k ke l i n g We r kg e l e g e n h e i d s o n t w i k ke l i n g W i n s t o n t w i k ke l i n g Informatie over de bra n c h e

4 Het vertaalbureau 1 I n l e i d i n g Dit rapport geeft inzicht in de basisstructuur van de vertaalsector in Nederland. Het geeft antwo o rden op vragen als: hoeveel ve r t a a l b u- reaus telt de bra n c h e, we l ke bedrijfstypen zijn er te onderscheiden en hoe ziet de exploitatiestructuur eruit? Maar ook: we l ke klanten hebben de bedrijven in de vertaalsector? Het onderzoek dat aan dit rapport ten grondslag ligt, is uitgevo e rd binnen een door het Ministerie van Economische Zaken gefinancierd p ro g ramma dat enerzijds tot doel heeft om hiaten in de kennis va n het bedrijfsleven weg te nemen, en anderzijds bedoeld is om doorlopend over actuele informatie over branches te kunnen beschikke n. Onze dank gaat uit naar de ondernemers en organisaties in de bra n- c h e, zonder wier medewerking dit rapport niet tot stand had kunnen ko m e n. O n d e r z o e ksopzet en re p re s e n t a t i v i t e i t Het veldwerk en de da a rop volge nde ra p p o r t a ge in het ka der van deze bra n- c hescan zijn ge b a s e e rd op een onde r ne m i nge n b e s t a nd dat beschouwd wordt als een bestand van bedrijven die in ho ofdzaak of met enige omvang vert a a l w e r k z a a m he d en verric hten: het bestand van de Ka mers van Ko o p h a nde l. Va nuit dit bestand is een telefo n i s c he enquête verric ht onder 750 inge s c h reven bedrijven. De ne t t o re s p o ns op dit veldwerk bedroeg 44%. Naast het onde r z o c hte soort bedrijven zijn er ook onde r ne m i ngen waar vertalen naar verho ud i ng geen bijdra ge van betekenis aan de omzet levert, en ook onde r ne m i ngen met een eigen vertaalafde l i ng. Deze zijn niet in he t o nderzoek betro k ke n. 4

5 Het vertaalbureau 2 S t r u c t u u r ke n m e r ke n 2. 1 Aantal ondernemingen Deze branchescan is een oriëntatie op alle bedrijven die ve r t a a l we r k als hoofd- of als substantiële nevenactiviteit uitoefenen. B e d r i j ven met een zeer geringe omzet uit ve r t a a l werk wo rden tot a n d e re (sub)branches gere kend. Eveneens zijn er dive rse ve r t a a l m o- gelijkheden bij grote ondernemingen met een eigen ve r t a a l a f d e l i n g. Het onderzoek richtte zich niet op dit soort aanbieders. De branche omvat zelfstandige ve r t a l e rs, gespecialiseerde alsmede fullservice ve r t a a l b u re a u s, bureaus voor tolkwerkzaamheden en b u reaus met uitgeve rs werkzaamheden als hoofdactiviteit. De branche omvat circa ondernemingen. In de afgelopen vijf j a ren is het aantal bedrijven met jaarlijks gemiddeld 5% gestegen. In Duitsland en Engeland ligt het aantal ve r t a a l b u reaus op re s p e c t i evelijk en (in 1995) 1. Dit betekent voor Nederland, Duitsland en Engeland re s p e c t i evelijk 2,8, 1,7 en 0,7 ve r t a a l b u reaus per ondernemingen Typen bedrijve n De activiteiten van bedrijven in de vertaalsector bestaan doorg a a n s uit het maken van vertalingen, het geven van adviezen over teksten en copy w r i t e, het ve r z o rgen van taaltrainingen, het uitvo e ren va n t o l k werkzaamheden, het adviseren over spra a k t e c h n o l o g i e, het leveren van elektronische vertaaldiensten en uitgeve rs we r k z a a m h e d e n. Op grond van het re l a t i eve belang van de door hen ondernomen activiteiten zijn binnen de branche de volgende soorten en aantallen b e d r i j ven te onders c h e i d e n : bedrijven met hoofdactiviteit vertalen (type 1); meer dan 75% va n de omzet wo rdt gegenere e rd uit ve r t a a l werk. Deze groep omva t ruim 60% van alle ondernemingen, wat neerkomt op circa 930 b e d r i j ve n. fullservice bedrijven (type 2); tot en met 75% van de omzet wo rd t g e g e n e re e rd uit activiteiten op het gebied van ve r t a a l werk. Teve n s l eve ren noch tolkwerk, noch uitgeve rs werkzaamheden meer dan 50% van de omzet op. Het gaat om circa 30% van de ondernemingen, dus ongeveer 465 bedrijve n. 1 E u rostat, Panorama of EU Industry 97, Vo l u me 2, ho ofdstuk Ling u i s t ic servic e s,

6 S t r u c t u u r ke n m e r ke n bedrijven met overwegend tolkwerk (type 3); meer dan 50% va n de omzet wo rdt gegenere e rd uit tolkwerkzaamheden. Deze gro e p o m vat 6% van de bedrijve n. bedrijven met overwegend uitgevers w e r k z a a m h e d e n(type 4); meer dan 50% van de omzet wo rdt gegenere e rd uit uitgeve rs we r k- zaamheden. Deze groep omvat slechts één procent van de bedrijve n. f iguur 1 v e rde l i ng aantal bedrijven naar bedr i j f s t y p e, % 1% type 1 31% type 2 type 3 62% type 4 type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n type 3 = bedrijven met overwege nd tolkwerk type 4 = bedrijven met overwege nd uitge v e r s w e r k z a a m he den 2. 3 We r kg e l e g e n h e i d Bij de ongeveer professionele bedrijven in de ve r t a a l s e c t o r wa ren in 1997 in totaal circa personen werkzaam, dat wil zeggen de ondernemer en eventueel meewe r kende gezinsleden, plus p e rsoneel in loondienst, maar exclusief inleenkrachten. In de bedrijven met als hoofdactiviteit vertalen is, met een aandeel van 66%, de meeste we r kgelegenheid te vinden. De fullservice bedrijven hebben een aandeel in de we r kgelegenheid van 29% (zie figuur 2). 6

7 S t r u c t u u r ke n m e r ke n f iguur 2 v e rde l i ng werkge l e ge n he id naar bedr i j f s t y p e, % 1% type 1 29% type 2 type 3 66% type 4 type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n type 3 = bedrijven met overwege nd tolkwerk type 4 = bedrijven met overwege nd uitge v e r s w e r k z a a m he den De ve r t a a l b ranche is zeer kleinschalig. Gemiddeld we r ken er in de ve r t a a l b e d r i j ven 1,7 personen. Driekwart van de bedrijven werkt als eenmanszaak zonder personeel (zie figuur 3). Bedrijven met 2 t/m 4 werkzame personen maken 13% uit van het totale aantal bedrijve n. Zo n 3% van de bedrijven is met meer dan 10 werkzame pers o - nen middelgro o t. f iguur 3 v e rde l i ng van het aantal bedrijven naar grootteklasse werkzame p e r s o nen, en meer 2 10 t/m t/m t/m % ondernemingen 7

8 S t r u c t u u r ke n m e r ke n Uit tabel 1 blijkt dat slechts 35% van het totale aantal werkzame personen in loondienst is. De we r kgelegenheid wo rdt gekenmerkt door een groot aantal personen die op fulltime basis in de branche actief zijn. Twe e d e rde van de werkzame personen werkt meer dan 32 uur per week. Omgere kend in fulltime equivalenten beliep het arbeidsvolume in 1997 bijna arbeidsjare n. tabel 1 a a ntal werkzame personen op 1 juli 1997, verdeeld naar type a r b e id s k ra c ht in pro c e nten van het totale o ms c h r i j v i ng a a nt a l a a ntal werkzame persone n f u l l t i me kra c hten (32 uur of meer per week) p a r t t i me kra c hten (12 t/m 31 uur per week) hu l p k ra c hten (minder dan 12 uur per week) t o t a a l van wie : n iet in loond ie ns t in loond ie ns t In tabel 2 is de ve rdeling naar bedrijfstypen we e rg e g even naar gro o t- teklasse van het aantal werkzame pers o n e n. In de bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit en bij de fullservice b e d r i j ven zijn naar verhouding meer grootschalige bedrijven actief. Hier omvatten zo n kleine vijftig bedrijven meer dan 10 we r k z a m e p e rs o n e n. tabel 2 v e rde l i ng van het aantal bedrijven naar type en gro o t t e k l a s s e w e r k z a me personen (w.p.), 1997 g ro o t t e k l a s s e 20 w. p. type bedr i j f 1 w. p. 2-4 w.p. 5-9 w. p w. p. en me e r t o t a a l type type type type type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n type 3 = bedrijven met overwege nd tolkwerk type 4 = bedrijven met overwege nd uitge v e r s w e r k z a a m he de n 8

9 S t r u c t u u r ke n m e r ke n In de ve r t a a l b ranche wo rdt onderscheid gemaakt tussen ve r t a a l b u- reaus en zelfstandige ve r t a l e rs, waarbij de scheidslijn overigens niet helemaal scherp te tre k ken is. De begrippen zijn namelijk niet eenduidig: voor ve r t a a l b u reaus is het begrip meer gebaseerd op ke n- m e r ken en/of eigenschappen zoals op ka n t o o r u ren permanent en het gehele jaar door bereikbaar zijn, het bezitten van professionele apparatuur e.d. De zelfstandige vertaler is de zelfstandige die, we l i s wa a r met professionele appara t u u r, maar meestal parttime, freelance en vaak alleen opereert. Met dit onderscheid als uitgangspunt, zijn in tabel 3 de bedrijven met één werkzame pers o o n nader ingedeeld. Dit is gebeurd voor de twee grootste bedrijfstypen en is gebaseerd op de eigen opgave van de ondernemer. Van de ondernemers van wie het bedrijf bestaat uit één werkzame persoon blijkt dat 390 hun bedrijf meer beschouwen als ve r t a a l b u reau en 681 zich meer beschouwe n als zelfstandige vertaler (zie tabel 3). tabel 3 v e rde l i ng van het aantal bedrijven met één werkzame persoon naar type en ke n me r ken, 1997 v e r t a a l b u re a u z e l f s t a nd ige vertaler t o t a a l type type type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n 2. 4 O m z e t B rancheomzet en omzetontwikke l i n g B rancheomzet 205 miljoen in 1997 De brancheomzet bedroeg in 1997 circa 205 miljoen gulden, exc l u- sief BT W. Bij het niveau van de brancheomzet moet aangeteke n d wo rden dat dit niet het totale belang van ve r t a a l werk aangeeft. Naast p rofessionele ve r t a a l b u reaus opereert er immers nog een flink aantal vertaalafdelingen van grote ondernemingen, (ove r h e i d s ) i n s t e l l i n g e n en andere org a n i s a t i e s. Daarnaast past nog de opmerking dat circa eenvijfde van de bra n- cheomzet bestaat uit leveringen van ve r t a a l werk e.d. aan andere ve r- t a a l b u re a u s. De helft van de bedrijven besteedt werk uit aan collega- 9

10 S t r u c t u u r ke n m e r ke n b e d r i j ven. Dit betreft meestal ve r t a a l werkzaamheden en in mindere mate lay-out- en corre c t i ewerk. Eenderde van het uitbestede we r k wo rdt door buitenlandse bedrijven ve r z o rg d. In figuur 4 is de ve rdeling van de totale omzet van de ve r t a a l s e c t o r naar bedrijfstype in beeld gebracht. Maar liefst 71% van de bra n- cheomzet komt voor re kening van de gespecialiseerde ve r t a a l b e d r i j- ven. Het fullservice ve r t a a l b u reau is eveneens goed voor een aanzienlijk deel van de omzet (26%). f iguur 4 v e rde l i ng van de bra nc heomzet naar bedr i j f s t y p e, % 26% type 1 type 2 typen 3 en 4 71% type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n type 3 = bedrijven met overwege nd tolkwerk type 4 = bedrijven met overwege nd uitge v e r s w e r k z a a m he de n Helft van de ondernemingen re a l i s e e rde in 1997 een hogere o m z e t De afgelopen 10 jaar zijn de mogelijkheden voor de ve r t a a l b ra n c h e flink toegenomen. Hierbij speelden de Europese integratie en de g roei van de markten in Azië een rol. Ook de ve randeringen in Oosten Centra a l - E u ropa gaven nieuwe kansen. Tevens geven de ICT- o n t- w i k kelingen op het gebied van desk-top-publishing, softwa re m a t i g e vertalingen en communicatie via Internet ex t ra mogelijkheden vo o r de ve r t a l e rs 1. 1 E u rostat, Panorama of EU Industry 97, Vo l u me 2, ho ofdstuk Ling u i s t ic servic e s,

11 S t r u c t u u r ke n m e r ke n De omzet van de ve r t a a l b ranche is in 1997 met zo n 14,5% fors toegenomen. De omzet van de vertaalsector zit nog steeds in de lift, mede door de groei van de export en de daarmee gepaard gaande ve r t a a l werkzaamheden voor het bedrijfsleven. De omzetontwikkeling ve rschilde daarbij natuurlijk van bedrijf tot bedrijf. Ongeveer de helft van de ondernemingen re a l i s e e rde in 1997 een hogere omzet dan in Vo o ral de bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit (bedrijfstype 1) re a l i s e e rden in 1997 een omzetgro e i. O n g eveer 34% van alle bedrijven re a l i s e e rde in 1997 eenzelfde omzet als in Slechts 17% van alle bedrijven zag in 1997 de omzet afnemen. Ve rd e re omzetgroei in 1998 In 1998 neemt volgens opgave van de ondernemers de bra n c h e o m- zet met 9% toe, tot een omvang van bijna 225 miljoen gulden, exc l u- sief BT W. De export van het bedrijfsleven blijft gro e i e n 1, hetgeen een positief effect heeft op de omzet van de ve r t a a l b ra n c h e. Internet biedt ex t ra mogelijkheden voor de professionele ve r t a l e r. 45% van de ondernemingen realiseert in 1998 een hogere omzet dan in 1997, en 10% denkt een lagere omzet te re a l i s e ren. Voor de overige 45% va n de bedrijven blijft de omzet in 1998 naar ve r wachting gelijk aan die in O m z e t g ro o t t e De omzetgrootte per bedrijf varieert sterk, zowel over de hele bra n- che genomen als binnen de bedrijfstypen. Ruim de helft van alle ondernemingen heeft een slechts marginale omzet van minder dan gulden, exclusief BT W. Opvallend is dat ruim 80% van deze o n d e r n e m e rs de ve r t a a l werkzaamheden desondanks als hoofdfunctie ve r v u l t. Ruim eenderde van de ondernemingen in de branche heeft een omzet die ligt tussen de en gulden. Een op de tien ondernemingen heeft een omzet die ligt bòven de gulden (zie figuur 5). 1 EIM, Kleinschalig Ondernemen 1998, Zo e t e r me e r, augustus

12 S t r u c t u u r ke n m e r ke n f iguur 5 v e rde l i ng bedrijven naar omzetklasse (1997; exc l u s ief BT W ) en meer tot tot tot tot tot tot tot minder dan % ondernemingen B e d r i j ven met vertalen als hoofdactiviteit De bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit opere ren vo o r n a m e l i j k kleinschalig. Twe e d e rde van deze bedrijven blijft met de omzet onder de grens van gulden. Het feit dat in deze subgroep circ a 20% van de ondernemers het vertalen als nevenfunctie vervult en er s t a r t e rs zijn die nog sterk in omzet groeien speelt hierbij mogelijk een ro l. Voorts heeft ongeveer een op de vier van dit soort bedrijven een omzet tussen de en gulden. Een op de zeven bedrijven heeft een omzet die ligt boven de gulden (zie tabel 4). Fullservice bedrijve n De fullservice bedrijven vertonen een iets scheve re ve rdeling over de omzetklassen. De ondernemingen behalen voor driekwart een omzet onder de grens van gulden. O p vallend is dat het aandeel (15%) van fullservice bedrijven met een omzet tussen de en gulden achterblijft bij het bra n- chegemiddelde (20 % ). Een op de tien fullservice bedrijven heeft een omzet die ligt boven de gulden. Het uitvo e ren van meer gespreide activiteiten ove r b i j voorbeeld ve r t a a l werk, tolkwerk, taaltrainingen en uitgeve rs a c t i v i- teiten lijkt grootschaligheid niet expliciet te bevo rd e re n. 1 2

13 S t r u c t u u r ke n m e r ke n tabel 4 v e rde l i ng bedrijven naar omzetklasse (naar type in 1997; exc l u- s ief BT W ) o m z e t k l a s s e type 1 type 2 t o t a a l m i nder dan gulde n < gulde n < gulde n < gulde n < gulde n < gulde n < gulde n < gulde n gulden en me e r t o t a a l type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n t o t a a l = van alle bedrijfstypen 1 t/m 4 Op gro nd van de re s p o ns in absolute zin is het niet vera nt w o o rd om over b e drijfstype 3 en 4 ex p l ic iet te ra p p o r t e re n. D o o rsnee-omzet slechts gulden De gemiddelde omzet van alle bedrijven in de ve r t a a l b ranche lag in 1997 op bijna gulden exclusief BT W. De bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit behalen een gemiddelde omzet van gulden, tegen een gemiddelde van gulden bij de fullservice bedrijven. Specialisatie in ve r t a a l werk lijkt relatief gezien meer omzet te genere re n. Dit blijkt ook uit figuur 6 waarin de d o o rs n e e-omzet van de dive rs e bedrijfstypen is we e rg e g even. Gegeven de scheve ve rdeling van de b e d r i j ven over de omzetklassen is voor deze ve rgelijking van de d o o rs n e e - o m z e 1 t van de bedrijfstypen gekozen. De doors n e e - o m z e t van de categorie bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit is met gulden per onderneming het hoogst, maar wijkt nauwelijks af van de doorsnee-omzet van gulden in 1997 voor alle bedrijven in de ve r t a a l b ra n c h e. 1 De do o r s nee-omzet is de omzet van het middelste bedrijf, waarbij de bedrijven qua omzet van laag naar hoog zijn ge o rde nd. 1 3

14 S t r u c t u u r ke n m e r ke n f iguur 6 do o r s nee-omzet per onde r ne m i ng naar bedr i j f s t y p e, 1997, in g u l de ns, exc l u s ief BT W type 1 type 2 totaal type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n t o t a a l = van alle bedrijfstypen 1 t/m Omzet per fulltime arbeidskra c h t Bij de bedrijven in de ve r t a a l b ranche ligt de gemiddelde omzet per fulltime arbeidskracht op gulden, exclusief BT W. In de kleinschalige bedrijven, die met slechts één werkzame persoon, ligt de gemiddelde omzet op gulden per fulltimer. Bij de bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit is de gemiddelde omzet per fulltime kracht met gulden het hoogst. In de g rootteklasse met één werkzame persoon beloopt deze guld e n. Bij de fullservice bedrijven ligt de gemiddelde omzet per fulltime k racht op gulden. In de grootteklasse met één we r k z a m e p e rsoon is het gemiddelde gulden Omzet naar bedrijfsactiviteit Tabel 5 geeft inzicht in de ve rdeling van de omzet naar bedrijfsactiviteiten van de branche als geheel en naar de bedrijfstypen afzonderlijk. 79% van de brancheomzet komt voor re kening van ve r t a a l- we r k. De specialismen van de bedrijfstypen komen in de omzetve r- deling duidelijk naar vo re n. 1 4

15 S t r u c t u u r ke n m e r ke n Voor de fullservice bedrijven hebben tolkwerk, ve r z o rgen van lay - o u t en taaltrainingen bovengemiddelde omzetaandelen. De categorie a n d e rs omvat activiteiten als uitgeve rs werkzaamheden, confere n- tie- en exportbegeleiding of specifieke softwa re consultancy. tabel 5 s a me ns t e l l i ng van de omzet naar activiteit en bedr i j f s t y p e, in p ro c e nten van de omzet, 1997 o ms c h r i j v i ng type 1 type 2 t o t a a l v e r t a a l w e r k t o l k w e r k t e k s t a d v ie s l a y - o u t t a a l t ra i n i nge n a nde r s t o t a a l type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n t o t a a l = van alle bedrijfstypen 1 t/m K l a n t e n De ve r t a a l b ranche is een groeiende branche waarbij dienstve r l e n i n g en service vo o ropstaan. De vraag naar ve r t a a l werk komt zowel va n het bedrijfsleven, instellingen en org a n i s a t i e s, als van particuliere n. Zoals reeds eerder vermeld, hebben gro t e re ondernemingen vaak zelf vertaalafdelingen. De concurrentie onder de ve r t a a l b u reaus is sterk en de werkperiodes tot de deadlines wo rden steeds ko r t e r. Eenvijfde van de omzet bestaat uit levering van ve r t a a l werk aan andere ve r- t a a l b u re a u s : Voor de bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit is dit aandeel een kwart van de omzet. Dit is dus boven het bra n c h e g e m i d d e l- d e. Van de fullservice bedrijven beslaat ruim 13% van de omzet we r k- zaamheden voor andere ve r t a a l b u re a u s. 1 5

16 S t r u c t u u r ke n m e r ke n tabel 6 a a ndeel afne mers naar bedr i j f s t y p e o ms c h r i j v i ng type 1 type 2 t o t a a l a nde re vertaalbure a u s b e drijven met vertaalafde l i ng b e drijven zonder vertaalafde l i ng i ns t e l l i ngen en org a n i s a t ie s o v e r he id no t - fo r - p rofit sector p a r t ic u l ie re n t o t a a l type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n t o t a a l = van alle bedrijfstypen 1 t/m 4 Van de ondernemingen die gespecialiseerd zijn in vertalen vormt toel eve rantie aan bedrijven zonder vertaalafdeling met 47% de gro o t s t e omzet. De fullservice bedrijven leve ren zelfs 59% van de omzet aan b e d r i j ven zonder vertaalafdeling. Opvallend is dat de fullservice b e d r i j ven bovengemiddeld toeleve ren aan overheid en particuliere n. Mogelijk dat taaltrainingen hierbij een rol spelen. 1 6

17 Het vertaalbureau 3 B e d r i j f s vo e r i n g 3. 1 Wijze van vestiging, re c h t s vorm en l e e f t i j d De meeste ondernemingen bestaan uit één vestiging. Slechts 3% va n de ondernemingen (zo n 50 bedrijven) heeft twee of meer ve s t i g i n- gen. Het totale aantal vestigingen in de ve r t a a l b ranche bedraagt bijna In de categorie fullservice bedrijven heeft 9% meer dan één ve s t i g i n g. 96% van de bedrijven wo rdt geëxploiteerd als een eenmanszaak, vennootschap onder firma of commanditaire vennootschap. De re s t bestaat uit BV s. Bij de groep bedrijven met vertalen als hoofdactiviteit is het aantal bedrijven die als BV opere ren, met een aandeel va n bijna 5%, hoger dan bij de andere bedrijfstypen. De gemiddelde leeftijd van de ondernemingen bedraagt 7 jaar. De leeftijdsopbouw is als vo l g t : Vóór 1980 opgericht: 9% van alle ondernemingen In 1980 tot 1990 opgericht: 26% van alle ondernemingen In 1990 tot 1996 opgericht: 45% van alle ondernemingen In 1996 en later opgericht: 20% van alle ondernemingen is jonger dan 3 jaar. Het aandeel van starters (in 1996 en later) ligt bij de bedrijven met als hoofdactiviteit ve r t a a l werk (24%) hoger dan bij de fullservice b e d r i j ven (14%). Wa a rschijnlijk begint men eerst als gespecialiseerde vertaler en ontwikkelt het bedrijf zich ve r volgens tot een meer fullservice ve r t a a l b u re a u. S t e r ke mate van specialisatie bij het ve r t a l e n Naast de kennis van een taalgebied dienen ve r t a l e rs specifieke ke n n i s te beheersen van onderwerpen, disciplines en/of bra n c h e s. Een gedegen kennis van de context van een tekst en professionele communic a t i eva a rdigheden zijn ve reist. De dive rsiteit is daarbij groot en loopt uiteen van kennis van industriële processen of we t e n s c h a p p e l i j k onderzoek tot juridische teksten of litera t u u r. Ve r t a a l b u reaus richten zich dan ook vaak specifiek op een sector. Vo o ral onder impuls va n s o f t wa re en IT ontstaat er een groeimarkt voor de gespecialiseerd e ve r t a l e r 1. In tabel 7 komt deze specialisatie tot uitdrukking. 1 L. Rie me r s ma, De aaibaarheid van sof t w a r e - v e r t a l i n g e n, Computable, 22 augustus

18 B e d r i j fs v o e r i n g tabel 7 p e rc e nt a ge van onde r ne m i ngen naar mate en soort van special i s a t ie bij het vertalen soort die ns t v e r l e n i ng type 2 type 1 t o t a a l v e r s c h i l l e nde specia l i s a t ie s 34, 6 32, 0 32, 6 s p e c ia l i s a t ie qua taalge b ie d 30, 5 36, 8 34, 5 s p e c ia l i s a t ie qua vakge b ie d 9, 9 7, 7 10, 1 s p e c ia l i s a t ie qua bedrijfstak of bra nc he 1, 4 0, 4 1 s p e c ia l i s a t ie qua taal en vakge b ie d 20, 5 15, 9 17, 6 s p e c ia l i s a t ie qua taal en bedr i j f s t a k 0, 4 0, 3 s p e c ia l i s a t ie qua taal en vakge b ied en bedr i j f s t a k 2, 4 4, 7 2, 9 s p e c ia l i s a t ie qua vakge b ied en bedr i j f s t a k 0, 2 2, 4 0, 9 type 1 = bedrijven met ho ofdactiviteit vertalen type 2 = fullservice bedr i j v e n t o t a a l = van alle bedrijfstypen 1 t/m 4 Twee op de drie ondernemingen specialiseren zich in een taal- of va kgebied dan wel in een bedrijfstak, of men hanteert een specifieke combinatie hierva n. Naar taalgebied is de verhouding van de werkzaamheden op de ve r- t a a l b u reaus 23% van de omzet als het gaat om vertalen tussen v reemde talen en 77% van de omzet als het gaat om vertalingen naar Nederlands en vanuit Nederlands. Naarmate bedrijven groter wo r- den, neemt het laatste percentage af Opleiding van de ondernemer Het opleidingsprofiel van de ondernemers valt af te leiden uit figuur 7 en tabel 8. Het opleidingsniveau van de ondernemers in de ve r- t a a l b ranche is hoog. Ruim de helft van de ondernemers heeft een u n i ve rs i t a i re opleiding (WO) als hoogste algemene opleiding afgemaakt. Bij de fullservice bedrijven is dit percentage zelfs 63. O p vallend is dat nog eens 34% van de ondernemers een hogere b e roepsopleiding (HBO) heeft gevolgd. Slechts 2% heeft een M AVO / H AVO-opleiding als hoogste afgemaakte opleiding. 1 8

19 B e d r i j fs v o e r i n g f iguur 7 hoogst afge maakte alge me ne opleid i ng van de onde r ne mer in % van het totale aantal onde r ne me r s WO 55 HBO 34 VWO 6 MBO 3 MAVO/HAVO B e roepsopleiding van de ondernemer Vertalen is een sterk pra k t i j kgericht vak. Ve r t a l e rs dienen te beschikken over een gedegen kennis van de brontaal en de doeltaal. D o o rgaans wo rden teksten vertaald van de buitenlandse taal in de moedertaal van de ve r t a l e r. De branche kent een aantal bero e p s o p- leidingen die in deeltijd of in voltijd kunnen wo rden gevolgd. De spec i f i e ke beroepsopleidingen voor vertaler wo rden voornamelijk gegeven aan het hoger bero e p s o n d e r w i j s. Daarnaast zijn er nog een aantal commerciële opleidingen te volgen en wo rden er gelijkwa a rd i g e buitenlandse diploma s behaald. O n g eveer drie van de vier ondernemers hebben naast algemeen onderwijs nog een of meer beroepsgerichte va kopleidingen gevo l g d. Aan de ondernemers die een beroepsgerichte opleiding hebben genoten is gev raagd we l ke opleiding men heeft genoten en/of welk examen men heeft behaald. Hierbij wa ren meerd e re antwo o rd c a t e g o- rieën mogelijk. De meest genoemde opleidingen zijn HBO talen met 26% en WO talen met 19%. Daarnaast zijn er dive rse examens en toetsen gedaan en/of diploma s behaald. Maar liefst 53% van de o n d e r n e m e rs in de vertaalsector heeft zich laten beëdigen als ve r t a- l e r. De commerciële taaltrainingen wo rden door 2% genoemd. Tevens wo rdt een grote scala aan andere binnen- en buitenlandse va kopleidingen en cursussen genoemd. De meest genoemde b e roepsgerichte va kopleidingen zijn vermeld in tabel

20 B e d r i j fs v o e r i n g tabel 8 b e ro e p s ge r ic hte vako p l e id i ng, beëdig i ng, toets en/of exa me n van onde r ne mer; me e rde re ant w o o rdc a t e go r ieën mo ge l i j k o ms c h r i j v i ng p e rc e nt a ge onde r ne me r s HBO talen 26 WO talen 19 S. N. E. V. T. exa me n * 3 toets van het NGV 6 b e ë d ig i ng vertaler 53 b u i t e n l a ndse opleid i ng 10 c o m me rciële taaltra i n i ng 2 a nde re cursussen 39 * Exa men Stic ht i ng Na t io nale Exa me ns Vertalen en To l k O rganisaties en samenwe r k i n g O rg a n i s a t i e s De ve r t a a l b ranche kent een aantal nationale bra n c h e o rganisaties en ve renigingen van ve r t a l e rs. Ten eerste zijn er de we r kg eve rs o rganisaties voor ve r t a a l b u re a u s, zoals de Organisatie van Ve r t a a l b u reaus in Nederland (OVIN) en de Association of Translation Agencies (ATA). Het doel van deze org a- nisaties is de bedrijfsmatige belangen van hun leden te behartigen. Dit gebeurt onder andere door brancheonderzoek. Ve rder wo rdt aan k wa l i t e i t s z o rg en va k i n h o u d e l i j ke zaken vo o r t d u rend aandacht besteed. Het betreft dan aandachtsvelden en onderwerpen als geschillen, certificeren, ATA- Taalmerk, public relations en opleidingen & exa m e n s. Ten tweede is er een aantal ve renigingen van ve r t a l e rs in de bra n c h e zoals het Nederlands Genootschap van Ve r t a l e rs (NGV), de Ve re n i - ging van Zelfstandige Ve r t a l e rs (VZV) en de Nederlandse Ve re n i g i n g van To l ken en Ve r t a l e rs (NVTV). De organisaties Stichting Vro u we n - n e t werk Ve r t a l e rs To l ken (SVVT), Ve reniging van Te k s t s c h r i j ve rs ( Tekstnet), Stichting het Ve r t a l e rsforum en de Va kg roep van ve r t a l e rs voor Film, Te l evisie en Video (VVFT) maken van de laatste groep ook nog deel uit. Er is geen specifieke bra n c h eve reniging voor bedrijven die zich spec i a l i s e ren in taaltra i n i n g. 2 0

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Bedrijfsleven in beeld: C a l l c e n t e rs

Bedrijfsleven in beeld: C a l l c e n t e rs Bedrijfsleven in beeld: C a l l c e n t e rs d rs. R.M. Bra a k s m a Z o e t e r m e e r, december 1998 ISBN: 90-371 - 070 6-0 Prijs: ƒ 25,- Bestelnummer: A981 8 EIM is een onde r z o e k s b u reau met

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, oktober 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Sectorscoop Ondernemen in de G roothandel 1999

Sectorscoop Ondernemen in de G roothandel 1999 Sectorscoop Ondernemen in de G roothandel 1999 G. de Jong d rs. A.P. Muizer J.M. van der Zwan Z o e t e r m e e r, maart 1999 ISBN: 90-371 - 071 9-2 Prijs: ƒ 75,- Bestelnummer: A9823 EIM is een onde r

Nadere informatie

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Peter Brouwer Zoetermeer, april 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat

Nadere informatie

De oudere starter in Nederland Quick Service

De oudere starter in Nederland Quick Service De oudere starter in Nederland Quick Service Heleen Stigter Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015 Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar René Vogels Zoetermeer, 10 april De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen,

Nadere informatie

Sectorscoop Ondernemen in het Ambacht 1999

Sectorscoop Ondernemen in het Ambacht 1999 Sectorscoop Ondernemen in het Ambacht 1999 d rs. R.M. Bra a k s m a d rs. J.P.J. de Jong d rs. A.P. Muizer Z o e t e r m e e r, november 1998 ISBN 90-371 - 0 6 9 5-1 Prijs ƒ 75,- Bestelnummer: A9810 EIM

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, 5 juli 2013 Rapportnummer : A201337 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Nader onderzoek handhaving bra n d ve i l i g h e i d

Nader onderzoek handhaving bra n d ve i l i g h e i d Nader onderzoek handhaving bra n d ve i l i g h e i d E i ndra p p o r t a ge de e l o nde r z o e ke n N I B R A 109 110 c a f é b ra nd nie u w j a a r s na c ht Vo o r wo o rd In het ka der van het

Nadere informatie

Cliëntenaudit Bureau ABC

Cliëntenaudit Bureau ABC Cliëntenaudit Bureau ABC 2014 Zoetermeer 17 april 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Afra en Willem Schilder (2)

Afra en Willem Schilder (2) Afra en Willem Schilder (2) Hysterisch mens " Toen de ambulances er waren, ging ik naar buiten om de broeders te roepen: "Ik heb kindere n boven, die moeten naar het ziekenhuis!" Maar ze wilden niet naar

Nadere informatie

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Minirapportage ir. C.C. van de Graaff drs. W.H.J. Verhoeven drs. P. Vroonhof K. Bakker Zoetermeer, 18 september 2002 Dit onderzoek is uitgevoerd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf Tevredenheidsonderzoek 2015 ROC De Leijgraaf Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van ROC De Leijgraaf De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Effecten BTW-verandering op het gedrag van consumenten in de Schilders- en stukadoorsbranche drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, 23 maart 2012 Dit onderzoek is gefinancierd door CNV Vakmensen, FNV

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV Tevredenheidsonderzoek 2015 AM Werk Reïntegratie BV Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van AM Werk Reïntegratie BV De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Debat Bestuurlijke Handhaving Bra n d ve i l i g h e i d

Debat Bestuurlijke Handhaving Bra n d ve i l i g h e i d Debat Bestuurlijke Handhaving Bra n d ve i l i g h e i d D e e l n e m e rs Bestuurders en uitvoerders D h r. W. van de Bospoort, coördinator aanpak brandveiligheid binnenstad Amsterdam D h r. J.H. Ehrismann,

Nadere informatie

Technologische samenwe r- king in de industrie en de z a ke l i j ke diensten 1998 U i t komsten Monitor TECHSAM2 1998

Technologische samenwe r- king in de industrie en de z a ke l i j ke diensten 1998 U i t komsten Monitor TECHSAM2 1998 Technologische samenwe r- king in de industrie en de z a ke l i j ke diensten 1998 U i t komsten Monitor TECHSAM2 1998 m w. ir. H.E. Hulshoff d rs. D. Snel Z o e t e r m e e r, november 1998 ISBN: 90-371

Nadere informatie

Bedrijfsleven in beeld: Het dierenpension. drs. D. Snel

Bedrijfsleven in beeld: Het dierenpension. drs. D. Snel Bedrijfsleven in beeld: Het dierenpension drs. D. Snel Zoetermeer, juni 1998 ISBN: 90-371-0683-8 Prijs: ƒ 25,- Bestelnummer: A9803 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken

Nadere informatie

Vro u welijk ondernemerschap

Vro u welijk ondernemerschap Vro u welijk ondernemerschap in Nederland 1 9 9 4-1 9 9 7 Een studie naar ove re e n komsten en ve rschillen tussen vro u wel i j ke en mannelijke ondernemers in de eerste jaren na de start m e v r. drs.

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Uitgevoerd in opdracht van Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Zoetermeer, 17 september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie Tevredenheidsonderzoek 2015 Rijn IJssel, Educatie & Integratie Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Rijn IJssel, Educatie & Integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling Tevredenheidsonderzoek 2015 Stap.nu Reïntegratie & Counseling Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Stap.nu Reïntegratie & Counseling De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia.

Nadere informatie

Stemming onder ondernemers in het MKB

Stemming onder ondernemers in het MKB Stemming onder ondernemers in het MKB ISBN : 978-90-371-1130-9 Rapportnummer : A201424 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia

Nadere informatie

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Brancheonderzoek BNA Conjunctuurmeting oktober 2012 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36 66

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering Tevredenheidsonderzoek 2011 BHP Groep Loopbaanadvisering Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van BHP Groep Loopbaanadvisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia/Stratus.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages Tevredenheidsonderzoek 2014 STE Languages Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van STE Languages De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Stichting ActiefTalent Zoetermeer, donderdag 21 mei 2015 In opdracht van Stichting ActiefTalent De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Zoetermeer, 6 juni 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust

Nadere informatie

Global Entrepreneurship Monitor 2002

Global Entrepreneurship Monitor 2002 Global Entrepreneurship Monitor 2002 Niels Bosma Zoetermeer, 14 november 2002 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Starten in de pra k t i j k E r varingen van twaalf starters

Starten in de pra k t i j k E r varingen van twaalf starters Starten in de pra k t i j k E r varingen van twaalf starters d rs. J.N. Meijer d rs. F. W. van Uxem Z o e t e r m e e r, augustus 1998 ISBN: 90-371 - 0 6 8 6-2 Prijs: ƒ 25,- Bestelnummer: A9805 EIM is

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

Benchmark klanten Qredits

Benchmark klanten Qredits Benchmark klanten Qredits Lia Smit Zoetermeer, maart 2013 Rapportnummer: A201308 Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl). Voor alle

Nadere informatie

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1096-8 Rapportnummer : A201363 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Staatvandienst B.V. Zoetermeer, donderdag 13 augustus 2015 In opdracht van Staatvandienst B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Reconstructie van de b rand in bar t Hemeltje in Vo l e n d a m

Reconstructie van de b rand in bar t Hemeltje in Vo l e n d a m Reconstructie van de b rand in bar t Hemeltje in Vo l e n d a m T NO I r. P.H.E. van de Leur I r. M. Öhlin I ng. P. B. Reijma n 96 R e c o ns t r uc t ie van de bra nd 1 I n l e i d i n g In de nie u w

Nadere informatie

Ondernemen met visie. Kansen en uitdagingen voor de ondernemer aan de vo o ra vo n d van het jaar 2000

Ondernemen met visie. Kansen en uitdagingen voor de ondernemer aan de vo o ra vo n d van het jaar 2000 Ondernemen met visie Kansen en uitdagingen voor de ondernemer aan de vo o ra vo n d van het jaar 2000 Z o e t e r m e e r, juli 1998 ISBN: 90-371 - 0 6 7 7-3 Prijs: ƒ 50, - Bestelnummer: A9802 EIM is een

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Coaching en Advisering Zoetermeer, zondag 3 augustus 2014 In opdracht van Coaching en Advisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 19 mei 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 P&M arbeidsreintegratie Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van P&M arbeidsreintegratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten Evaluatie campagne Doe meer met Afval mening betrokken gemeenten Zoetermeer, 10 maart 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten Tevredenheidsonderzoek 2014 SWA HR Diensten Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van SWA HR Diensten De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Arbo Coaching B.V. Zoetermeer, maandag 20 juli 2015 In opdracht van Arbo Coaching B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Pastoor Berkhout (1) (Deel 2 zie pagina 195) S t i l t e c e n t rum in Scholengemeenschap Don Bosco College

Pastoor Berkhout (1) (Deel 2 zie pagina 195) S t i l t e c e n t rum in Scholengemeenschap Don Bosco College Pastoor Berkhout (1) Pastoor Berkhout werd na de rampnacht s morgens om half acht gebeld door het hoofd van de re c h e rche, die hij had leren kennen als gevolg van de Open Brief, die hij in juli 2000

Nadere informatie

Ouders Edward Jonk (1)

Ouders Edward Jonk (1) Ouders Edward Jonk (1) E d w a rd Jonk is in de brand omgekomen. Uit de verhalen maken zijn ouders op dat hij eerst in de Amvo was geweest. Toen daar de bel ging, is hij naar t Hemeltje gegaan. Na de o

Nadere informatie

Financiering bij familiebedrijven

Financiering bij familiebedrijven Financiering bij familiebedrijven Ro Braaksma Zoetermeer, 23 september 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door het Centrum van het Familiebedrijf. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM.

Nadere informatie

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W +

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + D o e l m a t i g h e i d s t o e t s v o o r g e b i e d e n w a a r v o o r g e e n b o d e m b e h e e r p l a n i s v a s t g e s

Nadere informatie

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 H.C.A. Zwitserloot Beng, inkoopmanager Bizob Opgericht door de deelnemende gemeenten 2003; Bizob is van en voor de 18 gemeenten, daarnaast werken wij voor organisaties

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit Minirapportage drs. W.H.J Verhoeven dr. R.G.M. Kemp drs. H.H.M. Peeters Zoetermeer, 26 september 2002 Deze studie

Nadere informatie

C a f é b rand Nieuwjaars n a c h t P u b l i e ks ve rs i e

C a f é b rand Nieuwjaars n a c h t P u b l i e ks ve rs i e C a f é b rand Nieuwjaars n a c h t P u b l i e ks ve rs i e 1 I n l e i d i n g In de nie u w j a a r s na c ht van 2001 brak er bra nd uit in café t He meltje aan de Haven in Vo l e ndam. Een korte bra

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 1 juni 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Consument en marktwe r k i n g E r varingen van consumenten met het marktwerkingsbeleid in drie sectore n

Consument en marktwe r k i n g E r varingen van consumenten met het marktwerkingsbeleid in drie sectore n Consument en marktwe r k i n g E r varingen van consumenten met het marktwerkingsbeleid in drie sectore n d rs. H.J. Heere s G. Re g t e r d rs. J.F. Suyver Z o e t e r m e e r, maart 1998 ISBN: 90-371

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013 Baanfit verzuim en re-integratie Zoetermeer, zaterdag 20 juli 2013 In opdracht van Baanfit verzuim en re-integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Onderzoek aanbieders van hedendaagse beeldende kunst 2007

Onderzoek aanbieders van hedendaagse beeldende kunst 2007 Onderzoek aanbieders van hedendaagse beeldende kunst 7 drs. W.D.M. van der Valk Zoetermeer, maart 7 Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Federatie Kunstbemiddeling (FK) en de Nederlandse Galerie

Nadere informatie

L i t e ra t u u rstudie branden in publieks g e b o u wen ve rgelijkbaar met de brand in t Hemeltje op 1 januari 2001

L i t e ra t u u rstudie branden in publieks g e b o u wen ve rgelijkbaar met de brand in t Hemeltje op 1 januari 2001 L i t e ra t u u rstudie branden in publieks g e b o u wen ve rgelijkbaar met de brand in t Hemeltje op 1 januari 2001 T NO - ra p p o r t 145 Au t e u rs I r. P.H.E. van de Leur I r. L. Tw i l t D r.

Nadere informatie

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd door Panteia / EIM in opdracht van Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB

Financieringsmonitor MKB M200901 Financieringsmonitor MKB Eerste resultaten, december 2008 dr. J. Meijaard drs. W.D.M. van der Valk Zoetermeer, januari 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Onderchap,

Nadere informatie

Nieuwsbrief 4. April 2013. Contactgegevens. Tel 078-6920070 Fax 078 6920079 Mob 06 53 96 88 22 E-mail info@benthink.nl http://www.benthink.

Nieuwsbrief 4. April 2013. Contactgegevens. Tel 078-6920070 Fax 078 6920079 Mob 06 53 96 88 22 E-mail info@benthink.nl http://www.benthink. Nieuwsbrief 4 April 2013 Verhuurdersheffing zorgt voor forse verhoging bedrijfslasten. O p 1 3 f e b r u a r i h e e ft minister Blok het Woonakkoord g e p r e s e n t e e r d o v e r d e i n k o m e n

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB Starters

Financieringsmonitor MKB Starters Financieringsmonitor MKB Starters Starters en gevestigd MKB vergeleken Pim van der Valk Lia Smit Zoetermeer, 19 januari 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door Ministerie van Economische Zaken Programmaonderzoek

Nadere informatie

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven Lia Smit, Ro Braaksma, Pieter Fris Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1108-8 Rapportnummer : A201374

Nadere informatie

W.D.M. van der Valk. Zoetermeer, juni 2014

W.D.M. van der Valk. Zoetermeer, juni 2014 Structuuronderzoek schoonheidsverzorgingsbedrijf 4 W.D.M. van der Valk Zoetermeer, juni 4 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers VBO Woonindex Vierde kwartaal 2008 drs. J.J.J. Donkers Zoetermeer, 7 januari 2009 In opdracht van VBO Makelaars. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng Pagina 1 van 14 Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng 3 Z Al s u z ag dat de punt ac ht e r "SUCCES" e e n kl e i ne o was had u uw e e r s t e goe de c ont r ol e t e pakke n. Ooooooooo z i t dat z o!!!!!!

Nadere informatie

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s O p le i d i n g: M a s t e r P u b l i c M a n a g e m e n

Nadere informatie

Studiedag Remediaal. 25 maart 2011 Sui Lin Goei (s.l.goei@vu.nl)

Studiedag Remediaal. 25 maart 2011 Sui Lin Goei (s.l.goei@vu.nl) Studiedag Remediaal 25 maart 2011 Sui Lin Goei (s.l.goei@vu.nl) 1 Dyscalculie - een nieuw verschijnsel? Rekenexperimentje (TTR en ABC-toets) Ernstige reken/wiskundeproblemen en dyscalculie: zomaar twee

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk Tevredenheidsonderzoek 2014 Oog voor werk Zoetermeer, vrijdag 30 januari 2015 In opdracht van Oog voor werk De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Uitkomsten knelpuntenstudie

Uitkomsten knelpuntenstudie Uitkomsten knelpuntenstudie Heleen Stigter Maureen Lankhuizen Zoetermeer, september 2003 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Inzicht in de beveiligingssector

Inzicht in de beveiligingssector Inzicht in de beveiligingssector Position Paper ir. Carolien van der Graaff drs. Carla Melchior Zoetermeer, oktober 2005 Dit onderzoek is gefinancierd door het Verbond van Beveiligingsorganisaties (VvBO).

Nadere informatie

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T HET SEP-RAA MWE R KPLAN HEEFT A LS DO E L C U L TURELE IN STE LL INGE N E N S CHO LE N (IN HET B I JZO N DE R LE RA REN) CO N C RETE I N H O U DE LI

Nadere informatie

STARTFLEX. Onderzoek naar ondernemerschap onder studenten in Amsterdam

STARTFLEX. Onderzoek naar ondernemerschap onder studenten in Amsterdam Onderzoek naar ondernemerschap onder studenten in Amsterdam Colofon ONDERZOEKER StartFlex B.V. CONSULTANCY Centre for applied research on economics & management (CAREM) ENQETEUR Alexander Sölkner EINDREDACTIE

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN Tweede druk Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Yvonne van de Voort Tweede

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Loopbaankamer Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van Loopbaankamer De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V. Tevredenheidsonderzoek 2015 Werkelijk B.V. Zoetermeer, zondag 31 januari 2016 In opdracht van Werkelijk B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling Veldwerkverslag Vrouwen in besluitvormende posities Dataverzameling Zoetermeer, 24 juni 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Gevolgen voor de werkgeversbijdrage voor het MKB en het grootbedrijf M. Folkeringa P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, 30 december 2003 Bestelnummer: M200311

Nadere informatie

Medewerkers van IBN aan de slag bij Kuehne & Nagel. Werk met diploma

Medewerkers van IBN aan de slag bij Kuehne & Nagel. Werk met diploma Medewerkers van IBN aan de slag bij Kuehne & Nagel. Werk met diploma Hoe kan functiedifferentiatie kansen bieden voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt? En hoe kunnen daarmee (toekomstige) personeelstekorten

Nadere informatie

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Bram van der Linden Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1107-1 Rapportnummer : A201373 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Leo Witvliet. Instituut voor Interventie Management. Marktverkenning Interim Management. dr. mr. Leo Witvliet. juni 2008.

Leo Witvliet. Instituut voor Interventie Management. Marktverkenning Interim Management. dr. mr. Leo Witvliet. juni 2008. Leo Witvliet Instituut voor Interventie Management Marktverkenning Interim Management juni 2008 dr. mr. Leo Witvliet Deskresearch: Michaëla Wevers Sandra van Meijel Marktdefinitie Definities Van Dale:

Nadere informatie

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins M200916 Parttime van start drs. A. Bruins Zoetermeer, 24 september 2009 Parttime van start Van de startende ondernemers werkt een kleine meerderheid na de start fulltime in het bedrijf. Een op de vier

Nadere informatie

Zoetermeer, 16 januari 2015

Zoetermeer, 16 januari 2015 Arbeidsmarkt Groothandel Bloemen en Planten 2014 Zoetermeer, 16 januari 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Second Opinion Achter de Lange Stallen

Second Opinion Achter de Lange Stallen Second Opinion Achter de Lange Stallen Henk J. Gianotten Capelle aan den IJssel, 5 februari 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Henk Gianotten. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Emergency programme In her eme rge ncy pro g ra m me the Committee comes to the fo l l o w i ng 18 eme rge ncy point s :

Emergency programme In her eme rge ncy pro g ra m me the Committee comes to the fo l l o w i ng 18 eme rge ncy point s : Emergency programme In her eme rge ncy pro g ra m me the Committee comes to the fo l l o w i ng 18 eme rge ncy point s : M u n i c i p a l i t i e s 1. Catch up with the impleme nt a t ion of lic e ns

Nadere informatie

Eigen invloed erva re n

Eigen invloed erva re n Eigen invloed erva re n Deze bro c hu re reikt sugge s t ies aan voor het bevorde ren van zegge ns c h a p van mensen met ernstig meervoudige beperkingen. Deze zijn met name bedoeld voor begeleiders die

Nadere informatie

Bedrijfsleven in beeld: Het particulier beveiligingsbedrijf

Bedrijfsleven in beeld: Het particulier beveiligingsbedrijf Bedrijfsleven in beeld: Het particulier beveiligingsbedrijf mevr. drs. H.W. Stigter Zoetermeer, maart 2000 ISBN: 90-371-0777-X Prijs: ƒ 25,- Bestelnummer: A9923 EIM is een onderzoeksbureau met 170 professionals.

Nadere informatie

Slimme financiering van zorgvastgoed. George Muller & John Reimerink Realink Consultancy & JR Care

Slimme financiering van zorgvastgoed. George Muller & John Reimerink Realink Consultancy & JR Care Slimme financiering van zorgvastgoed George Muller & John Reimerink Realink Consultancy & JR Care Slimme financiering van zorgvastgoed John Reimerink & George Müller i n f o @ r e a l i n k. n l 06-34855943

Nadere informatie

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Periodeafsluiting Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Tweede

Nadere informatie

Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004

Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004 Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004 Hoofdrapport Samenstelling: Dr. L. Broersma & Drs D. Stelder, Sectie Ruimtelijke Economie, FEW, RuG Prof. Dr. J. van Dijk, Faculteit der Ruimtelijke Wetenschappen,

Nadere informatie

Structuuronderzoek glazeniersbedrijven 2010

Structuuronderzoek glazeniersbedrijven 2010 Structuuronderzoek glazeniersbedrijven 2 oktober 2 In opdracht van: Hoofdbedrijfschap Ambachten (HBA) In samenwerking met: Ondernemers Vereniging van Glazeniers (OVG) Uitgevoerd door: EIM drs. W.D.M. van

Nadere informatie

Nederlands Genootschap van Tolken en Vertalers

Nederlands Genootschap van Tolken en Vertalers Nederlands Genootschap van Tolken en Vertalers U zoekt een tolk of vertaler... a die exact verwoordt wat u wilt zeggen. a die de taal van uw doelgroep tot in de finesses beheerst. a die voor u klaarstaat

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

MKB in regionaal perspectief 2006

MKB in regionaal perspectief 2006 MKB in regionaal perspectief 2006 Zoetermeer, juli 2006 ISBN: 90-371-0971-3 Bestelnummer: A200606 Prijs: 25,- Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd

Nadere informatie