van wedloop naar kringloop

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "van wedloop naar kringloop"

Transcriptie

1 Trajecten Mineralen: van wedloop naar kringloop Uitwerking stelsel verantwoorde mestafzet en verplichte mestverwerking & Invulling 5 e AP Nitraatrichtlijn LTO April 2012 Mark Heijmans Concept

2 Opzet Aftrap mestbeleid een weerbarstige combinatie van: Politiek Beleid Economie Milieu Techniek Twee trajecten 1. Stelsel verantwoorde mestafzet en verplichte mestverwerking ingaande per ??? 2. Invulling 5 e AP Nitraatrichtlijn ingaande per

3 Politieke beschouwingen Zijn er ook staatsrechtdeskundigen in de zaal? Welke onderwerpen controversieel? Rol voltallige parlement en commissie ELI? Wanneer verkiezingen? Welke uitslag en coalitie?

4 Tijdspad en proces verplichte mestverwerking : LTO planontwikkeling en lobby September 2011: Kabinetsvisie Najaar 2011/voorjaar 2012: uitwerking wetsvoorstel Zomer 2012: wetsvoorstel naar TK Februari 2012 oktober 2012: invulling AMVB en Ministeriele Regeling : ingang nieuwe systeem

5 Tijdspad en proces 5 e AP Invulling 5 e AP Nitraatrichtlijn: - Najaar 2011/Voorjaar 2012: opstart inhoudelijke discussie binnen bedrijfsleven en NL overheid - April 2012: eerste discussie NL overheid met EC - Zomer en najaar 2012: verder uitwerking discussie NL overheid met EC en Nitraatcomité - Najaar 2012: Afronding NL actieprogramma en discussie nieuwe derogatie - December 2012/januari 2013: formele afronding EU discussie - Loop van 2013: invulling juridische traject nationale wetgeving : ingang 5 e AP en nieuwe derogatie

6 Centrale vraag Hoe behoudt de land- en tuinbouw in NL ontwikkelruimte binnen de huidige en toekomstige milieueisen (MINERALEN) in het bijzonder en met inachtneming van eisen van markt en maatschappij in het algemeen? Uitgangspunten (EU en nationaal) Mineralenproductie in NL mag niveau 2002 niet overschrijden 50 mg/l moet op gebiedsniveau gehaald worden in 2015 Ammoniak en broeikasgasemissie moet omlaag Derogatie en P-gebruiksnormen

7 Mineralen grijpen breed in

8 Van mondiaal naar mineraal. Hogere energieprijzen kunstmestprijzen Grondstoffenschaarste hogere duurder veevoer Nieuwe machtblokken geopolitiek verminderde toegang tot traditionele fosfaatbronnen Druk op biodiversiteit huidige landbouwgrond bodemvruchtbaarheid efficiënter gebruik nadruk op

9 en van mineraal naar regionaal! Na 40 jaar ontwikkeling van de veehouderij in Zuid en Oost NL: een mestoverschot? slechte waterkwaliteit? fosfaatverzadigde bodems? en nog wat kleinigheidjes En in andere delen van NL: zorg over toekomstige bodemvruchtbaarheid geen optimale mineralenvoorziening

10 Traject 1: uitgangspunten LTO Van een overschot naar een oplossing: kern LTO Mineralentraject in drie sporen benadering Korte termijn (1-3 jaar): Veevoerspoor Middellange termijn (3-5 jaar): Plaatsingsruimte NL optimaal invullen via be- en verwerking en export Lange termijn (5-10 jaar): Mestverwaarding Uitgangspunt voor beleid en activiteiten: maak ondernemers zelf verantwoordelijk voor hun eigen oplossingen: of door de bedrijfsvoering aan te passen (voer - afzet - verwerking) of door minder dieren te houden

11 Traject 1: Stimulering mestverwerking Achtergrond: Mestverwerking vereist: om de export vergaand te vergroten om de nationale afzet te optimaliseren Noodzaak tot: Instrument dat de continuïteit van mestverwerking waarborgt op de langere termijn Stimulering voor ondernemers om mest te verwerken tot kwaliteitsproducten voor binnenlandse en buitenlandse markt Kostennadeel bij mestverwerking wordt opgeheven

12 Traject 1: Wetgeving mestverwerking per 2013 Dierrechten worden afgeschaft/niet geherintroduceerd, mits Drie regio s (Zuid/Oost/Overig) Hoeveel mestsoorten? Mest Percentages: nu in bespreking Pluimveemest en Overige Verhandelbaarheid mestverwerkingverplichting mogelijk... Uitzonderingen op robuust systeem, nut en noodzaak

13 Vraagstukken mestverwerking Gegarandeerde aanvoer Free riders gedrag prisoners dilemma opgeheven door verplichting Wie heeft marktmacht: 250 individuele handelaren of samenwerkende ketenpartijen Financiering Rol banken: rendementseisen / groenfinanciering / risicodragend kapitaal Rol ketenpartijen: voersector, verwerkers, NCB, Locaties en ruimtelijke ontwikkeling Vergunningen Lokaal draagvlak Afzet NL: fosfaat en kunstmestvervanger Export: welke duurzame vraagmarkten

14 Traject 2:Inhoud 5 e AP Uit kabinetsvisie : Stabiele gebruiksnormen Verdergaande differentiatie en maatwerk Nieuwe derogatie Discussiepunten: - Invulling gebruiksnormen N en P en bijbehorende middelvoorschriften - Invulling nieuwe derogatie - Systeemkeuze: robuust/flexibel/kringloopwijzer/milieuscore - Relatie mestbeleid en waterkwaliteit: welke doelstellingen met welke maatregelen

15

16 Kringloop of wedloop? Dat heb je zelf in de hand

17 Vragen en discussie

Be- en verwerken van mest: een zegen voor water en milieu?

Be- en verwerken van mest: een zegen voor water en milieu? Kennisdag emissies, vergroening en verduurzaming in de landbouw Be- en verwerken van mest: een zegen voor water en milieu? Mark Heijmans 2 december 2014 Het speelveld: schaken op meerdere borden Opzet

Nadere informatie

Mest, mestverwerking en mestwetgeving

Mest, mestverwerking en mestwetgeving Mest, mestverwerking en mestwetgeving Frits Vink Ketenmanager grondgebonden veehouderij Ministerie van Economische Zaken Inhoud Feiten en cijfers (3 sheets) Huidig mestbeleid (2 sheets) Mestbeleid: koers

Nadere informatie

Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij & LTO vakgroep Melkgeitenhouderij. Januari 2014

Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij & LTO vakgroep Melkgeitenhouderij. Januari 2014 Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij & LTO vakgroep Melkgeitenhouderij Januari 2014 Opening Actualiteiten GLB Diergezondheid Q koorts claim Productschap Zuivel Melkprijsvergelijking BZV Bokkenproject

Nadere informatie

Veehouders positief over oplossen mestoverschot

Veehouders positief over oplossen mestoverschot ///PERSBERICHT/// Veehouders positief over oplossen mestoverschot Alfa Accountants en Adviseurs houdt onderzoek over het nieuwe mestbeleid onder 750 boeren WAGENINGEN, 8 mei 2012 Veehouders vertrouwen

Nadere informatie

Mestsituatie en de verwerkingsplicht Gelderse Vallei en Utrechts zandgebied

Mestsituatie en de verwerkingsplicht Gelderse Vallei en Utrechts zandgebied Mestsituatie en de verwerkingsplicht Gelderse Vallei en Utrechts zandgebied Jaap Uenk DOFCO Beheer BV, Ruurlo, 27 februari 2014, Barneveld j.uenk@dofco.nl INHOUD Introductie Mest- en mineralensituatie

Nadere informatie

AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij. 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland

AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij. 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij 21 April 2015 Harry Kager LTO Nederland Terminologie Onderwerpen Achtergronden mestverwerkingsplicht Achtergronden Melkveewet AMvB Grondgebonden groei melkveehouderij

Nadere informatie

Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen. Oene Oenema Wageningen University, Alterra

Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen. Oene Oenema Wageningen University, Alterra Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen Oene Oenema Wageningen University, Alterra Over het mestprobleem en mogelijke oplossingen Oene Oenema Wageningen University Alterra Nationaal Mestcongres

Nadere informatie

Mest, mestverwerking en wetgeving

Mest, mestverwerking en wetgeving Mest, mestverwerking en wetgeving Harm Smit Beleidsmedewerker Economische Zaken, DG AGRO Inhoud Feiten en cijfers. Huidig instrumentarium. Visie op mestverwerking en hoogwaardige meststoffen Toekomstig

Nadere informatie

Achtergronden Koeien & Kansen - KringloopWijzer

Achtergronden Koeien & Kansen - KringloopWijzer Achtergronden Koeien & Kansen - KringloopWijzer Achtergrond BEX (Koeien &Kansen) Samenwerking binnen K&K Voorgesteld mestbeleid NL- EU Samen inspelen op ontwikkelingen uit markt en maatschappij Kringloop

Nadere informatie

Mestbeleid. Stelsel van verplichte mestverwerking. 13 januari 2014. Joke Noordsij. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Mestbeleid. Stelsel van verplichte mestverwerking. 13 januari 2014. Joke Noordsij. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Mestbeleid Stelsel van verplichte mestverwerking 13 januari 2014 Joke Noordsij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland 1 Inhoud Wat hebben we nu aan mestbeleid Wat gaat er veranderen Stelsel verplichte

Nadere informatie

Slimme mestverwerking voor rundveehouderij. Al dan niet met mestlevering

Slimme mestverwerking voor rundveehouderij. Al dan niet met mestlevering Slimme mestverwerking voor rundveehouderij Al dan niet met mestlevering Even Mestac voorstellen Mestac, een mestproducenten coöperatie Mestafzet in boerenhanden Structureren van mestmarkt (300.000 ton)

Nadere informatie

Voorsprong met mineralen

Voorsprong met mineralen Voorsprong met mineralen Samen staan de sectoren sterker Deze bijeenkomst werd mogelijk gemaakt door LTO Gelderland, Overijssel en de Rabobank. Circulaire Economie Nieuwe toverwoord of kansrijke uitdaging

Nadere informatie

*PDOC01/230297* PDOC01/ De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

*PDOC01/230297* PDOC01/ De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag Postbus 20401 2500 EK Den Haag www.rijksoverheid.nl/eleni

Nadere informatie

Mestbeleid 2014 begint nu

Mestbeleid 2014 begint nu Mestbeleid 2014 begint nu Kees van Ham DLV Intensief Advies BV 06 26 54 80 10 k.van.ham@dlv.nl Mestbeleid 2014 Programma: Nieuwe beleid Productie Nederland Gebruiksnormen fosfaat en stikstof Verwerkingsplicht

Nadere informatie

Mestbeleid in Nederland: kaders en vooruitblik

Mestbeleid in Nederland: kaders en vooruitblik Mestbeleid in Nederland: kaders en vooruitblik Masterclass Mestverwaarding Citaverde college Horst 4 oktober 2017 Erik Mulleneers, Projectleider zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn Programma Mest Directoraat-Generaal

Nadere informatie

Statenmededeling. Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant, Kennisnemen van Actuele ontwikkelingen rondom mestbeleid in Noord-Brabant

Statenmededeling. Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant, Kennisnemen van Actuele ontwikkelingen rondom mestbeleid in Noord-Brabant Statenmededeling Onderwerp Mestbewerking in Noord-Brabant Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant, Kennisnemen van Actuele ontwikkelingen rondom mestbeleid in Noord-Brabant Aanleiding In maart 2014 hebben

Nadere informatie

Mestbeleid. Verplichte mestverwerking

Mestbeleid. Verplichte mestverwerking Mestbeleid Verplichte mestverwerking Eind december 2013 zijn de details van de verplichte mestverwerking bekend geworden. Dit betekent onder andere dat de verwerkingspercentages en de definitie van verwerken

Nadere informatie

Nitraatrichtlijn. op weg naar het laatste. 28 November 2012 Mark Heijmans

Nitraatrichtlijn. op weg naar het laatste. 28 November 2012 Mark Heijmans Nitraatrichtlijn op weg naar het laatste actieprogramma? 28 November 2012 Mark Heijmans 1 Opzet Van mondiaal naar mineraal en van mineraal naar lokaal Beleid: ruimte en kaders Uitvoering: instrumenten,

Nadere informatie

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Presentatie Ing. Jaap Uenk MAB LTO Noord afdeling De Liemers, 3 november 2010 Inhoud presentatie Ontwikkeling mestsituatie in Nederland Ontwikkeling

Nadere informatie

Zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn ( ): proces en stand van zaken. Inhoud

Zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn ( ): proces en stand van zaken. Inhoud Zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn (2018-2021): proces en stand van zaken Themadag Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen 16 februari 2017 Erik Mulleneers, Projectleider zesde actieprogramma

Nadere informatie

Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna

Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna Bijlage notitie 2. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Plaatsingsruimte fosfaat uit meststoffen in 2015 en daarna W.J. Willems (PBL) & J.J. Schröder (PRI Wageningen UR) november 2013 Sinds 2010 is de gebruiksnorm

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 037 Mestbeleid Nr. 21 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Mestbeleid in Nederland

Mestbeleid in Nederland Mestbeleid in Nederland Harm Smit Senior beleidsmedewerker Ministerie van Economische Zaken, DG AGRO Inhoud 1. Mest van Nederland a. Productie b. Gebruik 2. Beleidsontwikkelingen a. Vijfde Actieprogramma

Nadere informatie

Duurzame bemesting: omgeving

Duurzame bemesting: omgeving Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Duurzame bemesting Visie NMI Duurzame bemesting: omgeving Beperking milieubelasting

Nadere informatie

De business case: Mest verwaarden. Hans van den Boom Sectormanager Food & Agri Rabobank Nederland

De business case: Mest verwaarden. Hans van den Boom Sectormanager Food & Agri Rabobank Nederland De business case: Mest verwaarden Hans van den Boom Sectormanager Food & Agri Rabobank Nederland Hengelo 28 maart 2014 mln. kg fosfaat Export van fosfaat moet met 50% stijgen 200 175 150 125 100 75 50

Nadere informatie

Mestmarkt en mestverwerking

Mestmarkt en mestverwerking Mestmarkt en mestverwerking Jaap Uenk DOFCO BV, Twello VAB, 22 september 2015 Inhoud Introductie Stand van zaken mestverwerking (Technieken, producten, markten en capaciteit) (8) Waarom is verwerking nog

Nadere informatie

Mestverwerkingspercentages 2016; CDM-advies

Mestverwerkingspercentages 2016; CDM-advies Themamiddag Mestverwerking in Nederland Wageningen, 03-09-2015 Mestverwerkingspercentages 2016; CDM-advies Oene Oenema Wageningen University Alterra Opdracht ministerie EZ aan CDM Wetenschappelijk onderbouwd

Nadere informatie

Workshop. Mestverwerking: een bron van emissies of een kans voor emissie reductie? Ellen van Voorthuizen Wim van der Hulst Gerard Rijs

Workshop. Mestverwerking: een bron van emissies of een kans voor emissie reductie? Ellen van Voorthuizen Wim van der Hulst Gerard Rijs Workshop Mestverwerking: een bron van emissies of een kans voor emissie reductie? Ellen van Voorthuizen Wim van der Hulst Gerard Rijs Programma Welkom en opening Introductie mestverwerking MVI s Achtergronddocument:

Nadere informatie

2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?!

2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?! 2015: Kans(en) en/of bedreiging voor de melkveehouder?! Vic Boeren (06 53407806) Eric Bouwman (06 26544114) november 2014 DLV Dier Groep BV Onafhankelijk, toonaangevend en landelijk werkend adviesbedrijf

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 037 Mestbeleid Nr. 80 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015

Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015 Introductie Optimus advies door middel van Melkveewet en GLB 2015 Bijeenkomst 26 januari P.G. Kusters land- en tuinbouwbenodigdheden B.V, Dreumel Optimus advies Gestart in 2014 als samenwerkingsverband

Nadere informatie

Mestverwaarding Op weg naar een duurzame veehouderij

Mestverwaarding Op weg naar een duurzame veehouderij Mestverwaarding Op weg naar een duurzame veehouderij 19 november 2014 ABO Ooststellingwerf Nijeberkoop LTO Noord Programma Duurzame Energie Auke Jan Veenstra (aveenstra@ltonoord.nl) Inhoud Activiteiten

Nadere informatie

14-1-2014. Welkom. Voorlichting Verplichte mestverwerking. Hans Verkerk secretaris meststoffendistributie

14-1-2014. Welkom. Voorlichting Verplichte mestverwerking. Hans Verkerk secretaris meststoffendistributie Welkom Voorlichting Verplichte mestverwerking Hans Verkerk secretaris meststoffendistributie 1 Inhoud Bibob toetsing op registratie intermediair Verwerkingsplicht: basis uitzonderingen overeenkomsten praktijksituaties

Nadere informatie

Mestverwerkingscapaciteit 2015

Mestverwerkingscapaciteit 2015 Landelijke inventarisatie Mestverwerkingscapaciteit 2015 Open innovatiedagen VIC Sterksel 19 juni 2015 Jos van Gastel Presentatie Waarom, wie, hoe Resultaten enquête Ontbrekende informatie Voorlopig beeld

Nadere informatie

Meststoffenwet 2013 Van beleid naar praktijk

Meststoffenwet 2013 Van beleid naar praktijk Meststoffenwet 2013 Van beleid naar praktijk Mestverwerking centraal VP Minovia BV, 21 februari 2013 Venray Mr Frank R. Veeke Agenda Beleid en visie EZ: Bleker, Verdaas, Dijksma Wetsvoorstel juni 2012

Nadere informatie

Themabijeenkomst Megastallen Cuijk

Themabijeenkomst Megastallen Cuijk Themabijeenkomst Megastallen Cuijk Milieuvereniging Land van Cuijk Wim Verbruggen mei 2011 Agenda MLvC Uitgangspunten MLvC Wat heb je Wat wil je Wat kun je Conclusie Milieuvereniging Land van Cuijk Opgericht

Nadere informatie

Kansen voor mestscheiding

Kansen voor mestscheiding Kansen voor mestscheiding Studiemiddag Inagro 29 maart 2012 Gerjan Hilhorst Livestock Research De Marke Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen

Nadere informatie

Fosfaatproblematiek en mestverwerking

Fosfaatproblematiek en mestverwerking Fosfaatproblematiek en mestverwerking Jaap Uenk DOFCO BV, Twello www.dofco.nl 19 januari 2016, Lettele Inhoud presentatie 1. Introductie 2. Binnenlandse mestmarkt 3. Mestverwerkingsplicht 4. Export 5.

Nadere informatie

Programma Uitleg waarom deze bijeenkomst JC Vogelaar en stukje historie Geesje Rotgers normstellingen in naam van de ecologie aan KRW-wateren Vragen A

Programma Uitleg waarom deze bijeenkomst JC Vogelaar en stukje historie Geesje Rotgers normstellingen in naam van de ecologie aan KRW-wateren Vragen A Welkom Programma Uitleg waarom deze bijeenkomst JC Vogelaar en stukje historie Geesje Rotgers normstellingen in naam van de ecologie aan KRW-wateren Vragen Aanbeveling Mesdagfonds Mestbeleid 33 jaar 1984

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 322 Wijziging van de Meststoffenwet (invoering mestverwerkingsplicht) Nr. 18 HERDRUK 1 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAG Ontvangen

Nadere informatie

Perspectieven mest verwerken

Perspectieven mest verwerken Perspectieven mest verwerken Jan Pijnenburg DLV Intensief Advies BV 06 26 54 87 88 j.pijnenburg@dlv.nl Wetsvoorstel Mogelijke uitwerkingen Het gaat om het overschot op bedrijfsnivo Rekeneenheid is fosfaat.

Nadere informatie

Memorie van toelichting. Inhoudsopgave

Memorie van toelichting. Inhoudsopgave Memorie van toelichting Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Achtergrond 5 2.1 Nitraatrichtlijn en Kaderrichtlijn water 5 2.2 Historie 6 2.3 Huidige Nederlands stelsel van productierechten

Nadere informatie

Ex ante analyse wetsvoorstel stelsel van verantwoorde mestafzet

Ex ante analyse wetsvoorstel stelsel van verantwoorde mestafzet Ex ante analyse wetsvoorstel stelsel van verantwoorde mestafzet Ex-ante analyse wetsvoorstel stelsel van verantwoorde mestafzet T.J. de Koeijer H.H. Luesink A. van den Ham LEI-nota 12-085 Augustus 2012

Nadere informatie

Zoals gedurende het gehele traject, zal het bedrijfsleven worden betrokken bij deze nadere uitwerking.

Zoals gedurende het gehele traject, zal het bedrijfsleven worden betrokken bij deze nadere uitwerking. Wijziging van de Meststoffenwet (invoering mestverwerkingsplicht) NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAG Met belangstelling heb ik kennis genomen van de vragen die leden van uw Kamer hebben gesteld

Nadere informatie

Bodemkwaliteit, bemesting en teelt van maïs. Jaap Schröder

Bodemkwaliteit, bemesting en teelt van maïs. Jaap Schröder Bodemkwaliteit, bemesting en teelt van maïs Jaap Schröder Inhoud Bodemkwaliteit NP-Verliezen, gebruiksnormen, isokwanten Wijzigingen a.g.v. 5e NL Actieprogramma Nitraatrichtlijn Schadebeperking Equivalente

Nadere informatie

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West.

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Wim Honkoop Begeleiding 35 individuele melkveehouders. Al ruim 3 jaar actief in het opstellen en optimaliseren van Kringloopwijzer resultaten.

Nadere informatie

De melkveehouder van de toekomst

De melkveehouder van de toekomst De melkveehouder van de toekomst Dirk Siert Schoonman Lid vakgroep Melkveehouderij LTO Nederland 23 november 2010 Mondiale ontwikkelingen 1. Groei wereldbevolking van 6 naar 9 mld in 2050 2. Mensen gaan

Nadere informatie

Hergebruik mestwater uit de veehouderij

Hergebruik mestwater uit de veehouderij Hergebruik mestwater uit de veehouderij Oscar Schoumans Alterra, Wageningen UR Bijeenkomst Watermanagement in de Agroketen d.d. 25 september 2013, Venlo Inhoud 1. Achtergronden 2. Sluiten van de kringlopen

Nadere informatie

Leidt Europese mestbeleid tot knelpunten voor de bodem?

Leidt Europese mestbeleid tot knelpunten voor de bodem? Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Leidt Europese mestbeleid tot knelpunten voor de bodem? Kennisdag Mest & 1 december

Nadere informatie

Mestbeleid en mestmarkt. Een kwalitatieve analyse van de ex-ante Evaluatie Meststoffenwet 2016

Mestbeleid en mestmarkt. Een kwalitatieve analyse van de ex-ante Evaluatie Meststoffenwet 2016 Mestbeleid en mestmarkt Een kwalitatieve analyse van de ex-ante Evaluatie Meststoffenwet 2016 Tanja de Koeijer, John Helming, Harry Luesink, Rogier Schulte Mestbeleid en mestmarkt Een kwalitatieve analyse

Nadere informatie

Dierlijke mest. Inleiding

Dierlijke mest. Inleiding 054 1 Dierlijke mest Inleiding Dierlijke mest is afkomstig van de veehouderij, waar met name runderen, varkens en kippen worden gehouden voor menselijke consumptie in binnen- en buitenland. Door de sterke

Nadere informatie

MESTVERWERKING KOMT OP STOOM

MESTVERWERKING KOMT OP STOOM ondernemen MESTVERWERKING KOMT OP STOOM Plannen genoeg, regie en tijd ontbreken 8 Verwachte verwerkings-capaciteit van dierlijke mest is voldoende om het te verwerken fosfaatoverschot van 29 miljoen kilo

Nadere informatie

Grondgebonden melkveehouderij

Grondgebonden melkveehouderij Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Grondgebonden melkveehouderij Frits van der Schans Eric Hees Carin Rougoor Nadere informatie: 06 5380 5381 / fvanderschans@clm.nl Vragen mbt grondgebondenheid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 469 Wijziging van de Meststoffenwet (herinvoering compartimentering) Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1. Strekking wetsvoorstel Het wetsvoorstel

Nadere informatie

Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen

Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen Duurzame mestverwerking voor productie van schone energie en groene mineralen MTS vd Lageweg Hendrikus van de Lageweg 1 Inhoud MTS vd Lageweg Mestplaatsing veehouderij sectoren / sector belang Doelen Wat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 979 Regels ten behoeve van een verantwoorde groei van de melkveehouderij (Wet verantwoorde groei melkveehouderij) Nr. 98 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS

Nadere informatie

Omgevingswet en de raad

Omgevingswet en de raad Omgevingswet en de raad Inhoud Waarom de Omgevingswet? Wat is de omgevingswet? Wat verandert er door de omgevingswet Wat vraagt dit van u als raad. Samen met de samenleving Budget reserveren Vrije (beleids)ruimte

Nadere informatie

Mest met beleid. Adviesgroep Mestbewerking

Mest met beleid. Adviesgroep Mestbewerking Mest met beleid Adviesgroep Mestbewerking Fred Stouthart Johan Raap Joop Baltussen Jos van Gastel Mathilde Mollenhorst Minke Lagerwerf Maarten Nederlof Roelof Westerhof Hoofddoelen Bodemkwaliteit Schoon

Nadere informatie

Ontwerpbesluit houdende de wijziging van het Besluit gebruik meststoffen en het Besluit glastuinbouw (vierde actieprogramma Nitraatrichtlijn)

Ontwerpbesluit houdende de wijziging van het Besluit gebruik meststoffen en het Besluit glastuinbouw (vierde actieprogramma Nitraatrichtlijn) 2009D38513 28 385 Ontwerpbesluit houdende de wijziging van het Besluit gebruik meststoffen en het Besluit glastuinbouw (vierde actieprogramma Nitraatrichtlijn) Verslag van een schriftelijk overleg Binnen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage. Datum 12 december 2014 Betreft Mestverwerking

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage. Datum 12 december 2014 Betreft Mestverwerking > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

GroenLinks Bronckhorst. Themabijeenkomst Groengas Hoe groen is ons gas? 2 juni 2015

GroenLinks Bronckhorst. Themabijeenkomst Groengas Hoe groen is ons gas? 2 juni 2015 GroenLinks Bronckhorst Themabijeenkomst Groengas Hoe groen is ons gas? 2 juni 2015 Waarom co-vergisten Omdat de meststoffenwet veehouders verplicht de overtollige (mineralen in de) mest te ver(be)werken

Nadere informatie

Tempel A D V I E S. Agrarisch adviesbureau. in Lunteren. Ir. FCA van den Tempel Tel

Tempel A D V I E S. Agrarisch adviesbureau. in Lunteren. Ir. FCA van den Tempel Tel Agrarisch adviesbureau in Lunteren Bestemmingsplannen Vergunningen Bedrijfsplannen Mestwetgeving Subsidies Gecombineerde opgaven Pachtzaken Etc. Ir. FCA van den Tempel Tel. 0318-478807 WWW.TEMPELADVIES.NL

Nadere informatie

Tanja de Koeijer, Harry Luesink en Gideon Kruseman (LEI Wageningen UR) November 2013

Tanja de Koeijer, Harry Luesink en Gideon Kruseman (LEI Wageningen UR) November 2013 Bijlage notitie 9. Ex ante evaluatie mestbeleid 213 Effect van verplichte mestverwerking op de afzetprijs van mest: 1: Empirisch-theoretische relatie tussen vraag en van. Tanja de Koeijer, Harry Luesink

Nadere informatie

Meststoffenwet 2013 Van beleid naar praktijk

Meststoffenwet 2013 Van beleid naar praktijk Meststoffenwet 2013 Van beleid naar praktijk Mestverwerking centraal VP Minovia BV, 21 februari 2013 Venray Mr Frank R. Veeke Agenda Beleid en visie EZ: Bleker, Verdaas, Dijksma Wetsvoorstel juni 2012

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 469 Wijziging van de Meststoffenwet (herinvoering compartimentering) Nr. 6 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG Ontvangen 20 december 2010 De

Nadere informatie

34295 Additionele regels ten behoeve van een verantwoorde groei van de melkveehouderij (Wet grondgebonden groei melkveehouderij)

34295 Additionele regels ten behoeve van een verantwoorde groei van de melkveehouderij (Wet grondgebonden groei melkveehouderij) Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Economische Zaken datum 8 december 2016 Betreffende wetsvoorstel: 34295 Additionele

Nadere informatie

De onderstaande fractie(s) hebben enkele vragen gesteld c.q. opmerkingen gemaakt. Ik verzoek u in uw brief deze vragen/opmerkingen te beantwoorden.

De onderstaande fractie(s) hebben enkele vragen gesteld c.q. opmerkingen gemaakt. Ik verzoek u in uw brief deze vragen/opmerkingen te beantwoorden. Commissie Economische Zaken Aan de staatssecretaris van Economische Zaken Plaats en datum: Den Haag, 20 januari 2016 Betreft: Vragen over de situatie in de melkveehouderij naar aanleiding van de regeling

Nadere informatie

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Manifest Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Benut het 6 de Actieprogramma Nitraatrichtlijn om de positie van organische stof in de Nederlandse meststoffenregelgeving te verbeteren! Wij roepen

Nadere informatie

Rondetafelgesprek Mestfraude Vaste commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer Tanja de Koeijer en Harry Luesink

Rondetafelgesprek Mestfraude Vaste commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer Tanja de Koeijer en Harry Luesink Rondetafelgesprek Mestfraude Vaste commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer Tanja de Koeijer en Harry Luesink Wageningen Economic Research Juni 2017 Algemeen De eventuele omvang van fraude

Nadere informatie

1. INLEIDING Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCMvzw)

1. INLEIDING Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCMvzw) 1. INLEIDING In Vlaanderen geldt de mestverwerkingsplicht. Ieder veeteeltbedrijf met ofwel een productie van meer dan 10.000 kg fosfaat op jaarbasis ofwel een productie hoger dan 7.500 kg fosfaat op jaarbasis

Nadere informatie

Mest Mineralen Kringloopwijzer

Mest Mineralen Kringloopwijzer Mest Mineralen Kringloopwijzer 24 november 2015 Studieclub Rundveehouderij Beers-Haps Toon van der Putten Optimus advies 0412-622005 www.optimus-advies.nl even voorstellen Beroepsmatige achtergrond: Landbouwkundig

Nadere informatie

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020

Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 Verder verduurzamen melkveehouderij; Pro-actieve aanpak Route2020 0 Experts verwachten een volumegroei van ~20% tot 2020 door het afschaffen van de quota... Nederlandse melkproductie (mln kg/jaar) 14,000

Nadere informatie

*PDOC01/277025* PDOC01/277025. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

*PDOC01/277025* PDOC01/277025. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.rijksoverheid.nl/eleni T 070 378 6868

Nadere informatie

2012D07128. Inbreng verslag van een schriftelijk overleg

2012D07128. Inbreng verslag van een schriftelijk overleg 2012D07128 Inbreng verslag van een schriftelijk overleg Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie hebben enkele fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te leggen

Nadere informatie

5-3-2012. Mestverwerking in Nederland. Wat doet de afdeling Milieu: Kunstmestvervanging door stikstof uit mest. Waarom mestverwerken?

5-3-2012. Mestverwerking in Nederland. Wat doet de afdeling Milieu: Kunstmestvervanging door stikstof uit mest. Waarom mestverwerken? Mestverwerking in Nederland Wat doet de afdeling Milieu: Wageningen, 6 maart 2012 Fridtjof de Buisonjé, Afdeling Milieu gasvormige emissies, fijnstof, emissiearme huisvestingssystemen; bodemkwaliteit,

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

EX ANTE EVALUATIE MESTBELEID 2013

EX ANTE EVALUATIE MESTBELEID 2013 EX ANTE EVALUATIE MESTBELEID 2013 Gevolgen van de invoering van verplichte mestverwerking en het afschaffen van productierechten in de veehouderij BELEIDSSTUDIE Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Gevolgen

Nadere informatie

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Kringloopdenken centraal op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Inhoud - Introductie - Duurzame melk en de kringloopwijzer - Wetgeving geeft weinig andere opties - Van kringloopwijzer naar kringloopboer!

Nadere informatie

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem Linda van der Weijden Opzet Inhoud: Hoe ontwikkel je met het natuurlijk systeem? Proces: Hoe pakken we dat aan? 2 Wat is kringlooplandbouw?

Nadere informatie

Bijlage bij Statenbrief - zaaknummer

Bijlage bij Statenbrief - zaaknummer Bijlage bij Statenbrief - zaaknummer 2011-001703 Regulering groei melkveehouderij: nieuw rijksbeleid in relatie tot het Gelders omgevingsbeleid 1 Inleiding en leeswijzer De melkveehouderij in Nederland

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 037 Mestbeleid Nr. 139 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 18 december 2014 De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een

Nadere informatie

Winst met water! > In Actie. Waarom nu? Hoe doen we dit? Eigen project! Doelstellingen. (Klik of scroll naar de volgende pagina)

Winst met water! > In Actie. Waarom nu? Hoe doen we dit? Eigen project! Doelstellingen. (Klik of scroll naar de volgende pagina) Winst met water! > In Actie > Waarom nu? > Hoe doen we dit? > Idee voor eigen project! > Doelstellingen (Klik of scroll naar de volgende pagina) Deltaplan Agrarisch Waterbeheer: winst met water! Het agrarisch

Nadere informatie

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid Harry Kager LTO Nederland Mestbeleid: schaken op vele borden Mestbeleid Nitraatrichtlijn leidend, daarnaast Kaderrichtlijn Water, Periodieke

Nadere informatie

Mestverwerking in De Peel

Mestverwerking in De Peel Mestverwerking in De Peel Mestverwerking Jan van Hoof, Jeanne Stoks, Wim Verbruggen Maart 2012 Agenda Doel van de avond Wat is mest? Wat is het mestprobleem? Waar komt mest vandaan? Hoeveel mest is er?

Nadere informatie

Vragen en antwoorden n.a.v. voorlichtingsbijeenkomst over nieuw GLB en nieuw mestbeleid bij Administratiekantoor Woldendorp te Bedum op

Vragen en antwoorden n.a.v. voorlichtingsbijeenkomst over nieuw GLB en nieuw mestbeleid bij Administratiekantoor Woldendorp te Bedum op Vragen en antwoorden n.a.v. voorlichtingsbijeenkomst over nieuw GLB en nieuw mestbeleid bij Administratiekantoor Woldendorp te Bedum op 16-01-2014 1. Tijdelijk en blijvend grasland; wat zijn de gevolgen

Nadere informatie

TOESPRAAK DOOR MINISTER KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER VAN OPENBARE WERKEN, ENERGIE, LEEFMILIEU EN NATUUR AGRIFLANDERS 11 JANUARI 2007

TOESPRAAK DOOR MINISTER KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER VAN OPENBARE WERKEN, ENERGIE, LEEFMILIEU EN NATUUR AGRIFLANDERS 11 JANUARI 2007 TOESPRAAK DOOR MINISTER KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER VAN OPENBARE WERKEN, ENERGIE, LEEFMILIEU EN NATUUR AGRIFLANDERS 11 JANUARI 2007 Mevrouw de Voorzitter, Dames en Heren, Zoals iedereen weet, is het nieuwe

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 28 973 Toekomst van de intensieve veehouderij Nr. 180 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

In Tabel 1 wordt een overzicht gegeven van de toegepaste mestverwerkingstechnieken van de geïnventariseerde initiatieven die operationeel zijn.

In Tabel 1 wordt een overzicht gegeven van de toegepaste mestverwerkingstechnieken van de geïnventariseerde initiatieven die operationeel zijn. Bijlage notitie 6. Ex ante evaluatie mestbeleid 2013 Review mestverwerkingsinitiatieven M. Timmerman, F. de Buisonjé en N. Verdoes (LR Wageningen UR) November 2013 Algemeen In overleg met de sector (LTO,

Nadere informatie

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boeren hebben een oplossing! Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boerenkracht & financiering KLIMAAT VOEDSELZEKERHEID & GEZONDHEID VITAAL PLATTELAND Innovatie, data & kennis ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouw

Nadere informatie

2. Onderdeel f komt te luiden: f. Onze Minister: Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;.

2. Onderdeel f komt te luiden: f. Onze Minister: Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;. Wijziging van de Meststoffenwet (invoering stelsel verantwoorde mestafzet) Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is

Nadere informatie

Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven

Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven Iets minder voordeel BEX in 2014 op Koeien & Kansenbedrijven Aart Evers, Michel de Haan en Gerjan Hilhorst In 2014 is het mestbeleid behoorlijk gewijzigd. Dit leidt in het algemeen tot meer mestafvoer

Nadere informatie

De bodem is van ons allemaal

De bodem is van ons allemaal Congres Bodem Anders! De bodem is van ons allemaal Openingsspeech 20 maart 2015 Beste mensen, Hartelijk dank voor de uitnodiging om hier vandaag de aftrap te mogen geven. Deze kans laat ik niet onbenut

Nadere informatie

Kunt u aangeven hoeveel kilogram fosfaat jaarlijks geëxporteerd wordt, in een uitsplitsing naar de verschillende sectoren?

Kunt u aangeven hoeveel kilogram fosfaat jaarlijks geëxporteerd wordt, in een uitsplitsing naar de verschillende sectoren? Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie Kunt u aangeven hoeveel kilogram fosfaat jaarlijks geëxporteerd wordt, in een uitsplitsing naar de verschillende sectoren? Uit de registratie van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 037 Mestbeleid Nr. 17 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 4 april 2012 Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw

Nadere informatie

ALV GROENLINKS BRONCKHORST Visie op moderne grootschalige

ALV GROENLINKS BRONCKHORST Visie op moderne grootschalige ALV GROENLINKS BRONCKHORST 24-11-2015 Visie op moderne grootschalige Willem beekman Geboren op Texel, zoon van veearts. - Wens: boer worden! 25 jaar boer geweest op Urtica de Vijfsprong Biologisch dynamische

Nadere informatie

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie!

KLW KLW. Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari Ruwvoerproductie en economie! Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk!? Jaap Gielen, Specialist melkveehouderij 15/22 februari 2017 Meer ruwvoer lucratiever dan meer melk? Ruwvoerproductie en economie! KLW Actualiteit: Managementinstrument

Nadere informatie

PROGRAMMABOEKJE KENNISBIJEENKOMSTEN 2015-2016. Ons aanbod voor jou!

PROGRAMMABOEKJE KENNISBIJEENKOMSTEN 2015-2016. Ons aanbod voor jou! PROGRAMMABOEKJE KENNISBIJEENKOMSTEN 2015-2016 Ons aanbod voor jou! Begin 2015 is KalverNET van start gegaan. Samen met het bedrijfsleven organiseren wij inhoudelijke, inspirerende en praktische bijeenkomsten

Nadere informatie

Innoveren doe je Samen

Innoveren doe je Samen Innoveren doe je Samen Deep in the shit Ervaringen van een innovatieve ondernemer in een hooggereguleerde sector Ir Roger A.B.C. Rammers CMC 1 Agenda 1. Introductie AquaPurga 2. Mestmarkt: mestproblematiek

Nadere informatie

Groeiregulering in de melkveehouderij

Groeiregulering in de melkveehouderij Groeiregulering in de melkveehouderij Juridische aspecten Peter Goumans Vereniging Agrarische Bedrijfsadviseurs Scherpenzeel 9 maart 2017 Groeiregulering in de melkveehouderij Programma Probleemschets

Nadere informatie