Al spelend gewicht verliezen met collega s. Werknemers door de tijd: lastdier, kind, volwassene. Jaargesprek? Werk aan uw toekomst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Al spelend gewicht verliezen met collega s. Werknemers door de tijd: lastdier, kind, volwassene. Jaargesprek? Werk aan uw toekomst"

Transcriptie

1 dialoog! 2014 inspiratiemagazine voor medewerkers van umc s (universitair medische centra) Al spelend gewicht verliezen met collega s Werknemers door de tijd: lastdier, kind, volwassene Jaargesprek? Werk aan uw toekomst Doe elk jaar iets spannends Van patiënt tot medewerker You are the steward of your own soul Bewuster eten na health check Zelf roosteren geeft grip op werk-privébalans Leiderschapsontwikkeling gaat niet alleen over werk Leidinggevenden: daag uw medewerkers uit! Rouw op het werk Een goede dokter moet ook voor zichzelf zorgen Collaboratieve outputsturing helpt bij complexe vraagstukken

2 inhoud inhoud Voorwoord: Sterk aan het werk Duurzame inzetbaarheid? Vitaal en met plezier Even wennen, maar daarna zeer gewaardeerd Resultaten pilots Leiderschapsontwikkeling gaat niet alleen over werk Niels Zonneveld, blijven werken! Anders roosteren verzuim verloop teamleider Radiotherapie VUmc gekozen door management gekozen door medewerkers Al spelend gewicht verliezen met collega s Tessa Kouwenhoven, bedrijfsarts, en Werknemers door de tijd: lastdier, kind, volwassene Ronald de Leij, Leidinggevenden: daag uw medewerkers uit! Jessie Koen, organisatiepsycholoog Rouw op het werk Anneke Palland, hoofd Zorgadministratie Hans Ravensbergen, adviseur Arbo Erasmus MC adviseur werkgeversvereniging AWVN Universiteit van Amsterdam IC Volwassenen UMCG Jaargesprek? Werk aan uw toekomst Nicole Janus, Doe elk jaar iets spannends Cristel van de Ven, Een goede dokter moet ook voor zichzelf zorgen Inge Meyer, trainer workshop Collaboratieve outputsturing helpt bij complexe vraagstukken Adriënne Brouwers, onderzoeksassistente AMC wetenschapper Universiteit van Amsterdam Duurzaam dokteren UMC Utrecht nucleair geneeskundige UMCG Van patiënt tot medewerker You are the steward of your own soul Herman Wijffels, hoogleraar Kim Agasi, HR-assistent en duurzaamheid en maatschappelijke Colofon Liaquat Hussain, medewerker Instrumenteel Bedrijf AMC verandering Universiteit Utrecht uitgave 2014 SoFoKleS tekst Joop K. de Vries, Haarlem illustraties Brigida, Utrecht fotografie Stijntje de Olde, Groningen en Georges Hoeberechts, Voorschoten (pag. 4) Bewuster eten na health check Jo Frijns, bouwkundig tekenaar MUMC+ Zelf roosteren geeft grip op werk-privébalans Rosita Wellink, verpleegkundige Neonatologie Radboudumc vormgeving Wouter Wieringa BNO, Amsterdam druk Het Grafisch Huis, Groningen Deze uitgave is gefinancierd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. dialoog! 2 dialoog! 3

3 voorwoord Umc s koplopers in duurzame inzetbaarheid Sterk aan het werk voorwoord volwaardige arbeidsrelaties waarbij we niet langer meer alles op Daar mogen we trots op zijn. Die bijzondere koploperspositie centraal niveau dicht timmeren, maar waar mondige medewerkers in dialoog met hun coachende leidinggevende oplossingen gevers en werknemersorganisaties de komende tijd out-of-the- willen we vasthouden de komende jaren. Daarom blijven werk- bedenken om vitaal en met plezier aan het werk te blijven. Daarover hebben we in de cao van afspraken gemaakt kers. Als u zelf ideeën hebt voor vernieuwingen om uw werk box denken over de toekomst van de umc s en haar medewer- onder de naam Idealoog. aangenamer of efficiënter te maken, bespreek ze dan vooral met uw leidinggevende. Dat is de kortste weg om sterk aan het werk In dialoog Vroeger kon je je ingraven in je eigen team, maar zo is de zorg niet meer georganiseerd. Het denken in zorgpaden vraagt steeds vaker multidisciplinaire samenwerking. We maken een umc met elkaar. In dialoog gaan over knelpunten is daarbij onontkoombaar voor verdere verbetering van de zorg. Laura de Jong, directeur P&O, UMCG In de cao s van 2011 en 2013 hebben we die afspraken hernieuwd onder de naam Dialoog. Die namen zijn niet zo belangrijk, het gaat om de inhoud. We hebben gezaaid, gekeken wat opkwam en de vruchtbaarste bloemen geoogst. Die bloemen kweken we nu op in alle umc s. Ondanks de crisis zijn we doorgegaan met duurzame inzetbaarheid. Er zijn amper personeelstekorten, maar het belang van duurzame inzetbaarheid in tijden van grote veranderingen is voor umc s en medewerkers overduidelijk. te blijven. Veel lees- en werkplezier! Anneke Weewer, landelijk projectcoördinator Dialoog, Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) Laura de Jong, directeur P&O, UMCG Dick Hamaker, onderhandelaar arbeidsvoorwaarden, werknemersorganisatie CMHF Leren van elkaar Umc s leren steeds meer van elkaars activiteiten op het gebied van duurzame inzetbaarheid. Het wiel wordt niet telkens opnieuw uitgevonden. Ook andere branches kunnen van ons leren, daar mogen we trots op zijn. Anneke Weewer, landelijk projectcoördinator Dialoog Werkgevers en werknemersorganisaties blijven de komende tijd out-of-the-box denken over de toekomst van haar medewerkers. Uw ideeën zijn welkom! v.l.n.r. Anneke Weewer, Dick Hamaker en Laura de Jong U leest een magazine met veel verhalen van umc-medewerkers werkgeverschap van de umc s om u de kans te geven op die die sterk aan het werk zijn. Die zich bewust zijn van wat ze willen, veranderingen in te spelen. Om sterker te staan in woelige tijden. de dialoog zoeken, zich blijven ontwikkelen en daarbij aandacht En om vitaal langer door te kunnen werken, want ook daar ontkomen we niet aan. hebben voor vitaliteit. Dit magazine is bedoeld ter inspiratie. Om beter te leren surfen op de soms onstuimige golven waarmee de umc s - en u ongetwijfeld ook - te maken hebben. Reorganisaties, samenwerkingsverbanden, uitbestedingen, automatisering; Zeven jaar geleden hadden we als werkgevers- en werknemers- Visie werkgevers en werknemersorganisaties voor sommigen betekent het helaas dat er, ondanks hun jarenlange inzet, binnen het umc geen plek meer is. Voor anderen tussen werkgever en werknemer. We zijn gaan brainstormen hoe organisaties het gevoel dat er iets moest veranderen in de relatie biedt het kansen. Het aantal umc-medewerkers is de afgelopen we umc s als werkgever aantrekkelijker konden maken om goede jaren gestegen naar bijna Hoe dan ook: voor iedereen is zorg te kunnen blijven bieden, om personeelstekorten te voorkomen en om langer doorwerken te ondersteunen. We er slechts één constante: de verandering. Het getuigt van goed omarmden Kennis inzetbaarheid delen We zijn een eind op weg met duurzame inzetbaarheid. Ga maar na: het persoonlijk budget voor ontwikkeling is ingevoerd, er zijn tal van trainingen in het voeren van een dialoog. Er worden meer en betere jaargesprekken gevoerd. Coachend leidinggeven is tot norm verheven. Anders roosteren, loopbaanbegeleiding en gezondheidsmanagement worden breder ingevoerd. Via allerlei netwerken en bijeenkomsten wordt de kennis over duurzame inzetbaarheidsprojecten gedeeld binnen en tussen de umc s. Met dit eenmalige magazine delen we kennis met alle umc-medewerkers. Het ministerie van VWS financiert dit magazine omdat VWS het belangrijk vindt dat de umc s als koplopers op Efficiënter, beter dit gebied ook andere branches Het project Dialoog moet er ook toe leiden dat bij bezuinigingen niet de kaasschaaf over de afdeling gaat, maar dat medewerkers durven praten over vernieuwing. Hoe kunnen we efficiënter werken, waar kan de zorg beter? Dick Hamaker, werknemersorganisatie CMHF inspireren. dialoog! 5

4 Duurzame inzetbaarheid? inleiding inleiding Vitaal en met plezier blijven werken! fonds voor de kennissector. Tot die sector behoren de umc s. In SoFoKleS werken werkgevers en werknemersorganisaties samen. De afgelopen twee jaren hebben de projecten vooral in het teken gestaan van: - verdere verhoging van het persoonlijk budget en verruiming van de aanwending; - coachend leidinggeven tot norm verheffen; - meer medewerkers een beter jaargesprek laten voeren; - gezondheidsmanagement op de agenda zetten; - anders roosteren en loopbaanbegeleiding breder invoeren. Ter inspiratie In dit magazine Dialoog! leest u over een aantal good practices. Collega s die werken aan hun inzetbaarheid: cursussen volgen, zelf roosteren, gezonder eten en leven en nog veel meer. Wellicht brengt dit magazine u op ideeën om vitaal en met plezier te blijven werken. Kennis delen Dit magazine is mogelijk gemaakt door het ministerie van VWS. Het ministerie vindt het belangrijk dat de kennis die is opgedaan in de afzonderlijke umc s gedeeld wordt met andere umc s en De acht umc s in Nederland zijn allemaal toporganisaties die voorop lopen in zorg, onderzoek en onderwijs. En inmiddels ook al jaren koploper zijn op het gebied van duurzame inzetbaarheid; een weinig fraaie term voor een mooi streven. Vrij vertaald betekent het: vitaal en met plezier blijven werken. Aandacht voor duurzame inzetbaarheid is noodzaak in umc s: - omdat de gemiddelde leeftijd van umc-medewerkers stijgt; - vanwege de schaarste in enkele functies nu en in de toekomst; - om voor medewerkers een aantrekkelijke werkgever te blijven; - omdat langer doorwerken wordt gestimuleerd vanuit de overheid; - om medewerkers ook bij organisatorische veranderingen perspectief op werk te kunnen blijven bieden. Zelfbewuste medewerkers Duurzame inzetbaarheid vraagt om zelfbewuste medewerkers die weten wat ze willen en kunnen en die zich daarover durven uitspreken naar de leidinggevende. Met andere woorden, medewerker en leidinggevende hebben een volwaardige arbeidsrelatie, die zich kenmerkt door partnership en eigen verantwoordelijkheid. Medewerker en leidinggevende voeren een open en gelijkwaardig gesprek; een dialoog. Een dialoog is een manier van communiceren waarin open en met respect met elkaar wordt gesproken. Eigenlijk gewoon een goed gesprek. Dat is een belangrijke voorwaarde om te komen tot werk- en ontwikkelafspraken die passen bij de medewerker en bij de afdeling. Veel bereikt Om duurzame inzetbaarheid te stimuleren maken werkgevers (NFU, Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra) en werknemersorganisaties (Abvakabo FNV, AC/FBZ, CMHF en CNV Publieke Zaak) al jaren afspraken in de cao. Aanvankelijk onder de titel Idealoog ( ) inmiddels opgevolgd door Dialoog (2012, 2013 en begin 2014). Tientallen projecten zijn bedacht en uitgevoerd vanuit SoFoKleS, dat is het arbeidsmarkt- met andere branches. Contact Het project Dialoog heeft een landelijk coördinator: Anneke Weewer-Bakker, Elk umc heeft een Dialoog-projectleider. Zie Dialoog in voor- en tegenspoed We hebben in 2008 ingestoken op duurzame inzetbaarheid, niet wetend wat er daarna allemaal op ons af zou komen. Ondanks de omstandigheden moeten we doorzetten om de medewerkers van de umc s gezond en gemotiveerd te houden! Brigitte Sprokholt, onderhandelaar arbeidsvoorwaarden AC/FBZ Meer informatie: umcdialoog.nl Umcdialoog.nl is bedoeld om kennis over duurzame inzetbaarheid te delen. U vindt er bondige beschrijvingen van alle Dialoog-projecten van de afgelopen jaren: over coachende leidinggevenden, jaargesprekken, persoonlijk budget, gezondheidsmanagement, loopbaan, roosteren Eigenlijk te veel om op te noemen. Ook vindt u er verhalen van collega s die investeerden in hun ontwikkeling. Plus de contactgegevens van de Dialoog-projectleider in uw umc. dialoog! 6 dialoog! 7

5 interview Einddoel is voldoende beweging in je dagelijkse patroon interview Al spelend gewicht verliezen met collega s Wie overgewicht heeft en wil afvallen kan daar in het Erasmus MC spelenderwijs met collega s mee aan de slag met het Beweegspel. In twee teams strijden de deelnemers om alle continenten van de wereld door zoveel mogelijk te bewegen. Een piepkleine bewegingsmeter, die makkelijk in je broekzak past, meet al je activiteiten. Tessa Kouwenhoven, bedrijfsarts, heeft het spel ontwikkeld. Ze coördineert het spel samen met Hans Ravensbergen, adviseur Arbo. Begin maart was de start, na een eerdere pilot. Waarom biedt het Erasmus MC het Beweegspel aan? Bijna 50% van de bevolking heeft overgewicht en daarvan heeft zo n 10% obesitas, dat wil zeggen een BMI van boven de 30. Bij het Erasmus MC zien we vergelijkbare cijfers, enorme aantallen dus. Mensen met veel overgewicht lopen echt grote risico s. Vaak belanden ze in het medische circuit door aandoeningen als Een piepkleine bewegingsmeter die makkelijk in je broekzak past, meet al je activiteiten. diabetes, verhoogde cholesterol of hart- en vaatziekten. Daardoor wordt ook hun productiviteit minder en zullen ze een hoger ziekteverzuim hebben. Vitaal blijven is voor zowel medewerkers als umc s belangrijk, te meer daar we tot steeds hogere leeftijd moeten doorwerken, oftewel duurzaam inzetbaar moeten zijn. krijgt energie van... Hans Ravensbergen: Medewerkers helpen om hun werk langer en vitaler te kunnen uitoefenen. Tessa Kouwenhoven: Energieke en vitale mensen, die trots zijn op hun werk. Wat houdt het Beweegspel in? Het Beweegspel is onderdeel van het leefstijlprogramma Zorg voor Jezelf, waarbij de deelnemers vijf workshops van twee uur volgen over onderwerpen als: de risico s van overgewicht, voeding en gedrag, waar loop je tegen aan als je wilt afvallen, hoe kun je terugval voorkomen. Na twee workshops worden de deelnemers ingedeeld in twee teams en begint het Beweegspel. De deelnemers krijgen een meter die ze altijd moeten dragen en die constant beweegpunten berekent van alle activiteiten: lopen, zitten, roeien, zwemmen, fietsen, wandelen of traplopen. Aan het eind van de week kan de deelnemer zijn punten uitlezen in de computer en kan hij zien of hij zijn beweegtarget heeft gehaald en hoe zijn team ervoor staat. Waarom worden er teams gemaakt? De teams van maximaal twee keer tien deelnemers bezoeken elke maand virtueel een ander continent en proberen dat te veroveren door meer beweegpunten te halen dan het andere team. Per continent geven we bijpassende beweegsuggesties: in Azië bijvoorbeeld Bikram yoga en in Europa roeien we Het Kanaal over. Maar deelnemers mogen helemaal op hun eigen manier bewegen. De lol van een teamwedstrijd is natuurlijk dat je je team niet wilt laten zitten. Op een forum kun je elkaar berichten sturen als half uur lekker gezwommen, 5000 punten gehaald. Deelnemers steunen elkaar en dagen het andere team uit. Het forum stimuleert anderen om te gaan bewegen. Hoe lang duurt het Beweegspel? Na de workshops en het Beweegspel, dat twintig weken duurt, komen de deelnemers een jaar na de intake nog een keer terug bij de bedrijfsarts. Het einddoel is natuurlijk dat medewerkers persoonlijk budget Hans Ravensbergen: Abonnement sportschool. Tessa Kouwenhoven: Pilates en spinnen. voldoende beweging in hun dagelijks patroon opnemen door bijvoorbeeld naar het werk te fietsen, de trap te nemen, een halte eerder uit te stappen of regelmatig te sporten. Tienduizend stappen per dag is de beweegnorm. De meeste collega s halen dat nu niet. Daar moet je echt iets voor veranderen, het Beweegspel helpt daarbij. praktische info Meer informatie over het Beweegspel? Mail naar bedrijfsarts Tessa Kouwenhoven, dialoog! 8 dialoog! 9

6 achtergrond In de toekomst zullen werkenden steeds meer rollen en taken van de werkgever overnemen achtergrond Werknemers door de tijd: lastdier, kind, volwassene lig zijn, geen licht nodig hebben en amper rust behoeven. Maar machines konden nog niet alles. De noodzakelijke handarbeid daaromheen werd verricht door ongeschoolde loonarbeiders onder voor hen - niet voor de machines - vaak erbarmelijke omstandigheden. Verzorgingsstaat Deze keerzijde van de industriële revolutie bracht vanaf 1874 een wassende stroom van wetgeving op gang ter bescherming van de arbeider en vooral na de crisis van de jaren dertig en de Tweede Wereldoorlog, bouwden we een staat van verzorging van de wieg tot het graf. Was de werknemer in de negentiende eeuw voor werkgevers weinig meer dan een lastdier, in de twintigste eeuw is die werknemer een kind: beschermwaardig en vaderlijke leiding behoevend. Wisselende werkgevers Nu, in de eenentwintigste eeuw, zijn er amper nog ongeschoolde arbeidskrachten. En er is nauwelijks arbeid waarvoor geen opleiding nodig is. De werkrelatie, het werk en de werkomstandigheden herinneren niet meer aan de 19e eeuw. En onze ondernemingen, permanent reorganiserend, zijn als werkgever nachtelijk passerende schepen in het bestaan van werkenden geworden. Is het niet de hoogste tijd om de kinderjaren van de werknemer af Ronald de Leij, adviseur van werkgeversvereniging AWVN en directeur van ontwikkelingshulporganisatie DECP, sprak op een Dialoog-conferentie voor umc s over duurzame inzetbaarheid. Hij betoogde dat we medewerkers eindelijk als volwassenen moeten beschouwen en hun de verantwoordelijkheid moeten geven die hun als zodanig toekomt. In vogelvlucht hoe de huidige situatie is ontstaan. De uitvinding van de stoommachine (18e eeuw) veroorzaakte een industriële revolutie. Stuks productie aan huis of in kleine werkplaatsen legde het in snel tempo af tegen massafabricage in fabrieken, waar de door stoomkracht aangedreven machines centraal stonden; dure machines die voor zichzelf zelden onvei- te sluiten? De werkgever als bestendige factor bestaat niet meer. In het levenstraject van de wieg tot het graf zijn enkel nog het individu en de samenleving bestendige factoren. De werkgever als bestendige factor bestaat niet meer. Dus moet de werkende persoon rollen en taken van die verdwenen werkgever overnemen. Zelf zorgen voor behoud en ontwikkeling van kennis en kunde, behoud van gezondheid, beheer van financiën (hoezo vakantiegeld?), sparen voor pensioen. En daarbij moet de samenleving behulpzaam zijn. De samenleving is ten eerste de overheid, die u kan helpen met fiscale maatregelen, subsidies en voorlichting. Ten tweede is de samenleving het onderwijsveld, dat u kan helpen bij uw ontwikkeling door u na diplomering of afstuderen niet meer los te laten. En ten derde bent u zelf de samenleving, waarin u zich kunt verenigen met anderen om in een collectief van uw keuze bijvoorbeeld uw pensioen te regelen; daar hebt u de werkgever helemaal niet voor nodig. Talenten ontwikkelen Wat is de rol van de werkgever dan nog? De werkgever moet zich concentreren op zijn kerntaak: zorgen dat de onderneming op elk moment, kwantitatief en kwalitatief, over de juiste mensen beschikt die zo georganiseerd samenwerken dat de onderneming de hoogst mogelijk toegevoegde waarde voortbrengt. Dát is de maatschappelijke plicht van ondernemingen en hun voortbestaan is van het vervullen van dié plicht afhankelijk. Natuurlijk is de werkgever daarbij verantwoordelijk voor een arbeidsklimaat waarin medewerkers veilig zijn en zij hun talenten naar beste vermogen kunnen aanspreken. Kinderarbeid is in Nederland al heel lang verboden. Maar die verantwoordelijkheid neemt niets (meer) weg van de eigen verantwoordelijkheid van de volwassen werknemer. Kinderarbeid is hier al heel lang verboden.

7 jonger & ouder samen & werken Geen idee hoe ik tot mijn pensioen aan het werk blijf. Ik daag mezelf constant uit om steeds beter te worden. Misschien ga ik over een paar jaar verder studeren en me bijvoorbeeld specialiseren in de acute zorg. Mijn werk is in balans door het omgaan met patiënten en gezellige collega s. De afwisseling van zorg en vrije tijd geeft me energie. Bij allerlei evenementen draai ik regelmatig medische dienst of verzorg ik het geluid. Thomas van Dommele (21), verpleegkundige Nefrologie in het Erasmus MC. Werkt sinds juni Ik ben al meer dan 43 jaar werkzaam in de gezondheidszorg en ik vind het nog steeds ontzettend leuk. Als ik Thomas doorwerktips mag geven, dan zeg ik: blijf nieuwsgierig, blijf leren. Deel met collega s wat er gebeurt, het thuisfront snapt het niet altijd. Gedeelde smart is halve smart. En in de loop der jaren ontwikkel je een niet-pluisgevoel, luister daarnaar, want je kunt dan adequater reageren op situaties waarin iets mis dreigt te gaan. Ilse Dirks (60), regieverpleegkundige Verloskamers in het Erasmus MC. Werkt sinds dialoog! 12 dialoog! 13

8 interview Met duidelijke doelen op papier bereikt u meer interview Jaargesprek? Werk aan uw toekomst Werken in een umc betekent dat u een bijdrage levert aan een ambitieuze organisatie die tot de top behoort op het gebied van patiëntenzorg, onderzoek en onderwijs & opleiding. Een jaargesprek is hét moment om aan te geven wat u daaraan wilt bijdragen en hoe u dat vitaal en met plezier wilt blijven doen. Elk umc werkt aan verbetering van de jaargesprekken. Doel is dat iedereen elk jaar een jaargesprek heeft dat een dialoog is tussen medewerker en leidinggevende. In het AMC zijn sinds enige tijd de jaargespreksformulieren gedigitaliseerd en is ook de opzet veranderd in overleg met onder andere artsen, verpleegkundigen en analisten. Ter voorbereiding is er een gesprekswaaier met handige tips om eens verder te denken dan het dagelijks werk. Wie vóór een jaargesprek duidelijke doelen op papier zet, lukt het vaak ook om ze uit te onderhandelen, blijkt uit onderzoek. Een goede voorbereiding loont krijgt energie van... Mijn energiefabriekje bestaat uit met name verantwoordelijkheidsgevoel en streven naar perfectie. Dat drijft mij in mijn werk. dus echt. Denk eens na over waar u over vijf jaar staat. Geen makkelijke vraag, maar wel goed om te beantwoorden. Denk na over hoe u zich wilt blijven ontwikkelen. Dat betekent niet dat u op cursus moet. Er zijn duizenden manieren waarop u kunt leren, bijvoorbeeld: stagelopen op een andere afdeling, lesgeven, of praten met mensen die uw droombaan al hebben. En als u niet precies weet wat u wilt, schakel een coach in voor een paar gesprekken. Wees creatief. Be SMART Het jaargesprek gaat over taken, competenties, functioneren en persoonlijke ontwikkeling. Benoem feiten, zichtbaar gedrag en concrete doelstellingen. Formuleer afspraken SMART: Specifiek: wat wilt u bereiken? Waarom is dit resultaat belangrijk? Welke mensen zijn erbij betrokken? Meetbaar: hoeveel, hoe, wat kost het, wie doet wat, hoe is het nu (nulmeting)? Acceptabel: is er een gezamenlijk belang? Moet er nog iets gewijzigd worden? Realistisch: is de planning realistisch? Is er een duidelijk stappenplan? Tijdgebonden: wanneer is het resultaat behaald? Wat is de planning? Wanneer is de eerstvolgende bespreking? Relax Om de aandacht te vestigen op de nieuwe jaargesprekkenaanpak en om het aantal gesprekken omhoog te krijgen heeft het AMC een campagne bedacht. Eigen medewerkers staan op posters met tips. Nicole Janus, onderzoeksassistent in het AMC, is er een van. Haar tip: werk aan de relatie met je leidinggevende. Nicole: Sommige collega s hebben angst voor hun jaargesprek. Ik niet. Ik ben gewoon relaxed met mijn leidinggevende. Als ik ergens mee zit, wacht ik niet tot het jaargesprek. We kletsen door het jaar heen ook over persoonlijke dingen. Dan gaat een jaargesprek veel gemakkelijker dan dat je eens per jaar een drempel over moet. Wat heeft u nodig om gezond en met plezier te blijven werken? Denk vóór een jaargesprek na over: Is de sfeer op de afdeling goed? Zo ja, wat gaat goed? Zo nee, wat kan beter? Wordt u aangemoedigd nieuwe taken op te pakken en te blijven leren? Hoe functioneert u? Wat gaat goed? Wat kan beter en wat heeft u daar voor nodig? Voelt u zich weleens overbelast (in lichamelijk, mentaal of emotioneel opzicht)? Als u veel verzuimt: wat is daarvan de oorzaak, denkt u? Wilt u iets veranderen aan uw werkrooster, aantal uren, arbeidstijden, verlof, het opnemen van vakantie? Hoe werkt u over vijf jaar nog gezond? Wat heeft u daarvoor nodig? persoonlijk budget Een cursus Spaans en Frans. We werken hier heel veel met buitenlandse onderzoekers. Ik wil graag makkelijker met hen communiceren. Wilt u uw (extra) persoonlijk budget voor vitaliteit inzetten? Hoe? dialoog! 14 dialoog! 15

9 onderzoek Zorg in elk geval dat je beschikt over de basisgespreksvaardigheden en basisonderhandelingsvaardigheden Doe elk jaar iets spannends interview Wat moest ik tijdens sollicitatiegesprekken over mijn ziekte vertellen? Van patiënt tot medewerker Een dialoog tussen medewerker en leidinggevende is een voorwaarde om goede afspraken te maken over werkinhoud, manier van werken en persoonlijke ontwikkeling. Over werkinhoud wordt veel gesproken in jaargesprekken, over de manier van werken al minder en over persoonlijke ontwikkeling maar mondjesmaat. In mijn onderzoek zag ik dat, zeker bij verpleegkundigen, het ontwikkelvirus nog niet heel sterk is. Veel ambitie tonen is not done, vertelden verpleegkundigen mij. Laat mij hier maar lekker m n werk doen, lijkt misschien heerlijk, maar gaat een keer mis. Als je jezelf nooit uitdaagt, kijk je op een gegeven moment om je heen en dan is het umc of je vakgebied een andere kant opgegaan en kun je moeilijker aanhaken, omdat het eng is geworden om te leren. Doe elk jaar een klus of opleiding, waarbij je even denkt: dat vind ik spannend, dat voelt niet helemaal als routine. Mijn advies: ga veel meer in gesprek over je ontwikkeling. Mensen met een arbeidsbeperking stonden tot voor kort bij umc s vooral op het netvlies als patiënt, niet als mogelijke medewerker. Maar dat is aan het veranderen. Dit jaar hebben de umc s zich verplicht 179 mensen met een arbeidsbeperking te plaatsen. Op termijn loopt dat aantal op tot een kleine Umc s nemen daarmee als grote werkgevers met veel soorten diensten hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Er bestaan tal van vooroordelen over mensen met een arbeidsbeperking, maar overal om u heen werken ze al, veelal zonder dat u het weet. Neem bijvoorbeeld in het AMC Kim Agasi, HR-assistent, en Liaquat Hussain, medewerker bij het Instrumenteel Bedrijf. Hé, die jongens kunnen wel wat Liaquat Hussain (62) kwam vanuit Pakistan eind jaren zeventig naar Nederland. Van het zware werk in fabrieken kreeg hij een soort tennisarmklachten. Een operatie maakte het niet beter. Liaquat moest op zoek naar ander werk. Het arbeidsbureau verwees hem door naar een sociale werkvoorziening. Liaquat: Ik dacht: werken daar misschien allemaal gekke mensen? Eerst maar eens kijken. Er bleken allerlei soorten mensen te werken. Sommigen met een lichamelijke beperking, zoals ik, en anderen met een geestelijke beperking. Ik kwam op de afdeling Elektronica en daar ben ik doorgegroeid tot assistent-werkleider. Door alle bezuinigingen bij de sociale werkvoorzieningen werd ik samen Cristel van de Ven, beleids- en organisatiewetenschapper aan de Universiteit van Amsterdam, doet in opdracht van SoFoKleS* onderzoek naar duurzame inzetbaarheid. Ze bestudeerde tientallen jaargesprekken. Zie hier haar tips voor een beter jaargesprek. Hoe meer onderzoek ik doe naar jaargesprekken, hoe meer mijn pleidooi wordt: zorg in elk geval dat je beschikt over de basisgespreksvaardigheden en basisonderhandelingsvaardigheden. Het begint met luisteren, samenvatten, doorvragen. En open vragen stellen. Dat is de eerste stap voor een dialoog tussen medewerker en leidinggevende, ontzettend belangrijk. Veel leidinggevenden en ook sommige medewerkers oefenen het jaargesprek, bijvoorbeeld tijdens een training, maar het gesprek zelf verloopt vaak toch anders dan gedacht. Het zou mooi zijn als medewerker en leidinggevende in de praktijk met elkaar in dialoog kunnen zijn, in plaats van in discussie, debat of nog erger in monoloog. Een derde paar ogen bij jaargesprekken zou daar bijvoorbeeld op kunnen letten. Dan blijf je leren en dat is heel goed voor je inzetbaarheid. Mijn advies is ook om veel meer in gesprek te gaan over je ontwikkeling. Denk na over wat je nodig hebt om met plezier, gezond en productief aan het werk te blijven. Er is veel mogelijk in umc s, maar kaart het aan. Iemand die gericht is op het grijpen van ontwikkelkansen krijgt bij zijn leidinggevende meer voor elkaar dan iemand die afwacht, blijkt uit mijn onderzoek. Tot slot: medewerkers en leidinggevenden die hun jaargesprek als gewoon een goed gesprek beoordelen blijken vaak tijdens het gesprek samen te zoeken naar oplossingen die voor iedereen gunstig zijn. Zij zijn in staat om eigen en andermans belangen te verenigen. Feitelijk zijn zij dan probleemoplossend aan het onderhandelen. Heel nuttig voor het voeren van een dialoog. En daarom pleit ik ook voor het beschikken over basisonderhandelingsvaardigheden, naast basisgespreksvaardigheden. *SoFoKleS is het arbeidsmarktfonds voor de kennissector. Tot die sector behoren de umc s. In SoFoKleS werken werkgevers en werknemersorganisaties samen om onder andere duurzame inzetbaarheid te stimuleren. dialoog! 16 dialoog! 17

10 interview interview met drie collega s gedetacheerd bij andere bedrijven. Sinds 2008 zijn we bij het Instrumenteel Bedrijf van het AMC. Ik begeleid mijn drie collega s. We begonnen met het onderhoud van infuuspompen. Al snel zagen ze in het ziekenhuis: hé, die jongens kunnen wel wat. Ze vroegen: kunnen jullie ook bloeddrukmeters doen? Inmiddels repareren en onderhouden we vijftien soorten apparaten. Voor elk nieuw apparaat volgen we een cursus bij de leverancier. We zijn gecertificeerd en volgen strakke procedures. Er is een technische collega die we om advies kunnen vragen, maar het is een prestigekwestie om zoveel mogelijk storingen zelf op te lossen. Het werk is leuk en afwisselend. We worden in het AMC als gewone collega s behandeld en overal bij betrokken. Samen een rondje lopen Kim Agasi (23) werkte na haar studie HBO Eventmanagement voor een Amerikaans managementconsultancybureau. Soms wel zestig uur per week. Daarnaast deed ze een studie en leuke dingen met vrienden. Tot ze in de zomer van 2012 vage klachten persoonlijk budget Ik krijg eens in de twee weken acupunctuur. Helpt me ontzettend om te ontspannen. krijgt energie van... Werken met mijn handen, doorgaan tot ik de moeilijkste storing heb opgelost. kreeg in haar slokdarm en maag. Op een dag stortte ze in. Twee maanden lag ze op bed. Ze at en dronk amper. Stress was de eerste diagnose, maar na lang zoeken bleek het de ziekte van Crohn te zijn. Een chronische ontsteking in de darmen, die in meer of mindere mate opvlamt. Het betekent levenslang: minder energie, verminderde weerstand, pijn, en opletten met eten. Kim is niet het type om bij de pakken neer te blijven zitten. Ze zou een Wajong-uitkering kunnen krijgen, maar wilde zo snel mogelijk weer aan het werk. Echter, niet bij haar oude werkgever. Dus ging ze solliciteren. Kim: Maar ik wist niet goed wat ik tijdens sollicitatiegesprekken over mijn ziekte moest vertellen. Ik zag mensen schrikken. Iemand wees me toen op Emma at Work. Dat is een uitzendbureau voor jongeren met een chronische ziekte of lichamelijke beperking; een initiatief van het Emmakinderziekenhuis/AMC. Kim vertelt dat daardoor de afstand tot de werkgever kleiner werd. Zij benaderen een bedrijf en stellen een kandidaat voor. Ik kon solliciteren in het AMC naar projectassistent voor het dialoog! 18 dialoog! 19

11 interview kort leiderschapsprogramma. Tijdens het sollicitatiegesprek ging het alleen maar over de functie. Het gesprek ging heel goed, ik kon krijgt energie van... Fitness geeft me energie en als een bijeenkomst goed is verlopen, krijg ik een trots en blij gevoel. direct beginnen voor een half jaar. Dat is verlengd met drie maanden en inmiddels heb ik een contract voor een jaar bij het AMC, daar ben ik ontzettend blij mee. Mijn baan is erg dynamisch, dat vind ik leuk. Ik regel sprekers en locaties, verstuur uitnodigingen en ben het eerste contact voor deelnemers met vragen. Ik werk vier dagen, dat gaat heel goed. Soms ga ik iets eerder naar huis als ik erg moe ben, maar ik zorg altijd dat ik belangrijke klussen afmaak of overdraag. Ik wil meer dan ik kan, maar ik leer steeds beter mijn energie goed te verdelen. Wat ik fijn vind, is dat collega s er rekening mee houden, dat ik moe kan zijn en dat ik af en toe even een rondje moet lopen om geen last van mijn maag te krijgen. Ze vragen regelmatig: Gaat het goed, zullen we even samen lopen? Heel aardig. praktische info Abvakabo FNV heeft in umc s een verkenning gedaan naar het beleid en de inzet van mensen met een arbeidsbeperking. Het is de eerste stap binnen umc s om te experimenteren met het organiseren van duurzame werkgelegenheid voor deze groep mensen. Het rapport Verkenning UMC s - Dialoog project duurzame inzet van mensen met een arbeidsbeperking in Universitair Medische Centra is te vinden op abvakabofnv.nl/umc. Naar aanleiding van het onderzoek doen vier umc s mee aan de pilotfase: AMC, VUmc, UMC Utrecht en UMCG. Gezocht: echte banen Abvakabo FNV vindt het belangrijk dat mensen met een arbeidsbeperking volwaardig deel kunnen nemen aan het arbeidsproces. Umc s behoren tot de grote werkgevers in hun regio. Het is goed dat we via dit door Abvakabo FNV geïnitieerde Dialoog-project samen kijken naar de mogelijkheden om duurzame werkgelegenheid te organiseren voor mensen met een arbeidsbeperking. Kim Verschueren, projectleider Arbeidsgehandicapten in de umc s, Abvakabo FNV Nu ook als app! Dokterhoe.nl: gezond leven en veilig werken Wat kunt u zelf doen om gezond te leven en veilig te werken, en wie kan u daarbij helpen? Dokterhoe.nl staat boordevol praktische informatie: van tips over voeding en bewegen tot arbo-adviezen over handen wassen, omgaan met cytostatica, tillen en patiëntenvervoer. Bedoeld om elke umc-medewerker, van professor tot voedingsassistent en van schoonmaker tot stafmedewerker, vitaal te houden. Dokterhoe is nu ook als app gratis te downloaden. U vindt er voortdurend nuttige nieuwtjes. Snelle test: Haaljeallesuitjezelf.nl Haal alles uit jezelf en stuur je loopbaan de goede kant op. Doe de test op haaljeallesuitjezelf.nl en binnen enkele minuten weet je hoe fit je bent en of je werk nog bij je past. Speciaal ontwikkeld voor de umc s. Wat antwoord je op vragen als: Ik ben tevreden met mijn werk? Ik zie mezelf over twee jaar nog op dezelfde plek zitten? Ik krijg voldoende erkenning voor mijn werk? Ik heb genoeg energie om naast mijn werk ook andere dingen te doen? Vragen voor je hoofd, hart en buik. Hoe voert u een dialoog? Zelfbewuste medewerkers die weten wat ze willen en kunnen én zich daarover uitspreken naar hun leidinggevende; dat is het streven, dan is er een volwaardige arbeidsrelatie. Daarbij horen partnership, coaching en eigen verantwoordelijkheid. En medewerkers en leidinggevenden die een dialoog voeren. Maar wat is eigenlijk een dialoog en hoe voert u die? Dialoog betekent samenspraak, volgens Van Dale. Dia staat voor tussen, door. Logos betekent onder meer woord en betekenis. In een dialoog proberen de gesprekspartners, ondanks een verschil in opvatting of overtuiging, elkaar te begrijpen en te respecteren. Een dialoog is dus geen discussie; met alleen standpunten uitwisselen komt een gezamenlijke oplossing niet dichterbij. Dialoog is actief luisteren, dat betekent openstaan voor andere meningen, misverstanden uit de weg ruimen, conflicten oplossen en vertrouwen opbouwen. Met in het voorhoofd dat goed naar iemand luisteren pas kan als u niet meteen uw (voor)oordeel klaar hebt. Zo voert u een dialoog! - luister actief - stel u open voor de mening van de ander - stel uw (voor)oordeel uit - vraag door als u iets niet begrijpt - ga na of u de boodschap (inhoud én gevoel) van de spreker begrepen hebt - geef een persoonlijk antwoord - geef juiste en volledige informatie - spreek kort en bondig dialoog! 20 dialoog! 21

12 jonger & ouder samen & werken Voorlopig kan ik nog heel veel leren en zit ik hier goed. Simone heeft me de eerste jaren goed begeleid. Maar ik kon iedereen aanschieten als ik iets wilde weten. Er is geen sterke hiërarchie. Iedereen helpt elkaar. Samen zorg je ervoor dat aan het eind van de dag het werk klaar is. We hebben ontzettend veel plezier, ook al zijn er flinke leeftijdsverschillen. Als ik het lab uitstap ben ik echt vrij. Een van mijn hobby s is vintage brillen verzamelen. Speuren op Marktplaats, restaureren en soms weer doorverkopen. Ik heb inmiddels vele honderden monturen. Robbin Palmen (23), analist bij het laboratorium van de afdeling Hematologie van VUmc. Werkt sinds Ik werk 23 jaar op het lab en wil hier graag blijven tot het pensioengaatje. Er zijn voortdurend nieuwe ontwikkelingen, dus saai is het nooit. Ik vind het een sport om nieuwe medewerkers, zoals Robbin, zo snel mogelijk zo ver te krijgen dat ze zelfstandig avond-, nacht- en weekenddiensten kunnen draaien. Robbin haalt het ondeugende kind in mij naar boven. We hebben hetzelfde gevoel voor humor. Ons hele team is hecht. Iedereen is belangrijk: van schoonmaker tot professor. Jong en oud. Onlangs hebben we met acht collega s een workshop schilderen gevolgd om onze koffiekamer te restylen. In mijn vrije tijd hoop ik nog eens een Appel te schilderen. Simone Veldman (57), senior kernanaliste bij het laboratorium van de afdeling Hematologie van VUmc. Werkt sinds 1978.

13 achtergrond We willen in het werk de potenties van de mens ten volle tot bloei laten komen You are the steward of your own soul interview De voedingsdeskundige is een goede stok achter de deur bij het afvallen Bewuster eten na health check Herman Wijffels, hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering aan de Universiteit Utrecht, was spreker op een Dialoog-conferentie voor de umc s over duurzame inzetbaarheid. Hij pleit voor duurzame sociale verbindingen op het werk, waardoor de potenties van medewerkers beter worden benut. soul. We kunnen niet meer voort met arbeidsverhoudingen, waarin alles collectief geregeld is, want dan zit je in die oude command-and-control-structuren, terwijl je je individualiteit kwijt moet kunnen. Je moet volwassen worden behandeld om als volledig mens in het werk te kunnen staan. En dat is precies wat de umc s op het gebied van duurzame inzetbaarheid willen bereiken: volwaardige arbeidsverhoudingen, waarin de potenties van de mens ten volle tot ontwikkeling komen; dat is het echte leven. Het persoonlijk budget, waarover medewerkers zelf kunnen beschikken, past precies in dat plaatje. Het is moedig van de cao-partijen, vooral van de werknemersorganisaties, dat ze op het gebied van duurzame inzetbaarheid een koplopersrol hebben durven pakken in de Nederlandse arbeidsverhoudingen. Veel organisaties zijn nog steeds gestoeld op ideeën van rond de vorige eeuwwisseling. Piramidevormig met hiërarchie en sturing via command-and-control. Toen de industrialisatie begon was de Nederlandse bevolking amper geletterd. Tegenwoordig is ongeveer iedereen op een behoorlijk niveau van ontwikkeling en opleiding gebracht. Dat noemen we emancipatie. De kern van emancipatie is ontvoogden, het wegnemen van de beschermende hand. In die fase komen we nu. Mensen hebben zoveel potentie dat het doodzonde is om er niet ten volle gebruik van te maken. In veel gevallen wordt nog niet de helft van wat iemand kan benut, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Dat is zonde voor de mensen, voor de organisaties en voor de maatschappij. We zijn door de emancipatie geïndividualiseerd. Dat beschouw ik als positief, want individualisering is het ontwikkelen van een hoger niveau van bewustzijn. Je bent een individueel mens, weliswaar in verbinding met anderen, maar jij bent hier op deze wereld om te doen waarvoor jij gekomen bent. Jij bepaalt wat jouw bijdrage is aan het functioneren van de samenleving. Of, zoals Nelson Mandela zei: you are the steward of your own Een health check is een snelle manier om je gezondheid te controleren. In het MUMC+ mogen medewerkers jaarlijks in een half uurtje door de molen: BMI, buikomvang, bloeddruk, cholesterol, bewegen, roken, alcohol, voeding en ontspanning; het komt allemaal aan bod. Bouwkundig tekenaar Jo Frijns (63) maakt dankbaar gebruik van de mogelijkheid. Zoals elk umc kent ook het MUMC+ voortdurend verbouwingen. Daarvoor maken architecten tekeningen. Jo maakt daarvan in zijn computer bestekken en werktekeningen. Alhoewel hij het einde van zijn werkzame leven nadert, volgt hij nog volop cursussen. In mijn vakgebied zijn voortdurend nieuwe ontwikkelingen, die hou ik allemaal met plezier bij. Ik doe dit werk graag. Veel groente Enkele jaren geleden las Jo in het personeelsblad dat medewerkers een health check mochten doen. Hij reageerde direct en sindsdien laat hij de check jaarlijks doen. Ik vind het geweldig om te horen dat mijn gezondheid nog steeds goed is. Jo rookt en drinkt niet en zijn cholesterol en bloeddruk zijn prima. Alleen is er een beetje overgewicht. Na de laatste check kreeg Jo een bezoek bij een voedingsdeskundige aangeboden en die heeft hij inmiddels een paar keer bezocht. Ze gaat mijn hele eetpatroon dialoog! 24 dialoog! 25

14 interview interview Ruimte voor eigen verantwoordelijkheid, interactie en samenwerking na. Ik schrijf alles op: wat ik eet en op welk tijdstip. Daar geeft ze advies over. Ik nam bijvoorbeeld na het eten altijd ijs als toetje, dat doe ik niet meer. Ik haal het niet meer in huis. Koffie drink ik minder, daardoor slaap ik beter, dat had ik nooit gedacht. Mijn vrouw gaat helemaal mee in de voedingsadviezen. We eten nu ontzettend veel groente en bijna geen vlees meer, alleen nog een klein stukje kip of vis. Ontbijten deed ik nooit, daar heeft ze me ook op gewezen. Iedere dag neem ik nu een bakje kwark met wat muesli. Met een health check controleer je snel je gezondheid De voedingsdeskundige is een goede stok achter de deur. Als ik zelf de afspraak maak om bij het volgende bezoek twee kilo afgevallen te zijn, dan wil ik dat ook nakomen. Er zijn inmiddels al zes kilo s af. De voedingsdeskundige helpt me echt goed. Veel fietsen Gezonder eten is het halve werk, meer bewegen de andere helft. Jo fietst tegenwoordig een paar keer per week naar zijn werk. Een anderhalf uur durende tocht van maar liefst 36 km, die begint in de Belgische Fruitstreek en door een prachtig heuvellandschap voert. Op een gecustomizede mountainbike, want: boven de 70 kilo moet je niet meer op een racefiets gaan zitten, daar zijn ze niet op gebouwd. En Jo kan het weten, want hij heeft een wielerverleden. Met een collega fietste hij vanuit Maastricht onder meer naar Barcelona, Zwitserland en het Gardameer. Veel dieren verzorgen Jo krijgt overigens dagelijks ook behoorlijk wat beweging tijdens de verzorging van zijn dieren. We hebben een paardje, twee ezels, kippen, konijnen, vijf hondjes en zo kan ik nog wel even doorgaan. Voeren, borstelen, stallen schoonmaken, wandelen met de ezeltjes en de honden, het is voor mij allemaal inspanning en ontspanning tegelijk. We gaan nooit op vakantie, we hebben voor de dieren gekozen. Het is voor ons supermooi om ze te hebben. En zo komt Jo wel fit over de finish van zijn werkzame leven. Zelf roosteren geeft grip op werk-privébalans leefstijl (attitude en gedrag) - bewegen - voeding - roken en alcohol psa (psychosociale arbeidsbelasting) - werkdruk - agressie, geweld - discriminatie - pesten de vitale medewerker Verpleegkundigen op de IC-unit Neonatologie kiezen arbeidsomstandigheden - gezondheid, veiligheid en welzijn - voorkomen risico s / arbeidsongevallen - voorkomen / beperken ziekteverzuim praktische info De healthcheck maakt deel uit van het vitaliteitsbeleid van het MUMC+, dat de titel draagt De vitale medewerker. Einddoel is het verbeteren van de gezondheid, het welbevinden en de inzetbaarheid de vitale organisatie - werkplezier - soepele processen - gezonde, inspirerende werkomgeving van de medewerkers door verbetering van de leefstijl. Het vitaliteitsbeleid moet daarnaast leiden tot een reductie van het verzuim. ->publicaties -> Integraal Gezondheidsmanagement. Sinds juli 2013 loopt op de IC-unit van Neonatologie in het Radboudumc de pilot Zelf roosteren. Medewerkers kiezen zelf hun diensten en roosteren die in. In een innovatieve organisatie hebben medewerkers ruimte nodig voor eigen verantwoordelijkheid, interactie en samenwerking. Zelf roosteren sluit hier perfect bij aan. Door de zeventig verpleegkundigen zelf de verantwoordelijkheid te geven over hun werktijden, hebben ze meer grip op de balans werkprivé. Hierdoor staan ze met meer energie aan het bed van de patiënt. zelf hun diensten en roosteren ze ook zelf in. Een werkgroep heeft de pilot grondig aangepakt. Onderzocht is de benodigde bezetting en de behoefte aan verschillende diensten in tijdsduur en aanvangstijd. Er zijn nu naast de gebruikelijke diensten van acht uur ook diensten van zes, negen en twaalf uur. De zes uursdiensten van negen tot drie zorgen bijvoorbeeld voor een betere bezetting in de piekuren en zijn geliefd bij ouders met schoolkinderen. Randvoorwaarde bij de pilot was dat er niet meer overdrachtsmomenten zouden komen; de kwaliteit van de patiëntenzorg staat voorop. Verpleegkundige Rosita Wellink (34): We hebben ongekende flexibiliteit in werktijden. De onregeima- dialoog! 26 dialoog! 27

15 interview krijgt energie van... Van mijn kinderen. Da s een cliché, maar als ik eens chagrijnig opsta en ik haal mijn jongste van vier uit bed, krijg ik altijd een glimlach. Zoveel levensvreugde. Dan is mijn dag ook weer goed. tigheidsdiensten moet je gewoon doen, maar ik kan nu kiezen voor een twaalf uursdienst op zaterdag. Dan zorgt mijn man thuis voor de kinderen. Of voor een dienst van s middags vijf tot s avonds elf; dan komt mijn man iets eerder thuis. Heel fijn. Favoriete rooster Hoe werkt Zelf roosteren? Eerst even terug naar het systeem van het oude rooster. Toen konden de verpleegkundigen bij de roostermaker vier diensten opgeven die ze graag wilden hebben en vier die ze per se vrij wilden zijn. Rosita koos meestal de nachtdiensten die haar het best uitkwamen en hoopte maar dat de rest van de diensten goed in te passen zouden zijn in het gezinsleven; een flexibele oppas dichtte de gaten. In de nieuwe situatie vullen medewerkers in een eerste ronde zélf hun favoriete rooster in op de computer. Daarbij krijgen ze vier jokers om voorkeuren voor een dienst of vrije tijd aan te geven. In de tweede ronde zien ze op het scherm waar overboekingen staan of gaten vallen. persoonlijk budget O.a. mijn kwaliteitsregister, boeken en een cursus. Hierover gaan de medewerkers met elkaar in gesprek. Wie diensten verschuift om knelpunten op te lossen, krijgt bonuspunten. In de derde ronde maakt de roostermaker het rooster sluitend, dan hoeft er veelal nog maar een enkele dienst omgezet te worden. Wie veel bonuspunten heeft, blijft daarbij buiten schot. Rosita krijgt bijna altijd haar voorkeursrooster. In de tweede ronde ruil ik meestal wel een dienst, dan overleggen we even: Heb jij een bruiloft? Dan schuif ik wel. Zelf roosteren doe je niet alleen. praktische info Zie -> Over het Radboudumc -> Werken bij -> Pilot Zelf roosteren. Zelf roosteren is mede mogelijk gemaakt door subsidie uit het Europees Sociaal Fonds (ESF). Resultaten pilots Anders roosteren onderzoek Even wennen, maar daarna zeer gewaardeerd Medewerkers, roostermakers, managers, iedereen moet wennen aan Anders roosteren. Maar na een half jaar zijn de voordelen overduidelijk: betere beleving van de werkprivébalans, kostenbesparing door slimme(re) werktijden, minder piek- en dalmomenten. Dat blijkt uit een inventarisatie die SoFoKleS* heeft laten uitvoeren naar de resultaten van de pilots, die bijna alle umc s de afgelopen jaren hebben gehouden. Wat verstaan we precies onder Anders roosteren? Daaronder valt zowel zelfroosteren als efficiënter werken. Bij zelfroosteren maken medewerkers zelf het dienstrooster binnen randvoorwaarden als bezettingseisen en gezonde werktijden. Efficiënter werken betekent werken als er werk is en dat brengt veranderingen in arbeidstijden en diensten met zich mee. Personeelscapaciteit beweegt beter mee met het werkaanbod. slimmer worden ingezet. Nu worden roosters veelal per maand gemaakt en denken medewerkers in uren per week; dat kan flexibeler. Tot slot is het raadzaam om de kennis over Anders roosteren actief te verspreiden binnen de umc s. Bij deze. Heeft uw afdeling trouwens al eens aan Anders roosteren gedacht? verzuim gekozen door management verloop gekozen door medewerkers Effecten van inspraak van medewerkers in hun dienstrooster Minder werkdruk Zelfroosteren leidt na enige tijd tot hogere medewerkerstevredenheid, dankzij betere afstemming tussen werk- en privétaken. Het rooster is meer van jezelf. Na publicatie van het rooster zijn er minder dienstruilingen, dus tijdbesparing voor de roosteraar. Bij pilots waar behalve op zelfroosteren ook ingezet is op efficiënter werken, bespaart niet alleen het umc geld, maar ervaren medewerkers minder werkdruk omdat de personeelscapaciteit beter meebeweegt met het werkaanbod. Op één pilotafdeling is 0,8 fte reductie in het dienstrooster gerealiseerd, zonder dat verpleegkundigen een toename van werkdruk of andere nadelen ervaren. Bij alle pilotafdelingen kwam naar voren dat een vol uur tussen de dag- en avonddienst niet nodig is op alle zeven dagen van de week. Anders roosteren levert dus voor iedereen voordeel op. Succes uitbouwen Hoe kan het succes nu verder uitgebouwd worden? De opstellers van het rapport adviseren: voor blijvend succes is goede zelfroostersoftware een voorwaarde, de jaarurensystematiek kan *SoFoKleS is het arbeidsmarktfonds voor de kennissector. Tot die sector behoren de umc s. In SoFoKleS werken werkgevers en werknemersorganisaties samen om onder andere duurzame inzetbaarheid te stimuleren. praktische info Het rapport Anders verder met Anders roosteren is geschreven door Erik Jan van Dalen (Van Dalen HR Projectadvies) en Thijs Strijtveen (Cure Consultancy). Zij hebben ook de pilots begeleid in de umc s. Het rapport is te vinden op: -> umc s -> duurzame inzetbaarheid -> pilots roosteren -> rapport Verder met anders roosteren. De pilots en het advies zijn mede mogelijk gemaakt dankzij subsidie van het Europees Sociaal Fonds. dialoog! 28 dialoog! 29

16 jonger & ouder samen & werken Ik heb Werktuigbouwkunde (BEng) en Technology Management (MSc) gestudeerd en zocht werk met maatschappelijk relevantie. UMC Groningen biedt deze relevantie en is daarnaast uitermate boeiend en leerzaam door haar omvang en complexiteit. Via Peer heb ik de kans gekregen trainee te worden, daar ben ik heel blij mee. Mijn werkzaamheden zijn een boeiende mix. Alles is tot nu toe interessant. Voorlopig lig ik op koers. Gerben Brandsema (27), Trainee UMCG Next, aandachtsgebied zorglogistiek. Werkt sinds Na een jaar of vijf vind ik het lekker om het roer om te gooien. Vaak komt er dan wel iets voorbij. Als manager leg ik veel verantwoordelijkheid bij mijn medewerkers neer. Jonge honden als Gerben zie je dan zelf initiatief nemen en groeien. Gerben volgt uit zichzelf al het relevante nieuws en ziet kansen voor zijn werk, dan overkomt het je niet snel dat je bij een reorganisatie onverwacht op straat komt te staan. Peer Goudswaard (51), Hoofd Zorglogistiek & Innovatie UMC Groningen. Werkt sinds 1990.

17 interview interview Ik laat veel meer van mezelf zien Leiderschapsontwikkeling gaat niet alleen over werk een laborant een programmaatje te schrijven om het persoonlijk scholingsbudget te berekenen dat wij hanteren op de afdeling. De medewerker voerde precies uit wat ik had gevraagd. Hij vroeg mij daarna: Mag ik zelf eens proberen om het op een andere manier te doen. Mijn reactie: Natuurlijk, ik zie graag het resultaat. Dat was vele malen beter dan wat ik bedacht had. Conclusie: je kunt beter je idee delen in de vorm van een droom, dan in gedetailleerde instructies. persoonlijk budget Een Master of Business Administration (MBA) bij Webster University in Leiden. Dit is een Amerikaanse universiteit met een vestiging in Nederland. 2 Soms moet je dingen negeren om de aandacht te krijgen Van nature ben ik nogal direct en redelijk dwingend. Als ik iets niet goed vind, geef ik dat veel aandacht. Ook bij medewerkers. Iemand die minder goed functioneerde, stond in mijn schijnwerper. Resultaat: diegene koppelt mijn aandacht aan negativiteit en Je kunt beter je idee delen in de vorm van een droom, dan in gedetailleerde instructies. laat zien moet wel authentiek zijn, door trucjes prikken mensen zo heen. wordt daar niet vrolijk van. Op korte termijn kan dit wel vruchten Tot zo ver de mail van Niels. Daarmee heeft hij bij dit artikel toch afwerpen, want met voldoende dwang krijg je wel het beoogde weer een groot deel van het resultaat bepaald! resultaat. Maar als je een relatie wilt opbouwen, dan is het van groot belang om je te richten op de persoon en soms het pro- Niels Zonneveld (30), teamleider Radiotherapie, volgde 1 Niet altijd leiden, maar ook regelmatig volgen of begeleiden bleem totaal te negeren. Op termijn geeft dat het resultaat dat je wilt. Je overtuigt iemand door wederzijds respect. praktische info De Kracht van leiderschap is een intensief leider- als nieuw leidinggevende in VUmc het intensieve leider- Als leidinggevende heb je snel de neiging om de leiding te 3 Blootgeven van je ware zelf schapsprogramma voor nieuw leidinggevenden in schapsprogramma De Kracht van leiderschap. Hij is nemen. Ik zeker. Dit heeft als effect dat medewerkers afwach- Ik ben enorm resultaatgericht en vind het heerlijk om ergens VUmc. Zes modules en bijeenkomsten in een half bevlogen en zit boordevol energie. Weet inmiddels dat tend worden en vooral doen wat ik vraag. Voorbeeld. Ik vroeg naar toe te werken en ging ervan uit dat iedereen zo is, terwijl ik jaar. Een coproductie van VUmc P&O, Vumc Aca- hij als leider niet alles zelf kan en moet doen en dat niet nu geleerd heb dat er ook mensen zijn die meer gericht zijn op demie en DBR. Vumc.nl -> zoekterm: kracht van iedereen volgens zijn normen werkt. Maar hij blijft een echte doener die streeft naar hoge kwaliteit. Zo mailde hij naar aanleiding van het interview voor dit artikel: Ik heb krijgt energie van... Resultaten. Niet alleen in productie, maar ook een behoud en het voorkomen van verlies. Ik vind het nog steeds fijn om in een teamvergadering te bespreken wat voor geweldig resultaat we hebben neergezet, maar ik snap inmiddels ook wel leiderschap. nog nagedacht over de vraag: wat is het belangrijkste dat jonge medewerker die hier bleu start en binnen twee dat ik wat van mezelf moet laten zien om niet een onpersoonlijke je geleerd hebt van de cursus leiderschapsontwikkeling? jaar volledig professioneel meedraait en onverwachte leider te lijken. Als ik vertel over mijn voetbalwedstrijd en dat ik Ik weet niet of het er bij mij helemaal goed uit is gekomen, dingen doet. deze zomer ga kamperen, krijg ik verhalen terug. Dan kunnen we maar het zijn drie dingen. U leest zijn mail hieronder. op een ander moment ook moeilijker zaken bespreken. Wat je dialoog! 32 dialoog! 33

18 onderzoek Investeren in medewerkers loont: inzetbare medewerkers zijn gemotiveerder, presteren beter en zijn meer betrokken bij de organisatie Leidinggevenden: daag uw medewerkers uit! Leidinggevenden leren coachen bij baanverlies Rouw op het werk interview nog beter. Dus beoordeel medewerkers niet alleen op cijfers en productie, maar geef ze de ruimte om zich te ontwikkelen en stimuleer het. De veelvoorkomende angst dat medewerkers dan eerder geneigd zijn te vertrekken is ongegrond. Het tegendeel is waar, blijkt uit onderzoek. Investeren in medewerkers loont juist: inzetbare medewerkers zijn gemotiveerder, presteren beter en zijn meer betrokken bij de organisatie. Bij een ingrijpende reorganisatie van de Zorgadministratie in het UMCG zocht Anneke Palland (54), hoofd Zorgadministratie van de Intensive Care Volwassenen, naar handvatten om haar medewerkers te kunnen ondersteunen. Ze volgde de cursus Zicht op verlies en rouw voor leidinggevenden. Jessie Koen, organisatiepsycholoog aan de Universiteit van Amsterdam, doet in opdracht van SoFoKleS* onderzoek naar duurzame inzetbaarheid en hoe leidinggevenden dit kunnen stimuleren bij hun medewerkers. Mijn onderzoek heeft drie belangrijke handvatten opgeleverd, waarmee leidinggevenden de inzetbaarheid van medewerkers en hun werktevredenheid kunnen vergroten. En door eerder onderzoek weten we dat inzetbare en tevreden medewerkers loyaler zijn en beter presteren. Stapje extra Eerste handvat: geef medewerkers uitdagende taken. Dat hoeft niet groots te zijn, het gaat om een stapje extra. Bijvoorbeeld een presentatie houden of een stagiaire begeleiden. Of laat medewerkers zelf uitzoeken hoe werkzaamheden het best gedaan kunnen worden, in plaats van het uit te leggen. Of delegeer een deel van de eigen werkzaamheden. Leidinggevenden kunnen medewerkers natuurlijk ook vragen welke uitdagingen bij ze passen. Ontwikkelingsgericht leidinggeven Tweede handvat: wees gericht op ontwikkeling van medewerkers. Dat is beter dan alleen gericht te zijn op prestaties. Een combinatie van prestatie- en ontwikkelingsgerichtheid is zelfs Oudere leidinggevenden Derde handvat: Oudere leidinggevenden (55+) doen er goed aan om extra aandacht te besteden aan de inzetbaarheid van hun werknemers. Medewerkers nemen zelf vaak al initiatief om hun inzetbaarheid te verhogen, maar medewerkers van oudere leidinggevenden doen dat minder dan medewerkers van jongere leidinggevenden. Het is belangrijk dat leidinggevenden hun medewerkers de ruimte bieden om maatwerkafspraken te maken. Geen handvat, maar wel aardig om te weten: een verschil tussen vrouwelijke en mannelijke leidinggevenden heb ik niet gevonden. Maatwerkafspraken Leidinggevenden kunnen dus helpen om de inzetbaarheid - en daarmee de betrokkenheid en werkprestatie - van hun medewerkers te bevorderen door hun uitdaging te bieden en door gericht te zijn op hun ontwikkeling. Het is daarbij belangrijk dat leidinggevenden hun medewerkers de ruimte bieden om maatwerkafspraken te maken, zodat medewerkers ook zelf hun inzetbaarheid kunnen verhogen. *SoFoKleS is het arbeidsmarktfonds voor de kennissector. Tot die sector behoren de umc s. In SoFoKleS werken werkgevers en werknemersorganisaties samen om onder andere duurzame inzetbaarheid te stimuleren. dialoog! 34 dialoog! 35

19 interview interview Motto: je kunt de golven niet stoppen, maar je kunt wel leren surfen Een goede dokter moet ook voor zichzelf zorgen voldoende ruimte. Het helpt niet oplossingen vóór iemand te krijgt energie van... Leidinggeven aan een team waarin medewerkers elkaar respecteren, waarderen en waar een goede samenwerking is. Rouw is een verliesreactie op bijvoorbeeld het plotseling overlijden van een partner, een kind met een levensbedreigende ziekte, een afgebrand huis, een miskraam, agressie, een traumatische werkervaring of het kwijtraken van je baan bij een reorganisatie. In de cursus Zicht op verlies en rouw op het werk kwamen verschillende vormen van verlies aan de orde. Hoewel ieder mens op zijn eigen manier op ingrijpende situaties reageert, zijn er wel vergelijkbare verwerkingspatronen te herkennen. Scheiding werk en privé Veel mensen zeggen: ik houd privé en werk strikt gescheiden. Echter, zo simpel is het niet. Het leven van iemand die met verlies en rouw te maken krijgt, is vaak ineens ingrijpend veranderd en verwarrend. Privéomstandigheden hebben invloed op het werk en andersom. persoonlijk budget Ik heb vorig jaar een laptop gekocht om thuis te werken. Wat ik een heel goede besteding vind, is het bezoek van mijn team aan de secretaressedag. Verdriet erkennen Anneke legt uit wat er in de cursus is behandeld: Bij een reorganisatie is het normaal dat een proces van onthechting plaatsvindt, zelfvertrouwen en waardigheid worden aangetast als het toekomstperspectief onzeker wordt. Hoe ga je hier mee om? Hoe laat je oude situaties los en stel je je in op de nieuwe, niet te keren, situatie. Je kunt niet zomaar loslaten, maar wel op een andere manier vasthouden en verdergaan. Tijdens de onthechting zijn boosheid en verdriet normaal. Geef mensen daarvoor bedenken. Houd wel contact en check hoe het is en wat je kunt doen of laten om iemand in het rouwproces te steunen. Geef aandacht, waardoor iemand zich werkelijk gezien en gehoord weet en betrokkenheid voelt bij het team. Pas wanneer iemand zich in zijn verdriet erkend voelt, kan er weer vooruitgekeken worden. Mijn rol als leidinggevende is niet om naast iemand in de put te gaan zitten, maar om hem eruit te helpen. praktische info Zicht op verlies en rouw op het werk, is een cursus voor leidinggevenden/coördinatoren die aandacht willen besteden aan attitude, kennis en aanpak in verliessituaties. De cursus bestaat uit een dagdeel theorie en een dagdeel oefenen met een acteur. De cursus is geïnitieerd door CNV Publieke Zaak en uitgewerkt door bedrijfsmaatschappelijk werk van UMCG. Bewust aandacht voor welbevinden CNV Publieke Zaak vindt welbevinden op het werk net zo belangrijk als andere arbeidsvoorwaarden. We hebben altijd veel aandacht besteed aan ethische vraagstukken. Zicht op verlies en rouw op het werk stelt mensen in staat om als werknemer én als collega moeilijke kwesties bespreekbaar te maken en gezamenlijk naar een manier te zoeken om hier goed mee om te gaan. Wij vinden dat een relevante bijdrage aan goede onderlinge arbeidsverhoudingen, waardoor mensen sterker in hun werk staan. Daar staat CNV voor. Aaldert Mellema, Bestuurder Zorg, CNV Publieke Zaak Tijdens de opleiding is het voor een aios vaak spitsuur in zijn leven door een combinatie van drukke baan, jonge kinderen en onderzoek doen. Menig aios worstelt dan ook met de vraag hoe hou ik alle bordjes in de lucht in deze veeleisende omgeving? Anne*, aios in het UMC Utrecht, zocht naar praktische tips voor het omgaan met al deze verantwoordelijkheden. Ze besloot de cursus Duurzaam dokteren, leven en opleiding in balans te volgen. Tijdens workshop bleek al snel dat alle deelnemers vrijwel dezelfde vragen hadden. Anne: Je wilt iedere patiënt zorgvuldig behandelen, maar er komen zoveel andere tijdrovende klussen bij. Hoe stel je prioriteiten? En kun je wel nee zeggen? Een herkenbaar dilemma, licht Inge Meyer, trainer van de workshop Duurzaam dokteren toe. Veel aios durven geen nee te zeggen tegen een extra klus of vraag, omdat ze bang zijn voor negatieve gevolgen voor hun ontwikkeling in de opleiding. In de workshop benadruk ik dat anderen altijd meer aan je zullen vragen, en dat je dus echt zelf de grenzen moet bepalen. Grenzen stellen Grenzen stellen is voor veel aios moeilijk. Maar het helpt als je meer inzicht hebt in wat je energie kost en wat je energie oplevert. Anne: Ik heb tijdens de workshop geleerd wat mijn valkuilen zijn, maar ook waar mijn kracht ligt. Het heeft me geholpen om zaken los te laten die ik niet kan beïnvloeden en bewuster voor mezelf te zorgen, waardoor ik meer energie krijg. Persoonlijke effectiviteit Inge: Veel aios streven naar perfectionisme. Ze willen een perfecte dokter zijn én een goede partner én een goede ouder. De bewustwording van hun eigen werkwijze, waarom ze tegen zaken aanlopen, maar vooral hoe ze beter gebruik kunnen maken van hun tijd en kwaliteiten, vergroot hun persoonlijke effectiviteit. Bovendien leren de aios tijdens de workshop ook heel veel van elkaar; ze geven elkaar tips en komen met direct toepasbare oplossingen! *Op verzoek van de aios is de naam veranderd. praktische info Duurzaam dokteren, leven en opleiding in balans. twee dagdelen, -> onderwijs -> opleidingen -> zoek op: duurzaam dokteren. De dokter is ook maar een mens De jongere generatie medisch specialisten (in opleiding) realiseert zich meer dan vroeger, dat er ook een leven is buiten het ziekenhuis. De inzet voor het vak verandert niet, maar we moeten de organisatie van de opleiding en het werk er wel meer op afstemmen. We zullen er aan moeten wennen dat de dokter niet meer onbeperkt aanwezig is in het ziekenhuis. De dokter is ook maar een mens die gezond de eindstreep wil halen. Dick Hamaker, onderhandelaar arbeidsvoorwaarden, CMHF dialoog! 36 dialoog! 37

20 jonger & ouder samen & werken Duurzame inzetbaarheid begint met een innerlijke drive, die je steeds nieuwe energie geeft. Ik houd mij al tientallen jaren bezig met geneesmiddelen en oude patiënten. Daar ga ik me straks volledig aan wijden. Uit de aios probeer ik het beste naar boven te halen. De waardering die ik daarvoor krijg geeft me voldoening. Aios, zoals Dirk, moeten tegenwoordig heel veel ballen in de lucht houden. We zouden al in de studie Geneeskunde, en zeker in de vervolgopleiding, prioriteiten stellen moeten behandelen. Paul Jansen (60), klinisch geriater en klinisch farmacoloog, opleider van het jaar in 2012, bekroond met beeldje. Dit najaar verlaat hij het UMC Utrecht. Hij blijft actief voor het Expertise Centrum Pharmacotherapie bij Ouderen (Ephor). Werkt sinds Ik kies bewust en dan ben ik gedreven in wat ik doe: zorg voor de geriatrische patiënt, verenigingsbesturen, trainen voor de marathon en bovenal mijn gezin. Mijn werk is nooit af, maar op donderdag ben ik vrij en ga ik met mijn zoontje van twee naar het zwembad en samen koken. Na zijn geboorte heb ik de keuze gemaakt om parttime te gaan werken. Bij Paul is de privésituatie bespreekbaar. Hij creëert met humor een veilig leerklimaat, dat is knap. Dirk Boelens (31), aios Geriatrie, UMC Utrecht. Werkt sinds 2007.

Flexibel roosteren iets voor u?

Flexibel roosteren iets voor u? Flexibel roosteren iets voor u? Het Landelijke Arbocongres 2012 Maandag 1 oktober 2012 Nicole Pikkemaat, trainer / adviseur Arbeid en Gezondheid 1 Programma Flexibel roosteren, waarom? Mogelijkheden en

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Het jaargesprek: samen werken aan een plezierige en een nuttige bijdrage!

Het jaargesprek: samen werken aan een plezierige en een nuttige bijdrage! Het jaargesprek: samen werken aan een plezierige en een nuttige bijdrage! Waar medewerker staat worden zowel de vrouwelijke als de mannelijke medewerker bedoeld Aan de inhoud van deze folder kunt u geen

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werknemer Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Wat is een functioneringsgesprek?... 7 Waarom is een functioneringsgesprek

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Vernieuwingsagenda umc s Uitgangspunten zoals opgenomen in LOAZ toetsingskader

Vernieuwingsagenda umc s Uitgangspunten zoals opgenomen in LOAZ toetsingskader Vernieuwingsagenda umc s Uitgangspunten zoals opgenomen in LOAZ toetsingskader Kwaliteit Vakmanschap & professionaliteit Dialoog Ontwikkeling Welzijn -> kwaliteit leven Voortzetting Persoonlijk Budget

Nadere informatie

hr Duurzaam succesvol

hr Duurzaam succesvol hr Duurzaam succesvol Duurzaamheid is een thema binnen veel organisaties. Logisch, iedere organisatie wil graag goed gekwalificeerde, gemotiveerde en gezonde medewerkers. In steeds meer Cao s worden dan

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Contractcatering In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt

Nadere informatie

HET 'GEZOND ETEN PROGRAMMA' VOOR BEDRIJVEN

HET 'GEZOND ETEN PROGRAMMA' VOOR BEDRIJVEN HET 'GEZOND ETEN PROGRAMMA' VOOR BEDRIJVEN INLEIDING @Ease Lifestyle B.V. heeft als missie de Nederlandse bevolking gezonder te maken, waarbij onze focus ligt op gezonde voeding. We richten ons hierbij

Nadere informatie

Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures

Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures Investeren in duurzame inzetbaarheid: facts & figures Cristel van de Ven cristel.vandeven@factorvijf.eu, 06 81337133 Duurzame inzetbaarheid op de managementagenda Buzzen, in tweetallen: Bespreek met buurvrouw

Nadere informatie

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Beste Wilma, Dit rapport geeft een totaaloverzicht van jouw energie- en stressbronnen op organisatie- en functieniveau. De antwoorden die jij hebt

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Collega s activeren collega s. De aanjager laat mensen meer bewegen

Collega s activeren collega s. De aanjager laat mensen meer bewegen Collega s activeren collega s De aanjager laat mensen meer bewegen Waarom hebben we aanjagers nodig? Veel mensen willen wel meer bewegen. Maar in de hectiek van alledag lukt dat vaak niet. Een klein zetje

Nadere informatie

De route van secretaresse naar VAKvrouw van de toekomst

De route van secretaresse naar VAKvrouw van de toekomst De route van secretaresse naar VAKvrouw van de toekomst Sylvia Verhoef, adviseur en manager Opleidingen Anita Buijs, manager bedrijfsvoering backoffice 2 Ben jij de secretaresse van de toekomst? Perfecte

Nadere informatie

BedrijfsGezondheidsIndex 2006

BedrijfsGezondheidsIndex 2006 BedrijfsGezondheidsIndex 2006 Op het werk zijn mannen vitaler dan vrouwen Mannen zijn vitaler en beter inzetbaar dan vrouwen. Dit komt mede doordat mannen beter omgaan met stress. Dit blijkt uit de jaarlijkse

Nadere informatie

www.tijdvoornu.nl Gezond samen werken Zelfsturende teams in de zorg zijn zelf verantwoordelijk voor de eigen resultaten, kort samengevat:

www.tijdvoornu.nl Gezond samen werken Zelfsturende teams in de zorg zijn zelf verantwoordelijk voor de eigen resultaten, kort samengevat: Gezond samen werken Zelfsturende teams in de zorg zijn zelf verantwoordelijk voor de eigen resultaten, kort samengevat: - tevreden cliënten - tevreden medewerkers - financieel gezond Gezond samen werken

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Samen in gesprek over plezier in het werk

Samen in gesprek over plezier in het werk Samen in gesprek over plezier in het werk Gesprekshandleiding Samen in gesprek over plezier in het werk Inleiding Werkdruk is een ervaring. Twee mensen in dezelfde situatie, in dezelfde organisatie kunnen

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Anneke Onderwijs 9-10-2013

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Anneke Onderwijs 9-10-2013 Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Anneke Onderwijs 9-10-2013 Beste Anneke, Dit rapport geeft een totaaloverzicht van jouw energie- en stressbronnen op organisatie- en functieniveau. De antwoorden die jij

Nadere informatie

7 INGREDIENTEN VOOR ENTHOUSIASTE MEDEWERKERS (SPECIAL MANAGER)

7 INGREDIENTEN VOOR ENTHOUSIASTE MEDEWERKERS (SPECIAL MANAGER) E-blog 7 INGREDIENTEN VOOR ENTHOUSIASTE MEDEWERKERS (SPECIAL MANAGER) In leidinggeven Er zijn 7 interessante ingrediënten voor leidinggevenden om uit hun medewerkers te halen wat er in zit en hun talent

Nadere informatie

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Het 5V- proces van Appreciative Inquiry is een uitstekend instrument voor het houden van een waarderend gesprek of interview. Je kunt de stappen in het

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren

Scripts voor vitaliteit. 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Scripts voor vitaliteit 16 februari 2011 Tinka van Vuuren Inhoud Wat is vitaliteit? Welke scripts gericht op vitaliteit zijn het beste? Wat is de rol van werknemer en werkgever hierbij? Wat is vitaliteitmanagement?

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

voor talent in beweging

voor talent in beweging voor talent in beweging Waarom een regionaal mobiliteitscentrum De veeleisende omgeving en veranderende samenleving leidt tot een overheid die steeds verandert om aan de maatschappelijke opdracht te voldoen.

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Watersportindustrie / HISWA

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Watersportindustrie / HISWA Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Watersportindustrie / HISWA In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

In gesprek met medewerkers over verzuim

In gesprek met medewerkers over verzuim TIP: dit is een interactieve pdf. de inhoudsopgave en het menu onder aan de pagina s zijn clickable. In gesprek met medewerkers over verzuim Inhoud 1. verzuim bespreken met medewerkers Het is belangrijk

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Leeftijdsopbouw HBO, overheid en totaal in 2005 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5%

Nadere informatie

Zelfmanagement en Communicatie practicum

Zelfmanagement en Communicatie practicum Zelfmanagement en Communicatie practicum Heleen Bulthuis 10-1-16 Jenna Hardin GI1B ZMC practicum opdracht 1: Wat is je motivatie voor deze opleiding? Na mijn afgeronde MBO 4 opleiding voor Styling en Design

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Opzet van de presentatie 1. Leeftijdsopbouw Hoger onderwijs 2. Ontwikkelingen

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Anders roosteren: efficiënt, gezond, tevreden. Of toch niet helemaal?

Anders roosteren: efficiënt, gezond, tevreden. Of toch niet helemaal? Anders roosteren: efficiënt, gezond, tevreden. Of toch niet helemaal? Thijs Strijtveen Erik Jan van Dalen Amsterdam PICA, 9 april 2014 Individueel vs efficiënt roosteren Harde kant Vraag versus aanbod

Nadere informatie

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel.

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Goed in je vel zitten Vandaag: 1) Wat is geestelijk gezond? 2) Fit in je Hoofd en 10 positieve stappen 3) Slot en doel 1) Wat is geestelijk gezond? Wie zich mentaal goed

Nadere informatie

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger!

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Vooraf Psychisch verzuim Problemen. Op het werk of privé. Die Psychisch verzuim is ziekteverzuim vanwege hebben we allemaal wel eens. Uw psychische

Nadere informatie

Sporten Hoe begin je en hoe houd je het vol?

Sporten Hoe begin je en hoe houd je het vol? Sporten Hoe begin je en hoe houd je het vol? De norm is om elke dag minimaal een half uur te bewegen. Veel mensen weten dat sporten gezond is en nemen zichzelf steeds weer voor om het op te pakken. Maar

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Recreatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Recreatie Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Recreatie In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt door

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee?

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee? Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Sturen op energiebronnen Je stijl als leidinggevende Wie wil er wat mee? Wat

Nadere informatie

Vitale organisaties staan sterker en presteren beter! Health is a new business strategy

Vitale organisaties staan sterker en presteren beter! Health is a new business strategy Vitale organisaties staan sterker en presteren beter! Health is a new business strategy Zo staan uw medewerkers er voor (2014) 100 medewerkers: 10 met stressklachten 4 verhoogde kans burn-out 2 depressief

Nadere informatie

Onderzoek je energiebalans*

Onderzoek je energiebalans* Onderzoek je energiebalans* Om je gevoel van stress aan te pakken, is het van belang dat je eerst ziet hoe je energiebalans er uit ziet op 5 gebieden: Lichamelijk, mentaal, emotioneel, werk en privé. Het

Nadere informatie

DUURZAME INZETBAARHEID BIJ SABIC-IP

DUURZAME INZETBAARHEID BIJ SABIC-IP DUURZAME INZETBAARHEID BIJ SABIC-IP Waarom? Onze aanpak? 26 september 2012 Nederlandse bevolking naar leeftijd (bron: CBS) 70 60 50 0-19 jaar 20-64 jaar 65 jaar en ouder Grijze druk 40 % 30 20 10 0 2005

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding... 3 Activiteitenplan 2012 Kamer UMC... 4 Activiteitenplan 2012 Kamer WO... 7

Inhoudsopgave. Inleiding... 3 Activiteitenplan 2012 Kamer UMC... 4 Activiteitenplan 2012 Kamer WO... 7 SoFoKleS in 2012 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Activiteitenplan 2012 Kamer UMC... 4 Activiteitenplan 2012 Kamer WO... 7 Inleiding De sociale partners in de kennissector zien de stichting SoFoKleS als katalysator

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Help ons te leren. HR en decentralisaties: VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES

Help ons te leren. HR en decentralisaties: VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES HR en decentralisaties: Help ons te leren Door: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman Op 10 oktober 2014 vond de

Nadere informatie

Boventallig? Pech. Of toch niet?

Boventallig? Pech. Of toch niet? Boventallig? Pech. Of toch niet? Op pad met onze Wandelcoach Tineke Franssen Harriët (37, foto) werkt drie jaar bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Eerst als projectleider ICT. Maar de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Rapport Vitaliteitscan

Rapport Vitaliteitscan Rapport Vitaliteitscan Voor: F.K.J Kras 24 maart 2011 Rapportage Individuele Scan Geachte heer/mevrouw F.K.J Kras Hieronder treft u de rapportage aan van de door u ingevulde vitaliteitscan voor werkenden.

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Overtuigend en Ontspannen Presenteren

Overtuigend en Ontspannen Presenteren Overtuigend en Ontspannen Presenteren voor technische professionals 20 juni 2013 Jullie doelen? Workshop Presenteren Minder zenuwen bij presentaties Makkelijker contact met het publiek Wat wél en beter

Nadere informatie

Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te

Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te bewegen tot scholing en opleiding Doel van dit stappenplan is aan te geven hoe P&O leidinggevenden kan helpen bij het selecteren van de doelgroep, het voeren van

Nadere informatie

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu Vaderschap 2.0 E-Quality 55 UIT DE PRAKTIJK 3.3 Interview met Arno Janssen en Caroline

Nadere informatie

LOAZ. (samen) werken met gezond verstand. Toetsingskader CAO UMC. op weg naar de CAO UMC van de toekomst

LOAZ. (samen) werken met gezond verstand. Toetsingskader CAO UMC. op weg naar de CAO UMC van de toekomst Toetsingskader CAO UMC (samen) werken met gezond verstand op weg naar de CAO UMC van de toekomst Dialoog en Maatwerk Inzet werknemersorganisaties Versie 1 oktober 2010 NFU-10.3154 Toetsingskader CAO UMC

Nadere informatie

Werkoverleg werkt! Zo werk je prettiger! Werkoverleg, een aantal hulpmiddelen

Werkoverleg werkt! Zo werk je prettiger! Werkoverleg, een aantal hulpmiddelen Werkoverleg, een aantal hulpmiddelen Werkoverleg werkt! Opleidingsmodule Coachend Leidinggeven Tweedaagse cursus voor alle leidinggevenden: voorlieden, objectleiders en rayonleiders. De cursus wordt op

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing

Duurzame Inzetbaarheid. Plan van Aanpak. Verstarring erger dan vergrijzing Duurzame Inzetbaarheid Plan van Aanpak Verstarring erger dan vergrijzing Energiek zijn en blijven is motivatie x competenties x conditie Definitie: Duurzame inzetbaarheid is de mate, waarin medewerkers

Nadere informatie

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 ingevuld door 18 van de 26 deelnemers deelnemers waren heel divers eb varieerden in leeftijd van 13 t/m 23 jaar oud Welk cijfer geef je de training?

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

Algemeen directeur Directeur sociale zaken

Algemeen directeur Directeur sociale zaken VOORWOORD Wanneer je aan je collega s zou vragen waarom zij naar het werk gaan, dan geven zij vast verschillende antwoorden. De één wil bijvoorbeeld veel geld verdienen, terwijl de ander het juist belangrijk

Nadere informatie

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière TRAININGSPROGRAMMA VIER WORKSHOPS De wereld verandert snel en dat is van invloed op ieders plaats en functioneren op de arbeidsmarkt. We maken

Nadere informatie

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement

BRAVO Company Check. 1. Algemeen gezondheidsmanagement BRAVO Company Check Ter informatie Met deze vragenlijst kunt u nagaan aan welke leefstijl factoren aandacht besteedt kan worden voor uw bedrijf. Gezonde en vitale werknemers verzuimen minder en zijn productiever.

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Vooraf. In dit boekje vind je allerlei tips die je helpen gezond te blijven en je prettig te voelen. Tips voor iedereen en voor elk moment van de dag.

Vooraf. In dit boekje vind je allerlei tips die je helpen gezond te blijven en je prettig te voelen. Tips voor iedereen en voor elk moment van de dag. Zo blijf je fit! Vooraf Gezond blijven. Je prettig voelen. Je leven lang. Wie wil dat niet? Maar gezond blijven gaat niet vanzelf. Daar moet je wel wat voor doen. Door aandacht te hebben voor je gezondheid.

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet.

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet. Arbo Inhoud Arbowet Als werknemer in een winkel heb je samen met de werkgever afspraken genaakt over het werk dat je doet. Dat zijn niet de enige regels waaraan een bedrijf zich moet houden. We gaan het

Nadere informatie

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD:

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Is uw RI&E compleet? 1 op de 3 gevallen ziekteverzuim door werkstress Duurzaam inzetbaar met nieuwe Loopbaanspiegel 'Preventiemedewerker

Nadere informatie

Resultaten cao-review cao NWb

Resultaten cao-review cao NWb Resultaten cao-review cao NWb Op 15 september 2015 is de cao-review online verschenen en een paar dagen later hadden bijna 1.200 collega s de cao-review ingevuld. Wij zijn blij dat jullie in zo n grote

Nadere informatie

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid In het voorjaar van 2015 heeft Odyssee een digitale enquête uitgezet onder 950 ondernemingsraden om zicht te krijgen

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over:

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over: Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl Lees hieronder verder over: Het werk van ondernemingsraden. Het werk van de trainer/adviseur. De ideale trainer/adviseur.

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

Whitepaper. Zelfroosteren: kosten omlaag, medewerkerstevredenheid omhoog. Hoe bereid je de interne organisatie voor op deze nieuwe werkwijze?

Whitepaper. Zelfroosteren: kosten omlaag, medewerkerstevredenheid omhoog. Hoe bereid je de interne organisatie voor op deze nieuwe werkwijze? Whitepaper Zelfroosteren: kosten omlaag, medewerkerstevredenheid omhoog Hoe bereid je de interne organisatie voor op deze nieuwe werkwijze? Een whitepaper van UNIT4 Gezondheidszorg 2012 Het is voor zorginstellingen

Nadere informatie

jouw gezondheid telt! Ziekteverzuim HAIRDRESSER

jouw gezondheid telt! Ziekteverzuim HAIRDRESSER HEALTHY jouw gezondheid telt! Ziekteverzuim HAIRDRESSER Ziekteverzuim Ziekteverzuim komt altijd voor. Een hoog ziekteverzuim is een probleem. Hoog verzuim kan een financiële molensteen zijn en de teamsfeer

Nadere informatie

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 De manier waarop je met elkaar omgaat en hoe je met elkaar in gesprek gaat is belangrijk in het dagelijks werk. Het helpt je elkaar beter te begrijpen

Nadere informatie

Samen werken aan minder psychisch verzuim

Samen werken aan minder psychisch verzuim Samen werken aan minder psychisch verzuim Tips voor de medewerker Werkgeversvereniging voor energie, kabel&telecom, afval&milieu Inleiding Als je niet goed in je vel zit Het overkomt ons bijna allemaal

Nadere informatie

Genootschap. Verantwoord werken aan. Vitaliteit en inzetbaarheid

Genootschap. Verantwoord werken aan. Vitaliteit en inzetbaarheid Genootschap Verantwoord werken aan Vitaliteit en inzetbaarheid Landelijk werkende organisatie met 80 professionals in werkveld arbeid en gezondheid Bevorderen van de gezondheid, inzetbaarheid en productiviteit

Nadere informatie

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE HANDREIKING LEIDINGGEVENDE MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING fit for work Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk.

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talenten en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

=Vitaal voor bedrijven Sterke werknemers voor sterke bedrijven

=Vitaal voor bedrijven Sterke werknemers voor sterke bedrijven Sterke werknemers voor sterke bedrijven IJsselwijs Wie zijn wij Verleden Heden Toekomst 2 IJsselwijs Kernwoorden Gericht op resultaat Ontwikkeling vakmanschap Standaard op maat Het Werkt! 3 Vraagt u zich

Nadere informatie

ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid

ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid ook altijd in beweging? dé specialist in arbeid en gezondheid Test: Beweeg jij voldoende? 1. Wat is beter: iedere dag een half uur achter elkaar bewegen, of 3 keer 10 minuten bewegen verspreid over de

Nadere informatie

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Werken aan een gezonde toekomst Kom in beweging! 2 Wat gaan we doen? Kennismaking: Wie zijn wij? Actieve kennismaking Ik ga

Nadere informatie

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Waarom zijn er vakbonden?... 1 CNV... 1 Afsluiten van CAO s... 2 Leden van een vakbond... 2 Verschillen tussen vakbonden... 2 Beroepsverenigingen...

Nadere informatie

2b. Individueel jaargesprek Format leidinggevende

2b. Individueel jaargesprek Format leidinggevende 2b. Individueel jaargesprek Format leidinggevende 1 Introductie Doel Afstemming tussen de ontwikkelwensen en kwaliteiten van de medewerker en de ontwikkeling en doelstelling van de afdeling (juiste persoon

Nadere informatie

Maak Werk van Mantelzorg!

Maak Werk van Mantelzorg! Maak Werk van Mantelzorg! Bron: Stichtng Werk en Mantelzorg Aaldert Mellema Bestuurder Zorg CNV Zorg & Welzijn Mantelzorgquiz Hoe staat het met jullie kennis over de combinatie werk en mantelzorg? Vraag

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Betrokkenheid medewerkers, wat levert dat op?

Betrokkenheid medewerkers, wat levert dat op? 1 2 Betrokkenheid medewerkers, wat levert dat op? Woorden als motivatie, passie, bevlogenheid, engagement en betrokkenheid zijn niet de verantwoordelijkheid van de HR afdeling. Zeker niet als duidelijk

Nadere informatie

Zilveren Kruis Energy Challenge. Energieker worden in 6 maanden Informatie voor deelnemers

Zilveren Kruis Energy Challenge. Energieker worden in 6 maanden Informatie voor deelnemers Zilveren Kruis Energy Challenge Energieker worden in 6 maanden Informatie voor deelnemers Stimulans gezonde leefstijl Veel bedrijven geven tegenwoordig aandacht aan de vitaliteit van hun werknemers. Niet

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie