Geertgen tot sint jans man van smarten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geertgen tot sint jans man van smarten"

Transcriptie

1 Geertgen tot sint jans man van smarten Eén van de topstukken van Museum Catharijneconvent in Utrecht is het kleine paneeltje Man van Smarten geschilderd door Geertgen tot Sint Jans. Van de schilder Geertgen tot Sint Jans is weinig meer bekend dan dat hij leefde aan het eind van de vijftiende eeuw en inwoonde bij de johannieters in Haarlem. 1 Hij zou zijn geboren rond 1465 en gestorven rond Ook is weinig bekend van de werken die hij heeft nagelaten. Eén van de werken die vrijwel zeker aan Geertgen kan worden toegeschreven is de Man van Smarten, gemaakt rond (afb. 1). Afb 1. Geertgen tot Sint Jans, Man van Smarten, ca , olie op paneel, 24,5 x 24 cm, Museum Catharijneconvent, Utrecht. 1 Zie bijvoorbeeld Henri Defoer, 'De Man van Smarten van Geertgen tot Sint Jans', Antiek, december 1994, p. 9. Deze informatie is gebaseerd op Karel van Manders Het Schilder-boeck uit John R. Decker beargumenteert echter dat Geertgen pas in 1517 zou zijn gestorven, zie John R. Decker, The Technology of Salvation and the Art of Geertgen tot Sint Jans, Farnham/Burlington 2009, pp pagina 1

2 Christus als Man van Smarten was een veelvoorkomend thema in de christelijke iconografie in de late middeleeuwen. De afbeelding van Christus als Man van Smarten komt op Byzantijnse ikonen voor vanaf de twaalfde eeuw. 3 Dit thema werd al vrij snel in West-Europa overgenomen, waarbij Christus werd afgebeeld als een dode man met gesloten ogen. Pas in de veertiende eeuw ontstaat in de Duitse gebieden een 'levende' Christus die als Man van Smarten zijn wonden toont. Christus wordt als Man van Smarten vaak afgebeeld staande in een graftombe, gekleed in een lendendoek en met de doornenkroon op het hoofd, waarbij zijn wonden in handen, voeten en zij goed zichtbaar zijn. 4 Ook zijn vaak de Arma Christi, de lijdenswerktuigen, aanwezig. Nauw verwant met voorstellingen van de Man van Smarten zijn afbeeldingen van de zogenaamde Gregoriusmis, die populair waren in de vijftiende eeuw. 5 Geertgens Man van Smarten is een klein paneel van 24,5 x 24 cm. In het midden van het beeld staat Christus in een sarcofaag. Hij draagt een houten kruis en heeft zijn smartelijke blik op de beschouwer gericht. Christus wordt omringd door drie treurende figuren en achter hem zweven drie engelen tegen een gouden achtergrond. De figuren zijn groot in het beeldvlak geplaatst en aan de randen afgesneden. Ook het kruis is aan de bovenzijde van het beeldvlak afgesneden. Christus is zichtbaar vanaf zijn knieën en gekleed in een lendendoek. Hij draagt een doornenkroon en zijn gehele lichaam is met bloed bedekt. Het houten kruis draagt hij in zijn linkerarm en wordt ondersteund door zijn linkerschouder. Zijn rechterhand houdt hij onder de wond in zijn rechterzij die, evenals de wonden op zijn handen, duidelijk zichtbaar is. Rechts van Christus knielt Maria, de moeder van Christus, met gevouwen handen en met een droevige blik gericht op Christus. Maria wordt vastgehouden door Johannes de Evangelist, van wie nog net het hoofd te zien is, en die met zijn rechterhand over zijn betraand gelaat wrijft. Links van Christus leunt Maria Magdalena met een naar beneden gerichte blik en met gevouwen handen op de rand van de sarcofaag. Op de achtergrond zweven drie treurende engelen, waarvan er een de kruisnagelen draagt, een tweede met 3 Henri Defoer, zie noot 1, p Prof. Dr. J.J.M. Timmers, Christelijke symboliek en iconografie, Haarlem 1978, pp Christus zou aan de H. Paus Gregorius tijdens het opdragen van de mis verschenen zijn als Man van Smarten, tezamen met zijn lijdenswerktuigen. Timmers beschouwt de Man van Smarten van Geertgen tot Sint Jans als een Christusfiguur van de Gregoriusmis. J.J.M. Timmers, zie noot 4, p pagina 2

3 gevouwen handen het hoofd naar beneden buigt en de derde een stok met een spons en een lans draagt. Rechtsboven in het beeld is de geselpaal te zien tezamen met enkele geselwerktuigen. In de Man van Smarten heeft Geertgen tot Sint Jans verschillende gebeurtenissen uit het lijdensverhaal van Christus samengebracht. De wonden op het lichaam maken duidelijk dat Christus na de kruisiging is afgebeeld. De aanwezigheid van de treurende figuren representeren een voorstelling van de bewening die volgt op Christus' dood en die aan zijn graflegging voorafgaat (afb. 2). 6 Maar anders dan bij een 'zuivere' bewening is Christus niet als dode afgebeeld. Christus staat rechtop in de sarcofaag en hij kijkt de beschouwer aan als een levende figuur. Hij zou dus al uit de dood kunnen zijn opgestaan zoals bij een verrijzenis, maar daartegen verzet zich het met bloedende wonden overdekte lichaam, de doornenkroon op zijn hoofd en de aanwezigheid van de engelen met de lijdenswerktuigen. 7 Bij een 'zuivere' verrijzenis is Christus verlost van de zonden en zijn deze elementen niet aanwezig (afb. 3). Afb. 2. Geertgen tot Sint Jans, Bewening, ca. 1485, olie op paneel, 172 x 139 cm, Kunsthistorisches Museum, Wenen. Afb. 3. Hans Memling, middenpaneel van Drieluik van de opstanding van Christus met het Martelaarschap van de H. Sebastiaan en de Hemelvaart van Christus, ca. 1490, olie op paneel, 61,8 x 44,6 cm, Louvre, Parijs. 6 John R. Decker, zie noot 2, p Henri Defoer, zie noot 1, pp. 4, 10 en John R. Decker, zie noot 2, p. 74. pagina 3

4 Het kruis dat door Christus tegen zijn schouder wordt gehouden en de frontale afbeelding van zijn gelaat, die aan de zweetdoek van Veronica herinnert, doen denken aan de kruisdraging, die echter plaatsvond vóór Christus' dood (afb. 4). 8 Afb. 4. Albrecht Dürer, Kruisdraging uit de serie Grote Passie, , houtsnede, 38,4 x 28,2 cm, Rijksmuseum, Amsterdam. Door het samenbrengen van verschillende gebeurtenissen uit het lijdensverhaal van Christus is Geertgens Man van Smarten geen verhalende voorstelling, die zich in een bepaalde tijd of omgeving afspeelt. Het is een typisch voorbeeld van een devotiestuk, dat bedoeld was voor persoonlijke meditatie en gebed en waarbij de beschouwer zich in het lijden van Christus moest inleven. 9 8 Henri Defoer, zie noot 1, p Zie Gertrud Schiller, Ikonographie der Christlichen Kunst, Band 2, Kassel 1968, p. 211 en Bernard Ridderbos en Henk van Veen (red.), 'Om iets te weten van oude meesters'. De Vlaamse primitieven herontdekking, waardering en onderzoek, Amsterdam (1995), pp Ridderbos betitelt het werk als 'Nood Gods'. pagina 4

5 Literatuur Decker, J.R., The Technology of Salvation and the Art of Geertgen tot Sint Jans, Farham/Burlington Defoer,H., 'De Man van Smarten van Geertgen tot Sint Jans', Antiek, december 1994, pp Ridderbos, B. en H. van Veen (red.), 'Om iets te weten van oude meesters'. De Vlaamse primitieven herontdekking, waardering en onderzoek, Amsterdam (1995). Schiller, G., Ikonographie der christlichen Kunst, 5 dln., Gütersloh Timmers, Prof. Dr. J.J.M., Christelijke symboliek en iconografie, Haarlem afbeeldingen Afb. 1. Geertgen tot Sint Jans, Man van Smarten, ca , olie op paneel, 24,5 x 24 cm, Museum Catharijneconvent, Utrecht. Foto: Web Gallery of Art <http://www.wga.hu/art/g/geertgen/virdolor.jpg> (24 oktober 2012). Afb. 2. Hans Memling, middenpaneel van Drieluik van de opstanding van Christus met het Martelaarschap van de H. Sebastiaan en de Hemelvaart van Christus, ca. 1490, olie op paneel, 61,8 x 44,6 cm, Louvre, Parijs. Foto: Bartz, G. en E. König, Louvre. Kunst en Architectuur, Abcoude 2008, p Afb. 3. Geertgen tot Sint Jans, Bewening, ca. 1485, olie op paneel, 172 x 139 cm, Kunsthistorisches Museum, Wenen. Foto: Web Gallery of Art <http://www.wga.hu/art/g/geertgen/burnng2.jpg> (24 oktober 2012). Afb. 4. Albrecht Dürer, Kruisdraging uit de serie Grote Passie, , houtsnede, 38,4 x 28,2 cm, Rijksmuseum, Amsterdam. Foto: Website Collectie Rijksmuseum Amsterdam <http://www.rijksmuseum.nl/collectie/rp-p-ob-1306/kruisdraging> (28 oktober 2012). pagina 5

Het nationale museum voor christelijke kunst en cultuur in Nederland

Het nationale museum voor christelijke kunst en cultuur in Nederland Het nationale museum voor christelijke kunst en cultuur in Nederland 14-3-2008 1 1.Profilering van een christelijk museum 2.Hoe het begon 3.De collectie 4.Een rondje Catharijneconvent 5.Tot slot 14-3-2008

Nadere informatie

Figuur 3: Achterkant paneel Filips de Schone, 24x15 cm (inclusief lijst 31 x 22 cm), Huis Bergh, s- Heerenberg.

Figuur 3: Achterkant paneel Filips de Schone, 24x15 cm (inclusief lijst 31 x 22 cm), Huis Bergh, s- Heerenberg. Afbeeldingen Figuur 1: Toegeschreven aan atelier van de Meester van de Magdalena Legende, Portret van Filips de Schone, Olieverf op paneel, 24x15 cm, Huis Bergh, s-heerenberg. Figuur 2: Toeschreven aan

Nadere informatie

De weg naar Van Eyckoverzicht toegezegde werken

De weg naar Van Eyckoverzicht toegezegde werken De weg naar Van Eyckoverzicht 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 De weg naar Van Eyckoverzicht 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 De weg naar Van Eyckoverzicht

Nadere informatie

UITZONDERLIJKE SPAANSE BRUIKLEEN TE BRUGGE

UITZONDERLIJKE SPAANSE BRUIKLEEN TE BRUGGE ! Login HOMETIJDSCHRIFTARCHIEFABONNEESBOEKENMUSEATENTOONSTELLINGENWEBWINKELOVER OKVCONTACT UITZONDERLIJKE SPAANSE BRUIKLEEN TE BRUGGE Het Groeningemuseum bouwt al ruim een eeuw voort op de herontdekking

Nadere informatie

DE DOOD VAN MARIA. Heidi de Wit VT1A

DE DOOD VAN MARIA. Heidi de Wit VT1A DE DOOD VAN MARIA Heidi de Wit VT1A De dood van Maria Maria was de dochter van Anna en Joachim. Zij bleven lang kinderloos, totdat zij onafhankelijk van elkaar een goddelijke boodschap kregen, zij zouden

Nadere informatie

museabrugge.be MUSEA BRUGGE PERSDOSSIER NIEUW TOPSTUK VOOR GROENINGEMUSEUM

museabrugge.be MUSEA BRUGGE PERSDOSSIER NIEUW TOPSTUK VOOR GROENINGEMUSEUM museabrugge.be MUSEA BRUGGE PERSDOSSIER NIEUW TOPSTUK VOOR GROENINGEMUSEUM HET GROENINGEMUSEUM PAKT UIT MET EEN TOT NOG GROENINGEMUSEUM Het Brugse Groeningemuseum staat wereldwijd bekend omwille van zijn

Nadere informatie

Geertgen tot Sint Jans: waardering en canonisering

Geertgen tot Sint Jans: waardering en canonisering Geertgen tot Sint Jans: waardering en canonisering Een onderzoek naar de receptie van het werk van Geertgen tot Sint Jans en zijn plaats in de kunsthistorische canon Scriptie ten behoeve van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Hij ging, Hij bleef en Hij komt terug

Hij ging, Hij bleef en Hij komt terug Hij ging, Hij bleef en Hij komt terug blok A - nivo 1 - avond 6 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Herhaling vorige week / Romeinen 6:23 19.20 Woordweb afscheid nemen 19.25 Lezen Handelingen

Nadere informatie

LIEFDE. En als je door de bogen kijkt, zie je op de achtergrond ook iets gebeuren. Wat wordt er op de achtergrond gedaan?

LIEFDE. En als je door de bogen kijkt, zie je op de achtergrond ook iets gebeuren. Wat wordt er op de achtergrond gedaan? LIEFDE Soms lijkt het wel of het hele leven om de liefde draait. Het begint al als je kind bent met de liefde voor je moeder en vader. En iedereen herinnert zich zijn eerste verliefdheid nog wel; op de

Nadere informatie

VEILING VAN RUSSISCHE REISIKONEN IN HET IKONENMUSEUM TE KAMPEN. Datum: 14 december 2013 om15.00 uur. Zaal open voor bezichtiging: 13.

VEILING VAN RUSSISCHE REISIKONEN IN HET IKONENMUSEUM TE KAMPEN. Datum: 14 december 2013 om15.00 uur. Zaal open voor bezichtiging: 13. VEILING VAN RUSSISCHE REISIKONEN IN HET IKONENMUSEUM TE KAMPEN Datum: 14 december 2013 om15.00 uur Zaal open voor bezichtiging: 13.00 uur Informatie over deze veiling op zaterdag 14 december2013: Deze

Nadere informatie

De Rozenkrans St. Lambertusparochie Rotterdam - Kralingen

De Rozenkrans St. Lambertusparochie Rotterdam - Kralingen De Rozenkrans St. Lambertusparochie Rotterdam - Kralingen Deze rozenkrans mag je mooi inkleuren. Het Rozenkransgebed Er zijn liedjes waarin eenzelfde zin steeds weer herhaald wordt. Zo is er ook een gebed

Nadere informatie

De Lijkwade van Turijn

De Lijkwade van Turijn De Lijkwade van Turijn Wat is de Lijkwade? Is dit de Lijkwade van Jezus? Wat laat de Lijkwade zien over het Lijden van Jezus? Wat is de Lijkwade van Turijn? Lijkwade = een gewaad voor een dood lichaam,

Nadere informatie

De rozenkrans... hoe bid je dat?

De rozenkrans... hoe bid je dat? De rozenkrans... hoe bid je dat? Wie naar de WJD in Keulen is geweest, heeft er zeker eentje gekregen: een WJD mini-rozenkrans. En wie er niet bij was, heeft misschien wel eens een rozenkrans zien liggen

Nadere informatie

De Rozenkrans Werkboekje voor de Kinderwoorddienst

De Rozenkrans Werkboekje voor de Kinderwoorddienst De Rozenkrans Werkboekje voor de Kinderwoorddienst Deze rozenkrans mag je mooi inkleuren Het Rozenkransgebed Er zijn liedjes waarin eenzelfde zin steeds herhaald wordt. Zo is er ook een gebed met herhaling:

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

Voorwoord ... Beste lezer, U hebt een boekje in handen, dat de Heidelbergse Catechismus aan kinderen wil doorgeven.

Voorwoord ... Beste lezer, U hebt een boekje in handen, dat de Heidelbergse Catechismus aan kinderen wil doorgeven. Voorwoord. Beste lezer, U hebt een boekje in handen, dat de Heidelbergse Catechismus aan kinderen wil doorgeven. Waarom deze catechismus voor kinderen? Over het algemeen is er een groot gebrek aan kennis

Nadere informatie

De Rozenkrans Kinderwoorddienst werkboekje

De Rozenkrans Kinderwoorddienst werkboekje De Rozenkrans Kinderwoorddienst werkboekje Deze rozenkrans mag je inkleuren, of elke keer dat je een Weesgegroet Maria en Onze Vader hebt gebeden kan je een bijpassende kraal inkleuren. De Weesgegroetkralen

Nadere informatie

Doop van een kind vanaf zes jaar Orde I

Doop van een kind vanaf zes jaar Orde I Indien mogelijk verzamelen allen zich rond de doopvont De doopvont is of wordt nu gevuld met water onderwijzing Niemand leeft voor zichzelf en niemand sterft voor zichzelf; wij leven en sterven voor God

Nadere informatie

Goede Vrijdag. Duinzichtkerk 29 maart 2013 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL

Goede Vrijdag. Duinzichtkerk 29 maart 2013 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL Goede Vrijdag Duinzichtkerk 29 maart 2013 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL WOORD VOORAF Wij vieren Pasen in stappen, zoals dat wereldwijd en traditiegetrouw in veel kerken gebeurt. Op

Nadere informatie

Hollands Spoor. Vroege Hollanders. Schilderkunst van de Late Middeleeuwen

Hollands Spoor. Vroege Hollanders. Schilderkunst van de Late Middeleeuwen Hollands Spoor In Hollands Spoor wordt een tentoonstelling, museum of monument in Holland onder de aandacht gebracht. Ilona van Tuinen bespreekt dit keer een tentoonstelling in Museum Boijmans Van Beuningen

Nadere informatie

Doop van kinderen Orde I

Doop van kinderen Orde I Indien mogelijk verzamelen allen zich rond de doopvont De doopvont is of wordt nu gevuld met water onderwijzing Niemand leeft voor zichzelf en niemand sterft voor zichzelf; wij leven en sterven voor God

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert HET EERSTE PAASFEEST

Bijbel voor Kinderen. presenteert HET EERSTE PAASFEEST Bijbel voor Kinderen presenteert HET EERSTE PAASFEEST Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Hoop is niet hetzelfde als optimisme.

Hoop is niet hetzelfde als optimisme. Zondag 27 maart 2016 Pasen verkondiging Maartenskerk Johannes 20, 1-18 Teun Kruijswijk Jansen I Ze hadden zich er al helemaal bij neergelegd, ze hadden er vrede mee: met de dood van Jezus. Misschien was

Nadere informatie

Doop van kinderen Orde II

Doop van kinderen Orde II Doop van kinderen Orde II Indien mogelijk verzamelen allen zich rond de doopvont De doopvont is of wordt nu gevuld met water onderwijzing Niemand leeft voor zichzelf en niemand sterft voor zichzelf; wij

Nadere informatie

HET SYMBOLUM DES GELOOFS Eerste artikel : Ik geloof in God den Vader almachtig... 2

HET SYMBOLUM DES GELOOFS Eerste artikel : Ik geloof in God den Vader almachtig... 2 DE CATECHISMUS 1 HET SYMBOLUM DES GELOOFS Eerste artikel : Ik geloof in God den Vader almachtig... 2 HET SYMBOLUM DES GELOOFS Eerste artikel (vervolg) : Schepper van hemel en aarde... 3 HET SYMBOLUM DES

Nadere informatie

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen GODS GEZIN Studielessen voor 4-7 jarigen 2003 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling

Nadere informatie

Goede Vrijdag. VREDESKAPEL 29 maart 2013 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL

Goede Vrijdag. VREDESKAPEL 29 maart 2013 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL Goede Vrijdag VREDESKAPEL 29 maart 2013 PROTESTANTSE WIJKGEMEENTE DUINZICHTKERK/VREDESKAPEL WOORD VOORAF Wij vieren Pasen in stappen, zoals dat wereldwijd en traditiegetrouw in veel kerken gebeurt. Op

Nadere informatie

BEELD VAN CHRISTUS Albert Metselaar, 2013 albertmetselaar@home.nl

BEELD VAN CHRISTUS Albert Metselaar, 2013 albertmetselaar@home.nl BEELD VAN CHRISTUS Albert Metselaar, 2013 albertmetselaar@home.nl Gij zult u geen gesneden beelden maken. Laten we maar direct met de deur in huis vallen. Afbeeldingen van het goddelijke worden niet gewaardeerd,

Nadere informatie

PLATTEGROND. Je neemt de trap tot halverwege, gaat linksaf en volgt de pijl

PLATTEGROND. Je neemt de trap tot halverwege, gaat linksaf en volgt de pijl Lieve kinderen? In heel veel schilderijen en beelden van het Bonnefantenmuseum staan kinderen afgebeeld: kleine, grote, mooie, witte, eenzame en gezellige kinderen. Sterker nog, de naam van het museum

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert HET EERSTE PAASFEEST

Bijbel voor Kinderen. presenteert HET EERSTE PAASFEEST Bijbel voor Kinderen presenteert HET EERSTE PAASFEEST Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

IN DE ICHTHUSKERK. Zangdienst 30 april Aanvang:19.00 uur. Thema: JUBEL voor God onze sterkte

IN DE ICHTHUSKERK. Zangdienst 30 april Aanvang:19.00 uur. Thema: JUBEL voor God onze sterkte IN DE ICHTHUSKERK Zangdienst 30 april 2017 Aanvang:19.00 uur Thema: JUBEL voor God onze sterkte Voorganger: ds. Th.J.S. van Staalduine uit Nijbroek M.m.v. Gospelband Sinjael uit Donkerbroek 1 Voor de dienst

Nadere informatie

Belijdenis en doop van volwassenen Orde II

Belijdenis en doop van volwassenen Orde II Belijdenis en doop van volwassenen Orde II Indien mogelijk verzamelen allen zich rond de doopvont De doopvont is of wordt nu gevuld met water onderwijzing Niemand leeft voor zichzelf en niemand sterft

Nadere informatie

14 iconen van het lijden, het sterven en de opstanding van Christus in de parochiekerk.

14 iconen van het lijden, het sterven en de opstanding van Christus in de parochiekerk. 1 14 iconen van het lijden, het sterven en de opstanding van Christus in de parochiekerk. 1 En droefheid deed hen slapen 2 0, verradelijke kus 3 Zeg ons, zijt Gij de Zoon van God? 4 Oh, mens, tot driemaal

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Kunstwerken Rembrandt-Caravaggio. Proloog

Kunstwerken Rembrandt-Caravaggio. Proloog Kunstwerken - Proloog De heilige Andreas aan het kruis, ca. 1607 Cleveland, The Cleveland Museum of Art, Leonard C. Hanna Jr. Fund, 1976.2 202.5 x 152.7 cm Hendrick ter Brugghen De ongelovige Thomas, ca.

Nadere informatie

Aken, Suermondt-Ludwig-Museum. Alkmaar, Stedelijk Museum Alkmaar. Amsterdam, Amsterdam Museum. De Heilige Familie Jacob Cornelisz Amsterdam Museum

Aken, Suermondt-Ludwig-Museum. Alkmaar, Stedelijk Museum Alkmaar. Amsterdam, Amsterdam Museum. De Heilige Familie Jacob Cornelisz Amsterdam Museum Aken, Suermondt-Ludwig-Museum De Heilige Familie Jacob Cornelisz De Verzoeking van Christus Jacob Cornelisz Alkmaar, Laatste Avondmaal Buys II, Cornelis Cornelisz Jacob trekt bij Laban weg Cornelis Cornelisz

Nadere informatie

Van verbondsark tot GENADESTOEL --- De middeleeuwse Drievuldigheidsvoorstelling bij uitstek

Van verbondsark tot GENADESTOEL --- De middeleeuwse Drievuldigheidsvoorstelling bij uitstek Van verbondsark tot GENADESTOEL --- De middeleeuwse Drievuldigheidsvoorstelling bij uitstek TRINITEIT Pacino di Bonaguida 1 e helft 14 e eeuw Metropolitan Museum of Art, New York Abraham ontvangt 3 mannen

Nadere informatie

DIENST VAN SCHRIFTLEZING EN GEBED

DIENST VAN SCHRIFTLEZING EN GEBED DIENST VAN SCHRIFTLEZING EN GEBED Zondag van de tien melaatsen Zondag na Pinksteren 23 Zondag 9 oktober 2016 Oud-katholieke parochie van de H. Georgius, Amersfoort Welkom door een kerkmeester Openingsgezang

Nadere informatie

WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307

WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307 WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307 Naam Klas Inleveren DOEN Lees in je (stencil)boek Reflectie de teksten

Nadere informatie

Belijdenis en doop van volwassenen Orde I

Belijdenis en doop van volwassenen Orde I Belijdenis en doop van volwassenen Orde I Indien mogelijk verzamelen allen zich rond de doopvont De doopvont is of wordt nu gevuld met water onderwijzing Niemand leeft voor zichzelf en niemand sterft voor

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 8 Tot slot vraag ik u: Wees allen eensgezind, leef met elkaar mee, heb elkaar lief als broeders en zusters wees barmhartig en bereid de minste te zijn. 9 Vergeld geen kwaad met

Nadere informatie

Lezing van het Paasevangelie naar Johannes 20 : 1-18

Lezing van het Paasevangelie naar Johannes 20 : 1-18 1 e Paasdag 2016 Stap voor stap op weg naar Pasen Lezing van het Paasevangelie naar Johannes 20 : 1-18 Afgelopen vrijdag, Goede Vrijdag, hebben we stilgestaan bij de weg die Jezus is gegaan, zijn kruisweg,

Nadere informatie

Johannes 20,1-18 Jezus is opgestaan en zoekt ons!

Johannes 20,1-18 Jezus is opgestaan en zoekt ons! Johannes 20,1-18 Jezus is opgestaan en zoekt ons! Liturgie Voorzang: - Gez 96,1-3 - Weet je dat de lente komt Aansteken nieuwe kaars Zingen: Gez 95,1.2.4 Stil gebed Votum / groet Zingen: Opw 488 Gebed

Nadere informatie

Hartelijk welkom bij deze Bijbelstudie-serie: Leven om te groeien. De Driehoek. Evangelische Gemeente

Hartelijk welkom bij deze Bijbelstudie-serie: Leven om te groeien. De Driehoek. Evangelische Gemeente Hartelijk welkom bij deze Bijbelstudie-serie: Leven om te groeien De Driehoek Evangelische Gemeente Leven om te groeien Studie 3: Leven uit de kracht van Jezus opstanding Uitgangspunt Romeinen 6: 1-8

Nadere informatie

Goede vrucht voortbrengen

Goede vrucht voortbrengen PAROCHIE HERZELE HOUTEM 27ste zondag door het jaar A 7-8 oktober 2017 Goede vrucht voortbrengen Intredelied: Wij willen samen vieren (ZJ 545, 1-2) Ref. Wij willen samen vieren de daden van de Heer, wij

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8) - Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de

Nadere informatie

Maria Magdalena uit de verf

Maria Magdalena uit de verf Danielle van Dijk Maria Magdalena uit de verf Veertig schilderijen met verborgen symboliek cichorei Opgedragen aan mijn dochter: Iris Maria Dijk, Danielle van Maria Magdalena uit de verf ; veertig schilderijen

Nadere informatie

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap

Welkom in de Hoeksteen. Voorganger: ds. Tonny Nap Welkom in de Hoeksteen Voorganger: ds. Tonny Nap Lezen : Galaten 5 Tekst : Galaten 5 : 1 en 13 Psalm 72 : 1, 4 en 7 Psalm 1 : 1 Lied 473 : 1, 2, 3, 4 en 5 Gezang 179a : 1 Lied 435 : 4 en 5 Votum en groet

Nadere informatie

PAASQUIZ. met antwoorden en enkele gedachten

PAASQUIZ. met antwoorden en enkele gedachten PAASQUIZ met antwoorden en enkele gedachten 1. Waar ligt de oorsprong van Pasen? 0 Bij de Joodse Pesach 0 Bij de Islam 0 Bij de Pesach van de moslims 0 Bij de eerste eieren die in de lente gelegd werden

Nadere informatie

40-dagendagboek. Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Kees de Vlieger. Een Kerygma studie

40-dagendagboek. Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Kees de Vlieger. Een Kerygma studie 40-dagendagboek Discipelen van Jezus Leren leven in de kracht van Jezus Kees de Vlieger Een Kerygma studie Copyright Stichting Kerygma Nederland Kerkstraat 24-3 3781 GB Voorthuizen Tel. 0342-475048 E-mail:

Nadere informatie

Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers

Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers 1. Jezus wordt ter dood veroordeeld 1. Jezus wordt ter dood veroordeeld 2.Jezus neemt het

Nadere informatie

Preek. Gemeente van Christus, Intro

Preek. Gemeente van Christus, Intro Schuld? Gezang 75: 1/2 LvdK Stil gebed Votum en groet Psalm 65: 1 NB Geloofsbelijdenis Psalm 65: 2 NB Gebed Schriftlezing Psalm 130: 2/4 NB Preek Psalm 32: 1/4 OB Lezen van het formulier tot en met het

Nadere informatie

Thema: Vrede zij u! Liturgie voor de 2 e Paasdag op 28 maart 2016 in de Oude Kerk te Veenendaal. *Inleidende muziek.

Thema: Vrede zij u! Liturgie voor de 2 e Paasdag op 28 maart 2016 in de Oude Kerk te Veenendaal. *Inleidende muziek. Liturgie voor de 2 e Paasdag op 28 maart 2016 in de Oude Kerk te Veenendaal. Thema: Vrede zij u! *Inleidende muziek *Welkom en Votum *Zingen Op Toonhoogte lied 110 : 1, 2 en 3 en Psalm 97 : 1 en 7 1.U

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen Lieve gemeente, Afgelopen donderdag was het Hemelvaartsdag. Een feest waar we ons als vrijzinnigen niet zo heel veel bij voor kunnen stellen. Wat moeten we van dit verhaal nog geloven en wat heeft het

Nadere informatie

Protestantse Gemeente te Heinkenszand

Protestantse Gemeente te Heinkenszand Paasmorgen AD 2017 Protestantse Gemeente te Heinkenszand 1 Voorganger: Philip van Wijk Ouderling van dienst: Marjolein Boon Organist: Danny de Feijter Met medewerking van blazers: Marian van Eekelen- Dellebeke,

Nadere informatie

Beeldcultuur en Christendom

Beeldcultuur en Christendom Beeldcultuur en Christendom Beeldverbod in de Thora Exodus 20,4-5: U zult geen beelden maken, geen afbeelding van enig wezen boven in de hemel, beneden op de aarde of in de wateren onder de aarde. Buig

Nadere informatie

Hoe is Jezus volledig mens en volledig God, maar toch één Persoon?

Hoe is Jezus volledig mens en volledig God, maar toch één Persoon? Zout & Licht Hilversum INCARNATIE Het belang van de vleeswording van de Zoon van God Teksten: Hebr.1:1-3; 4:14-15; Joh.1:1-5, 14-15 Hoe is Jezus volledig mens en volledig God, maar toch één Persoon? 1..

Nadere informatie

Middeleeuwse meesterwerken

Middeleeuwse meesterwerken Middeleeuwse meesterwerken In de Middeleeuwen is de kerk of kathedraal het belangrijkste gebouw van de stad. e torens van de kerk vormen het hoogste punt en zijn van heinde en verre te zien. Niet alleen

Nadere informatie

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk

Witte Donderdag 24 maart uur in de Protestantse Zionskerk Witte Donderdag 24 maart 2016 19 uur in de Protestantse Zionskerk DEEL 1: DIENST VAN DE VOORBEREIDING Orgelspel: variaties op Mijn ziel, aanvaard uw luister (Crüger) Welkom en mededelingen door de ouderling

Nadere informatie

Jaar B - Bouwen aan Zijn Rijk

Jaar B - Bouwen aan Zijn Rijk B I J L A G E B I J J A A R B Gebeden en liederen GEBEDEN GEKEND IN HEEL DE WERELD Onze Vader Onze Vader, die in de Hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in

Nadere informatie

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen WEEK 18 1 Weekoverweging E C C E H O M O Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen in de ontplooiing worden mensen twee om door geestelijke

Nadere informatie

Doop van kinderen Orde III

Doop van kinderen Orde III Doop van kinderen Orde III Presentatie De voorganger leidt de doopbediening kort met eigen woorden in. Hij noemt daarbij de namen van de doopouders en de dopeling(en). Onderwijzing Jezus Christus heeft

Nadere informatie

Aan de voet van het kruis

Aan de voet van het kruis Je kan het lijden van Jezus tijdens de kruiswegstaties vanop een afstand beschouwen. Erik Galle koos ervoor om zich te midden van de mensen te begeven die met Jezus meegingen. Op die manier wordt het een

Nadere informatie

Gertrud was graag bij haar grootmoeder. Ze kon er maar niet genoeg van krijgen naar haar te luisteren, wanneer ze haar verhalen vertelde.

Gertrud was graag bij haar grootmoeder. Ze kon er maar niet genoeg van krijgen naar haar te luisteren, wanneer ze haar verhalen vertelde. Gertrud Gertrud was graag bij haar grootmoeder. Ze kon er maar niet genoeg van krijgen naar haar te luisteren, wanneer ze haar verhalen vertelde. Dat waren geen verzonnen verhalen, geen sagen, geen mythen

Nadere informatie

Zesde zondag na Epifanie 12 februari 2017 Wijkgemeente De Drieklank Doopdienst

Zesde zondag na Epifanie 12 februari 2017 Wijkgemeente De Drieklank Doopdienst Zesde zondag na Epifanie 12 februari 2017 Wijkgemeente De Drieklank Doopdienst Voorganger Organist Beamer : ds. Peter van de Peppel : Frank van der Meulen : Jan Moesker In deze dienst wordt Tessa, dochter

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

Quizvragen met spelidee en werkbladen

Quizvragen met spelidee en werkbladen Quizvragen met spelidee en werkbladen De eerste letters van de goede antwoorden maken een nieuwe zin. (rode letters) Schrijf de antwoorden in het rooster van het werkblad, en je leest van boven naar beneden

Nadere informatie

De Twaalf Artikelen des geloofs apostolische geloofsbelijdenis. 1. Ik geloof in God den Vader, den Almachtige, Schepper des hemels en der aarde.

De Twaalf Artikelen des geloofs apostolische geloofsbelijdenis. 1. Ik geloof in God den Vader, den Almachtige, Schepper des hemels en der aarde. De Twaalf Artikelen des geloofs apostolische geloofsbelijdenis 1. Ik geloof in God den Vader, den Almachtige, Schepper des hemels en der aarde. 2. En in Jezus Christus Zijn eniggeboren Zoon, onze Heere;

Nadere informatie

Deze keer maar liefst 4 preken in een. Veel leesplezier!

Deze keer maar liefst 4 preken in een. Veel leesplezier! Deze keer maar liefst 4 preken in een. Veel leesplezier! Preek op de Witte Donderdag jaar C - 2016 Welkom beste mensen bij deze heilige mis op Witte donderdag. Beste mensen Vanavond op de witte donderdag

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

Ooit komt er een dag dat de hemel openbreekt en de doden zullen opstaan. Ooit komt er een dag dat U terug komt op een wolk en dat U kijkt met ogen,

Ooit komt er een dag dat de hemel openbreekt en de doden zullen opstaan. Ooit komt er een dag dat U terug komt op een wolk en dat U kijkt met ogen, Ooit komt er een dag dat de hemel openbreekt en de doden zullen opstaan. Ooit komt er een dag dat U terug komt op een wolk en dat U kijkt met ogen, stralend als de zon Ooit zal het zo zijn dat we leven

Nadere informatie

Wat doen als je Jezus mist

Wat doen als je Jezus mist Wat doen als je Jezus mist Het evangelie naar Johannes 20:1-18 Terugblik Na drie jaar dienen, genezen en preken wordt de Koning der Joden veroordeeld en gedood De Koning van het rijk van de waarheid wordt

Nadere informatie

Kussen in de kunst en de ZomerExpo 2012 Liefde. door Jephta de Visser

Kussen in de kunst en de ZomerExpo 2012 Liefde. door Jephta de Visser Faculteit der letteren Kunstgeschiedenis Kussen in de kunst en de ZomerExpo 2012 Liefde door Jephta de Visser Kussen in de kunst en de ZomerExpo De kus is een veelvoorkomend motief in de westerse kunst

Nadere informatie

Liturgie bij de jeugddienst 12- op Zondagochtend 29 september OTH 459 Kinderen van de Vader (Opw. Voor Kids 17)

Liturgie bij de jeugddienst 12- op Zondagochtend 29 september OTH 459 Kinderen van de Vader (Opw. Voor Kids 17) Liturgie bij de jeugddienst 12- op Zondagochtend 29 september 2015 OTH 459 Kinderen van de Vader (Opw. Voor Kids 17) Wij willen samen vieren dat God van mensen houdt en dat Hij in ons midden zijn rijk

Nadere informatie

De tien Geboden. Tien belangrijke regels. Aangepaste dienst Zondag 17 april 2016 Ds. Henk Bondt

De tien Geboden. Tien belangrijke regels. Aangepaste dienst Zondag 17 april 2016 Ds. Henk Bondt De tien Geboden Of Tien belangrijke regels Aangepaste dienst Zondag 17 april 2016 Ds. Henk Bondt Welkom Mededelingen Votum en groet Zingen: Gezang 119: 1 en 2 De kerk van alle tijden kent slechts één vaste

Nadere informatie

Refrein: Wij zingen hosanna de koning ter eer; Gezegend die komt in de naam van de Heer.

Refrein: Wij zingen hosanna de koning ter eer; Gezegend die komt in de naam van de Heer. 1 Teksten Palmzondag (Deze teksten zijn in stroken geknipt en worden op de desbetreffende tafels gelegd.) GvL 525 (t. H.Beex/m. Fl.van der Putt) Toen Jezus naar zijn stede ging Toen Jezus naar zijn stede

Nadere informatie

5 e Zondag van de Vasten. Dierbare Broeders en Zusters,

5 e Zondag van de Vasten. Dierbare Broeders en Zusters, 5 e Zondag van de Vasten Dierbare Broeders en Zusters, Paus Benedictus herhaalde vaak dat Aan het begin van het christenzijn, niet een ethische beslissing staat of een grootse gedachte, maar de ontmoeting

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2005

Examen VMBO-GL en TL 2005 Examen VMBO-GL en TL 2005 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 9.00-11.00 uur BEELDENDE VAKKEN CSE GL EN TL Bij dit examen hoort een afbeeldingenboekje. Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

De Onze Vader- Weg in Goch

De Onze Vader- Weg in Goch De Onze Vader- Weg in Goch Gebedenboekje voor kinderen Lieve kinderen, Het Onze Vader is het gebed dat Jezus ons heeft geleerd, zodat we niet zonder na te denken met God spreken. Alle christelijke geloofsrichtingen

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

Ik ben...! En wie ben jij?

Ik ben...! En wie ben jij? Ik ben...! En wie ben jij? IK ben de Opstanding en het Leven Pasen 2015 viering in de Keizersgrachtkerk zondag 5 april 2015 Ik ben! En wie ben jij? De filosoof Martin Buber heeft de Jezus van het Johannesevangelie

Nadere informatie

Samen zingen. Zwaai, zwaai, zwaai, met jonge groene takken. Zing, nu nader komt op een ezel nooit bereden Hij die doet wat moet gedaan.

Samen zingen. Zwaai, zwaai, zwaai, met jonge groene takken. Zing, nu nader komt op een ezel nooit bereden Hij die doet wat moet gedaan. Samen zingen Zwaai, zwaai, zwaai, met jonge groene takken. Zing, nu nader komt op een ezel nooit bereden Hij die doet wat moet gedaan. Aansteken paaskaars Om te beginnen, goede God geeft U op aarde licht;

Nadere informatie

Objectles: Wijnglas. Lees deze les van tevoren goed door, zodat je weet wanneer je wat moet schilderen en je les vloeiend verloopt.

Objectles: Wijnglas. Lees deze les van tevoren goed door, zodat je weet wanneer je wat moet schilderen en je les vloeiend verloopt. Objectles: Wijnglas Je hebt nodig: Plastic wijnglas Drie kleuren verf: wit, zwart en rood, Drie penselen (voor iedere kleur één). Een schoteltje voor de verf. Eventueel een keukenrol voor ongelukjes. Wat

Nadere informatie

Beeldenboekje klas 3

Beeldenboekje klas 3 Beeldenboekje klas 3 1 Afbeelding 1, 2, 3 en 4 op pagina 1 van dit Beeldenboekje gebruik je bij de herhaling van compositie, klas 1 (bijv. infoblok 114, pagina 6 van de TekenTools klas 3). M afbeelding

Nadere informatie

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters.

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters. Oefenrepetitie geschiedenis SUCCES!!! 4 Havo Periode 1 Tijdvakken 1 t/m 4 Dyslectische leerlingen slaan de vragen met een asterisk (*) over. DOOR DE TIJD HEEN 1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de

Nadere informatie

Zondag 12 april 2015 is er om 15 uur een aangepaste gezinsdienst in de Opstandingskerk te Terneuzen. Voorganger: de heer G.A. Slabbekoorn uit Goes

Zondag 12 april 2015 is er om 15 uur een aangepaste gezinsdienst in de Opstandingskerk te Terneuzen. Voorganger: de heer G.A. Slabbekoorn uit Goes LITURGISCHE WERKGROEP VOOR AANGEPASTE GEZINSDIENSTEN Corr. Adr.: Mevr. J. Pelle - Tel. 0115-694737 e-mail: japelle@zeelandnet.nl Dhr. A. Scheele - Tel. 0115-563188 e-mail: ascheele@hetnet.nl THEMA: Zondag

Nadere informatie

Thema: Gods liefde uit de doeken. Afkondingen >

Thema: Gods liefde uit de doeken. Afkondingen > Thema: Gods liefde uit de doeken. Afkondingen > Thema: Gods liefde uit de doeken. Kees Kraayenoord: Kom verwonderd U hier mensen (Start ongeveer rond 21:47:43 uur) Afkondingen > Thema: Gods liefde uit

Nadere informatie

Jeugddienst 20 januari 2013 Thema: Aan Tafel. Orgelspel. Welkom en mededelingen

Jeugddienst 20 januari 2013 Thema: Aan Tafel. Orgelspel. Welkom en mededelingen Jeugddienst 20 januari 2013 Thema: Aan Tafel Orgelspel Welkom en mededelingen Zingen: Op Toonhoogte 112 Zie, hoe Jezus daar loopt in Jeruzalem, met een kruis op zijn rug en een doornenkroon. Hoor, de menigte

Nadere informatie

het boek Openbaring enkele sleutels Amos 3 : 7 Voorzeker, de Here HERE doet geen ding, of Hij openbaart zijn raad aan zijn knechten, de profeten.

het boek Openbaring enkele sleutels Amos 3 : 7 Voorzeker, de Here HERE doet geen ding, of Hij openbaart zijn raad aan zijn knechten, de profeten. God Openbaring van Jezus Christus Amos 3 : 7 Voorzeker, de Here HERE doet geen ding, of Hij openbaart zijn raad aan zijn knechten, de profeten. Zijn slaven God Openbaring van Jezus Christus Zijn engel

Nadere informatie

LIJST VAN ARTIKELEN IN GABRIËL in de jaargang 2016

LIJST VAN ARTIKELEN IN GABRIËL in de jaargang 2016 LIJST VAN ARTIKELEN IN GABRIËL in de jaargang 2016 Nr.1 FEBRUARI BASILIQUE CATHÉDRALE DE SAINT-DENIS Door Joop Kuijer Op 16 maart 2015 gaf La Poste France een prachtig velletje uit van de Basiliek Kathedraal

Nadere informatie

Belijdenis (en doop) van volwassenen en doop van kinderen Orde II

Belijdenis (en doop) van volwassenen en doop van kinderen Orde II Belijdenis (en doop) van volwassenen en doop van kinderen Orde II Indien mogelijk verzamelen allen zich rond de doopvont De doopvont is wordt nu gevuld met water onderwijzing Niemand leeft voor zichzelf

Nadere informatie

Introductie. De val van het Romeinse Rijk 2.1

Introductie. De val van het Romeinse Rijk 2.1 2? 66 Introductie Dit hoofdstuk gaat over de vroege middeleeuwen. De middeleeuwen zijn namelijk op te delen in drie delen: de vroege, hoge en late middeleeuwen. De vroege middeleeuwen beginnen rond het

Nadere informatie

prijsgegeven aan het verderf. Het was dus onbestaanbaar dat een profeet of knecht van God aan het kruis zou sterven. Daarom waren Jezus leerlingen

prijsgegeven aan het verderf. Het was dus onbestaanbaar dat een profeet of knecht van God aan het kruis zou sterven. Daarom waren Jezus leerlingen Inhoudsopgave Inleiding 6 Christus is opgestaan 8 Christus opstanding verkondigt het kruis 13 Een venster buiten deze wereld 16 Christus of Mohammed? 25 Met Christus opgewekt 27 Vergeving van zonden in

Nadere informatie

De Gouden Eeuw van Twente 100 topstukken uit de collectie van Rijksmuseum Twenthe

De Gouden Eeuw van Twente 100 topstukken uit de collectie van Rijksmuseum Twenthe Huis van Heek, tentoonstellingen in Rijksmuseum Twenthe en Huis Bergh Persbericht Rijksmuseum Twenthe, 12 februari 2015 De Gouden Eeuw van Twente 100 topstukken uit de collectie van Rijksmuseum Twenthe

Nadere informatie

Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld

Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld Kapel, Lourdesgrot en kruiswegstaties hellingbos Simpelveld Ruimtelijke context Achter het Clara Fey klooster bevindt zich een hellingbos, waarin een Lourdesgrot, een vervallen kapel, 14 kruiswegstaties

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 25 (29-06)

De Bijbel open 2013 25 (29-06) 1 De Bijbel open 2013 25 (29-06) Vandaag bespreken we een vraag die ik kreeg over 1 Koningen 2. Daarin gaat het over de geschiedenis van Adonia, een oudere broer van Salomo, die zojuist koning was geworden.

Nadere informatie

Is Jezus God? De namen van God de Vader en God de Zoon

Is Jezus God? De namen van God de Vader en God de Zoon Is Jezus God? De namen van God de Vader en God de Zoon 1 Johannes 5: 20 (Statenvertaling) Doch wij weten, dat de Zoon van God gekomen is, en heeft ons het verstand gegeven, dat wij den Waarachtige kennen;

Nadere informatie