Betrouwbaarheid, validiteit en overeenstemming

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Betrouwbaarheid, validiteit en overeenstemming"

Transcriptie

1 Betrouwbaarheid, validiteit en overeenstemming Inleiding Dit practicum sluit aan op het theoriegedeelte over betrouwbaarheidsanalyse van hoofdstuk II-16 (deel 2). In dit hoofdstuk wordt besproken hoe een betrouwbaarheidsanalyse uitgevoerd wordt met behulp van SPSS. Algemeen Zoals uit de theorie bekend is, is het vaak nodig voorwerk te verrichten met betrekking tot de data, voordat op de eigenlijke betrouwbaarheidsanalyse kan worden overgegaan. Een probleem vormen vooral de missing values en de categorie "Niet van Toepassing" bij de items. Ook is alertheid geboden bij de scoring van de items; eventueel moeten hercoderingen worden uitgevoerd. De categorie "niet van toepassing" De categorie "niet van toepassing" (NVT) moet op een zodanige wijze gescoord worden als conceptueel het meest aannemelijk lijkt. Vaak staat de optie NVT aan een van de uiteinden van een item, zodat die categorie een extreme score krijgt. Bij 5-keuze items (geheel mee eens (1), eens (2), geen mening (3), oneens (4), geheel oneens (5)) krijgt de optie NVT dan de score 0 of 6. Als de scores vervolgens geanalyseerd worden, wordt NVT beschouwd als een extreem geval. Dat is natuurlijk niet juist. In werkelijkheid lijkt NVT soms meer op "nee" of vaker nog op een missing value. De waarde voor NVT moet dus niet als een valide waarde worden beschouwd in de analyse. Missing values Items met veel missing values moeten misschien niet in de analyse meegenomen worden. Als een item vaak niet beantwoord wordt zou het kunnen betekenen dat het ambigu is. De meeste analyses passen een listwise deletion toe op de data. Dat wil zeggen dat alle personen met één of meer missing values op de bij de analyse betrokken variabelen, van de analyse worden uitgesloten. Als er veel variabelen zijn en de steekproef klein is zou dat kunnen betekenen dat er nauwelijks cases overblijven. Een oplossing is dat personen met veel missing values (bijv. meer dan 10% van de items uit de betreffende schaal) van de analyse worden uitgesloten. De overige missing values kunnen op twee manieren vervangen worden door de meest neutrale score. Vervang de missing values bij dichotome items die gescoord zijn met de waarden 0 of 1, door de waarde 0.5. Bij items die gescoord worden met 1 of 2 krijgen de missing values de waarde 1.5. Bij items op een geordende Likert schaal geldt de middelste score. Dus bij een 5-punt schaal, waar de scores lopen van 1 t/m 5 krijgen de missing values de waarde 3 en bij scoring 0 t/m 4 de waarde 2. Een alternatieve methode is om de missing values te vervangen door het gemiddelde van de andere items in die schaal voor die persoon. Nog een II16-1

2 methode is om de missing values te vervangen door het algemeen gemiddelde van alle personen op het desbetreffende item In de volgende paragraaf, voorbewerkingen op de data met SPSS, wordt uitgelegd hoe dit in zijn werk gaat. Voorbewerkingen op de data met SPSS Voordat met de betrouwbaarheidsanalyse begonnen wordt: 1. wordt het aantal missing values per item vastgesteld. 2. wordt het aantal missing values per case geteld, over alle items van de betreffende schaal. 3. wordt het aantal personen vastgesteld met meer dan 10 % missing values. 4. worden de personen (en items) met meer dan 10 % missing values uitgesloten. 5. worden de resterende missing values gehercodeerd naar de meest neutrale waarde of het gemiddelde van of de schaal per persoon of het gemiddelde voor alle andere personen van het item. Hoe deze voorbewerkingen met SPSS moeten worden uitgevoerd, wordt aan de hand van een voorbeeld uitgelegd. Als voorbeeld wordt de in de theorie besproken itemset (= itemset 29 van de file SAMPLE81.SAV) van de schaal voor het meten van het belang dat mensen hechten aan hun gezondheid genomen.voor een beschrijving van deze schaal verwijzen wij naar hoofdstuk II-16 van het statistiekboek. 1. Descriptives Met de procedure Descriptives (via Analyze Descriptive Statistics) wordt per item het aantal valide waarden opgevraagd (SPSS geeft dit aan met Valid N). Als dit aantal van het totaal aantal cases afgetrokken wordt, volgt hieruit het aantal missing values van het desbetreffende item. SPSS uitvoer Descriptives: Descriptive Statistics item29a item29b item29c item29d item29e item29f item29g item29h item29i item29j Valid N (listwise) N Minimum Maximum Mean Std. Deviation Na analyseren blijkt dat bij elk item één missing value voorkomt. Het aantal cases in de steekproef is 200. Het aantal valide waarden van elk item is gelijk aan 199. II16-2

3 Alternatief: Vraag middels Analyze Descriptive Statistics Frequencies per item een frequentietabel worden op, waarin ook het aantal valide en missing values vermeld worden (per item). 2. Count Met de menu-optie Transform Count Values within Cases kan SPSS voor elke case, dus hier per persoon, tellen hoe vaak een bepaalde waarde voorkomt binnen een groep variabelen (er wordt dus binnen een case geteld over een aantal variabelen!). In het dialoogkader van de procedure Count wordt eerst de naam van de resultaatvariabele opgegeven in het kader onder Target variable, bijv. NMISS29. Eventueel kan ook nog een omschrijving van deze variabele in het kader onder Target Label worden opgegeven. Vervolgens worden onder Numeric Variables de variabelen geplaatst waarvan de waarden moeten worden geteld. In het voorbeeld zijn dit de variabelen ITEM29A t/m ITEM29J. De laatste stap is het opgeven van de waarde(n) die geteld moet(en) worden. Gebruik hiervoor de drukknop Define Values. Omdat de interesse uitgaat naar het aantal missing values klik je in dit dialoogvenster op System- or user missing en vervolgens klik je op Add. De opgegeven waarde(n), in dit geval Missing, wordt nu opgenomen in het kader Values to Count: Na het uitvoeren van deze opdracht is de nieuwe variabele (NMISS29) in het II16-3

4 datavenster toegevoegd. 3. Frequencies Rest nu nog een frequentietabel op te vragen van de variabele NMISS29 met behulp van Analyze Descriptive Statistics Frequencies. SPSS uitvoer Frequencies: Statistics nmiss N Valid Missing Valid Total nmiss Cumulative Frequency Percent Valid Percent Percent De frequentietabel van de variabele NMISS29 (deze variabele is m.b.v. Count gemaakt) laat zien dat er 199 cases zijn met geen enkele ontbrekende waarde en dat er één case is die 10 missing values heeft. 4. Select Cases Betreft het aantal cases met meer dan 10 % missing values een klein gedeelte van de steekproef dan worden deze personen uitgesloten van de betrouwbaarheidsanalyse. Gebruik hiervoor de menu-optie Data Select Cases. Klik in het dialoogkader Select cases op If Condition is Satisfied en vervolgens op If, waar de voorwaarde wordt opgegeven. Zijn er bijv. 10 items dan is het maximaal aantal toelaatbare missing values gelijk aan 1. De variabele die m.b.v. Count gemaakt is, heet NMISS29. De voorwaarde luidt dan: NMISS29 <= 1 (<= staat voor kleiner dan of gelijk aan). Voor die cases die na de selectie overblijven kunnen de missing values vervolgens vervangen worden door de meest neutrale score of door het algemeen gemiddelde. Overigens de niet geselecteerde cases blijven in het bestand en kunnen later weer gebruikt worden als in het dialoogvenster van Select if, de optie All Cases wordt aangeklikt. 5. Recode Tenslotte kan Transform Recode gebruikt worden om de resterende missing values te vervangen door de meest neutrale waarde. In het voorbeeld is het maken van hercoderingen niet van toepassing, omdat de enige case met missing values er teveel heeft (meer dan 10%) om nog op te mogen vullen. Vervangen van missing values door gemiddelde waarden Een alternatieve methode is om de resterende missing values te vervangen door het algemeen gemiddelde. Neem als voorbeeld itemset 29. Bereken het algemeen gemiddelde in SPSS met de menu-optie Transform Compute. Geef in het dialoogvenster Compute in het kader onder Target Variable de naam van de nieuwe variabele, bijv. GEM. Geef in het kader onder Numeric expression de opdracht: MEAN(ITEM29A, ITEM29B, ITEM29C, ITEM29D, ITEM29E, ITEM29F, ITEM29G, ITEM29H, ITEM29I, ITEM29J). De II16-4

5 variabele GEM is het gemiddelde van de 10 items per case. Via de procedure Descriptives wordt het gemiddelde van de variabele GEM berekend over alle cases. Dit is het algemeen gemiddelde. Met de Recode opdracht kunnen de missing values vervangen worden door de waarde van dit algemeen gemiddelde. Alternatief: Het opvullen van de missing values met het steekproefgemiddelde kan ook als volgt: Transform Replace Missing Values. Selecteer links de betreffende items (ITEM29A t/m ITEM 29J), kies onder Method Series mean: Er worden nu automatisch 10 nieuwe variabelen aangemaakt (ITEM29_1 t/m ITEM29-10) waarin de missing values zijn vervangen door het algemeen gemiddelde. De procedure Reliability De betrouwbaarheidsanalyse wordt uitgevoerd met de procedure Reliability. Deze procedure is te vinden onder de menu-optie Analyze Scale Reliability Analysis. In het dialoogvenster dat nu verschijnt worden de variabelen waarover de betrouwbaarheidsanalyse moet worden uitgevoerd geplaatst in het kader onder Items. In het voorbeeld zijn dit de variabelen ITEM29A t/m ITEM29J. In het kader naast Model wordt de gewenste betrouwbaarheidsmaat geselecteerd. SPSS hanteert standaard Alpha (Cronbach s alpha) als betrouwbaarheidsmaat. Houd deze maat aan. Eventueel kun je achter Scale Label een naam invullen voor de betreffende schaal: II16-5

6 Opmerking: De split-half reliability kan verkregen worden door Split-half te kiezen i.p.v. alpha, maar deze is ook te berekenen door de items in twee helften te splitsen, de correlatie tussen de twee somscores te berekenen en deze in te vullen in de Spearman-Brown formule met K=2. Het dialoogvenster kent slechts één drukknop, Statistics, die nader dient te worden toegelicht. Statistics Het venster Statistics bestaat uit vier topics, nl. Descriptives for, Summaries, Inter Item en Anova Tables (deze laatste wordt niet besproken). Descriptives for kent de volgende opties: - Item : geeft gemiddelden, standaarddeviatie en aantal cases per item. - Scale : geeft gemiddelden, variantie, standaarddeviatie en aantal cases van de somscore. - Scale if item deleted: geeft informatie over de bijdrage van elk specifiek item aan de interne consistentie. Bij de bespreking van de uitvoer wordt hier verder op ingegaan. Het topic Summaries levert diverse kengetallen op voor de somscore, voor de inter item covarianties en de inter item correlaties. Summaries kent de keuzes Means, Variances, Covariances en Correlations. Met het topic Inter-Item wordt een correlatie- en/of een covariantiematrix opgevraagd (Correlations en Covariances). Samenvattend: Als een betrouwbaarheidsanalyse wordt uitgevoerd valt het aan te raden onder de drukknop Statistics van het dialoogvenster Reliability analysis de volgende opties te selecteren: alle opties onder Descriptives for en onder Summaries de opties Means, Variances en Correlations. N.b. bij het uitvoeren van een Reliability analyse wordt een listwise deletion toegepast. Heeft een case een missing value op een item dat in de analyse betrokken is, dan wordt deze case van de analyse uitgesloten. SPSS uitvoer Reliability analysis: Reliability Scale: item29 Cases Case Processing Summary Valid Excluded a Total a. Listwise deletion based on all variables in the procedure. N % Er wordt 1 case van de 200 uitgesloten van de analyse (t.g.v listwise deletion). II16-6

7 Reliability Statistics Cronbach's Alpha Based on Cronbach's Alpha Standardized Items N of Items Onder Reliability Statistics wordt de betrouwheidsmaat gegeven. SPSS hanteert geeft standaard de Crohnbach s alpha als betrouwbaarheidsmaat. De Crohnbach s Alpha Based on Standardized Items is de Standardized alpha Item Statistics item29a item29b item29c item29d item29e item29f item29g item29h item29i item29j Mean Std. Deviation N De Item Statistics bevatten het gemiddelde, standaarddeviatie en aantal cases van elk item. Het gemiddelde per item varieert van 1.8 tot 2.6. De verdelingen zijn wat heterogeen. Van parallelle items is dus geen sprake. Dit kan o.a. leiden tot enige onderschatting van α. Aan de standaarddeviaties kan men zien of er genoeg spreiding op elk item is. Summary Item Statistics Item Means Item Variances Inter-Item Covariances Maximum / Mean Minimum Maximum Range Minimum Variance N of Items De Summary Item Statistics tabel geeft een beschrijving van het gemiddelde (Item Means) en de variantie (Item Variances) van alle items van de schaal samen, en van de correlatiematrix (Inter-Item Correlations). II16-7

8 Item-Total Statistics item29a item29b item29c item29d item29e item29f item29g item29h item29i item29j Scale Corrected Squared Cronbach's Scale Mean if Variance if Item-Total Multiple Alpha if Item Item Deleted Item Deleted Correlation Correlation Deleted De Item-total Statistics geven informatie over de bijdrage van elk item aan de interne consistentie: II16-8 Scale Mean if Item Deleted : Gemiddelde van de somscore na eliminatie van elk specifiek item. Scale Variance if Item Deleted : Variantie van de somscore na eliminatie van elk specifiek item. Corrected Item-Ttotal Correlation : De correlatie tussen elk item en de somscore op de overige items (itemrest correlatie). Deze correlatie geeft aan hoe goed dit item past bij de rest. Squared Multiple Correlation : De gekwadrateerde correlatie van elk specifiek item en een gewogen som van de andere items. Dit is enigszins vergelijkbaar met het kwadraat van de Corrected item-total correlation. Deze laatste is de correlatie tussen het item en de ongewogen som van de rest van de items. Crohnbach s Alpha if Item Deleted: Cronbach's α die verkregen zou worden na eliminatie van dat item uit de schaal. Als deze α hoger is dan de feitelijke α kan het item beter uit de schaal verwijderd worden, want dan levert dit item een negatieve bijdrage aan de interne consistentie van de schaal. Is dit met meerdere items het geval dan kan besloten worden deze items te elimineren of de itemset op te splitsen in meerdere clusters op grond van hun inhoud en/of faktor analyse. Op grond van de uitvoer kan besloten worden om ITEM29D te elimineren. Uit de Corrected Item-Total Correlation blijkt dat dit item nauwelijks correleert met de rest van de items. De correlatie van ITEM29D met de rest van de items is gelijk aan.002. In de kolom Crohnbach s Alpha if Iitem Deleted wordt dit nog eens bevestigd. De Cronbach's α stijgt van.761 naar.799 na verwijdering van dit item. De overige items passen goed in de schaal.

9 Scale Statistics Mean Variance Std. Deviation N of Items In Scale Statistics staan het gemiddelde, de variantie en de standaarddeviatie van de somscore op de schaal. Als de schalen met Reliability analyse gecontroleerd en aangepast zijn kan de somscore van de items berekend worden, met behulp van de menu-optie Transform Compute Variable. Geef in het dialoogvenster Compute Variable onder Target Variable de naam van de somvariabele op, bijv. SOM29. Selecteer onder Fuction group: Statistical en vervolgens onder Functions and Special Variables: SUM. Plaats deze in het kader onder Numeric Expression, gevolgd door de items waarover de somscore berekend moet worden. In het voorbeeld ITEM29A t/m ITEM29C, ITEM29E t/m ITEM29J: Klik op OK en in het datavenster verschijnt een nieuwe variabele SOM29. Met deze nieuwe variabele die de somscore van de betreffende schaal (item29) vertegenwoordigt kunnen vervolgens analyses worden uitgevoerd. Kappa Zoals besproken in het theorieboek deel 2, hoofdstuk II-16, is kappa de bekendste maat voor overeenstemming tussen kwalitatieve oordelen. Middels SPSS is het mogelijk deze kappa te berekenen. We gaan uit van het voorbeeld dat ook in het theorieboek wordt gebruikt: 2 psychiaters geven onafhankelijk van elkaar aan of elk van 100 patiënten toerekeningsvatbaar is. De resultaten zijn samengevat in de volgende kruistabel: II16-9

10 Beoordelaar I Beoordelaar II Niet wel Totaal niet wel Totaal Voer de data in SPSS als volgt in (b1 = beoordelaar I, b2 = beoordelaar II, 1=wel toerekeningsvatbaar, 2=niet toerekeningsvatbaar ): Weeg de data o.b.v de variabele AANTAL middels Data Weight Cases (zie hoofdstuk I-7 en II-13 van dit werkboek). Ter berekening van Kappa, kies Analyze Descriptive Statistics Crosstabs. Selecteer in het Crosstabs venster beoordelaar I (b_1) als rijvariabele en beoordelaar II (b_2) als kolomvariabele. Klik vervolgens op de drukknop Statistics: Selecteer Kappa en voer de procedure uit. II16-10

11 SPSS uitvoer Kappa: b1 * b2 Crosstabulation Count b1 Total 1 2 b2 1 2 Total Symmetric Measures Measure of Agreement N of Valid Cases Kappa a. Not assuming the null hypothesis. Asymp. Value Std. Error a Approx. T b Approx. Sig b. Using the asymptotic standard error assuming the null hypothesis. De uitvoer laat zien dat Kappa.4 bedraagt. De nulhypothese dat er geen overeenstemming is (Kappa =.0) wordt verworpen (p waarde =.000). II16-11

12 Beknopte aanwijzingen met betrekking tot de oefeningen van hoofdstuk II-16 Lees dit hoofdstuk eerst goed door!! Voor de oefeningen zijn op J-directory de SPSS bestanden VOEG.SAV en AUTONOM.SAV beschikbaar. Oefening b: Voer de procedure Descriptives uit voor item VOEGA t/m VOEGU om het aantal ontbrekende waarden per item te bepalen.tel vervolgens met Transform Count Values within Cases het aantal ontbrekende waarden per persoon (noem de resultaatvariabele Nmiss). Vraag een frequentietabel op van Nmiss met de procedure Frequencies. Oefening a: Voer een RELIABILITY analyse uit. Selecteer via de drukknop Statistics Item onder Descriptives for en Correlations en Covariances onder Inter-Item. Bereken uit de verkregen output vervolgens het gemiddelde en de variantie van de somscore, en het gemiddelde (G) van de items (zie van het statistiekboek). Een alternatieve manier is om via Analyze Correlate Bivariate itemgemiddelden, varianties en covarianties op te vragen b: Bereken de somscore SOM en het gemiddelde G via Compute Variable en vraag middels Descriptive het gemiddelde en de variantie van SOM en G op. Oefening 16.3 Voer een RELIABLITY analyse uit en selecteer via de drukknop Statistics alle opties onder Descriptives for en Summaries. Oefening a: Bereken middels Compute Variable ODD (som van de oneven VOEG items) en EVEN (som van even VOEG items). Bereken via Analyze Correlate Bivariate de correlatie tussen beide somscores (= betrouwbaarheid halve schaal). PAS OP: Uit 16.1.b is gebleken dat VOEGL, VOEGO en VOEGU elk 1 ontbrekende waarde bevatten. Bij het berekenen van de somscore van ODD en EVEN en dus ook bij het berekenen van de correlatie tussen beide somscores (in 16.4.c) worden deze ontbrekende waarden door SPSS opgevat als 0 (=wel). Beter is het echter om de personen met een ontbrekende waarde helemaal weg te laten uit de analyse of de ontbrekende waarden op te vullen met de neutrale waarde (hier 0.5). Pas 1 van beide methoden toe alvorens ODD en EVEN uit te rekenen. II16-12

13 16.4.c: Maak een alternatieve scatterplot. Bereken met Compute Variable het gemiddelde van de ODD en EVEN (G_OE) somscore en het verschil tussen de ODD en EVEN somscore (V). Maak een scatterplot (Graphs Legacy Dialogs Scatter/Dot Simple) met op de horizontale as het G_OE en op de verticale as V. Oefening 16.5 De tweeweg ANOVA kan worden opgevraagd bij de betrouwbaarheids analyse via de drukknop Statistics. Onder ANOVA Table, F-test te selecteren. Oefening 16.7 Let op: VOEGU bevat 1 ontbrekende waarde welke door SPSS wordt opgevat als 0! Corrigeer zoals beschreven in 16.4.a. Oefening 16.8 Bij Oefening 7: Let op ontbrekende waarden bij het berekenen van de somscores! Corrigeer zoals beschreven in 16.4.a. II16-13

Verband tussen twee variabelen

Verband tussen twee variabelen Verband tussen twee variabelen Inleiding Dit practicum sluit aan op hoofdstuk I-3 van het statistiekboek en geeft uitleg over het maken van kruistabellen, het berekenen van de correlatiecoëfficiënt en

Nadere informatie

Handleiding SPSS tabellen en kruistabellen. In een paar stappen van spss data naar bruikbare informatie.

Handleiding SPSS tabellen en kruistabellen. In een paar stappen van spss data naar bruikbare informatie. Handleiding SPSS tabellen en kruistabellen In een paar stappen van spss data naar bruikbare informatie. A) Het openen van een databestand File \ open \ data Kies de naam van je databestand, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Analyse van kruistabellen

Analyse van kruistabellen Analyse van kruistabellen Inleiding In dit hoofdstuk, dat aansluit op hoofdstuk II-13 (deel2) van het statistiekboek wordt ingegaan op het analyseren van kruistabellen met behulp van SPSS. Met een kruistabel

Nadere informatie

Deze menu-aansturingen zijn van toepassing op versies 14.0 en 15.0 van SPSS.

Deze menu-aansturingen zijn van toepassing op versies 14.0 en 15.0 van SPSS. Menu aansturing van SPSS voorbeeld in hoofdstuk 8 over schaalconstructie met Cronbach s α en principale componenten analyse van meningen over strafdoelen Hieronder wordt uitgelegd hoe alle analyses besproken

Nadere informatie

Basishandleiding SPSS

Basishandleiding SPSS Basishandleiding SPSS Elvira Folmer & Marieke ten Voorde SLO, Juli 2008 Deze handleiding is gebaseerd op SPSS 16.0 for Windows Inhoud 1 Het maken van een gegevensbestand in de Variable View... 4 2 Het

Nadere informatie

Pilot vragenlijst communicatieve redzaamheid

Pilot vragenlijst communicatieve redzaamheid Pilot vragenlijst communicatieve redzaamheid Het instrument Communicatieve redzaamheid kan worden opgevat als een vermogen om wederkerig te communiceren met behulp van woorden, gebaren of symbolen. Communicatief

Nadere informatie

Menu aansturing van SPSS voorbeeld in paragraaf 6.5 van hoofdstuk 6 over multipele regressie analyses van recidive bij jongens

Menu aansturing van SPSS voorbeeld in paragraaf 6.5 van hoofdstuk 6 over multipele regressie analyses van recidive bij jongens Menu aansturing van SPSS voorbeeld in paragraaf 6.5 van hoofdstuk 6 over multipele regressie analyses van recidive bij jongens Hieronder wordt uitgelegd hoe alle analyses besproken in paragraaf 6.5 van

Nadere informatie

SPSS 15.0 in praktische stappen voor AGW-bachelors Uitwerkingen Stap 7: Oefenen I

SPSS 15.0 in praktische stappen voor AGW-bachelors Uitwerkingen Stap 7: Oefenen I SPSS 15.0 in praktische stappen voor AGW-bachelors Uitwerkingen Stap 7: Oefenen I Hieronder volgen de SPSS uitvoer en de antwoorden van de opgaven van Stap 7: Oefenen I. Daarnaast wordt bij elke opgave

Nadere informatie

Beschrijvende statistieken

Beschrijvende statistieken Elske Salemink (Klinische Psychologie) heeft onderzocht of het lezen van verhaaltjes invloed heeft op angst. Studenten werden at random ingedeeld in twee groepen. De ene groep las positieve verhaaltjes

Nadere informatie

SPSS VOOR DUMMIES+ Werken met de NSE: enkele handige basisbeginselen. Gebaseerd op SPSS21.0 & Benchmarkbestand NSE 2014

SPSS VOOR DUMMIES+ Werken met de NSE: enkele handige basisbeginselen. Gebaseerd op SPSS21.0 & Benchmarkbestand NSE 2014 SPSS VOOR DUMMIES+ Werken met de NSE: enkele handige basisbeginselen Gebaseerd op SPSS21.0 & Benchmarkbestand NSE 2014 Huidig kennis- en ervaringsniveau?????? Beginners Gevorderden 2 Inhoud 1. Wat doe

Nadere informatie

Technische uitwerkingen voor het SPSS practicum Toetsende Statistiek

Technische uitwerkingen voor het SPSS practicum Toetsende Statistiek Technische uitwerkingen voor het SPSS practicum Toetsende Statistiek NB Voor de SPSS opgaven wordt alleen aangegeven hoe het door de opgave gevraagde resultaat kan worden bereikt. C. J. Verduin 11 december

Nadere informatie

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Gemiddelde, mediaan, kwartielen, interkwartielafstand, minimum, maximum, variantie, standaardafwijking, boxdiagrammen

Gemiddelde, mediaan, kwartielen, interkwartielafstand, minimum, maximum, variantie, standaardafwijking, boxdiagrammen Opdracht 3a ----------- Gemiddelde, mediaan, kwartielen, interkwartielafstand, minimum, maximum, variantie, standaardafwijking, boxdiagrammen Voor de meting van de leesvaardigheid van kinderen wordt als

Nadere informatie

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Enkelvoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

Het gebruik van SPSS voor statistische analyses. Een beknopte handleiding.

Het gebruik van SPSS voor statistische analyses. Een beknopte handleiding. Het gebruik van SPSS voor statistische analyses. Een beknopte handleiding. SPSS is een alom gebruikt, gebruiksvriendelijk statistisch programma dat vele analysemogelijkheden kent. Voor HBO en universitaire

Nadere informatie

d. Maak een spreidingsdiagram van de gegevens. Plaats de x-waarden op de x-as en de z-waarden op de y-as.

d. Maak een spreidingsdiagram van de gegevens. Plaats de x-waarden op de x-as en de z-waarden op de y-as. Opdracht 6a ----------- Dichtheidskromme, normaal-kwantiel-plot Een nauwkeurige waarde van de lichtsnelheid is van belang voor ontwerpers van computers, omdat de elektrische signalen zich uitsluitend met

Nadere informatie

Tabel 2: Stemgedrag van respondenten bij de TK verkiezingen in 2010 VVD xx % PvdA PVV CDA SP D66 CU PvdD SGP GL Te jong om te stemmen Niet gestemd

Tabel 2: Stemgedrag van respondenten bij de TK verkiezingen in 2010 VVD xx % PvdA PVV CDA SP D66 CU PvdD SGP GL Te jong om te stemmen Niet gestemd 2. Resultaten ZONDER WEGING Tabel 1: Aantal respondenten dat heeft deelgenomen aan een peiling van Maurice de Hond Ja xx % Nee xx % N = xx Statistics participated 529 N Missing 0 Std. Error of,01053 Std.

Nadere informatie

feb 2013 Instituut CMI SPSS les 2

feb 2013 Instituut CMI SPSS les 2 feb 2013 Instituut CMI SPSS les 2 Onderzoek toont aan.. Mobiele nieuwssites populairst onder 18-34 jarigen 18 tot 34 jarigen maken over de gehele dag het meest gebruik van mobiel internet. Dit blijkt uit

Nadere informatie

Verdelingsvrije statistiek

Verdelingsvrije statistiek Verdelingsvrije statistiek Inleiding In hoofdstuk II-5 (deel ) worden een aantal verdelingsvrije toetsen (ook wel niet-parametrische toetsen) besproken, die gebruikt worden als de te onderzoeken variabele

Nadere informatie

SPSS Opstarten & gegevens inlezen Gegevens verkennen Beschrijvende statistiek

SPSS Opstarten & gegevens inlezen Gegevens verkennen Beschrijvende statistiek Opstarten & gegevens inlezen *Inlezen gegevens Via eerste scherm bij opening SPSS of via File; Open; Data. Opletten of namen van variabelen op de eerste rij staan ( Staat ) Opm.: Bij.TXT bestand altijd

Nadere informatie

Enkelvoudige lineaire regressie

Enkelvoudige lineaire regressie Enkelvoudige lineaire regressie Inleiding Dit hoofdstuk sluit aan op hoofdstuk I-9 van het statistiekboek. Er wordt hier steeds gesproken over het verband tussen één afhankelijke variabele Y en één onafhankelijke

Nadere informatie

Bestaat er een betekenisvol verband tussen het geslacht en het voorkomen van dyslexie? Gebruik de Chi-kwadraattoets voor kruistabellen.

Bestaat er een betekenisvol verband tussen het geslacht en het voorkomen van dyslexie? Gebruik de Chi-kwadraattoets voor kruistabellen. Oplossingen hoofdstuk IX 1. Bestaat er een verband tussen het geslacht en het voorkomen van dyslexie? Uit een aselecte steekproef van 00 leerlingen (waarvan 50% jongens en 50% meisjes) uit het basisonderwijs

Nadere informatie

Technische uitwerkingen voor het SPSS practicum Inleiding M&T.

Technische uitwerkingen voor het SPSS practicum Inleiding M&T. Technische uitwerkingen voor het SPSS practicum Inleiding M&T. NB Voor de SPSS opgaven wordt alleen aangegeven hoe het door de opgave gevraagde resultaat kan worden bereikt. C. J. Verduin October 19, 2012

Nadere informatie

Correlatie = statistische samenhang Meest gebruikt = Spearman s rang correlatie Ordinaal geschaalde variabelen -1 <= r s <= +1 waarbij:

Correlatie = statistische samenhang Meest gebruikt = Spearman s rang correlatie Ordinaal geschaalde variabelen -1 <= r s <= +1 waarbij: Correlatie analyse Correlatie = statistische samenhang Meest gebruikt = Spearman s rang correlatie Ordinaal geschaalde variabelen -1

Nadere informatie

SPSS. Statistiek : SPSS

SPSS. Statistiek : SPSS SPSS - hoofdstuk 1 : 1.4. fase 4 : verrichten van metingen en / of verzamelen van gegevens Gegevens gevonden bij een onderzoek worden systematisch weergegeven in een datamatrix bij SPSS De datamatrix Gebruik

Nadere informatie

Opdracht 5a ----------- Kruistabellen

Opdracht 5a ----------- Kruistabellen Opdracht 5a ----------- Kruistabellen Aan elk van 36 studenten werd gevraagd of zij alcohol drinken, en zo ja, welke soort alcoholische drank de voorkeur heeft. Tevens werd voor elke student de leeftijd

Nadere informatie

Fasen in het onderzoeksproces

Fasen in het onderzoeksproces Fasen in het onderzoeksproces Gegevensbestand Controleren gegevens Bewerken gegevens Analyseren gegevens Interpreteren resultaten Nieuwe vragen? ja Onderzoeksverslag 1 Bestand opmaken Variabelen definiëren:

Nadere informatie

b. Maak een histogram van de verdeling van het groeiseizoen. Kies eerst klassen en maak een geschikte frequentietabel.

b. Maak een histogram van de verdeling van het groeiseizoen. Kies eerst klassen en maak een geschikte frequentietabel. Opdracht 2a ----------- Stamdiagrammen, histogrammen, tijdreeksgrafieken De Old Farmers Almanac vermeldt de groeiseizoenen voor de grote steden in de V.S., zoals gerapporteerd door het National Climatic

Nadere informatie

College Week 3 Kwaliteit meetinstrumenten; Inleiding SPSS

College Week 3 Kwaliteit meetinstrumenten; Inleiding SPSS College Week 3 Kwaliteit meetinstrumenten; Inleiding SPSS Inleiding in de Methoden & Technieken 2013 2014 Hemmo Smit Overzicht van dit college Kwaliteit van een meetinstrument Inleiding SPSS Hiervoor lezen:

Nadere informatie

1. CTRL- en SHIFT-knop gebruiken om meerdere variabelen te selecteren

1. CTRL- en SHIFT-knop gebruiken om meerdere variabelen te selecteren SPSS: Wist je dat (1) je bij het invoeren van de variabelen in het menu door de CTRL-knop ingedrukt te houden, meerdere variabelen kunt selecteren die niet precies onder elkaar staan? Met de SHIFT-knop

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) dinsdag 2-08-2003, 4.00-7.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine,

Nadere informatie

Handleiding SPSS. 1) Maak je bestand

Handleiding SPSS. 1) Maak je bestand Handleiding SPSS 1) Maak je bestand In de file die op Minerva staat, zijn de data opgenomen van alle groepjes. Het is de bedoeling dat je je eindverslag schrijft over de data van jouw groepje. Om dit te

Nadere informatie

College 3 Interne consistentie; Beschrijvend onderzoek

College 3 Interne consistentie; Beschrijvend onderzoek College 3 Interne consistentie; Beschrijvend onderzoek Inleiding M&T 2012 2013 Hemmo Smit Overzicht van dit college Kwaliteit van een meetinstrument (herhaling) Interne consistentie: Cronbach s alpha Voorbeeld:

Nadere informatie

Open het databestand in SPSS en kies Analyze > Correlate > Bivariate. Vul vervolgens het dialoogvenster in als volgt:

Open het databestand in SPSS en kies Analyze > Correlate > Bivariate. Vul vervolgens het dialoogvenster in als volgt: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 9 1. Een klinisch psycholoog vraagt zich af of er een verband bestaat tussen depressie en sociale vermijding in de populatie

Nadere informatie

Deze menu-aansturingen zijn van toepassing op versies 14.0 en 15.0 van SPSS.

Deze menu-aansturingen zijn van toepassing op versies 14.0 en 15.0 van SPSS. Menu aansturing van SPSS voorbeeld in hoofdstuk 9 over multipele correspondentie (HOMALS) en niet-linaire principale componenten analyse (PRINCALS) van kenmerken van moorden Hieronder wordt uitgelegd hoe

Nadere informatie

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren:

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 4 1. Toets met behulp van SPSS de hypothese van Evelien in verband met de baardlengte van metalfans. Ga na of je dezelfde conclusies

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , uur. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek voor TeMa (S95) op dinsdag 3-03-00, 9- uur. Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en

Nadere informatie

Bij het maken van deze opgave worden de volgende vragen beantwoord:

Bij het maken van deze opgave worden de volgende vragen beantwoord: Opdracht 1a ----------- Introductie Bij het maken van deze opgave worden de volgende vragen beantwoord: Hoe start ik S-PLUS op? Hoe lees ik gegevens in vanuit een ASCII-bestand in een tabel? Hoe kan ik

Nadere informatie

Hoofdstuk 4. Beschrijvende statistiek. 4.1 Beschrijvende statistiek voor één variabele

Hoofdstuk 4. Beschrijvende statistiek. 4.1 Beschrijvende statistiek voor één variabele Hoofdstuk 4 Beschrijvende statistiek Alle commando s voor statistische berekeningen en analyse bevinden zich onder de optie Analyze in het hoofdmenu. Hieronder worden de verschillende commando s besproken

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op donderdag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op donderdag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op donderdag 0-03-2005, 4.00-7.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine,

Nadere informatie

a. Wanneer kan men in plaats van de Pearson correlatie coefficient beter de Spearman rangcorrelatie coefficient berekenen?

a. Wanneer kan men in plaats van de Pearson correlatie coefficient beter de Spearman rangcorrelatie coefficient berekenen? Opdracht 15a ------------ Spearman rangcorrelatie coefficient (non-parametrische tegenhanger van de Pearson correlatie coefficient) Wilcoxon symmetrie-toets (non-parametrische tegenhanger van de t-procedure

Nadere informatie

Beknopte handleiding SPSS versie 18.0 1 van 28

Beknopte handleiding SPSS versie 18.0 1 van 28 Beknopte handleiding SPSS versie 18.0 1 van 28 Beknopte handleiding SPSS versie 18.0 2 van 28 Inhoudsopgave Inleiding...3 SPSS- tips...4 Kopiëren van datakenmerken...6 Van SPSS naar Excel...7 Opsturen

Nadere informatie

Hierbij is het steekproefgemiddelde x_gemiddeld= en de steekproefstandaardafwijking

Hierbij is het steekproefgemiddelde x_gemiddeld= en de steekproefstandaardafwijking Opdracht 9a ----------- t-procedures voor een enkelvoudige steekproef Voor de meting van de leesvaardigheid van kinderen wordt als toets de Degree of Reading Power (DRP) gebruikt. In een onderzoek onder

Nadere informatie

INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5

INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5 INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 5 1. De onderzoekers van een preventiedienst vermoeden dat werknemers in een bedrijf zonder liften fitter zijn dan werknemers

Nadere informatie

Meervoudige lineaire regressie

Meervoudige lineaire regressie Meervoudige lineaire regressie Inleiding In dit hoofdstuk dat aansluit op hoofdstuk II- (deel 2) wordt uitgelegd hoe een meervoudige regressieanalyse uitgevoerd kan worden met behulp van SPSS. Aan de hand

Nadere informatie

[aanvullend hoofdstuk, behorend bij Grotenhuis, M. te & Matthijssen, A. (2006). Basiscursus SPSS, versie 10-14, Assen: Van Gorcum]

[aanvullend hoofdstuk, behorend bij Grotenhuis, M. te & Matthijssen, A. (2006). Basiscursus SPSS, versie 10-14, Assen: Van Gorcum] 6 Multiple response [aanvullend hoofdstuk, behorend bij Grotenhuis, M. te & Matthijssen, A. (2006). Basiscursus SPSS, versie 10-14, Assen: Van Gorcum] 6.1 Inleiding Het komt regelmatig voor dat respondenten

Nadere informatie

Appendix B Computeranalyse van kwantitatieve data

Appendix B Computeranalyse van kwantitatieve data Appendix B Computeranalyse van kwantitatieve data Ten behoeve van de analyse van kwantitatieve data worden verschillende programmapakketten gebruikt, zoals SAS (Statistical Analyzing System) en SPSS, naast

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op maandag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op maandag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op maandag 08-03-2004, 9.00-2.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine,

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek voor TeMa (S95) Avondopleiding. donderdag 6-6-3, 9.-. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

Antwoordvel Versie A

Antwoordvel Versie A Antwoordvel Versie A Interimtoets Toegepaste Biostatistiek 13 december 013 Naam:... Studentnummer:...... Antwoorden: Vraag Antwoord Antwoord Antwoord Vraag Vraag A B C D A B C D A B C D 1 10 19 11 0 3

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op vrijdag , 9-12 uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op vrijdag , 9-12 uur. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op vrijdag 29-04-2004, 9-2 uur. Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

Technische uitwerkingen voor het SPSS + R practicum Experimenteel en Correlationeel Onderzoek

Technische uitwerkingen voor het SPSS + R practicum Experimenteel en Correlationeel Onderzoek Technische uitwerkingen voor het SPSS + R practicum Experimenteel en Correlationeel Onderzoek NB Voor de SPSS en R opgaven wordt alleen aangegeven hoe het door de opgave gevraagde resultaat kan worden

Nadere informatie

Bijlage 3: Multiple regressie analyse

Bijlage 3: Multiple regressie analyse Bijlage 3: Multiple regressie analyse REGRESSION /DESCRIPTIVES MEAN STDDEV CORR SIG N /MISSING PAIRWISE /STATISTICS COEFF OUTS CI(95) R ANOVA COLLIN TOL ZPP /CRITERIA=PIN(.05) POUT(.10) /NOORIGIN /DEPENDENT

Nadere informatie

Menu aansturing van SPSS voorbeeld in hoofdstuk 7 over Kaplan-Meier en Cox regressie survival analyses van recidive bij meisjes

Menu aansturing van SPSS voorbeeld in hoofdstuk 7 over Kaplan-Meier en Cox regressie survival analyses van recidive bij meisjes Menu aansturing van SPSS voorbeeld in hoofdstuk 7 over Kaplan-Meier en Cox regressie survival analyses van recidive bij meisjes Hieronder wordt uitgelegd hoe alle analyses besproken in paragraaf 7.5 van

Nadere informatie

Meerderheid Zeeland voor snelle bouw brede school i.p.v. bouw MFC Grote bereidheid om de enquête van Progressief Landerd in te vullen.

Meerderheid Zeeland voor snelle bouw brede school i.p.v. bouw MFC Grote bereidheid om de enquête van Progressief Landerd in te vullen. PERSBERICHT Meerderheid Zeeland voor snelle bouw brede school i.p.v. bouw MFC Grote bereidheid om de enquête van Progressief Landerd in te vullen. Afgelopen zaterdag trotseerden leden van de politieke

Nadere informatie

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y 1 Regressie analyse Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y Regressie: wel een oorzakelijk verband verondersteld: X Y Voorbeeld

Nadere informatie

introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets

introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets introductie Wilcoxon s rank sum toets Wilcoxon s signed rank toets toetsende statistiek week 1: kansen en random variabelen week : de steekproevenverdeling week 3: schatten en toetsen: de z-toets week : het toetsen van gemiddelden: de t-toets week 5: het toetsen van varianties:

Nadere informatie

De primaire link op gemeentelijke websites, Bijlagen. over efficiëntie, effectiviteit en gebruiksvriendelijkheid

De primaire link op gemeentelijke websites, Bijlagen. over efficiëntie, effectiviteit en gebruiksvriendelijkheid De primaire link op gemeentelijke s, over efficiëntie, effectiviteit en gebruiksvriendelijkheid Bijlagen Henk S. Kok (9827722) scriptiebegeleiders: Frank Jansen en Leo Lentz Faculteit der Letteren Nederlands,

Nadere informatie

De data worden ingevoerd in twee variabelen, omdat we te maken hebben met herhaalde metingen:

De data worden ingevoerd in twee variabelen, omdat we te maken hebben met herhaalde metingen: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 6 1. De 15 leden van een kleine mountainbikeclub vragen zich af in welk mate de omgevingstemperatuur een invloed heeft op hun

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op dinsdag 5-03-2005, 9.00-22.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

WOT statistiek. Betrouwbaarheidsanalyse. CLIN Centre for Linguistics. Els Schoonjans

WOT statistiek. Betrouwbaarheidsanalyse. CLIN Centre for Linguistics. Els Schoonjans WOT statistiek Betrouwbaarheidsanalyse Els Schoonjans CLIN Centre for Linguistics 1 Betrouwbaarheid Betrouwbaarheid van een meetinstrument: consistentie; instrument geeft vergelijkbare resultaten in vergelijkbare

Nadere informatie

Grafieken Cirkeldiagram

Grafieken Cirkeldiagram Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek II voor TeMa (2S195) op maandag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek II voor TeMa (2S195) op maandag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek II voor TeMa (2S195) op maandag 8-5-26, 9.-12. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een (grafisch)

Nadere informatie

Onderzoek. B-cluster BBB-OND2B.2

Onderzoek. B-cluster BBB-OND2B.2 Onderzoek B-cluster BBB-OND2B.2 Succes met leren Leuk dat je onze bundels hebt gedownload. Met deze bundels hopen we dat het leren een stuk makkelijker wordt. We proberen de beste samenvattingen voor jou

Nadere informatie

Moleculaire LevensWetenschappen stroom 1.2

Moleculaire LevensWetenschappen stroom 1.2 MLW Moleculaire LevensWetenschappen stroom 1.2 Methoden en Statistiek werkboek 2005-2006 Inhoudsopgave Blz. Rooster 1 Studiemateriaal 2 Werkvormen 2 Toetsing 2 Planningsgroep 2 Hoorcolleges 3 Werkcolleges

Nadere informatie

Oplossingen hoofdstuk XI

Oplossingen hoofdstuk XI Oplossingen hoofdstuk XI. Hierbij vind je de resultaten van het onderzoek naar de relatie tussen een leestest en een schoolrapport voor lezen. Deze gegevens hebben betrekking op een regressieanalyse bij

Nadere informatie

Wat zijn de verschillen tussen SPSS 9 en SPSS 10?

Wat zijn de verschillen tussen SPSS 9 en SPSS 10? Wat zijn de verschillen tussen SPSS 9 en SPSS 10? 1.1 De data-editor / het definiëren van variabelen 1.2 Het openen van bestanden 1.3 Output lezen 1.4 Mogelijke problemen 1.1.1 De data-editor Het grootste

Nadere informatie

Voorbeeld regressie-analyse

Voorbeeld regressie-analyse Voorbeeld regressie-analyse In dit voorbeeld wordt gebruik gemaakt van het SPSS data-bestand vb_regr.sav (dit bestand kan gedownload worden via de on-line helpdesk). We schatten een model waarin de afhankelijke

Nadere informatie

Statistiek Hoorcollege 5. Χ 2 toets 10/7/2009. De Collegereeks Statistiek. Deze week. Vandaag. Keuze voor een toets

Statistiek Hoorcollege 5. Χ 2 toets 10/7/2009. De Collegereeks Statistiek. Deze week. Vandaag. Keuze voor een toets 10/7/009 De Collegereeks Statistiek Informatiekunde Universiteit Utrecht Dr. H. Prüst Statistiek Hoorcollege 5 Χ toets (37): Descriptieve statistiek (H 1,,3) (HP) 3(38): Score & Kans verdelingen (H 4,

Nadere informatie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie

Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Twee en een half jaar Kwaliteitsmeting in de Fysiotherapie Feiten en cijfers tot nu toe Managementsamenvatting Na twee en een half jaar kwaliteitsmetingen in de fysiotherapie is het een geschikt moment

Nadere informatie

SPSS 15.0. in praktische stappen voor AGW-bachelors. auteurs: Miranda Winkelhuijzen Mickey Chenault Monique Reusken Pauline Vilters Robbie Martens

SPSS 15.0. in praktische stappen voor AGW-bachelors. auteurs: Miranda Winkelhuijzen Mickey Chenault Monique Reusken Pauline Vilters Robbie Martens SPSS 15.0 in praktische stappen voor AGW-bachelors auteurs: Miranda Winkelhuijzen Mickey Chenault Monique Reusken Pauline Vilters Robbie Martens Capaciteitsgroep Methodologie & Statistiek 2008-2009 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Toetsende statistiek. 8.1 Associatie van categoriale data: CROSSTABS [dv 32.2]

Hoofdstuk 8. Toetsende statistiek. 8.1 Associatie van categoriale data: CROSSTABS [dv 32.2] Hoofdstuk 8 Toetsende statistiek Meestal zijn we niet alleen geïnteresseerd in beschrijvende statistiek (over de steekproef), maar ook in toetsende statistiek. Het doel hiervan is om hypothesen te toetsen,

Nadere informatie

1. Introductie tot SPSS

1. Introductie tot SPSS 1. Introductie tot SPSS Wat is SPSS? SPSS is een statistisch computerprogramma dat door wetenschappers wordt gebruikt om gegevens te verzamelen, analyseren en te bewerken. Het wordt voornamelijk gebruikt

Nadere informatie

Valid N Missing N

Valid N Missing N Tabel 1: Frequentieverdelingen, gemiddelden en spreiding van opleidingen van respondenten en partners (naar geslacht) en vaders en moeders van de respondent. Respondenten Partners Ouders Mannen Vrouwen

Nadere informatie

Initiële Data Analyse. (Truuks en Flessenhalzen)

Initiële Data Analyse. (Truuks en Flessenhalzen) Slide 1 Initiële data analyse (Truuks en Flessenhalzen) Herman Adèr 13 Mei, 2003 Overzicht Slide 2 Fasen in de data analyse Data kwaliteit Initiële Data Analyse Behoud van informatie Ontbrekende waarnemingen

Nadere informatie

Opgave 1: (zowel 2DM40 als 2S390)

Opgave 1: (zowel 2DM40 als 2S390) TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek voor BMT (DM4 en S39) op donderdag, 4.-7. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

Kwantitatieve modellen. Harry B.G. Ganzeboom 18 april 2016 College 1: Meetkwaliteit

Kwantitatieve modellen. Harry B.G. Ganzeboom 18 april 2016 College 1: Meetkwaliteit Kwantitatieve modellen voor BCO PMC Harry B.G. Ganzeboom 18 april 2016 College 1: Meetkwaliteit Drie colleges Validiteits- en betrouwbaarheidsanalyse Causale analyse met confounding en mediatie Causale

Nadere informatie

Deze opdracht lossen we eenvoudig op door in de vergelijking X1 en X2 te vervangen door de geobserveerde waarden van deze variabelen:

Deze opdracht lossen we eenvoudig op door in de vergelijking X1 en X2 te vervangen door de geobserveerde waarden van deze variabelen: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 10 1. Volgende regressievergelijking werd opgesteld na onderzoek: YY ii = 6 + 2.5 XX ii1 + 3 XX ii2 + εε ii Bereken de voorspelde

Nadere informatie

Aanpassingen takenboek! Statistische toetsen. Deze persoon in een verdeling. Iedereen in een verdeling

Aanpassingen takenboek! Statistische toetsen. Deze persoon in een verdeling. Iedereen in een verdeling Kwantitatieve Data Analyse (KDA) Onderzoekspracticum Sessie 2 11 Aanpassingen takenboek! Check studienet om eventuele verbeteringen te downloaden! Huidige versie takenboek: 09 Gjalt-Jorn Peters gjp@ou.nl

Nadere informatie

Berekenen en gebruik van Cohen s d Cohen s d is een veelgebruikte manier om de effectgrootte te berekenen en wordt

Berekenen en gebruik van Cohen s d Cohen s d is een veelgebruikte manier om de effectgrootte te berekenen en wordt A. Effect & het onderscheidingsvermogen Effectgrootte (ES) De effectgrootte (effect size) vertelt ons iets over hoe relevant de relatie tussen twee variabelen is in de praktijk. Er zijn twee soorten effectgrootten:

Nadere informatie

RESULTATEN KOTENQUÊTE

RESULTATEN KOTENQUÊTE RESULTATEN KOTENQUÊTE ACADEMIEJAAR 2005-2006 A. Algemeen De enquête werd afgenomen onder studenten van de UGent na de Paasvakantie van het academiejaar 2005-2006. Via de elektronische leeromgeving Minerva

Nadere informatie

M M M M M M M M M M M M M M La La La La La La La Mid Mid Mid Mid Mid Mid Mid 65 56 83 68 64 47 59 63 93 65 75 68 68 51

M M M M M M M M M M M M M M La La La La La La La Mid Mid Mid Mid Mid Mid Mid 65 56 83 68 64 47 59 63 93 65 75 68 68 51 INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 7 1. Een onderzoeker wil nagaan of de fitheid van jongeren tussen 14 en 18 jaar (laag, matig, hoog) en het geslacht (M, V) een

Nadere informatie

Principe Maken van een Monte Carlo data-set populatie-parameters en standaarddeviaties standaarddeviatie van de bepaling statistische verdeling

Principe Maken van een Monte Carlo data-set populatie-parameters en standaarddeviaties standaarddeviatie van de bepaling statistische verdeling Monte Carlo simulatie In MW\Pharm versie 3.30 is een Monte Carlo simulatie-module toegevoegd. Met behulp van deze Monte Carlo procedure kan onder meer de betrouwbaarheid van de berekeningen van KinPop

Nadere informatie

3.1 Itemanalyse De resultaten worden eerst op itemniveau bekeken. De volgende drie aspecten dienen bekeken te worden:

3.1 Itemanalyse De resultaten worden eerst op itemniveau bekeken. De volgende drie aspecten dienen bekeken te worden: Werkinstructie Psychometrische analyse Versie: 1.0 Datum: 01-04-2014 Code: WIS 04.02 Eigenaar: Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus 320 1110 AH Diemen www.zorginstituutnederland.nl T +31 (0)20 797 89 59 1

Nadere informatie

Meervoudige variantieanalyse

Meervoudige variantieanalyse Meervoudige variantieanalyse Inleiding In dit hoofdstuk, dat aansluit op hoofdstuk II-12 (deel2) van het statistiekboek, wordt besproken hoe met SPSS gemiddelden van verschillende groepen met elkaar vergeleken

Nadere informatie

d. Formuleer voor het hoofdeffect Afmeting H_0 en H_a. Is dit hoofdeffect significant?

d. Formuleer voor het hoofdeffect Afmeting H_0 en H_a. Is dit hoofdeffect significant? Opdracht 14a ------------ Twee-factor ANOVA In een groot research-project bestudeerde men de fysische eigenschappen van multiplex houtmaterialen, vervaardigd door kleine plakjes hout aan elkaar te hechten.

Nadere informatie

Introductie SPSS. Hogeschool Gent. Mei 2010. Inhoudsopgave. 1 Introductie 2. 2 One-sample T-test 11. 3 Two-sample T-test 14. 4 Paired T-test 18

Introductie SPSS. Hogeschool Gent. Mei 2010. Inhoudsopgave. 1 Introductie 2. 2 One-sample T-test 11. 3 Two-sample T-test 14. 4 Paired T-test 18 Introductie SPSS Hogeschool Gent Mei 2010 Inhoudsopgave 1 Introductie 2 2 One-sample T-test 11 3 Two-sample T-test 14 4 Paired T-test 18 5 Anova 21 6 Categorische Data-analyse 26 6.1 Binomiaaltoets.................................

Nadere informatie

Zomerschool Vakdidactisch Onderzoek Leuven, 8-10 september 2010 Sessie 8: Analyse van kwantitatieve data

Zomerschool Vakdidactisch Onderzoek Leuven, 8-10 september 2010 Sessie 8: Analyse van kwantitatieve data Zomerschool Vakdidactisch Onderzoek Leuven, 8-10 september 2010 Sessie 8: Analyse van kwantitatieve data An Carbonez Leuven Statistics Research Centre Katholieke Universiteit Leuven Voorstelling van de

Nadere informatie

College Week 4 Inspecteren van Data: Verdelingen

College Week 4 Inspecteren van Data: Verdelingen College Week 4 Inspecteren van Data: Verdelingen Inleiding in de Methoden & Technieken 2013 2014 Hemmo Smit Dus volgende week Geen college en werkgroepen Maar Oefententamen on-line (BB) Data invoeren voor

Nadere informatie

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 30 januari 2009

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 30 januari 2009 EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I 30 januari 2009 - Dit tentamen bestaat uit vier opgaven onderverdeeld in totaal 2 subvragen. - Geef bij het beantwoorden van de vragen een zo volledig mogelijk antwoord.

Nadere informatie

Residual Plot for Strength. predicted Strength

Residual Plot for Strength. predicted Strength Uitwerking tentamen DS mei 4 Opgave Een uitwerking geven is hier niet mogelijk. Het is van belang het iteratieve optimaliseringsproces goed uit te voeren (zie ook de PowerPoint sheets): screening design

Nadere informatie

1. Inleiding... 3. 6. Constructie van nieuwe variabelen... 9 6.1. Bereken nieuwe variabelen: Compute... 9 6.2. Maak nieuwe categorieën: recode...

1. Inleiding... 3. 6. Constructie van nieuwe variabelen... 9 6.1. Bereken nieuwe variabelen: Compute... 9 6.2. Maak nieuwe categorieën: recode... SPSS handleiding Geschreven door: Saskia le Cessie Klinische Epidemiologie/Medische Statistiek LUMC November 2012 1. Inleiding... 3 2. Invoeren gegevens... 3 2.1. Definitie van de variabelen... 4 2.2.

Nadere informatie

1. Inleiding... 3. 6. Constructie van nieuwe variabelen... 9 6.1. Bereken nieuwe variabelen: Compute... 9 6.2. Maak nieuwe categorieën: recode...

1. Inleiding... 3. 6. Constructie van nieuwe variabelen... 9 6.1. Bereken nieuwe variabelen: Compute... 9 6.2. Maak nieuwe categorieën: recode... SPSS handleiding Geschreven door: Saskia le Cessie Klinische Epidemiologie/Medische Statistiek LUMC November 2012 1. Inleiding... 3 2. Invoeren gegevens... 3 2.1. Definitie van de variabelen... 4 2.2.

Nadere informatie

Experimenteel en Correlationeel Onderzoek (ECO)

Experimenteel en Correlationeel Onderzoek (ECO) Experimenteel en Correlationeel Onderzoek (ECO) In veel onderzoek is het ultieme doel: Het vaststellen van oorzaak-gevolg (causale) relaties Rode draad ECO: Met behulp van onderzoek zo goed mogelijk uitspraken

Nadere informatie

1 vorig = omzet voorgaande jaar. Forward (Criterion: Probability-of-F-to-enter <=,050) 2 bezoek = aantal bezoeken vertegenwoordiger

1 vorig = omzet voorgaande jaar. Forward (Criterion: Probability-of-F-to-enter <=,050) 2 bezoek = aantal bezoeken vertegenwoordiger De groothandel Onderwerp: regressieanalyse met SPSS Bij: hoofdstuk 10 Een groothandel heeft onderzoek gedaan onder de klanten en daarbij geprobeerd met regressieanalyse vast te stellen wat de bepalende

Nadere informatie

Ik wil de opdracht van VORIG ACADEMISCH JAAR laten meetellen bij de bepaling van het eindcijfer:

Ik wil de opdracht van VORIG ACADEMISCH JAAR laten meetellen bij de bepaling van het eindcijfer: VOORBLAD VOOR EEN SCHRIFTELIJK TENTAMEN/TOETS Vaknaam: METHODEN VAN BEDRIJFSECONOMISCH ONDERZOEK Vakcode: 300012 Datum tentamen: 25/05/2011 Duur tentamen: 150 MINUTEN Docent: BOUGIE, OSINGA, STALPERS ANR

Nadere informatie

Akternatieve doorrekenen. 7.2 Tabellen

Akternatieve doorrekenen. 7.2 Tabellen 7.2 Tabellen Een tabel geeft een overzicht van de uitkomsten van een berekening voor verschillende waarden van een of meerdere variabelen. Excel kent twee soorten tabellen. Een eenzijdige en een tweezijdige

Nadere informatie

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 2 november 2011, uur

Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 2 november 2011, uur Faculteit der Wiskunde en Informatica Tentamen Biostatistiek 1 voor BMT (2DM40) woensdag 2 november 2011, 9.00-12.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en van een onbeschreven

Nadere informatie

Abstract & Verantwoording

Abstract & Verantwoording Naam auteur(s) Vakgebied Titel C.A. Dekker-Kos Marketing/PR Paper 2 Beleefde identiteit vs. Identiteit Abstract & Verantwoording Onderwerp Profiel Opleiding Onderzoek naar de beleefde identiteit op SG

Nadere informatie

EEN BEKNOPTE HANDLEIDING

EEN BEKNOPTE HANDLEIDING EEN BEKNOPTE HANDLEIDING LEREN ONDERZOEKEN (SPSS VERSIE) MTSO-INFO 25 DIMITRI MORTELMANS 2003 Faculteit PSW Universiteit Antwerpen Contact: prof. dr. Dimitri Mortelmans (dimitri.mortelmans@ua.ac.be) Tel

Nadere informatie