EPA labelstappen met lucht-naar-water warmtepompen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EPA labelstappen met lucht-naar-water warmtepompen"

Transcriptie

1 Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus AH Apeldoorn TNO-rapport 034-APD EPA labelstappen met lucht-naar-water warmtepompen T F Datum 1 september 2010 Auteur(s) T.W.M.. Thijssen Opdrachtgever Smart Hybrid Foundation Projectnummer Aantal pagina's 14 (incl. bijlagen) Aantal bijlagen - Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit rapport mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van TNO. Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor onderzoeksopdrachten aan TNO, dan wel de betreffende terzake tussen de partijen gesloten overeenkomst. Het ter inzage geven van het TNO-rapport aan direct belanghebbenden is toegestaan TNO

2 TNO-rapport 034-APD / 14 Inhoudsopgave 1 Inleiding Uitwerking berekening labelstappen Methodiek Energielabel Afgiftesysteem Warmtepompen Resultaten Gemiddelde energie-index verlaging en labelverbetering Resultaten per warmtepomp Conclusie Bibliografie Verantwoording... 14

3 TNO-rapport 034-APD / 14 1 Inleiding Conventionele verwarmingssystemen genereren warmte. Daarmee is het theoretisch maximale rendement beperkt tot 100% op bovenwaarde. Warmtepompen verplaatsen warmte van een laag naar een hoog temperatuurniveau. Het maximale rendement voor deze systemen wordt bepaald door het Carnot rendement. Voor het temperatuurregime van verwarmingssystemen in de gebouwde omgeving ligt dit maximale rendement veel hoger dan 100%, in de orde van 400% tot meer dan 1000%. Dit wil zeggen dat wanneer er bijvoorbeeld 10 kw aan warmte geleverd wordt, er maar 1 kw elektrische energie wordt gebruikt, de resterende 9 kw worden onttrokken aan een duurzame bron, zoals grondwater of buitenlucht. In de praktijk wordt overigens maar ongeveer 50-60% van het Carnot rendement gehaald. Daarmee bieden warmtepompen nog steeds een interessant potentieel voor energiebesparing in de gebouwde omgeving. In nieuwbouwwoningen worden al veel warmtepompen toegepast. Hier kan de inpassing gemakkelijk worden meegenomen tijdens de bouw. Ook bodembronnen, met een constante temperatuur van ongeveer 10 C kunnen direct bij de bouw aangelegd worden. De afzetmarkt voor nieuwbouw woningen is echter relatief beperkt. Een veel grotere energiebesparing is mogelijk in de bestaande bouw, alleen al vanwege de veel grotere aantallen. Warmtepompen met de bodem of water als bron zijn hier vaak niet toe te passen. Dit kan zijn vanwege ontoegankelijkheid of omdat de aanleg van het bronsysteem te veel overlast veroorzaakt. Lucht als bron is echter wel gemakkelijk toegankelijk. Via een verdamper kan warmte aan buitenlucht of ventilatielucht worden onttrokken. Deze kan via de warmtepomp benut worden voor ruimteverwarming en tapwaterverwarming. De zogenaamde luchtnaar-water warmtepomp vormt dus een interessante toepassing voor energiebesparing in de gebouwde omgeving. Veel installateurs en woningcorporaties zijn geïnteresseerd in de mogelijkheden van deze systemen. Een van de vragen die vaak speelt is echter: Wat levert het op. Voor de betrokken partijen is energiebesparing natuurlijk een belangrijke zaak. Maar het is ook belangrijk dat deze besparing gewaardeerd wordt in de vorm van een energielabel. Hiermee kunnen bijvoorbeeld groenleningen of subsidies worden verkregen. Het instrument voor waardering van het energiegebruik van een woning is het EPA, het energie prestatie advies. Deze methodiek rekent de woning door en bepaalt de energieindex, een maat voor het energiegebruik van de woning. Deze index kan vervolgens weer vertaald worden naar een energielabel. Een labelling, lopende van G, voor woningen die veel energie gebruiken, tot A++, voor woningen die zeer energiezuinig zijn. In deze studie is onderzocht in hoeverre toepassing van lucht-naar-water warmtepompen een effect heeft op het energiegebruik en het daaruit resulterende energielabel van bestaande woningen.

4 TNO-rapport 034-APD / 14 2 Uitwerking berekening labelstappen 2.1 Methodiek Cogen Projects heeft een studie gedaan naar de mogelijkheid een beter (zuiniger) energielabel te verkrijgen door het toepassen van een HRe ketel. In het voorliggende onderzoek is de berekeningsmethode die aan deze studie ten grondslag ligt als uitgangspunt genomen. De methode hanteert een viertal Agentschap NL voorbeeldwoningen als referentie [1]. Het betreft tussenwoningen uit de perioden: Voor deze woningen is met behulp van een EPA-rekenprogramma het energiegebruik bepaald. Dit is opgesplitst in type energie (elektriciteitsgebruik, gasverbruik) en functie (verwarming, tapwater, etc.). Er wordt voor de referentiewoningen al onderscheid gemaakt in verschillende opties voor het verwarmingsysteem. Het betreft hier een VR-ketel, HR 100-ketel, HR 107- ketel en lucht-naar-water warmtepomp beoordeeld op basis van de in NEN 5128 gegeven forfaitaire waarden. Het doel van de studie is om de afwijking van het referentie-energiegebruik te bepalen wanneer een lucht-naar-water warmtepomp wordt gebruikt voor warmtelevering. Om dit te bepalen wordt een verrekening toegepast op het totale gas- en elektriciteitgebruik. Om deze verrekening te kwantificeren wordt allereerst het energiegebruik van de warmtepomp bepaald. Dit gebeurt aan de hand van gebouwgegevens en het totaalrendement en de dekkingsgraad van het preferente toestel. De dekkingsgraad is een belangrijke parameter omdat veel lucht-naar-water warmtepompen bivalent worden toegepast, dat wil zeggen, in een systeem met twee warmteopwekkers. In de studie is als bijstook een HR 107-ketel genomen, het in de praktijk meest voorkomende bijstooktoestel. Het totaalrendement en de dekkingsgraad zijn bepaald met de methodiek voor lucht-naar-water warmtepompen in bijlage E van NEN 7120 (in ontwikkeling). Deze norm zal de EPA rekenmethodiek in de toekomst vervangen. De gehanteerde beoordelingsmethodiek voor lucht-water warmtepompen sluit dus al aan bij de energieprestatiebeoordeling van bestaande woningen. Als invoer voor deze methodiek zijn warmtepompgegevens, bepaald volgens EN 14511, van 7 fabrikanten gebruikt. In de studie is alleen gekeken naar de energiebesparing voor ruimteverwarming. Dit is in bestaande woningen over het algemeen de grootste post in het energiegebruik. Om het primaire energiegebruik van een warmtepomp te bepalen wordt de warmtebehoefte met behulp van het jaargemiddelde opwekkingsrendement en inzet vertaald naar een primaire energiebehoefte. Het verschil tussen primaire energiebehoefte voor ruimteverwarming in de referentiesituatie en in de situatie met warmtepomp wordt vervolgens in mindering gebracht op het totale primaire energiegebruik van de woning.

5 TNO-rapport 034-APD / 14 Dit levert dan het totale primaire energiegebruik per jaar op voor een woning met warmtepomp. Dit kan vervolgens vertaald worden naar een energie-index en energielabel. Behalve energiebesparing voor ruimteverwarming kunnen warmtepompen mogelijk ook nog energiebesparing opleveren op de volgende punten: - Warm tapwater bereiding; - Hulpenergiegebruik; - Slimme regeling; - Modulerende warmtepomp. Deze opties zijn in deze studie niet meegenomen. 2.2 Energielabel De energie-index is een maat voor de energiezuinigheid van een bestaande woning. Hoe lager de energie-index, des te lager het jaarlijks energiegebruik. Voor een overzichtelijk vergelijking van de energie-index van woningen is het labelsysteem in het leven geroepen. Hiermee wordt aan een bepaalde range van energie-indexen een label toegekend. Hierbij is het label A++ voor de meest energiezuinige woningen, en label G voor de minst energiezuinige woning. Een labelstap is hierbij gedefinieerd als een verandering van label, waarbij we het in dit geval over een verbetering van het energielabel hebben, dus richting een meer energie zuinige woning. Figuur 1: Energielabels als functie van de energie-index. 2.3 Afgiftesysteem In het onderzoek is de energiebesparing bepaald voor twee verschillende afgiftesystemen. Het afgiftesysteem, specifiek het temperatuurniveau hiervan, heeft namelijk een grote invloed op het rendement van de warmtepomp. Hoe hoger de afgiftetemperatuur, des te lager het rendement van de warmtepomp. Bovendien kunnen veel warmtepompen geen warmte leveren boven de C, hoewel er uitzonderingen zijn die tot ruim boven de 60 C warmte kunnen leveren. Over het algemeen zal de maximale aanvoertemperatuur echter de inzet van warmtepompen in hoge temperatuur systemen beperken.

6 TNO-rapport 034-APD / 14 Bestaande woningen hebben over het algemeen een hoge temperatuur afgifte systeem. Deze systemen hebben een nominale aanvoer- en retourtemperatuur van rond de respectievelijk 80 C en 60 C. Deze temperaturen worden alleen gehaald bij erg lage buitentemperaturen. Gemiddeld genomen liggen de aanvoer- en retourtemperatuur lager. Voor een warmtepomp blijven dit echter nog relatief hoge temperaturen. Een warmtepomp zal beter functioneren in combinatie met een lage temperatuur verwarmingsysteem. Een vloerverwarmingsysteem met een aanvoer- en retourtemperatuur van 45 C respectievelijk 35 C zal bijvoorbeeld een hoger rendement van de warmtepomp tot gevolg hebben. Een dergelijk systeem vereist echter wel de nodige aanpassingen in bestaande woningen. Het belangrijkste is dat er een aangepast afgiftesysteem in de vorm van vloerverwarming of convectoren moeten worden aangelegd. In het geval van vloerverwarming moet bovendien de warmtevraag van de woning worden teruggebracht, bijvoorbeeld door middel van naisolatie. Dit afgiftesysteem heeft namelijk een beperktere afgiftecapaciteit dan een hoge temperatuur afgifte systeem. Bij toepassing van convectoren is deze aanpassing niet noodzakelijk. Omdat de keuze voor het afgiftesysteem een belangrijke overweging is bij toepassing van een warmtepomp, is in het onderzoek de besparing bepaald voor een hoog- en een laagtemperatuur afgiftesysteem. Hiermee wordt expliciet gemaakt wat het verschil is in energiebesparing voor de twee systemen. Om de vergelijking zuiver te houden is bij het lage temperatuur verwarmingsysteem geen rekening gehouden met naisolatie of andere besparende maatregelen, hoewel dit in sommige gevallen wel een noodzakelijke aanpassing zal zijn. Afgiftesystemen: - Hoogtemperatuur (HT) afgifte, nominale temperaturen: 80 C (aanvoer) / 60 C (retour). - Laagtemperatuur (LT) afgifte, nominale temperaturen: 45 C (aanvoer) / 35 C (retour). 2.4 Warmtepompen Er zijn momenteel tal van lucht-naar-water warmtepompen op de markt. Deze zijn verkrijgbaar in allerlei varianten. Zo zijn er warmtepompen met alleen ventilatielucht als bron, met buitenlucht als bron en met een combinatie van beide. Sommige warmtepompen schakelen af bij buitentemperaturen onder 4 C om aanvriezen van de verdamper te voorkomen, terwijl andere warmtepompen tot -15 C in bedrijf kunnen blijven. Deze verschillende eigenschappen zorgen ervoor dat het opwekkingsrendement en dekkingsgraad van de verschillende warmtepompen uiteen loopt. Deze studie is niet bedoeld is om de verschillende typen warmtepompen te waarderen. De resultaten geven een beeld van de besparingsmogelijkheden van lucht-water warmtepompen in het algemeen. Om een representatief beeld van de huidig commercieel verkrijgbare warmtepompen te krijgen zijn berekeningen gedaan met een 7-tal warmtepompen. De resultaten zijn geanonimiseerd weergegeven, zodat alleen duidelijk wordt wat de spreiding is in energiebesparing, maar niet expliciet welke warmtepomp het beter doet. Op deze manier wordt in ieder geval geaccentueerd dat niet elke warmtepomp hetzelfde is, en dat een goede afweging van de verschillende

7 TNO-rapport 034-APD / 14 verkrijgbare warmtepompen van belang is. Hierbij is ook de specifieke beoogde toepassing van belang. De spreiding van specificaties van de warmtepompen is hieronder weergegeven: Eigenschappen Systeemvarianten opgenomen in methodiek Energiebron warmtepomp Elektriciteit Afgiftemedium Water Bron verdamper Buitenlucht / ventilatielucht / buitenlucht + ventilatielucht Bijstook energie HR 107 Verwarmingsdoeleind(en) Centrale verwarming Afschakelcriteria Buitentemperatuur / aanvoertemperatuur Type warmtepomp Aan - uit schakelend De COP en dekkingsgraad variëren per warmtepomp. Om een eerste beeld te geven van de spreiding van deze variabelen, zijn hieronder de minimale en maximale waarden gegeven. Over het algemeen geldt dat warmtepompen met een lagere dekkingsgraad een hogere COP halen. De warmtepomp werkt dan vaak niet bij lage buitentemperaturen, waarbij de COP lager ligt. De uiteindelijke opwekkingsrendementen van het totaalsysteem liggen echter dichter bij elkaar, omdat de bijstook, met een relatief laag opwekkingsrendement, een grotere invloed heeft bij systemen met een lage dekkingsgraad. Tabel 1: Minimale en maximale COP en dekkingsgraad van de 7 warmtepompen. COP F pref HT-afgifte LT-afgifte min 2,70 3,67 max 4,65 6,07 min 46% 48% max 100% 100% In tabel 1 is F pref de dekkingsgraad, ofwel het deel van de totale warmtevraag dat wordt geleverd door de warmtepomp. Behalve gegevens van de 7 bovenstaande warmtepompen is als referentie ook een lucht-naar-water warmtepomp meegenomen in de vergelijking waarvan de waardering is gebaseerd op de forfaitaire waarden gegeven in de EPA rekenmethodiek. Hierbij is uitgegaan van een 10 kw th warmtepomp met elektrische bijstook.

8 TNO-rapport 034-APD / 14 3 Resultaten 3.1 Gemiddelde energie-index verlaging en labelverbetering Om de impact van lucht-naar-water warmtepompen op de energie-index te bepalen, is de energie-index van woningen bepaald afhankelijke van het verwarmingsysteem. Hierbij zijn de volgende opwekkers vergeleken: - VR-ketel (huidig); - HR 100 ketel; - HR 107-ketel; - Lucht-water warmtepomp forfaitair (warmtepomp waarvan het rendement en inzet bepaald is volgens de forfaitaire waarden gegeven in de EPA rekenmethodiek); - Lucht-water warmtepomp met HT afgifte systeem; - Lucht-water warmtepomp met LT afgifte systeem. Hierbij is voor bepaling van de energie-index van warmtepompen met LT- of HT-afgifte het gemiddelde genomen van de energie-index verkregen met de 7 verschillende warmtepompen. In figuur 2 zijn de resultaten weergegeven. Hierin is te zien dat toepassing van een HR 100- of HR 107-ketel al een significante verbetering oplevert ten opzichte van een VR-ketel. Een forfaitair gewaardeerde lucht-naar-water warmtepomp levert ongeveer eenzelfde besparing op. Dat de forfaitaire waardering lager uitvalt dan de waardering volgens bijlage E, NEN 7120 (in ontwikkeling) heeft vooral te maken met het feit dat voor het forfaitaire systeem uitgegaan wordt van elektrische bijstook en dat er een andere methode wordt gebruikt om de inzet te bepalen. Figuur 2: Energie-index en energielabel als functie van verwarmingsysteem en bouwjaar woning.

9 TNO-rapport 034-APD / Resultaten per warmtepomp In figuur 3 is de vergelijking tussen HR 107 en warmtepompen met HT en LT afgifte wat gedetailleerder weergegeven. Ook zijn de verschillen tussen de verschillende warmtepompen weergegeven. Hieruit blijkt een spreiding van ongeveer 0,3 in de energie-index. De spreiding valt toevallig wel veelal in de bandbreedte van de energielabels, waardoor de labelstappen met de verschillende warmtepompen hetzelfde zijn. Figuur 3: Energie-index en energielabel voor een HR 107-ketel en verschillende warmtepompen. In de figuren 4 t/m 7 zijn de met lucht-water warmtepompen te behalen labelstappen weergegeven voor verschillende situaties. Enerzijds is er een onderscheid gemaakt tussen HT- en LT-afgifte. Omdat het rendement van een warmtepomp toeneemt bij lagere afgiftetemperatuur zijn grotere labelstappen te behalen met warmtepompen in een LT-afgiftesysteem. Dit vereist echter wel extra investeringen. Verder is een onderscheid gemaakt tussen HR 107- en een VR-ketel als referentiesituatie. Over het algemeen geldt dat vanaf een VR-ketel één labelstap meer behaald wordt dan wanneer een HR 107-ketel wordt vervangen. De vervanging van een VR-ketel door een HR 107-ketel op zich levert namelijk al ongeveer één labelstap op.

10 TNO-rapport 034-APD / HT-afgifte Labelstappen - WP + HT afgifte Rijwoning Rijwoning Rijwoning Rijwoning WP1 WP2 WP3 WP4 WP5 WP6 WP7 vanaf HR107 Figuur 4: Labelstappen van warmtepompen met HT-afgiftesysteem ten opzichte van een HR 107-ketel. Labelstappen - WP + HT afgifte Rijwoning Rijwoning Rijwoning Rijwoning WP1 WP2 WP3 WP4 WP5 WP6 WP7 vanaf huidig / VR Figuur 5: Labelstappen van warmtepompen met HT-afgiftesysteem ten opzichte van een VR-ketel. Bij behoud van het hoge temperatuur afgiftesysteem kan in ongeveer 50% van de gevallen één labelstap behaald worden ten opzichte van een HR 107-ketel. Of dit wel of niet gebeurt hangt af van waar in de labelling de woning oorspronkelijk zat. Als de woning bijvoorbeeld hoog in label D zat, dicht bij de grens D/C, is maar een geringe verlaging van het energiegebruik nodig om naar een label C te gaan. Zit een woning echter laag in label D, dan is de stap naar label C een stuk groter. De labelling zorgt dus voor een grove discretisering. Ten opzichte van een VR-ketel kan een warmtepomp met HT-afgifte nog een extra stap behalen. In 50% van de gevallen kan dus 1 stap behaald worden, in de rest van de gevallen worden zelfs 2 labelstappen behaald. Bij een vervanging van een VR-ketel is overigens wel een extra investering nodig, omdat er is uitgegaan van een HR 107-ketel als bijstook van de warmtepomp.

11 TNO-rapport 034-APD / LT-afgifte In figuren 6 en 7 zijn de labelstappen bij toepassing van een LT-afgiftesysteem weergegeven. Duidelijk is dat hier meer te halen valt dan bij handhaving van het HTafgiftesysteem. Nu wordt in alle gevallen ten minste één labelstap behaald ten opzicht van een HR 107-ketel. Warmtepomp WP6 maakt zelfs twee labelstappen mogelijk. Ook hier kan nog een extra stap gemaakt worden bij opwaardering vanaf een VR-ketel. Labelstappen - WP + LT afgifte Rijwoning Rijwoning Rijwoning Rijwoning WP1 WP2 WP3 WP4 WP5 WP6 WP7 vanaf HR107 Figuur 6: Labelstappen van warmtepompen met LT-afgiftesysteem ten opzichte van een HR 107-ketel. Labelstappen - WP + LT afgifte Rijwoning Rijwoning Rijwoning Rijwoning WP1 WP2 WP3 WP4 WP5 WP6 WP7 vanaf huidig / VR Figuur 7: Labelstappen van warmtepompen met LT-afgiftesysteem ten opzichte van een VR-ketel.

12 TNO-rapport 034-APD / 14 4 Conclusie In deze studie is onderzocht wat het effect is van lucht-naar-water warmtepompen op het energiegebruik en labelling van bestaande woningen. De resultaten laten zien dat ook wanneer slechts gekeken wordt naar ruimteverwarming de toepassing van lucht-naar-water warmtepompen al een significante bijdrage kan leveren aan het verbeteren van het energielabel van een bestaande woning. Bij toepassing in HT-systemen kan gemiddeld genomen een halve labelstap worden gehaald. Bij toepassing in het een LT systeem kan een hele labelstap worden gemaakt. Deze labelstappen worden zelfs respectievelijk 1,5 en 2, wanneer een VR-ketel vervangen wordt door een warmtepomp. Wat betreft praktische toepassing komen een aantal aandachtspunten naar voren. Allereerst is de mogelijke energiebesparing en daaraan gekoppelde labelstap afhankelijk van de uitgangsituatie (VR- of HR 107-ketel) en het afgiftesysteem. De discrete labelstappen zorgen er bovendien voor dat het wel of niet behalen van een labelstap afhangt van de oorspronkelijke positie binnen de labelling van een woning. Hier zit dus een zekere mate van willekeur in, waarbij eenzelfde energiebesparing in een aantal gevallen een labelstap oplevert, in andere gevallen niet.

13 TNO-rapport 034-APD / 14 5 Bibliografie [1] Brochure Voorbeeldwoningen bestaande bouw 2007, SenterNovem, 2007.

14 TNO-rapport 034-APD / 14 6 Verantwoording Naam en adres van de opdrachtgever: Smart Hybrid Foundation Boerhaavelaan AP Harderwijk Projectmedewerkers: T.W.M. Thijssen Ondertekening: Goedgekeurd door: T.W.M. Thijssen Projectleider Ing. R.A. Brand Hoofd afdeling Koude, Warmte en Installatie

Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen

Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen Samenvatting resultaten, april 2010 Inleiding Het effect van verschillende installatieopties op het energielabel van SenterNovem voorbeeldwoningen

Nadere informatie

Prioriteiten 2011 / 2012

Prioriteiten 2011 / 2012 Vandaag: Introductie DHPA Wat zijn lucht/water (hybride) warmtepompen Achtergronden bij toepassing Integrale benadering Mogelijke labelstappen/resultaten Hoe nu verder? 1 Ondersteund door: Prioriteiten

Nadere informatie

OPWEKKINGSRENDEMENT ALPHA INNOTEC LWD 50A LUCHT-WATER WARMTEPOMPSYSTEEM

OPWEKKINGSRENDEMENT ALPHA INNOTEC LWD 50A LUCHT-WATER WARMTEPOMPSYSTEEM GELIJKWAARDIGHEIDSVERKLARING OPWEKKINGSRENDEMENT ALPHA INNOTEC LWD 50A LUCHT-WATER WARMTEPOMPSYSTEEM In opdracht van Alpha Innotec heeft TNO voor functie ruimteverwarming het opwekkingsrendement bepaald

Nadere informatie

OPWEKKINGSRENDEMENT LUCHT/WATER HYBRIDE WARMTEPOMP VAILLANT geotherm VWL 35/4 S i.c.m. de lucht unit VWL 3/4 SI

OPWEKKINGSRENDEMENT LUCHT/WATER HYBRIDE WARMTEPOMP VAILLANT geotherm VWL 35/4 S i.c.m. de lucht unit VWL 3/4 SI Bijlage A 1/9 OPWEKKINGSRENDEMENT LUCHT/WATER HYBRIDE WARMTEPOMP VAILLANT geotherm VWL 35/4 S i.c.m. de lucht unit VWL 3/4 SI In opdracht van Vaillant Group Netherlands B.V. heeft TNO voor de functie ruimteverwarming

Nadere informatie

OPWEKKINGSRENDEMENT VERWARMING t.b.v. de NEN 7120:2011 voor de Alpha InnoTec warmtepompen, type SWC 120HK en SWC 170HK

OPWEKKINGSRENDEMENT VERWARMING t.b.v. de NEN 7120:2011 voor de Alpha InnoTec warmtepompen, type SWC 120HK en SWC 170HK OPWEKKINGSRENDEMENT VERWARMING t.b.v. de NEN 7120:2011 voor de Alpha InnoTec warmtepompen, type SWC 120HK en SWC 170HK In opdracht van Alpha InnoTec heeft TNO voor de functie ruimteverwarming het opwekkingsrendement

Nadere informatie

Kansen hybride luchtwater - warmtepompen bestaande bouw

Kansen hybride luchtwater - warmtepompen bestaande bouw warmtepompen Dick Reijman Potentieelstudie van SenterNovem Kansen hybride luchtwater - warmtepompen bestaande bouw De bestaande woningbouw is één van de sectoren die een forse bijdrage kan leveren aan

Nadere informatie

Opwekrendement Atag warmtepompen, type Energion 6, Energion 8 en Energion 10

Opwekrendement Atag warmtepompen, type Energion 6, Energion 8 en Energion 10 Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research TNO-rapport 034-APD-2010-00172 Opwekrendement Atag warmtepompen, type

Nadere informatie

Opwekkingsrendement warmtapwater t.b.v. de NEN 5128:2004/A1:2008 voor de Alpha InnoTec warmtepomp WZS 31H/KS

Opwekkingsrendement warmtapwater t.b.v. de NEN 5128:2004/A1:2008 voor de Alpha InnoTec warmtepomp WZS 31H/KS TNO Kennis voor zaken Opwekkingsrendement warmtapwater t.b.v. de NEN 5128:2004/A1:2008 voor de Alpha InnoTec warmtepomp WZS 31H/KS In opdracht van Alpha InnoTec is voor de warmte pomp type WZS 31H/KS,

Nadere informatie

VERKLARING. wn is het aantal toestellen in de woning of het gebouw;

VERKLARING. wn is het aantal toestellen in de woning of het gebouw; VERKLARING ten aanzien van de geldigheid en toepassing van verklaringen conform norm voor primair hulpenergiegebruik voor verwarming t.b.v. de energieprestatienormen NEN 5128 en NEN 7120. Door TNO zijn

Nadere informatie

alpha innotec L8 Split i.c.m. HT/E-Split

alpha innotec L8 Split i.c.m. HT/E-Split nummer 90394/01 /01/01 Vervangt -- Uitgegeven 26-11-2015 Eerste uitgave 26-11-2015 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 150701627 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120

Nadere informatie

AWB. Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN 7120:2012

AWB. Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN 7120:2012 nummer 88487/01 Vervangt -- Eerste uitgave 29-06-2015 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 150400399 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN 7120:2012

Nadere informatie

Techneco Energiesystemen

Techneco Energiesystemen nummer 93332/01 Vervangt -- Eerste uitgave 10-10-2016 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 160700854 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING

Nadere informatie

Verwarming in de herziene EPC-bepaling: wat gaat er veranderen?

Verwarming in de herziene EPC-bepaling: wat gaat er veranderen? Verwarming in de herziene EPC-bepaling: wat gaat er veranderen? >> Als het gaat om energie en klimaat Vanaf 1 juli wordt de EPC voor woningen en utiliteit bepaald volgens de nieuwe norm NEN 7120. Hieronder

Nadere informatie

Betrokken partijen. Potentieelstudie lucht/water warmtepomp in de bestaande bouw. Robert Harmsen. NPW Congres, 12 februari 2009.

Betrokken partijen. Potentieelstudie lucht/water warmtepomp in de bestaande bouw. Robert Harmsen. NPW Congres, 12 februari 2009. Potentieelstudie lucht/water warmtepomp p in de bestaande bouw Robert Harmsen NPW Congres, 12 februari 2009 Betrokken partijen Opdrachtgevers: SenterNovem Alklima Daalderop Daikin Inventum Stiebel-Eltron

Nadere informatie

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland?

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? We hebben veelal nog verouderde woningen waarbij ongeveer een kwart van de huiseigenaren een hypotheekschuld heeft boven de huidige marktwaarde.

Nadere informatie

H e t W A d u s E P C p a k k e t

H e t W A d u s E P C p a k k e t Uw partner in duurzame energie H e t W A d u s E P C p a k k e t De ultieme oplossing voor uw woning v1.0 april 2009 Voorwoord WAdus BV is een jong en dynamisch bedrijf. Het bedrijf is opgericht in 2008

Nadere informatie

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 nummer 91637/02 Vervangt 91637/01 Eerste uitgave 01-04-2016 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 150801524 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING VAN KIWA

Nadere informatie

Gasabsorptiewarmtepomp

Gasabsorptiewarmtepomp IX. Gasabsorptiewarmtepomp IX-1 170 IX Voor aanvullende informatie over producten, diensten en organisatie zie ook onze website: nl.remeha.com De is een verwarmingsoplossing die tevens bij uitstek geschikt

Nadere informatie

Itho Daalderop Hybride lucht/water warmtepompen. product-

Itho Daalderop Hybride lucht/water warmtepompen. product- 1 Itho Daalderop Hybride lucht/water warmtepompen product- 2 Assortiment hybride lucht/water warmtepompen HP Cube en Base Cube Itho Daalderop heeft twee vrijwel identieke hybride lucht/water warmtepompen

Nadere informatie

Beoordeling Legionellaveiligheid StatiqCooling dauwpuntskoeler

Beoordeling Legionellaveiligheid StatiqCooling dauwpuntskoeler Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn TNO-rapport 2007-A-R0544/B

Nadere informatie

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel. BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel. BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel BIC, 02-12-2011 Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EPC en energielabel! Achtergrond, doelstelling! Getrapte eis! Invoering! EMG ontwikkeling! EMG

Nadere informatie

Stiebel Eltron Nederland B.V.

Stiebel Eltron Nederland B.V. nummer 96725/01 Vervangt.. Eerste uitgave 15-09-2017 Geldig tot -- Rapportnummer 161100245 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING VAN KIWA Deze verklaring

Nadere informatie

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 nummer 90996/02 Vervangt 90996/01 Eerste uitgave 26-02-2016 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 151100226 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING VAN KIWA

Nadere informatie

Vaillant. Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN flexotherm VWF 157/4 + 2 x VWL 11/4 SA

Vaillant. Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN flexotherm VWF 157/4 + 2 x VWL 11/4 SA nummer 91640/01 Vervangt -- Eerste uitgave 01-04-2016 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 150801524 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING VAN KIWA Deze verklaring

Nadere informatie

VERKLARING VAN KIWA Deze verklaring is gebaseerd op een éénmalige beoordeling door Kiwa van producten, zoals op deze verklaring vermeld, van

VERKLARING VAN KIWA Deze verklaring is gebaseerd op een éénmalige beoordeling door Kiwa van producten, zoals op deze verklaring vermeld, van nummer 91546/01 Vervangt -- Uitgegeven 21-03-2015 Eerste uitgave 21-03-2015 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 160301607 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen en koelen met gas

Duurzaam verwarmen en koelen met gas Duurzame gaswarmtepompen voor o.a.: Kantoorgebouwen Frisse Scholen Verzorgingstehuizen (P4) (P6) (P7) www.gasengineering.nl Duurzaam verwarmen en koelen met gas De voordelen van verwarmen en koelen met

Nadere informatie

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 nummer 90991/02 Vervangt 90991/01 Eerste uitgave 26-02-2016 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 151100226 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING VAN KIWA

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

Gebiedsmaatregelen voor het eerst gewaardeerd in de EPC-bepaling

Gebiedsmaatregelen voor het eerst gewaardeerd in de EPC-bepaling Gebiedsmaatregelen voor het eerst gewaardeerd in de EPC-bepaling Vanaf 1 juli wordt de EPC voor woningen en utiliteit bepaald volgens de nieuwe norm NEN 7120. Hierbij kunnen nu voor het eerst gebiedsmaatregelen,

Nadere informatie

Energiebesparende toepassingen voor bestaande bouw en nieuwbouw. Ventilatiewarmtepomp. Ecolution

Energiebesparende toepassingen voor bestaande bouw en nieuwbouw. Ventilatiewarmtepomp. Ecolution Energiebesparende toepassingen voor bestaande bouw en nieuwbouw Ventilatiewarmtepomp Winst uit ventilatielucht met de Combi 50 en Solo De ventilatiewarmtepompen Combi 50 en Solo zijn een doorbraak in energiebesparing.

Nadere informatie

Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII

Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII Voorwaarden aansluiting appartementen en woningen op WKO bron DSKII Stichting Spaarnesant 04 februari 2014 9X3803 Entrada 301 Postbus 94241 1090 GE Amsterdam +31 20 569 77 00 Telefoon 020-5697701 Fax info@amsterdam.royalhaskoning.com

Nadere informatie

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen Warmtepompen en warmtebronnen (augustus 2006) Warmtepompen Wat is een warmtepomp? Warmtepompen zijn duurzame energiesystemen die energie uit de omgeving, zoals buitenlucht, bodem of grondwater, omzetten

Nadere informatie

Cursus Verwarm je woning. 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten

Cursus Verwarm je woning. 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten Cursus Verwarm je woning 1. Inleiding 2. Verwarmingssysteem 3. Ventilatie 4. Subsidies en leningen 5. Uitnodiging voor bezoeken producten DUW Parkstad DUW is een initiatief van Stichting EnviAA in samenwerking

Nadere informatie

Energiebesparende toepassingen voor bestaande bouw en nieuwbouw. Ventilatiewarmtepomp. Ecolution

Energiebesparende toepassingen voor bestaande bouw en nieuwbouw. Ventilatiewarmtepomp. Ecolution Energiebesparende toepassingen voor bestaande bouw en nieuwbouw Ventilatiewarmtepomp Winst uit ventilatielucht met de en Solo De ventilatiewarmtepompen en Solo zijn een doorbraak in energiebesparing. De

Nadere informatie

Opening Wie is Gijsbers V&K Kostenberekening Subsidie Vragen?

Opening Wie is Gijsbers V&K Kostenberekening Subsidie Vragen? Dinsdag 2 mei 2017 Opening Wie is Gijsbers V&K Kostenberekening Subsidie Vragen? Gijsbers Verwarming & Koeling» opgericht in 1979 als verwarmingsbedrijf,» in 2003 2 e generatie toegetreden,» in 2008 koeltechniek

Nadere informatie

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP De duurzame energiebron is onuitputtelijk, maar heeft een te laag temperatuurniveau om de CV rechtstreeks op aan te kunnen sluiten. De temperatuur zal dus eerst verhoogd moeten worden, waardoor wij onze

Nadere informatie

Robur 11.500,-- GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT. Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot.

Robur 11.500,-- GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT. Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot. Robur MET GAS VOOR HET HOOGSTE RENDEMENT GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN Nu nog sneller terugverdiend door subsidie tot 11.500,-- per warmtepomp ASABS ROBUR EEN ENORME ENERGIEBESPARING EN TERUGVERDIENTIJDEN DIE

Nadere informatie

Nederlands Platform Warmtepompen. Hybride oplossingen. Van de Vaillant-Group Voor renovatie en nieuwbouw. Nederlands Platform Warmtepompen

Nederlands Platform Warmtepompen. Hybride oplossingen. Van de Vaillant-Group Voor renovatie en nieuwbouw. Nederlands Platform Warmtepompen Hybride oplossingen Van de Vaillant-Group Voor renovatie en nieuwbouw Leo Janssen Sales Engineer 1 Vaillant Group hybride oplossingen; niet alleen producten maar ook diensten! Technisch Project Advies

Nadere informatie

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120:2012

Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120:2012 nummer 88489/01 Vervangt -- Eerste uitgave 6-7-2015 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 131200845 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120:2012 VERKLARING VAN KIWA Deze

Nadere informatie

De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning

De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning TNO-rapport 060-DTM-2011-02437 De warmteverliescoëfficiënt van een begane grondvloer bij toepassing van Drowa chips als bodemisolatie in kruipruimtes bij een tussenwoning Technical Sciences Van Mourik

Nadere informatie

Kwaliteitsverklaringen combiketel, warmtepomp en warmterugwinning

Kwaliteitsverklaringen combiketel, warmtepomp en warmterugwinning EPN en Nieuwbouw Kwaliteitsverklaringen combiketel, warmtepomp en warmterugwinning Combiketel: warm tapwater In een EPC-berekening kan het opwekkingsrendement van warm tapwater op basis van een kwaliteitsverklaring

Nadere informatie

geotherm hybride systeem

geotherm hybride systeem geotherm hybride systeem Duurzaam comfort door slimme samenwerking 01-08 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Volop comfort Verwarmen, koelen én heerlijk warm water Met het geotherm hybride systeem

Nadere informatie

Verduurzaming Woningvoorraad. Agenda. Technisch Project Adviseur. Hans Wiessner, Lucht/water warmtepomp, ideaal voor renovatie en nieuwbouw

Verduurzaming Woningvoorraad. Agenda. Technisch Project Adviseur. Hans Wiessner, Lucht/water warmtepomp, ideaal voor renovatie en nieuwbouw Verduurzaming Woningvoorraad Lucht/water warmtepomp, ideaal voor renovatie en nieuwbouw Hans Wiessner, Technisch Project Adviseur Agenda Energielabel woningbouw anno 2015 Energieverbruik terugdringen in

Nadere informatie

PRODUCTNAAM PUHZ-SW75VHA

PRODUCTNAAM PUHZ-SW75VHA nummer 90325/01 Vervangt -- Eerste uitgave 20-11-2015 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 150801512 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING

Nadere informatie

Rapport installatieconcept

Rapport installatieconcept Rapport installatieconcept voor het realiseren van een schoolpand annex nazorg voor delinquenten Adres: Teleportboulevard 2 Plaats: Amsterdam Stadsdeel: Sloterdijk Teleport Projectgroep: A-tomos Projectnummer:..

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies 2013 Inleiding In het kader van de CO 2 prestatieladder is een ketenanalyse uitgevoerd naar de CO 2 productie door verwarming

Nadere informatie

Energievoorziening nieuwbouw. Hans van Wolferen 24 november Wageningen

Energievoorziening nieuwbouw. Hans van Wolferen 24 november Wageningen Energievoorziening nieuwbouw Hans van Wolferen 24 november 2016 - Wageningen Van Wolferen Research Ervaring Verwarming, warmtapwater, koeling Rapporteur EPG en EMG (NEN 7120 / 7125) Betrokken bij CEN normen

Nadere informatie

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel

Externe warmtelevering, EMG, EPC en energielabel 13 oktober 2010 - Warmtenetwerk Externe warmtelevering, EMG, EPC en Hans van Wolferen Externe warmtelevering, EPC en Achtergrond, doelstelling Getrapte eis Invoering EMG ontwikkeling en inhoud 2 Huidige

Nadere informatie

Rendement verwarmen Inventum Ecolution Combi 50

Rendement verwarmen Inventum Ecolution Combi 50 Codering: 20110284GGRVWB Betreft Gecontroleerde gelijkwaardigheidsverklaring Toepassing: ISSO 82.1 Fabrikant: Inventum Type: Inventum Ecolution Combi 50 Ingangsdatum verklaring 10-10-2011 Geldigheidsduur

Nadere informatie

DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN. Arie Kalkman

DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN. Arie Kalkman DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN Arie Kalkman DuurzaamWageningen: Bewonersinformatie warmtepompen Over TNO: TNO is een onafhankelijke not-for-profit onderzoeksorganisatie (voor

Nadere informatie

Echt nul op de meter. HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

Echt nul op de meter. HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Echt nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Zonthermie V1.0 -> V3.0 Zonthermie V3.0 / warmtepompen Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van zonthermische oplossingen

Nadere informatie

PRODUCTNAAM PUHZ-SW50VHA

PRODUCTNAAM PUHZ-SW50VHA nummer 90100/01/01 Vervangt -- Eerste uitgave 05-11-2015 Geldig tot onbeperkt Rapportnummer 150801512 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN 7120:2012

Nadere informatie

Elga WINNAAR De kracht van de combinatie

Elga WINNAAR De kracht van de combinatie Elga WINNAAR 2010 innovatieve Hybride module voor hr ketels De kracht van de combinatie E T E De Elga DE Elga steekt minder energie in de bestaande bouw Techneco ontwikkelde een oplossing die even simpel

Nadere informatie

Hybride warmtepompen. Wat, wanneer en hoe? Simon Tuitel, Product Manager Warmtepompen, Controls & connectivity

Hybride warmtepompen. Wat, wanneer en hoe? Simon Tuitel, Product Manager Warmtepompen, Controls & connectivity Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe? Simon Tuitel, Product Manager Warmtepompen, Controls & connectivity Agenda Waarom Hybride en wat zijn de voordelen Wat is een Hybride systeem Voorbeeld berekening

Nadere informatie

Kentallen warmtevraag woningen

Kentallen warmtevraag woningen Kentallen warmtevraag woningen Colofon Dit rapport is opgesteld door Marijke Menkveld (ECN) Datum 26-01-2009 Status definitief Inhoudsopgave Inleiding...3 Ketels en andere verwarmingssystemen...3 Verschillen

Nadere informatie

Notitie 20091271-02 Gelijkwaardigheidsverklaring ClimaLevel voor NEN 2916 en NEN 5128 Opzet van onderzoek en resultaten

Notitie 20091271-02 Gelijkwaardigheidsverklaring ClimaLevel voor NEN 2916 en NEN 5128 Opzet van onderzoek en resultaten Notitie 0097-0 Gelijkwaardigheidsverklaring ClimaLevel voor NEN 96 en NEN 58 Opzet van onderzoek en resultaten Datum Referentie Behandeld door 4 februari 0 0097-0 M. Ritmeijer/LSC Opzet Climalevel klimaatsysteem

Nadere informatie

Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe?

Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe? Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe? Simon Tuitel, Product Manager Warmtepompen, Controls & connectivity Agenda Wat is een Hybride systeem Waarom Hybride en wat zijn de voordelen Voorbeeld berekening

Nadere informatie

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft NOTITIE PROJECT ONDERWERP Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft Bepalingsmethode DATUM 20 april 2006 STATUS Definitief 1 Inleiding...2 2 Uitgangspunten...2 3 Bepalingsmethode...2 3.1 Principe...2

Nadere informatie

Concepten EPC 0.4. Bouwkundige uitgangspunten

Concepten EPC 0.4. Bouwkundige uitgangspunten Concepten EPC 0.4 Om een EPC 0.4 te realiseren voor de referentiewoningen zijn er verschillende concepten ontwikkeld die onderling verschillen op de wijze van ventileren en verwarmen. Aan de basis van

Nadere informatie

Stiebel Eltron Nederland B.V.

Stiebel Eltron Nederland B.V. nummer 96337/01 Vervangt -- Eerste uitgave 28-07-2017 Geldig tot -- Rapportnummer 1170301947 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en hulpenergie t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING VAN KIWA Deze verklaring

Nadere informatie

Stiebel Eltron Nederland B.V.

Stiebel Eltron Nederland B.V. nummer 96335/01 Vervangt -- Eerste uitgave 28-07-2017 Geldig tot -- Rapportnummer 170301947 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming, hulpenergie en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN 7120 VERKLARING

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen en koelen op gas

Duurzaam verwarmen en koelen op gas Duurzame gaswarmtepompen voor o.a.: Kantoorgebouwen Frisse Scholen Verzorgingstehuizen (P4) (P6) (P7) www.gasengineering.nl Duurzaam verwarmen en koelen op gas De voordelen van verwarmen en koelen met

Nadere informatie

De natuurlijke combinatie

De natuurlijke combinatie Intergas Kombi Kompakt HRE EPC verlaging met 0.35 Informatie installateurs: Daikin Airconditioning Netherlands BV Fascinatio Boulevard 562 Postbus 8585 3009 AN Rotterdam t (088) 324 54 55 f (088) 324 54

Nadere informatie

Energetische besparing zonneboiler DSS ZB 120 TX 2,37

Energetische besparing zonneboiler DSS ZB 120 TX 2,37 Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Opbrengstverklaring Energetische besparing zonneboiler DSS ZB 120 TX 2,37

Nadere informatie

Stiebel Eltron Nederland B.V.

Stiebel Eltron Nederland B.V. nummer 92543/01 Vervangt -- Uitgegeven 01-07-2016 Eerste uitgave 01-07-2016 Geldig tot 01-07-2017 Rapportnummer 160602047 Verklaring Opwekkingsrendement verwarming en warmtapwaterbereiding t.b.v. de NEN

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

Mogelijkheden voor aardgasloze Benedenbuurt

Mogelijkheden voor aardgasloze Benedenbuurt Notitie Contactpersoon Harry de Brauw Datum 14 juni 2017 Kenmerk N001-1246856HBA-rvb-V01-NL Mogelijkheden voor aardgasloze Benedenbuurt De aanstaande rioolvervanging in de Benedenbuurt is aanleiding voor

Nadere informatie

Itho Daalderop Hybride lucht / water warmtepompen. innovatief. & energiezuinig

Itho Daalderop Hybride lucht / water warmtepompen. innovatief. & energiezuinig Itho Daalderop Hybride lucht / water warmtepompen innovatief & energiezuinig HP Cube en Cube One HP Cool Cube en Cube One - Aanzienlijke besparing op energiekosten - Bekende en beproefde componenten -

Nadere informatie

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect Programma 20.00 uur Opening 20.05 uur De initiatiefnemers: ZMF & Zeeuwind 20.15 uur Alles over de warmtepomp Niek Tramper, Zeeuwind 21.00 uur Ervaringen

Nadere informatie

Beoordeling project Weideveld

Beoordeling project Weideveld oktober 2007 Beoordeling project Weideveld Hans van Wolferen TNO - Apeldoorn Beoordelingsaspecten Energieprestatie verwarming warmtapwater koeling Volksgezondheid (hier niet uitgewerkt) Legionella verbrandingsrisico

Nadere informatie

ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013

ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013 ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013 1 WAT IS DE SHAERE-MONITOR? In de afgelopen jaren zijn allerlei initiatieven ontplooid om

Nadere informatie

Remeha Neptuna. Comfort het hele jaar door 4/6/8/11/16/22/27. the comfort innovators

Remeha Neptuna. Comfort het hele jaar door 4/6/8/11/16/22/27. the comfort innovators Neptuna 4/6/8/11/16/22/27 Comfort het hele jaar door the comfort innovators Comfort het hele jaar door Neptuna Een natuurlijke energiebron zoals lucht, water of zonlicht levert besparing op. Kies je voor

Nadere informatie

Info sessie warmtepompen met bodem energie

Info sessie warmtepompen met bodem energie Info sessie warmtepompen met bodem energie Waarom warmtepomp Werking warmtepomp Waarom hybride Werking hybride Leo Janssen TPA Vaillant T.b.v Omgevings Dienst Midden Holland November 2013 Waarom een warmtepomp?

Nadere informatie

Nederlands Platform Warmtepompen. Nederlands Platform Warmtepompen DHPA vanaf Oktober 2016

Nederlands Platform Warmtepompen. Nederlands Platform Warmtepompen DHPA vanaf Oktober 2016 HET NIEUWE VERWARMEN Miguel Angel Miralles Veiga 1 DHPA vanaf Oktober 2016 VAKGROEP WONINGBOUW VAKGROEP UTILITEIT Technische commissie Technische commissie Communicatie Statistieken 2 1 Daikin Europe N.V.

Nadere informatie

Nefit EnviLine split warmtepomp. Nefit houdt Nederland warm. EnviLine. split warmtepomp

Nefit EnviLine split warmtepomp. Nefit houdt Nederland warm. EnviLine. split warmtepomp Nefit EnviLine split warmtepomp Nefit houdt Nederland warm EnviLine split warmtepomp Nefit EnviLine split warmtepomp Méér besparen met duurzame energie uit buitenlucht Met EnviLine introduceert Nefit de

Nadere informatie

Energie-Index advies tbv huursector

Energie-Index advies tbv huursector Energie-Index advies tbv huursector Ulft, 2 juli 2015. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2015-018 Woningtype: Rij-tussenwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming Nederland

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Alterna(even voor aardgas

Alterna(even voor aardgas Alterna(even voor aardgas Koken en stoken zonder aardgas Energiecafé dea, 16 mei 2017 Rokus Wijbrans, EP4B Het EP4B Team Albert van Dam, albert.vandam@ep4b.nl Marcel van der Maal, marcel.vandermaal@ep4b.nl

Nadere informatie

9. Gasabsorptiewarmtepomp

9. Gasabsorptiewarmtepomp 9. Gasabsorptiewarmtepomp remeha.nl 234 9. Gasabsorptiewarmtepomp 236 235 De is een verwarmingsoplossing die tevens bij uitstek geschikt is om de CO 2 uitstoot fors te verlagen bij bestaande bouw of renovatie.

Nadere informatie

Een warmtepomp: interessant voor uw woning? Doe de test!

Een warmtepomp: interessant voor uw woning? Doe de test! Een warmtepomp: interessant voor uw woning? Doe de test! Een warmtepomp: interessant voor uw woning? Doe de test! Gratis warmte? 2 Een warmtepomp haalt gratis warmte uit de lucht en gebruikt om uw woning

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Uitgangspunten. Notitie. 2.1 Berekeningswijze

1. Inleiding. 2. Uitgangspunten. Notitie. 2.1 Berekeningswijze Notitie Project Isover/Energiebesparing bestaande bouw Betreft Onderzoek naar effect op Energie-index (EI) Ons kenmerk E.2012.1379.00.N001 Versie 001 Datum 8 maart 2013 Verwerkt door RLO HW Contactpersoon

Nadere informatie

Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen

Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen Slimme energie-oplossingen voor bestaande en nieuwe woningen Samen verduurzamen Uitdagingen op de Nederlandse markt De Nederlandse woningbouw staat voor een fikse uitdaging. De tijd van grote nieuwbouwprojecten

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN 4 juli 2007 19:11 uur Blz. 1 / 8 cursus Luc Volders - 2-7-2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: FB Projectgegevens: testpand 1234AB Software: EPA-W Kernel 1.09 07-06-2007 Vabi Software

Nadere informatie

De natuurlijke combinatie

De natuurlijke combinatie Intergas Kombi Kompakt HRE EPC verlaging tot 0.35 De natuurlijke combinatie Daikin-Intergas hybride Betrouwbaar in warmte Uw voordelen EPC-verlaging tot 0.35 in nieuwbouw Forse verbetering van het energielabel

Nadere informatie

Milieubewust genieten van totaalcomfort in uw woning

Milieubewust genieten van totaalcomfort in uw woning Hydrolution systeem Milieubewust genieten van totaalcomfort in uw woning Hydrolution_verwarmen, koelen en warm tapwater met één systeem Een comfortabel binnenklimaat vergroot de kwaliteit van het leven.

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Beta Testbedrijf E. van Dijk 007 Kleveringweg 12 2616 LZ Delft info@vabi.nl Delft, 8 februari 2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: Opdrachtgever BV A. Bee Projectgegevens: Voorbeeldproject

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

Advies en ondersteuning

Advies en ondersteuning Vaillant Services Advies en ondersteuning Ook de service is betrouwbaar Uw installateur adviseert Welk geotherm hybride systeem is het meest geschikt voor u? Uw installateur helpt u met een deskundig advies,

Nadere informatie

Toros Vision. Kennismaken. De nieuwe generatie combi-warmtepomp. Oktober 2015 Energie Den Bosch

Toros Vision. Kennismaken. De nieuwe generatie combi-warmtepomp. Oktober 2015 Energie Den Bosch Toros Vision De nieuwe generatie combi-warmtepomp Oktober 2015 Energie Den Bosch Kennismaken Techneco Groep» oprichting 1995 (20 jaar), vestiging in Delft» ca. 2.500 duurzame projecten in Nederland» 20

Nadere informatie

Energieprestatieberekening volgens NEN 7120:2011/C2:2011

Energieprestatieberekening volgens NEN 7120:2011/C2:2011 Energieprestatieberekening volgens NEN 7120:2011/C2:2011 Geattesteerde EPG software, rekenkern versie 4.0.0 Toegepaste berekeningsmethodes Koudebruggen forfaitair H13 NEN1068:2001/A4:2005 Verlichting forfaitair

Nadere informatie

Belastingproeven PVC stellingkasten

Belastingproeven PVC stellingkasten TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04905 Belastingproeven PVC stellingkasten Van Mourik Broekmanweg P.O. Box 49 2600 AA Delft The Netherlands www.tno.nl T +31 88 866 30 00 F +31 88 866 30 10 wegwijzer@tno.nl

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

Specialist in warmtepompen LORIA LUCHT/WATER WARMTEPOMP DUURZAAM VERWARMEN, KOELEN EN WARM WATER VOOR ELKE WONING

Specialist in warmtepompen LORIA LUCHT/WATER WARMTEPOMP DUURZAAM VERWARMEN, KOELEN EN WARM WATER VOOR ELKE WONING Specialist in warmtepompen LORIA LUCHT/WATER WARMTEPOMP DUURZAAM VERWARMEN, KOELEN EN WARM WATER VOOR ELKE WONING LUCHT/WATER WARMTEPOMP UITSTEKENDE ENERGIEPRESTATIE Aangename warmte in de winter, verfrissende

Nadere informatie

Hydrolution systeem. Milieubewust genieten van totaalcomfort in uw woning. Hydrolution_verwarmen, koelen en warm tapwater met één systeem

Hydrolution systeem. Milieubewust genieten van totaalcomfort in uw woning. Hydrolution_verwarmen, koelen en warm tapwater met één systeem Hydrolution systeem Milieubewust genieten van totaalcomfort in uw woning Hydrolution_verwarmen, koelen en warm tapwater met één systeem Een comfortabele binnenomgeving vergroot de kwaliteit van het leven.

Nadere informatie

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype

Nadere informatie

EPA U. advies- en ingenieursbureau. Nieuwbouw kantoorpand Demostraat, Tiel

EPA U. advies- en ingenieursbureau. Nieuwbouw kantoorpand Demostraat, Tiel Nieuwbouwkantoorpand Demostraat,Tiel EPA U Adresgegevens Fokkerstraat 39, 3905 KV Veenendaal Postbus 1152, 3900 BD Veenendaal T 0318-75 78 88 F 0318-75 78 87 info@enerpro.nl www.enerpro.nl Voorbeeldbedrijf

Nadere informatie

Bepaling van het energetische rendement van het warmteterugwinapparaat EuroAir 400 Meetbrief volgens NBN EN 308

Bepaling van het energetische rendement van het warmteterugwinapparaat EuroAir 400 Meetbrief volgens NBN EN 308 TNO-briefrapport TNO2013 M10093 Bepaling van het energetische rendement van het warmteterugwinapparaat EuroAir 400 Meetbrief volgens NBN EN 308 Technical Sciences Laan van Westenenk 501 7334 DT Apeldoorn

Nadere informatie

Ruimteverwarming met warmtepompen:

Ruimteverwarming met warmtepompen: Ruimteverwarming met warmtepompen: principes en werking van verschillende warmtepompsystemen en toepassingen in woningbouw TRIAS ENERGETICA 2 1 Dus 1. Eerst goed isoleren en luchtdicht bouwen (de warmtebehoefte

Nadere informatie

sterke EPC-reductie met gelijkwaardigheids- en kwaliteitsverklaringen

sterke EPC-reductie met gelijkwaardigheids- en kwaliteitsverklaringen EPC-WAARDE MET 0,24 VERLAGEN! sterke EPC-reductie met gelijkwaardigheids- en kwaliteitsverklaringen ENERGIEPRESTATIES VAN DUURZAME PRODUCTEN WORDEN STEEDS BELANGRIJKER. ER ZIJN TAL VAN OVERHEIDSINITIATIEVEN

Nadere informatie