Interview met Nico Leerkamp. Goed pensioenfondsbestuur. Interview met Rob van den Burg. Magazine I 2007 I Nr. 7. In dit nummer onder meer:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Interview met Nico Leerkamp. Goed pensioenfondsbestuur. Interview met Rob van den Burg. Magazine I 2007 I Nr. 7. In dit nummer onder meer:"

Transcriptie

1 HP Pensioen Magazine I 2007 I Nr. 7 In dit nummer onder meer: Interview met Nico Leerkamp Goed pensioenfondsbestuur Interview met Rob van den Burg Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever en/of andere auteursrechthebbenden. Stichting Pensioenfonds Hewlett-Packard Nederland kan geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor de volstrekte juistheid en volledigheid van alle in deze uitgave opgenomen teksten en beelden. Alle genoemde gegevens zijn onder voorbehoud. Aan de inhoud van dit magazine kunnen geen rechten worden ontleend. Dit is een uitgave van het HP Pensioenfonds.

2 Voorwoord In dit nummer van HP Pensioen gaan we in op verschillende onderwerpen die bij ons en de overige pensioenfondsen in Nederland op de agenda staan. Deze zijn actueel in verband met de nieuwe Pensioenwet, met nieuwe verplichtingen voor pensioenfondsen en uitvoerders van pensioenregelingen. Voor een groot deel is dat wel eens taai leesvoer, ook voor het bestuur en de deelnemersraad van ons pensioenfonds. Ik zeg het eerlijk. De nieuwe Pensioenwet alleen al beslaat meer dan 50 pagina s met definities en voorschriften, die we letter voor letter moeten lezen en naleven. We gaan jullie daar niet mee vermoeien. Ook in dit nummer van HP Pensioen halen we zo veel mogelijk de interessante thema s naar voren. We informeren jullie graag hoe we de ontwikkelingen voor ons pensioenfonds vertalen en wat dat voor jullie pensioensituatie betekent. In dit verband vind ik bij uitstek het onderwerp medezeggenschap interessant. Pensioen is een belangrijke arbeidsvoorwaarde die we met z n allen mogelijk maken. Door de maandelijkse betaling van de pensioenpremie, maar ook door de financiële bijdrage van HP en de tijd die HP vrijmaakt voor het laten runnen van het pensioenfonds. We doen dat samen. Medezeggenschap van alle betrokkenen maakt vanzelfsprekend deel uit van die samenwerking. In dit nummer lezen jullie hoe dat in de praktijk werkt. Hoe onze collega s actief zijn in het bestuur en de deelnemersraad. Hoe verder ook onze gewaardeerde gepensioneerde collega s op tal van manieren betrokken blijven bij het pensioenfonds. Voorwoord... 3 Medezeggenschap bij het pensioenfonds... 4 Goed pensioenfondsbestuur... 7 Wat gebeurt er als Onbezorgd met sabbatical of levensloopverlof! Highlights jaarverslag Indexatiebeleid Interview met een gepensioneerde: Nico Leerkamp De Deelnemersraad van HP: interview met Rob van den Burg Medezeggenschap biedt ook volop kansen voor kwaliteitsverbetering. Het vraagt een open, kritische houding van alle partijen die bij ons pensioenfonds betrokken zijn. En het vraagt om duidelijke communicatie. Dat zijn de principes van goed pensioenfondsbestuur die we graag realiseren. Die principes van goed pensioenfondsbestuur zijn niet vrijblijvend. Deze zijn wettelijk vast gelegd en de toezichthouder gaat ons daarop beoordelen. De komende maanden zetten we de laatste puntjes op de i. Vanaf 1 januari gaat het verantwoordingsorgaan aan de slag. In het artikel over dit onderwerp informeren we jullie wat we al gedaan hebben in de afgelopen jaren en wat we de komende maanden nog gaan doen. Een artikel dat directer voor jullie persoonlijk van belang kan zijn, gaat over de raakvlakken van de levensloopregeling met het HP Pensioen. Of het verstandig is om daaraan mee te doen, hangt af van je persoonlijke situatie, wensen en mogelijkheden. Als je niet aan de levensloopregeling deelneemt, is het artikel wellicht een goede aanleiding om een en ander voor jezelf op een rijtje te zetten. Tot slot: de afgelopen jaren hebben we met z n allen behoorlijk moeten buffelen om steeds opnieuw te voldoen aan alle eisen van voortdurend nieuwe wet- en regelgeving. Dat lijkt wel eens ver af te staan van de doelstelling van het pensioenfonds. Daarom is het goed om het interview te lezen van Nico Leerkamp. Hij geniet volop van zijn pensioen. Straks wij ook. Daar doen we het voor! Veel leesplezier! Overzicht contactpersonen Overzicht behandelde onderwerpen Peter Prakken Voorzitter Stichting Pensioenfonds Hewlett-Packard Nederland English Summary I HP Pensioenmagazine

3 Medezeggenschap bij het pensioenfonds Medezeggenschap en betrokkenheid van deelnemers en gepensioneerden zit m niet alleen in formele wet- en regelgeving. Pensioen is in veel opzichten een waardevolle arbeidsvoorwaarde. Zowel wat kosten, als wat pensioenopbouw betreft. Deelnemers in ons pensioenfonds betalen daarvoor maandelijks pensioenpremie. Verder neemt HP een groot deel van de pensioenkosten voor zijn rekening. Voor de gepensioneerden is pensioen niet alleen waardevol, maar van direct belang. Zij zijn dan ook, net als alle andere belanghebbenden, betrokken bij het HP Pensioenfonds en hebben de nodige invloed op het beleid. Alle deelnemers, gewezen deelnemers, gepensioneerden en HP hebben dat. In dit artikel bespreken we hoe de medezeggenschap, invloed en betrokkenheid in de praktijk werken en welke veranderingen er komen als gevolg van de nieuwe Pensioenwet. Je leest verder ook wat jouw invloed en betrokkenheid bij het pensioenfonds kan zijn. I HP Pensioenmagazine Bestuur In het bestuur van het HP Pensioenfonds zijn alle hierboven genoemde belanghebbenden vertegenwoordigd. Vier bestuursleden worden benoemd door HP en vier door de ondernemingsraad. De door de OR te benoemen leden moeten op het moment van benoeming deelnemer, gewezen deelnemer of gepensioneerd zijn. Het bestuur is voor alle drie genoemde categorieën toegankelijk. Ook jij kunt door de OR als bestuurslid worden benoemd. Bestuur heeft niet alle beleidsvrijheid Het bestuur is volgens artikel 8 van de statuten belast met het besturen van het pensioenfonds. Dat lijkt meer vrijheid van handelen te bieden dan in werkelijkheid het geval is. Het bestuur moet zich namelijk houden aan de nodige in- en externe regelgeving, zoals statuten, de pensioenreglementen, de Pensioenwet en andere wet- en regelgeving. Die regels en voorschriften beperken overigens in zekere mate de beleidsvrijheid van het bestuur. Een voorbeeld daarvan is het indexatiebeleid van het pensioenfonds. De regelgeving op dat terrein is strikt. Het HP Pensioenfonds moet, net als alle andere pensioenfondsen, de nodige beleggingsreserves aanhouden. Het bestuur mag daar niet van afwijken en mag geen prioriteit geven aan het indexatiebeleid, zolang de financiële positie van het pensioenfonds niet op het voorgeschreven peil is. Het bestuur moet verder bij belangrijke besluiten deskundigen raadplegen en het advies vragen van de deelnemersraad. We bespreken dat adviesrecht bij de toelichting op de deelnemersraad. De deelnemersraad Ook in de deelnemersraad zijn alle belanghebbenden vertegenwoordigd. Er worden rechtstreeks verkiezingen voor gehouden. Iedereen kan zich kandidaat stellen voor vacatures. Ook jij dus: ongeacht of je deelnemer of gewezen deelnemer bent, of al van je pensioen geniet. De rol van de deelnemersraad De deelnemersraad adviseert het bestuur gevraagd of uit eigen beweging over fondszaken, maar in ieder geval over elk voorgenomen besluit van het bestuur over onder andere: Het wijzigen van de statuten en reglementen van het fonds; Vaststelling van het jaarverslag; Het premie- en indexatiebeleid. Adviesrecht betekent overigens niet dat het bestuur alle adviezen altijd overneemt. Het bestuur heeft bijvoorbeeld het advies over de inhaalindexatie niet opgevolgd. We schrijven daarover in een van de andere artikelen in dit magazine. HP NL Senior Invloed en betrokkenheid laten zich in de praktijk niet door wet- en regelgeving afdwingen. Het bestuur van het pensioenfonds vindt dat de betrokkenheid in elk geval niet mag worden beperkt door de formele regelgeving! De gepensioneerdenvereniging HP NL Senior komt niet in de statuten van het pensioenfonds voor, maar zowel HP als de bestuursleden en de leden van de deelnemersraad hebben regelmatig contact met de gepensioneerden en HP NL Senior. Daardoor is er over en weer volop invloed en betrokkenheid. Alle betrokkenen ervaren dat als waardevol. Het biedt de gepensioneerden een extra gelegenheid om als direct belanghebbenden over hun pensioen te praten met het bestuur en de deelnemersraad. Voor het pensioenfonds betekenen deze contacten dat het de communicatie met de gepensioneerden nog beter kan afstemmen. Wat verandert er met de nieuwe Pensioenwet op het gebied van medezeggenschap? Het bestuur is momenteel bezig met de nodige aanpassingen. In grote lijnen zien die er als volgt uit. Er komt een verbod op het instemmingsrecht van de OR en werkgever bij wijziging van de statuten en het pensioenreglement. De optie om daaraan tegemoet te komen is om het instemmingsrecht te wijzigen in adviesrecht.

4 >> Goed pensioenfondsbestuur... De laatste puntjes op de i Er moet een exacte afstemming komen van de vertegenwoordiging van gepensioneerden in het bestuur van het pensioenfonds op de tekst van de Pensioenwet. Op dit moment bieden onze statuten al de mogelijkheid dat gepensioneerden zitting hebben in het bestuur en de deelnemersraad van het pensioenfonds. Raadpleging van alle gepensioneerden in juli 2007 In verband met de nieuwe Pensioenwet hebben we in juli aan alle gepensioneerden gevraagd aan welke vertegenwoordiging van de gepensioneerden zij de voorkeur geven. Door middel van opname in de deelnemersraad waarin pensioengerechtigden zitting hebben of door opname in het pensioenfondsbestuur van vertegenwoordigers van pensioengerechtigden. Een ruime meerderheid van de gepensioneerden (78%) heeft een voorkeur voor benoeming van een gepensioneerde in het bestuur. Op 5 november werd de uitslag van de raadpleging in het bestuur besproken. Het bestuur zal vervolgens beslissen op welke wijze uitvoering wordt gegeven aan dit resultaat. De omschrijving van de taken van de deelnemersraad wordt uitgebreid en aangepast aan de nieuwe Pensioenwet. Nieuw is bijvoorbeeld het advies over een herstelplan, als dat onderwerp actueel is. Ook strekt zich het advies voortaan uit tot het onderwerp premiekorting. De nieuwe omschrijving van de taken van de deelnemersraad wordt: De deelnemersraad adviseert het bestuur gevraagd of uit eigen beweging over aangelegenheden die het fonds betreffen maar in ieder geval over elk voorgenomen besluit van het bestuur tot: a. Het nemen van maatregelen van algemene strekking; b. Wijziging van de statuten en reglementen van het fonds; c. Vaststelling van het jaarverslag, de jaarrekening, de actuariële en bedrijfstechnische nota, bedoeld in artikel 145 Pensioenwet en een langetermijnherstelplan als bedoeld in artikel 138 Pensioenwet; d. Vermindering van de verworven pensioenaanspraken en pensioenrechten indien toepassing wordt gegeven aan artikel 134 Pensioenwet; e. Het vaststellen en wijzigen van het toeslagbeleid; f. Gehele of gedeeltelijke overdracht van de verplichtingen van het fonds of de overname van verplichtingen door het fonds; g. Liquidatie van het fonds; h. Het sluiten, wijzigen of beëindigen van een uitvoeringsovereenkomst; i. Het terugstorten van premie of geven van premiekorting, bedoeld in artikel 129 Pensioenwet. Meer informatie Meer informatie over de verkiezingsprocedures, taken van het bestuur en de deelnemersraad, raadpleging van adviseurs en andere bestuurshandelingen,vindt je in de statuten van het HP Pensioenfonds. In verband met de nieuwe Pensioenwet past het pensioenfonds deze overigens binnenkort aan de genoemde wet aan. In het volgende nummer van HP Pensioen komen we daarop terug. Eisen aan bestuursleden De Pensioenwet en de toezichthouder (De Nederlandsche Bank) stellen hoge eisen aan de kennis en vaardigheden van bestuursleden van pensioenfondsen op het gebied van het besturen van een organisatie, relevante wet- en regelgeving, pensioenen, financiering, beleggingen, administratieve organisatie en communicatie. Een bestuurslid hoeft overigens niet op elk gebied een specialist te zijn. Ter waarborging van de kennis en deskundigheid binnen het bestuur heeft het pensioenfonds een opleidingsplan. HP en het pensioenfonds bieden nieuwe bestuursleden en nieuwe leden van de deelnemersraad de nodige opleidingsfaciliteiten om aan de eisen van de toezichthouder te voldoen en bij te dragen aan de professionaliteit van het bestuur en de deelnemersraad. >> In december 2005 bracht de Stichting van de Arbeid de Principes voor goed pensioenfondsbestuur (Pension Fund Governance) uit. Vanaf het eerste moment stond het op de agenda van het bestuur. Pension Fund Governance betreft zorgvuldig bestuur, maar ook deskundigheid, openheid en goede en tijdige communicatie. De deelnemers, gewezen deelnemers en gepensioneerden moeten er vanuit kunnen gaan dat hun pensioenfonds zorgvuldig en professioneel bestuurd wordt. Vanaf 1 januari 2008 is de verplichting tot naleving van de principes in de nieuwe Pensioenwet verankerd. Daarin heeft de wetgever ook de aspecten verantwoording en intern toezicht opgenomen. Het HP Pensioenfonds zet naar aanleiding daarvan de laatste puntjes op de i. I HP Pensioenmagazine 7

5 >> Wat hebben we al geregeld? De afgelopen jaren heeft het bestuur de nodige actie ondernomen om feitelijk en formeel aan de principes voor goed pensioenfondsbestuur te voldoen. Dat leidde concreet tot nieuw beleid, aanpassing van het beleid en vastlegging van bestaand beleid ten aanzien van onderwerpen of activiteiten als: Gedragscode Benoemingsprocedures en vergoedingsregelingen Klachtenprocedure Deskundigheidsplan, opleiding van bestuursleden en leden van de deelnemersraad Communicatiebeleid Jaarverslag Dagelijks bestuur en deelnemersraad Voorbeelden Voorbeelden van extra aandacht voor de bovengenoemde onderwerpen, zijn het communicatiebeleid met de verzorging van ons pensioenmagazine en de organisatie van de inloopsessies. Ook de afspraken met de vermogensbeheerders en het toezicht op het nakomen van het overeengekomen beleggingsbeleid is zo n voorbeeld. Ten aanzien van deskundigheidsbevordering volgen de bestuursleden en leden van de deelnemersraad cursussen op pensioengebied. Wat moeten we naar aanleiding van de nieuwe Pensioenwet nog regelen? Op dit moment (november 2007) moeten we onder meer het intern toezicht nog verder vormgeven en vastleggen in de statuten. De komende maanden ronden we een en ander af. Intern toezicht organiseren We moeten een adequaat en transparant intern toezicht op het eigen functioneren van het bestuur organiseren. Intern toezicht op het bestuur heeft een andere functie dan verantwoording afleggen. Het is kritisch bekijken van het functioneren van het pensioenfondsbestuur door onafhankelijke deskundigen. De nadruk daarbij ligt op het beoordelen van beleids- en bestuursprocedures en processen, de checks and balances, de wijze waarop de uitvoering van ons pensioenfonds wordt bestuurd en aangestuurd en de wijze waarop we omgaan met de risico s op de langere termijn voor het pensioenfonds. Het intern toezicht, is niet vrijblijvend. Het wordt niet alleen dwingend voorgeschreven in de Pensioenwet, we nemen de procedures rondom het intern toezicht ook op in de statuten van het pensioenfonds. Op deze pagina nemen we de concepttekst van de betreffende passage in de statuten op. Artikel 5A Intern toezicht (conceptstatuten HP Pensioenfonds) Het bestuur zorgt voor organisatie van transparant intern toezicht. Het intern toezicht betreft het kritisch bezien van het functioneren van het bestuur door onafhankelijke deskundigen. Het intern toezicht vindt plaats door middel van een visitatiecommissie, bestaande uit 3 onafhankelijke deskundigen die door het bestuur worden benoemd. De visitatiecommissie heeft ten minste de volgende taken: Beoordelen van de beleids- en bestuursprocedures en -processen en checks en balances; Beoordelen van de wijze van aansturen; Beoordelen omgang met risico s op langere termijn; en heeft recht op: Alle informatie om haar taak te kunnen uitoefenen; Overleg met bestuur over alle bestuurstaken; Overleg met externe accountant en externe actuaris. De visitatiecommissie rapporteert na visitatie of jaarlijks aan het bestuur. Het bestuur bespreekt het rapport met het verantwoordingsorgaan en de bevindingen worden in het jaarverslag van het pensioenfonds vermeld. Een verantwoordingsorgaan instellen Het bestuur legt jaarlijks verantwoording af over het gevoerde beleid aan (vertegenwoordigers van) alle belanghebbenden. Daartoe is een verantwoordingsorgaan ingesteld bestaande uit deelnemers, pensioengerechtigden en de werkgever(s). Het gaat hierbij om het behoud van vertrouwen of het herstel daarvan, en ook om de vraag of het pensioenfonds met alle belangen voldoende rekening heeft gehouden. Samenstelling van het verantwoordingsorgaan Hans Daniels en Robert Meulenbrug (namens werkgevers) Simon Dijkhuizen en Paul Burgers (namens gepensioneerden) Henk Splint en Gerard van Zelst (namens de actieve deelnemers) Vervolginformatie In december hopen we de goedkeuring van de statuten af te ronden. Vanaf 1 januari 2008 start het verantwoordingsorgaan. Uiteraard informeren we jullie ook de komende tijd over de ontwikkelingen. Het bestuur vermeldt verder in het jaarverslag wat de bevindingen zijn van het verantwoordingsorgaan. Pensioenfondsen zijn van grote betekenis voor de Nederlandse samenleving, ze hebben een grote verantwoordelijkheid doordat zij het geld van de deelnemers beheren. Juist vanwege de grote belangen, de ingewikkelde materie en de complexe eisen die aan fondsen worden gesteld, is een goede governance belangrijk. Het is daarom van belang dat fondsbesturen laten zien wat ze doen. Draagvlak en vertrouwen zijn cruciaal voor het behoud van de collectiviteit en solidariteit waarop pensioenfondsen zijn gebaseerd. - Uitspraak van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. I HP Pensioenmagazine

6 Wat gebeurt er als? Onbezorgd met sabbatical of levensloopverlof! In 2006 is in Nederland de levensloopregeling ingevoerd. Min of meer bedoeld als alternatief voor de Vut- en prepensioenregelingen die alleen voor de oudere werknemers overeind zijn gebleven. HP biedt de medewerkers vanaf 2006 aan om vrijwillig gebruik te maken van de collectieve levensloopregeling die bij ABN AMRO is ondergebracht. Daarmee kun je onder andere sparen voor een sabbatical of ouderschapsverlof. Je bepaalt zelf of je dat doet. Het opnemen van een sabbatical moet je overigens wel doen in overleg met HP. Het pensioenfonds is niet betrokken bij de levensloopregeling en voert de regeling ook niet uit. De levensloopregeling heeft wel directe raakvlakken met pensioen. In dit artikel besteden we aandacht aan de levensloopregeling en lichten we zeven praktische raakvlakken met het HP Pensioen toe. Waarom de overheid afwil van Vut- en prepensioen De overheid heeft vorig jaar de Wet VPL ingevoerd. De afkorting VPL staat voor Vut, Prepensioen en Levensloop. De genoemde wet houdt in hoofdzaak in dat de premies voor Vut- en prepensioenregelingen sinds 1 januari 2006 niet meer fiscaal aftrekbaar zijn. Daarmee wil de overheid bereiken dat er minder van Vut- en prepensioenregelingen gebruik wordt gemaakt. Als meer mensen langer blijven werken en belasting en premies betalen over hun inkomen, zijn de kosten van voorzieningen als de AOW beter op te brengen. Dat is de achterliggende gedachte. De overheid maakte een uitzondering voor de bestaande Vut- en prepensioenregelingen van alle werknemers die geboren zijn vóór 1 januari Voor hen konden de bestaande regelingen worden voortgezet. Aanpassing van de HP Pensioenregeling Het HP Pensioenfonds heeft net als de andere pensioenfondsen in Nederland de pensioenregeling in 2006 aangepast naar aanleiding van de Wet VPL. We schreven erover in de HP Pensioen Special van 2006, nummer 3, die helemaal in het teken stond van de aanpassing van de HP Pensioenregeling aan de Wet VPL. De drie belangrijkste aanpassingen - kort weergegeven - zijn: 1 Voor wie geboren is vóór 1 januari 1950 en op 31 december 2004 in dienst was van HP (en ook op 31 december 2005 nog bij HP werkte) blijft 61 jaar de pensioenleeftijd. 2 Voor wie geboren is nà 1 januari 1950 en op 31 december 2004 in dienst was van HP ( en ook op 31 december 2005 nog bij HP werkte), geldt: a dat zij recht houden op de tot 1 januari 2006 opgebouwde pensioenaanspraken met 61 jaar als pensioenleeftijd. b dat zij vanaf 2006 pensioenaanspraken opbouwen die uitgaan van 65 jaar als pensioenleeftijd. Voor wie op of na 1 januari 2006 bij HP gaat werken, bouwt uitsluitend pensioenaanspraken op die berekend zijn op 65 jaar als pensioenleeftijd. Kijk ook op YBR! De Vut- en prepensioenregelingen zijn voor de jongeren weliswaar afgeschaft, maar eerder met pensioen gaan, blijft nog mogelijk. Daarvoor kun je onder meer sparen via de levensloopregeling. Via de website Your Benefits Resources (YBR) kunnen actieve deelnemers hun persoonlijke pensioensituatie raadplegen: op welke leeftijd het pensioen kan ingaan en hoeveel het pensioen dan bedraagt. Het internetadres van de website is: Let op! YBR is alleen beschikbaar voor actieve deelnemers. In mei 2005 of bij latere indiensttreding heb je van het pensioenfonds een inlognaam en wachtwoord ontvangen. In principe geldt je personeelsnummer als inlognaam. Als je het wachtwoord bent vergeten, kun je via het inlogscherm een nieuw wachtwoord aanvragen. Voor alle vragen over YBR kun je een sturen aan: of De levensloopregeling in grote lijnen Om de levensloopregeling en de raakvlakken met je HP Pensioen te bespreken, lichten we vooraf nog even voor je toe hoe de levensloopregeling in grote lijnen werkt en op welke manier je ervan gebruik kunt maken. Al of niet in combinatie met je pensioen van het HP Pensioenfonds. Voor meer informatie kun je informeren bij de salarisadministratie ( of via of op de >> website van het Ministerie van Sociale Zaken: 10 I HP Pensioenmagazine 11

7 >> Met de levensloopregeling spaar je een deel van je brutosalaris. Dit spaargeld kun je gebruiken voor het financieren van elke vorm van onbetaald verlof, zoals: langdurend zorgverlof sabbatical ouderschapsverlof educatief verlof overig onbetaald verlof verlof voorafgaand aan het pensioen Meedoen aan de levensloopregeling HP heeft bij ABN AMRO een collectieve levensloopregeling ondergebracht. Deze kan door de schaalvoordelen voordeliger zijn dan een individuele levensloopregeling. Als je meedoet met de collectieve levensloopregeling, houdt HP het spaarbedrag in op je brutoloon en maakt dat vervolgens over naar de levenslooprekening die op jouw naam staat. Per jaar kun je maximaal 12% van je brutoloon sparen. In totaal maximaal 210% van je bruto jaarloon. Was je op 31 december jaar maar nog geen 56 jaar, dan kun je meer dan 12% van je brutoloon sparen, maar niet meer dan het maximum van 210%. Belasting- en premieheffing Het sparen voor de levensloopregeling is belastingvrij. Pas als je geld opneemt voor het financieren van het onbetaald verlof, betaal je loonbelasting en de inkomensafhankelijke bijdrage voor je zorgverzekering. Over de inleg op de levensloopregeling houdt HP de premies voor de werknemersverzekeringen in. Hierdoor heeft de levensloopregeling geen gevolgen voor een eventuele WW-uitkering of arbeidsongeschiktheidsuitkering. Opnemen verlof Als je onbetaald verlof wilt opnemen, hebt je toestemming nodig van HP. Dit geldt niet als je ouderschapsverlof wilt opnemen. Zeven praktische raakvlakken met je HP Pensioen De raakvlakken van de levensloopregeling met het HP Pensioen doen zich voor vanaf het deelnemerschap aan de levensloopregeling. We bespreken er zeven. Gemakshalve spreken we in de toelichting van je inleg in de levensloopregeling en je spaarsaldo, maar dat is alleen maar bij wijze van spreken. Je maakt zelf uit of je er gebruik van maakt. Wellicht geef je de voorkeur aan de oude spaarloonregeling. De keuze die je maakt, geldt voor een jaar. Elk jaar moet je aangeven wat je keuze is. Je mag van de overheid - overigens niet aan de levensloopregeling meedoen, als je ook van de spaarloonregeling gebruik maakt. 1. Hoogte van de pensioenpremie tijdens deelnemerschap levensloopregeling De pensioenpremie is gerelateerd aan je brutosalaris. Je inleg in de levensloopregeling heeft geen gevolg voor de hoogte van je pensioenpremie en beïnvloedt dus niet je pensioenopbouw. 2. Betaling van de pensioenpremie tijdens onbetaald verlof De betaling van je pensioenpremie wordt gedurende die periode voortgezet. De betaling komt vrij uit het spaarsaldo uit je levensloopregeling. 3. Voortzetting van pensioenopbouw tijdens onbetaald verlof Tijdens je onbetaald verlof wordt je pensioenpremie uit je spaarsaldo aan het pensioenfonds overgemaakt. Dankzij de doorbetaling, gaat ook je pensioenopbouw onverminderd door. Op basis van dezelfde voorwaarden als voorafgaand aan de opname van het verlof. 4. Partnerpensioen bij overlijden tijdens onbetaald verlof Ook de verzekering van het partnerpensioen blijft ongewijzigd van kracht gedurende het verlof. Je loopt dus niet het risico dat je partner ineens minder partnerpensioen ontvangt als je overlijdt tijdens je onbetaald verlof. 5. Voortzetting van de pensioenopbouw als je gedurende het onbetaald verlof arbeidsongeschikt wordt De HP Pensioenregeling kent als de deelnemer aan alle voorwaarden voldoet de voorziening dat het pensioenfonds bij arbeidsongeschikheid de pensioenopbouw voortzet als de deelnemer arbeidsongeschikt wordt. Dat is ook het geval als dat gebeurt tijdens onbetaald verlof. 6. Gebruik van je levensloopsaldo om je pensioenaanspraken te verhogen Als je meedoet aan de levensloopregeling, maar deze niet gebruikt voor verlof, kun je je spaarsaldo gebruiken voor het inkopen van extra pensioen. De voorwaarde die de overheid daaraan stelt is, dat dan wel sprake moet zijn van een pensioengat. 7. Gebruik van je levensloopsaldo om eerder met pensioen te gaan Als je je verlof opneemt en je laat je pensioen daar direct op aansluiten, kun je op die manier eerder met pensioen gaan. Je stopt dan eerder met werken en je ontvangt maandelijks via je werkgever je inkomen uit je levensloopsaldo. Na afloop van je verlofperiode, gaat direct daarop je pensioen in. Het Ministerie van Sociale Zaken heeft een levensloopwijzer ontwikkeld waarmee je kunt berekenen hoeveel verlof je kunt opbouwen en hoeveel dat kost. Meer informatie over de levensloopregeling In dit artikel informeerden we je globaal over de levensloopregeling. Speciaal met het oog op de raakvlakken die de regeling heeft met het HP Pensioen. Of de levensloopregeling voor jou aantrekkelijk is, hangt af van je persoonlijke situatie en wensen. Informatiefolders over de levensloopregeling kun je aanvragen bij de salarisadministratie via telefoonnummer of via Voor inhoudelijke vragen over het ABN AMRO Levensloopplan, kun je contact opnemen met het Customer Contact Center van ABN AMRO via (lokaal tarief). 12 I HP Pensioenmagazine 13

8 Highlights jaarverslag 2006 Bestuur Beleggingen Financiële positie Jaarverslag In de vergadering van 14 juni 2007 heeft het bestuur van het HP Pensioenfonds het jaarverslag over 2006 vastgesteld. Het jaarverslag bestaat uit een bestuursverslag en een jaarrekening met toelichting. Het jaarverslag is in juli toegezonden aan alle actieve en gepensioneerde deelnemers van het fonds. Hieronder geven wij een overzicht van enkele belangrijke cijfers en feiten uit het jaarverslag. Belangrijkste cijfers Aantallen Deelnemers Gewezen deelnemers Pensioengerechtigden Ouderdomspensioen Nabestaandenpensioen Wezenpensioen Arbeidsongeschiktheidspensioen Bedragen x Premiebijdragen Pensioenuitkeringen Beleggingen Beleggingsopbrengsten Rendement 7,6% 16,7% 7,7% De belangrijkste aandachtspunten van het bestuur in 2006 waren: de wijziging van de pensioenregeling per 1 januari 2006 in verband met invoering van de wet VPL (VUT, Prepensioen en Levensloop); de communicatie met de deelnemers en gepensioneerden, onder meer door het uitbrengen van diverse Pensioen Magazines; de voorbereiding op de invoering van het nieuwe Financieel Toetsingskader (FTK), waarbij in 2006 onder meer een nieuw premie- en indexatiebeleid werd vastgesteld; besluitvorming over de indexatie van de pensioenaanspraken per 1 januari Premiebijdragen De bijdragen van de werkgevers en werknemers zijn ten opzichte van 2005 met 16,3 miljoen gedaald. Dit wordt veroorzaakt door: 13,5 miljoen in verband met de aan de werkgevers verleende premiekorting voor 2006; 2,6 miljoen in verband met in 2005 ontvangen bijdragen voor vertrekregelingen; 0,2 miljoen in verband met minder ontvangen werknemersbijdragen als gevolg van afname van het deelnemersbestand. Het jaar 2006 is voor het fonds een redelijk beleggingsjaar geweest. Op de totale portefeuille is een rendement behaald van 7,6% (in 2005 was dit 16,7%). Het rendement van de zogenaamde benchmark bedroeg eveneens 7,6%. De benchmark is de vergelijkingsmaatstaf (een soort standaardportefeuille) met behulp waarvan het fonds kan beoordelen of de vermogensbeheerders het goed hebben gedaan in vergelijking met andere vermogensbeheerders. In 2006 was dat dus niet het geval. De meeste vermogensbeheerders hebben niet aan hun opdracht voldaan om betere resultaten te halen dan de benchmark. Ultimo 2006 had het pensioenfonds een totaal aan beleggingen van 799,3 miljoen, verdeeld over de volgende categorieën: Aandelen 354,2 miljoen (44,4%) Obligaties 356,8 miljoen (44,6%) Onroerend goed 52,1 miljoen (6,5%) Flexioen Robeco 36,2 miljoen (4,5%) Pensioenverplichtingen Ultimo 2006 bedroeg de voorziening pensioenverplichtingen 511,6 miljoen, verdeeld over de volgende categorieën deelnemers: actieve deelnemers gewezen deelnemers pensioengerechtigden 223,3 miljoen 139,7 miljoen 148,6 miljoen Ten opzichte van 2005 is de voorziening met ruim 36 miljoen toegenomen. Het pensioenfonds heeft ultimo 2006 een gezonde financiële positie. De dekkingsgraad is 142%. Dat wil zeggen dat het fonds 42% meer vermogen heeft dan nodig is voor dekking van de pensioenverplichtingen. Volgens de richtlijnen van De Nederlandsche Bank dient het fonds over ten minste twee reserves te beschikken. Een beleggingsreserve voor de opvang van een eventuele waardedaling van de beleggingen in aandelen en obligaties en een reserve voor de opvang van algemene risico s. Het pensioenfonds heeft ultimo 2006 de volgende reserves die zijn berekend op basis van de bovenvermelde richtlijnen: een beleggingsreserve van 137,3 miljoen; een reserve algemene risico s van 22,3 miljoen. Daarnaast heeft het fonds nog een vrije algemene reserve van 74,1 miljoen. De vereiste minimale dekkingsgraad is 129% en de aanwezige dekkingsgraad is 142%. De certificerende actuaris heeft de financiële positie van het fonds als goed beoordeeld. Aanpassing pensioenaanspraken In de bestuursvergadering van december is besloten de ingegane pensioenen en premievrije aanspraken per 1 januari 2007 met 1,25% te indexeren. Deze 1,25% komt overeen met de stijging van de relevante consumenten prijsindex van het CBS. De indexatie van de pensioenaanspraken van de actieve deelnemers bedroeg 1,5%. Totaal aanwezig vermogen Totaal pensioenverplichtingen Dekkingsgraad 142% 138% 129% 14 I HP Pensioenmagazine 15

9 Indexatiebeleid Bestuur en deelnemersraad op één lijn over het indexatiebeleid, met uitzondering van het onderdeel inhaalindexatie Indexatie is belangrijk omdat het gaat om de koopkracht van je pensioen. Indexatie is de verhoging van opgebouwde pensioenaanspraken voor de werknemers die nog in dienst zijn bij HP, en het betekent verhoging van de ingegane pensioenen voor de gepensioneerden die al van hun pensioen genieten. Het bestuur van het pensioenfonds en de deelnemersraad hebben intensief overleg gehad over het vaststelling van een nieuw premie- en indexatiebeleid. Dat nieuwe beleid is nodig in verband met het Financieel Toetsingskader van de overheid. De deelnemersraad heeft een positief advies uitgebracht over het premie- en indexatiebeleid van het pensioenfonds, maar een negatief advies over het onderdeel inhaalindexatie. Wat is inhaalindexatie? Het pensioenfonds kan de ingegane pensioenen en de pensioenen van de gewezen deelnemers uitsluitend indexeren, als de financiële positie van het pensioenfonds dat toelaat. Als de financiële reserves niet voldoende zijn, is geen indexatie mogelijk. De beoordeling of de reserves voldoende zijn, gebeurt volgens algemene normen: het bestuur past de normen en berekeningen toe die de overheid in het Financieel Toetsingskader heeft geformuleerd. Als het HP Pensioenfonds in financieel opzicht magere jaren de indexatie van de pensioenen moet beperken, en in financieel betere tijden weer extra kan indexeren, spreken we van inhaalindexatie. Ook de inhaalindexatie past het bestuur toe op grond van de normen van het Financieel Toetsingskader. Het voorstel van het bestuur en het standpunt van de deelnemersraad. Het bestuur heeft, mede op advies van de wiskundig adviseur van het pensioenfonds,voorgesteld om bij mogelijke toekomstige toepassing van inhaalindexatie, deze inhaalindexatie gelijk te laten zijn aan het verschil tussen de feitelijk toegekende indexatie(s) en 80% van de stijging van de betreffende prijsindexcijfers van het jaar of jaren waarin het pensioenfonds de indexatie niet of niet volledig heeft toegepast. Het bestuur heeft over dit voorstel het advies van de deelnemersraad gevraagd. De deelnemersraad is van mening dat de inhaalindexatie bij mogelijke toekomstige toepassing gelijk moet zijn aan het verschil tussen de feitelijke indexatie en 100% van de stijging van de betreffende prijsindexcijfers. Met andere woorden: als het pensioenfonds de ingegane pensioenen vanwege de financiële positie niet of niet helemaal kan indexeren op basis van de prijsindexcijfers, dan wil de deelnemersraad bij het inhalen van de indexatie in financieel betere jaren, een volledige reparatie van de gemiste indexatie. En geen reparatie van 80% van de gemiste indexatie. Het bestuur betreurt het verschil in inzicht over de doelstelling van de inhaalindexatie, maar ziet in het negatieve advies geen aanleiding om haar standpunt te herzien. Het bestuur vindt namelijk dat als de situatie van beperking van indexatie zich in de praktijk voordoet de eis van volledige reparatie de financiële positie van het pensioenfonds in gevaar kan brengen. Het bestuur gaat daarom bij de vastlegging van het totale indexatiebeleid uit van de 80% inhaalindexatie. Wanneer is een inhaalindexatie van toepassing? Het bestuur van het pensioenfonds streeft ernaar om de ingegane pensioenen jaarlijks te verhogen op grond van de prijsindexcijfers. Als de financiële positie van het pensioenfonds dat toelaat, past het pensioenfonds de indexatie volledig toe. Inhaalindexatie is dan niet nodig. Inhaalindexatie is actueel als er in de toekomst jaren voorkomen waarin de financiële positie van het pensioenfonds naar algemene normen beoordeeld niet toelaat dat het pensioenfonds de ingegane pensioenen indexeert, of volledig indexeert. Bij herstel van de financiële positie in de daarop volgende jaren, streeft het bestuur ernaar om inhaalindexatie toe te passen. >> 16 I HP Pensioenmagazine 17

10 >> Interview met Nico Leerkamp Na je pensionering volop tijd om je verder te ontwikkelen en nieuwe dingen te ondernemen! Als de situatie van inhaalindexatie zich voordoet, voor wie is deze dan van toepassing? Inhaalindexatie is wanneer deze door het pensioenfonds wordt toegepast alleen van toepassing voor de gepensioneerden en voor de pensioenaanspraken van de gewezen deelnemers die niet meer bij de onderneming werkzaam zijn. Voor actieve deelnemers (medewerkers die nog in actieve dienst zijn van de onderneming) geldt dat hun opgebouwde pensioenaanspraken onvoorwaardelijk worden verhoogd volgens de ICK- CAO loonstijging of met de inflatie als die hoger is. Duidelijk zijn over indexatie: je vindt de hoofdlijnen van indexatie in dit schema. Vragen over de indexatie Is de indexatie voorwaardelijk of onvoorwaardelijk? Welke indexatie is van toepassing? Is inhaalindexatie, als die situatie zich voordoet, van toepassing? Wie betaalt de indexatie? Indexatie voor de deelnemers Onvoorwaardelijk De pensioen-aanspraken in de basisregeling worden verhoogd volgens de ICK-CAO loonstijging of met de inflatie als die hoger is. Nee HP betaalt de kosten van deze indexatie aan het HP Pensioenfonds Het bestuur van het pensioenfonds vindt goede informatie over de pensioenregeling en de pensioenontwikkelingen belangrijk. Het bestuur neemt jaarlijks een besluit inzake indexatie, gehoord het advies van de verzekeringswiskundig adviseur en gehoord het advies van de deelnemersraad. Indexatie is zo belangrijk, daar kunnen we niet duidelijk genoeg over zijn. Indexatie voor de gewezen deelnemers Voorwaardelijk: indexatie kan alleen plaats vinden als de financiële situatie van het pensioenfonds dat toelaat. Aanpassing aan de hand van de inflatie (stijging van de prijsindexcijfers) om de koopkracht op peil te houden. Ja De kosten van deze indexatie komen voor rekening van het HP Pensioenfonds Indexatie voor de gepensioneerden Voorwaardelijk: indexatie kan alleen plaats vinden als de financiële situatie van het pensioenfonds dat toelaat. Aanpassing aan de hand van de inflatie (stijging van de prijsindexcijfers) om de koopkracht op peil te houden. Ja De kosten van deze indexatie komen voor rekening van het HP Pensioenfonds. Je hebt altijd gewerkt en van de ene dag op de andere ga je met pensioen. Elke dag vrij, het hele jaar vakantie. Hoe bereid je je daarop voor? Hoe geniet je optimaal van je pensioen? Nico Leerkamp uit Hilversum die bij Digital Equipment werkte, is full time gepensioneerd, studeert nog regelmatig, doet aan fitness en is volop actief als vrijwilliger in uiteenlopende organisaties. HP Pensioen praatte met hem en kwam oren en tijd tekort. Afkomstig van Digital Zekerheidshalve bellen we ruimschoots van tevoren op om een afspraak te maken voor het gesprek. Wie met pensioen is, heeft het namelijk vaak drukker dan ooit. De afspraak is snel gemaakt. We lichten toe dat het HP Pensioen magazine regelmatig gepensioneerden aan het woord wil laten om te vertellen over hun ervaringen. Na die introductie hoeven we Nico nauwelijks nog vragen te stellen. Nico: Ik ben in 1962 bij IBM begonnen, in 1973 overgestapt naar de gemeente Amsterdam, en op 1 januari 1985 begonnen bij Digital, waar ik op 1 juli 1994 vervroegd moest vertrekken. Digital is daarna door Compaq overgenomen, en vervolgens Compaq door HP. Zodoende ontvang ik nu pensioen van het HP Pensioenfonds. In 2003 ben ik met pensioen gegaan. Toen ik bij Digital kwam werken, was ik al 46. Door m n leeftijd heb ik er altijd te maken gehad met jongere mensen. Dat is me prima bevallen. Kenmerkend voor Digital was dat het belang van de klant en het algemeen belang voorop stonden. Als je een beroep deed op je collega s, kreeg je alle medewerking. Ook als dat het nodige werk in de avonduren betekende. Daar moesten zelfs voetbalinterlands voor wijken. Als projectmanager had ik de jas aan van de klant en zijn pet op. Het was alsof je bij hen in dienst was. Ik kroop in de huid van de klant. Als ik met oud HP collega s praat, ervaar ik bij hen dezelfde houding. Je inleven in de klant, en samen met je organisatie zo goed mogelijk aan zijn wensen voldoen, betekent voor beide partijen een win win situatie. De opdrachtgever krijgt wat ie graag wil hebben en HP krijgt een tevreden klant die voor vervolgopdrachten zorgt en de services aan HP uitbesteedt. Projectmanager Effectenbeurs Amsterdam Een van de projecten die ik met veel plezier gedaan heb, is het automatiseren van de beurshandel. Ik heb de omschakeling van de beursvloer naar de schermenhandel meegemaakt en intensief begeleid. De beurshandelaren waren in het begin niet enthousiast voor die overgang. Het betekende dan ook veel contacten met de handelaren en het bestuur van de beurs en veel intern overleg. Het werk liep als een trein omdat we een hecht team waren. Helaas moest ik bij Digital op 55-jarige leeftijd vertrekken, waardoor ik dat project niet kon afronden. Dat heb ik wel erg jammer gevonden. Na vertrek ben ik overigens nog door de Effectenbeurs ingehuurd en ook nog enkele keren door Digital. Onder andere voor Politie Zuid-Holland-Zuid. Terugkijkend op die periode heb ik een fantastische tijd gehad bij Digital. Ik heb er goede herinneringen aan overgehouden. Wat betekende het plotselinge einde van het dienstverband voor jou? Je bent jaar in jaar uit gewend om elke dag om kwart over zeven van huis uit te vertrekken en om half acht s morgens in Utrecht aan te komen. Ineens is dat niet meer het geval. Dat haalt je uit je ritme en je krijgt te maken met een leegte. Je wordt elke dag nog steeds op hetzelfde tijdstip wakker, maar je hoeft niets te doen. In de eerste periode heb ik van alles ondernomen om die leegte te vullen. Betaald werk, zoals Coördinator van de Vereniging voor Registerinformatici. Dat deed ik gedurende twee dagen per week. Maar ook vrijwilligerswerk, zoals fractiemedewerker van een politieke partij in m n woonplaats. Na enkele jaren, heb ik bewust gekozen om de omvang van het vrijwilligerswerk te beperken omdat ik bijna niet meer thuis was. Ook heb 18 I HP Pensioenmagazine 19

11 >> ik bewust gekozen voor nieuwe activiteiten die niets met m n vroegere werk te maken hadden, variërend van operateur van het Filmtheater tot gids van Fietsgilde t Gooi. Ik kan niet tegen niets doen en ik wil vooral leuke dingen doen die ik zinvol vind. Je inleven in de klant, en samen met je organisatie zo goed mogelijk aan zijn wensen voldoen, betekent voor beide partijen een win win situatie. Wat zijn de activiteiten die je graag doet en ook zinvol vindt? Vanaf 2000 tot 2005 ben ik secretaris/penningmeester geweest van een stichting die zich bezig hield met de opvang van kinderen van asielzoekers. Om hen activiteiten aan te bieden die hun verblijf wat aangenamer maakte. Ik zorgde ervoor dat de benodigde subsidiegelden beschikbaar kwamen en dat allerlei praktische zaken geregeld werden. Werk dat vooral achter de schermen plaatsvindt, maar onmisbaar is om dingen van de grond te krijgen. Simpele dingen als een toneelstuk dat door de kinderen werd uitgevoerd. Als dan na afloop de reacties van die kinderen en van hun ouders ziet, weet je dat zulk werk zinvol is. Het asielzoekerscentrum is overigens inmiddels gesloten. Ik heb dat werk vijf jaar gedaan en heb daarna tijd gekregen voor andere activiteiten. Mega inventarisatieklus Het Streekarchief Gooi en Vechtstreek deed vorig jaar een oproep voor een vrijwilliger om de namen van architecten te koppelen aan bouwvergunningen. Er is een databank met ruim vergunningen voor huizen die zijn gebouwd in de periode Om deze databank aan te kunnen vullen met de naam van de architect moet onderzoek worden gedaan naar de bouwtekeningen die op microfiches staan. In mei ben ik met de puzzel begonnen, om te achterhalen welke huizen en gebouwen door welke architecten zijn ontworpen. Bouwtekeningen die door de architect niet zijn ondertekend, mag ik niet toewijzen. Ik doe dat werk op vrijdag als het Streekarchief voor publiek is gesloten en ik ongestoord gebruik kan maken van PC en microfichelezers. Aan het einde van de dag heb ik soms wel vierkante ogen van het beeldscherm, maar intussen heb ik al ruim panden kunnen koppelen aan een architect. Ik houd van moeilijke puzzels en het werk voor zo n streekarchief is echt puzzelwerk. Door gegevens met elkaar te combineren kon ik overigens ook niet-gesigneerde bouwtekeningen nog thuisbrengen. Dat leidde nog tot contact met een kleindochter van de betreffende architect die me liet weten dat het inderdaad ging om de bouwtekeningen van haar grootvader. Dat zijn leuke dingen. Dat werk heeft feitelijk niets met je werk als automatiseerder te maken en verbreedt je horizon. Waar haal je de energie vandaan om dit allemaal te doen? De meeste activiteiten kosten slechts enkele uren per week. Als je dingen graag doet, en je ziet er resultaat van, dan krijg je daar ook energie voor terug. Bovendien sport ik twee keer per week en fiets ik regelmatig. Ook dat geeft energie en ook dat houdt je jong en gezond. Zie je vrijwiligerswerk daarnaast nog als een soort maatschappelijke verplichting? Ja, het klinkt wat zwaar, maar als er geen vrijwilligers zijn, kan Nederland bij wijze van spreken op slot. Spreek je nog wel eens oud collega s? Ja, Pim Mol bijvoorbeeld, een hele goede projectleider, met wie ik destijds intensief samenwerkte voor het automatiseringstraject van de Amsterdamse beurs. Maar ook de leden van HP NL senior, waarvan ik bestuurslid ben. Veel gepensioneerden zijn lid en hebben zodoende nog contact met elkaar, maar ook met de onderneming. Misschien zijn veel leden lid geworden vanwege de aanbiedingen waarvan je via de vereniging kunt profiteren, maar dat is mooi meegenomen. De vereniging biedt verder praktische informatie. Gisteren nog tijdens de ledenvergadering kwam ter sprake dat het wel handig is als ook de gepensioneerden toegang hebben tot bepaalde informatie op de website YBR, die nu alleen voor de werknemers toegankelijk is. Als je een advies zou moeten geven aan de collega s die binnen enkele jaren van hun pensioen gaan genieten, wat is dan je advies? Allereerst moet je er natuurlijk voor zorgen dat je voldoende pensioen hebt opgebouwd. In het verleden kwam het nogal eens voor dat je door verandering van baan te maken kreeg met een pensioenbreuk. Het herstellen van zo n breuk moet je wel zo snel mogelijk doen. Eigenlijk op het moment dat je een tekort in je pensioenopbouw oploopt. Als je daarmee wacht tot vlak voor je pensioendatum kost je dat veel geld. Collega s die binnen enkele jaren met pensioen gaan, zou ik willen zeggen: oriënteer je zo goed mogelijk op de mogelijkheden die er zijn. Op het gebied van vrijwilligerswerk, maar ook op het gebied van cursussen en opleidingen. Er zijn zo ontzettend veel mooie dingen te doen. Zo is er HOVO: Hoger Onderwijs voor Ouderen. Ik geef graag de naam van hun website. Wat ik verder adviseer, is dat het goed is om niet alles samen met je partner te doen. Het is goed om ook dingen apart te ondernemen. Jezelf en elkaar vrijheid gunnen is belangrijk. Binnenkort geef ik een lezing over Pieter Brueghel de Oude. Voor de voorbereiding daarvan was ik drie dagen in België alleen op pad. Daar geniet ik van. Ik kan niet tegen niets doen en ik wil vooral leuke dingen doen die ik zinvol vind. Parachutespringen Onze gesprekstijd zit erop. We maken enkele foto s voor HP Pensioen. Waarvan enkele in de tuin. Nee, aan de tuin doe ik niets klinkt het verrassend. Vanwege de vele activiteiten die hij wel onderneemt, vragen we hem om daarvan nog even een lijstje te mailen. Daarop lezen we later dat een cursus parachutespringen ook één van zijn activiteiten is geweest. Met de nodige sprongen daarna natuurlijk. Het illustreert heel toepasselijk zijn uitspraak dat je na je pensionering volop tijd hebt om nieuwe dingen te ondernemen. Nico Leerkamp, 69 ( leeftijd is maar een getal ) Gehuwd. Woonplaats Hilversum Interessante websites: Informatie over het Hoger Onderwijs voor Ouderen Het Hoger Onderwijs voor Ouderen - HOVO - biedt cursussen aan op universitair en HBO- (hoger beroepsonderwijs) niveau voor senioren boven de vijftig jaar. Het is bedoeld voor hen die een nieuw vakgebied willen ontdekken, hun oude hobby in de wetenschap willen oppakken of de nieuwste ontwikkelingen in hun eigen vakgebied willen leren kennen of bijhouden. Voor het volgen van de cursussen is geen speciale vooropleiding nodig. Wel wordt verondersteld dat men door studie en levenservaring het vereiste niveau verwerken kan. Bron: HOVO 20 I HP Pensioenmagazine 21

12 De Deelnemersraad bij HP: Interview met Rob van den Burg Ook voor de werkgever betekent pensioen een waardevolle Rob van den Burg is sinds kort lid van de deelnemersraad van het HP Pensioenfonds. In dit interview vertelt hij wat meer over zijn ervaring met pensioenen en gaat hij in op de rol van de deelnemersraad. Rob is in het dagelijks leven outsourcing solution consultant. arbeidsvoorwaarde... Hoe komt een consultant ertoe in een deelnemersraad plaats te nemen? Deels is dat om historische redenen, deels vanwege m n interesse. Mijn eerste baan was namelijk actuarieel rekenaar bij de Nationale Nederlanden. Het plan was om in die richting verder te gaan en eventueel door te groeien naar actuaris. Een beroep waarbij je fulltime met verzekeren en/of pensioenen bezig bent. In die tijd begon de opmars van de computers en waren er programmeurs nodig. Iedereen met wiskundig inzicht werd daarvoor gerekruteerd. De keuze was toen snel gemaakt. Het vak pensioen heeft me echter verder wel beziggehouden. Mijn vrouw heeft namelijk een actuarieel pensioenadviesbureau gehad, waarbij ik ook betrokken was. Pensioen is ingewikkeld. Hoe heb je je de materie eigen gemaakt? In de opleiding tot actuarieel rekenaar is pensioen je leer- en examenstof. En in je werk als actuarieel rekenaar is pensioen je dagelijks werk. Die brede basis en praktijkervaring blijft je eigen. Maar, juist op het gebied van pensioenen verandert er ontzettend veel en is het belangrijk om bij te blijven. Mijn vrouw houdt zich beroepshalve nog steeds met pensioenen bezig. Ik word door haar op de hoogte gehouden wat in pensioenland gebeurt. Waar ligt volgens jou het raakvlak met de OR? Mijn inziens zijn er veel raakvlakken met de OR. Pensioen is een belangrijke arbeidsvoorwaarde voor de werknemers. Ook voor de werkgever betekent pensioen een waardevolle arbeidsvoorwaarde waarin HP veel investeert. Er zijn de afgelopen tijd onder invloed van de wetgever belangrijke wijzigingen en daardoor ook beslissingen genomen. Hoe zie jij de rol van de deelnemersraad nu er ook een vertegenwoordiger van de gepensioneerden in het pensioenfonds bestuur komt? Ik vind dat iedere partij die enigszins betrokken is bij pensioenen, vertegenwoordigt dient te zijn in de deelnemersraad. Ik vind het dan ook een goede zaak dat de gepensioneerden vertegenwoordigd zijn. Dit geldt eveneens voor de slapers, de werknemers die intussen bij een andere werkgever werken, maar hun pensioenaanspraken bij het HP Pensioenfonds hebben gehouden. De deelnemersraad heeft transparantie en openheid hoog in het vaandel staan. Wat merken de deelnemers daarvan? Met de nieuwsbrief, het magazine HP Pensioen en de website informeren we de deelnemers over de ontwikkelingen en lichten we die toe. Een van de voorbeelden daarvan is dat we jaarlijks een toelichting op het jaarverslag geven. Ook onderwerpen als het indexatiebeleid licht het pensioenfonds toe. Ontwikkelingen die direct moeten worden gecommuniceerd, worden door middel van de Interne Mededelingen meteen bekend gemaakt. Zie je naast de nieuwsbrief en de website nog meer mogelijkheden voor communicatie over pensioenen? Ja, direct contact, persoonlijk, via telefoon of is ook mogelijk. De leden van de deelnemersraad staan altijd open voor vragen. Wie zitten er in de deelnemersraad van het pensioenfonds? De deelnemersraad is momenteel als volgt samengesteld. Simon Dijkhuizen, voorzitter Gerard van Zelst, secretaris Henk Splint Hans Suijs Ids Sijbrandij Frits Nolet Stan Bosch Rob van den Burg 22 I HP Pensioenmagazine 23

13 Overzicht contactpersonen Overzicht behandelde onderwerpen Basispensioenregeling Bestuur Pensioenmagazine nr. 1 Pensioenmagzine nr I HP Pensioenmagazine Hewitt Associates B.V. Postbus AB Amsterdam tel.: fax: Contactpersonen Pensioenuitkeringen: Ans van Vulpen Deelnemersadministratie: Geert Hoogestijn Edwin Ton Algemeen/Bestuurszaken: Frank Heijnis Ron van Zuijlen Excedentregeling Delta Lloyd Levensverzekering NV Postbus BA Amsterdam tel.: fax: Peter Prakken, voorzitter Harald Werner, lid Dagelijks Bestuur Eric Dorrestijn Jack Dekker Ad de Groot, lid Dagelijks Bestuur Peter van der Heijden Klaas Nienhuis Henk van de Weerdt Adviseurs Secretaris: Frank Heijnis Actuaris: Hans van den Hatert Deelnemersraad Simon Dijkhuizen, voorzitter Gerard van Zelst, secretaris Henk Splint Hans Suijs Ids Sijbrandij Frits Nolet Stan Bosch Rob van den Burg 1. Het pensioen: hoe zit het eigenlijk? - Algemeen artikel over de opbouw van het pensioen in Nederland 2. Het HP Pensioenfonds heeft een gezicht - De gezichten achter jouw pensioen 3. De deelnemersraad: de OR van het pensioenfonds 4. Van baan veranderen en jouw pensioen 5. Wat gebeurt er als ik overlijd? 6. Uitruil van partnerpensioen: wat is er mogelijk? 7. Veel gestelde vragen over de HP Pensioenregeling? 8. Pensioen: slaapverwekkend of juist volop in beweging? 9. Verre reizen of langer doorwerken na je pensioen? Plan je pensioen tijdig! Pensioenmagazine nr Kies het pensioen dat bij je past de opties binnen de nieuwe pensioenregeling 2. Wat betekent arbeidsongeschikt worden voor je pensioen? 3. Veel animo voor de inloopsessies van HP Pensioenfonds 4. Belangrijkste highlights uit het Jaarverslag Heeft de jeugd de toekomst? Jongeren en pensioen(bewustzijn) 6. Van pensioen je beroep maken Interview met Hans van den Hatert, actuaris AG 7. Uitvoerder Delta Lloyd over de excedentregeling 8. De overgang van de oude naar de nieuwe pensioenregeling 9. Aan wie is het HP Pensioenfonds verantwoording schuldig? Pensioenmagazine nr. 3 Special inzake VPL 1. Achtergrondinformatie over de Wet VPL 2. De pensioenregeling: de belangrijkste wijzigingen 3. Rekenvoorbeelden 4. Vragen 1. De laatste werkdag: wat doet het pensioenfonds en wat moet je zelf regelen als je met pensioen gaat? 2. Gepensioneerd en nog steeds betrokken Interview met Frank Schaap en Klaas Nienhuis, gepensioneerden en initiatiefnemers van HP NL Senior 3. Wat gebeurt er als.? Scheiden doet lijden 4. De Deelnemersraad bij HP: de belangrijkste taken en een terugblik op het afgelopen jaar 5. Pensioenindexatie is niet altijd gegarandeerd 6. Nieuw inzicht in koopkrachtbescherming van de oudedagsvoorziening 7. ABC van de excedentregeling 8. Pensioen in t kort Pensioenmagzine nr De highlights van het jaarverslag De meest gestelde vragen over de gewijzigde pensioenregeling en VPL 3. Wat gebeurt er als.? Uitdiensttreding 4. YBR: Weer up-to-date 5. WIA: Wat kun je nog wel? 6. Delta Lloyd over de excedentregeling 7. Interview met Ad de Groot, 25 jaar bestuurslid van het HP Pensioenfonds 8. HP NL Senior bijt spits af in Utrecht 9. Interview met Jack Dekker 10. Overzicht Pensioenmagazine nr Indexeren binnen kaders: premie- en indexatiebeleid onder FTK 2. Interview met Harald Werner, bestuurslid van het HP Pensioenfonds en lid van het Dagelijks Bestuur 3. De nieuwe Pensioenwet: meer inzicht door transparantie 4. Een blik achter de schermen... De Pensioenadministratie 5. Uitvoerder Delta Lloyd over de excedentregeling 6. Wat als ik met pensioen ga? Een update 7. Interview met Stan Bosch... De Deelnemersraad bij HP 8. Pensioen in t kort 9. Overzicht 25

14 English Summary 26 I HP Pensioenmagazine 27

15 >> Carefree sabbatical or leave under the life course scheme! From 2006 HP offers its employees the opportunity of joining on a voluntary basis the collective life course scheme administered by ABN AMRO. This way you can save for example for sabbatical or parental leave. Joining the scheme or not is up to you. Sabbaticals are taken up in consultation with HP at all times. The pension fund is not involved in the life course scheme. However, the life course scheme does share some ground with pension. In this article attention is given to the life course scheme and any overlapping with the HP Pension will be explained. Early retirement and life course savings scheme Act (Wet VPL) Last year the Wet VPL was introduced by the government. The premiums for early retirement and pre-pension schemes are no longer tax-deductible as of 1 January The government made an exception for the existing early retirement and prepension schemes of all employees born before 1 January For them the existing schemes were allowed to continue. Adjustment of the HP pension plan In 2006 the HP pension fund adjusted the pension plan as a result of the Wet VPL. In a nutshell, the three main adjustments are: For those employees who were born before 1 January 1950 and were employed by HP on 31 December 2004 and on 31 December 2005 the effective date of the pension continued to be the age of 61. For those participants who were born after 1 January 1950 and were employed by HP on 31 December 2004 and on 31 December 2005, the accrued pension benefits based on their pension taking effect from age 61 are continued. They will accrue new pension benefits as of 2006, calculated on the basis of age 65 as the pension start date. Those employees who enter the employment of HP on or after 1 January 2006 will accrue pension benefits calculated exclusively on the basis of age 65 as the start date. Via the website Your Benefits Resources (YBR) active participants can check their individual pension situation: the age for the pension to take effect and the pension amount itself. The early retirement and prepension schemes were abolished for the young ones, but retiring earlier still continues to be possible, for example by saving via the life course scheme. The life course scheme outlined Under the life course scheme part of your gross salary is saved up. These savings may be used for funding any type of unpaid leave such as: Long-term care leave; Sabbatical; Parental leave; Educational leave; Other unpaid leave; Leave preceding the pension. Joining the life course scheme If you join the life course scheme, HP will withhold the savings amount from your gross wage to transfer this amount to the life course account in your name. Each year you can save up to 12% of your gross wage as a maximum. In total you are allowed to save 210% of your gross annual salary as a maximum. Employees aged 51 on 31 December 2005 but not yet 56, can save more than 12%, however no more than the maximum of 210%. Tax/social security contributions Savings under the life course scheme are exempt from taxation. It is only after you withdraw capital for funding the unpaid leave that you pay payroll tax and the income-dependent contribution for your health insurance. HP withholds the premiums for the employee insurance schemes from the deposits into the life course scheme. As a result, the life course scheme does not affect a potential unemployment or disability benefit. Taking up leave For taking up unpaid leave you need the approval of HP, except where parental leave is concerned. Seven practical overlappings with your HP Pension. 1. Level of the pension premium during participation in the life course scheme Your savings under the life course scheme do not have any effect on the level of your pension premium, so they do not affect your pension accrual. 2. Payment of the pension premium during unpaid leave Pension premium payments are continued during that period. The payment is released from the savings balance of your life course scheme. 3. Continuation of pension accrual during unpaid leave During your unpaid leave your pension premium is transferred to the pension fund from your savings balance. As payment is continued, your pension accrual also continues unimpaired. 4. Partner s pension upon decease during unpaid leave Insurance of the partner s pension also continues unimpaired during the leave. 5. Continuation of the pension accrual upon disability during the unpaid leave Provided the participant meets all conditions, the HP pension plan provides that the pension fund will continue the pension accrual in the event of the participant s disability, even if such should happen during unpaid leave. 6. Using the life course balance to increase your pension benefits before the pension start date If you do not take up your balance under the life course scheme for leave, you can request that the pension fund increase your pension benefits and transfer the balance to the pension fund for this purpose. Tax limits will be in place for the pension amount. 7. Using your life course balance for early retirement After you used your life course scheme balance for increasing your pension benefits, you may decide to retire at an earlier time. In that case, you will receive your monthly income from your life course balance via your employer. >> 28 I HP Pensioenmagazine 29

16 >> More information about the life course scheme Whether the life course scheme appeals to you or not will depend on your individual situation and wishes. Information brochures about the life course scheme can be obtained from the payroll administration via phone number or via For questions about the ABN AMRO Life course scheme please contact the Customer Contact Center of ABN AMRO via (local tariff). Board and participants council disagree about catch-up indexation Indexation is important, as the purchasing power linked to the increase of accrued benefits for the employees still employed by HP and the increase of the pensions in payment for the pensioners who are already enjoying their pension is at stake. The board of the pension fund and the participants council had intense consultations about the adoption of a new premium and indexation policy. This new policy is required due to the government s Financial Assessment Framework. The participants council s advised in a negative sense about the catch-up indexation. What is catch-up indexation? If the HP pension fund needs to limit the indexation of the pensions due to financially poor years, but is able to grant an extra indexation due to improved financial circumstances, a catch-up indexation is spoken of. The board applies the standards set by the Financial Assessment Framework to the catch-up indexation as well. When and to whom does the catch-up indexation apply? Catch-up indexation is relevant if there will be years in the future when the financial situation of the pension fund according to general standards will not allow the pensions in payment to be (fully) indexed by the pension fund. Upon recovery of the financial situation in the following years the board seeks to administer a catch-up indexation. When applied by the pension fund, catch-up indexation only applies to the pensioners and the pension benefits of deferred participants who are no longer employed by the company. To active participants (employees still actively employed by the company) it applies that their accrued pension benefits are increased unconditionally according to the ICK-CLA wage increase or the inflation should this be higher. Board proposal and the position of the participants council. The board suggested, also at the advice of the actuarial advisor of the pension fund, to ensure that in the event of any future catch-up indexation, such catch-up indexation should be equal to the difference between the actually granted indexation(s) and 80% of the increase of the relevant price index figures of the year or years during which the pension fund did not or not fully apply the indexation. The board requested the advice of the participants council on this proposal. The participants council is of the opinion that the catch-up indexation for potential future granting must be equal to the difference between the actual indexation and 100% of the increase of the relevant price index figures. In other words: if the pension fund is unable to index the pensions in payment, or not fully, on the basis of the price index figures due to the financial situation, the participants council wishes a full compensation of the indexation missed out on when the indexation is caught up with in financially better years. So, no compensation of 80% of the indexation that failed to be granted. Resolution of the board of the pension fund The board deplores the difference of opinion about catch-up indexation, but maintains its position. The board is of the opinion that if the situation of limitation of indexation should actually occur the demand for full compensation may harm the financial situation of the pension fund. For that reason, the board assumes the 80% catch-up indexation for determining the total indexation policy. Pension fund governance In December 2005 the Stichting van de Arbeid - STAR (Labour Association) published the Principles for pension fund governance. The participants, deferred participants, and pensioners must be able to assume that their pension fund is managed carefully and on a professional basis. From 1 January 2008 the obligation to comply with the principles has been laid down in the new Pension Act. This Act also includes the aspects of accountability and internal supervision. As a result, the HP pension fund is now dotting the last i s. During the past years the board has taken due action to comply with the principles for pension fund governance. At present (October 2007) the internal supervision still needs to developed further and laid down in the Trust Deed. During the coming months this process will be completed. Organizing internal supervision We need to organize adequate and transparent internal supervision of the own functioning of the board. Internal supervision of the board serves a different purpose than giving account. The functioning of the pension fund board is critically assessed by independent experts. The accent is on assessing policies and board procedures and processes, the checks and balances, the way the administration of our pension fund is managed and directed, and the way long-term risks for the pension fund are handled. Internal supervision is a mandatory provision in the Pension Act. We will include the procedures concerning the internal supervision in the Trust Deed of the pension fund as well. Institution of an accountable body Annually, the board gives account of the policies conducted to (the representatives of) all stakeholders. To this end, an accountability body is composed existing of participants, pensioners and the employer(s). The pension fund must give sufficient consideration to all interests. Composition of the accountability body Hans Daniels and Robert Meulenbrug (on behalf of employers) Simon Dijkhuizen and Paul Burgers (on behalf of pensioners) Henk Splint and Gerard van Zelst (on behalf of the active participants) Continued information The accountability body will be operable from 1 January Obviously, you will also be informed in the future about any developments. The board will include the findings of the accountability body in the annual report. 30 I HP Pensioenmagazine 31

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Betreft: Startbrief in verband met toetreding tot de pensioenregeling

Betreft: Startbrief in verband met toetreding tot de pensioenregeling Yvonne Bloem Administrateur Stichting Pensioenfonds Syngenta Nederland Westeinde 62 Postbus 2 1600 AA Enkhuizen Tel. 0228-366 435 Fax. 0228-366 445 yvonne.bloem@syngenta.com Betreft: Startbrief in verband

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Stroomdiagram (pensioen)regelingen. Welke pensioenrechten heb ik?

Stroomdiagram (pensioen)regelingen. Welke pensioenrechten heb ik? Stroomdiagram (pensioen)regelingen Welke pensioenrechten heb ik? Doorloop eerst dit schema om vast te stellen of er bijzondere omstandigheden van toepassing zijn in uw geval. Klik daarna op de onderstreepte

Nadere informatie

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw onderneming is actief in de Metaal en Techniek. Daarom is het pensioen van uw werknemers ondergebracht bij Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT).

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? Inleiding Iedereen die in dienst komt bij UWV start

Nadere informatie

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en de spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels.

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en de spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en de spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. Gemakkelijker kiezen tussen twee goede regelingen De overheid stelt werknemers

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Model startbrief Naam Adres Postcode Woonplaats Datum Onderwerp Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders

Nadere informatie

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 1 Doel van deze bijeenkomst Toelichting waarom overstap naar nieuwe pensioenuitvoerder Toelichting waarom nieuwe pensioenregeling per 1-1-2015

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Brochure. Uw pensioen in de Groothandel in Eieren

Brochure. Uw pensioen in de Groothandel in Eieren Brochure Uw pensioen in de Groothandel in Eieren Inleiding Voor u ligt de brochure van het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel (Bpf AVH). Bpf AVH verzorgt al 50 jaar de

Nadere informatie

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren.

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren. Levensloop. Wat is levensloop? De levensloopregeling (of: levensloop) is een fiscale regeling die vanaf 1 januari 2006 in Nederland bestaat om het sparen voor een vervangend inkomen tijdens een periode

Nadere informatie

Info over de PENSIOENWET voor Ondernemingspensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder

Info over de PENSIOENWET voor Ondernemingspensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder Info over de PENSIOENWET voor Ondernemingspensioenfondsen Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder De Pensioenwet Op 26 september is de Pensioenwet na jarenlange

Nadere informatie

(Tijdelijk) minder werken

(Tijdelijk) minder werken (Tijdelijk) minder werken Als je minder gaat werken heeft dit gevolgen voor je pensioenopbouw. Wat zijn de mogelijkheden, de gevolgen en welke acties kun je ondernemen? N.B. Op dit moment ligt de officiële

Nadere informatie

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Artikel 1 Definities De begripsomschrijvingen zoals opgenomen in het Pensioenreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw (hierna:

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Meepraten over pensioen

Meepraten over pensioen Meepraten over pensioen Meepraten? Meepraten over pensioen? Waarom niet? Pensioen is belangrijk genoeg. Alle reden dus om te kijken op welke manier je invloed kunt uitoefenen op de pensioenregeling. Ben

Nadere informatie

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels.

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. Gemakkelijker kiezen tussen twee goede regelingen De overheid stelt werknemers

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder De Pensioenwet Na jarenlange discussie is de Pensioenwet

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven 6b Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven (Bpf-Bikudak) 65 P e n s i o e n r e g e l i n g u t a - w e r k n e m e r s Jaarboek Pensioen- en bedrijfstakeigen regelingen in de sector bouwnijverheid

Nadere informatie

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof Levensloopregeling Spaar voor uw verlof De Levensloopregeling Spaar voor uw verlof Nederland verandert. Non stop werken tot aan ons pensioen is niet meer vanzelfsprekend, we willen werk kunnen combineren

Nadere informatie

Werkloos Wat betekent dat voor uw pensioen?

Werkloos Wat betekent dat voor uw pensioen? Werkloos Wat betekent dat voor uw pensioen? Inhoud Voorwoord 3 1 Wat u meteen moet doen als u werkloos wordt 3 2 Hebt u recht op premievrije pensioenopbouw door het Aanvullingsfonds van uw sector? 4 3

Nadere informatie

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Welkomstbrief Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Inhoud 1. Inleiding 4 1.1 Welke informatie krijg je over je pensioen? 4 1.2 Wat is pensioen? 4 1.3 Welke pensioenregeling heb je? 4 1.4 Heb

Nadere informatie

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven 6b Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven (Bpf-Bikudak) 65 P E N S I O E N R E G E L I N G U T A - W E R K N E M E R S Jaarboek Pensioen- en bedrijfstakeigen regelingen in de sector bouwnijverheid

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling

Stichting Pensioenfonds Trespa. Brochure Pensioenregeling Brochure Pensioenregeling Wat houdt de brochure Pensioenregeling in? De brochure maakt deel uit van de startbrief. In de brochure wordt de pensioenregeling in begrijpelijke taal toegelicht aan de hand

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wet versterking bestuur pensioenfondsen

Wet versterking bestuur pensioenfondsen Wet versterking bestuur pensioenfondsen Presentatie voor het Platform Deelnemersraden Drs. Harrie J.P. Penders 12 april 2013 Leerdoelen inzicht bieden in het wetsvoorstel (sheet 3 24) inzicht bieden in

Nadere informatie

Einde dienstverband en uw pensioen

Einde dienstverband en uw pensioen Einde dienstverband en uw pensioen INHOUD PAGINA 1. Inleiding 2 2. Het op de ontslagdatum opgebouwde pensioen 3 3. Het nabestaandenpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum 3 4. Het wezenpensioen 3

Nadere informatie

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Peter de Bruijne Voorzitter Bestuur Pensioenfonds ING 31 oktober 2013 QR code website Pensioenfonds ING Agenda Financiële situatie Klanttevredenheid

Nadere informatie

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedek- kingsbedrijven (Bpf-Bitumen)

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedek- kingsbedrijven (Bpf-Bitumen) Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedek- kingsbedrijven (Bpf-Bitumen) 7a 7.1 Algemeen 60 7.2 Deelnemers 62 7.3 Premies 62 7.4 Ouderdomspensioen 63 7.5 Vervroegd pensioen 63

Nadere informatie

Welkom bij PME. Uw Anw-hiaatpensioen in een notendop

Welkom bij PME. Uw Anw-hiaatpensioen in een notendop Welkom bij PME Uw Anw-hiaatpensioen in een notendop Juli 2015 WELKOM BIJ PME Uw Anw-hiaatpensioen in een notendop Juli 2015 Lees de oranje tekst voor de hoofdpunten 1 Uw Anw-hiaatpensioen bij PME 4 2

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Uit dienst. Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu?

Uit dienst. Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu? Uit dienst Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd bij UWV nog

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 2 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Achtergrond Wet versterking bestuur pensioenfondsen 3. Wet versterking bestuur pensioenfondsen 4. Wijzigingen

Nadere informatie

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 1 Het pensioenhuis van Nederland Derde verdieping Individuele voorzieningen verzekeraars (lijfrente) Tweede verdieping - pensioen werkgever -

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling

Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling Aanpassing pensioenregelingen n.a.v. nieuwe wetgeving rond VUT, prepensioen en levensloopregeling (klik op logo om onze website te bezoeken) Aan de cliënten Breda, 19 oktober 2005 1. Inleiding De Eerste

Nadere informatie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (BPF Baksteen) is opgericht op 1-4-1957.

Nadere informatie

stichting de samenwerking, pensioenfonds voor het slagersbedrijf Pensioenwaaier voor werkgevers

stichting de samenwerking, pensioenfonds voor het slagersbedrijf Pensioenwaaier voor werkgevers stichting de samenwerking, pensioenfonds voor het slagersbedrijf Pensioenwaaier voor werkgevers Wat moet uw werknemer doen als hij gaat trouwen/samen wonen? Moet hij dat doorgeven aan het pensioenfonds?

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

Aandachtspuntenlijst reglementen rechtstreekse regeling

Aandachtspuntenlijst reglementen rechtstreekse regeling Aandachtspuntenlijst reglementen rechtstreekse regeling Dit reglement betreft een: (versie augustus 2012) A. Verplichte PW artikelen

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1.B Jouw Cosun pensioen Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1 Agenda Pensioen in Nederland Waarom een nieuwe regeling bij Cosun? Pensioenpremie Toeslagverlening (indexatie) Discussie

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Nieuw in dienst. Versie 06-01-2016

Nieuw in dienst. Versie 06-01-2016 Nieuw in dienst Versie 06-01-2016 Versie 06-01-2016 Nieuw in dienst Ben je kort geleden in dienst gekomen, dan is nu het goede moment om een paar zaakjes rond je pensioen meteen goed te regelen. Zaken

Nadere informatie

E-levensloop. Voor de werknemer INHOUD. De levensloopregeling 1. De regels van de levensloopregeling op een rij 2

E-levensloop. Voor de werknemer INHOUD. De levensloopregeling 1. De regels van de levensloopregeling op een rij 2 E-levensloop INHOUD De levensloopregeling 1 De regels van de levensloopregeling op een rij 2 Voordelen van Delta Lloyd E-Levensloop 2 Voor de werknemer Delta Lloyd E-Levensloop 2 Hoe werkt het? 2 Voordelen

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 30 413 Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) Nr... NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: Na artikel 31 wordt een artikel ingevoegd, luidende : Artikel 31a.

Nadere informatie

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015

Toeslag- verlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING 1- Waarom heeft het ABP een herstelplan opgesteld? ABP is, evenals vele andere pensioenfondsen, zwaar geraakt door de crisis op de financiële

Nadere informatie

Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Referentiecode Pensioenovereenkomst

Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Referentiecode Pensioenovereenkomst Meer informatie? Stand per Wilt u straks meer pensioen? Pensioenfonds Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Elk U Er pensioenfonds:

Nadere informatie

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht Pensioen in zicht INHOUD PAGINA 1. Wanneer gaat het pensioen in? 3 2. Kan het pensioen ook op een eerdere datum ingaan? 3 3. Is een vervroegde pensionering haalbaar? 3 4. Vervroegde ingang van het pensioen

Nadere informatie

Een nieuwe keuze in pensioenoplossingen. ICK Beschikbare Premieregeling

Een nieuwe keuze in pensioenoplossingen. ICK Beschikbare Premieregeling Een nieuwe keuze in pensioenoplossingen voor de ICK-branche ICK Beschikbare Premieregeling ICK Beschikbare Premieregeling 2 De ICK-branche verbreedt het aanbod op het gebied van pensioen. Naast de bestaande

Nadere informatie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Pensioennieuws December 2014 Nummer 17 Pensioennieuws is een uitgave van het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie en het Vroegpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Het Baksteenpensioenfonds

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2014

Verkort Jaarverslag 2014 Verkort Jaarverslag 2014 Het bestuur: de pensioenwereld blijft in beweging Ook in 2014 stond de pensioenwereld niet stil. Het bestuur volgde alle actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Toeslagverlening Uitgave mei 2015

Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Toeslagverlening Uitgave mei 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds Sabic, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend indicatief

Nadere informatie

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00%

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% Benchmark pensioenfondsen Inleiding De Vereniging exleaseplan (VeLP) heeft het initiatief genomen om een benchmarkstudy te maken voor de Stichting Pensioenfonds Lease Beheer (SPLB). Het doel van deze benchmark

Nadere informatie

Inhoudsopgave. pagina

Inhoudsopgave. pagina ABP ExtraPensioen meer voor later Inhoudsopgave pagina Is uw pensioen straks voldoende? 4 Betrouwbare aanvulling 6 Als uw situatie verandert 8 Eerder stoppen en extra pensioen? 10 Belastingvoordeel 11

Nadere informatie

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven

Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bitumineuze- en Kunststof Dakbedekkingsbedrijven (Bpf-Bitumen) Pensioenregeling uta-werknemers 7b 7.19 Deelnemers 70 7.20 Premies 70 7.21 Ouderdomspensioen 71 7.22 Vervroegd

Nadere informatie

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U?

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U? PENSIOEN Wijzigingen per 1 januari 2015 Opbouwpercentage blijft gelijk Risico partnerpensioen voor de pensioendatum is verlaagd Pensioenleeftijd is verhoogd Opgebouwde pensioenaanspraken worden omgezet

Nadere informatie

Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling Welkom bij Stichting Pensioenfonds Pensura. Uw werkgever heeft ons onlangs uw gegevens toegestuurd, omdat u bij ons een deel van uw pensioen gaat opbouwen. In

Nadere informatie

datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte

datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte Hartelijk welkom bij PGB, het pensioenfonds voor werknemers in de informatie- en mediasector

Nadere informatie

Uw pensioen in de Groothandel in Aardappelen

Uw pensioen in de Groothandel in Aardappelen STICHTING BEDRIJFSPENSIOENFONDS VOOR DE AGRARISCHE EN VOEDSELVOORZIENINGSHANDEL Uw pensioen in de Groothandel in Aardappelen Inleiding Voor u ligt de brochure van het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

pensioenkrant augustus 2015

pensioenkrant augustus 2015 pensioenkrant augustus 2015 pensioenkrant augustus 2015 5 WOORD VAN DE VOORZITTER 6 DEKKINGSGRAAD 7 INDEXATIE RENDEMENT OP DE BELEGGINGEN 8 KERNCIJFERS KOSTEN UITVOERING EN VERMOGENSBEHEER 9 COMMUNICATIE

Nadere informatie

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL 2013 TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING In de brochure wordt een aantal regels

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland

Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland Stichting Pensioenfonds Unisys Nederland De heer U. Pensioenoverzicht Januarilaan 1 2010 XX SCHIPHOL-RIJK Tupolevlaan 1 1119 NW Schiphol-Rijk Postbus 22610 1100 DC Amsterdam-Z.O. Tel 020-526 26 26 Fax

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67)

Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67) Regeling voor vrijwillig individueel pensioensparen (pensioenleeftijd 67) artikel 1. Algemeen Deze regeling is een bijlage bij het pensioenreglement van 1 van Stichting Pensioenfonds General Electric Nederland,

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij

Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij Ik wil dat mijn pensioen goed geregeld is, want alleen AOW lijkt me niet genoeg Connie Becker, verkoopspecialist en caissière Albert Heijn Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij De Ahold Pensioenregeling

Nadere informatie

Pensioeninkoop. Bouwt u genoeg pensioen op om straks voldoende inkomen te hebben? Of hebt u wensen waarvoor u nu extra geld opzij wilt leggen?

Pensioeninkoop. Bouwt u genoeg pensioen op om straks voldoende inkomen te hebben? Of hebt u wensen waarvoor u nu extra geld opzij wilt leggen? Pensioeninkoop Bouwt u genoeg pensioen op om straks voldoende inkomen te hebben? Of hebt u wensen waarvoor u nu extra geld opzij wilt leggen? In deze brochure leest u meer over de mogelijkheid om uw pensioen

Nadere informatie

Reglement deelnemersraad BPF Bouw

Reglement deelnemersraad BPF Bouw Reglement deelnemersraad BPF Bouw Artikel 1 Begripsomschrijvingen In dit reglement wordt verstaan onder: Stichting: Bestuur: Statuten: Pensioenreglement: Deelnemers: Pensioengerechtigden: Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Welkom bij BPF Schilders. U bouwt verplicht pensioen bij ons op. Werkt u in loondienst? Dan doet u dit via uw werkgever. Bent u ondernemer? Dan betaalt u via uw onderneming zelf de premie. Elke pensioenuitvoerder

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel

Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Reglement Fiscaal Onzuivere Aansprakenregeling Netto Aanvullende Pensioenregeling Versie 12.0 - Tekst van 6 december 2013 Karakteristiek van de regeling `Fiscaal

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort

Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort Jouw Delta Lloyd Pensioen in het kort Deze brochure is bedoeld voor alle medewerkers van Delta Lloyd die 18 jaar of ouder zijn en geeft je een goed overzicht van je pensioenregeling. Jouw Delta Lloyd Pensioen

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Brochure voor u als werkgever Als werkgever hebt u behoefte aan een betaalbare pensioenregeling. Tegelijkertijd wilt u een regeling die past in een goed arbeidsvoorwaardenbeleid.

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling 1. Waarom wordt het nieuwe pensioenreglement pas later uitgereikt? Antwoord: De pensioenregeling is gebaseerd

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #11 juni 14 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Bereid je tijdig voor op je pensioen Uw pensioenoverzicht: weet hoe u er voor staat

Nadere informatie

Pensioenstartbrief Anw-hiaatpensioen. Bayer B.V

Pensioenstartbrief Anw-hiaatpensioen. Bayer B.V Pensioenstartbrief Anw-hiaatpensioen Bayer B.V Inhoudsopgave Leeswijzer 1. Hoe ziet de pensioenovereenkomst eruit? a. Wat houdt het Anw-hiaatpensioen in? b. Hoe wordt de premie berekend? c. Is het pensioen

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt.

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. ABTN A-Factor AFM Afkoop Anw AOW Arbeidsongeschiktheidspensioen Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. Aanduiding voor

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie