Noaberkracht. Dinkelland Tubbergen. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Noaberkracht. Dinkelland Tubbergen. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J."

Transcriptie

1

2 Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Colofon Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Copyright GGD Twente, 2013 Overname is toegestaan, mits volledige bron wordt vermeld.

3 Inhoudsopgave Kernboodschappen Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Kenmerken van de bevolking van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Bevolkingskenmerken Vergrijzing Sociaal economische status en uitkeringen Gezondheid Levensverwachting, sterfte en ziekte Functioneren en kwaliteit van leven Psychische gezondheid Leefstijl Overgewicht, beweging en voeding Roken, alcohol- en drugsgebruik Seksuele gezondheid Sociale omgeving Eenzaamheid en sociale woonomgeving Vrijwilligerswerk en mantelzorg Huiselijk geweld en pesten Fysieke omgeving Groen in de omgeving Milieu Leefomgeving Zorg en voorzieningen Zorggebruik eerste lijn Jeugdzorg Voorzieningen Appendix Monitoren Landelijke gegevensbronnen Regionale gegevensbronnen Appendix Twentse interventies Landelijke interventies... 37

4 4 van 38

5 Kernboodschappen Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen mensen; 51% mannen en 49% vrouwen (jan 2012). Als we de verschillende kenmerken van de bevolking in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vergelijken met Twente en Nederland, doet Noaberkracht Dinkelland Tubbergen het relatief goed, maar ook zijn er een aantal punten die aandacht behoeven. In 2040 zal de bevolking in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gekrompen zijn met 4% vergeleken met In Twente en Nederland neemt de bevolking nog toe met respectievelijk 3% en 7%. Daarnaast is in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen sprake van een sterke daling van jongeren en volwassenen en een sterke stijging van ouderen. In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen stijgt het percentage ouderen van 17% in 2012 naar 30% in In vergelijking met Twente en Nederland is de vergrijzing in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen hoger. Wat verder opvalt is dat het percentage laag opgeleiden in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen hoger is dan in Nederland. De gezondheid in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen beter dan gemiddeld in Twente Gezondheid is op verschillende manieren te meten. Vaak wordt gekeken naar het voorkomen van ziekten en aandoeningen, de levensverwachting, sterfte en doodsoorzaken, maar daarnaast wordt ook de ervaren gezondheid als maat voor gezondheid gezien. Op de meeste maten scoort Noaberkracht Dinkelland Tubbergen beter dan Twente en Nederland: De gemiddelde levensverwachting bij geboorte in Dinkelland is 81,7 jaar en hiermee hoger dan in Twente en Nederland; voor Tubbergen is dit vergelijkbaar met Twente en Nederland (80,1 jaar). De totale sterfte in Dinkelland is lager dan in Twente, in Tubbergen is dit vergelijkbaar met Twente. Sterfte aan kanker was in Tubbergen hoger dan in de rest van Twente en Nederland, met name door meer sterfte aan dikke darm- en longkanker. Hoge bloeddruk, gewrichtsslijtage aan heupen en knieën en suikerziekte zijn de meest voorkomende chronische aandoeningen en beperkingen bij ouderen. Laagopgeleiden rapporteren vaker chronische aandoeningen dan hoogopgeleiden. Ervaren gezondheid is vergelijkbaar met Twente. Ouderen ervaren hun gezondheid vaker als matig tot slecht. Ook laagopgeleiden ervaren hun eigen gezondheid vaker als slecht vergeleken met hoogopgeleiden. Het voorkomen van depressieve gevoelens bij jongeren en het risico op depressie of angststoornis bij volwassen en ouderen is in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vergelijkbaar met het Twents gemiddelde. Door de sterke vergrijzing in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is de verwachting dat mobiliteitsbeperkingen en chronische aandoeningen, zoals hoge bloeddruk en suikerziekte, sterk zullen toenemen in de toekomst. Leefstijl in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen kan op een aantal aspecten beter Op landelijk niveau ontwikkelt een aantal leefstijlaspecten zich gunstig; (overmatig) alcoholgebruik neemt af bij jongeren en het ontbijt wordt minder vaak overgeslagen dan een aantal jaren geleden. Hoe staat het met de leefstijl in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen ten opzichte van Twente? Zowel bij jongeren als bij volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen komt minder overgewicht voor dan in de rest dan Twente. Toch behoeft dit onderwerp gezien de hoge cijfers wel aandacht. Ruim 40% van de volwassenen en ruim 60% van de ouderen heeft overgewicht. Overgewicht komt in alle leeftijdsklassen vaker voor bij laagopgeleiden. Ontbijten wordt door ruim 90% van de inwoners van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gedaan, maar hangt samen met opleiding: laagopgeleiden ontbijten minder vaak dan hoogopgeleiden. Het eten van fruit en groenten wordt door jongeren en volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen en ook in heel Twente slecht gedaan. Laagopgeleiden geven aan minder vaak groenten te eten dan hoogopgeleiden. Twaalf procent van de jongeren uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft aan wel eens te roken, lager dan in de rest van Twente. Één op de vijf volwassenen rookt en één op de tien ouderen, vergelijkbaar met Twente. Laagopgeleiden geven vaker aan te roken dan hoogopgeleiden. Achtentwintig procent van de leerlingen uit klas 2 en klas 4 in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft aan de afgelopen vier weken aan binge-drinken (vijf of meer alcoholische 5 van 38

6 drankjes bij één gelegenheid) te hebben gedaan. Van de volwassen rapporteert 20% overmatig alcoholgebruik, dit is hoger dan in Twente. Ook hier wordt een relatie met opleiding gezien bij jongeren en volwassenen: laagopgeleiden rapporteren vaker overmatig drankgebruik dan hoogopgeleiden. Van alle leerlingen uit klas 2 en klas 4 uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen die hebben deelgenomen aan E-MOVO, gaf 4% aan wel eens softdrugs te gebruiken, tegenover 8% in Twente. Van de leerlingen die mee hebben gedaan aan E-MOVO en die ooit geslachtgemeenschap hebben gehad, zegt 54% altijd een condoom te gebruiken, in Twente is dit 50%. Van de leerlingen uit klas 2 en klas 4 uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen die deel hebben genomen aan E-MOVO geeft 8% aan wel eens een seksuele ervaring te hebben gehad tegen hun zin in. Aandacht voor sociale omgeving blijft belangrijk De sociale omgeving is een verzamelnaam voor de deelname, betrokkenheid en binding van mensen met het sociaal leven. Het hebben van voldoende en goede sociale relaties gaat gepaard met een gunstige lichamelijke en psychische gezondheid. Hoe is de situatie in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen? Van de volwassenen en ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 1% aan (zeer) ontevreden te zijn met hun sociale contacten. Vier procent van de volwassen en ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen aan zich (zeer) ernstig eenzaam te voelen (Twente is 6%). Eenzaamheid neemt wat toe met de leeftijd. 48% van de volwassen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen doet vrijwilligerswerk, hoger dan in de rest van Twente (35%). Het doen van vrijwilligerswerk neemt enigszins toe met de leeftijd en ook met het opleidingsniveau. Van de jarigen gaf slechts geeft 24% aan vrijwilligerswerk te doen en bij de groep van 75 jaar en ouder nam dit nog verder af. Hoogopgeleiden doen vaker vrijwilligerswerk dan laagopgeleiden. Van de volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 20% aan het afgelopen jaar mantelzorg te hebben gegeven, vergelijkbaar met de rest van Twente. Bij ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is dit 14%. De meerderheid van de volwassenen (57%) ziet het geven van mantelzorg nauwelijks als belasting, bij ouderen was dit 43%. Van de leerlingen uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 9% aan de laatste 3 maanden wel eens gepest te zijn, in Twente is dit 13%. Één procent van de leerlingen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf aan meerdere keren per week te zijn gepest. Pesten gebeurt vaker op het vmbo dan op de havo/vwo. Fysieke omgeving in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen goed Fysieke omgeving wordt bepaald door het milieu en de inrichting van de leefomgeving. De aanwezigheid van groen in de directe omgeving heeft een positief effect op verschillende aspecten van de gezondheid. Noaberkracht Dinkelland Tubbergen scoort positief op belangrijke onderdelen van de fysieke omgeving; In Nederland is de gemiddelde afstand tot het dichtstbijzijnde bos 2,1 kilometer. Voor inwoners van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is de gemiddelde afstand tot het dichtstbijzijnde bos één kilometer. In Dinkelland is er per woning 121 vierkante meter openbaar groen binnen 500 meter van de woning beschikbaar, in Tubbergen is dit 81 vierkante meter. Dit is boven de norm uit de Nota Ruimte van 75 vierkante meter groen per woning. 91% gaf aan tevreden te zijn over het groen in de omgeving, landelijk is dit 81%. In de gemeente Dinkelland is het gemiddeld aantal kinderen per hectare speelruimte 58, in Tubbergen is dit 93; dit is meer dan het gemiddelde voor Overijssel (55) en Nederland (49). De helft van de inwoners van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vindt dat er goede speelplekken voor kinderen zijn, lager dan in de rest van Twente (55%). Negentig procent van de volwassenen en 73% van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen heeft een koopwoning, dit is hoger dan in de rest van Twente (respectievelijk 76% en 58%). 6 van 38

7 Zorg- en voorzieningengebruik in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vergelijkbaar met Twente De gemiddelde contacttijd en de gemiddelde aantal contacten met de huisarts is vergelijkbaar met Twente. In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is de zorgvraag voor chronische aandoeningen het hoogst. Toekomstramingen laten zien dat de zorgvraag voor chronische aandoeningen in 2015 met ongeveer 6% zal stijgen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Het medicijngebruik in Dinkelland is hoger dan in Twente in Tubbergen is dit vergelijkbaar met Twente. Maagmiddelen waren de meest voorgeschreven geneesmiddelen, gevolgd door medicijnen voor astma of COPD. Er werden opvallend minder kalmeringsmiddelen voorgeschreven in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vergeleken met Twente en Nederland. Bekendheid van Wmo/zorgloket is hoog onder ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen; 88% geeft aan bekend te zijn met deze voorziening, in Twente is dit 82%. Ouderen maken vooral gebruik van hulp bij administratieve of financiële activiteiten en van recreatieve sport en bewegingsactiviteiten. 7 van 38

8 8 van 38

9 1 Kenmerken van de bevolking van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen 1.1 Bevolkingskenmerken In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen mensen; 51% mannen en 49% vrouwen (2012). Zevenentwintig procent behoort tot de groep 0-19 jarigen (24% in Twente); 57% is tussen de 20 en 65 jaar (59% in Twente), en 15% is 65 of ouder (17% in Twente).Ten opzichte van Twente en Nederland wonen er relatief weinig jarigen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen (figuur 1.1). Percentage 10,0 Mannen 5,0 0,0 5,0 Vrouwen 10,0 < >95 Leeftijd in jaren Noaberkracht Twente Nederland Figuur 1.1: Bevolkingsopbouw Noaberkracht Dinkelland Tubbergen, Twente en Nederland in 2012 (CBS-Statline, 2012) In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen meer laag opgeleiden vergeleken met Nederland Tabel 1.1 geeft de belangrijkste karakteristieke van de bewoners weer. In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen meer autochtone Nederlanders en gehuwden, en zijn meer huishoudens met kinderen vergeleken met de rest van Twente en Nederland. 9 van 38

10 Tabel 1.1 Kenmerken (%) van de bewoners van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen ten opzichte van Twente en Nederland (Bron:CBS Statline, 2012) Dinkelland (n=26.073) Tubbergen (n=21.206) % Twente (n= ) % Nederland (n= ) % Geslacht Man Vrouw Etniciteit Nederlands Allochtoon - Westers* - niet-westers** 1 6 Burgerlijke staat Ongehuwd Gehuwd Verweduwd Gescheiden Huishoudensamenstelling Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden - zonder kinderen - met kinderen Opleiding (volwassenen) Laag Midden Hoog Inkomen*** Laag Midden Hoog * Westers: Europa (exclusief Turkije), Noord-Amerika, Oceanië, Japan en Indonesië ** Niet-Westers:Afrika, Latijns-Amerika, Azië (exclusief Indonesië en Japan) *** Laag: < euro, hoog: >41300 euro Vergrijzing Vergrijzing in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen sterker dan in Twente en Nederland In 2040 zal de bevolking van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen licht gekrompen zijn met 4% vergeleken met 2012; in de rest van Twente en in Nederland zal de bevolking tot deze tijd nog groeien, met respectievelijk 3% en 7%. Figuur 1.2 geeft de prognose voor 2040 naar leeftijdsverdeling weer. Het aandeel 0-19 jarigen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen zal dalen van 27% in 2012 naar 22% in 2040; deze daling is vergelijkbaar voor de aparte gemeenten Dinkelland en Tubbergen. Vergelijkbaar met de rest van Twente en Nederland, zal het aandeel jarigen zal dalen (van 56% naar 48%) en zal het aandeel 65+ers in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen bijna verdubbelen; van 17% in 2012 naar 30% in 2040; ook dit is vergelijkbaar voor beide gemeenten en vergelijkbaar met de rest van Twente en Nederland. 10 van 38

11 Dinkelland- Tubbergen Twente Nederland ,1 3894,1 139,9 153,2 10,1 12,8 9384, ,3 329,1 369,4 21,9 26,7 4625,2 2714,8 175,9 106,2 13,6 8,1 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Figuur 1.2: Bevolkingsprognose 2040 naar leeftijd voor Noaberkracht Dinkelland Tubbergen, Twente en Nederland (in de balkjes de aantallen inwoners x 1000) (Bron: CBS Statline, 2012). 1.3 Sociaal economische status en uitkeringen Sociaal economische status relatief hoog in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Sociaaleconomische status (SES) en gezondheidheidstoestand zijn aan elkaar gerelateerd. Er bestaan in Nederland aanzienlijke verschillen in gezondheid tussen verschillende SES-groepen. De SES wordt berekend uit vier gegevens: het gemiddelde inkomen in een wijk, het percentage mensen met een laag inkomen, het percentage laag opgeleiden en het percentage mensen dat niet werkt. Figuur 1.3 laat zien dat de SES in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen in de meeste gebieden hoger is dan in de rest van Nederland. Figuur 1.3: Sociaal economische status op 4-cijferig postcodeniveau voor gemeente Dinkelland (links) en Tubbergen (rechts); gemiddelde score voor Nederland=0; hoe hoger de score, hoe hoger de SES, en andersom. (Bron: SCP, bewerkt door Arcon) 11 van 38

12 Relatief weinig uitkeringen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Figuur 1.4 laat zien dat het percentage personen van de beroepsbevolking dat een werkloosheidsuitkering (WWB/WIJ-uitkering) had in 2011 in Dinkelland 0,7% was en in Tubbergen 0,6%. Dinkelland en Tubbergen zijn hiermee de best scorende gemeenten van Twente (gemiddeld was dit 2% in Twente). Het percentage personen dat een Wajong-uitkering kreeg in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen was respectievelijk 1,6% en 1,7%; ook lager dan in de rest van Twente. In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen was in ,9% van de beroepsbevolking werkzaam via een sociale werkvoorziening (Wsw); het gemiddelde voor Twente was 1,3%. Figuur 1.4: Percentage uitkeringen per gemeente, Twente 2011 (Bron: CBS, bewerkt door Arcon) 12 van 38

13 2 Gezondheid Gezondheid is op verschillende manieren te meten. Vaak wordt gekeken naar het voorkomen van ziekten en aandoeningen, de levensverwachting, sterfte en doodsoorzaken, maar daarnaast wordt ook de ervaren gezondheid als maat voor gezondheid gezien. 2.1 Levensverwachting, sterfte en ziekte Figuur 2.1: Gemiddelde levensverwachting bij geboorte (in jaren) per gemeente in Twente, (Bron: Nationale Atlas Volksgezondheid, bewerkt door Arcon) Levensverwachting in Dinkelland hoger dan in de rest van Twente en Nederland De gemiddelde levensverwachting in de gemeente Dinkelland is 81,7 jaar; dit is hoger dan gemiddeld in Twente en Nederland. Zowel bij mannen als vrouwen is deze gemiddelde levensverwachting in de hoger dan die in Twente en Nederland (zie figuur 2.2). Inwoners van Tubbergen worden gemiddeld 80,1 jaar; 77,6 voor mannen en 82,6 voor vrouwen. Dit is vergelijkbaar met Twente en Nederland. 13 van 38

14 leeftijd in jaren Mannen Vrouwen Totaal Dinkelland Tubbergen Twente Nederland Figuur 2.2: Gemiddelde levensverwachting bij geboorte (in jaren) naar geslacht, (Bron: Nationale Atlas Volksgezondheid) Sterfte aan kanker in Tubbergen hoger dan in Nederland In 2010 zijn in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen in totaal 385 mensen overleden: 215 in Dinkelland en 170 in Tubbergen. Over de periode was de sterfte in Dinkelland gemiddeld 67 per inwoners, wat lager was dan de rest van Twente en Nederland. Voor Tubbergen was de sterfte vergelijkbaar met Nederland en Twente: 74 per inwoners. Tabel 2.1 laat zien dat sterfte aan ziekten van het hart- en in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vergelijkbaar is met Nederland en lager is dan gemiddeld in Twente. Sterfte aan kanker was in Tubbergen afwijkend hoger ten opzichte van Twente en Nederland, met name door een hogere sterfte aan longkanker en dikke darmkanker. Tabel 2.1: Sterfte naar doodsoorzaak, (Bron: Nationaal Kompas Volksgezondheid, 2012) Dinkelland Tubbergen Twente Nederland CMF* Per CMF* Per CMF* Per CMF* Per ** ** ** ** Totale sterfte Ziekten van hart en vaatstelsel Kwaadaardige nieuwvormingen * Comparative Mortality Figure, index met NL=100 ** Gestandaardiseerde sterfte per per jaar Diabetes neemt sterk toe met de leeftijd Van de volwassenen (20-65 jaar) in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 30% aan een door een arts vastgestelde chronische ziekte of aandoening te hebben. Dit percentage is vergelijkbaar met de rest van Twente. Van de ouderen jarigen geeft 74% aan een chronische aandoening te hebben, eveneens vergelijkbaar met Twente. Chronische aandoeningen worden vaker gerapporteerd door laag opgeleiden dan door hoog opgeleiden. 14 van 38

15 Tabel 2.2: Veel voorkomende door een arts vastgestelde chronische ziekten en aandoeningen (%) in de afgelopen 12 maanden naar leeftijd. (Bron: Volwassenenonderzoek 2008, ouderenonderzoek 2010) Volwassenen Ouderen Dinkelland Tubbergen Noaberkracht Twente Dinkelland Tubbergen Noaberkracht Twente Heeft een chronische aandoening Diabetes Mellitus /suikerziekte Hoge bloeddruk Beroerte, hersenbloeding, herseninfarct of TIA* Hartinfarct* Andere ernstige hartaandoening* Een vorm van kanker* Asthma, CARA of COPD Gewrichtsslijtage van heupen of knieën (artrose, slijtagereuma) Ernstige of hardnekkige aandoening van de rug Ernstige aandoening van de nek of schouder * alleen ouderen, geen gegevens beschikbaar over volwassenen 2.2 Functioneren en kwaliteit van leven Een maat die veel gebruikt wordt voor het meten van gezondheid is de ervaren gezondheid, ook wel subjectieve gezondheid of gezondheidsbeleving genoemd. Uit onderzoek is gebleken dat ervaren gezondheid een sterk voorspellende maat voor sterfte is: hoe slechter de ervaren gezondheid, hoe groter de kans op overlijden. Bijna een derde van de ouderen ervaart hun gezondheid als matig tot slecht Het grootste deel van de jongeren in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen ervaart hun eigen gezondheid als uitstekend tot goed (figuur 2.3). Dit verschilt niet van de rest van Twente. Acht procent van de volwassen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen ervaart hun gezondheid als matig tot slecht, vergelijkbaar met de gemiddelde Twentenaar (10%). Bij ouderen ervaart 28% een matige tot slechte gezondheid, eveneens vergelijkbaar met de rest van Twente. Met name bij de jarigen en bij 85+ers wordt de gezondheid als matig tot slecht ervaren; respectievelijk 38% en 45%. Ervaren gezondheid hangt samen met het opleidingsniveau: van de laagopgeleide volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen rapporteert 12% een matig tot slechte ervaren gezondheid; bij hoogopgeleiden is dit 4%. Tussen Dinkelland en Tubbergen werden geen verschillen gevonden in ervaren gezondheid. 15 van 38

16 % Uitstekend tot zeer goed Goed Matig tot slecht Uitstekend tot zeer goed Goed Matig tot slecht Uitstekend tot zeer goed Goed Matig tot slecht Jongeren Volwassenen Ouderen Dinkelland-Tubbergen Twente Figuur 2.3: Ervaren gezondheid van jongeren, volwassenen en ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen en Twente (Bron: E-MOVO 2011, Volwassenenonderzoek 2008, Ouderenonderzoek 2010) Ruim de helft van de 75+ers heeft een mobiliteitsbeperking Lichamelijk functioneren is een maat voor kwaliteit van leven en verwijst naar het kunnen uitvoeren van lichamelijke functies en dagelijkse routineactiviteiten. Van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 27% aan één of meerdere mobiliteitsbeperkingen te hebben, vergelijkbaar met de rest van Twente. Zesendertig procent geeft aan één of meer huishoudelijke activiteiten niet geheel zelfstandig te kunnen uitvoeren. Dit probleem speelt vooral bij de 85+ers: van hen geeft 82% hier moeite mee te hebben, ten opzichte van 53% van de jarigen en 16% van de jarigen. Meest genoemde beperkingen bij de 75+ers zijn beperkingen bij het verrichten van zware huishoudelijke werkzaamheden (75%), bedden verschonen en opmaken (66%), gebruik maken van eigen of openbaar vervoer (55%) en kleren wassen en strijken (50%). 2.3 Psychische gezondheid Psychische gezondheid is eveneens een maat voor de kwaliteit van leven. Psychische klachten omvatten gevoelens van psychische verstoring zoals angst, depressie, slaapverstoring en stress. Dit kan leiden tot (gedeeltelijk) onvermogen tot functioneren en een verhoogd risico op sterfte, pijn en beperkingen. Vijfenzeventig plussers rapporteren vaker psychische ongezondheid Van de volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen rapporteert 2% matig tot ernstig psychisch ongezond te zijn, vergelijkbaar met de rest van Twente. Van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen rapporteert 4% matige tot ernstige psychische ongezondheid te ervaren, vergelijkbaar met de rest van Twente. Het zijn vooral de ouderen boven de 75 die dit rapporteren: 6%. 16 van 38

17 Depressie in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vergelijkbaar met Twente Figuur 2.3 laat zien dat in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen 5% van de leerlingen van klas 2 en 4 van de middelbare school die hebben deelgenomen aan E-MOVO rapporteerden last te hebben van matige tot ernstige depressieve gevoelen. Dit is gemeten volgens een gestandaardiseerde vragenlijst en is vergelijkbaar met het percentage van de deelnemers in heel Twente. Ongeveer een kwart van de volwassenen en de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen heeft een matig risico op depressie of een angststoornis. In Twente was dit 32%. Twee procent van de inwoners van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen heeft een hoog risico; vergelijkbaar met Twente. Jongeren Volwassen Ouderen 3% 2% 26% 2% 31% 2% 95% 72% 67% Geen of licht Matig Ernstig Geen of laag Matig Hoog Geen of laag Matig Hoog Figuur 2.3: Risico op angststoornis of depressie (volwassenen en ouderen) en depressieve gevoelens (jongeren) in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen (Bron: E-MOVO 2011, Volwassenenonderzoek 2008, Ouderenonderzoek 2010). 17 van 38

18 18 van 38

19 3 Leefstijl Uit verschillende landelijke en regionale rapporten blijkt dat veel mensen er een leefstijl op na houden met negatieve gevolgen voor de eigen gezondheid. We zijn te zwaar, eten ongezond, bewegen te weinig en roken en drinken te veel. In tabel 3.1 worden per leeftijdsklasse een aantal leefstijlfactoren weergegeven voor Noaberkracht Dinkelland Tubbergen en geheel Twente. Tabel 3.1: Leefstijl kenmerken naar leeftijd en geslacht voor Noaberkracht Dinkelland Tubbergen en Twente (Bron: Twente in Balans 2011, E-MOVO 2011, Volwassenenonderzoek 2008, Ouderenonderzoek 2010) Noaberkracht Twente Man Vrouw Totaal Man Vrouw Totaal Overgewicht (matig/ernstig) 5-6 jarigen jarigen jarigen ers Voldoet aan beweegnorm jarigen* jarigen** ers** Ontbijt minimaal 5 dagen pw jarigen jarigen ers Eet dagelijks groente jarigen jarigen ers Eet dagelijks fruit jarigen jarigen ers Roken (wel eens/dagelijks) jarigen jarigen ers Alcoholgebruik jarigen # jarigen ## ers ## * dagelijks minimaal 1 uur matig intensief bewegen ** ten minste 5 dagen minimaal 30 minuten matig intensief bewegen # binge-drinken: (5 of meer alcoholische drankjes bij één gelegenheid) in de afgelopen 4 weken ## overmatig alcoholgebruik (>21 glazen per week voor mannen, > 14 voor vrouwen) 3.1 Overgewicht, beweging en voeding Ruim de helft van ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen te dik Noaberkracht Dinkelland Tubbergen scoort beter dan de rest van Twente wat betreft overgewicht: cijfers van de gewichtsbepaling tijdens het contactmoment in klas 2 van het voortgezet onderwijs vanuit de Jeugdgezondheidszorg laten zien dat 14% daadwerkelijk overgewicht heeft (gebaseerd op lengte en gewicht), vergeleken met 19% in de rest van Twente. Van de volwassenen heeft 43% 19 van 38

20 overgewicht, minder dan in de rest van Twente (47%) en bij ouderen rapporteert 61% overgewicht, vergelijkbaar met Twente. In alle leeftijdsgroepen geldt dat overgewicht meer voorkomt bij laagopgeleiden (~vmbo voor jongeren) dan bij hoogopgeleiden (~havo/vwo voor jongeren). Grootste deel van de volwassenen en ouderen haalt beweegnorm Driekwart van de volwassenen en ruim de helft van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen voldoen aan de beweegnorm, vergelijkbaar met dat in de rest van Twente. Onderzoek van Sportservice Overijssel laat zien dat het aandeel volwassenen in zowel Dinkelland als Tubbergen dat minimaal één maal in de week sport, hoger is dan gemiddeld in Overijssel; respectievelijk 68%, 67% versus 61%; het aandeel volwassenen dat aan sport doet (minimaal 12 keer per jaar één of meerdere sporten beoefenen) was 81% in beide gemeenten in Zesenzestig procent van de volwassenen in Dinkelland geeft aan lid te zijn van een sportvereniging, in Tubbergen was dit 56% in 2012, en voor heel Overijssel was dit 55%. Van de deelnemers aan E-MOVO uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen voldoet 22% aan de strenge beweegnorm van minimaal een uur per dag beweging; van de Twentse deelnemers is dit 18%. Daarentegen voldoet 71% van de leerlingen uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen aan de soepele beweegnorm van meer dan 7 uur matig intensieve beweging per week. Gegevens uit de Jeugdsportmonitor van Sportservice Overijssel laten zien dat 95% van de 4-17 jarigen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen minimaal 12 keer per jaar sport; voor heel Overijssel was dit 92%. Eenentachtig procent van de jeugd in Dinkelland is lid van een sportvereniging, in Tubbergen was dat 84%, beiden hoger dan voor heel Overijssel (74%). In de Jeugdsportmonitor is ook gevraagd naar sedentair gedrag (televisie kijken en computeren). Vijfenveertig procent van de 4-17 jarigen in Dinkelland en 35% in Tubbergen geeft aan hier meer dan 2 uur per dag mee bezig te zijn; voor heel Overijssel was dit 41%. Er wordt te weinig groente en fruit gegeten Te weinig beweging, maar daarnaast ook een ongezond voedingspatroon leidt tot overgewicht. Het grootste deel van de zowel de jongeren, als de volwassenen en ouderen geeft aan minimaal 5 dagen in de week te ontbijten. Volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen ontbijten vaker vergeleken met de gemiddelde Twentenaar (zie tabel 3.1). Voor het ontbijten werd bij volwassenen een relatie gevonden met opleidingsniveau: laagopgeleiden ontbijten minder vaak (90%) dan hoogopgeleiden (94%). Evenals in de rest van Twente, wordt het dagelijks eten van groente en fruit weinig gedaan door jongeren in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen; hoewel hoger dan in Twente, geeft slechts 39% aan dagelijks 2 stuks fruit te eten en 46% eet dagelijks groenten. Bij volwassenen en ouderen verschilt het dagelijks eten van groenten en fruit niet met de rest van Twente: ongeveer een derde van de volwassenen en driekwart van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft aan dit dagelijks te doen. Laagopgeleiden geven minder vaak aan dagelijks groenten te eten dan hoogopgeleiden. 3.2 Roken, alcohol- en drugsgebruik Lager opgeleiden roken vaker Twaalf procent van de leerlingen uit klas 2 en 4 uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft aan wel eens te roken; 5% zegt dagelijks te roken. Meer vmbo leerlingen roken dan havo/vwo leerlingen. Een vijfde van de volwassenen geeft aan te roken, eveneens vergelijkbaar met de rest van Twente, en van de ouderen geeft 9% aan te roken. Voor volwassenen wordt ook dat er een relatie gezien met opleiding: 23% van de laagopgeleiden geeft aan te roken ten opzichte van 20% en 15% van de midden- en hoogopgeleiden. Een derde van de jongeren doet aan binge-drinken Zevenendertig procent van de respondenten van E-MOVO in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf aan in de afgelopen 4 weken alcohol te hebben gedronken (Twente: 44%); 12% van de leerlingen uit klas 2 en 82% van de deelnemers uit klas 4. Vmbo-ers geven vaker aan gedronken te hebben in de afgelopen 4 weken (42%) dan havo/vwo-ers (31%).Wanneer gevraagd wordt waar alcohol gedronken wordt, zijn het meest gegeven antwoord in een discotheek; 31%. Twintig procent gaf aan meestal alcohol te drinken in een drinkkeet (Twente: 11%). 20 van 38

21 Achtentwintig procent van de deelnemers aan E-MOVO uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geven aan de afgelopen 4 weken aan binge-drinken (vijf of meer alcoholische drankjes bij één gelegenheid) te hebben gedaan; 7% van de leerlingen uit klas 2 en 66% van de leerlingen uit klas 4. Vmbo-ers rapporteren vaker binge-drinken (35%) dan havo/vwo-ers (23%). Van de volwassenen rapporteert 20% overmatig alcoholgebruik, dit is hoger dan gemiddeld in Twente (14%). Laag opgeleiden rapporteren vaker overmatig alcoholgebruik (26%) dan hoog opgeleiden (19%). Bij ouderen rapporteert 7% overmatig alcoholgebruik, vergelijkbaar met de rest van Twente. Mannen rapporteren dit vaker dan vrouwen. Vmbo-ers rapporteren vaker softdrugs gebruikt te hebben dan havo/vwo-ers Net als alcohol drinken en roken, kan druggebruik onderdeel zijn van een bepaalde leefstijl. Van alle leerlingen uit klas 2 en 4 uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen die hebben deelgenomen aan E- MOVO, gaf 4% aan wel eens softdrugs te hebben gebruikt, voor heel Twente was dit 8%. Onder de deelnemers in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen rapporteerden vmbo-ers iets vaker softdrugs te gebruiken dan havo/vwo-ers: 5% versus 3%. Één procent gaf aan in de laatste 4 weken softdrugs te hebben gebruikt. Drinktest.nl: een advies-op-maat over alcoholgebruik via internet 3.3 Seksuele gezondheid Het terrein van seksuele gezondheid bestrijkt een breed en divers gebied. Hieronder vallen relationele en seksuele vorming, anticonceptie, soa en hiv, maar ook weerbaarheid, onbedoelde zwangerschappen, seksueel grensoverschrijdend gedrag en acceptatie van homoseksualiteit. Seksuele gezondheid is een individuele aangelegenheid, maar raakt ook het sociale domein. Hiv en andere soa zijn infectieziekten: de verspreiding ervan heeft gevolgen voor de volksgezondheid. Tienerzwangerschappen leiden tot schooluitval en een slechter toekomstperspectief voor jonge moeders. Incidenten van grensoverschrijdend seksueel gedrag kunnen ernstige lichamelijke en psychosociale problemen met zich meebrengen voor het individu, de partner en de omgeving. Maar ook sociaal maatschappelijk zijn de gevolgen verstrekkend. Te denken valt aan isolement, uitsluiting, schooluitval, geringe arbeidsparticipatie en kan leiden tot een maatschappelijk gevoel van onveiligheid. Ruim de helft van de jongeren uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gebruikt altijd een condoom Van de deelnemers aan het E-MOVO onderzoek uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 7% aan ooit geslachtsgemeenschap te hebben gehad (6% in Tubbergen, 9% in Dinkelland), lager dan in de rest van Twente (13%). Twee procent van de leerlingen uit klas 2 gaf aan geslachtsgemeenschap te hebben gehad, in klas 4 is dit 17%. Er was ook een verschil naar opleiding: 11% van de vmbo-ers gaf dit aan, ten opzichte van 4% van de havo/vwo-ers. Van de leerlingen die ooit 21 van 38

22 geslachtsgemeenschap heeft gehad zegt 54% altijd een condoom te gebruiken, dit is hoger dan het Twentse gemiddelde (50%). Bij de laatste keer geslachtsgemeenschap heeft 75% van de deelnemers een condoom gebruikt en was 98% beschermd tegen zwangerschap. Aantal uitgevoerde soa consulten in 2011 wederom gestegen Door de GGD worden soa-spreekuren gehouden, bedoeld voor hoog-risicogroepen zoals jongeren, mannen die seks hebben met mannen, prostituees, mensen met wisselende contacten, mensen met soa-klachten of personen die gewaarschuwd zijn voor een soa. In 2011 is het aantal soa-consulten in Twente wederom gestegen, en ook steeg het aantal opgespoorde en behandelde soa; bij 16% van de bezoekers werd één of meerdere soa gevonden. In 2011 hebben 39 personen uit de Dinkelland en 26 personen uit Tubbergen dit soa-spreekuur bezocht, in 2010 waren dit er respectievelijk 38 en 24. Bekendheid Sense spreekuur laag Sinds 2008 worden er door de GGD spreekuren (zogeheten Sense-spreekuren) georganiseerd waar jongeren (gratis) terecht kunnen met vragen over seksualiteit. Aan de leerlingen die meededen met E- MOVO is gevraagd in hoeverre ze bekend zijn met deze spreekuren: in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf 8% aan hier bekend mee te zijn; in Twente was dit 9%. In 2011 is het Sense spreekuur door niemand uit Tubbergen bezocht, in 2010 was dit door 2 personen. Drie personen uit de gemeente Dinkelland bezochten dit Sense spreekuur in 2011; in 2010 niemand. In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen minder tienermoeders vergeleken met Nederland Gegevens uit Kinderen in tel laten zien dat het percentage tienermoeders (15-19 jarigen) in Dinkelland 0,12% is, in Tubbergen was dit percentage 0,0%. Dit komt neer op 1 tienermoeder in het jaar 2010 in Dinkelland. Het percentage is lager dan het gemiddelde voor Overijssel (0,58%) en dat voor Nederland (0,65%). Dertien procent van de jongeren heeft een negatieve houding ten aanzien van homoseksualiteit Binnen E-MOVO is ook gevraagd naar de houding van leerlingen ten opzichte van homoseksualiteit. Van de leerlingen uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vindt 43% dit normaal, 44% vindt het een beetje raar en 13% vindt het erg raar of verkeerd; voor heel Twente is dit 9%. Vergeleken met 2007 vinden meer leerlingen homoseksualiteit normaal. Jongens geven vaker aan homoseksualiteit erg raar of verkeerd te vinden (20%) dan meisjes (6%). Seksueel grensoverschrijdend gedrag behoeft aandacht Recente landelijke cijfers laten zien dat seksuele grensoverschrijding onverminderd hoog blijft en zorgwekkend is. Bijna één op de vijf meiden (tot 25 jaar) wordt wel eens gedwongen om seksuele handelingen te doen die ze eigenlijk niet willen. Uit het E-MOVO onderzoek komt naar voren dat 6% van de deelnemers uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wel eens een seksuele ervaring heeft gehad tegen hun zin in. In Twente was dit 7%. Binnen E-MOVO is ook gevraagd naar ongewenste seksuele voorstellen via internet: 6% van de deelnemers uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf aan hier een enkele keer mee te maken te hebben gehad en 2% meerdere keren. De Week van de Lentekriebels is een projectweek over relaties en seksualiteit in het basisonderwijs. De basis voor relatievorming en gezond seksueel gedrag wordt gelegd lang voordat van seksuele relaties sprake is. Bovendien ervaren kinderen al op jonge leeftijd verliefdheid en seksuele gevoelens. In elke groep komen onderwerpen aan de orde die op de leeftijd toegesneden zijn. Over kriebels in je buik, het verschil tussen vriendschap en verliefdheid en waar die schattige lammetjes, maar ook baby s, vandaan komen. 22 van 38

23 4 Sociale omgeving De sociale omgeving is een verzamelnaam voor de deelname, betrokkenheid en binding van mensen met het sociale leven. Het hebben van voldoende en goede sociale relaties gaat gepaard met een gunstige lichamelijke en psychische gezondheid. 4.1 Eenzaamheid en sociale woonomgeving Eenzaamheid neemt toe met de leeftijd in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Van de volwassenen en ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 1% aan ontevreden te zijn met hun sociale contacten. Vier procent van de volwassenen en ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf aan zich ernstig tot zeer ernstig eenzaam te voelen, iets lager dan in de rest van Twente (6%). Zoals te zien in figuur 4.1, neemt eenzaamheid toe met de leeftijd. % Niet Matig (zeer) ernstig leeftijd (jaren) Figuur 4.1: Gevoelens van eenzaamheid naar leeftijd in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen (Bron: Volwassenenonderzoek 2008, Ouderenonderzoek 2010) 4.2 Vrijwilligerswerk en mantelzorg Hoogopgeleiden doen vaker vrijwilligerswerk Van de volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf 48% aan vrijwilligerswerk te doen, hoger dan in de rest van Twente (35%). Het doen van vrijwilligerswerk neemt toe met het opleidingsniveau: van de laagopgeleiden geeft 42% aan vrijwilligerswerk te doen, bij hoogopgeleiden is dat 58%. Van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 19% aan vrijwilligerswerk te doen; dit neemt af met de leeftijd: 24% van de jarigen, 16% van de 75+ers en 2% van de 85+ers. Deze cijfers zijn vergelijkbaar met de rest van Twente. Meerderheid ziet het geven van mantelzorg nauwelijks als belasting Van de volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 20% aan het afgelopen jaar mantelzorg te hebben gegeven, vergelijkbaar met de rest van Twente (20%). Bij ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is dit 16%. Er is ook gevraagd naar de belasting van de mantelzorg. Van de volwassenen die mantelzorg geven in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen, geeft 57% aan dit niet of nauwelijks als belasting te zien. 36% voelt zich enigszins belast en 7% tamelijk zwaar belast. Bij ouderen voelt 43% zich niet of nauwelijks belast, 43% voelt enige belasting en 14% tamelijk zware belasting. Vier procent van de volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen ontving het afgelopen jaar mantelzorg, vergelijkbaar met de rest van Twente. Van de ouderen ontving 20% het afgelopen jaar 23 van 38

24 mantelzorg; 13% van de mannen en 26% van de vrouwen). Dit was vergelijkbaar met de rest van Twente. 4.3 Huiselijk geweld en pesten Minder huiselijk geweld in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen vergeleken met Twente In 2011 zijn er 52 meldingen van huiselijk geweld gerapporteerd in Dinkelland (2,0 per 1000 inwoners); in Tubbergen waren dit 32 meldingen (1,5 per 1000 inwoners). Dit is lager dan het gemiddelde in Twente (5,4 per 1000 inwoners, Bron: Intraval Monitor 2012). Gegevens uit E-MOVO laten zien dat 2% procent van de deelnemers uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wel eens lichamelijk mishandeld wordt, vergelijkbaar met de rest van Twente. Van de volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 4% aan ooit slachtoffer te zijn geweest van huiselijk geweld (2% mannen, 6% vrouwen), lager dan in de rest van Twente (8%). Bij ouderen is dat 2%, vergelijkbaar met de rest van Twente. Er werden geen verschillen naar opleidingsniveau gevonden. Bijna één op de tien leerlingen recentelijk wel eens gepest Van de leerlingen uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen uit klas 2 en 4 van de middelbare school geeft 9% aan de laatste 3 maanden wel eens gepest te zijn; dit is lager dan het Twentse gemiddelde (13%). Één procent van de leerlingen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf aan meerdere keren per week gepest te worden. Vmbo leerlingen gaven vaker aan gepest te worden (13%) dan havo/vwo leerlingen (6%). Acht procent van de leerlingen gaf aan gepest te worden via digitale communicatiemiddelen (internet, MSN, chatbox of sms). Twaalf procent van de deelnemers aan E- MOVO uit Noaberkracht Dinkelland Tubbergen gaf aan zelf wel eens mee te hebben gedaan aan het pesten van anderen, in Twente was dit 17%. In E-MOVO is ook gevraagd naar geestelijke mishandeling. Twee procent van de jongeren in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft aan geestelijk mishandeld te worden op dit moment, en daarnaast zegt 9% nu niet meer mishandeld te worden, maar vroeger wel. Voor heel Twente zijn deze percentages respectievelijk 4% en 11%. In de meeste gevallen vond de mishandeling plaats door een jongere op school. 24 van 38

25 5 Fysieke omgeving Fysieke omgeving wordt bepaald door het milieu en de inrichting van de leefomgeving. Milieufactoren dragen 5 tot 10% bij aan de ziektelast in Nederland. Naast milieufactoren is leefomgeving een belangrijk onderdeel van fysieke omgeving. Hierbij gaat het onder andere om de woonsituatie, gevoelens van veiligheid en de toegankelijkheid van voorzieningen. 5.1 Groen in de omgeving Groen positief effect op gezondheid De aanwezigheid van groen in de directe omgeving heeft een positief effect op de ervaren gezondheid van mensen. Niet alleen bos- en natuurgebieden hebben een positieve invloed, ook stadsparken en agrarische gebieden dragen hieraan bij. Dat niet alleen: ze zijn ook gezonder, want ze bezoeken minder vaak de huisarts met gezondheidsklachten. Met name angststoornissen en depressies komen minder vaak voor in groene omgevingen. Maar ook gezondheidsproblemen als hoge bloeddruk, hartklachten, rug- en nekklachten, ademhalingsproblemen, darmstoornissen, migraine en duizeligheid doen zich minder vaak voor. Openbaar groen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen meer dan in de rest van Twente In Nederland is de gemiddelde afstand tot het dichtstbijzijnde bos 2,1 kilometer. Voor inwoners van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen is de gemiddelde afstand tot het dichtstbijzijnde bos 1 kilometer. Figuur 5.1 toont per woning de beschikbaarheid van het openbaar groen (parken, bossen, natuurgebieden en dagrecreatieve terreinen) binnen 500 meter van de woning. In de gemeente Dinkelland was dit in vierkante meter en in Tubbergen was dit 81 vierkante meter, waarmee beide gemeenten boven de norm uit de Nota Ruimte van 75 vierkante meter groen per woning zitten. Er zijn nog geen recentere gegevens beschikbaar hierover. Wanneer werd gevraagd naar de tevredenheid met groen in de omgeving (gegevens uit 2009), gaf 91% in Dinkelland en 100% in Tubbergen aan hier tevreden over te zijn, hoger dan het landelijke gemiddelde (77%). Gegevens uit de Veiligheidsmonitor uit 2011 laten zien dat in Dinkelland 54% vindt dat de parken, perken en plantsoenen goed zijn onderhouden, in Tubbergen was dit 66% en voor heel Twente was dit 61%. Figuur 5.1: Beschikbaarheid openbaar groen (parken, bossen, natuurgebieden en dagrecreatieve terreinen) per gemeente, 2006 (Bron: Nationale Atlas Volksgezondheid) 25 van 38

26 Minder ruimte om buiten te spelen voor kinderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Buiten spelen is een belangrijke factor voor de ontwikkeling van kinderen. Spelen stimuleert de creativiteit, scherpt de intelligentie en vormt de basis van morele en sociale ontwikkeling. In de gemeente Tubbergen is het gemiddeld aantal kinderen per hectare speelruimte 93, in Dinkelland is dat 58, beide meer dan het gemiddelde voor Overijssel (55) en Nederland (49), wat betekent dat de kinderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen minder speelruimte hebben vergeleken met Twente en Nederland. Voor Twente zijn deze cijfers niet beschikbaar (Bron: Kinderen in Tel, 2012). In de Veiligheidsmonitor is gevraagd naar speelplekken voor kinderen: 52% in Dinkelland en 48% in Tubbergen is het er (helemaal) mee eens dat er goede speelplekken zijn; dit is lager dan in de rest van Twente ( 55%). Een groene gezonde wijk De inspiratiebrochure Een groene gezonde wijk is tot stand gekomen met behulp van verschillende gezondheids- en groenorganisaties. De brochure is bestemd voor gemeenten en GGD-en en laat voorbeelden zien van mogelijkheden om een groenere leefomgeving te realiseren in en rondom de wijk. 5.2 Milieu Fijnstof Fijnstof bestaat uit verschillende stoffen die op allerlei manieren in de buitenlucht terechtkomen: dit kan zijn door bijvoorbeeld uitstoot door het verkeer of door de industrie, maar ook door uitstoot door veebedrijven via stro of gedroogde mest. Fijnstof heeft effect op onder andere hart- en longfuncties. Er zijn geen veilige drempels aan te wijzen. Wel daalde de concentraties in de afgelopen 10 jaar. Van dier op mens overdraagbare infectieziekten mogelijk risico Een inmiddels veel voorkomende vorm van verspreiding van infectieziekten is die van mens op dier, de zogenaamde zoönosen. Een bekende zoönose is Q-koorts, die vooral via besmette geiten op mensen kan worden overgebracht. Andere voorbeelden van zoönosen die een risico kunnen vormen voor de gezondheid zijn tekenbeten, vogelgriep en BSE. Het blijft van belang hier alert op te blijven, zeker in gebieden met intensieve landbouw. 5.3 Leefomgeving Mensen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen tevreden met hun woning De leefbaarheid in de buurt en de woonomgeving in Dinkelland en Tubbergen wordt beoordeeld met een gemiddeld rapportcijfer van respectievelijk 7,6 en 7,8, iets hoger dan in rest van Twente (7,4; Bron: Veiligheidsmonitor 2011). Het grootste deel van de volwassenen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen heeft een koopwoning; 90%. Dit is hoger dan in de rest van Twente, waar 76% van de volwassenen rapporteert een koopwoning te hebben. Laagopgeleiden rapporteren minder vaak een koopwoning te hebben (87%) dan hoogopgeleiden (94%). Vierennegentig procent van de volwassenen geeft een voldoende voor hun woning en voor de woonomgeving, vergelijkbaar met de rest van Twente. Van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft 73% aan een koopwoning te hebben (68% in Tubbergen, 26 van 38

27 76% in Tubbergen), meer dan in de rest van Twente (58%). Van de ouderen geeft 86% aan niet te willen verhuizen; 90% in Tubbergen en 83% in Dinkelland. Veiligheid in de buurt wordt in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen beoordeeld met een 7,3 Één procent van de volwassenen en 5% van de ouderen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen geeft aan zich overdag wel eens onveilig te voelen; s avonds of s nachts voelt respectievelijk 6% en 11% van de volwassenen en de ouderen zich wel eens onveilig. Bij zowel volwassenen als ouderen, rapporteren vrouwen vaker zich onveilig te voelen dan mannen. Gegevens uit de Veiligheidsmonitor laten zien dat de inwoners van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen de veiligheid in hun buurt gemiddeld een 7,3 geven, iets hoger dan in Twente (7,0). De meest genoemde buurtproblemen in Dinkelland en Tubbergen zijn te hard rijden (respectievelijk 25% en 27% geeft aan dat dit vaak voor komt) en hondenpoep op straat (respectievelijk 23% en 11%). Dit zijn ook de twee meest genoemde problemen in de rest van Twente. 27 van 38

28 28 van 38

29 6 Zorg en voorzieningen 6.1 Zorggebruik eerste lijn Huisartsen vormen de spil van de eerstelijnszorg. De huisarts is het eerste aanspreekpunt voor mensen met vragen of problemen over gezondheid en ziekte. De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk in zowel de gemeente Dinkelland als Tubbergen is 2 kilometer, vergelijkbaar met de rest van Twente (Bron: CBS, 2010). Contacttijd met huisarts zal stijgen de komende jaren In figuur 1 is per gemeente de vraag naar huisartsenzorg weergegeven doormiddel van de contacttijd in minuten per inwoner per jaar. In de gemeente Dinkelland was dit gemiddeld 32,8 minuten per inwoner per jaar in 2010, voor Tubbergen was dit 31,4. Voor heel Twente is het aantal contactminuten 32,1 en voor Nederland was dit 34,4 minuten per inwoner per jaar in Toekomstramingen voor 2015 laten zien dat de contacttijd zal toenemen met 2,4% in Dinkelland en met 3,2% in Tubbergen; voor Twente is dit 3,5% en voor Nederland is dit 3,7%. Het gemiddeld aantal spreekuurcontacten per inwoner van de gemeente Dinkelland was 2,09 en in Tubbergen was dit 2,04; dit was iets lager dan gemiddeld voor Twente (2,11) en Nederland (2,17) (Bron: VAAM/NIVEL). Figuur 6.1: Contactminuten met de huisarts per inwoner per gemeente (Bron: LINH 2008/CBS 2010) Zorgvraag voor chronische aandoeningen het hoogst Figuur 6.2 geeft een overzicht van de geschatte vraag naar huisartsenzorg opgesplitst naar het geschatte aantal contacten met de huisartsenpraktijk per ziektecluster per 1000 inwoners. Op deze manier wordt een indicatie gegeven van de totale zorgvraag die wordt gepresenteerd in de eerste lijn. In Dinkelland en Tubbergen is de zorgvraag voor chronische ziekten (onder andere diabetes, allergie, astma, COPD) het hoogst: respectievelijk 1601 en 1461 contacten per 1000 inwoners in 2010; voor Tubbergen is dit lager dan in de rest van Twente in Nederland. Overige lichamelijk aandoeningen (onder andere geneesmiddelbijwerking, bloedarmoede, maagzweer, staar, longembolie, moedervlek en overgewicht) is na chronische aandoeningen de meest voorkomende categorie. Zorgvraag voor psychische en sociale problemen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen ligt iets lager dan in de rest van Twente en Nederland. Toekomstramingen laten zien dat de zorgvraag voor chronische aandoeningen in 2015 met ongeveer 6% zal stijgen in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. 29 van 38

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Noaberkracht

Nadere informatie

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Versie 1, oktober 2013 Bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen 47.279

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Enschede

Kernboodschappen Gezondheid Enschede Kernboodschappen Gezondheid Enschede De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Enschede epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Enschede en de factoren die hierop van

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Almelo

Kernboodschappen Gezondheid Almelo Kernboodschappen Gezondheid Almelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Almelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Almelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Borne

Kernboodschappen Gezondheid Borne Kernboodschappen Gezondheid Borne De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Borne epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Borne en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Wierden

Kernboodschappen Gezondheid Wierden Wierden Twente Nederland Kernboodschappen Gezondheid Wierden De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Wierden epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Wierden en de factoren

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal

Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal Kernboodschappen Gezondheid Oldenzaal De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Oldenzaal epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Oldenzaal en de factoren die hierop

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Twenterand

Kernboodschappen Gezondheid Twenterand Kernboodschappen Gezondheid Twenterand De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Twenterand epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Twenterand en de factoren die hierop

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten

Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten Kernboodschappen Gezondheid Rijssen-Holten De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Rijssen-Holten epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Rijssen-Holten en de factoren

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Haaksbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Haaksbergen en de factoren die hierop

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Losser

Kernboodschappen Gezondheid Losser Kernboodschappen Gezondheid Losser De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Losser epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Losser en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo Kernboodschappen Gezondheid Hengelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Hengelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Hengelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Rijssen-Holten. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom

Rijssen-Holten. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom Rijssen-Holten Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Colofon Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Copyright GGD Twente, 2013 Overname is toegestaan,

Nadere informatie

Hof van Twente. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom

Hof van Twente. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom Hof van Twente Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Colofon Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Copyright GGD Twente, 2013 Overname is toegestaan,

Nadere informatie

Almelo. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom. Uitgave GGD Twente, oktober 2013

Almelo. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom. Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Almelo Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Colofon Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Copyright GGD Twente, 2013 Overname is toegestaan, mits

Nadere informatie

Haaksbergen. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom

Haaksbergen. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom Haaksbergen Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Colofon Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Copyright GGD Twente, 2013 Overname is toegestaan,

Nadere informatie

Losser. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom. Uitgave GGD Twente, oktober 2013

Losser. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom. Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Losser Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Colofon Samenstelling F.D.H. Koedijk en C.L.A.J. Boom Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Copyright GGD Twente, 2013 Overname is toegestaan, mits

Nadere informatie

Hengelo. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom. Uitgave GGD Twente, oktober 2013

Hengelo. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning. Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom. Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Hengelo Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Colofon Samenstelling F.D.H. Koedijk, C.L.A.J. Boom Uitgave GGD Twente, oktober 2013 Copyright GGD Twente, 2013 Overname is toegestaan, mits

Nadere informatie

Gemeente Hof van Twente

Gemeente Hof van Twente Gemeente Hof van Twente Maakt deel uit van de Twentse Gezondheids Verkenning Mei 2013 Titel: Gezondheid op de rails, gemeente Hof van Twente Pagina 2 van 28 Kernboodschappen Hof van Twente Titel: Gezondheid

Nadere informatie

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013 Samenvatting Twente Versie 2, oktober 2013 Twente varieert naar stad en platteland In Twente wonen 626.500 mensen waarvan de helft woont in één van de drie grote steden. Tot 2030 zal de Twentse bevolking

Nadere informatie

Twenterand. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheidsverkenning. Samenstelling. Uitgave. Copyright. Pagina Pagina 1

Twenterand. Colofon. Maakt deel uit van de Twentse Gezondheidsverkenning. Samenstelling. Uitgave. Copyright. Pagina Pagina 1 Pagina 0 Twenterand Maakt deel uit van de Twentse Gezondheidsverkenning Colofon Samenstelling F.K. Schabbink, C.L.A.J. Boom en F.D.H. Koedijk. Uitgave GGD Twente, Enschede, april 2017. Copyright GGD Twente,

Nadere informatie

Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio

Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio Tabel 1: Sociaal economische status Indicator Ridderkerk Afwijkend Subregio Nederland t.o.v Sociaal economische status (SES) % / aantal subregio / regio NL % / aantal % / aantal Percentage hoogopgeleiden

Nadere informatie

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Wat is E-MOVO q Onderzoek onder 2 e en 4 e klassers, nu 3 e keer q Vragenlijst wordt digitaal in klas ingevuld

Nadere informatie

Bouwstenen nota volksgezondheid Renate Martens en Ivanka van der Veeken. Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant:

Bouwstenen nota volksgezondheid Renate Martens en Ivanka van der Veeken. Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant: Bouwstenen nota volksgezondheid 2013-2016 Gemeente Drimmelen GGD West-Brabant: Renate Martens en Ivanka van der Veeken Bouwstenen Evaluatieverslag nota volksgezondheid 2008-2011 Landelijke nota gezondheidsbeleid

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

Wijkscan Enschede Zuid-West. November 2013

Wijkscan Enschede Zuid-West. November 2013 Wijkscan Enschede Zuid-West November 2013 Gezond ouder worden in Enschede Zuid-West Wijkscan Enschede Zuid-West Van het gebied Enschede Zuid-West is een wijkscan gemaakt. In deze brochure vindt u de opvallendste

Nadere informatie

Gezondheid en sociaal domein verbonden

Gezondheid en sociaal domein verbonden Algemene kenmerken Leefstijl Lichamelijke gezondheid Mentale gezondheid Zorggebruik Fysieke leefomgeving Sociale leefomgeving Sociaal economische status Zelfredzaamheid Samenredzaamheid Gezondheid en sociaal

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Tabel 1. Achtergrondgegevens van de deelnemende scholieren uit Waterland en de regio (%) Waterland 209 scholieren

Tabel 1. Achtergrondgegevens van de deelnemende scholieren uit Waterland en de regio (%) Waterland 209 scholieren Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Waterland Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N LICHAMELIJKE GEZONDHEID V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 2 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Oostzaan Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Oostzaan Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Oostzaan Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Beemster Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Beemster Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Beemster Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn GGD Twente Drs. C. Smit Drs.

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Edam-Volendam Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Elektronische Monitor en Voorlichting Onderzoek In het najaar

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M.

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M. Regionale VTV 2011 Levensverwachting en sterftecijfers Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Levensverwachting en sterftecijfers Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Regio Nijmegen Opleidingsniveau jaar

Volwassenen (19-65 jaar) Regio Nijmegen Opleidingsniveau jaar Volwassenen (19-65 jaar) Regio Nijmegen Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal 2012 Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Groesbeek

Volwassenen (19-65 jaar) Groesbeek Volwassenen (19-65 jaar) Groesbeek man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede GGD Twente Drs. C. Smit Drs. M.

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2009-2010

Ouderenmonitor 2009-2010 A. Algemene kenmerken % Geslacht Man 44 43 Vrouw 56 57 Leeftijd 65 t/m 74 jaar 56 52 75 jaar en ouder 44 48 Burgerlijke staat Gehuwd/ samenwonend 62 62 Ongehuwd/ nooit gehuwd geweest 5 5 Gescheiden/ gescheiden

Nadere informatie

Algemeen. Tabellenboek volwassenenmonitor 2008-2009 Maasdriel

Algemeen. Tabellenboek volwassenenmonitor 2008-2009 Maasdriel Tabellenboek volwassenenmonitor 2008-2009 Toelichting: In de eerste kolommen staan de cijfers van de gemeente, uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en opleidingsniveau. In de kolom "R'land" staat het totaalcijfer

Nadere informatie

de bevolking van Aa en Hunze vergrijst, van 21% nu naar 35% in 2040.

de bevolking van Aa en Hunze vergrijst, van 21% nu naar 35% in 2040. Met deze factsheet biedt de GGD Drenthe u inzicht in de lokale gezondheidssituatie van de inwoners van de gemeente Aa en Hunze. U treft cijfers aan over de gezondheidsspeerpunten en risicogroepen. Hierbij

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Wijchen

Volwassenen (19-65 jaar) Wijchen man vrouw 19-35 jaar Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Achtergrond en algemene kenmerken Volwassenen (19-65 jaar) Wijchen 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden

Nadere informatie

E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente

E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente GGD Twente is onderdeel van Regio Twente Internet ggdtwente.nl E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Heumen

Volwassenen (19-65 jaar) Heumen Volwassenen (19-65 jaar) Heumen Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Beuningen

Volwassenen (19-65 jaar) Beuningen Volwassenen (19-65 jaar) Beuningen man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede Gemeente Resultaten voor gemeente en regio Kennemerland Regio N=9.98 Ervaren gezondheid en aandoeningen Voelt zich gezond 84 83 Heeft minstens chronische aandoening, vastgesteld door arts 3 3 Heeft allergie,

Nadere informatie

Cijfers gezondheidssituatie gemeente Leeuwarderadeel

Cijfers gezondheidssituatie gemeente Leeuwarderadeel Cijfers gezondheidssituatie gemeente Leeuwarderadeel In onderstaande tabellen zijn cijfers weergegeven met betrekking tot de gezondheid van Friezen in de gemeente Leeuwarderadeel. Daarnaast vindt u ook

Nadere informatie

Etniciteit volgens CBS-classificatie (uit GBA) Oldenzaal Twente hoog (HBO,

Etniciteit volgens CBS-classificatie (uit GBA) Oldenzaal Twente hoog (HBO, Monitor Volwassenen 2012 Etniciteit volgens CBS-classificatie (uit GBA) Nederlands 84 88 79 88 89 83 84 91 86 83 Marokkaans 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 Turks 9 2 12 6 2 6 9 1 6 4 Surinaams 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Twenterand

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Twenterand E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Twenterand E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Twenterand GGD Twente Drs. C. Smit Drs.

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

Monitor Volwassenen 2012

Monitor Volwassenen 2012 Monitor Volwassenen 2012 Enschede Man Vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar Aantal 149 217 114 113 139 131 116 115 366 6439 Geslacht Man 100 0 48 49 50 34 55 58 49 50 Vrouw 0 100 52 51 50 66 45 42 51

Nadere informatie

Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven

Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven Bijlagen bij hoofdstuk 6 Met zorg gezond leven 1 Bijlage 6.1 Gezondheid en zorg Tabel B6.1 Niet-roken en verantwoord alcoholgebruik onder 12-plussers, naar achtergrondkenmerken, 2004 (in procenten) niet-roken

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen

Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen Volwassenen (19-65 jaar) Gemeente Nijmegen Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten,

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Druten

Volwassenen (19-65 jaar) Druten Volwassenen (19-65 jaar) Druten Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal

Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal Volwassenen (19-65 jaar) West Maas en Waal Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn

Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn Volwassenen (19-65 jaar) Millingen aan de Rijn Opleidingsniveau man vrouw 19-35 jaar 35-50 jaar 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Nijmegen Oost NL 2012 Totaal 2008 Aantal correct ingevulde vragenlijsten,

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg

Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg Volwassenen (19-65 jaar) Culemborg man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Rivierenland

Nadere informatie

Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen

Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse Volwassenen (19-65 jaar) Geldermalsen 19-35 jaar 35-50 jaar Opleidingsniveau 50-65 jaar laag midden hoog Totaal Regio Rivierenland

Nadere informatie

11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van E-MOVO 2007

11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van E-MOVO 2007 11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel Resultaten van E-MOVO 2007 In het kader van preventie vormt de jeugd een belangrijke doelgroep. Veel gezondheidsbeïnvloedend gedrag, zoals

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Haaksbergen

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Haaksbergen E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Haaksbergen E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Haaksbergen GGD Twente Drs. C. Smit Drs.

Nadere informatie

Conclusies en aanbevelingen

Conclusies en aanbevelingen Achtergrondinformatie Opvoeding en opvoedingsondersteuning Gezondheid Lichamelijke en leefstijl gezondheid leefstijl en psychosociaal welbevinden Conclusies en aanbevelingen Ouderenmonitor Monitor kinderen

Nadere informatie

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Verbinden preventie-curatie Presentatie wijkteam 6 februari 2014 Marije Scholtens (GGD Hart voor Brabant), Nicole de Baat (Robuust) Programma 16.00 16.05 welkom en voorstelrondje

Nadere informatie

Ouderen (65+) West Maas en Waal

Ouderen (65+) West Maas en Waal Opleidingsniveau 65-74 jaar 75+ jaar laag midden hoog Totaal 65+ Regio Nijmegen man vrouw Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 258 262 299 221 392 68 47 520 6233 17015 502 Achtergrond

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en Nederland

Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en Nederland Gezondheidsmonitor Ouderen (65 jaar en ouder) 2012 Tabel 1: Resultaten per indicator voor de gemeente, wijken Tilburg en gemeente Tilburg en wijken Gezondheid en Ziekte Ervaren gezondheid Ervaart eigen

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Purmerend.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Purmerend. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Purmerend Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Gezondheidsmonitor ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmerliede Inhoud Deze samenvatting bevat de belangrijkste resultaten van de Gezondheidsmonitor en 2016 voor gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude.

Nadere informatie

SES score laag middel hoog

SES score laag middel hoog Gezondheidsmonitor 2016 in cijfers: tabellenboek 19+ voor gemeente GELDERMALSEN. Onderzoek 2016/2017, GGD Gelderland Zuid Toelichting: de n (aantal respondenten per vraag) kan verschillen. Een! betekent

Nadere informatie

2 Lichamelijke Gezondheid

2 Lichamelijke Gezondheid 2 Lichamelijke Gezondheid Gezondheid in Friesland In de uitwerking van het thema lichamelijke gezondheid wordt inzicht gegeven in het voorkomen van chronische (langdurige) aandoeningen onder de Friese

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 420 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Gezondheid van volwassenen en ouderen; een gebiedsgerichte

Gezondheid van volwassenen en ouderen; een gebiedsgerichte epidemiologie Gezondheid van volwassenen en ouderen; een gebiedsgerichte analyse Een rapportage met gezondheidsgegevens per Haagse aandachtswijk 1 Stationsbuurt/ Rivierenbuurt 2 Schildersbuurt 3 Transvaalkwartier

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Deventer? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Deventer? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 1.392 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd

Nadere informatie

Lichamelijke gezondheid

Lichamelijke gezondheid Lichamelijke gezondheid Deelrapportage met resultaten uit de gezondheidsenquête volwassenen/ouderen 2010 De ervaren gezondheid is een samenvattende gezondheidsmaat van alle gezondheidsaspecten zoals de

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente In de gemeente gaven 478 ouders van ½- tot 12 jaar inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Ouderen (65+) Zaltbommel Opleidingsniveau

Ouderen (65+) Zaltbommel Opleidingsniveau man vrouw 65-74 jaar 75+ jaar laag midden hoog Totaal 65+ Regio Rivierenland Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 227 264 270 221 336 68 77 491 4334 17015 Achtergrond en algemene

Nadere informatie

Ouderen (65+) Lingewaal Opleidingsniveau

Ouderen (65+) Lingewaal Opleidingsniveau man vrouw 65-74 jaar 75+ jaar laag midden hoog Totaal 65+ Regio Rivierenland Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 217 212 241 188 291 62 58 429 4334 17015 Achtergrond en algemene

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Gemeente Zeevang Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Zeevang. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Rivierenwijk en Bergweide Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Rivierenwijk en Bergweide Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Kindermonitor Gemeentelijke Factsheet. Deventer

Kindermonitor Gemeentelijke Factsheet. Deventer [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 448 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 1.589 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd

Nadere informatie

Hoe gaat het met de leerlingen van Openbare scholengemeenschap Willem Blaeu? Schoolrapportage Emovo 2014/2015

Hoe gaat het met de leerlingen van Openbare scholengemeenschap Willem Blaeu? Schoolrapportage Emovo 2014/2015 Hoe gaat het met de leerlingen van Openbare scholengemeenschap Willem Blaeu? Schoolrapportage Emovo 2014/2015 Inleiding In het schooljaar 2014/2015 is voor de 4 e keer Emovo uitgevoerd onder 2 e en 4 e

Nadere informatie

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmermeer

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmermeer Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 Samenvatting gemeente Haarlemmermeer Inhoud Deze samenvatting bevat de belangrijkste resultaten van de Gezondheidsmonitor en 2016 voor gemeente Haarlemmermeer.

Nadere informatie

Gezondheidsenquête Drenthe 2003. Tabellenboek Borger-Odoorn

Gezondheidsenquête Drenthe 2003. Tabellenboek Borger-Odoorn Gezondheidsenquête Drenthe 2003 Tabellenboek Borger C.A. Bos, epidemioloog N. van Zanden, epidemioloog GGD Drenthe Overcingellaan 19 9401 LA Assen Tel.: 0592 306300 c.a.bos@ggddrenthe.nl n.van.zanden@ggddrenthe.nl

Nadere informatie

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen te weinig regie over eigen leven

hoog risico angststoornis/depressie matig of hoog risico angststoornis/depressie hulp stress/spanningen te weinig regie over eigen leven Bron: Gezondheidsmonitor Regio Kennemerland 2012 Aantal volwassenen (19 t/m 64 jaar) in per 1-1-2013: 88.900 Functioneren en kwaliteit van leven Ziekten en aandoeningen Uitkomsten volwassenen (19 t/m 64

Nadere informatie

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Zuid gezond en wel? Van de inwoners van Zuid heeft 81% een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

man vrouw jaar 75+ jaar opl. laag

man vrouw jaar 75+ jaar opl. laag Tabellenboek monitor volwassenen en ouderen 2012; regio ; 65-plussers GGD Noord- en Oost-Gelderland, update januari 2015 Toelichting: In de eerste zeven kolommen worden de bevindingen van de regio weergegeven

Nadere informatie

Kindermonitor Gemeentelijke Factsheet. Hardenberg

Kindermonitor Gemeentelijke Factsheet. Hardenberg [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente In de gemeente gaven 458 ouders van kinderen van een half tot twaalf jaar inzicht in de gezondheid,

Nadere informatie

Gemeente Zaanstad en Molenwerf

Gemeente Zaanstad en Molenwerf Gemeente en Molenwerf Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Staphorst? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Staphorst? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland 1.129 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

man vrouw jaar jaar jaar opl. laag

man vrouw jaar jaar jaar opl. laag Tabellenboek monitor volwassenen en ouderen 2012; gemeente ; 19-65 jarigen GGD Noord- en Oost-Gelderland, update januari 2015 Toelichting: In de eerste acht kolommen worden de bevindingen van de gemeente

Nadere informatie

Samenvatting gezondheidspeiling Wijdemeren

Samenvatting gezondheidspeiling Wijdemeren Samenvatting gezondheidspeiling Wijdemeren Een analyse van de gezondheidstoestand van de bevolking geeft zicht op de gezondheidsproblemen die in de regio en gemeente spelen en de groepen waarin die problemen

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwartewaterland? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwartewaterland? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Staphorst 875 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd gezondheid gedefinieerd

Nadere informatie