Deskundigheidsbevordering

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deskundigheidsbevordering"

Transcriptie

1 HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM Deskundigheidsbevordering Neurologie/Geriatrie Westfries Gasthuis Neurologie/Geriatrie Maelsonstraat NP Hoorn Michelle Entius LV14-4AGZ2 Stagebegeleiders: Marijke Jongert Marion Veltman Annet Appelman Docentbegeleider: B. van Oort Naam studieonderdeel: Deskundigheidsbevordering 23 januari 2015

2 Inhoudsopgave Bladzijde Inleiding 2 Knelpunten 3 Methode 6 Resultaten 8 Conclusie/discussie 11 Aanbevelingen 12 Eindnoten 13 [1]

3 Inleiding Voor de opdracht deskundigheidsbevordering heb ik een literatuuronderzoek uitgevoerd. Hierbij heb ik eerst drie knelpunten op de afdeling geanalyseerd. Van die drie knelpunten heb ik één knelpunt gekozen om mij verder te verdiepen. Vanuit dit knelpunt heb ik een literatuuronderzoek gehouden, waarin ik een PICO heb opgesteld, literatuur heb opgezocht, de validiteit heb beoordeeld en een conclusie heb getrokken. Over deze literatuurstudie heb ik een discussie beschreven. Als laatste onderdeel van dit onderzoek heb ik aanbevelingen gedaan aan de afdeling neurologie van het Westfries Gasthuis. Mijn aanbevelingen presenteer ik in een klinische les op de afdeling neurologie van het Westfries gasthuis. [2]

4 Knelpunten 1 Knelpunten op de afdeling In dit hoofdstuk analyseer ik drie knelpunten die ik tegenkom op de afdeling. Hierbij beschrijf ik welke interventies er op dit moment worden uitgevoerd, op welke manier dit de kwaliteit van zorg waarborgt en op welk gebied dit knelpunt verbeterd moet worden. 1.1 Sondevoeding per bolus Op de afdeling neurologie krijgen patiënten regelmatig een neusmaagsonde. Een neurologisch ziektebeeld kan de patiënt in een verlaagd bewustzijn brengen. Daarbij komt het voor dat patiënten ernstige dysfagie hebben. Om deze redenen kan er een neusmaagsonde ingebracht worden. Op de afdeling A2TC wordt vaak de interventie: sondevoeding per bolus opgestart. Neurologische patiënten kunnen onrustig zijn in verband met het neurologisch ziektebeeld. Hierdoor bestaat de kans dat zij de neusmaagsonde proberen te verwijderen. Wanneer dit gebeurt en de neusmaagsonde wordt niet geheel verwijderd, kan er sondevoeding in de longen lopen. Wanneer een patiënt dan continu sondevoeding zou krijgen, is er angst dat er sondevoeding in de longen loopt, waardoor de patiënt een aspiratiepneumonie ontwikkeld. Op de andere afdelingen in het WestFries Gasthuis (WFG) wordt sondevoeding altijd via een continu systeem gegeven. De neurologie afdeling is in het ziekenhuis de enige afdeling die sondevoeding vaak per bolus toedienen. Er is dan ook op het intranet geen protocol over het toedienen van sondevoeding per bolus. Er is geen duidelijke richtlijn van op welke manier je de bolus moet toedienen. Doordat er geen duidelijke richtlijnen op het intranet staan over het toedienen van sondevoeding per bolus bestaat er geen duidelijke indicatie voor de keuze voor deze interventie. Daardoor vraag ik mij af of deze interventie onderbouwt is via de literatuur. Ik vraag mij hierin af of het risico op een aspiratiepneumonie groter is bij het toedienen van sondevoeding continu dan bij het toedienen van sondevoeding per bolus 1.2 Artsenvisite Tijdens iedere dagdienst wordt er een artsenvisite gehouden tussen de arts en de verpleegkundigen. Tijdens de artsenvisite worden de patiënten geëvalueerd. Er wordt besproken of er nieuwe ontwikkelingen zijn, hoe het ziekteproces zich ontwikkeld, eventuele onderzoeken en interventies die uitgevoerd moeten worden en ontslagdata. De artsenvisite geeft de arts een duidelijk beeld van het ziekteproces van de patiënt. Hierdoor heeft de arts goed inzicht in de interventies die nog toegepast moeten worden, op welke termijn een patiënt met ontslag en of de patiënt naar huis gaat of naar een revalidatieplek. [3]

5 De artsenvisite start altijd met de stroke unit. Op de stroke unit liggen de patiënten die in acute situatie van het ziekteproces liggen en voortdurende monitoring nodig hebben. Doordat deze patiënten zich in een acute situatie bevinden, start de visite op de stroke unit. Nadat de stroke unit de artsenvisite heeft afgerond, start de artsenvisite voor de rest van de afdeling. Hierbij wordt de artsenvisite vaak oplopend in kamernummer gelopen. De duur is afhankelijk van de complexiteit van de patiënten. De artsenvisite start niet op een vastgestelde tijd, maar is afhankelijk van de arts. Gedurende mijn stage heb ik een aantal knelpunten opgemerkt tijdens de visite. Doordat de artsenvisite niet op een bepaald tijdstip start, is het voor de verpleegkundige onduidelijk op welk moment zij artsenvisite kan lopen. Daarbij wordt onder de verpleegkundigen niet verdeeld in welke volgorde er artsenvisite gelopen wordt. Dit beïnvloedt de coördinatie van zorg. De artsenvisite neemt veel tijd in beslag. Regelmatig duurt de artsenvisite langer dan noodzakelijk is. Doordat de artsenvisite zo lang duurt, loopt voor de andere verpleegkundigen de artsenvisite ook uit, waardoor de verpleegkundigen langer met onduidelijkheden blijven zitten ten opzicht van het ziekteproces van de patiënten. Doordat neurologie en geriatrie op één afdeling is gevestigd, komt het regelmatig voor dat verpleegkundigen zowel neurologische als geriatrische patiënten heeft. Hierdoor moet de verpleegkundige bij beiden disciplines artsenvisite lopen. Dit vergt een goede coördinatie van zorg en doordat de tijden voor de artsenvisite onduidelijk zijn, komt het regelmatig voor dat beiden tegelijkertijd de artsenvisite willen lopen. 1.3 Ontslagprocedure Wanneer de patiënt de stroke unit kan verlaten, is diegene stabiel genoeg voor de verpleegafdeling. De patiënt bevindt zich niet meer in een acute situatie, waarbij continue monitoring vereist is. Op de gewone afdeling is het van belang dat de ontslagprocedure in gang wordt gezet. Dit betreft ten eerste het observeren van de zelfredzaamheid van de patiënt. Verpleegkundigen observeren de mate waarin de patiënt zelfstandig kan functioneren. Met de arts overlegt de verpleegkundige haar observaties. Vanuit hier wordt eventueel de revalidatiearts in consult gevraagd. De revalidatiearts beoordeelt of de patiënt met ontslag naar huis kan of eerst moet revalideren in een instelling. Wanneer duidelijk is waar de patiënt naartoe gaat, kan het ontslag in gang worden gezet. Indien de patiënt naar een revalidatieplaats gaat, moeten de verpleegkundigen van de afdeling de transferverpleegkundige in consult roepen. De transferverpleegkundigen doet een aanvraag bij een revalidatiesetting voor het ontslag. Op dit moment is er een ontslagdatum duidelijk voor de patiënt. [4]

6 Gedurende mijn stage heb ik het ontslagtraject van meerdere patiënten geobserveerd. Wat mij opgevallen is, is dat het ontslagtraject vaak erg lang duurt, omdat er geen concrete ontslagdatum gesteld wordt. Zonder ontslagdatum kan de transferverpleegkundige niet inschakelt worden. Het komt ook voor dat het lang duurt voordat iemand een ontslagindicatie heeft en het duidelijk is naar wat voor plaats de patiënt toegaat na zijn ontslag. 1.3 Keuze literatuuronderzoek Op de afdeling kwam ik gedurende mijn stage bovenstaande knelpunten tegen. Van deze knelpunten heb ik geanalyseerd tegen welke problemen de verpleegkundigen aanlopen en op welke manier dit knelpunt op dit moment wordt uitgevoerd. Vanuit deze knelpunten kies ik één knelpunt uit om mij verder in te verdiepen. Op dit moment zijn alle drie de knelpunten actueel. Ik heb gekozen om mij verder te verdiepen in het knelpunt over de sondevoeding per bolus. Ik heb hiervoor gekozen omdat dit invloed heeft op de primaire patiëntenzorg. De interventie wordt regelmatig uitgevoerd, maar er wordt op dit moment niet kritisch gekeken naar het protocol. Voor de andere twee knelpunten wordt op dit moment gekeken naar mogelijke oplossingen. Omdat er een oplossingsplan wordt ontwikkeld voor de andere twee knelpunten en niet voor het knelpunt over de sondevoeding, kies ik voor deze interventie. In het ziekenhuis is er geen duidelijke richtlijn over sondevoeding per bolus. Hierdoor vraag ik mij af of deze interventie onderbouwt is via de literatuur. Er is geen protocol beschikbaar in het WFG over sondevoeding toedienen per bolus. Hierdoor zijn er geen duidelijke richtlijn die opgevolgd kunnen worden. Vanuit dit knelpunt is de volgende literatuurvraag naar voren gekomen: Verminderd het toedienen van sondevoeding per bolus de kans op het ontwikkelen van een aspiratiepneumonie, ten opzichte van het continu toedienen van sondevoeding, bij neurologische patiënten op de afdeling A2TC van het WFG? [5]

7 Methode 1 Zoekstrategie 1.1 PICO P: Neurologische patiënten op de afdeling A2TC I: Sondevoeding per bolus C: Sondevoeding continu O: Verminderde kans op (aspiratie)pneumonie P: Neurological patient I: Enteral nutrition bolus C: Enteral nutrition continuous O: Aspiration pneumonia Inclusiecriteria Leeftijd >18 jaar Neusmaagsonde 1.2 In- en exclusiecriteria Exclusiecriteria Leeftijd <18 jaar Type sonde waarbij de voeding in een ander gedeelte van het spijsverteringskanaal eindigt. 1.3 databanken Ik heb gezocht in de zoekmachine Pubmed en de database Cochrane. 2 Searchstring 3 Verantwoording selectie Via Pubmed had ik met mijn zoektermen 36 gevonden resultaten. Van deze resultaten heb ik eerst de artikelen gefilterd op titel. Wanneer de titel overeenkwam met mijn zoekstrategie werd hij geïncludeerd. Daaruit kwamen 7 artikelen die ik relevant vond voor mijn onderzoeken. Van deze 7 onderzoeken heb ik de abstract gelezen over het te houden onderzoeken. 2 Onderzoeken werden aan de hand van het abstract geëxcludeerd. Hieruit hield ik vijf mogelijke potentiele artikelen over om te gebruiken voor mijn literatuuronderzoek. [6]

8 Via de Cochrane library vond ik één systematic review en één Randomized Controlled Trial (RCT). Het systematic review moest ik excluderen doordat de systematic review was gebaseerd op pasgeborenen. De RCT die in mijn zoekstrategie naar boven kwam, heb ik ook kunnen vinden via Pubmed. Dit artikel werd geïncludeerd. [7]

9 Resultaten 1 Gevonden artikelen Artikel Can continuous pump feeding reduce the incidence of pneumonia in nasogastric tube-fed patients? A randomized controlled trial. The effect of intermittent nasogastric feeding on preventing aspiration pneumonia in ventilated critically ill patients A review of the nursing care of enteral feeding tubes in critically ill adults A comparison of continuous and intermittent enteral nutrition in NICU patients Continuous compared with intermittent tube feeding in the elderly. Geïncludeerd Ja Ja Ja Nee Nee 1 Can continuous pump feeding reduce the incidence of pneumonia in nasogastric tube-fed patients? In het onderzoek van J.S.W. Lee et al. wordt onderzocht of het continu toedienen van sondevoeding via de pomp de incidentie op het ontwikkelen van een aspiratiepneumonie bij patiënten ouder dan 60 jaar verkleind(1). J.S.W. Lee et al. hebben 178 patiënten geïncludeerd voor het onderzoek. Deze groep is door middel van de computer gerandomiseerd in twee vergelijkbare groepen. Er staat beschreven hoeveel patiënten tijdens het onderzoek geëxcludeerd zijn en met welke redenen. Deze patiënten zijn meegenomen in de analyse. 15,1% Van de patiënten in de bolusgroep en 14,1% van de patiënten in de pomp groep ontwikkelden een aspiratiepneumonie(1). In het onderzoek van J.S.W. Lee et al staat beschreven dat er geen statische significantie is in het verschil van de incidentie van het ontwikkelen van een aspiratiepneumonie. Er staat geen interventie op de voorgrond waarbij de incidentie van het ontwikkelen van een aspiratiepneumonie wordt verkleind(1). 2 The effect of intermittent nasogastric feeding on preventing aspiration pneumonia in ventilated critically ill patients In het onderzoek van Y. Chen et al. wordt onderzocht wat het effect van sondevoeding toedienen per bolus is, op het voorkomen van een aspiratiepneumonie, bij patiënten met beademing op de Intensive Care (IC)(2). Y. Chen et al. hebben 107 patiënten geïncludeerd voor het onderzoek. Deze groep is gerandomiseerd in twee verschillende groepen. Er staat niet beschreven op welke manier [8]

10 de patiënten gerandomiseerd zijn. In het onderzoek staat niet hoeveel patiënten er eventueel geëxcludeerd zijn gedurende de studie(2). In het onderzoek van Y. Chen et al. zijn er verschillende symptomen van een aspiratiepneumonie onderzocht op incidentie bij de onderzoeksgroep(1). Y. Chen et al. hebben op verschillende symptomen de incidentie van een aspiratiepneumonie getest. Dit waren de volgende symptomen: 1) Glucose in het sputum; 2) Piepende ademhaling; 3) Koorts; 4) Tekenen van een aspiratiepneumonie op de X-thorax(2). Op dag 0 van het onderzoek heeft Y. Chen et al. de baseline characteristics in kaart gebracht. Dit liet zien dat geen significant verschil is te zien in de incidentie van een aspiratiepneumonie tussen de twee interventies. Op de dag 7 van het onderzoek hebben zij opnieuw de symptomen van een aspiratiepneumonie onderzocht bij beiden groepen. Hierbij liet zich statische significantie zien bij de incidentie van de symptomen van een aspiratiepneumonie. Deze uitkomsten laten zien dat bij het toedienen van sondevoeding per bolus de incidentie van een aspiratiepneumonie kleiner is dan bij het toedienen van continue sondevoeding(2). 3 A review of the nursing care of enteral feeding tubes in critically ill adults T.A. Williams et al hebben over een aantal componenten van sondevoeding in de verpleegkundige zorg verschillende artikelen beoordeeld. Vanuit deze onderzoeken hebben zij aanbevelingen gegeven voor de verpleegkundige zorg. Eén van de componenten van sondevoeding die zij hebben geselecteerd is de wijze waarop de sondevoeding gegeven wordt. Zij hebben aanbevelingen gegeven of sondevoeding het beste per bolus of continu toegediend kan worden(3). T.A. Williams hebben verschillende RCT s gebruikt voor het uitbrengen van aanbevelingen over de verpleegkundige zorg. In deze studies (Elpern, 1997; McKinlay et al,2001; Spilker 1996) kwam geen significant verschil naar voren tussen continue sondevoeding en sondevoeding per bolus(3). Ondanks dat er geen duidelijke interventie op de voorgrond staat die de incidentie van een aspiratiepneumonie veroorzaakt, raden T.A. Williams aan om de sondevoeding continu te geven. Dit heeft als reden, dat uit andere onderzoeken is gebleken dat de incidentie van gastro-intestinale complicaties bij continue sondevoeding kleiner is dan bij sondevoeding per bolus. [9]

11 4 Validiteit van de artikelen De onderzoeken heb ik daarbij op validiteit gecontroleerd. Het onderzoek van Y.S.W Lee et al. en T.A. Williams et al. heb ik voldoende beoordeeld op basis van de criteria. Bij het onderzoek van Y.S.W. Lee et al. was de manier van randomisatie duidelijk, blindering was benoemd, de manier van behandeling was gelijk, er is intention to threat toegepast en er was een duidelijke follow up. In het onderzoek van T.A. Williams zijn de stappen van een systematic review gevolgd. Er is een duidelijke vraagstelling. De zoekactie is duidelijk beschreven, met benoeming van de gebruikte databases. Doordat de systematic review meerdere interventies beschreef hebben zij meerdere artikelen gebruikt en beoordeeld. Het onderzoek van Y. Chen et al. heb ik niet valide beoordeeld. In het artikel kan ik de wijze van randomisatie niet terug vinden. Daarbij kan ik niets terugvinden over intention to threat. Er is geen duidelijkheid over mogelijke patiënten die gedurende het onderzoek geëxcludeerd zijn. Blindering staat niet goed beschreven in het onderzoek. Wel is er sprake van vergelijkbaarheid van de groepen en een gelijke behandeling. Op basis van de validiteit zal ik het onderzoek van Y. Chen et al. niet meenemen in mijn conclusie en verbeterplan. [10]

12 Conclusie/Discussie 1 conclusie literatuuronderzoek In het literatuuronderzoek heb ik onderzocht of het toedienen van sondevoeding per bolus de kans op het ontwikkelen van een aspiratiepneumonie verkleind, ten opzichte van continu toedienen van sondevoeding. Vanuit de artikelen van Y.S.W. Lee et al. en T.A. Williams et al. kwam geen duidelijke interventie naar de voorgrond, waarbij de kans op het ontwikkelen van een aspiratiepneumonie kleiner is(1,3). 2 Discussie Er is geen significantie dat één van de twee interventies de incidentie van een aspiratiepneumonie verkleind. Hierdoor kan er op dit moment niet één duidelijke interventie aangedragen worden, om te implementeren op de afdeling. Daarbij waren de artikelen niet gericht op neurologische patiënten. In mijn zoekstrategie heb ik één artikel gevonden, waarbij het onderzoek bij neurologische patiënten uitgevoerd. Dit artikel kwam echter uit 1983, waardoor het artikel niet recent genoeg was om voor het literatuuronderzoek gebruikt te worden(4). [11]

13 Aanbevelingen 1 Verder onderzoek Vanuit het verkleinen op de kans op het ontwikkelen van een aspiratiepneumonie komt geen duidelijke interventie naar voren. Hierbij zouden beiden interventie toegepast kunnen worden in de praktijk. Echter, komt in het onderzoek van T.A. Williams naar voren dat gastro-intestinale complicaties minder frequent voorkomen bij patiënten met continue sondevoeding. Hiervoor zal verder onderzoek moeten plaatsvinden, om dit te bevestigen(3). 2 Continue sondevoeding Het onderzoek van T.A. Williams laat zien dat continue sondevoeding de voedingsstoffen met minder gastro-intestinale complicaties opneemt in het lichaam. Vanuit dit oogpunt is het beter om sondevoeding continu toe te dienen. Hierbij wordt aangeraden om de hoofdsteun van het bed in een hoek van 30-45º te zetten om de kans op aspiratie te voorkomen(3). 3 Protocol sondevoeding per bolus Als de afdeling neurologie besluit om het huidige systeem te behouden en sondevoeding per bolus toe te dienen, raad ik aan om een protocol te ontwerpen. Op dit moment is er geen protocol beschikbaar, waardoor leerlingen en gediplomeerden die niet eerder sondevoeding per bolus hebben toegediend, geen duidelijke handvatten hebben. Zij zijn niet bekwaam genoeg, maar kunnen zich ook niet verdiepen in de handeling door middel van een protocol. Hierdoor is er een grotere kans dat er een fout wordt gemaakt. [12]

14 Eindnoten 1) Lee JSW, Kwok T, Chui PY, Ko FWS, Lo WK, Kam WC, Mok HLF, Lo R, Woo J. Can continuous pump feeding reduce the incidence of pneumonia in nasogastric tubefed patients? A randomized controlled trial. Clinical Nutrition 2010;29: ) Chen Y, Chou S, Lin L, Wu L. The effect of intermittent nasogastric feeding on preventing aspiration pneumonia in ventilated critically ill patients. Journal of Nursing Reseach 2006;14(3): ) Williams TA, Leslie GD. A review of the nursing care of enteral feeding tubes in critically ill adults. Intensive and Critical Care Nursing 2004;20: ) Kocan MJ, Hickisch SM. A comparison of continuous and intermittent enteral nutrition in NICU patients. The American Association of neuroscience Nurses 1986;18(6): [13]

Literatuuronderzoek. Hoe lang mag een waaknaald blijven zitten?

Literatuuronderzoek. Hoe lang mag een waaknaald blijven zitten? HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM Literatuuronderzoek Hoe lang mag een waaknaald blijven zitten? Michelle Entius 500635128 LV13-3IKZ1 Stagebegeleiders: Anetha van Waveren Samantha Carrot Literatuuronderzoek Inhoudsopgave

Nadere informatie

HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM. Werkbegeleiding. Neurologie/Geriatrie. Westfries Gasthuis Neurologie/Geriatrie Maelsonstraat 3 1624 NP Hoorn

HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM. Werkbegeleiding. Neurologie/Geriatrie. Westfries Gasthuis Neurologie/Geriatrie Maelsonstraat 3 1624 NP Hoorn HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM Werkbegeleiding Neurologie/Geriatrie Westfries Gasthuis Neurologie/Geriatrie Maelsonstraat 3 1624 NP Hoorn Michelle Entius 500635128 LV14-4AGZ2 Stagebegeleiders: Marijke Jongert

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Toelichting bij de criteria voor het beoordelen van de kwaliteit van een

Nadere informatie

Zoeken naar evidence

Zoeken naar evidence Zoeken naar evidence Faridi van Etten-Jamaludin Clinical librarian Medische Bibliotheek AMC 2 december 2008 Evidence Based Practice? Bij EBP worden klinische beslissingen genomen op basis van het best

Nadere informatie

Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk. Definitie EBP 16-4-2015

Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk. Definitie EBP 16-4-2015 Evidence Based Practice in de alledaagse praktijk Lies Braam, verpleegkundig specialist neurologie 26 maart 2015 V &VN neurocongres Definitie EBP Bij EBP gaat het om klinische beslissingen op basis van

Nadere informatie

Zijn we gedreven een protocol na te leven?

Zijn we gedreven een protocol na te leven? Zijn we gedreven een protocol na te leven? Protocol compliantie op de intensive care Anouk van der Sman IC verpleegkundige en Circulation Practitioner i.o. Reinier de Graaf Gasthuis (RdGG) te Delft 1 Inhoud

Nadere informatie

Methodologie & onderzoek

Methodologie & onderzoek JAAR 2 Methodologie & onderzoek Klinische les en Critical Appraised Topic deeltaak 11.3a en KET 11 in de leerlijn wetenschap. Wat is Een klinische les Een CAT Wat is een klinische les In een klinische

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een CAT

Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

HANDLEIDING CAT. Handleiding voor het maken van een CAT

HANDLEIDING CAT. Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Hoe meet je kwaliteitsverbetering? En hoe kan je dat in je eigen regio doen?

Hoe meet je kwaliteitsverbetering? En hoe kan je dat in je eigen regio doen? Hoe meet je kwaliteitsverbetering? En hoe kan je dat in je eigen regio doen? VRAAGSTELLING: HOE KUNNEN WE FUNCTIEVERLIES TIJDENS & NA ACUTE ZIEKENHUISOPNAME VERMINDEREN? HOE MEET JE EFFECT? Complexe interventies

Nadere informatie

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Amsterdam School of Health Professionals / HvA Amsterdam Kwaliteit en Proces Innovatie / AMC Amsterdam Goede zorg Effectief Doelmatig Veilig Tijdig Toegankelijk

Nadere informatie

The RIGHT food is the best medicine

The RIGHT food is the best medicine The RIGHT food is the best medicine Nutritie Support Team : Dr G..Lambrecht, E. Museeuw, N. Baillieul Dienst gastro-enterologie: Dr. G. Deboever Dr. G. Lambrecht Dr. M. Cool Inhoud Ondervoeding Voedingsbeleid

Nadere informatie

Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk. Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016

Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk. Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016 Evidence-based Practice voor de dagelijkse praktijk Nationaal Congres GGZ-verpleegkunde 16 juni 2016 100% meer? Of 2x zoveel?!? Resultaten >20% minder tandplak

Nadere informatie

Bij gebrek aan bewijs

Bij gebrek aan bewijs Bij gebrek aan bewijs kennis is macht! internet in de spreekkamer P.A. Flach Bedrijfsarts Arbo- en milieudienst RuG 09-10-2006 1 3 onderdelen 1. Wat is EBM 2. Zoeken in PubMed 3. Beoordelen van de resultaten

Nadere informatie

NVO STANDAARD. Deze standaard is opgesteld door voedingsverpleegkundigen van het NVO (Nederlands voedingsteam Overleg).

NVO STANDAARD. Deze standaard is opgesteld door voedingsverpleegkundigen van het NVO (Nederlands voedingsteam Overleg). NVO STANDAARD Deze standaard is opgesteld door voedingsverpleegkundigen van het NVO (Nederlands voedingsteam Overleg). CONTROLE LIGGING NEUSMAAGSONDE (NMS) BIJ VOLWASSENEN ACHTERGROND DOELSTELLING Als

Nadere informatie

Onderzoeksdesigns. Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis

Onderzoeksdesigns. Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis Onderzoeksdesigns Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis Inhoud Inleiding Wetenschappelijk bewijs Opdracht Verschillende onderzoekdesigns De drie componenten van evidence-based practice Wetenschappelijk

Nadere informatie

Muziektherapie in de oncologie

Muziektherapie in de oncologie Muziektherapie in de oncologie Wetenschap en praktijk combineren Tom Abrahams 26 mei 2015 Wat is muziektherapie? Een vorm van vaktherapie Ervaringsgericht Interventies binnen muzikale context Waar wordt

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Jeroen van Oostrum Hoofd Business Intelligence Center 24 november 2009 Stellingen Stelling 1: Patiëntuitkomstmaten, zoals heropnames, complicaties en patiënttevredenheid,

Nadere informatie

MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB

MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB B. J. Snel AIOS anesthesiologie Rowland MJ, Hadjipavlou G. Delayed cerebral ischemia after subarachnoid haemorrage: looking beyond vasospasm. Br J

Nadere informatie

Belangenverklaring. L. Ottevanger. In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ)

Belangenverklaring. L. Ottevanger. In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) Belangenverklaring In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) Naam: Organisatie: L. Ottevanger Erasmus MC Ik heb geen 'potentiële' belangenverstrengeling Cryotherapie

Nadere informatie

VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE

VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE VAN KLINISCHE ONZEKERHEID NAAR EEN ZOEKSTRATEGIE Drs. Willemke Stilma Docent verpleegkunde HvA Mede met dank aan dr. Anne Eskes 1 INHOUD 5 stappen EBP Formuleren van een klinische vraagstelling PICO Zoekstrategie

Nadere informatie

Evidence zoeken @ WWW

Evidence zoeken @ WWW Evidence zoeken @ WWW Dirk Ubbink Evidence Based Surgery 2011 Informatie Jaarlijks: >20.000 tijdschriften en boeken MEDLINE: >6.700 tijdschriften Jaarlijks 2 miljoen artikelen gepubliceerd 5500 publicaties

Nadere informatie

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen

Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Systematic Reviews Dr. Hester Vermeulen Amsterdam School of Health Professionals / HvA Amsterdam Kwaliteit en Proces Innovatie / AMC Amsterdam Systematisch literatuur onderzoek RCT s worden gemaakt om

Nadere informatie

Farmacotherapie in de acute fase van alcoholdetoxificatie. Critically Appraised Topic

Farmacotherapie in de acute fase van alcoholdetoxificatie. Critically Appraised Topic Farmacotherapie in de acute fase van alcoholdetoxificatie Critically Appraised Topic Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring

Nadere informatie

Palliatieve Zorg. Onderdeel: Kwalitatief onderzoek. Naam: Sanne Terpstra Studentennummer: 500646500 Klas: 2B2

Palliatieve Zorg. Onderdeel: Kwalitatief onderzoek. Naam: Sanne Terpstra Studentennummer: 500646500 Klas: 2B2 Palliatieve Zorg Onderdeel: Kwalitatief onderzoek Naam: Sanne Terpstra Studentennummer: 500646500 Klas: 2B2 Inhoudsopgave Inleiding Blz 2 Zoekstrategie Blz 3 Kwaliteitseisen van Cox et al, 2005 Blz 3 Kritisch

Nadere informatie

Handleiding Critically Appraised Topic (CAT) OLVG

Handleiding Critically Appraised Topic (CAT) OLVG Handleiding Critically Appraised Topic (CAT) OLVG Wat is een Critically Appraised Topic Een Critically Appraised Topic (CAT) is een korte systematische samenvatting en kritische beoordeling van de resultaten

Nadere informatie

Dirk Ubbink. Evidence Based Surgery Workshop 2010

Dirk Ubbink. Evidence Based Surgery Workshop 2010 Dirk Ubbink Evidence Based Surgery Workshop 2010 Jaarlijks: 20.000 tijdschriften 17.000 nieuwe boeken MEDLINE: >6.700 tijdschriften jaarlijks 2 miljoen artikelen gepubliceerd 5500 publicaties per dag!

Nadere informatie

EBM. Domein arts. Overwegingen bij domein arts

EBM. Domein arts. Overwegingen bij domein arts EBM Wetenschappelijke uitkomsten uit klinisch relevant prognostisch, diagnostisch en therapeutisch onderzoek. Kennis, ervaring, persoonlijke waarden en verwachtingen van de dokter zelf. De individuele

Nadere informatie

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Verpleegkundige dossierbesprekingen Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Agenda EBP in het AMC Verpleegkundige dossierbesprekingen Praktijkvoorbeeld EBP in de psychiatrie EBP is ook belangrijk

Nadere informatie

Samenvatting. Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken

Samenvatting. Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken Samenvatting Effectiviteit van ergotherapie: stand van zaken Ergotherapie is een paramedisch beroep dat gericht is op het verbeteren van het zelfstandig functioneren door het individu in de voor die persoon

Nadere informatie

Ribfixatie bij fladderthorax Vaker doen? Vera Linssen, AIOS anesthesiologie 5 november 2015

Ribfixatie bij fladderthorax Vaker doen? Vera Linssen, AIOS anesthesiologie 5 november 2015 Ribfixatie bij fladderthorax Vaker doen? Vera Linssen, AIOS anesthesiologie 5 november 2015 Casus M: motorrijder versus ander voertuig, van motor gevlogen, helm losgeraakt I: verdenking hematothorax, hoofdwond

Nadere informatie

Evidence Based Practice

Evidence Based Practice Evidence Based Practice V&VN VAR Netwerkdag 25 november 2016 'Leiderschap met lef' Dr. Getty Huisman de Waal, RN Basis voor alledaagse beslissingen Traditie Ervaring Intuïtie Anekdote Eén artikel Financieel

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie)

Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie) 14-11-2016 1138 Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie) De behandelend arts of verpleegkundige heeft met u gesproken over het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen bij uzelf, uw familielid of

Nadere informatie

Stage-opdracht deskundigheidsbevordering

Stage-opdracht deskundigheidsbevordering Stage-opdracht deskundigheidsbevordering Naam: Marthe Verwater Studentnummer:09011129 Klas: HDT 2 Inhoudsopgave: 1.Voorbereiding... Blz.3 2.Literatuurstudie...... Blz.4 3.Verslag... Blz.8 2 Stage opdracht

Nadere informatie

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies

Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies Ontwikkelen van een Cochrane Systematic Review over interventies 22 en 23 Maart 2016 Bestemd voor personen die in het kader van de Cochrane Collaboration een systematische review over interventies gaan

Nadere informatie

Journal club. Wetenschap toegankelijk maken voor hbo-docenten. HGZO congres 2011 Margriet van Iersel, Corine Latour, Marjolein Snaterse

Journal club. Wetenschap toegankelijk maken voor hbo-docenten. HGZO congres 2011 Margriet van Iersel, Corine Latour, Marjolein Snaterse Journal club Wetenschap toegankelijk maken voor hbo-docenten HGZO congres 2011 Margriet van Iersel, Corine Latour, Marjolein Snaterse Aanleiding starten van een Journal Club EBP en klinisch redeneren (KLRE)

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT)

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT) Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een interventieonderzoek (bij voorkeur een RCT) Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 4 1 Toelichting bij de criteria voor

Nadere informatie

Longgeneeskunde. Pneumonie. www.catharinaziekenhuis.nl

Longgeneeskunde. Pneumonie. www.catharinaziekenhuis.nl Longgeneeskunde Pneumonie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De opnamedag... 4 Opname via de Spoedeisende Hulp... 4 Opname via de polikliniek... 4 Op de verpleegafdeling... 4 Wat gebeurt elke ochtend...

Nadere informatie

1 e Post EAUN Meeting. Richtlijnen. Mirjam Kappert Verpleegkundig specialist Slingeland ziekenhuis

1 e Post EAUN Meeting. Richtlijnen. Mirjam Kappert Verpleegkundig specialist Slingeland ziekenhuis 1 e Post EAUN Meeting Richtlijnen Mirjam Kappert Verpleegkundig specialist Slingeland ziekenhuis Nurses guidelines Nurses guidelines Nurses guidelines Nurses guidelines Wordt herzien Planning was congres

Nadere informatie

Evidence piramide. Gecontroleerde studies. Welk studie type? 19/02/2013. 3 me ta.eu. Niet dezelfde piramide voor elke vraag. me ta.eu. me ta.

Evidence piramide. Gecontroleerde studies. Welk studie type? 19/02/2013. 3 me ta.eu. Niet dezelfde piramide voor elke vraag. me ta.eu. me ta. Niet dezelfde piramide voor elke vraag Evidence piramide Gecontroleerde studies Welk studie type? 3 1 Effect van roken op longkaner Richard Doll 1951: prospectieve studie 2/3 mannelijke Britse artsen Goede

Nadere informatie

Opdracht 4b: DOSSIERBESPREKING

Opdracht 4b: DOSSIERBESPREKING Opdracht 4b: DOSSIERBESPREKING Namen: Maike de Groot & Mirthe van Loon Gegevens Mirthe: Groep: LV11-4AMC3 Studentnummer: 500527396 Stage afdeling: Docent begeleidster: Werkbegeleiders: Algemene interne,

Nadere informatie

De beantwoordbare vraag (PICO)

De beantwoordbare vraag (PICO) 4. Interpretatie effect (relevantie) 5. Toepassen in de praktijk De beantwoordbare vraag (PICO) Welke patiënten? P Welke interventie? Welk alternatief (comparison)? Welke uitkomst (outcome)? I C O P I

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting

Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting Binnen het domein van hart- en vaatziekten is een bypassoperatie de meest uitgevoerde chirurgische ingreep. Omdat bij een hartoperatie het borstbeen wordt doorgesneden en er meestal

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een CAT

Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 8 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9 Samenvatting 155 Chapter 9 Samenvatting SAMENVATTING Richtlijnen en protocollen worden ontwikkeld om de variatie van professioneel handelen te reduceren, om kwaliteit van

Nadere informatie

De afdelingen Intensive Care en High Care

De afdelingen Intensive Care en High Care De afdelingen Intensive Care en High Care Locatie Dordwijk Informatie voor patiënten Inleiding U heeft onlangs van uw arts gehoord, dat u na uw behandeling of operatie tijdelijk wordt opgenomen op de

Nadere informatie

Vereniging voor Ziekenhuisgeneeskunde

Vereniging voor Ziekenhuisgeneeskunde Vereniging voor Ziekenhuisgeneeskunde SHELLEY METSELAAR AIOS SOZG Achtergrond Incidentie - 5-11 per 1000 per jaar 1 Diagnose - Combinatie kliniek, lab, X-thorax Sensitiviteit X-thorax 2 - Pneumonie +/-

Nadere informatie

Palliatieve zorg: Kwalitatief onderzoek

Palliatieve zorg: Kwalitatief onderzoek Palliatieve zorg: Kwalitatief onderzoek Hogeschool van Amsterdam Naam: Lauri Linn Konter Studentnr: 500642432 Klas: Lv12-2E2 Jaar: 2012-2013 Docent: M. Hoekstra Inhoudsopgave Inleiding Blz: 3 Verpleegprobleem

Nadere informatie

Perifere zenuw blokkade bij een patiënt at risk voor compartiment syndroom? Lucie van Genugten 3 e jaars AIOS Anesthesiologie 7 November 2014

Perifere zenuw blokkade bij een patiënt at risk voor compartiment syndroom? Lucie van Genugten 3 e jaars AIOS Anesthesiologie 7 November 2014 Perifere zenuw blokkade bij een patiënt at risk voor compartiment syndroom? Lucie van Genugten 3 e jaars AIOS Anesthesiologie 7 November 2014 Vraag Maskeert een perifere zenuwblokkade het optreden van

Nadere informatie

Besluitvorming rond kunstmatige voedsel- & vochttoediening: verpleegkundige betrokkenheid en beleving

Besluitvorming rond kunstmatige voedsel- & vochttoediening: verpleegkundige betrokkenheid en beleving Besluitvorming rond kunstmatige voedsel- & vochttoediening: verpleegkundige betrokkenheid en beleving Chris Gastmans, Els Bryon & Bernadette Dierckx de Casterlé I. Inleiding Zorgverleners meer en meer

Nadere informatie

Evidence Based Practice

Evidence Based Practice Hoe lees je als verpleegkundige een artikel? Anne-Margreet van Dishoeck en Marjolein Snaterse Namens de Werkgroep Wetenschappelijk onderzoek; Mattie Lenzen Ingrid Schiks Henri van de Wetering Ellen van

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Addendum A 173 Nederlandse samenvatting Het doel van het onderzoek beschreven in dit proefschrift was om de rol van twee belangrijke risicofactoren voor psychotische stoornissen te onderzoeken in de Ultra

Nadere informatie

Skillstrainingscentrum Limburg Verzorgende-IG Verpleegkundigen Wijkverpleegkundigen

Skillstrainingscentrum Limburg Verzorgende-IG Verpleegkundigen Wijkverpleegkundigen Skillstrainingscentrum Limburg Verzorgende-IG Verpleegkundigen Wijkverpleegkundigen Module 2 Opleiding: Risicovolle en Voorbehouden Handelingen 2016 / 2017 Gastro-enterologie Niets uit deze uitgave mag

Nadere informatie

Nurse versus physician-led care for the management of asthma

Nurse versus physician-led care for the management of asthma TRAM onderzoek Nurse versus physician-led care for the management of asthma Maarten C Kuethe1, Anja A P H Vaessen-Verberne1, Roy G Elbers2, Wim MC Van Aalderen3 1. Paediatrics, AMPHIA Hospital, Breda,

Nadere informatie

CRRT: when to start? when to stop? and how much?

CRRT: when to start? when to stop? and how much? CRRT: when to start? when to stop? and how much? Gerrie Cuperus, Renal Practitioner i.o. Antonius Ziekenhuis Sneek, mei 2009 Inhoud presentatie Korte introductie ziekenhuis Vraag- en doelstelling Het onderzoek

Nadere informatie

Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3

Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3 Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3 Handleiding Voltijd Jaar 3 Studiejaar 2015-2016 Stage-opdrachten Tijdens stage 3 worden 4 stage-opdrachten gemaakt (waarvan opdracht 1 als toets voor de

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van een CAT

Handleiding voor het maken van een CAT Pagina 1 van 9 Handleiding voor het maken van een CAT Wat is een CAT? Een CAT (Critically Appraised Topic) is een systematische samenvatting van de resultaten van een klein aantal studies over een onderwerp

Nadere informatie

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Mei 2014 Aanleiding Het CVZ beschrijft in het Rapport geneeskundige GGZ deel 2 de begrenzing

Nadere informatie

Evidence Based Werken. Paul Doedens MSc Karin Kaub MSc Academisch Medisch Centrum

Evidence Based Werken. Paul Doedens MSc Karin Kaub MSc Academisch Medisch Centrum Evidence Based Werken Paul Doedens MSc Karin Kaub MSc Academisch Medisch Centrum Inhoud en opbouw Waarom en wat is EBP? 5 staps proces EBP dossierbespreking Kritisch beoordelen van een artikel Samenvatting

Nadere informatie

Hoe weet ik waarom mijn interventies werken en voor wie?

Hoe weet ik waarom mijn interventies werken en voor wie? Hoe weet ik waarom mijn interventies werken en voor wie? Maartje van Stralen: Mine Yildirim: Femke van Nassau: Mia Kösters: Hoe evalueer ik hoe mijn interventie werkt? Analyse van mediatoren Hoe evalueer

Nadere informatie

Zoeken in PubMed. Bert Berenschot Medische Bibliotheek OLVG locatie Oost Amsterdam

Zoeken in PubMed. Bert Berenschot Medische Bibliotheek OLVG locatie Oost Amsterdam Zoeken in PubMed Bert Berenschot Medische Bibliotheek OLVG locatie Oost Amsterdam a.berenschot@olvg.nl 020-5992975 Wat gebeurt er met je zoekterm Zet CVA in de zoekregel en klik Search Het zoekwoord wordt

Nadere informatie

Stroke Care Unit Wat is een CVa?

Stroke Care Unit Wat is een CVa? Stroke care unit Stroke Care Unit In overleg met de neuroloog is besloten om u op de stroke care unit van het Kennemer Gasthuis op te nemen. (Stroke is Engels voor beroerte.) Op deze afdeling worden patiënten

Nadere informatie

IBOM-2. Het effect van Medicatiereview en begeleiding van patiënten na verblijf in het ziekenhuis

IBOM-2. Het effect van Medicatiereview en begeleiding van patiënten na verblijf in het ziekenhuis IBOM-2 Het effect van Medicatiereview en begeleiding van patiënten na verblijf in het ziekenhuis Abeer Ahmad Ruth Mast Giel Nijpels Jacqueline Dekker Piet Kostense Jacqueline Hugtenburg Afdelingen Klinische

Nadere informatie

Stroke Care Unit Let op! Wat is een CVa?

Stroke Care Unit Let op! Wat is een CVa? Stroke care unit Stroke Care Unit In overleg met de neuroloog is besloten om u op de stroke care unit van Haarlem Zuid op te nemen. (Stroke is Engels voor beroerte.) Op deze afdeling worden patiënten

Nadere informatie

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MARION SPIJKERMAN VGCT CONGRES, 13 NOVEMBER 2015 OVERZICHT Introductie Methode Resultaten Discussie Mindfulness en ACT interventies als ehealth:

Nadere informatie

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Behandeling van een trigger finger Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Overzicht Inleiding PICO Zoekstrategie & Flowchart Artikelen Chirurgie Anatomie Open vs percutaan Conclusie Inleiding Klinische symptomen

Nadere informatie

Includeer hem maar in de studie. De familie is onderweg!

Includeer hem maar in de studie. De familie is onderweg! Includeer hem maar in de studie. De familie is onderweg! Ethiek van toestemming voor onderzoek in spoedeisende situaties dr Erwin J.O. Kompanje Department of Intensive Care Spoedeisend onderzoek op intensive

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Janneke Horn. Calcium Antagonists in Stroke Wasted experiments on humans and animals

Janneke Horn. Calcium Antagonists in Stroke Wasted experiments on humans and animals Janneke Horn Calcium Antagonists in Stroke Wasted experiments on humans and animals Martien Limburg Destijds Established Clinical Investigator Nederlandse Hartstichting Janneke Horn 1994 Artsexamen, cum

Nadere informatie

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie.

behandeling volgens de KNGF-richtlijn bij mensen met artrose aan de heup en/of knie. Samenvatting De primaire doelstelling van het onderzoek was het onderzoeken van de lange termijn effectiviteit van oefentherapie en de rol die therapietrouw hierbij speelt bij patiënten met artrose aan

Nadere informatie

Beslissing tot opstarten of stopzetten van sondevoeding als voorbeeld van vroegtijdige zorgplanning

Beslissing tot opstarten of stopzetten van sondevoeding als voorbeeld van vroegtijdige zorgplanning Beslissing tot opstarten of stopzetten van sondevoeding als voorbeeld van vroegtijdige zorgplanning casus Nood aan duidelijke criteria voor het opstarten alsook stopzetten van sondevoeding opstarten en

Nadere informatie

Peer review EBM. Ontwikkeld door WVVK in opdracht van Pro-Q-Kine

Peer review EBM. Ontwikkeld door WVVK in opdracht van Pro-Q-Kine Peer review EBM Inleiding Doelstellingen? Attitude: bereid zijn om evidence based te handelen, om expertise te delen, om evidentie te bespreken Kennis: wat is EBM, wat is evidentie, wat is een richtlijn,

Nadere informatie

Function Focused Care in het ziekenhuis Ontwikkeling en eerste ervaringen pilot

Function Focused Care in het ziekenhuis Ontwikkeling en eerste ervaringen pilot Function Focused Care in het ziekenhuis Ontwikkeling en eerste ervaringen pilot Carolien Verstraten RN MSc Janneke M. de Man-van Ginkel RN PhD, Silke Metzelthin PhD, Marieke Schuurmans RN PhD & Basic Care

Nadere informatie

COMPRESSIE- of TRACTIETHERAPIE bij ASPECIFIEKE NEKPIJN: WAT HELPT?

COMPRESSIE- of TRACTIETHERAPIE bij ASPECIFIEKE NEKPIJN: WAT HELPT? Paramedisch OnderzoekCentrum POC COMPRESSIE- of TRACTIETHERAPIE bij ASPECIFIEKE NEKPIJN: WAT HELPT? Prof.dr. Rob Oostendorp Ann Pattyn MSc Dr. Wendy Scholten-Peeters Prof.dr. William Duquet Fysiotherapie

Nadere informatie

RS-virus. Afdeling kindergeneeskunde

RS-virus. Afdeling kindergeneeskunde RS-virus Afdeling kindergeneeskunde Inleiding Uw kind heeft een infectie met het Respiratoir Syncytieel virus. Dit wordt afgekort tot het RS-virus. De arts heeft u al het een en ander verteld over deze

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Vallen komt in alle leeftijdsgroepen voor, maar vormt vooral bij ouderen een groot gezondheidsprobleem. Onder een val wordt verstaan een gebeurtenis waarbij de betrokkene onbedoeld op de grond of een lager

Nadere informatie

NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE BIJ SCHIZOFRENIE

NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE BIJ SCHIZOFRENIE NEUROLOGISCHE MUZIEKTHERAPIE BIJ SCHIZOFRENIE Gerben Roefs Zuyd Hogeschool Master of Arts Therapies 19 juni 2015 Opbouw Presentatie VOLGT PROCES VAN WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK DOEN START MET EEN IDEE -

Nadere informatie

Evidence Based Nursing

Evidence Based Nursing Evidence Based Nursing - filosofie - Bart Geurden, RN, MScN Van verpleegkundige Diagnostiek naar evidence-based handelen Medische Diagnostiek >1900 Multi- Disciplinaire Problemen 1980- Verpleegkundige

Nadere informatie

Paramedisch OnderzoekCentrum

Paramedisch OnderzoekCentrum Manueeltherapeutische classificaties voor lage-rugpijn: uitdaging voor de toekomst. Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp Prof.dr. Janusz Bromboszcz Opbouw Relevantie van classificaties voor MT Profielen KNGF-richtlijn

Nadere informatie

Kennis van verpleegkundigen een probleem?

Kennis van verpleegkundigen een probleem? Kennis van verpleegkundigen een probleem? Jeroen Dikken Msc, BN jeroen.dikken@hu.nl Lectoraat Verpleegkundige en Paramedische Zorg voor Mensen met Chronische Aandoeningen Prof. dr. Marieke Schuurmans dr.

Nadere informatie

Richtlijn Mammacarcinoom

Richtlijn Mammacarcinoom Richtlijn Mammacarcinoom Truus Smit-Hoeksma Waterlandziekenhuis, Purmerend Fase in de richtlijnontwikkeling - uitwerken conclusie literatuursearch - schrijven aanbevelingen Aanleiding voor aanvullingen

Nadere informatie

WELKOM! Definitie EBP. Belangrijke vraag bij EBP. 3 Perspectieven EBP Wat is nu Evidence-Based Practice?

WELKOM! Definitie EBP. Belangrijke vraag bij EBP. 3 Perspectieven EBP Wat is nu Evidence-Based Practice? WELKOM! Wat is nu Evidence-Based Practice? Cursus ICO-groep Goes 03 juni 2016 Definitie EBP Belangrijke vraag bij EBP Het nemen van een beslissing op basis van het beschikbare bewijs in combinatie met

Nadere informatie

Een beroerte, wat nu?

Een beroerte, wat nu? Een beroerte, wat nu? U bent opgenomen in het VUmc op de zorgeenheid neurologie, omdat u een beroerte heeft gehad. Wat is een beroerte? Een beroerte wordt in vaktaal een CVA genoemd: een Cerebro Vasculair

Nadere informatie

De fysiotherapeut handhaaft en verbetert de mobiliteit (zitten, staan en lopen), richt zich op spierkrachtverbetering, houdingscorrectie etc.

De fysiotherapeut handhaaft en verbetert de mobiliteit (zitten, staan en lopen), richt zich op spierkrachtverbetering, houdingscorrectie etc. Stroke Care Unit Welkom op afdeling Neurologie. Het medisch specialisme neurologie houdt zich bezig met diagnostiek en behandeling van ziekten van de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen. Deze afdeling

Nadere informatie

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding Gebruikswijzer P- Reviews: Hoe kunnen de Reviews op een nuttige manier geïntegreerd worden in de lerarenopleiding? In deze gebruikswijzer bekijken we eerst een aantal mogelijkheden tot implementatie van

Nadere informatie

Als uw kind van NICU naar de kinderafdeling gaat

Als uw kind van NICU naar de kinderafdeling gaat Als uw kind van NICU naar de kinderafdeling gaat Locatie ETZ Elisabeth Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Kabouterrijk 1 Van NICU naar post IC/HC 1 Wie zijn betrokken bij de zorg van

Nadere informatie

Welkom op verpleegafdeling D1. Locatie Dordwijk

Welkom op verpleegafdeling D1. Locatie Dordwijk Welkom op verpleegafdeling D1 Locatie Dordwijk Inleiding U bent opgenomen op afdeling D1 van het Albert Schweitzer ziekenhuis, locatie Dordwijk. Op uw kamer ligt een informatieboekje met daarin een aantal

Nadere informatie

Voorwoord 1 0. Inleiding 1 1

Voorwoord 1 0. Inleiding 1 1 Inhoud Voorwoord 1 0 Inleiding 1 1 1 Evidence-based diëtetiek: principes en werkwijze 1 3 Inleiding 1 3 1.1 Evidence-based diëtetiek 1 3 1.2 Het ontstaan van evidence-based handelen 1 5 1.3 Evidence-based

Nadere informatie

Overdracht en samenwerking 1 e en 2 e lijns diëtisten bij de dieetbehandeling van ondervoede patiënten.

Overdracht en samenwerking 1 e en 2 e lijns diëtisten bij de dieetbehandeling van ondervoede patiënten. Overdracht en samenwerking 1 e en 2 e lijns diëtisten bij de dieetbehandeling van ondervoede patiënten. Inleiding Ziekte gerelateerde ondervoeding is nog steeds een groot probleem binnen de Nederlandse

Nadere informatie

Richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen (2013)

Richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen (2013) Richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen (2013) Verantwoording Zoekstrategie Methode Bij het uitwerken van de inhoud van de richtlijn en het beantwoorden van de uitgangsvragen

Nadere informatie

Delirium op de Intensive Care (IC)

Delirium op de Intensive Care (IC) Deze folder is bedoeld voor de partners, familieleden, naasten of bekenden van op de Intensive Care (IC) afdeling opgenomen patiënten. Door middel van deze folder willen wij u als familie* uitleg geven

Nadere informatie

Doel Dit protocol heeft als doel een eenduidige werkwijze te beschrijven voor toepassen van sedatie, anxiolyse en analgesie door middel van Dexdor

Doel Dit protocol heeft als doel een eenduidige werkwijze te beschrijven voor toepassen van sedatie, anxiolyse en analgesie door middel van Dexdor Pagina 1 van 5 Auteur Dr. Birsak Intensivist Beoordelaar B. Dellen Intensivist Beoordelaar S. Blind Apotheker Beoordelaar Protocollencommissie IC/CCU IC/CCU verpleegkundigen Autorisator A. Borst Bedrijfsleider

Nadere informatie

Vene jugularis lijn bij patiënten met risico op verhoogde ICP. Carine van Rijn

Vene jugularis lijn bij patiënten met risico op verhoogde ICP. Carine van Rijn Vene jugularis lijn bij patiënten met risico op verhoogde ICP Carine van Rijn Inleiding Verhoogde intracraniële druk zou een contra-indicatie zijn voor cannulatie van de v. jugularis interna v. subclavialijn

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Zorg na ziekenhuisopname. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Zorg na ziekenhuisopname. rkz.nl Patiënteninformatie Zorg na ziekenhuisopname rkz.nl U bent opgenomen in het. Uw behandelend arts bekijkt dagelijks hoe het met u gaat en overlegt hierover met het verpleegkundig team van de afdeling. Zij

Nadere informatie

Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter?

Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter? Het aanleren van inhaleren bij patiënten met astma en COPD: kan het beter? een onderzoek naar verschillende manieren van inhalatie-instructie voor het aanleren van correct gebruik van inhalatiemedicatie

Nadere informatie

Verslag tussenbeoordeling

Verslag tussenbeoordeling Verslag tussenbeoordeling Naam: Henrike van Aller Stage: 4.1 Datum: Donderdag 27-11-2016 Aanwezig: Miranda Koning, Kelly Zuurendonk, Britta Batenburg, Hellen Brakkee en Henrike van Aller Gespreksthema

Nadere informatie

HEEFT HET GEBRUIK VAN HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES 4/16/2013 TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPODUCTIE? INVLOED OP DE MELKPRODUCTIE?

HEEFT HET GEBRUIK VAN HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES 4/16/2013 TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPODUCTIE? INVLOED OP DE MELKPRODUCTIE? HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPODUCTIE? Een blik in de literatuur. Ilse Dejaeger HEEFT HET GEBRUIK VAN TEPELHOEDJES INVLOED OP DE MELKPRODUCTIE? Inleiding Zoekstrategie Literatuur

Nadere informatie

TITEL. Vroege enterale voeding vermindert postopera5eve ileus en naadlekkage na grote rectumchirurgie

TITEL. Vroege enterale voeding vermindert postopera5eve ileus en naadlekkage na grote rectumchirurgie TITEL Vroege enterale voeding vermindert postopera5eve ileus en naadlekkage na grote rectumchirurgie Fanny Heesakkers, Petra Boelens, Misha Luyer, Arnout Roos, Kevin van Barneveld, Ignace de Hingh, Grard

Nadere informatie

Home TPN bij de oncologische patiënt. Dreesen Mira UZ Leuven, apotheek

Home TPN bij de oncologische patiënt. Dreesen Mira UZ Leuven, apotheek Home TPN bij de oncologische patiënt Dreesen Mira UZ Leuven, apotheek Inhoudsopgave Starten met home TPN bij maligne patiënt Ontslagprocedure Opvolging in praktijk Home TPN bij maligne patiënten Opstart

Nadere informatie