Een tentoonstelling over de hedendaagse kunstenaar Demiak schilder, beeldhouwer, fotograaf en tekenaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een tentoonstelling over de hedendaagse kunstenaar Demiak schilder, beeldhouwer, fotograaf en tekenaar"

Transcriptie

1 Een tentoonstelling over de hedendaagse kunstenaar Demiak schilder, beeldhouwer, fotograaf en tekenaar voor groep 5 t/m 8 van het primair onderwijs handleiding

2

3 (On)bewoonbaar Een tentoonstelling over de hedendaagse kunstenaar Demiak schilder, beeldhouwer, fotograaf en tekenaar voor groep 5 t/m 8 van het primair onderwijs handleiding

4

5 Inhoud Inleiding Lesopzet Praktische info Van start 6 2. Ontdekken 8 3. Kijken, luisteren en praten Maken 14 tijdsduur klassikaal in duo s / groepjes individueel

6 Inleiding Tegenwoordig is een kunstenaar allang niet meer alleen de schilder achter zijn ezel, de fotograaf die door zijn lens tuurt of de beeldhouwer met zijn handen in de klei. Vaak zijn hedendaagse kunstenaars multitalenten die zich op verschillende manieren willen uiten met veel materialen en technieken. Het project (On)bewoonbaar laat leerlingen kennismaken met de hedendaagse kunstenaar Demiak (Maarten Demmink), die schilder, beeldhouwer, fotograaf en tekenaar tegelijk is. Zijn kunstwerken zijn veelzijdig van vorm en techniek. Herkenbaar in veel van zijn kunstwerken zijn de huisjes, die een symbool zijn voor het terugkerende thema behoefte aan veiligheid en een dak boven je hoofd. Tijdens dit project is er heel wat te ontdekken voor de leerlingen: de kunstwerken van Demiak die ze van héél dichtbij mogen bekijken en de manier waarop Demiak zijn kunstwerken maakt. Ook het thema veiligheid neemt in de kunstlessen een belangrijke plek in. 4 Lesopzet In de klas komt een grote kist met drie kunstwerken en het schetsboek van de kunstenaar Demiak. Aan de hand van heel diverse opdrachten zullen de leerlingen, met hun neus boven op Demiaks werk, stapsgewijs meer ontdekken over de kunstwerken. Ze gaan op onderzoek uit en komen vragen tegen als: Is deze foto wel een echte foto? en: Zou ik me veilig voelen in dit huisje? Het project (On)bewoonbaar heeft vier onderdelen. Tijdens de onderdelen 1 & 2 staat het ontdekken, bekijken en beleven van de kunst centraal. In onderdeel 3 volgt de kennismaking met de kunstenaar die vertelt over zijn werk. Een klassikaal gesprek biedt de leerlingen de ruimte om ook zichzelf vragen te stellen. Tot slot is er onderdeel 4, de praktische verwerking. Alle gesprekken, beelden en informatie komen samen in een zelfgemaakt kunstwerk. Praktische info Looptijd Het project (On)bewoonbaar blijft minimaal twee weken bij u op school en zal rouleren tussen de groepen 5 t/m 8. Stem zelf met uw collega s af wanneer de leskist in welke klas aanwezig is.

7 Duur Het project (On)bewoonbaar heeft vier onderdelen: 20 min. 1. Van start Introductie van de kunstwerken aan de hand van een filmpje. 50 min. 2. Ontdekken Onderzoek naar het werk van Demiak aan de hand van zes roulerende opdrachten. 30 min. 3. Kijken, luisteren en praten Een korte film over Demiak en het stellingenspel ter voorbereiding op een groepsgesprek. 60 min. 4. Maken De leerlingen maken zelf een veilige plek van klei. Belangrijk is dat de onderdelen 1, 2 en 3 kort na elkaar worden uitgevoerd. Onderdeel 4, de praktische verwerking, kan eventueel op een later tijdstip plaatsvinden. Het hele project neemt ca. 3 uur in beslag. Basismateriaal Het klassikale gesprek tijdens onderdeel 3 wordt gevoerd aan de hand van vragen van de leerlingen zelf. Ter inspiratie wordt daarvoor de dvd Filosoferen met kinderen over kunst meegeleverd. Daarop is te zien hoe u op diverse manieren met uw leerlingen een gesprek kunt voeren over kunst. De dvd is een basismateriaal dat eigendom blijft van de school. U kunt de dvd dus ook nog op andere momenten bekijken en gebruiken. Online Op de website Klunky vindt u het stellingenspel, de bijbehorende filmpjes (ze staan ook op de meegeleverde dvd) en een link naar de website van Demiak. > onbewoonbaar. Ook deze handleiding staat op internet. Ga naar > lerarendeel. U moet inloggen om toegang te krijgen tot het lerarendeel: login: leerkracht wachtwoord: kunstbalie 5

8 1 Van start 30 min. Inhoud De leskist wordt gesloten in de klas geplaatst. U kijkt met de hele groep naar een filmpje dat de leerlingen prikkelt tot nadenken over de inhoud van de kist. Na het openen van de kist maken de leerlingen kennis met het werk van de kunstenaar Demiak. Benodigdheden t EF MFTLJTU NFU LVOTUXFSLFO t EWE NFU IFU m MNQKF Kunstkijkers t CMBBEKFT QBQJFS FO QFOOFO t FFO QSJL CPSE PN EF CMBBEKFT PQ UF QMBLLFO PG UF QSJLLFO Voorbereiding 6 1. Plaats de gesloten leskist op een centrale plek in het lokaal. Zorg dat alle leerlingen hem goed kunnen zien. 2. Bekijk voor aanvang van de les zelf het filmpje Kunstkijkers. Het filmpje staat op de dvd en op klunky: > zoekmenu > onbewoonbaar. 3. Zorg voor kleine blaadjes papier waarop de leerlingen een vraag kunnen schrijven. Hun vragen worden straks op het bord geplakt of geprikt. De les begint Bij binnenkomst zien de leerlingen een grote kist in de klas staan. Ze gaan rondom de kist zitten, zodat ze straks, als de kist wordt geopend, de inhoud goed kunnen zien. Belangrijk: houd de leskist gesloten totdat de leerlingen het filmpje hebben gezien en hebben nagedacht over de inhoud van de kist. Het filmpje Kunstkijkers In dit filmpje zien de leerlingen leeftijdgenoten die de inhoud van de leskist bekijken en erop reageren. Uw eigen leerlingen zien de kunstwerken dus nog niet zelf, ze horen en zien alleen de reactie van hun leeftijdgenoten.

9 U houdt de kist gesloten en stelt de leerlingen deze vragen: Van wie zou deze kist zijn? Wat denken jullie dat erin zit? Welke uitspraak heeft jullie nieuwsgierig gemaakt? Kijken Nadat de leerlingen gespeculeerd hebben over de inhoud van de kist maakt u hem open. Er zijn drie kunstwerken en een schetsboek te zien van de kunstenaar Demiak. Geef uw leerlingen de tijd om de inhoud van de kist goed te bekijken. U kunt deze vragen stellen: - Wat is er te zien? - Hebben jullie goed geraden wat er in de kist zit? - Herkennen jullie de uitspraken van de kunstkijkers uit het filmpje? De leerlingen krijgen nu kort de tijd om zelf een vraag te bedenken over de kist. Wat zouden ze graag te weten willen komen over de kunstwerken in de kist of over de kunstenaar die de werken heeft gemaakt? De leerlingen schrijven hun vraag op een blaadje. U verzamelt alle vragen en hangt of prikt ze op het bord. Tijdens het project kunt u steeds teruggrijpen op deze door de leerlingen zelf geformuleerde vragen. De kans bestaat dat sommige vanzelf tijdens de lessen worden beantwoord. Het is ook mogelijk dat ze een goede aanleiding vormen voor een extra gesprek. Les 3 biedt de mogelijkheid om de vragen nog eens te bespreken. 7

10 2 Ontdekken 30 min. Inhoud De leerlingen gaan actief aan de slag met de inhoud van de leskist. U verdeelt de leerlingen in groepjes van zes. Elk van deze groepjes krijgt een doosje met daarin een vraag of opdracht. Met deze opdrachten gaan de groepjes leerlingen de kunstwerken stuk voor stuk beter bekijken en ontdekken. Laat de groepjes elke 5 à 7 minuten wisselen van doosje en aan een opdracht beginnen of een andere vraag beantwoorden. Benodigdheden t EF MFTLJTU NFU LVOTUXFSLFO t EPPTKFT NFU PQESBDIUFO FO WSBHFO t WPPS FML HSPFQKF QBQJFS FO QFOOFO 8 Voorbereiding 1. Zet in het klaslokaal tafels en stoelen klaar voor 6 groepjes. 2. Zet de grote kist op een centrale plaats in het lokaal waar de leerlingen ruimte hebben om te kijken. 3. Om het onderzoek goed te laten verlopen is het belangrijk om de kunstwerken die los in de kist zitten te verdelen over verschillende plekken in het lokaal, zodat elk groepje de ruimte heeft om de werken goed te bekijken. 4. Omdat niet alle leerlingen tegelijk naar de echte kunstwerken kunnen kijken, zitten er in sommige doosjes foto s van de kunstwerken. Bij de opdrachten uit doosje 2 en doosje 6 bekijken de leerlingen de echte kunstwerken van dichtbij. Overzicht doosjes Doosje 1: de leerlingen bekijken de 4 foto s in het kleine doosje. Doosje 2: de leerlingen bekijken de ondiepe vitrine in de grote kist en de beschilderde foto. Doosje 3: de leerlingen bekijken de 4 foto s in het kleine doosje. Doosje 4: de leerlingen bekijken de 4 foto s in het kleine doosje en het schetsboek. Doosje 5: de leerlingen bekijken de 4 foto s in het kleine doosje. Doosje 6: de leerlingen bekijken de vitrine met het grote driedimensionale huis.

11 Kijk en ontdek De leerlingen gaan per groepje aan de slag met een doosje. Om de 5 à 7 minuten laat u de groepjes wisselen van doosje. Opdrachten in de doosjes Doosje 1 In dit doosje zitten 4 voorwerpen. Welk voorwerp past bij welk kunstwerk en waarom? Kijk goed naar de foto s van de kunstwerken die in dit doosje zitten en leg het juiste voorwerp bij de juiste foto. Schrijf kort op waarom jullie deze keuze hebben gemaakt. Doosje 2 Welke materialen en technieken zien jullie in de kunstwerken? Aan de hand van stukjes materiaal gaat dit groepje leerlingen op zoek naar het materiaal dat bij elk afzonderlijk kunstwerk past. De leerlingen bekijken hiervoor de ondiepe vitrine in de grote kist en de grote beschilderde foto. 9

12 10 Doosje 3 Dit project heet (On)bewoonbaar. In de kunstwerken van Demiak komen geen mensen voor. Aan de hand van de foto s in dit doosje beantwoordt het groepje deze vragen: - Zijn de huisjes bewoonbaar of onbewoonbaar? - In welk huisje zou jij je fijn en veilig voelen? En waarom? - Als er mensen in zouden wonen, hoe zouden die er dan uitzien? - Welke houding zouden ze hebben? Kun je deze houding uitbeelden? Doosje 4 Aan de hand van de 4 foto s in dit doosje en het schetsboek maakt dit groepje een woordweb bij de kunstwerken. Welke woorden passen bij deze werken? Bedenk minimaal 10 woorden en schrijf ze op een groot vel papier. Doosje 5 In dit doosje zitten 4 geluidsfragmenten op een mp3-speler en 4 foto s. Het beste kunt u de mp3-speler de avond van tevoren even opladen met de bijgeleverde oplader. Het groepje bepaalt welk muziekfragment het beste past bij de kunstwerken van Demiak. Zorg dat de mp3-speler nooit onbewaakt achterblijft!

13 Doosje 6 Zoom in, zoom uit. Bekijk het grote driedimensionale huis van Demiak. Het groepje beantwoordt deze vragen: - Wat zie je als je door een vergrootglas naar het huis kijkt? - Wat zie je als je van een afstand naar het huis kijkt? Tip Om de aandacht van alle groepjes vast te houden is het goed om tijdens de korte presentatieseen willekeurige volgorde aan te houden. Wanneer alle groepjes de opdrachten en vragen hebben gemaakt is het tijd voor de klassikale terugkoppeling. Alle opdrachten en vragen komen hierbij weer aan bod. Per groepje presenteren de leerlingen hun antwoorden. Vergelijk de antwoorden en vraag de leerlingen om een motivatie. 11

14 3 Kijken, luisteren en praten 30 min. Inhoud In dit onderdeel komt de kunstenaar Demiak aan het woord. De leerlingen kijken klassikaal naar een filmpje waarin de kunstenaar vertelt over zijn kunstwerken. Hoe gaat Demiak te werk? Welke materialen en technieken gebruikt hij? Hoe verloopt het creatieve proces? Wat is zijn thematiek? Welke inspiratiebronnen heeft hij? Na het bekijken van het filmpje voert u een klassikaal gesprek over Demiak. Wat voor soort kunstenaar is hij? Vervolgens bespreekt de groep het thema veiligheid, dat aan de orde komt in het stellingenspel. Ter voorbereiding op dit onderdeel kunt u gebruikmaken van de dvd Filosoferen met kinderen over kunst. Deze dvd biedt handvatten om met uw leerlingen een gesprek over kunst te voeren. 12 Benodigdheden t EWE NFU IFU m MNQKF Demiak t EWE Filosoferen met kinderen over kunst t XXX LMVOLZ OM POCFXPPOCBBS TUFMMJOHFOTQFM Voorbereiding Tijdens dit onderdeel voeren de leerlingen een klassikaal gesprek. Neem de bijbehorende vragen vooraf goed door. Bekijk voorafgaand aan deze les zelf het filmpje Demiak en een of meer gesprekken op de dvd Filosoferen met kinderen over kunst. Demiak De leerlingen kijken klassikaal naar het filmpje Demiak. De kunstenaar Demiak is schilder, beeldhouwer, fotograaf en tekenaar tegelijk. Hebben de leerlingen dat al ontdekt? Voer na het bekijken van het filmpje een klassikaal gesprek over de kunstenaar en stel daarbij deze vragen: - Wat voor verschillende soorten kunstwerken maakt Demiak? - Kun je de materialen noemen die Demiak gebruikt in zijn kunstwerken? - Waarom zou Demiak zo veel verschillende materialen en technieken gebruiken? - Is Demiak schilder, fotograaf, beeldhouwer of tekenaar?

15 - Stel je was zelf een kunstenaar, zou jij zelf het liefst met één materiaal werken of met allemaal verschillende? Waarom? Veiligheid De huisjes in het werk van Demiak symboliseren het hebben van een dak boven je hoofd en veiligheid. Wat betekent het begrip veiligheid voor de leerlingen? Voer een klassikaal gesprek over veiligheid en stel daarbij deze vragen: - Wat betekent het als je je ergens veilig voelt? - Wat geeft jou een veilig gevoel? - Wie kan de plek omschrijven waar hij zich veilig voelt? - Zou jij je veilig voelen in de huisjes van Demiak? - Voelt iedereen zich even veilig op dezelfde plek met dezelfde dingen of mensen om zich heen? Tip kijk nog eens op het bord, waar de vragen staan die de leerlingen aan het begin van dit project hebben gesteld. Het stellingenspel Dit spel, dat over tegenstellingen gaat, zorgt voor net wat meer verdieping bij de leerlingen. Toon op het digibord de stellingen via > onbewoonbaar > stellingenspel. Noem de tegenstellingen een voor een op en laat de leerlingen partij kiezen. Wie het eens is NFU EF FFSTUF QBSUJK EJF HBBU TUBBO XJF IFU FFOT JT NFU EF BOEFSF QBSUJK EJF CMJKGU [JUUFO -BBU bij elke tegenstelling een aantal leerlingen hun keuze toelichten. Wanneer voel jij je veilig? als je arm of rijk CFOU als je in Nederland of in het buitenland CFOU als je op straat of in huis CFOU als je in het huisje van Demiak of in een grote luxe villa met veel kamers CFOU als je bij dieren of bij mensen CFOU als je in het donker of in het licht bent. Extra: laat de leerlingen zelf ook (tegen)stellingen bedenken die passen bij de kunstwerken. 13

16 4 Maken 30 min. Inhoud Na afloop van het klassikale gesprek gaan de leerlingen individueel aan de slag met Demiaks werk en het thema veiligheid. Ze gebruiken net als Demiak verschillende materialen om hun eigen veilige plek te verbeelden. Benodigdheden t LMFJ FO LMFJQMBOLKFT t HFSFFETDIBQ PN EF LMFJ UF CFXFSLFO t WFSTJFSJOHFO PN JO EF LMFJ UF ESVLLFO LSBMFO TUVLKFT UFYUJFM OBUVVSMJKLF NBUFSJBMFO TOJQQFST QBQJFS FO[ t WFSG FO QFOTFMFO t FWU HFLMFVSE LBSUPO PG TDIPFOFOEP[FO 14 Voorbereiding Het is aan te raden om dit onderdeel indien mogelijk in het handvaardigheidslokaal uit te voeren. Zorg voor voldoende materialen voor het versieren van de klei. De materialen kunnen daags van te voren door de leerlingen meegebracht worden, maar zorg ook zelf voor voldoende divers basismateriaal. Aan de slag Na het klassikale gesprek over veiligheid gaan de leerlingen praktisch met het thema aan de slag: ze maken een eigen veilige plek. Als basis krijgt iedereen een grote homp klei. De leerlingen maken hiervan zelf een omhulsel of holletje. Het resultaat moet een veilig plekje zijn waarin ze zich fijn zouden voelen en waarin ze graag een tijdje zouden willen verblijven. Als de klei de gewenste vorm heeft, gaan de leerlingen hun persoonlijke plekje decoreren met diverse soorten materiaal. Belangrijk is dat ze hierbij materialen kiezen die bij hun veilige plek passen. Van kralen tot takjes, van textiel tot papier: alles mag. Diversiteit aan materialen is dan ook heel wenselijk.

17 15 Tip Als u natuurlijk materialen tekortkomt, kunt u de leerlingen altijd nog het schoolplein op sturen om extra materialen te verzamelen. Vraag uw leerlingen tijdens het maakproces: - Welke vorm kies jij voor je omhulsel? Vertel eens waarom? - Bij welk materiaal voel jij je fijn? - Welke kleur hoort bij de plek die je in gedachten hebt? Slotvraag: Kun je vertellen waarom de plek die je hebt gemaakt voor jou veilig voelt? Extra: Als er tijd over is of wanneer u deze opdracht wilt uitbouwen, laat u de leerlingen uit karton (of met een schoenendoos) een omgeving voor hun veilige plek maken. Help ze op weg met deze vragen: waar is jouw veilige plek? Buiten of binnen? In de natuur of juist in de stad?

18 Colofon Concept, samenstelling en tekst: Annelijn Smulders Tekstredactie: Laura van Campenhout Vormgeving: Marieke Nelissen, le petit studio Beeld van het logo en foto s: Demiak Dvd: Videobedrijf Beeldpraat, Leerlingen van groep 7, Basisschool Cleijn Hasselt in Tilburg Met speciale dank aan: Maarten Demmink (Demiak)

19

20

KUNST. voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs

KUNST. voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs l e r a r e n h a n d l e i d i n g M U U R Z O E K T KUNST voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs M U U R Z O E K T K U N S T Tentoonstelling over het creatief proces van een kunstenaar Voor groep

Nadere informatie

Kijken met je oren. Project over abstracte animatiefilms waarbij beeld en geluid elkaar versterken. Groep 1 t/m 4 van het primair onderwijs

Kijken met je oren. Project over abstracte animatiefilms waarbij beeld en geluid elkaar versterken. Groep 1 t/m 4 van het primair onderwijs Kijken met je oren Project over abstracte animatiefilms waarbij beeld en geluid elkaar versterken Groep 1 t/m 4 van het primair onderwijs inhoudsopgave Inleiding 2 Praktische informatie 4 LES 1: Geluid

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

Beslissingen nemen (niveau 1 en 2)

Beslissingen nemen (niveau 1 en 2) Beslissingen nemen (niveau 1 en 2) Korte omschrijving In deze opdracht bespreekt u met studenten verschillende manieren om een beslissing te nemen. U doet dit aan de hand van een voorbeeld. De studenten

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 1 Inhoud Voorbereidende les Afsluitende les Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op de website: Introductiefilmpje PowerPoint presentatie Werkbladen 2 Voorbereidende

Nadere informatie

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1 PAG > 1 GELOVEN IN DE WERELD VOORTGEZET ONDERWIJS LESBRIEF WAAR GELOOF JIJ IN? Overal in de wereld geloven mensen. Ze geloven in goden, natuurkrachten, voorouders of geloven juist dat dit allemaal niet

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 Inleiding De museumles is onderdeel van een lessenreeks met receptieve, reflectieve en actieve onderdelen: - 2 voorbereidende lessen op school door eigen leerkracht

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Tijdens de try-out gingen de groepjes verschillend aan het werk. Soms werd het werk verdeeld: één leerling had alle

Tijdens de try-out gingen de groepjes verschillend aan het werk. Soms werd het werk verdeeld: één leerling had alle In de try-out had de leerkracht alle enveloppen op het bord geplakt. Hij nam een blaadje en vroeg aan een leerling om na te gaan in welke van de enveloppen dit papier zou passen (zonder het papier te vouwen).

Nadere informatie

Een dans- en muziekvoorstelling van Gaia Gonnelli en Wiebe Gotink voor groep 1 en 2 van het primair onderwijs. Handleiding

Een dans- en muziekvoorstelling van Gaia Gonnelli en Wiebe Gotink voor groep 1 en 2 van het primair onderwijs. Handleiding Ondersteboven Een dans- en muziekvoorstelling van Gaia Gonnelli en Wiebe Gotink voor groep 1 en 2 van het primair onderwijs Handleiding KunstSelect: werken aan competenties cultuureducatie Kunstbalie ontwikkelde

Nadere informatie

Kinderrechten. Doelstellingen. Materiaal

Kinderrechten. Doelstellingen. Materiaal Dag van de Rechten van het Kind Kinderrechten Doelstellingen De kinderen verwoorden wat een kinderrecht is. De kinderen zien in hoe belangrijk het is dat kinderrechten gerespecteerd worden. De kinderen

Nadere informatie

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling Lesbrief Over dertien hectare dertien hectare organiseert elke twee jaar een tentoonstelling in Heeswijk-Dinther. De eerste was in 2003. De tentoonstelling van de kunstwerken was altijd buiten op een grasveld

Nadere informatie

THUIS IN DE WERELD LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7 EN 8 TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! THUIS IN DE WERELD PAG > 1

THUIS IN DE WERELD LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7 EN 8 TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! THUIS IN DE WERELD PAG > 1 PAG > 1 THUIS IN DE WERELD PRIMAIR ONDERWIJS GROEP 7 EN 8 ------------ THUISGEVOEL LESBRIEF Overal ter wereld voelen mensen zich thuis. Wat heb jij nodig om je thuis te voelen? Betekent dat fijne thuisgevoel

Nadere informatie

Aanleiding projectweken. Gewenste kaders van een projectweek. Het proces

Aanleiding projectweken. Gewenste kaders van een projectweek. Het proces Aanleiding projectweken In het kader van talentontwikkleing en werken met 21 eeuwse vaardigheden zijn leerkrachten zich aan het ontwikkelen en professionaliseren naar nieuwe, innovatieve vormen van onderwijs.

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Beste leerkracht, Binnenkort gaat u met uw groep naar de voorstelling Beet! van Het Houten Huis. Met de opdrachten in deze

Nadere informatie

Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8

Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8 Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8 Colofon Titel: Plant in de klas - Instructieblad leerkracht, groep 6/7/8 Auteurs: Nienke van den Berg Hilde Spitters (NIGZ) Redacteuren: John Luteijs

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

hoge stroming Fase Ontdek en onderzoek

hoge stroming Fase Ontdek en onderzoek Groep 7 & 8 Team van maximaal 4 leerlingen Leerling materiaal TECHNIEK TOERNOOI hoge stroming Fase Ontdek en onderzoek Verdeel de rollen Je werkt in een groepje van vier leerlingen. Iedereen in je groepje

Nadere informatie

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek.

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. Beste docent, Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. De leerlingen hebben in het museum onder andere

Nadere informatie

Meningsvorming: jij en vluchtelingen

Meningsvorming: jij en vluchtelingen Meningsvorming: jij en vluchtelingen Korte omschrijving Het kan uw leerlingen bijna niet ontgaan zijn dat de Europese Unie te maken heeft met een grote stroom vluchtelingen. Sinds een paar maanden is dit

Nadere informatie

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling?

LESBRIEF LES 1 DE VOEDSELKETENLES SAMENVATTING LES 1 VOORBEREIDING BENODIGDHEDEN DUUR LESDOELEN LINK ZAAKVAKKENINHOUD. Wat is voedselverspilling? SAMENVATTING In deze les wordt het begrip voedselverspilling geïntroduceerd. De leerlingen maken kennis met een voedselketen en ontdekken welke partijen daarbij betrokken zijn (de schakels in de voedselketen:

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Handleiding. UNICEF Handleiding lessuggestie Schoolplein groep 3-4. Schoolplein

Handleiding. UNICEF Handleiding lessuggestie Schoolplein groep 3-4. Schoolplein UNICEF Handleiding lessuggestie Schoolplein groep 3-4 Handleiding Schoolplein Alle kinderen in de wereld hebben rechten. In het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties zijn deze opgenomen. Artikel

Nadere informatie

kunstworkouts voortgezet

kunstworkouts voortgezet 2013 2015 kunstworkouts voortgezet kunst gaat over nu over jou en over mij Het Stedelijk Museum s-hertogenbosch richt zich op de actualiteit, op wat mensen nu beweegt en hoe ze hun leven actief kunnen

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

Handleiding Perspectief 3 e editie: Introductie

Handleiding Perspectief 3 e editie: Introductie Handleiding Perspectief 3 e editie: Introductie Bekijk het leven Ter introductie van het nieuwe vak is er een korte terugblik op eerder ervaringen met het vak godsdienst/levensbeschouwing. De leerlingen

Nadere informatie

4 Gedrag. 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? 4.1 Opdrachten 1-24. 4.2 Opdrachten 1-20. 4.

4 Gedrag. 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? 4.1 Opdrachten 1-24. 4.2 Opdrachten 1-20. 4. 4 Gedrag DO-IT Datum 4.2 Aapt een aap echt na? 4.4 Hoe leven dieren samen in een groep? PARAGRAFEN Datum 4.1 Opdrachten 1-24 4.2 Opdrachten 1-20 4.3 Opdrachten 1-16 4.4 Opdrachten 1-16 Samenvatten Test

Nadere informatie

Werken met de Na-Kaarten

Werken met de Na-Kaarten Werken met de Na-Kaarten Waarom Na-Kaarten? Estafette besteedt niet alleen aandacht aan het aanleren en onderhouden van leestechniek, ook het praten over leeservaringen neemt binnen de methode een belangrijke

Nadere informatie

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen In groep 1 en 2 hebben de leerlingen binnen dit thema geleerd dat er in de natuur verschillende kleuren, vormen en texturen te vinden zijn. De leerlingen in groep 3 en 4 richten zich in dit thema op bomen.

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Les 1 Pratende dingen Samenvatting van de les Deze les is de eerste van vier lessen over beeldcultuur. Tijdens

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Tekenen met Licht. It s your time to shine!

Tekenen met Licht. It s your time to shine! Tekenen met Licht It s your time to shine! 1 Colofon Inhoud en samenstelling Patrick Couwenberg van 4XM www.workshopstartpagina.nl info@workshopstartpagina.nl 2 Tekenen met licht Inleiding Tekenen met

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILE: HOE MAAK IK HET UIT? VAN LIEF NAAR EX.

LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILE: HOE MAAK IK HET UIT? VAN LIEF NAAR EX. LEERKRACHTGEDEELTE ACTIVITEIT HOE-FILE: HOE MAAK IK HET UIT? VAN LIEF NAAR EX. Omschrijving van de activiteit De leerlingen lezen tips over correct handelen als je het uitmaakt met je lief. Ze bespreken

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Sinterklaas en Kerstmis wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Welk materiaal kun je het best gebruiken? Welk

Nadere informatie

Lesbrief nr 1. voor Groep 5 + 6

Lesbrief nr 1. voor Groep 5 + 6 Lesbrief nr 1 voor Groep 5 + 6 1 / 2016 + Download deze lesbrief ook op samsam.net Wat is Samsam Junior? Samsam Junior is een cross-mediale methode over mondiaal burgerschap, kinder rechten en duurzaamheid.

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen

Introductie. Lesinstructie. Lesinstructie. Leerdoelen. Introductie. Opzet. Bronnen Introductie Introductie Gamen, Hyven, informatie zoeken, filmpjes kijken, muziek luisteren, spullen kopen of verkopen. Internetten doen we allemaal. Soms voor de lol, soms serieus, soms thuis, soms op

Nadere informatie

Primair Onderwijs. 6 lessen

Primair Onderwijs. 6 lessen Maak je eigen land! Voor de docent Vak(gebied) Schooltype/afdeling Oriëntatie op jezelf en de wereld, Aardrijkskunde Primair Onderwijs Leerjaar Groep 3/4 Tijdsinvestering Vakinhoud Kerndoelen 6 lessen

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Les 1 Ik en mijn selfie Les 1 Ik en mijn selfie Samenvatting van de les De kinderen kijken naar een selectie portretten waaronder selfies. Ze analyseren

Nadere informatie

VERKORTE DOCENTENHANDLEIDING VAN WIE IS DIE KOFFER? Project voor groep 1 en 2

VERKORTE DOCENTENHANDLEIDING VAN WIE IS DIE KOFFER? Project voor groep 1 en 2 VERKORTE DOCENTENHANDLEIDING VAN WIE IS DIE KOFFER? Project voor groep 1 en 2 COLOFON Erfgoed Nederland heeft Van wie is die koffer? als pilotproject (laten) ontwikkelen in samenwerking met de gemeente,

Nadere informatie

ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL

ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL IN DEZE HANDLEIDING VIND JE ALLE INFORMATIE OVER HET MAKEN VAN HET ONTDEK HET ZELF POP-UP MUSEUM TIJDENS DE KINDERBOEKENWEEK. DE OPDRACHTEN,

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

ZET JEZELF OP DE FOTO

ZET JEZELF OP DE FOTO ZET JEZELF OP DE FOTO Een fotografieproject Digitale media onderbouw primair onderwijs Colofon Deze lesbrief hoort bij de leskist Zet jezelf op de foto. Ontwikkeling en tekst: Vormgeving en Lay-out: i.o.v.

Nadere informatie

ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen.

ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen. 3. De regenboog! Tijdens deze activiteit: ontdekken de kinderen hoe een regenboog ontstaat en maken daarbij aantekeningen. Inrichting speelleeromgeving De activiteit start in de grote kring bij het digibord

Nadere informatie

Films kijken op internet: verboden of niet?

Films kijken op internet: verboden of niet? Les over auteursrecht tekst niveau A Films kijken op internet: verboden of niet? Veel mensen kijken graag naar films. Jij ook? Als je zin hebt om een film te zien, kun je natuurlijk naar de bioscoop gaan.

Nadere informatie

Een vrolijke Feesttrein

Een vrolijke Feesttrein Een vrolijke Feesttrein Deze technologie les werkt vanuit de ontwerpcyclus met als hulpmiddel de ontwerpplacemat. Hij is geschikt voor groep 1 t/m 8. Per stap worden de niveau verschillen beschreven. De

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Lessuggestie Heimwee. Gedichtenbundel Warboel: Pagina

Lessuggestie Heimwee. Gedichtenbundel Warboel: Pagina Lessuggestie Heimwee Voor het lezen 10 minuten De leerkracht laat de kinderen in een kring zitten. Ook pakken de kinderen hun meegebrachte voorwerp erbij. De leerkracht begint een gesprek met de kinderen

Nadere informatie

Lesbrief. groep 3 t/m 6. Meneer Hoedjes vangt een vis Het huis van Barm

Lesbrief. groep 3 t/m 6. Meneer Hoedjes vangt een vis Het huis van Barm Lesbrief groep 3 t/m 6 Meneer Hoedjes vangt een vis Het huis van Barm Colofon Voorstelling Productie Producent Bewerking tekst Spel Regieadvies Vormgeving Lesmateriaal Impresariaat Met dank aan : Meneer

Nadere informatie

Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal.

Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal. CKV. Opdracht lessenserie Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal. Maar waarom zo moeilijk? En

Nadere informatie

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Toelichting Beste leerling, Jij zit in de Eureka!-klas. We zijn benieuwd naar jouw mening. Die kun je geven in deze vragenlijst. Die bestaat

Nadere informatie

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek.

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. Beste docent, Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. De leerlingen hebben in het museum de tentoonstelling

Nadere informatie

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8 Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8 1 Utrecht, 2017 Beste docent(e), Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Dit programma speelt zich

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Inleiding De checklist Gesprek voeren 2F is ontwikkeld voor leerlingen die een gesprek moeten kunnen voeren op 2F. In deze handleiding wordt toegelicht hoe de

Nadere informatie

Algemene inleiding. Maak het onbespreekbare bespreekbaar met Jouw Stad in de Klas

Algemene inleiding. Maak het onbespreekbare bespreekbaar met Jouw Stad in de Klas Thema Overgewicht 1 Algemene inleiding Maak het onbespreekbare bespreekbaar met Jouw Stad in de Klas Het lespakket 'Overgewicht' bestaat uit 4 lessen en iedere les duurt ongeveer een uur. Het doel is om

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

Handleiding voor: * spreekbeurt * nieuwskring * leeskring * werkstuk

Handleiding voor: * spreekbeurt * nieuwskring * leeskring * werkstuk Handleiding voor: * spreekbeurt * nieuwskring * leeskring * werkstuk Antoniusschool Groep 5/6 Let op: deze heb je het hele schooljaar nodig! Hoe maak je een spreekbeurt? Mijn voorbereiding: 1. Je kiest

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Les 1 De wereld van reclames Les 1 De wereld van reclames Samenvatting van de les In deze eerste les gaat het om het herkennen van reclamebeelden

Nadere informatie

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs KiesWijzer een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs Inleiding Met veel plezier presenteert Intermijn de les KiesWijzer. Uw leerlingen staan in het nieuwe schooljaar weer voor grote keuzes. Welk

Nadere informatie

Presenteren. Oriëntatie

Presenteren. Oriëntatie Oriëntatie Dit ga je doen Je gaat een stand (marktkraam) inrichten om te laten zien wat je gedaan hebt tijdens dit project en wat je eindresultaat is. Je probeert jullie stand zo te maken dat het aantrekkelijk

Nadere informatie

Werkblad 3, erfgoed presenteren groep 8

Werkblad 3, erfgoed presenteren groep 8 Voorwerp 1 Museumtas nummer 1 met daarin: 1. Een vergiet 2. Lucifersdoosje 3. Een stuk hout 4. Aanmaakblokjes 1. Laat de leerlingen van groep 4 de gatenpot bekijken. 2. Stel de vraag: Waarvoor werd de

Nadere informatie

Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub

Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub Leeftijd: 12-16 jaar Tijdsduur: 1 uur Doelen - De jongeren denken na over de betekenis van de muur tussen Israël en de Palestijnse gebieden in het dagelijks

Nadere informatie

HANDLEIDING SCHOOL op SEEF Schoolbrengdag

HANDLEIDING SCHOOL op SEEF Schoolbrengdag HANDLEIDING SCHOOL op SEEF Schoolbrengdag Op donderdag 21 september doet uw school mee aan de SCHOOL op SEEF Schoolbrengdag. Op deze dag lopen of fietsen zoveel mogelijk kinderen in deelnemende regio s

Nadere informatie

verhalen om in te schuilen Een literatuurproject voor groep 3 en 4 van het primair onderwijs

verhalen om in te schuilen Een literatuurproject voor groep 3 en 4 van het primair onderwijs Hutten en kuilen verhalen om in te schuilen Een literatuurproject voor groep 3 en 4 van het primair onderwijs 1 KunstSelect: werken aan competenties cultuureducatie Kunstbalie ontwikkelde met De Cultuur

Nadere informatie

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Hieronder vind je een lesvoorbereiding voor twee lesuren rond lichaamsbeeld bij kinderen van 10 tot 12 jaar. Het bevat verschillende

Nadere informatie

AAN DE SLAG IN JE KLAS MET HEDENDAAGSE KUNST DE KUNSTWERKEN VAN MAARTJE KORSTANJE

AAN DE SLAG IN JE KLAS MET HEDENDAAGSE KUNST DE KUNSTWERKEN VAN MAARTJE KORSTANJE AAN DE SLAG IN JE KLAS MET HEDENDAAGSE KUNST DE KUNSTWERKEN VAN MAARTJE KORSTANJE De onderste helft van het coverbeeld is een kunstwerk van Maartje Korstanje. De bovenste helft van het coverbeeld is gemaakt

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Karakters tekenen. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Karakters tekenen. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Karakters tekenen wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Welk materiaal kun je het best gebruiken? Welk potlood

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Lesbrief. Introductie

Lesbrief. Introductie Lesbrief Introductie Deze lesbrief hoort bij Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Sverre Fredriksen. Dit boek bestaat uit 20 brieven en antwoorden van filosoof Stine. Deze lesbrief bestaat uit

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust

Nadere informatie

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A 4 opdrachten! 60 minuten! Bij iedere opdracht zet iemand zijn wekker/ chronometer (op gsm of uurwerk), zodat je zeker niet veel langer dan een kwartier bezig bent.

Nadere informatie

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM VAN VERZAMELING TOT MUSEUM Erfgoed, natuur én beeldende kunst Cultureel erfgoed / beeldend Groep 1/2 primair onderwijs Colofon Ontwikkeling en tekst: i.o.v. Cultuurkust Alinde Hoeksma Stichting Cultuurkust

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Deze schrijfles sluit aan bij het Nieuwsbegriponderwerp van deze week: Vuurwerk bij Oud en Nieuw. De schrijftaak

Nadere informatie

Handleiding niveau C. week 23 5 juni 2017 handleiding blokles niveau C

Handleiding niveau C. week 23 5 juni 2017 handleiding blokles niveau C Handleiding Op de Nieuwsbegrip-website is een extra les te downloaden over veteranen, het programma Veteraan in de klas en de Veteranendag op 24 juni aanstaande. U vindt deze les op de niveaus A, B en

Nadere informatie

Activiteit Campagne voeren

Activiteit Campagne voeren Activiteit Campagne voeren Toelichting op de activiteit In het participatieproject binnen Meer Democratie mogen kinderen meedenken over een beslissing die hen aangaat of waar zij bij betrokken zijn (schoolreisje,

Nadere informatie

Een duurzame auto INHOUD OPDRACHT DOELEN

Een duurzame auto INHOUD OPDRACHT DOELEN Een duurzame auto Dit is een eerste versie van de nieuwe activiteitsuggesties, passend bij de leerlijnen die ontwikkeld zijn bij de leer. Ze zijn nog in ontwikkeling en zullen in de komende tijd verder

Nadere informatie

Plezier op school! 2 vmbo. Tumult. in de tweede. Sociaal-emotionele vaardigheden. Dit werkboek is van

Plezier op school! 2 vmbo. Tumult. in de tweede. Sociaal-emotionele vaardigheden. Dit werkboek is van Sociaal-emotionele vaardigheden Plezier op school! Tumult in de tweede 2 vmbo Dit werkboek is van INHOUDSOPGAVE Tumult in de tweede Sociaal-emotionele vaardigheden Kennismaken Les 1 Hoe leer je elkaar

Nadere informatie

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po.

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po. Vincent-stripverhaal Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs Vincent-stripverhaal Een opdracht voor groep 5 of 6 gericht op inleven en maken. Leerlingen maken samen een stripverhaal, gebaseerd

Nadere informatie

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Werk graad 3 Lesvoorbereiding Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Zet het luisterverhaal klaar op het smartboard. Print de memory

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum Les 3 Naar het museum Drents Museum Groep 3 75 minuten Lesvoorbereiding les 3 - Naar het museum 2 Samenvatting

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs Wordle van respect Duur Materialen een computer met internetverbinding Introductie Op 8 november is het de Dag van Respect. Deze

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

Studio de Bakkerij Bergweg EM Rotterdam LESBRIEF. LIEVE ASSEPOESTER.

Studio de Bakkerij Bergweg EM Rotterdam LESBRIEF.  LIEVE ASSEPOESTER. Inhoud Inleiding Pagina 2 Kijken naar theater Pagina 3 Lesopdrachten middenbouw Pagina 4 Lesopdrachten bovenbouw Pagina 6 Nagesprek middenbouw Pagina 8 Nagesprek bovenbouw Pagina 9 Pagina 1 Inleiding U

Nadere informatie

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8

Doe-opdrachten Aan de slag met afval. Groep 7-8 Doe-opdrachten Aan de slag met afval Groep 7-8 > Inleiding Onderdeel van de lesmodule Aan de slag met afval zijn drie doe-opdrachten die erop zijn gericht om de thema s zwerfafval en afval scheiden, in

Nadere informatie