ZONDER ICT GEEN ZORG. Ziekenhuis Gelderse Vallei wil de boot niet missen. Paul Burger, BovenIJ Ziekenhuis:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ZONDER ICT GEEN ZORG. Ziekenhuis Gelderse Vallei wil de boot niet missen. Paul Burger, BovenIJ Ziekenhuis:"

Transcriptie

1 01 Signaal KWARTAALUITGAVE NICTIZ, MAART 2010 Ziekenhuis Gelderse Vallei wil de boot niet missen Sleutelnet: regionale uitwisseling in de praktijk Over vijf jaar geen papieren dossiers meer Paul Burger, BovenIJ Ziekenhuis: ZONDER ICT GEEN ZORG

2 Joep Bertrams 01 MAART 2010 Inhoud Signaal. Kwartaaluitgave Nictiz Signaal is een kwartaaluitgave van Nictiz, Nationaal ICT Instituut in de Zorg Postbus CC Den Haag T E Bezoekadres Oude Middenweg 55, Den Haag Signaal wordt verspreid in een oplage van ex. U kunt een gratis abonnement aanvragen of uw abonnement beëindigen op Redactie Bert Bukman, Ellen Havenaar, Jacqueline Nell Vorm Sok Visueel Management Druk Bakker, Roelofarendsveen Nictiz zoekt nieuwe medewerkers. Kijk op voor de vacatures. 05 Gert-Jan van Boven Gezonken aardbeien 06 Nieuws en agenda Met onder meer: voortgang kwalificatie, medicatieveiligheid op Wetenschapsdag KNMP en Nictiz-servicedesk op beurs Zorg & ICT. 08 De regio als proeftuin Sleutelnet is een van de grotere regionale samenwerkingsverbanden in Nederland op het gebied van zorg-ict. Over tien jaar is regionale communicatie grotendeels verleden tijd. 13 Zonder zorg geen ICT Om na te gaan of informatiesystemen van zorgverleners voldoen aan de eisen voor landelijke uitwisseling, vinden schouwingen plaats. Recent gebeurde dat in het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam-Noord. 16 We willen de boot niet missen Ziekenhuisdirecteur Dik van Starkenburg over ICT, en de kosten en opbrengsten daarvan. Het budget moet groeien naar ten minste vijf procent. 20 De media en het EPD Is de invoering van het landelijk EPD vertraagd door de berichtgeving in de pers? Twee visies uit de praktijk. Regionaal serviceplatform 8 Veilige uitwisseling 13 En verder 04 Drie medewerkers van Nictiz aan het woord 12 Ondertussen in Oostenrijk 19 Vijf vragen aan KNO-arts Jaap Veldhuizen 21 Publicaties 22 Alles over de beveiliging van het landelijk EPD 23 Column Qruun Schram, Careweb Gelderse Vallei 16 Foto omslag Martin Kamstra 2 Signaal nr Signaal nr

3 nieuws Gert-Jan van Boven Drie medewerkers stellen zich voor : Van een logge organisatie naar een dynamisch bedrijf Barbara Bakker (1970) werkte 21 jaar bij een grote verzekeringsmaatschappij en besloot vorig jaar het roer om te gooien. Ze verlegde haar focus naar een ander werkgebied en naar een extern gerichte organisatie met een politiekgevoelig tintje. Sinds augustus 2009 is Barbara webredacteur van het Informatiepunt BSN in de zorg en landelijk EPD (www.infoepd.nl) en communicatieadviseur van het cluster Operations. Werken in een organisatie die sterk in ontwikkeling is, geeft een ontzettend gewaardeerd gevoel. De werksfeer is heel prettig en iedereen werkt aan goede informatievoorziening, onderling en naar onze doelgroepen toe. Mijn vorig baan was bij een grote logge maatschappij en nu werk ik bij een dynamisch groeiend in het oog springend bedrijf. Dit betekent dat communicatie veel meer aandacht behoeft. Mijn communicatiebereik is de totale buitenwereld met kritische mensen en organisaties en ik werk hierbij samen met het ministerie van VWS en haar uitvoeringsorganisatie CIBG. Daarnaast is het belangrijk de politieke gevoeligheden goed in de gaten te houden. De website heeft verschillende doelgroepen. Vanuit Nictiz bieden we ICT-leveranciers en zorgaanbieders veel informatie die ze nodig hebben bij deelname aan het elektronisch patiëntendossier (EPD). Betere zorg door betere informatie: onze communicatie en informatievoorziening is een belangrijke schakel om met het zorgveld tot die betere zorg te komen. Ik ben de waakhond van Nictiz Stefan van den Broek (1973) studeerde bestuurlijke informatica in Rotterdam. Hij begon zijn carrière als IT-auditor bij Fortis en rondde de postdoctorale opleiding IT-auditing af. Na enkele jaren de beveiliging van bancaire systemen beoordeeld te hebben, begon de uitdaging te lonken om zelf de beveiliging te implementeren. In oktober 2009 maakte Stefan de overstap van consultant naar Nictiz om zelf vorm en sturing te geven aan risicobeheersing. Ik ben werkzaam als security officer bij Nictiz en het bijzondere van Nictiz is dat informatiebeveiliging en privacy een integraal onderdeel vormen. Wat is zorginformatie, op welke wijze moet zorginformatie geïnterpreteerd worden, welke informatie is noodzakelijk en wie mag hierbij? Aan mij de taak om dit te vertalen naar de beveiliging van een keten van zorgsystemen. Daarnaast zet de politieke aandacht mij ook iedere dag aan tot nadenken of de juiste zaken worden uitgevoerd. Mijn uitdaging is om informatiebeveiliging en privacy te integreren en als waakhond van Nictiz deze twee zaken nooit uit het oog te verliezen. Nictiz als trendsetter voor de moderne zorg Hans van de Braak (1954) studeerde technische natuurkunde aan de universiteiten van Twente en Eindhoven. Maatschappelijke betrokkenheid is de rode draad in zijn carrière. Voor Nictiz was Hans onder meer actief betrokken bij aanbestedingen in de Nederlandse infrastructuur: de OV-chipkaart en het rekeningrijden. En sinds augustus 2009 bij het elektronisch patiëntendossier (EPD) als productmanager bij Nictiz. Complexe dingen trekken me aan en dan niet alleen technische complexe zaken, maar vooral ook organisatorische zaken die maatschappelijk in de spotlights staan. Boeiend is de verscheidenheid aan belangen van patiënten, zorgverleners, belangengroepen en overheid. Mijn drive is om het EPD tot een succes te maken: voor ziekenhuizen, huisartsen, huisartsenposten en apotheken het proces om aan te kunnen sluiten op het landelijk schakelpunt zo helder en transparant mogelijk te definiëren. Hierbij ga ik pragmatisch te werk en kijk waar het EPD daadwerkelijk gebruikt kan gaan worden en zijn nut direct kan bewijzen. Ik wil graag helpen Nictiz de status te geven die het in mijn ogen verdient: als trendsetter van hoe moderne zorg georganiseerd kan worden, zodat voor de patiënt de beste voorwaarden worden geschapen. Dit kan door zorginformatie op een veilige, integere manier op het juiste tijdstip en in de juiste vorm bij de zorgverlener beschikbaar te maken: betere zorg door betere informatie. Laat dat nou net het motto van Nictiz zijn! Illustratie Caroline Ellerbeck GEZONKEN AARDBEIEN Lang voordat mijn schoonfamilie mijn schoolfamilie was, verzorgden de kinderen op een avond het diner voor hun ouders. Mijn destijds negenjarige zwager had het toetje toebedeeld gekregen: yoghurt met aardbeien. Vooral aan de versiering werd veel zorg besteed. In gedachten zie ik hem met het puntje van zijn tong uit zijn mond de aardbeien halveren en heel zorgvuldig bovenop de yoghurt in de schaal leggen. Bij het opdienen kwam natuurlijk de grote teleurstelling. Sindsdien zijn gezonken aardbeien in de familie een begrip. Een van de meest hardnekkige misverstanden over de noodzaak van een landelijke infrastructuur voor elektronische communicatie van patiëntinformatie, betreft het vakantieargument. Het wordt zowel pro als contra gebruikt. Pro: een landelijk systeem is nodig om bij noodgevallen tijdens binnenlandse reizen over cruciale informatie te beschikken. Contra: Voor die ene patiënt uit Groningen die in Maastricht ziek wordt! Er zijn natuurlijk meerdere argumenten voor een landelijke infrastructuur. In relatie tot het vakantieargument, geldt dat het überhaupt onmogelijk is om voor iedere patiënt uniforme regiogrenzen aan te wijzen. Welke patiënt hoort in welke regio en geldt die combinatie ook voor zijn huisarts, ziekenhuis en apotheek? Als je complete informatie wilt, is naast regionale communicatie vrijwel altijd supraregionale verbinding noodzakelijk. Aan het begin van dit jaar heeft Nictiz de taak van de coördinatie van de aansluiting op het landelijk schakelpunt (LSP) van het ministerie van VWS overgenomen. Een nieuwe collega bezocht onlangs een huisartsenpost in Zeeland en dat was een positieve ervaring. Na een wat ironisch Nictiz, werken daar mensen? Met wie je kunt praten?, werd enthousiast getoond hoe de waarneeminformatie van de 70 huisartsenpraktijken op de huisartsenpost wordt gebruikt. Er werd gewezen op de beveiligingsvoordelen ten opzichte van de oude situatie. Een belangrijk argument om voor aansluiting op het LSP te kiezen was het grote aantal toeristen dat Zeeland in de zomermaanden bezoekt. Tja, onder in de schaal blijken dan toch nog aardbeien te liggen 4 Signaal nr Signaal nr

4 nieuws nieuws agenda Voortgang kwalificaties ICT-leveranciers E.Novation is succesvol geherkwalificeerd met de applicatie Adastra versie 3.15 in combinatie met LSP Connect versie 1.0. Het systeem is geherkwalificeerd voor huisartswaarneemgegevens (rol: waarnemer). Dat betekent, dat E.Novation voldoet aan de eisen (versie AORTA mei-07) voor medische informatie-uitwisseling via het landelijk schakelpunt (LSP). Een XIS-typekwalificatie is een voorwaarde voor een zorgverlener om aan de eisen voor een goed beheerd zorgsysteem (GBZ) te voldoen en vervolgens te kunnen aansluiten op het landelijk EPD. Twintig leveranciers zijn ZSP-gekwalificeerd. Zorgserviceproviders (ZSP s) verzorgen de verbinding tussen de applicatie van zorgaanbieders en het LSP. Vier leveranciers doorlopen momenteel het ZSPkwalificatietraject: Zoranet Connectivity Services BV, Care Ring, Infotechnology en Systemec BV. Stand van zaken: 15 februari 2010 LEVERANCIERS MET ZSP-KWALIFICATIE E-Zorg BV The Network Factory BV RijnmondNet PK Automatisering Stichting GERRIT SARA Stichting Zorgring Noord- Holland Noord KPN ZorgConnect IC2it Tetra InterConnect RoutIT NetSourcing E.Novation Priority Telecom Netherlands BV ZeelandNet Zakelijk Cobbler ICT Services RAM Mobile Data Techni Team ICT BV UNET BV AORTA release mei-07 Workshop over het EPD Op woensdag 17 maart vindt het EZD symposium en Ned- HIS-ledencongres Atlas, OmniHis en Orego in Vianen plaats. Het symposium richt zich op de toepassing van de ICT in de dagelijkse zorg en heeft als thema Zorgstandaarden meer dan standaardzorg. In de Nictiz-workshop kunnen bezoekers terecht voor praktische vragen over deelname aan het landelijk EPD. Nictiz-medewerkers staan bezoekers persoonlijk te woord over de ondersteuning die Nictiz kan bieden en hoe zij huisartsen kunnen helpen bij problemen die zij ervaren. Nictiz-servicedesk op beurs Zorg & ICT De beurs Zorg & ICT is uitgegroeid tot het jaarlijks ijkpunt voor ICT en innovatie binnen de zorg. Op 30, 31 maart en 1 april staat Nictiz voor u klaar voor vragen over de huidige stand van zaken en de ontwikkelingen in 2010 van het landelijk EPD. Nictiz heeft een speciaal team hiervoor opgericht dat toegespitst is op het verlenen van ondersteuning en service. U vindt de Nictiz-stand in hal 1, standnummer F075. Voor informatie: en LEVERANCIERS MET XIS-TYPEKWALIFICATIE PRODUCTNAAM/VERSIE Mg/Hwg* AORTA release Protopics BV HAP 1.0 Mg en Hwg mei-07 Promedico ICT BV ASP 6.0 Hwg mei-07 OmniHis BV Scipio 2.0 Hwg mei-07 IC2it (Isala Klinieken) Eridanos 5.5 Mg mei-07 FarMedvisie BV FarMedRx build 57 Mg mei-07 ChipSoft BV CS-Ezis 5.0 Mg mei-07 MicroBais Aposys 5005 Mg mei-07 isoft TMV/Patreg 5R10/10.50 Mg mei-07 Labelsoft Clinical IT Callmanager 3.5 Mg en Hwg mei-07 Euroned Mira 3.0 Mg mei-07 E.Novation Adastra v3.15/lsp Connect Mg mei-07 v1.0 * Mg = medicatiegegevens, Hwg = huisartswaarneemgegevens Meer informatie over de kwalificaties en een volledig overzicht van de gekwalificeerde leveranciers zie onder doelgroep ICT-leveranciers. ICT-standaarden voor zorg-op-afstand in de cure Nictiz heeft onderzoek laten doen naar ICT-standaarden bij twintig telezorginitiatieven in de cure-sector. Het rapport laat zien welke standaarden worden gebruikt en breekt een lans voor meer standaardisatie. Digitale consulten, een elektronisch logboek voor patiënten, online behandeling of videocommunicatie tussen patiënt en zorgverlener; ondanks de vele tools wordt zorg-op-afstand weinig gebruikt. Systemen zijn vaak slecht aan elkaar te koppelen, vragen een nieuwe manier van werken en worden vaak nog niet vergoed door de zorgverzekeraar. Uitwisselbaarheid van zorginformatie bij telezorgtoepassingen is van groot belang. Als systemen volgens een standaard worden gebouwd, is het onderhoud goedkoper, en kunnen systemen beter worden gekoppeld. Dit draagt bij aan de opschaling van zorg-op-afstand en blijkt uit het onderzoek dat TNO heeft uitgevoerd. Het rapport en de managementsamenvatting kunt u downloaden van > publicaties Medicatieveiligheid op Wetenschapsdag KNMP Het thema van de jaarlijkse Wetenschapsdag van de KNMP op 16 maart aanstaande is medicatieveiligheid, de core business van de apotheker. Tijdens lezingen en workshops komen onder andere het belang en de inhoud van het EPD, intramurale medicatiefouten, de noodzaak van laboratoriumbepalingen bij de afhandeling van geneesmiddeleninteracties, de veiligheidscultuur in de apotheek en patiëntveiligheid aan de orde. Nictiz is tijdens deze dag met een stand aanwezig om de bezoekers te informeren over de laatste ontwikkelingen van de medicatiefuncties van het landelijk EPD. Denkt u hierbij aan inzage in ICA-gegevens (Intoleranties, Comorbiditeit en Allergieën), inzage in laboratoriumuitslagen, de apotheker als dossierhouder en elektronisch receptenverkeer. U kunt uiteraard ook terecht op onze stand voor meer informatie, vragen of ondersteuning bij het aansluitproces. Werk mee aan betere zorg door betere informatie! Nictiz heeft drie actuele vacatures in Den Haag: manager zorgrelaties, ketencoördinator en projectcoördinator. Kijk voor meer informatie op Uw sollicitatie zien wij graag tegemoet! 16 maart 2010 Wetenschapsdag KNMP Medicatieveiligheid is dit jaar het thema van de jaarlijkse wetenschapsdag van de KNMP. Nictiz is met een stand aanwezig over de laatste ontwikkelingen van de medicatiefuncties van het landelijk EPD. Zie verder Nieuws op pag. 6/7. UTRECHT 17 maart 2010 NedHis & EZD Congres Het thema van dit congres is Zorgstandaarden meer dan standaardzorg. Nictiz verzorgt een workshop over deelname aan het landelijk EPD en praktische ondersteuning hierbij. Zie verder Nieuws op pag. 6/7. VIANEN ences2&method=description&conference_id=1&tabs=1 24 maart 2010 Conferentie Eenheid van Taal Hoe kunnen artsen patiëntgegevens eenduidig interpreteren en hoe kan ICT daarbij optimaal ondersteunen? Deze vragen staan centraal tijdens de tweede Nictiz-conferentie Eenheid van Taal. Met specialisten uit de zorg, een vertegenwoordiging uit de ICT-sector en beleidsmakers. NIEUWEGEIN 20 mei 2010 Introductiecursussen SNOMED CT Na het succes van 2008 en 2009 zijn ook voor het komende jaar vier nieuwe introductiecursussen SNOMED CT ingepland. Speciaal voor koepelorganisaties, zorgverleners, ICT-architecten en ICT-ontwikkelaars is de cursus een ideale kennismaking met het internationale medische terminologiestelsel. 30 maart-1 april 2010 Beurs Zorg&ICT De beurs Zorg & ICT is uitgegroeid tot het jaarlijks ijkpunt voor ICT en innovatie in de zorg. In de Nictiz-stand kunt u terecht voor vragen over ondersteuning bij deelname aan het landelijk EPD en wat Nictiz specifiek hierin kan betekenen voor ziekenhuizen. Zie verder Nieuws op pag. 6/7. UTRECHT en 30 maart 2010 VMBI helemaal-bij-sessie Tijdens de beurs Zorg&ICT organiseert de VMBI een sessie over e-health, de patiënt als coproducent. De achtergrond: patiënten eisen steeds vaker een actieve rol in het zorgproces. UTRECHT 6 Signaal nr Signaal nr

5 reportage reportage De grote regionale samenwerkingsverbanden in Nederland ondersteunen de landelijke elektronische uitwisseling van patiëntgegevens. Dat geldt onder meer voor Sleutelnet in de regio Zuid-Holland Noord. Over tien jaar is regionale communicatie grotendeels verleden tijd, daarvan zijn we overtuigd. DE REGIO ALS PROEFTUIN Sleutelnet onderschrijft noodzaak landelijke uitwisseling Het was een opmerkelijke stap, begin december vorig jaar: de brief die vijftien regionale samenwerkingsverbanden stuurden aan minister Klink van VWS. In de brief betuigden zij steun aan de invoering van het landelijk EPD. De organisaties zagen namelijk op diverse fronten bewegingen in de richting van grootschalige aansluiting in Alle grote regio s in Nederland ondertekenden de brief. We onderschrijven allemaal de noodzaak van landelijke elektronische uitwisseling, zegt Dolf van den Berg. Ons eigen standpunt is: we doen landelijk wat landelijk kan, en als dat niet mogelijk is, stemmen we de regionale plannen af op de landelijke normen die we in de toekomst verwachten. Wij hebben ten minste twee zorginstellingen die bovenregionaal opereren, en dus behoefte hebben aan landelijke uitwisseling. Daarnaast biedt dat veiligheidsgaranties die de gebruikelijke regionale uitwisseling niet kent. Gert-Jan Borghuis en Dolf van den Berg Christiaan Krouwels Zorgverzekeraar Dolf van den Berg is directeur van Sleutelnet, een van de vele regio-organisaties op het gebied van elektronische uitwisseling van patiëntgegevens die de afgelopen jaren > 8 Signaal nr Signaal nr

6 reportage reportage Wij ondersteunen regionale uitwisseling Een groot deel van de samenwerking in de zorg speelt zich af op regionale schaal, zegt Michiel Sprenger van Nictiz. De regionale samenwerkingsorganisaties helpen die informatie-uitwisseling te organiseren, en wij ondersteunen dat graag. Als er nog geen landelijke voorzieningen beschikbaar zijn, richten deze organisaties regionale serviceplatforms in. Deze platforms kunnen diensten verzorgen die landelijk nog niet zijn ontwikkeld. Een goed voorbeeld is de uitwisseling van radiologiebeelden, een functionaliteit waaraan de zorginstellingen grote behoefte hebben, maar waarvoor landelijk de juiste voorzieningen nog niet rond zijn. In de regio Amsterdam is, in een samenwerking met Nictiz en de regionale samenwerkingsorganisatie EZDA, een project gestart voor de uitwisseling van deze beelden en de bijbehorende verslagen. Wat we daar leren wordt meegenomen in het landelijke project voor uitwisseling van radiologiebeelden. > zijn ontstaan. Net als andere organisaties heeft Sleutelnet een aantal aandeelhouders: in dit geval drie ziekenhuizen, een GGZ-instelling en een zorgverzekeraar. In de toekomst komen daar, mogelijk al snel, andere partijen bij. Het verzorgingsgebied van Sleutelnet is de regio Zuid Holland Noord: 16 gemeenten met inwoners en naast de eerder genoemde zorginstellingen onder meer 14 verpleeg- en verzorgingshuizen, 280 huisartsen, 400 fysiotherapeuten en 50 openbare apotheken. Een van de grotere regio s in Nederland dus, zegt Gert-Jan Borghuis, tot vorig jaar directeur van Sleutelnet en nu aan het bestuur verbonden als adviseur. Onze ambities zijn dus groot. Een van onze taken is het versturen van medische informatie volgens de huidige standaard, de zogeheten EDI-berichten. Dat zijn er nu al 1,2 miljoen per jaar, en dat aantal groeit nog snel doordat fysiotherapeuten en verloskundigen aansluiten. Maar we kijken ook verder. Zo zijn we druk bezig met de ontwikkeling van een regionaal serviceplatform, dat alle uitwisseling van patiëntinformatie moet gaan verzorgen, conform het model van het landelijk schakelpunt (LSP). Dat betekent dat informatie veelzijdiger en veiliger kan worden gedeeld. Enthousiasme Voor het komende jaar staan nog zo n tien andere projecten op stapel, waaronder landelijke projecten als de elektronische uitwisseling van huisartswaarneemgegevens en medicatiegegevens, maar ook regionale projecten als een verwijs- en retourbericht tussen specialisten en huisartsen, en de invoering van een keteninformatiesysteem. Dat zijn projecten die landelijk nog niet volledig zijn uitgekristalliseerd, maar waar wij toch verder mee willen. Onder meer vanwege het enthousiasme van de betrokken zorgverleners, die kansen zien om de kwaliteit van de zorg verder te verbeteren, verduidelijkt Dolf van den Berg. In de regio komen dergelijke projecten sneller en makkelijker van de grond, vult Gert-Jan Borghuis aan. De zorgverleners kennen en vertrouwen elkaar, en dat scheelt enorm. En onze ervaring is dat landelijke uitwisseling eenvoudiger is als er regionaal al een aantal succesvolle projecten lopen. Men kan dan voortbouwen op de expertise die, vaak met vallen en opstaan, is ontwikkeld. Uiteindelijk speelt dan wel altijd de vraag hoe je de verschillende netwerken aan elkaar gaat knopen, maar daar zijn technische oplossingen voor. Het belangrijkste is dat er een werkend organisatie- en businessmodel is. Geen speeltuin Toch is ook regionale uitwisseling geen speeltuin waarin naar hartenlust kan worden geëxperimenteerd. Zo oordeelde het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) vorig jaar dat de uitwisseling van medische gegevens bij een regionale zorgorganisatie niet aan de wettelijke normen voldeed. Daarbij was een eis dat alle patiënten persoonlijk worden geïnformeerd over die uitwisseling. Ook moet worden voorkomen dat een aangesloten zorgverlener gegevens inziet van een patiënt die niet bij hem in behandeling is. Beide eisen zijn natuurlijk volstrekt redelijk, zegt Dolf van den Berg. Maar het eerste punt kan lastig zijn, zeker als de patiënten ook moeten worden geïnformeerd over alle tussentijdse aanpassingen. Ze hebben al een brief gekregen van de minister over het aantekenen van bezwaar, en dan krijgen ze ook nog brieven van regionale zorgorganisaties en in sommige gevallen ook van huisartsenposten of apothekers. Dan raak je als patiënt toch wel een beetje het overzicht kwijt. Ik reken er dan ook op dat er landelijke afspraken komen over de manier waarop de burger wordt geïnformeerd en bezwaar kan maken. Voor de regio s kan de actie van het CBP betekenen dat de bereidheid afneemt om te investeren in regionale elektronische uitwisseling. En dat kan niet de bedoeling zijn, menen Gert-Jan Borghuis en Dolf van den Berg. Niettemin verwachten ze dat de ontwikkelingen de komende jaren snel blijven gaan. Over tien jaar is regionale uitwisseling grotendeels verleden tijd, daarvan zijn we overtuigd. De meeste uitwisseling van medische gegevens is dan landelijk, en patiënten hebben een veel grotere inbreng in hun eigen EPD. We denken ook dat de Personal Health Records (PHR) die door enkele private partijen worden ontwikkeld, een grote vlucht gaan nemen. Het beheer daarvan is in de eerste plaats in handen van de patiënt, maar de synchronisatie met informatie uit het EPD neemt ongetwijfeld toe met. Zo wordt er steeds meer mogelijk, en wij zijn er trots op dat wij daar nu al een bijdrage aan kunnen leveren. Regelmatig organiseert Nictiz regiodagen, waarbij vertegenwoordigers van regio-organisatie ervaringen delen en worden bijgepraat over landelijke ontwikkelingen. Op deze foto s impressies van de regiodag van 9 februari 2010 in Nieuwegein. Foto s Christiaan Krouwels 10 Signaal nr Signaal nr

7 internationaal reportage ONDERTUSSEN IN OOSTENRIJK In Nederland staat de zorg- ICT inmiddels hoog op de agenda, zowel bij zorgverleners als beleidsmakers. Maar wat gebeurt er in het buitenland? In nauwe samenwerking met het ministerie van VWS maakt Nictiz zich sterk voor internationale samenwerking. Nu Nederland de nationale ICT-infrastructuur invoert, is het van belang dat de betreffende keuzen en standaarden ook internationaal worden gedeeld. In dat kader maakt Signaal een aantal virtuele reizen over de grens. Ditmaal: Oostenrijk. Oostenrijk is wat de toepassing van e-health betreft een gemiddeld Europees land. In een vergelijkende studie van de 27 EU-staten bleek het gebruik van ICT door de Oostenrijkse zorgverleners in de middencategorie te vallen. De meeste huisartsenpraktijken zijn bijvoorbeeld geautomatiseerd, maar het aantal praktijken met een breedbandverbinding ligt enigszins onder het Europees gemiddelde. Het uitwisselen van elektronische patiëntengegevens is echter heel gebruikelijk in Oostenrijk, evenals de elektronische overdracht van laboratoriumgegevens. Oostenrijk is een federale staat, met een grote invloed van de afzonderlijke Länder, ook op de gezondheidszorg. De individuele Oostenrijkse ziekenhuizen worden bijvoorbeeld beheerd op regionaal niveau. Het algemene gezondheidsbeleid is niettemin een landelijke aangelegenheid was in dat verband een belangrijk jaar. Een nieuwe zorgwet gaf prioriteit aan de bevordering van ICT in de gezondheidszorg, en een eveneens in 2005 geformuleerde strategie op het gebied van e- health gaf daar verdere invulling aan. E-CARD Deze strategie omvat onder meer een elektronisch medisch dossier voor elke Oostenrijkse burger, en een e-card met een elektronische ID-functionaliteit voor ziektekostenverzekering en sociale zekerheid. De e-card was de eerste manifestatie van het Oostenrijkse e-healthbeleid en is grootschalig ingevoerd. De e-card biedt aan alle begunstigden van de gezondheidszorg en het sociale zekerheidsysteem identificatiediensten en een gestroomlijnde manier om rekeningen te vereffenen. In 2010 moet ongeveer een derde van de e- cards worden ingewisseld vanwege het verstrijken van de EHIC (European Health Insurance Card) op de achterzijde. Dit moment wordt benut om extra functionaliteiten te introduceren. Ook de mogelijkheden om in ziekenhuizen gebruik te maken van de e-card nemen toe. Een volledige dekking van patiëntidentificatie met de e-card wordt naar verwachting dit jaar bereikt. De infrastructuur die voor de e-card is ontwikkeld, biedt geen mogelijkheden tot opslag van feitelijke informatie van welke aard dan ook. Hier speelt ELGA, de Oostenrijkse EPDoplossing, een rol. Het doel van ELGA is een veilig uitwisselingsplatform voor elektronisch patiënteninformatie, evenals diensten voor elektronisch voorschrijven, elektronische radiologie- en laboratoriumuitslagen en een elektronische ontslagbrief. Bij ELGA worden, net zo min als bijvoorbeeld in Nederland, patiëntgegevens centraal opgeslagen. Zorgverleners kunnen een gecentraliseerd register van patiëntgegevens inzien, maar de informatie blijft bij de bron. ARGE ELGA, het federale en regionale samenwerkingsverband voor deze elektronische uitwisseling, heeft begin 2010 de juridische status gekregen van een besloten vennootschap om de operationele efficiency te vergroten. Hiermee is een duidelijke beheersstructuur ontstaan en zijn verantwoordelijkheden beter belegd. Ook is het budget verhoogd en het aantal medewerkers uitgebreid. POLITIEK BESLUIT Daarnaast is in een vroeg stadium een politiek besluit gevallen over het gebruik van IHE/HL7-standaarden. ICT-leveranciers konden hier rekening mee houden bij investeringsbeslissingen. Het ELGA-project definieert en ontwikkelt de nieuwe infrastructuur die bestaande informatie en medische systemen met elkaar vervindt. Op dit moment worden pilots uitgevoerd. In 2009 is bovendien gewerkt aan het opzetten van de registers van de patiënten en zorgaanbieders. Deze twee registers maken identificatie en authenticatie van de juiste persoon mogelijk. Ook is een nationaal gezondheidsportal begin 2010 online gegaan. Dit portal wordt het toegangspunt voor patiënten naar hun eigen gezondheidsdossier. Daarnaast wordt in 2010 een landelijk systeem voor elektronisch voorschrijven geïmplementeerd, gebaseerd op succesvolle regionale proefprojecten. Artsen en apothekers zijn betrokken bij deze activiteiten. Voor meer informatie: Schouwing BovenIJ Ziekenhuis vergroot veiligheid ZONDER ICT GEEN ZORG Om te na te gaan of informatiesystemen van zorgverleners voldoen aan de eisen voor landelijke uitwisseling, vinden schouwingen plaats. Zorgaanbieders en Nictiz werken hierbij nauw samen. Onlangs werd het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam-Noord geschouwd. Het houdt ons scherp. > 12 Signaal nr Signaal nr >

8 reportage reportage Koos Latta Klop aan bij je leverancier Momenteel zijn we bezig met zo n veertig schouwingen, overal in Nederland, vertelt Koos Latta van Nictiz, die ook bij de schouwing in het BovenIJ betrokken was. De schouwingen vinden plaats bij individuele zorgverleners, groepspraktijken en zorginstellingen. We checken gezamenlijk of het informatiesysteem aan de eisen voldoet van een goed beheerd zorgsysteem (GBZ) en ondersteunen daarbij waar nodig. Je kunt dan denken aan het maken van afspraken met de ICT-leverancier over responsetijden en backup procedures. Uiteraard betekent een schouwing het nodige werk, maar daar staat tegenover dat de kwaliteit van het beheer verbetert, en zorgverleners zien zelf ook steeds meer in dat landelijke aansluiting waardevol is. In de praktijk merken we dan ook dat een schouwing vaak positief wordt ervaren. Wel adviseren we, vooral aan individuele zorgverleners, om niet alles zelf te willen doen. Ziekenhuizen beschikken over een ICT-afdeling, en huisartsen en apothekers natuurlijk niet. Maar je ICTleverancier kan op dit gebied veel voor je betekenen. Klop dus bij hem aan. > Het eerste dat je opvalt aan Paul Burger, is dat hij altijd zijn deur op slot doet als hij zijn kamer verlaat. Een essentieel onderdeel van de veiligheid, zegt hij. Via elke pc kun je toegang krijgen tot de medische gegevens van het ziekenhuis, en dat is niet de bedoeling. We doen er alle mogelijke moeite voor om de bescherming van onze gegevens te waarborgen, dus gaat ook de deur dicht. Paul Burger is hoofd automatisering van het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam-Noord. Het ziekenhuis was een van de koplopers bij het elektronisch uitwisselen van medicatiegegevens, en het informatiesysteem is onlangs geschouwd. Dat wil zeggen dat wordt gecheckt of we voldoen aan de eisen voor een goed beheerd zorgsysteem (GBZ), wat ons het recht geeft om aan te sluiten op het landelijk schakelpunt, en daarmee op de landelijke uitwisseling van patiëntgegevens. De schouwing wordt in opdracht van Nictiz uitgevoerd door een externe auditor. In de praktijk betekent dat dat we gezamenlijk een groot aantal punten doorlopen, vertelt Paul Burger. Daarbij gaat het uiteraard om technische eisen aan het systeem, die stuk voor stuk een waarborg moeten bieden dat de informatie goed beveiligd wordt, en om eisen aan de organisatie en het beheer. Want je kunt de techniek natuurlijk fantastisch op orde hebben; als je mensen er niet goed mee werken, levert dat niets op. Back-up De technische eisen betreffen zaken als back-ups, beveiliging tegen misbruik en de toegang tot het systeem, dat 7 dagen per week en 24 uur bereikbaar moet zijn. Ook zijn maatregelen noodzakelijk voor calamiteiten als blikseminslag en overstromingen. De lijst is lang, en we lopen hem in de voorbereidende fase punt voor punt door met de auditors, vertelt Paul Burger. Dat is een heel werk, en we zuchten er wel eens over, maar uiteindelijk komt dat de kwaliteit van het systeem enorm ten goede. Het houdt ons scherp. Maar ook op het vlak van de organisatie en het beheer moet dus veel gebeuren. Het wachtwoordenbeleid wordt bijvoorbeeld onder de loep genomen. Dat je je password niet met een Post-It sticker op je beeldscherm moet plakken, dat weet iedereen inmiddels wel. Maar veel minder bekend is dat wij als afdeling automatisering die wachtwoorden niet kennen, en dat we allerlei zekerheden hebben ingebouwd om te voorkomen dat er software draait waarmee je die wachtwoorden kunt kraken. Als je je wachtwoord vergeten bent, dan is het dus echt kwijt. Ook zijn afspraken vereist over het aantal pc s dat toegang heeft tot het landelijk schakelpunt Bij de receptie is dat bijvoorbeeld niet zo n goed idee en over de afspraken over mandatering. Met andere woorden: welke medewerker mag van de arts de gegevens inzien en welke niet? Gelukkig is de bewustwording op het vlak van veiligheid enorm toegenomen. Toen we vijf jaar geleden begonnen met het koploperproject elektronische uitwisseling van medicatiegegevens, was men zo precies nog niet. Maar bij iedereen is inmiddels thuis wel eens een computer gecrasht, en de publiciteit over virussen en dergelijke doet ook zijn werk. We krijgen onze zorgverleners dus wel mee. Paul Burger: Het wachtwoordenbeleid wordt bijvoorbeeld onder de loep genomen Huisartsen De schouwing van het informatiesysteem van het BovenIJ heeft in eerste instantie alleen betrekking op het versturen van medicatiegegevens. Maar Paul Burger wil meer. Alles wat hier en uitgaat aan gegevens moet aan de zware eisen van het landelijk schakelpunt voldoen. Ook de regionale uitwisseling die we bijvoorbeeld met de huisartsen kennen, en ook de verbinding met internet. Ik laat mijn systemen dan ook regelmatig auditen, ook los van de schouwing die Nictiz en de auditor hebben uitgevoerd. Ik wil tenslotte geen risico lopen. Je bent als ziekenhuis tegenwoordig zo afhankelijk van elektronische informatie-uitwisseling, dat je je niet kunt permitteren om daar nog fouten in te maken. Ik zeg wel eens: Zonder ICT geen zorg. Dat geldt voor de geplande zorg, maar ook als er iemand binnenkomt met een hersenschudding of een andere acute aandoening. Uiteraard heb je dan een goede dokter nodig die weet wat hem te doen staat, en een verpleegkundige natuurlijk. Maar relevante medische gegevens, bijvoorbeeld over het gebruik van bloedverdunners, kunnen de professionals helpen hun werk nog beter te doen. Dus ook dan heb je een computer nodig. Foto s Martin Kamstra 14 Signaal nr Signaal nr

9 interview Ziekenhuisdirecteur Dik van Starkenburg: WE WILLEN DE BOOT NIET MISSEN In vrijwel alle Nederlandse ziekenhuizen gaat de automatisering gestaag door, en wordt er steeds meer financiële ruimte voor vrijgemaakt. Ook in het ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede. Het budget voor ICT in de zorg moet groeien naar ten minste vijf procent, wil je bijblijven. En dat geldt ook voor ons. Foto s Christiaan Krouwels Tien jaar geleden betrok het ziekenhuis Gelderse Vallei, ontstaan uit een fusie van vier streekziekenhuizen, een nieuw gebouw in Ede. We wilden de kans die de nieuwbouw bood grijpen, en zetten sterk in op ICT, zegt Dik van Starkenburg. Onder meer op de röntgenafdeling, waar we als eerste in Nederland een PACS kregen, een elektronisch systeem van beeldverwerking. Ook regelden we vierhonderd netwerkaansluitingen. Toen was dat revolutionair, nu is het een fractie van het totale aantal aansluitingen in ons ziekenhuis, dat inmiddels zo n vierduizend bedraagt. Dik van Starkenburg (54) is sinds twee jaar voorzitter van de raad van bestuur in Ede. Hoewel hij een geschiedenis heeft in de ICT eerder was hij onder meer verantwoordelijk voor de automatisering bij de Reinier de Graaf Groep in Delft neemt het ziekenhuis op dit gebied inmiddels geen uitgesproken koploperspositie meer in. Het profileert zich op andere terreinen, zoals voeding. Maar dat betekent niet dat ICT onbelangrijk is geworden, benadrukt Van Starkenburg. Zo is de afgelopen jaren een EPD-slag in gang gezet. We gaan bij alle vakgroepen en ondersteunende disciplines een elektronisch patiëntendossier invoeren van de tweede generatie, waar mogelijk met toevoegingen van de derde generatie. Dat betekent onder meer dat zorgverleners eigen informatie kunnen toevoegen. Verder wordt de hardware verbeterd. Dat vraagt investeringen in servers en netwerken om de continuïteit te garanderen en voorzieningen waardoor specialisten > 16 Signaal nr

10 interview 5 vragen aan Jaap Veldhuizen > thuis patiëntgegevens kunnen inzien. En intussen geldt: tijdens de verbouwing gaat de verkoop gewoon door. We moeten ons werk wel kunnen blijven doen. Daarom nemen we enkele jaren de tijd voor dit proces. Kindergeneeskunde Bij de vakgroepen reumatologie, geriatrie en kindergeneeskunde bleek het enthousiasme voor het nieuwe EPD groot, vandaar dat deze specialismen als eerste begonnen met de invoering. Bij kindergeneeskunde wordt de nieuwe toepassing bovendien gecombineerd met een elektronisch verpleegkundig dossier, waar veel vraag naar is. Dat is een pilot, maar naar verwachting wordt eind van dit jaar al een EPD voor verpleegkundigen in het hele ziekenhuis ingevoerd. Het is generieker dan dat voor specialisten, en kan dus sneller worden geïmplementeerd in de hele organisatie. En tot slot wordt binnenkort elektronisch voorschrijven bij de poliklinieken mogelijk. Voor dit alles wordt een draadloos netwerk geïnstalleerd dat voldoet aan alle strenge veiligheidseisen van de NEN-norm 7510 de gouden standaard op dit gebied. De kwaliteit van de zorg neemt hierdoor toe, aldus Dik van Starkenburg. Maar het vereist wel een andere manier van denken. Er is in de zorg meer mogelijk door toepassing van ICT, maar je moet de mogelijkheden wel zien. De neiging bestaat om je bestaande werkwijze rechtstreeks te vertalen naar de nieuwe methoden. Papieren checklists worden bijvoorbeeld één-op-één vervangen door elektronische. Maar dat doet aan alle mogelijkheden van ICT geen recht. Er zijn slimmere oplossingen denkbaar. De automatisering levert zo een bijdrage aan een grote efficiency en effectiviteit, zoals ook mag worden verwacht. Maar in tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, betekent dat geen verlaging van de kosten. Integendeel, ICT maakt alles duurder. In de zorg werd van oudsher weinig uitgegeven aan ICT; het was ook geen onderdeel van de genormeerde budgetten. In ons ziekenhuis zijn de reguliere uitgaven begroot op 3,2 miljoen euro per jaar, iets meer dan twee procent van de omzet. Voor de invoering van het nieuwe EPD kwam daar negen ton bovenop, en voor 2010 hebben we de begroting nog eens structureel verhoogd met een miljoen euro. En ook daar gaan we het niet mee redden, dat kan ik nu al voorspellen. Voor de gehele zorg geldt dat het budget voor ICT moet groeien naar ten minste vijf procent, wil je bijblijven. En dat geldt ook voor ons. We willen de boot immers niet missen. Al dat geld gaat naar systemen, naar de apparatuur en niet te vergeten naar de mensen die het invoeren en Vroeger kon je zeggen: alleen het beste is goed genoeg. Nu is dat niet meer zo onderhouden. Dat is duur, en veel van die kosten verdien je nooit terug. Een willekeurig voorbeeld: bij nucleaire geneeskunde is een nieuw diagnose-instrument ingezet, de PET-CT scan. Die levert haarscherpe, driedimensionale beelden op van bijvoorbeeld longkanker, waar iedere zorgprofessional van droomt. Maar die scans kosten elfhonderd euro per keer. Wie moet dat betalen? En ten koste van wat? Informatie Dik van Starkenburg denkt even na, en noemt dan nog een ander voorbeeld. Op de meest kennisintensieve afdelingen van ons ziekenhuis, zoals de OK en de intensive care, is een nieuw PDMS geïnstalleerd, een patient data management system. Dat is nodig om de steeds maar groeiende datastromen over patiënten te digitaliseren en te vertalen voor zorgverleners. De kwaliteit van de zorg neemt ook daardoor toe, maar de invoering van het nieuwe systeem kost wel twee miljoen euro. Uiteraard: ICT maakt efficiënter en slimmer werken mogelijk. Die voordelen zijn er, en die incasseren we ook. Maar er zijn nu eenmaal kosten aan verbonden, en die kosten zijn hoog. En omdat de technische mogelijkheden toenemen, groeit de vraag ook. De behoefte aan medische zorg is in principe nu eenmaal eindeloos. Vroeger kon je zeggen: alleen het beste is goed genoeg. Het beste was immers meestal wel betaalbaar. Nu is dat niet meer zo. Er moeten keuzes worden gemaakt, en dat zullen soms moeilijke keuzen zijn. Als het budget voor ICT toeneemt naar vijf procent, waar ga je dan op bezuinigen? En welke keuzen maak je binnen die vijf procent? Dat zijn vragen waar in de niet al te verre toekomst een goed doordacht antwoord op moet komen. 1 Wie is Jaap Veldhuizen? Ik ben KNO-arts, werkzaam in het Kennemer Gasthuis in Haarlem, waar ik lid ben van de stuurgroep EPD. Ook ben ik voorzitter van de Commissie KNO-EPD van de Nederlandse Vereniging voor KNO-heelkunde. Deze commissie ontwikkelt onder meer richtlijnen voor een specifiek EPD voor de zorgverleners in ons specialisme en ondersteunt en informeert de leden. Recent hebben we een Nederlandstalige KNO-terminologie vastgesteld voor het EPD, die beschikbaar is gesteld voor al onze leden. 2 Bij welk project bent u betrokken en waarom is het nodig? In diverse Nederlandse ziekenhuizen zijn al lokale KNO- EPD s ontwikkeld. Samen met Nictiz hebben we in het onlangs opgestarte programma e-specialist een inventariserend onderzoek uitgevoerd naar de manier waarop deze EPD s tot stand zijn gekomen. Ook hebben we onderzocht wat de rol van de KNO-artsen was en de ervaringen van de gebruikers. Daarnaast hebben we de verschillende EPD s volgens een scoringslijst beoordeeld op functionaliteit, structuur en standaardisatie van taal. Ook hebben we de mogelijkheden meegewogen van hergebruik van gegevens voor het genereren van bijvoorbeeld prestatie-indicatoren, epidemiologische data en complicatiepercentages. Naar aanleiding van dit onderzoek gaan we de minimumeisen formuleren waaraan een EPD dient te voldoen. Met andere woorden: welke functionaliteiten zijn onontbeerlijk, en welke zijn aan te bevelen? 3 Wat is de rol van Nictiz in dit project? Nictiz bood in het kader van e-specialist logistieke en secretariële ondersteuning, maar ook de inbreng van algemene expertise op het gebied van elektronische Ik verwacht dat binnen vijf jaar alle Nederlandse ziekenhuizen de papieren dossiers afschaffen communicatie en privacy was van belang. Dit was een goede combinatie met onze inbreng als medische professionals de uiteindelijke gebruikers dus. 4 Hoe is het project tot dusver verlopen? De inventariserende fase is afgerond. We hebben in totaal zeven verschillende KNO-EPD s beoordeeld en de betreffende vakgroepen geïnterviewd. De gegevens zijn gerubriceerd en we staan nu op het punt het onderzoek te beschrijven in een artikel. Daarnaast gaan we aanbevelingen formuleren die uiteindelijk moeten leiden tot richtlijnen. 5 Wat zijn uw verwachtingen voor de nabije toekomst? Allereerst verwacht ik dat binnen nu en vijf jaar alle Nederlandse ziekenhuizen de papieren dossiers zullen afschaffen. Bij dit proces willen we de medisch specialist ondersteunen. Het EPD is meer dan een digitale vertaling van de traditionele papieren status. Het is van belang die meerwaarde optimaal te benutten. Het zou ideaal zijn als een uniform KNO-EPD landelijk wordt toegepast, maar het grote aantal ICT-leveranciers maakt dit vooralsnog niet haalbaar. Wel streven we naar gestandaardiseerde terminologie en een basisdataset, zodat landelijk gegevens kunnen worden uitgewisseld en vergeleken. Het uiteindelijke doel is dat de KNO-terminologie aansluiting vindt bij SNOMED-CT, het internationale terminologiesysteem voor de zorg. Binnenkort gaan we met projecten starten die moeten leiden tot volledige snomedisering van de Nederlandse KNO-terminologie. De Nederlandse Vereniging voor KNO-heelkunde speelt hierin een actieve rol. Ik hoop en verwacht dat andere verenigingen dit beleid volgen. 18 Signaal nr Signaal nr

11 forum publicaties DE STELLING: De media-aandacht voor het EPD heeft de invoering ervan vertraagd eel berichten in de media zijn inderdaad gebaseerd op feitelijke onjuistheden, zegt Marcel V Heldoorn, senior beleidsmedewerker e-health van de NPCF. Negatieve geluiden over het EPD worden makkelijk en weinig kritisch opgepakt, waardoor vaak een verkeerde voorstelling van zaken wordt gegeven of de halve waarheid wordt verteld. Uiteindelijk zegt dat meer over de kwaliteit van de journalistiek in ons land dan over de kwaliteit van het EPD wetsvoorstel. Onze grote vraag is dan ook of mensen op basis van de juiste argumenten en informatie een afgewogen keuze maken. Het zou triest zijn als het EPD vertraging zou oplopen door een verkeerde voorstelling van zaken, al geloven we niet dat dat tot nu toe is gebeurd. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het grote draagvlak onder bevolking. Dat hebben wij vorig jaar laten onderzoeken, om zeker te zijn dat we lobbyen voor iets dat de meeste Nederlanders willen. Vooral chronisch zieken staan te popelen om met het EPD te kunnen beginnen. Wij hebben dan ook van de zes grootste patiëntenorganisaties in ons land de opdracht gekregen om er actief voor te lobbyen. De tegenstanders zijn ongekend fel, daarin onderscheidt het EPD zich van onze andere belangenbehartiging. En de vragen naar het waarom en het eigenbelang van de tegenstanders zijn nog door geen enkele journalist opgepakt. Marcel Heldoorn k geloof niet dat de I stelling klopt, zegt Mario Gibbels, hoofdredacteur van het vakblad ICTZorg. Inderdaad is er vorig jaar een tijd lang sprake geweest van negatieve berichtgeving, vooral nadat minister Klink van VWS alle Nederlandse huishoudens een brief had gestuurd over het landelijk EPD. De minister had Mario Gibbels goede redenen om dat te doen, maar ik denk dat je met de wijsheid van achteraf kunt vaststellen dat de communicatieve aanpak beter had gekund. Mede door de berichtgeving die daarop volgde heeft het wetgevingstraject de nodige vertraging opgelopen, vooral in de Eerste Kamer. Maar voor de feitelijke implementatie van het EPD heeft dat naar mijn idee weinig gevolgen. De invoering duurt lang, zeker, maar dat hoort nu eenmaal bij dergelijke ingrijpende processen. Ik heb het eerder gezien bij de DBC s: daarover was veel minder negatieve publiciteit, maar ook dat was een langdurige kwestie. Alle betrokkenen moeten zich nu eenmaal instellen op zo n ingrijpende verandering, en daar is tijd voor nodig. Voordat alle kinderziekten zijn verholpen en alle misverstanden opgelost, ben je zo een paar jaar verder. Hetzelfde zie ik gebeuren bij het EPD. De noodzaak daarvan wordt inmiddels breed ingezien, in elk geval door de koepelorganisaties van de zorgverleners, en ook de ICT-leveranciers lijken ervan uit te gaan dat alles doorgaat. Die laatste categorie is naar mijn idee vooral overtuigd door de aanvaarding van de Wet op het EPD door de Tweede Kamer, begin vorig jaar. Dat was eigenlijk het point of no return. Negatieve publiciteit heeft nu geen doorslaggevende invloed meer. Hoe zeg je dat ook alweer zo mooi? De honden blaffen, de karavaan trekt verder. Een business case voor zorg-ict? De business case voor zorg-ict ontbreekt. Dat was de stelling in de vorige editie van Signaal, waarop bezoekers van de website van Nictiz konden reageren. Veruit de meeste respondenten waren het hiermee eens, 80 procent om precies te zijn. De theorie moet landen bij de uitvoerder en bij de eindgebruiker, verwoordde een voorstander het algemene gevoel. 17 Procent was het oneens met de stelling en 3 procent had geen mening. De uitslag biedt een opmerkelijk contrast met de deskundigen die in Signaal aan het woord kwamen. Zij meenden dat er in veel opzichten wel degelijk sprake is van een goede business case, al gaven zij toe dat de financiering soms lastig is. Deelnemen aan de discussie over de nieuwe stelling kan op Het gebruik van Persoonlijke Gezondheidsdossiers Personal Health Records, oftewel Persoonlijke Gezondheidsdossiers (PGD s), zijn sterk in opkomst. Wie een aantal van deze initiatieven bekijkt, ziet al snel dat er veel verschillende soorten PGD s bestaan. In opdracht van Nictiz heeft TNO de Nederlandse PGD-markt geïnventariseerd. Het rapport Het Persoonlijk Gezondheidsdossier, een foto van het PGD in Nederland geeft inzicht in wat voor soorten PGD s er zijn en hoe het gebruik hiervan in Nederland eruit ziet. U vindt de publicatie en de managementsamenvatting op onder publicaties. Het gebruik van ICT-standaarden bij telezorg in de cure-sector Nictiz heeft onderzoek laten doen naar ICT-standaarden bij twintig telezorginitiatieven in de cure-sector. Het rapport laat zien welke standaarden worden gebruikt en breekt een lans voor meer standaardisatie. U vindt de publicatie en de managementsamenvatting op onder publicaties. Overzicht publicaties in 2009 Naast het ontwerpen en onderhouden van de basisinfrastructuur AORTA en de standaarden voor zorgtoepassingen heeft Nictiz als het landelijke expertisecentrum dat ontwikkeling van ICT in de zorg faciliteert in 2009 over verschillende zorg-ict gerelateerde onderwerpen publicaties uitgebracht. Hieronder vindt u een greep uit de publicatielijst: Thema Zorg op afstand Medicatie Standaarden Diabeteszorg Zorg-ICT ontwikkeling Publicatie Het perspectief van de zorgprofessional in de langdurige zorg Medicatieveiligheid & ICT Laboratoria en ICT Licentieloket SNOMED CT SNOMED CT jaarrapportage Online zelfzorg voor de diabetespatiënt ICT agenda, resultaten, ontwikkelingen en agenda U vindt de publicaties op onder publicaties 20 Signaal nr Signaal nr

12 hoe & wat column Qruun Schram DE BEVEILIGING VAN HET EPD Bij elektronische uitwisseling van medische informatie zijn veiligheid en privacy van het hoogste belang. Het voornaamste uitgangspunt hierbij is de beslotenheid van de behandelkamer. Patiënten moeten in vertrouwen aan hun zorgverlener kunnen vertellen wat hen mankeert en welke persoonlijke omstandigheden daarbij een rol spelen. Dat gold in het predigitale tijdperk, en dat geldt nog steeds. Juridisch heeft dit uitgangspunt onder meer vorm gekregen in de Wet bescherming persoonsgegevens, die de privacy in brede zin van alle Nederlandse ingezetenen garandeert. Daarnaast is het beroepsgeheim van de zorgverlener een waarborg voor de vertrouwelijkheid van medische informatie. Als er meer dan één behandelend zorgverlener is, kan het zijn dat patiëntgegevens toch de spreekkamer moeten verlaten. Als er geen overleg mogelijk is tussen zorgverleners, kan in veel gevallen immers geen kwalitatief goede zorg worden geboden. Juridisch zijn de afspraken hierover vastgelegd in de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst, de WGBO. Hierin staat dat medische informatie-uitwisseling alleen mag plaatsvinden als dat in het belang is van de behandeling. Met de opkomst van de zorg-ict veranderde het kader van deze informatie-uitwisseling. Overal ontstonden regionale systemen van elektronische communicatie, die functioneren op basis van goede trouw. Met andere woorden: men gaat er van uit dat de vertrouwelijkheid niet wordt geschonden en dat er geen misbruik van gegevens wordt Matthias Giesen gemaakt. Hoe goed of hoe slecht dit de afgelopen jaren heeft gewerkt, is niet bekend, maar een feit is dat je als patiënt geen zekerheid hebt over je privacy. De technische mogelijkheden die het landelijk EPD biedt, maken het mogelijk die zekerheid wel te bieden, althans in zeer hoge mate. Een besloten netwerk voor de zorg, via het landelijk schakelpunt (LSP), biedt inmiddels een hoog beveiligingsniveau, minstens zo veilig als het elektronisch betalingsverkeer. Alleen door Nictiz gekwalificeerde informatiesystemen mogen op dit LSP aansluiten. Zorgverleners kunnen alleen inloggen met een persoonlijke UZI-pas en een bijbehorende pincode. Bovendien kunnen zij slechts toegang krijgen tot gegevens die op dat moment relevant zijn voor de behandeling, gekoppeld aan het specifieke zorgproces van de patiënt en aan het specialisme van de zorgverlener. Daarnaast moet een behandelrelatie met de patiënt worden aangetoond en moet de patiënt toestemming hebben gegeven voor het opvragen van gegevens. Bovendien wordt alle communicatie via het LSP gelogd, zodat in het onwaarschijnlijke geval van misbruik altijd duidelijk is wie daarvoor verantwoordelijk is. En tot slot kan elke patiënt uitwisseling van zijn gegevens blokkeren door het indienen van een bezwaarschrift, al kan dit wel gevolgen hebben voor de kwaliteit van de zorg. Uiteraard moet het systeem van gegevensuitwisseling niet alleen uiterst betrouwbaar, maar ook werkbaar zijn voor de zorgverleners die er gebruik van maken. Ook daarvoor zijn voorzieningen getroffen. Die houden onder meer in dat medewerkers van zorgverleners kunnen worden gemandateerd, zodat zij namens de behandelend arts toegang krijgen tot het LSP. Maar zoals gezegd: de betrouwbaarheid staat voorop. Regelmatige audits van het systeem en nauw overleg met het PvIB, het kenniscentrum op het gebied van informatiebeveiliging in Nederland, houden alle betrokkenen ook in de toekomst scherp. Voor meer informatie: De bouw van het EPD lijkt op de realisatie van de Kanaaltunnel De Kanaaltunnel, i-phone en het landelijk EPD Jaarlijks rijden negen miljoen mensen per trein door de Kanaaltunnel, en honderdduizenden vrachtwagens. En het worden er nog steeds meer. Sinds de oplevering in 1994 neemt ook de bedrijvigheid aan beide zijden toe. De Kanaaltunnel is kortom een groot succes. Niet gek voor een project waarvoor de eerste tekeningen al in 1751 circuleerden en waartegen sterke partijen als voormalig premier Margareth Thatcher en de ferry-maatschappijen alle middelen inzetten om realisatie te voorkomen of in ieder geval te vertragen. Het is één van de kenmerken van innovatie: je gaat samen iets creëren waarvan velen op voorhand niet in het succes geloven of willen geloven. Innovatie is tegendraads en gedijt doorgaans slecht in grote organisaties die het liefst zo lang mogelijk vasthouden aan bewezen en betaalde oplossingen. Daarnaast is het lastig om consensus te bereiken over een te kiezen richting: de waan van de passerende topman bepaalt doorgaans de koers, aan de creatieve medewerkers bij research en development worden onvoldoende vragen gesteld. De belangrijkste aanjagers van innovatie zijn creativiteit en concurrentie. Daarnaast kan technologische vernieuwing leiden tot vernieuwing op andere terreinen. Open platforms op internet kunnen bijvoorbeeld een hoop losmaken. En een nieuwe infrastructuur roept nieuwe ideeën op. Als ondernemers ergens behoefte aan hebben, is het dus aan ontsluiting: openbare infrastructuren, snelwegen, gedeelde telefoonnetwerken, internet. Echt leuk wordt het als je dit kunt combineren. Een goed voorbeeld is het platform van de i-phone. Dit is binnen een jaar uitgegroeid van een gegarandeerde mislukking tot de grootste omwenteling in softwareontwikkeling en distributie van de laatste tijd. Duizenden nieuwe toepassingen worden bedacht in een niet bij te houden tempo. Ook het landelijk EPD is een nieuwe infrastructuur en de bouw hiervan lijkt in veel opzichten op de realisatie van de Kanaaltunnel. De voorstanders zijn goed geïnformeerd en hebben een hoop te winnen. Zij zien dat het landelijk EPD zich zal bewijzen als een echte business driver, een open infrastructuur. Straks kan iedereen er gebruik van maken. Het EPD is technisch complex, maar degelijk in opzet. Zodra de eerste applicaties werken zullen er vele volgen. Binnen een ziekenhuis draaien honderden systemen, die worden gekoppeld of geïntegreerd tegen enorme kosten. Sommige ICT-leveranciers lijken hier hun hele businessmodel op te baseren. Straks is dat over, want het landelijk EPD wordt de nieuwe norm. Sommige systemen zullen noodgedwongen afhaken, andere zullen innoveren en talloze nieuwe zullen ontwikkeld worden. En heel veel innovatieve, creatieve mensen zullen toepassingen bedenken waarvoor een landelijk EPD een vereiste was. Qruun Schram, commercieel directeur Careweb 22 Signaal nr Signaal nr

13 groei vacatures samenwerken betrokken betrouwbaar Nictiz slagvaardig vacatures Nictiz is het landelijke expertisecentrum dat ontwikkeling van ICT in de zorg faciliteert. Met en voor de zorgsector voorziet Nictiz in mogelijkheden en randvoorwaarden voor elektronische informatieuitwisseling. Voor en rondom de patiënt. Wij doen dit ter bevordering van de kwaliteit en doelmatigheid in de gezondheidszorg samen met ons team van gedreven medewerkers. Een voorbeeld uit de dagelijkse praktijk is het programma Zorg op Afstand. De overheid en zorgorganisaties zien Zorg op Afstand als een van de oplossingen om in de toekomst goede zorg te kunnen leveren. Dit programma doet onderzoek naar de wensen van patiënten, standaarden en praktijkvoorbeelden. Samen met zorgconsumenten en zorgaanbieders werken we er aan dat Zorg op Afstand een vaste plaats in het zorgaanbod krijgt, aldus Doortje Boshuizen. Zij leidt het programma Zorg op Afstand. Lees meer over dit programma en Nictiz als werkgever op onze website. Wil jij ook deel uitmaken van het Nictiz team? Kijk dan op onze website: BETERE ZORG DOOR BETERE INFORMATIE

uw medische gegevens elektronisch delen?

uw medische gegevens elektronisch delen? patiënteninformatie uw medische gegevens elektronisch delen? Dat kan via het LSP Ziekte, blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terecht komen bij een (onbekende) arts, een andere

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens Wat? In december 2011 zijn de organisaties van huisartsen(posten), apothekers en ziekenhuizen met de NPCF tot een akkoord gekomen

Nadere informatie

Elektronisch patiëntendossier (EPD)

Elektronisch patiëntendossier (EPD) Elektronisch patiëntendossier (EPD) ELEKTRONISCH PATIËNTENDOSSIER Landelijk EPD Het ministerie van VWS werkt aan een landelijk EPD. Dat is een systeem waarlangs zorgverleners snel en betrouwbaar medische

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Gerkens (SP) over de invoering van het Elektronisch Patiëntendossier (2060715370).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Gerkens (SP) over de invoering van het Elektronisch Patiëntendossier (2060715370). Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag MEVA-K-U-2772744

Nadere informatie

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Tekst: Annemaret Bouwman Fotografie: Ingrid Alberti NPCF beschrijft visie op persoonlijk gezondheidsdossier Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Patiëntenfederatie

Nadere informatie

Landelijke ontwikkelingen

Landelijke ontwikkelingen Landelijke ontwikkelingen Yoe Kwa Werkconferentie Medicatie uitwisseling, 12 april 2012 Agenda Korte terugblik Aansluitingen op het LSP Doorstart LSP: organisatie en afspraken Functionaliteit Hoe nu verder?

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Betere zorg met de juiste informatie Artsen en apotheken kunnen uw medische gegevens delen via het LSP (Landelijk Schakelpunt). Zodat

Nadere informatie

ICT in de zorg. Over de impact van wet- en regelgeving

ICT in de zorg. Over de impact van wet- en regelgeving ICT in de zorg Over de impact van wet- en regelgeving Impact van weten regelgeving op ICT in de zorg Voldoen aan wet- en regelgeving is voor ICT-afdelingen in de zorgsector een steeds vaker terugkerend

Nadere informatie

Maak kennis met het LSP - plenair

Maak kennis met het LSP - plenair Maak kennis met het LSP - plenair Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie Jeroen Renzema Huisarts 22 juni 2015 1 Opzet presentatie 1. Waarom elektronisch uitwisselen? 2. Zo gebruik je het LSP

Nadere informatie

Elektronisch Patiënten Dossier. 5 oktober 2005. A. Vos L.J. Arendshorst

Elektronisch Patiënten Dossier. 5 oktober 2005. A. Vos L.J. Arendshorst Elektronisch Patiënten Dossier 5 oktober 2005 A. Vos L.J. Arendshorst Inhoud De Gezondheidszorg Het Elektronisch Patiënten Dossier Stellingname Praktijkvoorbeeld Conclusies De gezondheidszorg Overheid

Nadere informatie

pagina 1 van 7 Vragenlijst Toestemming uitwisselen medische gegevens Invullen namens: NPCF - Nanda Beck Tekstgrootte: A A A Toestemming uitwisselen medische gegevens Inleiding Uw zorgverlener is verplicht

Nadere informatie

RICHTLIJN ZORGPORTAAL VOOR ZORGVERLENERS

RICHTLIJN ZORGPORTAAL VOOR ZORGVERLENERS RICHTLIJN ZORGPORTAAL VOOR ZORGVERLENERS Inleiding Het Sint Franciscus Gasthuis wil een toonaangevend ziekenhuis zijn op het gebied van zorg waarbinnen kwaliteit van de zorg hoog in het vaandel staat.

Nadere informatie

Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Huisartsenpost. Apotheek. Ziekenhuis. Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens

Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Huisartsenpost. Apotheek. Ziekenhuis. Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens Huisartsenpost Apotheek Ziekenhuis Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens Huisarts Het elektronisch patiëntendossier (EPD) De zorg in

Nadere informatie

RAPPORTAGE Invoering landelijk EPD

RAPPORTAGE Invoering landelijk EPD RAPPORTAGE Invoering landelijk EPD Rapportageperiode: januari en februari 2009 Ministerie van VWS 2 maart 2009 1 Inhoudsopgave 1 Bijzonderheden rapportageperiode... 3 1.1 Onderzoek naar invoering BSN...

Nadere informatie

Elektronische uitwisseling van medische gegevens in de regio: Waarneem Dossier Huisartsen en het Regionaal Zorgvenster februari 2007

Elektronische uitwisseling van medische gegevens in de regio: Waarneem Dossier Huisartsen en het Regionaal Zorgvenster februari 2007 Elektronische uitwisseling van medische gegevens in de regio: Waarneem Dossier Huisartsen en het Regionaal Zorgvenster februari 2007 De zorginstellingen, apothekers, huisartsen en huisartsenposten binnen

Nadere informatie

Hoe kies ik een zelfzorgtool die bij mij past?

Hoe kies ik een zelfzorgtool die bij mij past? Hoe kies ik een zelfzorgtool die bij mij past? Een bijdrage van de werkgroep tooling, gebaseerd op de kennis, ervaring en feedback opgedaan tijdens de werkzaamheden van september 2013 t/m december 2014,

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Betere zorg met de juiste informatie Artsen en apotheken kunnen uw medische gegevens delen via het LSP (Landelijk Schakelpunt). Zodat

Nadere informatie

Ontwerp Zorgtoepassing Ketenzorg

Ontwerp Zorgtoepassing Ketenzorg Ontwerp Zorgtoepassing Ketenzorg HIS-KIS communicatie Datum: 25 februari 2014 Versie: 4.2 Referentie: Ontwerp Ketenzorg HIS-KIS Nictiz is het landelijke expertisecentrum dat ontwikkeling van ICT in de

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! [titel folder] Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede medische zorg Ziekte, een blessure of ongeval komen vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen in de spreekkamer

Nadere informatie

Informatiedagen Zorgcommunicatie. Woensdag 13 en donderdag 14 juni 2012

Informatiedagen Zorgcommunicatie. Woensdag 13 en donderdag 14 juni 2012 Informatiedagen Zorgcommunicatie Woensdag 13 en donderdag 14 juni 2012 Programma woensdag 13 juni 09:30 10:00 Ontvangst en inschrijving met koffie en thee Dominique de Gast, Servicecentrum Zorgcommunicatie

Nadere informatie

Internetzorg en patiëntportalen. Ron van Holland, Nictiz

Internetzorg en patiëntportalen. Ron van Holland, Nictiz Internetzorg en patiëntportalen Ron van Holland, Nictiz Architectuur in de zorg 21 juni 2012 Agenda Inleiding Context en huidige status Blik op de toekomst Activiteiten Platform Internetzorg Architectuurvraagstukken

Nadere informatie

Veilige communicatie via het LSP. Ervaringen van een koploper

Veilige communicatie via het LSP. Ervaringen van een koploper Veilige communicatie via het LSP Ervaringen van een koploper !"#$%&'()*(+,-($.'/$0)12)/3$45657$"8$"/$/'9:-$ 8';-/:-&("/3$;-#$7"1)

Nadere informatie

Handreiking Interoperabiliteit tussen XDS Affinity Domains. Vincent van Pelt

Handreiking Interoperabiliteit tussen XDS Affinity Domains. Vincent van Pelt Handreiking Interoperabiliteit tussen XDS Affinity Domains Vincent van Pelt Congres architectuur in de Zorg 18 juni 2015 Vincent van Pelt, MD Senior adviseur, Nictiz vvpelt@nictiz.nl IHE voorzitter werkgroep

Nadere informatie

Interview M. Tan 9 November 2007 By R.J.A. Ariëns

Interview M. Tan 9 November 2007 By R.J.A. Ariëns Interview M. Tan 9 November 2007 By R.J.A. Ariëns Mijn onderzoek gaat vooral over in hoeverre HL7 zijn doelstellingen heeft bereikt en wat de huidige problemen precies zijn. NICTIZ speelt natuurlijk een

Nadere informatie

eoverdracht in de care Irene van Duijvendijk, MSc Adviseur Zorg ICT & Innovatie

eoverdracht in de care Irene van Duijvendijk, MSc Adviseur Zorg ICT & Innovatie eoverdracht in de care Irene van Duijvendijk, MSc Adviseur Zorg ICT & Innovatie 7 oktober 2013 Irene van Duijvendijk Verpleegkundige Gezondheidswetenschapper 2007 2010; Cardiologie verpleegkundige, Vlietland

Nadere informatie

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland Drs Freek.L.A. Korver MBA In Friesland wordt gewerkt aan een duurzaam zorglandschap Friesland Voorop is een samenwerking tussen alle Friese zorgaanbieders, de Friesland

Nadere informatie

Het persoonlijk gezondheidsdossier. Geef mij mijn medische gegevens!

Het persoonlijk gezondheidsdossier. Geef mij mijn medische gegevens! Het persoonlijk gezondheidsdossier Geef mij mijn medische gegevens! 2 Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie 3 Een persoonlijk gezondheidsdossier voor iedereen die dit wil Cijfers 68% Nederlanders

Nadere informatie

Innovatieve oplossingen in de zorg

Innovatieve oplossingen in de zorg Innovatieve oplossingen in de zorg Zoekt u E-Health oplossingen die op korte termijn inzetbaar zijn binnen het primaire zorgproces? Of die uw medewerkers ontlasten in de dagelijks registratieverplichtingen?

Nadere informatie

Brede samenwerking in de zorg, kan IT écht helpen?

Brede samenwerking in de zorg, kan IT écht helpen? Brede samenwerking in de zorg, kan IT écht helpen? Dr. M. Sprenger, Senior adviseur ICT en Innovatie, Nationaal ICT Instituut voor de zorg (Nictiz) Mentor van de opleiding Klinische Informatica Technische

Nadere informatie

Safe Harbor Statement

Safe Harbor Statement Safe Harbor Statement Onze discussie bevat onder meer voorspellingen, schattingen of andere informatie die kan worden beschouwd als toekomstgericht. Hoewel deze anticiperende statements een actueel oordeel

Nadere informatie

Conferentie Eenheid van Taal

Conferentie Eenheid van Taal Conferentie Eenheid van Taal Het belang van eenduidige terminologie voor elektronische informatie-uitwisseling in de zorg Programma 30 maart 2009 Als de taal niet zuiver is, dan is hetgeen gezegd wordt

Nadere informatie

Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen;

Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen; Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen; de stand van zaken. PATIENT GEZONDHEID 2.0 BEVEILIGING Datum ID Nummer 11 november 2010 KA10044 Auteur Nictiz - Gé Klein Wolterink Zorgportalen

Nadere informatie

Huisartsenpraktijk Bender Overschie, januari 2013 Auteur: P.P.M. Bender versie: 1.0

Huisartsenpraktijk Bender Overschie, januari 2013 Auteur: P.P.M. Bender versie: 1.0 Huisartsenpraktijk Bender Overschie, januari 2013 Auteur: P.P.M. Bender versie: 1.0 Informatiebeveiling Zie ook het Privacyregelement 1. Beroepsgeheim De huisartsen, psycholoog en POH s hebben als BIG

Nadere informatie

Informatiebeveiliging heeft betrekking op het behoud van vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van (patiënten)informatie binnen de CIHN.

Informatiebeveiliging heeft betrekking op het behoud van vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van (patiënten)informatie binnen de CIHN. Bijlage 2 Informatiebeveiligingsbeleid CIHN 1. Inleiding Het informatiebeveiligingsbeleid betreft hoofdzakelijk strategische uitgangspunten betreffende de toegang tot en uitwisseling van patiënteninformatie.

Nadere informatie

Invoering van service oriented architecture. voor landelijke informatievoorziening in de zorg

Invoering van service oriented architecture. voor landelijke informatievoorziening in de zorg Invoering van service oriented architecture voor landelijke informatievoorziening in de zorg Nictiz, Nationaal ICT instituut in de zorg Albert Vlug, manager van de architectuur Computable, maart 2008 Presentatie

Nadere informatie

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND - ZN DIALOOG NR 6-9 OKTOBER 2014 1 TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING Hoe geef je in het licht van de transitie langdurige zorg optimaal vorm aan de

Nadere informatie

Meldactie Landelijk Elektronisch Patiëntendossier (EPD)

Meldactie Landelijk Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Meldactie Landelijk Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Ir. T. Lekkerkerk, Projectleider meldpunt Consument en de Zorg Juli 2009 1 COLOFON Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) Postbus 1539

Nadere informatie

Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen

Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen Informatiefolder voor patiënten Uitgave: Stichting Georganiseerde eerstelijnszorg Zoetermeer Versie: oktober 2012 Deze folder wordt u ter beschikking

Nadere informatie

Programma espoed. Gert Koelewijn Project Manager 23 november 2012

Programma espoed. Gert Koelewijn Project Manager 23 november 2012 Programma espoed Gert Koelewijn Project Manager 23 november 2012 Boodschap Voor het verbeteren van de medicatieveiligheid in de acute zorg zijn standaarden beschikbaar. Zij hebben gegevens nodig Inhoud

Nadere informatie

Laboratoriuminformatiesystemen in (perifere) ziekenhuizen: goed op weg naar het L-EPD?

Laboratoriuminformatiesystemen in (perifere) ziekenhuizen: goed op weg naar het L-EPD? Laboratoriuminformatiesystemen in (perifere) ziekenhuizen: goed op weg naar het L-EPD? Dr H.J. (Eric) Vermeer, specialist klinische chemie / klinisch chemicus Tergooiziekenhuizen, locaties Hilversum en

Nadere informatie

Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg

Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg In de langdurige zorg is van alles aan de hand en staan de ontwikkelingen, met name op het gebied van wetgeving en kostenbeheersing, niet stil. Dit heeft

Nadere informatie

Inleidingen op de thema s Expertmeeting Elektronisch Patiëntendossier

Inleidingen op de thema s Expertmeeting Elektronisch Patiëntendossier Inleidingen op de thema s Expertmeeting Elektronisch Patiëntendossier 9 december 2009 dr. F. W. A. Brom dr.ir. G. Munnichs Thema 1 Kwaliteit gegevens Inleiding door dr. F.W.A. Brom Dames & Heren, Het EPD

Nadere informatie

Privacyreglement HAP S. Broens

Privacyreglement HAP S. Broens Privacyreglement HAP S. Broens Verstrekking van uw persoonsgegevens aan derden De medewerkers van HAP S. Broens hebben de verplichting vertrouwelijk met uw persoonsgegevens om te gaan. Dit houdt bijvoorbeeld

Nadere informatie

Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten

Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten Uw medische gegevens elektronisch beschikbaar? Alleen met uw toestemming Goede medische zorg Ziekte, een blessure of ongeval komen vaak onverwacht. Daardoor

Nadere informatie

Informatieavond LSP en toestemming vragen aan de patiënt. Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie. Onderwerpen

Informatieavond LSP en toestemming vragen aan de patiënt. Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie. Onderwerpen Informatieavond LSP en toestemming vragen aan de patiënt Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie Onderwerpen Een stukje geschiedenis Wat is het LSP en hoe werkt het? Patiënttoestemming Hoe

Nadere informatie

Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg: van wet naar praktijk. Anton Ekker juridisch adviseur, Nictiz 20 mei 2011

Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg: van wet naar praktijk. Anton Ekker juridisch adviseur, Nictiz 20 mei 2011 Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg: van wet naar praktijk Anton Ekker juridisch adviseur, Nictiz 20 mei 2011 Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg De zorgverlener is verplicht om een

Nadere informatie

Privacyreglement (2015-2016) Huisartsenpraktijk Rozet

Privacyreglement (2015-2016) Huisartsenpraktijk Rozet Privacyreglement (20152016) Huisartsenpraktijk Rozet Verstrekking van uw persoonsgegevens aan derden De medewerkers van Huisartsenpraktijk Rozet hebben de verplichting vertrouwelijk met uw persoonsgegevens

Nadere informatie

ICT in de gezondheidszorg

ICT in de gezondheidszorg pagina 1 van 6 ICT in de gezondheidszorg Met behulp van de computer is veel mogelijk. Ook in de gezondheidszorg. Voor u als patiënt kan het gebruik van computers ervoor zorgen dat u meer informatie heeft.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2551 XP Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

RAM infotechnology. Focus op de Zorg. Gecertificeerde kennis en ervaring

RAM infotechnology. Focus op de Zorg. Gecertificeerde kennis en ervaring Focus op de zorg RAM infotechnology Focus op de Zorg Veiligheid, vertrouwen en beschikbaarheid van data en applicaties zijn van levensbelang voor organisaties. Dat geldt zeker in de zorg, waar downtime

Nadere informatie

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy GEGEVENS OVER UZELF EN OVER UW MEDICIJNEN WAT WIL UW APOTHEKER WETEN WIE HEEFT INZAGE IN DE GEGEVENS EN WAARVOOR WAT KUNT U ZELF DOEN EN WAT ZIJN UW RECHTEN REGIONAAL

Nadere informatie

Programma e-lab. Informatie tbv ICT voor netwerk IZB. 20 april 2007 Chris Flim

Programma e-lab. Informatie tbv ICT voor netwerk IZB. 20 april 2007 Chris Flim Programma e-lab Informatie tbv ICT voor netwerk IZB 20 april 2007 Chris Flim Waarom programma e-lab? Verkennend onderzoek wijst uit: Sterke behoefte vanuit zorgsector Labuitslagen logisch onderdeel EPD

Nadere informatie

Onderhoud Referentie Systeemfuncties Model

Onderhoud Referentie Systeemfuncties Model Onderhoud Referentie Systeemfuncties Model ONDERHOUDSDOCUMENT Datum ID Nummer 11 december 2012 12012 Auteurs Paul Epping (Epping Consultancy BV.) Johan Krijgsman (Nictiz) Marinka de Jong-Fintelman (Nictiz)

Nadere informatie

intelligent software for monitoring centres

intelligent software for monitoring centres intelligent software for monitoring centres Waarom UMO? Binnen Europa en daarbuiten hebben landen te maken met de vergrijzing. Daardoor stijgt de zorgvraag in het komende decennium sterk. Hoe wordt die

Nadere informatie

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy WAT KUNT U ZELF DOEN EN WAT ZIJN UW RECHTEN MEER INFORMATIE U kunt bij uw apotheker informeren welke artsen, apothekers en andere zorgverleners gegevens over u kunnen inzien om u goede en veilige zorg

Nadere informatie

Privacyreglement Huisartsenpraktijk Kloosterpad

Privacyreglement Huisartsenpraktijk Kloosterpad Privacyreglement Huisartsenpraktijk Kloosterpad Uw persoonsgegevens en privacy in onze huisartsenpraktijk. Algemeen De Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) is door de Nederlandse wetgever opgesteld ter

Nadere informatie

Jaarplan 2014. Jaarplan 2014 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden

Jaarplan 2014. Jaarplan 2014 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden Jaarplan 2014 Jaarplan 2014 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Doelstelling 2014... 4 3. Zorgdiensten... 4 4. Overdracht de functies van platform en projectcoordinatie...

Nadere informatie

Persoonlijke gezondheidsdossiers: samenwerken en informatie delen

Persoonlijke gezondheidsdossiers: samenwerken en informatie delen Persoonlijke gezondheidsdossiers: samenwerken en informatie delen Om de gewenste doorbraak in de zorg te realiseren, is meer aandacht nodig voor preventie en zelfmanagement. Het is algemeen bekend dat

Nadere informatie

NEN 7510: Een kwestie van goede zorg

NEN 7510: Een kwestie van goede zorg NEN 7510: Een kwestie van goede zorg Menig zorginstelling geeft aan nog niet te voldoen aan de NEN 7510 omdat deze (nog) niet verplicht is. Wettelijk is dit wellicht het geval, maar wat nu als men dit

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

SAMENVATTING ONDERZOEK TOEGANG TOT PATIËNTPORTALEN

SAMENVATTING ONDERZOEK TOEGANG TOT PATIËNTPORTALEN Congres Digitaal Zakendoen en eid SAMENVATTING ONDERZOEK TOEGANG TOT PATIËNTPORTALEN 11 juni, Bunnik Antoon van Luxemburg AGENDA Resultaten onderzoek patiëntportalen Authenticatie patiëntportalen en online

Nadere informatie

Informatiebeveiliging. Gezondheidszorg

Informatiebeveiliging. Gezondheidszorg IBGZ Informatiebeveiliging Gezondheidszorg Fabels en feiten over informatiebeveiliging Med. Drs. Hossein Nabavi Drs. Jaap van der Kamp CISSP Er bestaan heel wat misverstanden over informatiebeveiliging

Nadere informatie

Innovatie van Zorg door ICT in Twente (IZIT) Het IZIT programma op hoofdlijnen Nieuwspoort Den Haag, 3 maart 2005

Innovatie van Zorg door ICT in Twente (IZIT) Het IZIT programma op hoofdlijnen Nieuwspoort Den Haag, 3 maart 2005 Innovatie van Zorg door ICT in Twente (IZIT) Het IZIT programma op hoofdlijnen Nieuwspoort Den Haag, 3 maart 2005 De formule Men neme: Negen zorgaanbieders Een provincie Kennisinstituten (ICT-)bedrijven

Nadere informatie

Integratieplatform redt levens en maakt zorg efficiënter

Integratieplatform redt levens en maakt zorg efficiënter Integratieplatform redt levens en maakt zorg efficiënter Vergaande koppeling van informatiestromen heeft de toekomst Tijdens de spits rond Schiedam botsen drie auto s op elkaar. Omstanders roepen via 112

Nadere informatie

27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg. Nr. 60 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg. Nr. 60 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg Nr. 60 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 juni

Nadere informatie

Hoe krijg ik telemonitoringgegevens beter beschikbaar?

Hoe krijg ik telemonitoringgegevens beter beschikbaar? Hoe krijg ik telemonitoringgegevens beter beschikbaar? WHITEPAPER Datum ID Nummer 23 april 2012 120006 Auteur Arina Burghouts - Nictiz Samenvatting Telemonitoring is een instrument dat zorgverleners ondersteunt

Nadere informatie

Signaal MENSELIJK CONTACT DANKZIJ ICT GERLACH CERFONTAINE:

Signaal MENSELIJK CONTACT DANKZIJ ICT GERLACH CERFONTAINE: 04 DECEMBER 2009 Signaal KWARTAALUITGAVE NICTIZ Antonius Ziekenhuis Sneek: profileren op veiligheid De business case van het EPD e GGZ: online therapie thuis GERLACH CERFONTAINE: MENSELIJK CONTACT DANKZIJ

Nadere informatie

Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015

Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015 Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015 beheerder (functie/naam): Wieneke Groot, POH management bestemd voor: patiënten,

Nadere informatie

het digitale landschap van de zorg in 2016

het digitale landschap van de zorg in 2016 het digitale landschap van de zorg in 2016 zorg & ict 6 april 2016 Presentatoren Erik van Laar CEO Multrix Peter Vermeulen Pb7 Research het digitale landschap van de zorg in 2016 / Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Bijlage: Voorbeeld van praktijkautomatisering voor zelfstandig gevestigde paramedici: Prosoftware

Bijlage: Voorbeeld van praktijkautomatisering voor zelfstandig gevestigde paramedici: Prosoftware Bijlage: Voorbeeld van praktijkautomatisering voor zelfstandig gevestigde paramedici: Prosoftware We willen u kennis laten maken met de mogelijkheden die er zijn om eenvoudig en doeltreffend uw praktijkadministratie

Nadere informatie

Overzicht Persoonlijk Gezondheidsdossiers

Overzicht Persoonlijk Gezondheidsdossiers PGD Overzicht Persoonlijk Gezondheidsdossiers Verwijsoplossingen gebaseerd op een PGD Dit onderzoek naar Persoonlijk Gezondheidsdossiers wordt gedaan in het kader van het project Landelijk Doorverwijzen

Nadere informatie

ehealth & interoperabiliteit

ehealth & interoperabiliteit ehealth & interoperabiliteit Doortje Boshuizen Adviseur 24 juni 2010 Congres Domotica & ehealth Wat is ehealth? Het begrip 1) ehealth is een overkoepelende term voor gebruik van internet, mobiele en ambient

Nadere informatie

PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM. HIMMS 2012 Las Vegas. Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12.

PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM. HIMMS 2012 Las Vegas. Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12. PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM HIMMS 2012 Las Vegas Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12.00 uur Gezondheidscentrum Middenland Het Gezondheidscentrum Middenland

Nadere informatie

Regionale samenwerking inzake Ozis: Hoe vorm te geven?

Regionale samenwerking inzake Ozis: Hoe vorm te geven? Regionale samenwerking inzake Ozis: Hoe vorm te geven? Tekst Lex Geerts en Jurriane Rendering Apothekers en Departementen lopen steeds vaker aan tegen de vraag hoe de organisatie van gegevensuitwisseling

Nadere informatie

Jaarplan stichting OZIS

Jaarplan stichting OZIS Jaarplan stichting OZIS 2014 Definitief December 2013 Stichting OZIS Pagina 1 van 12 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Terugblik 2013... 4 3. Status per OZIS-standaard... 6 4. Strategie... 8 5. Plannen voor

Nadere informatie

Protocol Overdracht van medicatiegegevens

Protocol Overdracht van medicatiegegevens Protocol Overdracht van medicatiegegevens Voor een goede en veilige zorgverlening is het van belang dat iedere zorgverlener beschikt over een actueel medicatieoverzicht. Informatie met betrekking tot het

Nadere informatie

Onderzoek naar het gebruik van het Elektronisch Patiënten/Cliënten Dossier (EPD/ECD) in instellingen voor zorg en welzijn

Onderzoek naar het gebruik van het Elektronisch Patiënten/Cliënten Dossier (EPD/ECD) in instellingen voor zorg en welzijn Onderzoek naar het gebruik van het Elektronisch Patiënten/Cliënten Dossier (EPD/ECD) in instellingen voor zorg en welzijn Inhoud Inleiding... 2 methode... 2 respondenten... 2 resultaten... 2 AANTAL COMPUTERS

Nadere informatie

College bescherming persoonsgegevens. Huisartsenpost Nightcare BV te Heerlen. Rapport definitieve bevindingen

College bescherming persoonsgegevens. Huisartsenpost Nightcare BV te Heerlen. Rapport definitieve bevindingen POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl College bescherming persoonsgegevens Onderzoek

Nadere informatie

Aanbevelingen Wij doen de volgende aanbevelingen om het wetsvoorstel 33509 te repareren:

Aanbevelingen Wij doen de volgende aanbevelingen om het wetsvoorstel 33509 te repareren: Aantekeningen bij de brief van minister Schippers van 23 juni 2014 over 33509 In haar brief van 23 j.l. aangaande het wetsvoorstel cliëntenrechten bij de elektronische verwerking van gegevens, gaat de

Nadere informatie

EPD: Privacy-proof?! Door Simon Bor

EPD: Privacy-proof?! Door Simon Bor EPD: Privacy-proof?! Door Simon Bor Mensen gaan soms klakkeloos met hun gegevens om, kijk maar naar al die sociale netwerken. Daar wordt al het lief en leed gedeeld met iedereen. Maar hoe zal men straks

Nadere informatie

In Control op ICT in de zorg

In Control op ICT in de zorg In Control op ICT in de zorg Ervaringen uit de praktijk van ziekenhuizen Ron van den Bosch Hoofd bureau Strategie en Beleid UMC Groningen Voorzitter Vereniging Informatica en Gezondheidszorg Lid CIO Platform

Nadere informatie

Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica

Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Science Park 107 1098 XG Amsterdam Eerste Kamer der Staten Generaal Aan de leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

College bescherming persoonsgegevens. Onderzoek naar het gebruik van waarneemdossiers bij Stichting. Gezondheidscentra Haarlemmermeer

College bescherming persoonsgegevens. Onderzoek naar het gebruik van waarneemdossiers bij Stichting. Gezondheidscentra Haarlemmermeer POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl College bescherming persoonsgegevens Onderzoek

Nadere informatie

5 Zie antwoord 3 en 4.

5 Zie antwoord 3 en 4. Antwoorden op kamervragen van het lid Schippers (VVD) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het Landelijk Elektronisch Patiënten Dossier. (2040505550) 1 Bent u op de hoogte van het

Nadere informatie

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Zelfmanagement en ehealth Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Stelling Alle zorgverleners krijgen vroeg of laat te maken met patiënten die zelf hun gezondheid (willen) managen.

Nadere informatie

Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD)

Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Evaluatie Elektronisch Patiëntendossier (EPD) Index 1. Samenvatting en conclusies 2. Inleiding 3. Bekendheid EPD 4. Kennis over het EPD 5. Houding ten aanzien van het EPD 6. Informatiebehoefte 7. Issue

Nadere informatie

Verwijsoplossingen op juridische hoofdlijnen

Verwijsoplossingen op juridische hoofdlijnen Verwijsoplossingen op juridische hoofdlijnen Om tot een selectie relevante implicaties van wet- en regelgeving op de ICT architecturen te komen, is eerst een inventarisatie en overzicht gemaakt 1. Inventarisatie

Nadere informatie

Argumentenwijzer over Elektronische Patiënten Dossiers

Argumentenwijzer over Elektronische Patiënten Dossiers Centrum voor Ethiek en Gezondheid Argumentenwijzer Waarom een argumentenwijzer? Steeds vaker worden medische gegevens elektronisch vastgelegd. Dat maakt gegevensuitwisseling tussen zorgverleners gemakkelijker.

Nadere informatie

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening?

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Datum ID Nummer 19 december 2013 13014 Auteur(s) Irene van Duijvendijk (Nictiz) Michiel ten Hove (Vektis) Eindredactie Kim Idzardi 1 19

Nadere informatie

ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim VU PICA Kenniscentrum Patiëntenlogistiek 21 03 2011

ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim VU PICA Kenniscentrum Patiëntenlogistiek 21 03 2011 ehealth = Health Investeringen uit het verleden belemmeren de toekomst? Chris Flim 1 ehealth is mensenwerk Bedrijfskundige informatica 10 jaar in Telecom & Media bij KPN (Call Centers, doelgroepmarketing,

Nadere informatie

Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld?

Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld? Beroepsproduct 6 Beroepsontwikkeling 2 Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld? Kim Nillesen Studentnummer 478177 KAG.Nillesen@student.han.nl Tutor: Dhr. H Masselink Klas:

Nadere informatie

Sessie 10: Patiënt en ICT. Informatiedagen Zorgcommunicatie

Sessie 10: Patiënt en ICT. Informatiedagen Zorgcommunicatie Sessie 10: Patiënt en ICT Informatiedagen Zorgcommunicatie Onderwerpen Platform Patiënt en ehealth Referentie Systeemfunctie Model Uitgangspunten ehealth diensten Authenticatie patiënt Planning 2013 Patiënt

Nadere informatie