Onderwijskwaliteitsplan. TU Delft. Technische Universiteit Delft

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderwijskwaliteitsplan. TU Delft. Technische Universiteit Delft"

Transcriptie

1 Onderwijskwaliteitsplan TU Delft Technische Universiteit Delft

2

3 Onderwijskwaliteitsplan TU Delft 1

4 2

5 Voorwoord Een universiteit die onderwijs hoog in haar vaandel heeft staan, heeft een duidelijke visie op onderwijs en in het bijzonder op de kwaliteit daarvan. De TU Delft wil zo n universiteit zijn. Een heldere visie op onderwijskwaliteit vooronderstelt een instellingsbreed systeem voor kwaliteitszorg, waarin die visie is vastgelegd en waarmee de kwaliteit continu wordt bewaakt en verbeterd. Het systeem voor instellingsbrede kwaliteitszorg dat in dit rapport wordt beschreven, beoogt dit mogelijk te maken. Bovenstaande werpt de vraag op of de TU Delft tot nu toe geen visie op onderwijskwaliteit zou hebben gehad. Uiteraard is die visie al lange tijd aanwezig. Getuige hiervan zijn de Onderwijsagenda s, de Plannen van Aanpak naar aanleiding van visitaties, de TUD-instrumentenbank ten behoeve van facultaire onderwijskwaliteitscycli en de Monitor Logistieke Kwaliteit. Deze verschillende invalshoeken stonden tot nu toe echter vrijwel los van elkaar. Met andere woorden, een integratieslag was nodig zodat alles wat tot nu reeds werd gedaan, in één systeem kon samenkomen. Naast het samenbrengen van het bestaande in een voor de TU Delft nieuw kader, is ook enige uitbreiding nodig. Om op centraal niveau inzicht te krijgen in de kwaliteit van haar opleidingen, voorziet het nieuwe systeem in opleidingsgewijze jaarrapportages. Hier speelt zeker het nieuwe op handen zijnde accreditatiestelsel, bestaande uit instellingsaudits en opleidingsaccreditaties, een rol. Om bij een instellingsaudit het regime verdiend vertrouwen te verwerven zodat met lichtere opleidingsaccreditaties kan worden volstaan, moet de TU Delft namelijk kunnen aantonen in control te zijn met betrekking tot procesmatige aspecten zoals kwaliteitszorg en personeelsbeleid. De genoemde jaarrapportages zijn ondermeer bedoeld als instrument hiervoor. Andere nieuwe instrumenten zijn de interne opleidingsaudits en de interne centrale audit op TU-niveau. Deze vervullen een vergelijkbare rol als de midterm review voor het onderzoek. Een aantal opleidingen past het instrument opleidingsaudit reeds toe. Met behulp van deze audits zijn de instelling en de opleidingen in staat halverwege de zesjaarlijkse cyclus van de instellingsaudit, respectievelijk de opleidingsaccreditatie te meten hoe het staat met de kwaliteit van het onderwijs en de onderwijsgerelateerde zaken, zodat er nog voldoende tijd is zwakke punten aan te pakken voordat de instellingsaudit, respectievelijk de opleidingsaccreditatie plaatsvindt. 3

6 De belangrijkste functie van het TU-brede kwaliteitssysteem is het verbeteren van de onderwijskwaliteit. Dit is mogelijk als alle betrokkenen in openheid de discussie willen aangaan aan de hand van de jaarrapportages en interne audits, en willen leren van elkaars best practices. Samenvattend, bij het ontwerpen van het nieuwe systeem is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande instrumenten en best practices. Het nieuwe is echter dat deze met een aantal nieuwe instrumenten in een instellingsomvattend kader zijn geplaatst. Hiermee kan de TU Delft laten zien hoe serieus onderwijskwaliteit voor haar is! Projectteam Kwaliteitsplan TU Delft Delft, najaar

7 Samenvatting Deze samenvatting bestaat uit twee delen. Het eerste deel beschrijft de grote lijnen van het Onderwijskwaliteitsplan TU Delft. Dit plan bevat een aantal nieuwe elementen voor de TU Delft. In het tweede deel worden deze elementen kort nader toegelicht. 1. Het Onderwijskwaliteitsplan TU Delft in het kort Binnen alle faculteiten van de TU Delft is een systeem van onderwijskwaliteitszorg operationeel. In 2006 heeft het College van Bestuur (CvB) van de TU Delft aangegeven ook een systeem van onderwijskwaliteitszorg op instellingsniveau te willen ontwikkelen. De aanleiding hiervoor is tweeledig: 1. Het verder stimuleren van de kwaliteitscultuur van de instelling en daarmee de kwaliteit van het onderwijs 2. De invoering van een nieuw accreditatiestelsel. In dit stelsel is sprake van instellingsaudits. Als de instelling verdiend vertrouwen krijgt, kan op opleidingsniveau volstaan worden met een beperktere en meer inhoudelijk gerichte opleidingsaccreditatie. Voor een instellingsaudit is een systeem van kwaliteitszorg op instellingsniveau noodzakelijk. Bij de ontwikkeling van het TU-Kwaliteitsplan is onder andere rekening gehouden met aansluiting bij de bestaande systemen binnen de faculteiten, met best practices, met de eisen die in het nieuwe stelsel voor accreditatie zijn opgenomen (voor zover bekend op het betreffende moment) en is geprobeerd de administratieve lasten voor de instelling en de faculteiten te beperken tot datgene wat essentieel is om op centraal niveau een goed kwaliteitszorgsysteem operationeel te hebben. De basis van het Onderwijskwaliteitsplan TU Delft vormt een beschrijving van datgene waar een goed systeem van kwaliteitszorg aan moet voldoen. Dit systeem bestaat uit een cyclisch proces waarin achtereenvolgens aan bod komen: 1. Het definiëren van kwaliteit (normen en indicatoren) 2. Het meten van de kwaliteit 3. Het analyseren of de gemeten kwaliteit aan de normen voldoet en zo nee, wat daarvan de oorzaak kan zijn 5

8 4. Het verbeteren van de kwaliteit 5. Het organiseren van de kwaliteitszorg (wie waar op welk moment verantwoordelijk voor is) Vanuit dit basisconcept is zowel op instellingsniveau als op faculteits-/opleidingsniveau gedefinieerd waaraan het TU-systeem van onderwijskwaliteitzorg in ieder geval aandacht dient te besteden. Instellingsniveau A. Processen rond onderwijsbeleid Het gaat hier om de borging van de wisselwerking tussen het onderwijsbeleid op centraal en op facultair niveau. Aandachtpunten zijn de mate waarin het instellingsbeleid geïmplementeerd wordt binnen de opleidingen, maar ook de mate waarin de dagelijkse praktijk binnen de faculteit (waaronder de best practices) een plaats krijgen in het nieuw te formuleren TU-beleid. Met behulp van allerlei reeds bestaande rapportages en processen (bijvoorbeeld Meerjarenplannen, bilaterale gesprekken tussen CvB en Faculteit, plannen van aanpak n.a.v. visitaties), maar ook met nieuwe instrumenten (jaarrapportages onderwijskwaliteitszorg en de ad hoc/thematische audits) zal de borging van het onderwijsbeleid worden gegarandeerd. B. Secundaire processen De kwaliteit van het onderwijs wordt niet alleen beïnvloed door de inhoud ervan maar ook door de kwaliteit van logistieke processen. Deze worden deels door de faculteiten en deels op centraal niveau uitgevoerd. De facultair georganiseerde processen worden meegenomen in de facultaire systemen van kwaliteitszorg. Het Onderwijskwaliteitsplan TU Delft heeft derhalve in kaart gebracht welke centrale, secundaire processen van invloed zijn op de kwaliteit van het onderwijs. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen het perspectief van de student en het perspectief van de faculteit. Daarnaast stelt het Onderwijskwaliteitsplan TU Delft voor om een systeem van kwaliteitszorg rond deze centrale secundaire processen te organiseren. De precieze uitwerking/invulling van dit systeem is een taak van de Universiteitsdienst. 6

9 Samenvatting Faculteitsniveau Op het niveau van de faculteit/opleiding wordt gedefinieerd waaraan het systeem van onderwijskwaliteitszorg op facultair niveau ten minste moet voldoen. Er wordt bijvoorbeeld aangegeven dat er een kwaliteitshandboek (waarin de cyclus van kwaliteitszorg aan bod komt) en een jaarlijks kwaliteitszorgactiviteitenplan moeten zijn, dat diverse actoren bij de kwaliteitszorg betrokken moeten worden en dat de kwaliteit van het onderwijs een plek moet krijgen in de R&O-cyclus. Verder is gedefinieerd voor welke aspecten er in ieder geval een kwaliteitsdefinitie moet zijn en welke aspecten in de metingen moeten worden meegenomen. Bij deze metingen worden onder andere genoemd de jaarrapportages onderwijskwaliteitszorg en de interne opleidingsaudits. 2. Korte toelichting op de nieuwe elementen Jaarrapportage onderwijskwaliteitszorg De opleidingen van de TU Delft leveren jaarlijks een rapport aan met daarin enkele kernelementen van de kwaliteit van het onderwijs. Het betreft informatie over instroom, doorstroom ( rendementen, uitval, vertraging) en verder meer kwalitatieve informatie op basis van bijvoorbeeld vakevaluaties. Door een duidelijk format zullen de jaarrapportages vergelijkbare informatie leveren. De jaarrapportages zullen ertoe bijdragen dat er bij een accreditatie niet veel nieuwe informatie verzameld moet worden, maar dat de informatie van de afgelopen jaren voorhanden is. Verder heeft de rapportage tot doel om van elkaar te leren en het CvB het vertrouwen te geven dat de opleidings-organisatie in control is. Kwaliteitshandboek In het rapport Onderwijskwaliteitsplan TU Delft wordt het format van een facultair kwaliteitshandboek beschreven. Er wordt gevraagd te beschrijven hoe een faculteit invulling geeft aan de kwaliteitscyclus, er wordt gevraagd uit te werken op welke wijze de kwaliteit van een aantal aspecten wordt bewaakt (hiervoor zijn minimale eisen geformuleerd) en er wordt gevraagd de gebruikte meetinstrumenten te beschrijven. Interne opleidingsaudit Deze audit richt zich in ieder geval op het onderwijskwaliteitszorgsysteem van de opleiding. Of ook andere aspecten in de audit worden betrokken is aan de betreffende opleiding. De audit wordt uitgevoerd door een commissie, bestaande uit deels TU-medewerkers en deels externe deskundigen. De interne opleidingsaudit vindt eens in de zes jaar plaats tussen twee accreditaties in. Interne thematische audit Deze audit heeft tot doel om na te gaan in welke mate een bepaald thema uit het centraal onderwijsbeleid (bijv. ICTO-beleid, Focus op onderwijs) geïmplementeerd is in de faculteiten. Voor deze audits is geen frequentie vastgesteld. Het initiatief voor deze audits ligt bij het College van Bestuur. Interne centrale audit Op instellingsniveau wordt een interne centrale audit voorgesteld. In deze audit worden processen rond onderwijsbeleid en secundaire processen met invloed op de kwaliteit van onderwijs betrokken. De output van de interne centrale audit is belangrijke input voor een instellingsaudit en voor het verkrijgen van verdiend vertrouwen. De interne centrale audit vindt eens in de zes jaar plaats. 7

10 8

11 Inhoudsopgave VOORWOORD 3 SAMENVATTING 5 INHOUDSOPGAVE 9 INLEIDING 11 DEEL I ALGEMEEN Projectteam Kwaliteitsplan TU Delft Instellingskwaliteitszorg Uitgangspunten Basiselementen onderwijskwaliteitszorgsysteem TU Delft Relatie onderwijskwaliteitszorg met onderwijsbeleid 18 DEEL II INSTELLINGSNIVEAU Processen rondom onderwijsbeleid Kwaliteitsdefinitie Kwaliteitsmeting en -analyse Kwaliteitsverbetering Kwaliteitsorganisatie Samengevat 24 2 Secundaire processen Kwaliteitsdefinitie Kwaliteitsmeting en analyse Kwaliteitsverbetering Kwaliteitsorganisatie Samengevat 28 DEEL III DE FACULTEIT OPLEIDING 29 Minimaal vereiste realisatie op facultair niveau 30 9

12 BIJLAGEN DE OPLEIDING ALS SYSTEEM AUDITS OPERATIONALISERING SECUNDAIRE PROCESSEN FACULTAIRE ONDERWIJSKWALITEITSJAARRAPPORTAGES FORMAT FACULTAIR KWALITEITSHANDBOEK FORMAT FACULTAIR TOETSBELEID OVERZICHT ACCREDITATIEDATA TOT 2014 EN DATA OPLEIDINGSAUDITS TOT SAMENSTELLING PROJECTTEAM KWALITEITSPLAN GEBRUIKTE TERMEN EN AFKORTINGEN 61 10

13 Inleiding De TU Delft wil zich in 2010 internationaal hebben gepositioneerd als een toponderwijsinstelling die aantrekkelijk is voor studenten en bijdraagt aan de behoefte aan afgestudeerden in de ingenieurswetenschappen 1. De internationale concurrentie tussen universiteiten zal in toenemende mate plaatsvinden op grond van opleidingskwaliteit, internationale reputatie en maatschappelijke relevantie. Dit vereist een kwaliteitsbewuste en professionele onderwijsorganisatie. Als lid van de federatie 3TU heeft de TU Delft zich in het Sectorplan Wetenschap en Techniek 2 binnen de Graduate School gecommitteerd aan het bevorderen van initiatieven bij de drie TU s om de internationale kwaliteit van onderwijs en onderzoek nog verder te verhogen. Het is daarbij van belang dat de TU Delft inzicht kan verschaffen aan de andere leden van de federatie over die internationale kwaliteit van al het initiële onderwijs. Op landelijk en Europees niveau vinden ontwikkelingen plaats in de richting van instellingsaccreditatie op het gebied van onderwijs. Zo wordt het instellingen in de huidige voorstellen voor het accreditatiestelsel na 2010 mogelijk gemaakt een instellingsaudit aan te vragen, op basis waarvan verdiend vertrouwen kan worden verkregen. Bij instellingen met dit kenmerk vindt opleidingsaccreditatie slechts op inhoudelijke aspecten plaats, aangezien op instellingsniveau zaken als personeelsbeleid, kwaliteitszorg etc. al zijn afgedekt. Proces (niveau van de instelling) en inhoud (niveau van de opleiding) worden op die manier van elkaar gescheiden. Het nieuwe stelsel moet op deze wijze een impuls geven aan de interne kwaliteitscultuur van instellingen, legt bij het visiteren van de opleiding de nadruk op inhoudelijke kwaliteit en tracht een betere balans te vormen tussen verantwoording en verbetering 3. Bovendien heeft de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Commissie Kwaliteit en Bekostiging Hoger Onderwijs ingesteld. Deze commissie moest voor 1 september 2008 adviseren over de vorm en invoering van het koppelen van kwaliteitsindicatoren aan bekostiging 4. 1_ Instellingsplan TU Delft _ Slagkracht in innovatie! Sectorplan Wetenschap en Technologie, februari _ Brief Minister van OCW aan Tweede Kamer d.d met kenmerk HO&S/prog/07/4788 4_ Zie 11

14 Bovengenoemde ambities en ontwikkelingen vereisen niet slechts een goed functionerend kwaliteitszorgsysteem bij de faculteiten, maar stellen ook een kwaliteitszorgsysteem op instellingsniveau als voorwaarde. Op dit moment is er een TU-breed basisconcept voor een kwaliteitszorgsysteem beschikbaar. Dit basisconcept wordt door de faculteiten gehanteerd als kapstok in het facultaire kwaliteitszorgsysteem. Er is dus bij elke afzonderlijke faculteit binnen de TU Delft een kwaliteitszorgsysteem werkend; echter, de mate van implementatie en de intensiteit van het systeem verschillen per faculteit. Op instellingsniveau is geen systeem voor kwaliteitszorg operationeel. Het belang van meer afstemming, transparantie en vergelijkbaarheid is evident. In de bestuurlijke agenda van het College van Bestuur (CvB) 5 staat derhalve dat een plan voor een TU-breed kwaliteitszorgsysteem met facultaire vertalingen wordt opgesteld, vastgesteld en TU-breed wordt ingevoerd. Dit document beschrijft in drie delen de vereisten op zowel instellings- als facultair niveau voor een systeem van onderwijskwaliteitszorg. Deel I is een algemeen deel, waarin staat beschreven hoe de TU Delft naar kwaliteitszorg kijkt, met andere woorden welke definities, voorwaarden, en stappen in het systeem worden onderscheiden. Deel II geeft aan welke kwaliteitszorgactiviteiten er instellings-breed zijn om te garanderen dat de kwaliteit van onderwijsgerelateerde dienstverlening naar faculteiten goed is zodat het onderwijs optimaal kan functioneren, en welke procedures en instrumenten op instellingsniveau zijn afgesproken om faculteiten enerzijds te monitoren en anderzijds te helpen om een goed systeem van kwaliteitszorg te realiseren. Deel III is het facultaire deel waarin wordt aangegeven wat een faculteit moet doen om te voldoen aan de eisen van een goed facultair onderwijskwaliteitszorgsysteem. 5_ Bestuurlijke Jaaragenda 2006/ Bestuurlijke Jaaragenda

15 Deel I Algemeen 1. Projectteam Kwaliteitsplan TU Delft Het College van Bestuur heeft per 1 mei 2006 een projectteam Kwaliteitsplan TU Delft ingesteld met de opdracht een Onderwijskwaliteitsplan op te stellen voor de instelling met daarin: - de opzet van een TU breed onderwijskwaliteitszorgsysteem - een plan voor de invoering van dit kwaliteitszorgsysteem 6. Het projectteam dat is ingesteld, bestaat uit deskundigen op instellings- en facultair niveau op het terrein van onderwijs en kwaliteitszorg. Gedurende het project is de samenstelling van het projectteam aan wijzigingen onderhevig geweest. De samenstelling van het projectteam en de wijzigingen hierin zijn opgenomen in bijlage 8. Het projectteam heeft medio 2007 de volgende ambities geformuleerd ten aanzien van het Kwaliteitsplan TU Delft: - bijdragen aan de kwaliteit van het onderwijs aan de TU Delft en het verbeteren daarvan; - realiseren van afstemming in kwaliteitscycli; - nieuw onderwijsbeleid integreren in de kwaliteitscyclus (van ad hoc en afzonderlijk naar een integrale benadering); - een plan opleveren dat de kwaliteit op instellingsniveau goed in kaart brengt en recht doet aan het opleidings-/ facultaire klimaat. In september 2008 is het Onderwijskwaliteitsplan TU Delft in concept aangeboden aan het College van Bestuur. Het College van Bestuur heeft het Onderwijskwaliteitsplan als pilot vastgesteld voor de pilot 2 e fase accreditatiestelsel door de NVAO waarin de TU Delft heeft geparticipeerd. Na de pilot 2 e fase accreditatiestelsel is het Onderwijskwaliteitsplan geëvalueerd en bijgesteld. 6_ Een aanzet tot het implementatietraject is in een apart schrijven eerder aan het CvB gestuurd ( ). Dit Onderwijskwaliteitsplan bevat tevens een groot aantal operationaliseringen van voorgestelde instrumenten. 13

16 2. Instellingskwaliteitszorg Het projectteam heeft de opdracht aangenomen een transparant systeem voor instellingskwaliteitszorg te ontwikkelen dat de volgende doelen dient: a. continu verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs; b. kwaliteitsbewustzijn binnen de instelling als geheel en binnen de faculteiten blijvend stimuleren; c. voldoen aan de extern gedefinieerde accreditatie-eisen 7 ; d. in internationaal opzicht de kwaliteit van het onderwijs aantonen; e. indien instellingsaccreditatie een optie wordt, hierop snel kunnen anticiperen en in kunnen participeren. De implementatie en het uitvoeren van een systeem van kwaliteitszorg is geen doel op zich, maar een middel om bovenstaande doelen te bereiken. Het kwaliteitszorgsysteem leidt in de ideale situatie samen met de ontwikkeling van goed onderwijsbeleid tot kwalitatief goed onderwijs. In het onderstaande wordt op beknopte wijze gedefinieerd wat onder de termen kwaliteit en kwaliteitszorgsysteem, zowel op instellings- als op facultair niveau, dient te worden verstaan: Kwaliteit op instellingsniveau - De TU Delft heeft een nationale en internationale reputatie op het gebied van onderwijs. - De TU Delft biedt inhoudelijk goed onderwijs aan: haar onderwijsprogramma s hebben een structuur en inhoud die vergelijkbaar is met de programma s aan topuniversiteiten in het buitenland. - De TU Delft beschikt over een instellingsbreed kwaliteitszorgsysteem waarmee zij op overtuigende wijze de kwaliteit van de door haar aangeboden opleidingen kan garanderen. 7_ Zie de website van de NVAO voor de geldende eisen (www.nvao.net). 14

17 Deel I Algemeen Kwaliteitszorgsysteem op instellingsniveau Een systeem bestaande uit procedures en instrumenten waarmee de instelling de kwaliteit van het onderwijs, door de faculteiten aangeboden, bewaakt en kan bijsturen. Het kwaliteitszorgsysteem op instellingsniveau is daarbij zelf ook onderwerp van periodieke evaluatie. Kwaliteit op opleidingsniveau - De opleiding heeft een structuur en inhoud die vergelijkbaar is met gelijkwaardige opleidingen aan topuniversiteiten in het buitenland. - De opleiding beschikt over een kwaliteitszorgsysteem dat mimimaal voldoet aan de vereisten die zijn vastgelegd in het kwaliteitszorgsysteem op instellingsniveau. Kwaliteitszorgsysteem op opleidingsniveau Een systeem waarmee het onderwijs periodiek wordt geëvalueerd, mede aan de hand van toetsbare streefdoelen zodanig dat de uitkomsten van deze evaluatie de basis vormen voor aantoonbare verbetermaatregelen die bijdragen aan de streefdoelen. 3. Uitgangspunten Om tot een systeem van instellingskwaliteitszorg voor de TU Delft te komen, is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten: - Het TU-brede (onderwijs)kwaliteitszorgsysteem dient primair als middel voor de verbetering van het onderwijs van de TU Delft. - Het TU-brede (onderwijs)kwaliteitszorgsysteem moet kunnen worden vertaald naar de facultaire situaties. - Het TU-brede (onderwijs)kwaliteitszorgsysteem dient het CvB een waarborg te geven van cq. het vertrouwen te geven in de kwaliteit van het onderwijs aan de TU Delft. - Het streven is niet om een geheel nieuw kwaliteitszorgsysteem te ontwerpen; er moet worden uitgegaan van bestaande procedures, instrumenten voor interne kwaliteitszorg, te weten: - TU-breed basisconcept voor Integrale Kwaliteitszorg van de projectgroep Onderwijs Kwaliteitszorg (OKZ) (voorjaar 2005) - Instrumentenbank kwaliteitszorg van de OKZ-groep ( ) - TU-procedures voor beoordeling van zelfstudies en plan van aanpak n.a.v. een visitatierapport (2005) - Basiskwalificatie Onderwijs 8 - Advies van de Adviesraad Kwaliteit & Accreditatie over voorwaarden voor een intern kwaliteitszorgsysteem 9 8_ Het doel van het BKO-traject is nieuwe universitaire docenten die competenties te laten verwerven die hen in staat stellen zowel hun huidige als hun toekomstige onderwijstaken op een goede manier te vervullen. Na het voltooien van het traject zouden zij aan de eisen voor de basiskwalificatie moeten voldoen. 9_ De Adviesraad Kwaliteit & Accreditatie (AKA) van het CvB geeft in haar advies over de voorwaarden voor een kwaliteitszorgsysteem Keep it Simple de onderstaande eenvoudige en heldere eisen: a. De verantwoordelijkheden van alle partijen binnen het systeem zijn helder en op ieder niveau vastgelegd en geborgd. b. Alle partijen binnen de universiteit hebben ook hun eigen rol. c. Het kwaliteitszorgsysteem moet transparant en de resultaten moeten openbaar zijn. d. Het systeem is gericht op zichtbaar monitoren en aantoonbaar verbeteren. 15

18 Deel I Algemeen - Handreiking van de OKZ-groep met betrekking tot mogelijke kwaliteitsnormen en indicatoren - Het TU-brede kwaliteitszorgsysteem is afgestemd op de kwaliteitszorgsystemen op instellingsniveau van de 2 andere technische universiteiten en van de Universiteit Leiden. - Het TU-brede kwaliteitszorgsysteem is gebaseerd op en sluit aan bij de PDCA- ofwel Deming-cirkel Het TU-brede kwaliteitszorgsysteem wordt ook zelf onderwerp van reguliere evaluatie en, indien de doelen daarom vragen, bijstelling van het systeem. 4. Basiselementen onderwijskwaliteitszorgsysteem TU Delft Het overleg van kwaliteitszorgmedewerkers heeft in mei 2005 op basis van informatie uit de faculteiten een basisconcept voor een systeem van kwaliteitszorg geschreven. In dit basisconcept, dat steun heeft van het CvB, de Groepsraad en het overleg van Opleidingsdirecteuren, is verwoord waaraan een goed systeem voor kwaliteitszorg moet voldoen. Het Projectteam Kwaliteitsplan TU Delft heeft dit concept, gezien de brede acceptatie ervan en de aansluiting bij de uitgangspunten zoals hierboven geformuleerd, als basis genomen voor de uitwerking van het instellingsbrede systeem voor onderwijskwaliteitszorg. In deze paragraaf wordt het basisconcept zoals geformuleerd door het overleg van kwaliteitszorgmedewerkers op hoofdlijnen uitgelegd. Voor meer informatie over de vijf stappen in de cyclus wordt verwezen naar het basisconcept voor een systeem van kwaliteitszorg 11. Een goed kwaliteitszorgsysteem bestaat uit een cyclus, waarin de volgende stappen worden doorlopen: 1. Kwaliteitsdefinitie: Het definiëren van kwaliteit door concrete doelen en kwaliteitsnormen te definiëren per kwaliteitsaspect. Dit betekent het expliciteren van de visie op de kwaliteit van het onderwijs. Omdat er binnen het onderwijs diverse belanghebbenden/actoren te onderscheiden zijn, die ieder vanuit hun eigen referentiekader naar onderwijskwaliteit kijken, zijn er verschillende invalshoeken/kwaliteitsperspectieven te onderscheiden. Voorbeeld Opleiding X kiest voor een visie op kwaliteit waarin het studenten- en arbeidsmarktperspectief prioriteit hebben. Bij de uitwerking van het kwaliteitsaspect curriculum vanuit het studentenperspectief kan aan de volgende kwaliteitsnormen worden gedacht: - het curriculum is inzichtelijk - de studielast is evenredig verdeeld over de semesters - in het curriculum worden recente praktijkvoorbeelden en problemen gepresenteerd. Kwaliteitsnormen bij het curriculum vanuit het arbeidsmarktperspectief zijn dan bijvoorbeeld: - de vakken zijn relevant voor het uiteindelijke beroep - de vakken zijn actueel/up-to-date - het beroepenveld stemt in met het curriculum Een norm gericht op de academische vorming komt bij deze twee perspectieven niet zo gauw aan bod omdat deze norm meer behoort bij het vakinhoudelijk en formeel-juridisch perspectief. 10_ Een PDCA-cirkel of Deming-cirkel is een set van vier opeenvolgende, onderling samenhangende activiteiten (Plan, Do, Check, Act) waarmee de kwaliteit van een object systematisch verbeterd kan worden. 11_ Basisconcept integraal kwaliteitszorgsysteem TU Delft opleidingen (2004) 16

19 Deel I Algemeen 2. Kwaliteitsmeting: Het verzamelen van de benodigde informatie om te bepalen welke kwaliteit daadwerkelijk wordt geleverd. Voorbeelden van informatiebronnen zijn: (potentiële) studenten, studiestakers, alumni, medewerkers, arbeidsmarkt. Voorbeelden van instrumenten en onderzoeksmethoden zijn: enquêtes, interviews, observaties, documentanalyse. 3. Analyse: Het analyseren van verzamelde gegevens aan de hand van de kwaliteitsnormen. Voorbeeld Een opleiding constateert dat het propedeuserendement achterblijft bij het gewenste percentage. De oorzaak voor het lage rendement kan te wijten zijn aan onvoldoende begeleiding of een laag aanvangsniveau van studenten, aan de gebruikte didactische methoden in de propedeuse, aan tegenvallende motivatie van studenten, etc. Iedere mogelijke oorzaak vraagt een andere actie ter verbetering van het propedeuserendement. In dit stadium is het dan ook van groot belang dat de juiste oorzaak van de tegenvallende rendementen wordt opgespoord, zodat een adequate oplossing gezocht kan worden. 4. Kwaliteitsverbetering: Het vastleggen cq. initiëren van de noodzakelijke acties ter verbetering van het onderwijs en om verschil tussen wens en werkelijkheid op te heffen. Om het cyclische karakter van de kwaliteitszorgorganisatie te realiseren is het noodzakelijk na te gaan of de kwaliteitsverbeterprojecten daadwerkelijk hebben geleid tot een verbetering van de kwaliteit. Hoe vaker de kwaliteitscyclus doorlopen wordt, hoe meer grip er zal ontstaan op factoren die een rol spelen bij het al dan niet succesvol zijn van een opleiding. De bovenstaande vier stappen zijn onderdeel van de kwaliteitscirkel. De vijfde stap betreft de organisatie ervan. 5. Kwaliteitsorganisatie: Hoe worden de diverse stappen in het kwaliteitszorgsysteem georganiseerd? Hoe vindt de terugkoppeling van de resultaten naar de betrokken actoren plaats? Om te waarborgen dat de cyclus goed wordt doorlopen, is de vijfde stap noodzakelijk. De activiteiten die binnen de eerstgenoemde vier stappen worden uitgevoerd, moeten worden georganiseerd. De vijfde stap in een goed kwaliteitszorgsysteem is daarom de organisatie binnen en de verankering van het systeem. Wie op welk moment voor welke activiteit verantwoordelijk is, wordt vastgelegd en bijgehouden. De activiteiten moeten worden beschreven in een kwaliteitszorgprotocol waarin een overzicht is opgenomen van het stappenplan en bijbehorende acties. Ook moet een functionaris aangewezen worden die bewaakt dat de plannings- en organisatieafspraken worden nagekomen alsmede iemand die de eindverantwoordelijkheid draagt. Het formuleren van duidelijke procedures is van belang. Wat gebeurt er bijvoorbeeld na het afnemen van een vakevaluatie onder studenten? Reageert de docent naar eigen inzicht op de resultaten of ligt die verantwoordelijkheid bij het opleidingsmanagement? Krijgen studenten informatie over de resultaten van de enquête en de te ondernemen acties? 17

20 Deel I Algemeen Hoe wordt deze terugkoppeling gerealiseerd? Wat wordt met de evaluatieresultaten gedaan in het personeelsbeleid en in de R&O-gesprekken? De procedures rond het gebruik van een bepaald instrument kan in zogenoemde spoorboekjes worden opgenomen. In schema ziet deze cyclus er als volgt uit: 1. Kwaliteitsdefinitie 4. Kwaliteitsverbetering 2. Kwaliteitsmeting 3. Analyse 5. Organisatie van de kwaliteitszorg Figuur 1 Systeem van kwaliteitszorg in schema 5. Relatie onderwijskwaliteitszorg met onderwijsbeleid Onderwijsbeleid beschrijft de doelstellingen op verschillende onderwijsgerelateerde aspecten/ onderwerpen en geeft vervolgens aan wat de instelling en een faculteit doet om de doelstellingen te realiseren. Dit zijn beschrijvingen van gemaakte keuzes, werkwijzen, procedures, etc. Onderwijskwaliteitszorg evalueert of de doelstellingen uit het onderwijsbeleid worden gerealiseerd. Hiervoor worden verschillende instrumenten/ onderzoeken bij verschillende informatiebronnen uitgezet. Het gemeenschappelijke deel tussen onderwijsbeleid en kwaliteitszorg zit daarmee in de doelstellingen maar tevens in de kwaliteitsverbetering. Het formuleren van een verbetering zit in kwaliteitszorg maar het uitvoeren van de verbetering is meer onderwijsbeleid. Het overleg van kwaliteitszorgmedewerkers heeft in haar basisconcept voor een systeem van kwaliteitszorg een overzicht opgenomen van de kwaliteitsaspecten van opleidingen aan de TU Delft. Deze kwaliteitsaspecten vormen daarmee de punten van aandacht. In bijlage 1 is dit overzicht terug te vinden. 18

21 Deel II Instellingsniveau Op het niveau van de universiteit zijn twee soorten processen met betrekking tot onderwijs te onderscheiden: de processen rondom het onderwijsbeleid, en de secundaire, onderwijsfaciliterende processen bij de Shared Service Centres (SSC s). De kwaliteitszorg rondom de processen van onderwijsbeleid richt zich op de borging van de wisselwerking tussen het onderwijsbeleid van de opleidingen cq. faculteiten en het centraal beleid. Deze wisselwerking vindt top-down en bottom-up plaats. Het top-down proces omvat de doorleiding van instellingsbeleid, van eisen die de overheid oplegt, of van ontwikkelingen in de maatschappij die om nieuw beleid of aanpassingen van het onderwijsbeleid vragen, zoals veranderingen in het curriculum van het VWO. Het bottom-up proces bestaat uit selectie en bundeling van de best practices, verbeterpunten op opleidingsniveau, en de disseminatie daarvan over de opleidingen. De kwaliteitszorg rondom de secundaire onderwijsfaciliterende processen richt zich op de optimale en efficiënte dienstverlening aan de opleidingen, zowel vanuit student- als vanuit facultair perspectief. De hier bedoelde kwaliteitszorg beperkt zich tot werkprocessen die direct verband houden met onderwijskundige processen en de organisatie daarvan. Voor beide typen processen wordt het systeem van kwaliteitszorg georganiseerd volgens de vijf stappen uit Figuur 1. In het navolgende worden deze stappen voor beide typen processen afzonderlijk toegelicht en uitgewerkt. Zij maken zoveel mogelijk gebruik van de procedures en instrumenten die op het niveau van de universiteit reeds in gebruik zijn en zijn gericht op het beleggen van de verantwoordelijkheden voor kwaliteit(szorg) van onderwijs en de borging van feitelijke uitvoering van kwaliteitszorg op instellingsniveau. 19

Kwaliteitsdefinitie. Analyse. Draaiboek voor evaluatie van de studie archeologie

Kwaliteitsdefinitie. Analyse. Draaiboek voor evaluatie van de studie archeologie Versie april 2008 1 Draaiboek voor evaluatie van de studie archeologie Afkortingen: OLC : opleidingscommissie OS : onderwijssecretaris (Olga Yates / Jaap Hoff) PO : portefeuillehouder onderwijs (Corinne

Nadere informatie

Onderwijskwaliteitszorg TU Delft: hoe past de NSE hierin?

Onderwijskwaliteitszorg TU Delft: hoe past de NSE hierin? Onderwijskwaliteitszorg TU Delft: hoe past de NSE hierin? Jenny Brakels Onderwijs & Studentenzaken Delft University of Technology TU Delft 2 Vakbekwaam samenwerkingsbereid gericht op de verdere ontwikkeling

Nadere informatie

Training examencommissies

Training examencommissies Training examencommissies N.a.v. midterm review instellingstoets kwaliteitszorg 5 maart 2015 Linda Verbeek 1 Voorstellen Drs Scheikunde (UU) MSc Onderwijskundig ontwerp en advisering (UU) Nu: Beleidsmedewerker

Nadere informatie

Eens per 6 jaar, voor visitatie. Evt.bijstelling bij mid-term

Eens per 6 jaar, voor visitatie. Evt.bijstelling bij mid-term Handreiking voor de adjunct-directeuren Iedere bachelor- of masteropleiding in de FWN wordt aangestuurd door een adjunct-directeur. Een adjunct-directeur kan meerdere opleidingen aansturen. Hij heeft hierbij

Nadere informatie

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut

van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen Directeur onderwijsinstituut Opleidingsmanager Doel Ontwikkelen van programma( s) van wetenschappenlijk onderwijs en (laten) uitvoeren en organiseren van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande van een faculteitsplan

Nadere informatie

Directeur onderwijsinstituut

Directeur onderwijsinstituut Directeur onderwijsinstituut Doel College van van Bestuur Zorgdragen voor de ontwikkeling van het facultair en uitvoering en organisatie van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Een structurele en instellingsbrede aanpak voor studiesuccesverbetering. Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen

Een structurele en instellingsbrede aanpak voor studiesuccesverbetering. Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen Een structurele en instellingsbrede aanpak voor Jeanet Schuring Hanzehogeschool Groningen INHOUD 1. Visie op 2. Het speelveld: factoren voor studiesucces 3. Observaties in de hogeschool 4. Uitgangspunten

Nadere informatie

Politieonderwijs & externe kwaliteitszorg op weg naar accreditatie

Politieonderwijs & externe kwaliteitszorg op weg naar accreditatie Politieonderwijs & externe kwaliteitszorg op weg naar accreditatie dr. Steven Van Luchene [VLIR Cel Kwaliteitszorg] op weg naar accreditatie 1. routebeschijving: tno visita e accredita e 2. de meet: generieke

Nadere informatie

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Martini Ziekenhuis Groningen/Van Swieten Instituut Ziekenhuisgroep Twente locatie Almelo en Hengelo/ZGT Academie 2013 1 Inleiding Ter bewaking van

Nadere informatie

Deze notitie schetst op hoofdlijnen de opbouw en inrichting van dat stelsel.

Deze notitie schetst op hoofdlijnen de opbouw en inrichting van dat stelsel. Preambule [1] De Nederlandse Universiteiten willen naar een stelsel van kwaliteitszorg waarbij de verbeterfunctie van het onderwijs weer centraal komt te staan, en de externe verantwoording op instellingsniveau

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Checklist kwaliteitsborging examen- en opleidingscommissies hogeschool Windesheim. I. Aanleiding

Checklist kwaliteitsborging examen- en opleidingscommissies hogeschool Windesheim. I. Aanleiding Checklist kwaliteitsborging examen- en opleidingscommissies hogeschool Windesheim Versiedatum: 8 maart 2011 (vastgesteld in directeurenoverleg 8 maart 2011) I. Aanleiding Dit document is een vervolg op

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Medewerker onderwijsontwikkeling

Medewerker onderwijsontwikkeling Medewerker onderwijsontwikkeling Doel Ontwikkelen van en adviseren over het onderwijsbeleid en ondersteunen bij de implementatie en toepassing ervan, uitgaande van de geformuleerde strategie van de instelling/faculteit

Nadere informatie

Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid

Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid Passend onderwijs en kwaliteitsbeleid Lia van Meegen Kwaliteitsbeleid Wettelijk kader: inspectie Kwaliteitsbeleid op twee niveaus: Niveau van het swv Niveau afzonderlijke besturen en scholen Kwaliteitszorg

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN

HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN HANDLEIDING VOOR HET OPSTELLEN VAN MEETBARE DOELSTELLINGEN drs. A.L. Roode Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juni 2006 Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) Auteur: drs. A.L. Roode Project:

Nadere informatie

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen 1a. Niveau Ervaren kwaliteit van leven door de cliënt. 1b. Kwaliteitsthema Cliëntervaring Het werken aan dit kwaliteitsthema maakt onderdeel uit van de integrale

Nadere informatie

Commissies binnen de faculteit & de rol en de taken van opleidingscommissies

Commissies binnen de faculteit & de rol en de taken van opleidingscommissies Commissies binnen de faculteit & de rol en de taken van opleidingscommissies juni 2012 1 Inhoud 1 Opleidingscommissies (OC)... 3 1.1 Samenstelling... 3 1.2 Opleidingscommissies binnen de FEB vanaf september

Nadere informatie

kader kwaliteitszorg 33 Kader Kwaliteitszorg

kader kwaliteitszorg 33 Kader Kwaliteitszorg kader kwaliteitszorg 33 Kader Kwaliteitszorg kader kwaliteitszorg 1 Inhoudsopgave 2 4 4 5 5 7 8 9 10 10 11 12 13 15 17 17 18 18 19 19 20 20 21 22 22 24 25 25 26 27 27 28 29 29 30 30 31 1. Inleiding 2.

Nadere informatie

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen september 2013 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 3 Beoordeling standaarden 10 pagina 2 1 Inleiding Vanuit

Nadere informatie

P&O-adviseur. Context. Doel

P&O-adviseur. Context. Doel P&O-adviseur Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en/of de uitvoering van het personeel- en organisatiebeleid voor faculteit(en), dienst(en) of de instelling, binnen de kaders van, wettelijke bepalingen

Nadere informatie

(Format) Jaarverslag Examencommissie

(Format) Jaarverslag Examencommissie (Format) Jaarverslag Examencommissie Presentatie voor examencommissies Technische Universiteit Delft tijdens thematische lunchsessie OC Focus Datum : 20 januari 2015 Locatie : Cultuurcentrum, Pottenbakkerij

Nadere informatie

Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203

Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203 Functieprofiel: Teamleider Functiecode: 0203 Doel Plannen en organiseren van de werkzaamheden en aansturen van de medewerkers binnen een team, binnen het vastgestelde beleid van een overkoepelende eenheid

Nadere informatie

Beleidsmedewerker Onderwijs

Beleidsmedewerker Onderwijs Horizon College Beleidsmedewerker Onderwijs Sector BMO Alkmaar C70) Afdeling Communicatie en Onderwijs (C&O) Contract: Vervanging wegens zwangerschapsverlof Periode: 1 mei 2015 tot 1 oktober 2015 Omvang:

Nadere informatie

P&O-adviseur. Context. Doel

P&O-adviseur. Context. Doel P&O-adviseur Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en/of de uitvoering van het personeel- en organisatiebeleid voor faculteit(en), diensten of de instelling, binnen de kaders van, wettelijke bepalingen

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Versie 2012 Inleiding 201 Nederlands Normalisatie Instituut. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

Topstructuur Faculteit Bètawetenschappen

Topstructuur Faculteit Bètawetenschappen Faculteitsraad Bètafaculteit ingekomen 15 mrt 2005 FRBF 05-014 Topstructuur Faculteit Bètawetenschappen Vastgesteld in gezamenlijk overleg tussen het college van bestuur en het federatiebestuur. 15 maart

Nadere informatie

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016 Regeling Externe toezichthouders bij examens Inhoudsopgave 1. Positie en benoeming externe toezichthouders... 3 2. Taak externe toezichthouder

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

Kwaliteitszorgactiviteiten reformatorische academische opleidingsschool (RAOS)

Kwaliteitszorgactiviteiten reformatorische academische opleidingsschool (RAOS) Kwaliteitszorgactiviteiten reformatorische academische (RAOS) Wat? (Kwaliteitsstandaarden NVAO) Hoe? Wanneer? Door wie? Bij wie? Output Standaard 1: Beoogde eindkwalificaties 1. De heeft een geëxpliciteerde

Nadere informatie

Standpunt nieuw accreditatiestelsel

Standpunt nieuw accreditatiestelsel Standpunt nieuw accreditatiestelsel VVS heeft in de discussie rond het nieuw accreditatiestelsel volgend standpunt a) met betrekking tot de instellingsaudits: - akkoord met het principe van instellingsaudits

Nadere informatie

Kwaliteitsbeleid onderwijs Protestantse Theologische Universiteit (PThU)

Kwaliteitsbeleid onderwijs Protestantse Theologische Universiteit (PThU) Kwaliteitsbeleid onderwijs Protestantse Theologische Universiteit (PThU) Kwaliteitsbeleid onderwijs Protestantse Theologische Universiteit (PThU) Vastgesteld door CvB, na horen OC en UR, op 20 november

Nadere informatie

SERVICECODE AMSTERDAM

SERVICECODE AMSTERDAM SERVICECODE AMSTERDAM Inleiding Stadsdeel Zuidoost heeft de ambitie om tot de top drie van stadsdelen met de beste publieke dienstverlening van Amsterdam te horen. Aan deze ambitie wil het stadsdeel vorm

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Pagina 1/5 Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Aan: TU Delft, College van Bestuur Van: Betreft: Prestatieafspraken TU Delft Datum: 2 januari 2011

Nadere informatie

Het VVE Locatieplan 2014-2015

Het VVE Locatieplan 2014-2015 Naam locatie. Het VVE Locatieplan 2014-2015 Gezamenlijk werken aan VVE in s-hertogenbosch Werkwijze Locatieplan 2014-2015 Kinderopvang/peuterarrangement en basisschool op een VVE locatie dienen, evenals

Nadere informatie

Toetsingskader Joint Education TU Delft

Toetsingskader Joint Education TU Delft Vastgesteld door het College van Bestuur op 10 februari 2009 I. Inleiding Doel Toetsingskader Het College van Bestuur heeft in oktober 2006 een Toetsingskader Joint Education vastgesteld, omdat het aantal

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

1.3.Bij installatie heeft de commissie de volgende leden: - - -

1.3.Bij installatie heeft de commissie de volgende leden: - - - Oorspronkelijke akkoord COR, CSR, De Nieuwe Universiteit (DNU), Humanities Rally (HR), Rethink UvA en de vakbonden zijn met het College van Bestuur (CvB) tot een akkoord gekomen aangaande het instellen

Nadere informatie

Kwaliteitskader KunstKeur Individuele aanbieders Kunsteductie

Kwaliteitskader KunstKeur Individuele aanbieders Kunsteductie Kwaliteitskader aanbieders Kunsteductie juni 2013 1 1. Toetsingskaders, toetsing en registratie Inleiding Kwaliteitsmanagement vloeit voort uit de overtuiging dat kwaliteit van producten en processen vrijwel

Nadere informatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie

Cyclisch Systematisch Integraal Zelfevaluatie Kwaliteitsimpuls op sectieniveau De KVLO is de eerste vakvereniging in Nederland die een systematisch kwaliteitszorgsysteem heeft ontwikkeld voor de praktijk. Het project bestaat uit twee krachtige instrumenten:

Nadere informatie

Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve

Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve Kwaliteitskaart onderwijs Felipe Salve Collega s aan het woord Aanleiding Deelprojecten Conclusies inventarisatie Verbeteracties Kwaliteitskaart Kwaliteitsproces Aanleiding Instellingsaccreditatie Onvrede

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 31 524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 214 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Doel Ontwikkelen, implementeren, evalueren en bijstellen van beleid op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve van de instelling,

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Kwaliteit en Vergelijkbaarheid

Samenvatting projectplan Kwaliteit en Vergelijkbaarheid Projectdoelstellingen resultaten De doelstelling van het project Kwaliteit en is het vergroten van het lerend vermogen van de veiligheidsregio s en het verbeteren van de samenwerking. Door kwaliteitszorg

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2

Communicatieplan Energie- & CO 2 Communicatieplan Energie- & CO beleid Versie 9 - Januari 013 Akkoord Directie: Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1. Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en voorgenomen acties in 01 1.4

Nadere informatie

Dat de instellingen en evaluatieorganen voldoende kwaliteitsbewustzijn zullen tonen om de verbeterfunctie van de externe kwaliteitszorg

Dat de instellingen en evaluatieorganen voldoende kwaliteitsbewustzijn zullen tonen om de verbeterfunctie van de externe kwaliteitszorg Accreditatie hoger onderwijs Onder welke voorwaarden kan accreditatie in de toekomst een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de kwaliteit van het Nederlandse en Vlaamse hoger onderwijs. Blijvend succes

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL. SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL. SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ RIJN IJSSEL SECTOR CIOS, ZORG EN WELZIJN Opleiding Sociaal-cultureel werker Plaats: BRIN: Onderzoeksnummer: Onderzoek uitgevoerd op: Conceptrapport verzonden op: Rapport

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Inleiding 2

Hoofdstuk 1 Inleiding 2 Gesprekscyclus Scholengroep Rijk van Nijmegen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 2 Hoofdstuk 2 Gesprekscyclus Opbouw De tweejarige scyclus van SGRvN - Het voortgangs - Het beoordelings 4 4 4 5 6 Hoofdstuk

Nadere informatie

SKO en Leergang Onderwijskundig Leiderschap op de Erasmus Universiteit Rotterdam

SKO en Leergang Onderwijskundig Leiderschap op de Erasmus Universiteit Rotterdam SKO en Leergang Onderwijskundig Leiderschap op de Erasmus Universiteit Rotterdam Alice van de Vooren en Gerard Baars Risbo, Erasmus Universiteit Rotterdam Versterking onderwijscarriere EUR EUR-speerpunt:

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies Vastgesteld CvB Org. &Vert. September 2014 GMR Instemming GMR 24-11-2014

Werkveld Datum Instemming/Advies Vastgesteld CvB Org. &Vert. September 2014 GMR Instemming GMR 24-11-2014 Werkveld Datum Instemming/Advies Vastgesteld CvB Org. &Vert. September 2014 GMR Instemming GMR 24-11-2014 4.5 Innovatiebudget 2014-2018 1. Inleiding 1.1 Motivatie Zoals in het bestuursplan 2014-2018 is

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

ROC FRIESE POORT. Kernwaarden van ROC Friese Poort. Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010

ROC FRIESE POORT. Kernwaarden van ROC Friese Poort. Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010 ROC FRIESE POORT Kernwaarden van ROC Friese Poort Hoe de kernwaarden te meten? Kwaliteitszorg 21-9-2010 Inhoud Inleiding... 3 1. Wat zijn kernwaarden van ROC Friese Poort?... 3 2. Meten is weten: Hoe kan

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Functieprofiel: Teamleider Onderwijs Functiecode: 0108

Functieprofiel: Teamleider Onderwijs Functiecode: 0108 Functieprofiel: Teamleider Onderwijs Functiecode: 0108 Doel Zorg dragen voor de ontwikkeling en uitvoering van onderwijs en werkzaamheden binnen een opleiding en zorg dragen voor de personele aansturing,

Nadere informatie

VISIETEKST INTEGRALE KWALITEITSZORG (IKZ)

VISIETEKST INTEGRALE KWALITEITSZORG (IKZ) VISIETEKST INTEGRALE KWALITEITSZORG (IKZ) Binnen onze vzw Jeugdzorg Sint-Vincentius zien we kwaliteit als een dynamisch en evolutief gegeven (cfr. Prose-model). Wij willen in eerste instantie een kwaliteitsvolle

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT.

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BEOOGDE ONTWIKKELINGEN ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BESTUURS- EN MANAGEMENT FILOSOFIE We zien de nieuwe organisatie als een vehikel om zowel de basisscholen

Nadere informatie

Een eigentijdse HRM- scan door Gidsen HR advies WAT IS HET DOEL EN INHOUD VAN DEZE SCAN?

Een eigentijdse HRM- scan door Gidsen HR advies WAT IS HET DOEL EN INHOUD VAN DEZE SCAN? Een eigentijdse HRM- scan door Gidsen HR advies WAT IS HET DOEL EN INHOUD VAN DEZE SCAN? Met behulp van deze scan wordt de stand van zaken van het Personeelsbeleid in kaart gebracht. De HRM - scan is met

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Medewerker bureau buitenland

Medewerker bureau buitenland Medewerker bureau buitenland Doel Ontwikkelen en beheren van mobiliteit- en beurzenprogramma s en samenwerkingsverbanden met andere onderwijsinstellingen op het gebied van uitwisseling en/of ontwikkelingssamenwerking,

Nadere informatie

Kwaliteitskeurmerk voor het Speciaal Onderwijs.

Kwaliteitskeurmerk voor het Speciaal Onderwijs. Kwaliteitskeurmerk voor het Speciaal Onderwijs. Inhoud presentatie De Kwaliteitsnorm Speciaal Onderwijs Implementatie norm en ISO-certificering bij de Ambelt Meerwaarde voor de Ambelt Rol van de externe

Nadere informatie

Beoordelingskader en normering onderzoek kwaliteit EVC-procedures in Nederland

Beoordelingskader en normering onderzoek kwaliteit EVC-procedures in Nederland KWALITEITSCODE EVC Beoordelingskader en normering onderzoek kwaliteit EVC-procedures in Nederland CODE 1. DOEL Het doel van EVC is het zichtbaar maken, waarderen en erkennen van individuele competenties.

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens Maarssen, 16 februari 2015 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling C O L O F O N Het format voor dit document is opgesteld

Nadere informatie

Toezicht en toetsingskader raad van toezicht van Stichting Stenden Hogeschool

Toezicht en toetsingskader raad van toezicht van Stichting Stenden Hogeschool Toezicht en toetsingskader raad van toezicht van Stichting Stenden Hogeschool De statuten van stichting Stenden Hogeschool voorzien in de raad van toezicht-structuur. Het college van bestuur bestuurt de

Nadere informatie

yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc

yuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxc qwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzc vbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfgh jklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwertyuiop Concept eamenprofiel 3.0 C&M asdfghjklzcvbnmqwertyuiopasdfghjklzcvbnmqwert

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Kwaliteitszorg heeft tot doel om de medewerkers en de leiding van een organisatie bewust te maken van resultaatgericht werken.

Kwaliteitszorg heeft tot doel om de medewerkers en de leiding van een organisatie bewust te maken van resultaatgericht werken. Kwaliteitszorg Inleiding: Kwaliteitszorg heeft tot doel om de medewerkers en de leiding van een organisatie bewust te maken van resultaatgericht werken. In de organisatie moet men met elkaar de vraag (durven)

Nadere informatie

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen?

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen? 5 Procescriteria In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we

Nadere informatie

Functieprofiel: Directeur Service Eenheid Functiecode: 0206

Functieprofiel: Directeur Service Eenheid Functiecode: 0206 Functieprofiel: Directeur Service Eenheid Functiecode: 0206 Doel Voorbereiden en uitvoeren van het beleid van in het algemeen en van de eigen service in het bijzonder, alsmede het leidinggeven aan de werkzaamheden

Nadere informatie

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5 DAG VAN DE BEROEPSKOLOM MBO-HBO 9 O K TO B E R 20 1 5 Doelen Kijken wat al goed werkt Nagaan of iets bijdraagt aan de kwaliteit van de aansluiting en doorstroom Aangeven wat kan verder worden uitgewerkt

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Aan: College van Bestuur Van: Lijst Calimero Dagtekening: 29 oktober 2014 Betreft: Notitie Student-assistenten. Inhoudsopgave

Aan: College van Bestuur Van: Lijst Calimero Dagtekening: 29 oktober 2014 Betreft: Notitie Student-assistenten. Inhoudsopgave Adresgegevens Oude Kijk in t Jatstraat 39 9712 EB GRONINGEN E: contact@lijstcalimero.nl I: www.lijstcalimero.nl KvK Groningen 50004271 ING Bank NV 5061564 Aan: College van Bestuur Van: Lijst Calimero Dagtekening:

Nadere informatie

Advance organizer. Achtergrond nieuwe stelsel (medio 2010) Uitgangspunten instellingstoets. Kader instellingsaudit

Advance organizer. Achtergrond nieuwe stelsel (medio 2010) Uitgangspunten instellingstoets. Kader instellingsaudit Advance organizer Excellentie & Succes: De Instellingstoets Kwaliteitszorg 2012 en 2013 Erasmus Universiteit Rotterdam Ton Kallenberg Hasselt 13 maart 2014 Het stelsel van externe kwaliteitszorg De instellingstoets

Nadere informatie

OSR-regeling peer review-light Pagina 1 van 5

OSR-regeling peer review-light Pagina 1 van 5 Kwaliteit en keurmerk Regeling Peer review-light Versie 4, vastgesteld 19 december 2012 Schooljaar 2012-2013 Inleiding De scholen voor voortgezet onderwijs die vertegenwoordigd zijn in de Stuurgroep OSR

Nadere informatie

NSE: Van vraag naar verbetering

NSE: Van vraag naar verbetering NSE: Van vraag naar verbetering Olof Wiegert Hogeschool van Amsterdam Stafafdeling Onderwijs en Onderzoek Hogeschool van Amsterdam 46444 studenten 3539 medewerkers 7 domeinen 68 voltijd bachelor opleidingen

Nadere informatie

Dashboard module Klachtenmanagement 2012

Dashboard module Klachtenmanagement 2012 Dashboard module Klachtenmanagement 0 Onderstaande beschrijving omvat een toelichting en de kenmerken die tot een hoge score leiden in de module Klachtenmanagement van het Klantbelang Dashboard. Dit is

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan

Energiemanagement actieplan Energiemanagement actieplan Vandervalk+degroot-groep Waalwijk, 15 oktober 2013 Auteur(s): Arend-Jan Costermans Ed den Breejen Antoine Steentjes Joni Ann Hardenberg Geaccordeerd door: Leo van der Valk Algemeen

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013 ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN code: B1308 3 oktober 2013 datum: 3 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Onderdelen van het energiemanagement actieplan 5 2.1

Nadere informatie