White paper. Wat een accountant moet weten van XBRL/SBR! Een voorstel voor discussie. Auteurs: Jan Pasmooij RA RE RO Drs. Marc van Hilvoorde RA CISA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "White paper. Wat een accountant moet weten van XBRL/SBR! Een voorstel voor discussie. Auteurs: Jan Pasmooij RA RE RO Drs. Marc van Hilvoorde RA CISA"

Transcriptie

1 White paper Wat een accountant moet weten van XBRL/SBR! Een voorstel voor discussie. Auteurs: Jan Pasmooij RA RE RO Drs. Marc van Hilvoorde RA CISA Den Haag, 5 oktober 2012

2 Inhoudsopgave Hoofdstukken Pagina s 1. Inleiding 3 2. XBRL en SBR in het kort XBRL XBRL wereldwijd Het SBR-concept 5 3. Waarom is XBRL/SBR belangrijk? 5 4. De impact van XBRL/SBR Algemeen Gevolgen voor het proces van samenstellen Gevolgen voor het verstrekken van vormen van zekerheid (assurance) Wat is de situatie in Nederland? 9 5. Wat betekent dit nu voor de accountant en de accountantsopleiding? Inleiding Gehanteerde uitgangspunten Uitwerking in profielen, deskundigheidsniveaus en kennisgebieden Inbedding in de (bestaande) accountantsopleiding De SBR Body of Knowledge Inleiding De inhoud van de SBR BoK Het gebruik van de SBR BoK Kort over de auteurs 21 White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

3 1. Inleiding In de theoretische eindtermen voor de accountantsopleidingen (update 2011) komt het onderwerp XBRL/SBR slechts op twee plaatsen kort naar voren 1. Een nadere uitwerking ontbreekt tot op heden. Het is aan de individuele opleiding om te bepalen hoeveel aandacht aan dit onderwerp wordt besteed. Omdat er nog geen sprake is van consensus over de impact van XBRL/SBR op het accountantsberoep en de rol van de accountant, ontbreekt een structurele inbedding van XBRL/SBR in de opleiding voor accountants (zowel AA als RA). Wel zijn in 2011 ten opzicht van 2010 door een aantal universiteiten en hogescholen stappen gezet om te komen tot een vorm van inbedding 2. Omdat het SBR-Programma ervan overtuigd is dat kennisontwikkeling, -borging en -verspreiding één van de, of mogelijk zelfs de belangrijkste kritische succesfactor is voor een brede adoptie van SBR, heeft het programma zich eerder bereid verklaard de accountantsopleidingen bij de nadere uitwerking actief te willen ondersteunen met kennis. In dat kader past het voorliggend voorstel waarin is aangegeven op welke wijze XBRL/SBR ingebed zou kunnen worden in de huidige accountantsopleiding. Dit voorstel wordt gepubliceerd in combinatie met het beschikbaar stellen van een SBR Body of Knowledge 3, een online kennisplatform voor XBRL/SBR. Leeswijzer Voor diegene die meer wil weten van XBRL en SBR, wordt in hoofdstuk 2 kort stil gestaan bij de begrippen XBRL en SBR. Het belang van XBRL/SBR komt aan de orde in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 gaat in op de impact van XBRL/SBR en wat dit mogelijk zal betekenen voor de accountantspraktijk en de accountantsopleiding. In hoofdstuk 6 zijn voorstellen geformuleerd op welke wijze XBRL/SBR ingebed zou kunnen worden in de bestaande accountantsopleiding. In hoofdstuk 7 is de SBR Body of Knowledge toegelicht, die in de vorm van een online kennisplatform voor XBRL/SBR door het SBR- Programma is ontwikkeld en zonder kosten aan belangstellenden beschikbaar wordt gesteld. Verzoek om commentaar De auteurs pretenderen niet volledig te zijn of de wijsheid in pacht te hebben. Zij nodigen belangstellenden dan ook graag uit hun reactie te geven en te komen met aanvullingen en verbeteringen. Uw reacties kunt u sturen naar en 1 Hoofstuk 3.4.2: Audit en Assurance, onderdeel b, punt 11 en hoofdstuk 3.4.4: Bestuurlijke informatieverzorging, onderdeel E3, punt 1. 2 Mondjesmaat aandacht voor XBRL, Accountant, december 2010 en SBR dringt langzaam door in het onderwijs, Accountant, juni White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

4 2. XBRL en SBR in het kort 2.1 XBRL extensible Business Reporting Language (XBRL) is een op XML gebaseerde Open standaard die ons in staat stelt de uitwisseling van gegevens zowel op technologisch ( syntactisch ) als op betekenis ( semantisch ) niveau te standaardiseren. Door het gebruik van XBRL als standaard kan informatie op eenvoudige wijze wereldwijd elektronisch worden uitgewisseld. Vergelijk in dit verband XBRL met standaarden als HTML of PDF. Softwareoplossingen die met deze standaarden kunnen omgaan, kunnen op eenvoudige wijze de gegevens die in dit formaat worden aangeboden verwerken. Door standaardisatie op semantisch niveau is voor alle gebruikers duidelijk wat de betekenis is van een gegevenselement. Deze betekenissen worden op gestructureerde wijze vastgelegd in een taxonomie, ook wel een gegevenswoordenboek genoemd. XBRL is als standaard in 1998 in de Verenigde Staten (VS) ontstaan toen een accountant zich afvroeg waarom het niet mogelijk was om informatie op eenvoudige wijze elektronisch uit te wisselen. Hij zag dat organisaties hun informatie op papier, in PDF (vorm van elektronisch papier) of in HTML (op hun website) rapporteerden, waardoor gebruikers genoodzaakt waren om deze gegevens over te tikken om deze vervolgens elektronisch te kunnen verwerken en op te slaan. Bij het op deze manier verwerken van informatie worden bij de interpretatie fouten gemaakt, naast de directe kosten die gemoeid zijn met de verwerking. Vervelend voor organisaties die hun informatie, vaak voorzien van een controleverklaring, aan de markt ter beschikking stellen en moeten constateren dat door handmatige verwerking betrouwbare informatie over hun organisatie aan kwaliteit verliest. De voormalige voorzitter van de SEC (Securities and Exchange Commission), Christopher Cox, heeft in 2006 in een interview op één van de Amerikaanse televisiestations verteld dat bij deze vorm van digitalisering de fouten kunnen oplopen tot 30%. Ook in Nederland werkt het proces zo. Onze grootbanken verwerken tot op heden handmatig de financiële informatie van hun klanten. Dit geldt ook voor de Kamers van Koophandel die handmatig de binnengekomen financiële gegevens opgenomen in de jaarrekeningen opslaan in databases. Een kostbare en foutgevoelige wijze van verwerken van gegevens in een tijd waarin betalingen en bankmutaties elektronisch worden verwerkt en elektronisch factureren een hoge vlucht neemt. XBRL stelt ons in staat gegevens wereldwijd elektronisch uit te wisselen door de gegevens- (elementen) te voorzien van tags, een soort barcode die door een computer kan worden gelezen en het gegevenselement eenduidig definieert. 2.2 XBRL wereldwijd Nederland loopt in het feitelijk gebruik van XBRL niet meer voorop. Wij zijn wel vroeg gestart maar veel landen hebben ons ingehaald door te kiezen voor het gebruik van XBRL voor één rapportagestroom. Zo wordt XBRL in België al vanaf 2007 gebruikt voor de elektronische aanlevering van financiële gegevens bij de Balanscentrale, vergelijkbaar met onze Kamers van Koophandel. Op vergelijkbare wijze wordt XBRL gebruikt in landen als Italië, Spanje, Engeland, Duitsland, Zweden, Denemarken en Ierland. In Japan, China, Korea en Singapore moeten de beursgenoteerde bedrijven hun financiële informatie verplicht in XBRL formaat bij de toezichthouder aanleveren. Dit is ook het geval in de VS waar op 30 januari 2009 het besluit is genomen dat alle bedrijven die aan de beurs in de VS zijn genoteerd, naast hun gebruikelijke SEC-filings, hun financiële gegevens ook in XBRL- White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

5 formaat moeten aanleveren en op hun website beschikbaar stellen als download. In verband met de omvang van het aantal ondernemingen (ca ) en de benodigde inspanningen en investeringen is gekozen voor een invoeringsperiode van drie jaar, wat betekent dat vanaf 2011 de niet in de VS gevestigde ondernemingen (foreign filers) ook in XBRL moeten rapporteren. Naast het gebruik van XBRL voor de rapportage van financiële informatie in de vorm van jaarrekeningen, wordt XBRL in een aantal landen ook gebruikt voor de aanlevering van fiscale aangiftes bij belastingdiensten en toezichtrapportages bij bancaire toezichthouders. 2.3 Het SBR-concept De Nederlandse overheid is in 2004 het Nederlands Taxonomie Project (NTP) gestart, waarbij de standaard XBRL wordt gebruikt voor de elektronische uitwisseling van financiële, fiscale en statistische informatie tussen het bedrijfsleven en de overheid. In 2009 is het NTP overgegaan in het Standard Business Reporting (SBR) Programma, dat tot doel heeft de informatie-uitwisseling tussen het bedrijfsleven en de overheid verregaand te standaardiseren, te normaliseren, te harmoniseren en te digitaliseren, waardoor de kosten voor het samenstellen, uitwisselen en verwerken van gegevens, veelal gebundeld in rapportages, kunnen worden verlaagd en door vereenvoudiging en integratie van processen de kwaliteit van de gegevens kan worden verhoogd. Een integrale aanpak die zich richt op meerdere informatiestromen (multi-domain) in plaats van op één stroom (singledomain). SBR rust op drie pijlers. De 1 e pijler is het standaardiseren, normaliseren en waar mogelijk harmoniseren van de gegevens door het maken van afspraken tussen overheden en de markt over het gebruik van eenduidige begrippen en definities. De 2 e pijler is het standaardiseren van processen, zodat via één kanaal informatie elektronisch kan worden uitgewisseld. De 3 e pijler is het gebruik van Open Standaarden die softwareleveranciers in staat stellen tegen relatief lage kosten softwareoplossingen te ontwikkelen. XBRL is daarbij één van de standaarden die wordt gebruikt. 3. Waarom is XBRL/SBR belangrijk? Met de beslissing van het kabinet eind mei 2011 dat SBR vanaf 2013 het enige elektronische kanaal wordt voor de system-to-system aanlevering van (financiële) gegevens aan de overheid, heeft de overheid duidelijk gemaakt dat de invoering van XBRL/SBR een feit is. Een besluit dat in meer landen is genomen om de invoering van elektronische gegevensuitwisseling te versnellen. De verplichte invoering van XBRL/SBR in Nederland start in 2013 met de aangiftes Vennootschapsbelasting en Inkomstenbelasting voor ondernemers. In 2014 gevolgd door de aangifte Omzetbelasting en de opgaaf Intracommunautaire Prestaties, alsmede de jaarrekening voor de Kleine rechtspersonen. Vanaf 2015 wordt SBR het exclusieve kanaal voor de elektronische aanlevering van de jaarrekeningen van de Grote en Middelgrote rechtspersonen. Inmiddels White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

6 hebben de grootbanken (ABN AMRO, ING en de Rabobank) zich bij SBR aangesloten en is het, weliswaar nog vrijwillig, mogelijk om kredietrapportages in SBR aan deze banken aan te leveren. In het kader van de verplichtstelling van SBR heeft de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) in maart 2012 aangekondigd 4 nog voor eind 2012 te komen met een NBA-aanpak voor SBR. Omdat XBRL/SBR zich direct richt op het traditionele domein van de accountants en de administratieve / fiscale dienstverleners, is het voor het succes van SBR maar ook vanuit hun dienstverlening van belang dat deze beroepsgroepen om kunnen gaan met deze ontwikkeling. 4. De impact van XBRL/SBR 4.1 Algemeen De invoering van XBRL bij de grote ondernemingen in de VS laat zien dat er verschillende invoeringsscenario s worden gehanteerd. De meeste ondernemingen die daar informatie in XBRLformaat moeten aanleveren kiezen in eerste instantie voor de bolt-on aanpak, die inhoudt dat de bestaande rapportageketen met een extra stap wordt verlengd. Dit betekent dat nog steeds de traditionele rapportage op papier wordt samengesteld, die daarna wordt omgezet naar XBRLformaat. Dit proces wordt in de VS vaak uitbesteed aan gespecialiseerde bedrijven, wat echter niet betekent dat de onderneming niet meer verantwoordelijk is voor de kwaliteit. Vandaar dat veel ondernemingen in de VS besluiten om dit proces zelf uit te voeren omdat, naast de kosten, toch kennis van XBRL en de te gebruiken taxonomie is vereist om de kwaliteitscontrole op het omzettingsproces uit te kunnen voeren. Omdat de bolt-on aanpak geen besparingen oplevert maar alleen extra werk en dus kosten, kiezen ondernemingen er voor het omzettingsproces naar XBRL te integreren in het samenstelproces van de rapportages. De rapportage op papier en in XBRL komen dan op hetzelfde moment uit hetzelfde proces tot stand. Een dergelijke aanpak maakt het mogelijk het samenstelproces van rapportages structureel goed in te richten zodat het in de toekomst mogelijk wordt ook andere XBRL-rapportages op eenvoudige wijze te produceren. Of de invoering in Nederland bij de (middel)grote ondernemingen een vergelijkbaar traject zal laten zien, zal de toekomst uitwijzen. De meeste ondernemingen in het MKB gaan niet zelf aan de slag met XBRL/SBR maar laten dit over aan hun financieel intermediair, aan wie deze ondernemingen het samenstellen van jaarrekeningen en aangiftes, of zelfs het volledig bijhouden van hun administraties hebben uitbesteed. 4.2 Gevolgen voor het proces van samenstellen Al in 2005 publiceerde de IIA Research Foundation een publicatie getiteld XBRL: Potential Opportunities and Issues for Internal Auditors. In deze publicatie is een overzicht opgenomen van de risico s die een direct gevolg zijn van het gebruik van XBRL en de mogelijk interne beheersingsmaatregelen om deze risico s te kunnen beheersen. In het white paper van Corefiling 5 is ook een overzicht opgenomen van risico s en maatregelen. Gevolgd door een artikel in het MAB waarin Marc 4 5 Assurance Considerations for Interactive Data, Some Risks and Mitigation Techniques, Corefiling, 2006 White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

7 van Hilvoorde ingaat op de beheersing van de XBRL-rapportageketen 6. Welke risico s worden nu onderkend? De belangrijkste zijn het gebruik van de juiste taxonomie en het taggen van de juiste gegevenselementen. Dat is nog een hele uitdaging als je weet dat een financiële rapportage van een grote onderneming al snel ruim gegevenselementen kan bevatten, inclusief de toelichting. Het samenstelproces in de VS is nog complexer omdat het daar de grote ondernemingen is toegestaan naast de labels in de standaard US-GAAP of IFRS-taxonomie zelf ontwikkelde labels te gebruiken, die door de onderneming worden vastgelegd in een zelf ontwikkelde extensie (uitbreiding) op de standaard taxonomie. Deze vrijheid creëert nieuwe uitdagingen voor de samenstellers maar ook voor de auditors, omdat de eigen labels niet mogen conflicteren met de labels in de standaard taxonomie. Op dit moment is in Nederland nog niet besloten of het de grote ondernemingen ook wordt toegestaan eigen extensies te gebruiken, maar op grond van de huidige verslaggevingsregels is een dergelijk besluit wel te verwachten. Inmiddels is op basis van onderzoek meer bekend over de risico s en de wijze waarop deze kunnen worden beheerst. Door de verplichtstelling in de VS is grootschalige rapportage in XBRL op gang gekomen wat het mogelijk heeft gemaakt onderzoek te doen, onder meer 7, 8, 9, 10, 11. Onderzoek wijst uit dat met name de mogelijkheid van extensies extra risico s met zich meebrengt. Duidelijk is dat kennis van (het gebruik van) XBRL, de inhoud en samenstelling van de te gebruiken taxonomieën en het proces van samenstellen (taggen) noodzakelijk is om de kwaliteit van het proces en de interne beheersing te kunnen beheersen en beoordelen. Kennis die niet tot de algemene kennis van de accountant, de administratieve medewerker of de fiscale adviseur behoort en niet in de huidige opleidingen is opgenomen. Zie voor nadere informatie over uitgevoerd onderzoek het overzicht van wetenschappelijke publicaties, opgenomen in de SBR Body of Knowledge De gevolgen voor het verstrekken van vormen van zekerheid (assurance) Voor zover ons bekend is er op dit moment buiten Nederland nog geen concrete vraag naar de mogelijkheid van het verstrekken van zekerheid bij rapportages in XBRL-formaat. In een aantal landen wordt de traditionele controleverklaring nog meegeleverd bij de XBRL-rapportage. Een eenduidige wereldwijde oplossing is echter nog niet voorhanden. Zoals ons echter de ervaring leert, kan één onjuiste XBRL-rapportage, die leidt tot een aanzienlijke schade(claim), aanleiding zijn voor toezichthouders, overheden of gebruikers, een vorm van zekerheid bij een XBRL-rapportage te verlangen (eisen). Een dergelijke verwachting is niet irreëel. Zo heeft de Advisory Committee on Improvements to Financial Reporting (ACIFR), die in opdracht van de SEC in de voorbereiding van de 6 Marc van Hilvoorde: De beheersing van de XBRL-rapportageketen, MAB juni 2008, pagina s J. Efrim Boritz & Won Gyun No: Assurance on XBRL-Related Documents: The Case of United Technologies, Journal of Information Systems 23 (2009): Roger Debreceny, Stephanie Farewell, Maciej Piechocki, Carsten Felden, André Gräning: Does it add up? Early evidence on the data quality of XBRL filings to the SEC, Journal of Accounting and Public Policy, 29 (2010): Roger Debreceny, Stephanie Farewell, Maciej Piechocki, Carsten Felden, André Gräning, Alessandro d Eri: Flex or Break? Cause and Consequences of Extensions in XBRL Disclosures to the SEC, Presentation during the 20 th XBRL International Conference, Rome April Hui Du, Miklos A. Vasarhelyi, Xiaochuan Zheng: XBRL Mandate: Thousands of Filing Errors and So What?, Working Papers. University of Houston, Rutgers Business School, Bryant University (2011). 11 XBRL US: Avoiding Common Errors in XBRL Creation (2010). 12 White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

8 verplichtstelling in de VS advies heeft uitgebracht hoe om te gaan met het assurance-vraagstuk, in haar adviesrapport 13 aan de SEC aangegeven op het moment van verplichtstelling af te zien van het eisen van Third Party assurance. Als redenen voor dit advies werd aangegeven de mogelijke kosten en tijd om assurance af te geven, die op dat moment niet zouden opwegen tegen de voordelen van het gebruik van XBRL 14. De commissie heeft vervolgens de SEC en de PCAOB geadviseerd tijdens de invoering van XBRL in de VS de noodzaak voor Third Party assurance verder te onderzoeken. Bij de invoering in 2009 was iedere onderneming de eerste twee jaar vrijgesteld van aansprakelijkheid als zou blijken dat de inhoud van de XBRL-rapportage materieel afweek van de oorspronkelijke financial statements. Deze vrijwaringsperiode is voor de 1 e tranche van ondernemingen inmiddels afgelopen, zij zijn nu volledig aansprakelijk voor eventuele materiële onjuist- of onvolledigheden. In dat kader is de uitspraak van Greg Zegarowski van URS (een top 500 bedrijf ) in de laatste uitgave van ibr 15 interessant, waarin hij aangeeft dat nog niet duidelijk is of de SEC Third Party assurance gaat eisen, maar dat zijn onderneming, gezien de aansprakelijkheid, PwC heeft gevraagd de kwartaalrapportages te beoordelen. Een ander interessant gegeven is dat de Chinese overheid tijdens de XBRL Internationaal conferentie in Beijing (oktober 2010) informeel al heeft laten weten een vorm van assurance bij XBRLrapportages te overwegen. Naar aanleiding van de invoering van XBRL in de VS heeft het Amerikaanse accountantsinstituut AICPA een tweetal producten ontwikkeld die de auditor kan helpen bij het beoordelen van de kwaliteit van een XBRL-rapportage. De eerste publicatie is Statement of Position 09-1, getiteld Performing Agreed-Upon Procedures Engagements That Address the Completeness, Accuracy, or Consistency of XBRL-Tagged Data. In dit document is aangegeven welke activiteiten door een auditor kunnen worden uitgevoerd om de kwaliteit van een rapportage in XBRL-formaat te beoordelen. Een tweede publicatie is in 2012 verschenen getiteld Principles and Criteria for XBRL-formatted Information. In internationaal verband is nog geen ondersteuning in de vorm van bijvoorbeeld richtlijnen of Practice Statements beschikbaar. De IAASB heeft in 2009 wel een Task Force in het leven geroepen maar deze heeft tot op heden geen bruikbare resultaten opgeleverd. Wel hebben IIA in 2009 en IFAC/ISACA 16 in 2011 informatieve publicaties uitgebracht waarin in algemene zin informatie wordt verstrekt over de gevolgen maar ook mogelijkheden van XBRL voor interne auditors, IT-auditors en accountants in business. Daarnaast is door een aantal landen guidance gepubliceerd die de verschaffers en gebruikers van informatie in XBRL helpen bij het samenstellen en het gebruiken van XBRL rapportages. Ook is onderzoek beschikbaar waaruit blijkt welke fouten voorkomen in XBRL rapportages 17 en hebben een aantal wetenschappers voorstellen gepubliceerd op welke wijze 13 ACIFR, Draft Decision Memo, January 11, ACIFR, Draft Decision Memo, January 11, 2008, II.C: Assurance 15 XBRL Building Efficiency, by Greg Zegarowski (URS): INTERACTIVE BUSINESS REPORTING (ibr), Vol 02. Issue 03, August Leveraging XBRL for Value in Organizations, IFAC/ISACA White Paper, June Zie in dit verband waarin een overzicht wordt gegeven van de in XBRL-rapportages aangetroffen fouten. White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

9 invulling zou kunnen worden gegeven aan het verstrekken van vormen van zekerheid, zie onder meer 18, 19, 20, 21, 22. Als bijdrage aan de discussie publiceert Deloitte NL al drie jaar haar Financial Statements ook in XBRLformaat, voorzien van een assurance-rapport van Ernst & Young. Zie in dit verband ook het artikel in de Accountant van december 2010 waarin is aangegeven dat XBRL-assurance een fundamentele discussie behoeft Wat is de situatie in Nederland? In de Nederlandse situatie heeft het SBR-Programma zich bij de verplichtstelling van XBRL/SBR niet afhankelijk willen maken van internationale oplossingen om vormen van zekerheid te kunnen verstrekken bij rapportages in XBRL/SBR-formaat. Zo heeft de Nederlandse overheid een aantal jaren geleden aan de NBA (toen nog het NIVRA) gevraagd om te komen met een generieke aanpak voor XBRL-assurance. Zo is in de consultatie voorafgaand aan het besluit tot verplichtstelling met de NBA afgesproken dat de accountants zo snel mogelijk met een oplossing zullen komen om het mogelijk te maken om jaarrekeningen met een controleverklaring in XBRL/SBR-formaat te kunnen publiceren en te deponeren. Dit om te voorkomen dat de eerder gepubliceerde uitspraak van het NIVRA in NIVRA Nieuws (8 februari 2007), dat de huidige accountantsverklaring niet gebruikt mag worden bij het digitaal deponeren van een jaarrekening in XBRL-formaat, de invoering van XBRL/SBR in Nederland zou kunnen vertragen. In dat kader past de eerder aangehaalde aankondiging van de NBA nog voor eind 2012 te komen met een NBA-aanpak voor SBR. Voorts heeft de NBA in oktober 2010 de Praktijkhandreiking 1114 SBR Kredietrapportages uitgebracht, waarin een samenstel-verklaring bij de door de accountant (AA of RA) verstrekte kredietrapportage verplicht is gesteld. Voorts is van belang te weten dat de Nederlandse overheid actief een verbreding van het aantal rapportagestromen nastreeft, naast de nu in het SBR-Programma opgenomen stromen (financiële verslaggeving, fiscale aangiftes, statistiek opgaven en kredietrapportages). Denk hierbij aan rapportagestromen in de gezondheidszorg, het onderwijs, de Agro-sector en de financiële dienstverlening. Een vergelijkbare ontwikkeling is in het buitenland zichtbaar, bijvoorbeeld in Europa waar in het bankentoezicht XBRL als rapportagestandaard verplicht is gesteld. 18 Michael Ales, Glen Gray: A Relative Cost Framework of Demand for External Assurance of XBRL filings, Journal of Information Systems,Vol 26, No 1, Spring 2010, pages Richard Fisher, Peter Oyelere, Fawzi Laswad: Corporate reporting on the Internet, Audit issues and content analysis of practices, Managerial Auditing Journal, Vol. 19, No. 3, 2004, pages David Plumlee, Marlene Plumlee: Assurance on XBRL for Financial Reporting, University of Utah, February 2008; available at 21 Rajendra P. Srivastava, Alexander Kogan: Assurance on XBRL Instance Document: A conceptual framework of assertions, International Journal of Accounting Information Systems, 11 (2010), pages Jan Pasmooij, Jerry Trites, Bill Swirsky: INTERACTIVE DATA: THE IMPACT ON ASSURANCE. NEW CHALLENGES FOR THE AUDIT PROFESSION. Research Paper published by the Assurance Working Group of XBRL Int., (november 2006); available at 23 XBRL-assurance behoeft fundamentele discussie, Accountant, december White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

10 5. Wat betekent dit nu voor de accountant en de accountantsopleiding? 5.1 Inleiding Op grond van het voorgaande is naar wij aannemen duidelijk dat de accountant, de administratieve dienstverlener en fiscaal adviseur, ieder afhankelijk van zijn rol in de rapportageketen, in hun beroepspraktijk te maken krijgen met XBRL/SBR. Dit standpunt wordt onderstreept door keur aan artikelen die in de SBR Body of Knowledge 24 zijn opgenomen en die ingaan op de te verwachten veranderingen en impact op de beroepspraktijk. Zie in dit verband onder meer de standpunten van de AICPA 25, FEE 26, IFAC 27, ACCA 28, PWC 29 en 30, CICA 31 en 32, PCAOB 33 onder Ontwikkelingen, Impact en Internationaal. Onderstaand treft u onze voorstellen aan voor inbedding van XBRL/SBR in de accountantsopleiding. Deze voorstellen zijn mede gebaseerd op de eerder genoemde artikelen en de uitkomsten van een rondetafelconferentie met een 20-tal deskundigen werkzaam bij de overheid, in de accountancy, het accountancyonderwijs en in de administratieve dienstverlening. Tijdens deze rondetafelconferentie hebben de deelnemers een verkenning uitgevoerd met als doel inzicht te krijgen in de kennis waarover accountants (en administratieve dienstverleners en fiscaal adviseurs) in het kader van hun beroepsuitoefening zouden moeten beschikken. 5.2 Gehanteerde uitgangspunten Bij het uitwerken van onze voorstellen hebben wij de volgende uitgangspunten gehanteerd: XBRL/SBR onderdeel van een algemene ontwikkeling De ontwikkelingen met betrekking tot XBRL/SBR vinden hun oorsprong in veel grotere internationale ontwikkelingen op het terrein van de administratieve dienstverlening en verslaggeving. Wereldwijd vindt op het terrein van informatie-uitwisseling en verslaggeving standaardisering, normalisering en harmonisering plaats in combinatie met verregaande digitalisering en integratie van processen, die leiden tot vormen van ketenautomatisering en gestandaardiseerde rapportages in elektronische vorm. XBRL maakt deze ontwikkeling mogelijk. SBR is het concept waarin in Nederland invulling wordt gegeven aan de verregaande standaardisering, normalisering, harmonisering en digitalisering van de informatie-uitwisseling tussen het bedrijfsleven en de overheid en overheden onderling. Dit betekent dat XBRL/SBR in deze context moet worden geplaatst om de ontwikkeling en het gebruik van XBRL/SBR te kunnen begrijpen. Daarom is het van belang dat de accountant zeker in algemene The Shifting Paradigm in Business Reporting and Asuurance, AICPA, extensible Business Reporting Language (XBRL) The impact on accountants and auditors, Policy Statement, december XBRL: THE EMERGING LANDSCAPE, Staff Questions and Answers, AAISB, januari XBRL: The Views of Stakeholders, ACCA, Research Report 111, 2009 (ISBN: ). 29 Mike Willis, Bruno Tesnière, Alison Jones: Corporate Communications for the 21 ste Century, Van heilige naar veilige huisjes, PWC, mei DATA LEVEL ASSURANCE, CICA Reseach Study, 2011 (ISBN: ). 32 AUDIT & CONTROL IMPLICATIONS, CICA, december ATTEST ENGAGEMENTS REGARDING XBRL FINANCIAL INFORMATION FURNISHED UNDER THE XBRL VOLUNTARY FINANCIAL REPORTING PROGRAM ON THE EDGAR SYSTEM, PCAOB Staf Questions and Answers, mei White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

11 zin op de hoogte is van de (internationale) ontwikkelingen en de gevolgen hiervan op zijn dienstverlening en business case XBRL/SBR staat dus niet op zich zelf De problematiek van XBRL/SBR moet dan ook vanuit de algemene ontwikkelingen worden benaderd en niet als een op zich zelf staande ontwikkeling. De invoering van XBRL/SBR is een natuurlijke stap in de verdere integratie en digitalisering van processen. Om die reden is een bespreking van het onderwerp XBRL/SBR in speciale colleges niet op zijn plaats, maar past het de verschillende facetten van de invoering en het gebruik van XBRL/SBR te behandelen in de (bestaande) vakken. Als voorbeeld kunnen de gevolgen voor de interne beheersing worden behandeld in het vak Bestuurlijke Informatieverzorging/Interne Beheersing en de internationale taxonomieën (IFRS en US-GAAP) en de Nederlandse Taxonomie in het vak Verslaggeving Benodigde kennis en vaardigheden (competenties) afhankelijk van de rol De benodigde kennis van XBRL/SBR en de daarbij behorende vaardigheden zijn afhankelijk van de rol van de accountant en zijn betrokkenheid bij het feitelijk gebruik van XBRL/SBR in de rapportageketen. Dit betekent dat in de verdere uitwerking verschillende profielen zijn onderkend, die gegeven hun rol behoefte hebben aan andere kennis en vaardigheden Assurance deels uitgewerkt In het voorliggende voorstel is al wel rekening gehouden met de huidige ontwikkelingen op het terrein van het afgeven van vormen van zekerheid bij XBRL/SBR-rapportages. Nadere uitwerking kan pas plaatsvinden, nadat de NBA meer duidelijkheid schept over de wijze waarop in Nederland vormen van zekerheid kunnen worden verstrekt bij XBRL-rapportages en wat in dat kader op het terrein van XBRL/SBR aan kennis en vaardigheden van de accountant wordt verwacht/vereist. Wel is op grond van onderzoek duidelijk dat het verstrekken van assurance bij XBRL-rapportages impact zal hebben op het object van onderzoek en daarmee op de inhoud van de af te geven verklaringen, de daarvoor uit te voeren werkzaamheden, naast het proces van openbaarmaking en het ondertekenen van de verklaring met het beroepscertificaat Voorstellen niet alleen voor de accountant De voorstellen richten zich primair op de accountant maar gelden ook voor medewerkers die werkzaam zijn in de administratieve dienstverlening en/of als fiscaal adviseur of IT-auditor Feitelijke invulling is aan de onderwijs en kennisinstellingen Het is uiteindelijk aan de onderwijs- en kennisinstellingen om een keuze te maken welke kennis en vaardigheden worden aangeboden en op welke wijze deze worden ingebed in de bestaande opleidingen. Deze zullen afhankelijk zijn van de doelgroep voor de opleiding. Daarom zijn deze voorstellen bruikbaar voor zowel het MBO, HBO als het wetenschappelijk onderwijs of particuliere onderwijsinstellingen die accountantsopleidingen aanbieden, alsmede onderwijsinstellingen die opleidingen in het kader van de permanente educatie aanbieden. 34 Zie in dit verband de eerder aangegeven onderzoeken en de publicaties onder meer opgenomen in het de SBR Body of Knowledge onder Ontwikkelingen, Internationaal, Impact en Assurance. White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

12 5.3 Uitwerking in profielen, deskundigheidsniveaus en kennisgebieden Uitwerking profielen (rollen) Bij de uitwerking is uitgegaan van de verschillende rollen die accountants in de rapportageketen vervullen. Deze zijn uitgewerkt in profielen. Voorts is per profiel het vereiste deskundigheidsniveau aangegeven. Ook is een relatie gelegd met verschillende kennisgebieden, waarbij aansluiting is gezocht met de processen in de rapportageketen. Per kennisgebied zijn relevante kenniscomponenten aangegeven. De verschillende rollen kunnen als volgt schematisch worden weergegeven. Figuur 1 Onder Intermediair wordt in dit schema verstaan een accountant die werkzaam is in de samenstelpraktijk, evenals een medewerker werkzaam in de administratieve dienstverlening of een fiscaal adviseur. White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

13 De volgende rollen/profielen worden onderkend: Rol Omschrijving rol Competentieprofiel AB Accountant in Business De accountant werkzaam als Accountant in Business, mogelijk in de rol van CEO, CFO, controller of beslisser/gebruiker. Deze doelgroep staat model voor de professional die vanuit zijn brede blik in algemene zin op de hoogte is van de ontwikkelingen op het terrein van standaardisering, normalisering, harmonisering en digitalisering van administratieve processen en verslaggeving, wat in de praktijk betekent algemene kennis over de concepten van XBRL/SBR en de toepassingsmogelijkheden daarvan. AS Accountant werkzaam in de Samenstelpraktijk De accountant werkzaam in de samenstelpraktijk en (eind)- verantwoordelijk voor het samenstellen van rapportages in XBRL/SBR. Onder deze doelgroep vallen ook de fiscaal adviseurs die aangiftes in SBR opstellen en de medewerkers werkzaam in de administratieve dienstverlening die betrokken zijn bij het samenstellen van jaarrekeningen, kredietrapportages en/of toezichtrapportages in SBR. AB + Met meer diepgang kennis van en ervaring met het gebruik van XBRL/SBR bij het samenstellen van XBRL/SBR-rapportages en de gevolgen voor de organisatie en de processen. Hij is in staat zijn in die rol de eindverantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de samengestelde XBRL/SBRrapportages te dragen. AC Accountant werkzaam in de Controlepraktijk + Interne auditor De accountant die werkzaam is in de controlepraktijk en (eind)- verantwoordelijk voor de controle van rapportages in XBRL/SBR. Onder deze doelgroep vallen ook interne auditors. AS + Met meer diepgang kennis van en ervaring met het gebruik van XBRL/SBR bij het samenstellen en vooral het controleren van XBRL/SBR-rapportages. Hij is in staat in die rol de eindverantwoordelijkheid voor de beoordeling/controle van XBRL/SBRrapportages te dragen en dit zichtbaar te maken door het kunnen afgeven van een verklaring/conclusie. White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

14 Rol Omschrijving rol Competentieprofiel A- expert Accountant werkzaam als XBRL/SBR expert De accountant die werkzaam is als expert op het terrein van XBRL/SBR. AC + Deze doelgroep staat model voor de professional die als expert vanuit zijn verantwoordelijk beschikt over diepgaande (technische) kennis van en ervaring met het gebruik van XBRL/SBR, inclusief de gebruikte taxonomieën en het vanuit die rol kunnen ondersteunen van ondernemingen / accountants bij het samenstellen en/of controleren/beoordelen van XBRL/SBR - rapportages. Figuur Uitwerking deskundigheidsniveaus In de praktijk worden verschillende deskundigheidsniveaus onderkend. Van de accountant werkzaam in de controle als XBRL/SBR-expert wordt een heel ander niveau van deskundigheid verwacht dan de accountant werkzaam als Accountant in Business bij een onderneming waar nog geen gebruik wordt gemaakt van XBRL/SBR. Hierbij is een vergelijking gemaakt met de aanpak van IFRS, waar van de algemene accountant algemene kennis van (het gebruik van IFRS) wordt verwacht en van de expert diepgaande kennis. De gehanteerde deskundigheidsniveaus 1 t/m 3 sluiten aan bij de door de CEA in de Eindtermen gehanteerde niveaus, met de aantekening dat in dit voorstel ook een deskundigheidsniveau 4 is aangegeven dat is bedoeld voor de expert. Niveau Omschrijving 1 Basis Het hebben van inzicht in en kennis van de concepten, de begrippen en definities, alsmede het gebruik van XBRL/SBR. 2 Middel Basis + Het kunnen toepassen van XBRL/SBR als samensteller van rapportages. In dat kader inzicht hebben in het proces van het tot stand komen (inclusief het gebruik van taxonomieën) en de daarvoor noodzakelijke activiteiten, inclusief het proces van interne beheersing. Dit betekent niet dat de betrokkene zelf de activiteiten dagelijks uitvoert, deze zullen, afhankelijk van de gebruikte softwaretoepassingen, waarschijnlijk grotendeels geautomatiseerd verlopen. Maar dit betekent wel dat de betrokken accountant kennis heeft van de inhoud van deze processen, in staat is deze te beheersen, te bewaken en te beoordelen en daarvoor de verantwoordelijkheid te dragen. Dit mede met het oog op de verbreding die naar verwachting in de toekomst zal leiden tot meer vraag naar rapportages op maat, die dan door de samensteller moeten kunnen worden samengesteld. White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

15 Niveau Omschrijving 3 Hoog Middel + Het in algemene zin kunnen beoordelen/controleren van het op de juiste wijze toepassen van XBRL/SBR, inclusief het waar nodig kunnen aansturen van specialisten en het beoordelen van de kwaliteit van hun werk. Dit betekent in de praktijk dat de betrokken accountant, vergelijkbaar met de huidige aanpak van de accountantscontrole, in staat is een controleaanpak gericht op het beoordelen/controleren van het gebruik van XBRL/SBR te ontwerpen en deze uit te voeren. 4 Expert 35 Hoog + Het in detail en met grote diepgang kunnen beoordelen/controleren van het op de juiste wijze toepassen 36 van XBRL / SBR, inclusief de technische en inhoudelijke kwaliteit van XBRL / SBR - rapportages. Deze expert zal naar verwachting de algemene accountant ondersteunen bij de uitvoering van zijn werkzaamheden gericht op XBRL/SBR. Figuur Uitwerking XBRL/SBR-kennisgebieden Kennis is onderverdeeld naar kennisgebieden, waarbij aansluiting is gezocht met de processen in de rapportageketen en de rollen (werkzaamheden) van accountants. De volgende kennisgebieden zijn onderscheiden: Figuur Vereist mede kennis en vaardigheden op het terrein van IT-auditing Samenstellen en/of verwerken/gebruiken White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

16 Per kennisgebied zijn op hoofdlijnen de relevante kenniscomponenten aangegeven. Voor een nadere invulling wordt verwezen naar de kenniscomponenten zoals opgenomen in de SBR Body of Knowledge. A. Algemene ontwikkelingen administratieve dienstverlening / verslaggeving / rapportering Dit kennisgebied heeft betrekking op de (inter)nationale ontwikkelingen op het terrein van de administratieve processen, dienstverlening, verslaggeving en rapportering, veelal als gevolg van de globalisering van de economische markten. Onderwerpen als standaardisering, normalisering, harmonisering en digitalisering komen hier aan de orde, alsmede de impact hiervan de administratieve en rapportageprocessen van organisaties en de dienstverlening van accountants. Digitalisering leidt tot vormen van ketenautomatisering en -integratie, waarbij geautomatiseerde processen met elkaar verbonden worden en geïntegreerd, en meerdere partijen verantwoordelijk worden voor (de kwaliteit van) deze processen. De genoemde ontwikkelingen hebben onder meer gevolgen voor: de inrichting en de volgorde van (administratieve) processen en de wijze van samenwerking tussen professionals; de werkzaamheden in de administratieve dienstverlening en andere vormen van dienstverlening; de inrichting van het toezicht, bijvoorbeeld HT; het proces van samenstellen dat meer en meer geautomatiseerd zal gaan verlopen met als basis geautomatiseerde basissystemen waarin actuele informatie in gestandaardiseerde vorm beschikbaar is; de controle-aanpak en -werkzaamheden van accountants. Objecten van onderzoek worden digitaal en kunnen bestaan uit rapportages of data, maar ook data(stromen) en processen. De toegevoegde waarde van de jaarrekening in de huidige vorm wordt steeds meer in twijfel getrokken. Roep om frequentere rapportages op maat voor specifieke gebruikers. B. XBRL Dit kennisgebied heeft betrekking op XBRL als Open Standaard. Van belang is kennis te hebben van het concept van XBRL, de begrippen en definities en op welke wijze uitwisseling op basis van XBRL plaats kan vinden. Omdat kennis van de techniek noodzakelijk is om implementaties en processen te kunnen beoordelen, is ook kennis van de onderliggende taal XML, alsmede de XBRL-Specificaties, het gebruik van Linkbases, Formulas, Dimensions, Versioning, FRIS, FRTA, etc. Ook zijn de verschillende mogelijkheden waarop informatie in XBRL/SBR-formaat kan worden gepresenteerd (rendering) van belang. C. SBR Dit kennisgebied heeft betrekking op SBR als concept en toepassing. In dat kader zijn o.m. de volgende zaken van belang: de achtergrond, aanleiding, doelstellingen, pijlers van het SBR initiatief, alsmede de governance structuur. de verplichtstelling van SBR vanaf de opzet, het beheer en onderhoud van de Nederlandse Taxonomie Architectuur (NTA) en de White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

17 C. SBR Nederlandse Taxonomie (NT). SBR-terminologie, zoals het onderscheid tussen standaardisatie, normalisatie en harmonisatie. de rol van het Forum Standaardisatie. het proces van aanleveren via Digipoort en het gebruik van certificaten. e-herkenning en e-machtigen. de rol en plaats van de verschillende partijen in de keten (aanleverende partijen, intermediairs, softwareleveranciers en uitvragende partijen). de verbreding naar andere organisatie(s) / ketens. de mogelijke gevolgen voor bedrijven / intermediairs / softwareleveranciers / uitvragende partijen / gebruikers (voordelen / nadelen / randvoorwaarden). D. XBRL/SBR in internationaal perspectief Dit kennisgebied heeft betrekking op de internationale ontwikkelingen en de verschillende implementatievormen van XBRL/SBR wereldwijd. Voorbeelden hiervan zijn: het gebruik van XBRL/SBR in verschillende landen. Voorbeelden hiervan zijn o.m. de verplichte aanlevering door beursgenoteerde bedrijven in Japan, China, Korea en Singapore. de verplichte aanlevering door in de VS beursgenoteerde bedrijven bij de SEC, met het in de VS toegestane gebruik van industrie- en/of bedrijfsspecifiek extensies. het gebruik van XBRL door de banken in het kader van het toezicht door Europese toezichthouders. In dit onderdeel kan ook aandacht worden besteed aan internationaal georiënteerd onderzoek en de visie van internationale organisaties (beroepsorganisaties, vertegenwoordigers van gebruikers, toezichthouders) op de ontwikkeling en het gebruik van XBRL/SBR. E. SBR rapportages / Nederlandse Taxonomie Dit kennisgebied heeft betrekking op de opzet (architectuur) en de inhoud van de Nederlandse Taxonomie (NT). Hierbij moeten de verschillende SBR-rapportages aan de orde komen die op dit moment in de NT zijn opgenomen, alsmede de verschillende kredietrapportages. Als besloten wordt dat ook in Nederland gebruik mag worden gemaakt van extensies op de NT, zal in dit kennisgebied nader worden ingegaan op wat het betekent om in relatie tot de NT eigen gegevenselementen te definiëren en in de SBRrapportage te gebruiken. Ook moet aandacht worden besteed aan het gebruik van internationaal beschikbare taxonomieën, zoals IFRS of US-GAAP, omdat accountants in de openbare praktijk hiermee geconfronteerd kunnen worden. White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

18 F. Het proces van samenstellen Dit kennisgebied heeft betrekking op het proces van het samenstellen van XBRL/SBR-rapportages. Onderwerpen die hierbij aan moeten komen zijn onder meer: de verschillende implementatievormen van XBRL/SBR (Bolt-on versus Embedded). het proces van samenstellen, te onderscheiden naar de verschillende rapportages 37 onder te verdelen in de verschillende stappen / activiteiten, de daarbij optredende risico's en de interne beheersingsmaatregelen om deze risico s te mitigeren. de mogelijke gevolgen van de invoering en het gebruik van XBRL/SBR voor de bestaande processen, controlemaatregelen en dienstverlening. G. Het proces van controle / verstrekken van vormen van zekerheid Dit kennisgebied heeft betrekking op de (mogelijke) gevolgen van de invoering en het gebruik van XBRL/SBR op de controleaanpak en -werkzaamheden van de accountant. Hierbij komt uitgevoerd onderzoek op dit terrein aan de orde alsmede initiatieven om tot vormen van zekerheid te komen. In dit kader wordt ook aandacht besteed aan al beschikbare referentiekaders voor de beoordeling van XBRL/SBR-rapportages (Instances) en het proces van samenstellen. Ook aan de orde komt onder meer: inmiddels opgedane ervaringen met het beoordelen van XBRL/SBR-rapportages, inclusief uitgevoerd onderzoek. de visie van internationale organisaties op de invulling van het verstrekken van zekerheid zoals IFAC, FEE, PCAOB, ACCA, AICPA en de NBA. de invulling van de controle-aanpak en -werkzaamheden door de NBA. Figuur Relatietabel kennisgebieden / profielen / deskundigheidsniveaus In onderstaand overzicht is de relatie weergegeven tussen het kennisgebied, het profiel van de auditor en het daarbij behorende deskundigheidsniveau. Kennisgebieden Profielen AB AS AC A-Expert A: Algemene ontwikkelingen adm. dienstverlening / verslaggeving B: XBRL C: SBR-concept D: XBRL/SBR in internationaal perspectief E: SBR-rapportages / Nederlandse Taxonomie F: Proces van samenstellen G: Proces van controle / het verstrekken van vormen van zekerheid Figuur 7 37 Zoals: Jaarrekeningen, fiscale aangiftes, kredietrapportages, statistiek opgaven, toezichtrapportages. White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

19 ICT BIV / AO Verslaggeving Financial Auditing 6. Inbedding in de (bestaande) accountantsopleiding In figuur 8 is aangegeven op welke wijze de diverse XBRL/SBR kennisgebieden kunnen worden ingebed in de (bestaande) accountantsopleiding. Zoals eerder in een interview in Accountant 38 aangegeven, zijn wij van mening dat XBRL/SBR niet als een zelfstandig onderwerp in speciale colleges aan de orde zou moeten komen, maar wel als een nieuwe verschijningsvorm, waarbij de verschillende facetten van de invoering en het gebruik van XBRL/SBR behandeld worden in de (bestaande) vakken. Dat in de overgangsfase gebruik wordt gemaakt van gastcolleges is logisch, maar uiteindelijk moet XBRL/SBR onderdeel uitmaken van de te doceren stof te geven door de docent die verantwoordelijk is voor dat vak / college. De algemene ontwikkelingen in de administratieve dienstverlening, verslaggeving en rapportering, alsmede XBRL/SBR in internationaal perspectief moeten in de verschillende vakken aan de orde komen. XBRL als standaard kan aan de orde komen in het onderdeel ICT. Het proces van samenstellen van rapportages, alsmede de problematiek van interne beheersing hoort aan de orde te komen in het vak Bestuurlijke Informatieverzorging. Het gebruik van taxonomieën moet aan de orde komen in het vak Verslaggeving. Belangrijke standardsetters zoals de FASB (US GAAP) en de IASB (IFRS) zijn ook verantwoordelijk voor het onderhoud en de juiste toepassing van de respectievelijk de US-GAAP en de IFRS-taxonomie. Assurancevraagstukken met betrekking tot het gebruik van XBRL/SBR passen in het vak dat zich richt op de beoordeling of controle van rapportages en/of processen. Relatietabel kennisgebieden / vakgebieden bestaande opleidingen Kennisgebieden Vakgebieden bestaande opleidingen A: Algemene ontwikkelingen adm. dienstverlening / verslaggeving X X X B: XBRL X X C: SBR-concept X X X D: XBRL/SBR in internationaal perspectief X X X E: SBR-rapportages / Nederlandse Taxonomie X X 39 F: Proces van samenstellen X X 40 G: Proces van controle / het verstrekken van vormen van zekerheid X Figuur SBR dringt langzaam door in het onderwijs, Accountant, juni 2012 Veronderstelt dat de student kennis heeft van dit onderdeel om assurancevraagstukken te kunnen begrijpen Veronderstelt dat de student kennis heeft van dit onderdeel om assurancevraagstukken te kunnen begrijpen White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

20 7. SBR Body of Knowledge 7.1 Inleiding Het SBR-Programma heeft als aanvulling op de al bestaande website een SBR Body of Knowledge (afgekort BoK) ontwikkeld, die in de vorm van een Online kennisplatform voor XBRL/SBR gratis aan belangstellenden beschikbaar wordt gesteld. Het Online kennisplatform heeft als doel een bijdrage te leveren aan de kennisontwikkeling, -borging en -verspreiding door het op gestructureerde en toegankelijke wijze ontsluiten en beschikbaar stellen van kennis op het terrein van XBRL/SBR. In de BoK is niet alleen actuele informatie opgenomen, maar ook informatie uit voorgaande jaren. De gebruiker wordt een zo compleet mogelijk beeld geboden van de ontwikkelingen van XBRL en SBR. Waar de website van het SBR- Programma zich met name richt op de Nederlandse situatie, is in de BoK ook veel informatie opgenomen over het gebruik van XBRL en SBR in andere landen. Het kennisplatform richt zich niet enkel op de het domein van de accountant maar streeft ernaar alle doelgroepen te ondersteunen. 7.2 De inhoud van de SBR BoK De BoK is een gestructureerde verzameling kenniscomponenten, die gericht is op het gebruik door verschillende doelgroepen. Kenniscomponenten zijn voorzien van diverse verwijzingen, op basis waarvan deze zijn ontsloten en via zoekfuncties kunnen worden benaderd en geselecteerd. De in de BoK opgenomen kenniscomponenten zijn ontsloten door het opnemen van de volgende verwijzingen: Identificerende gegevens: Titel / Inhoud (beknopt) / Auteur / Datering / Taal / Vorm / Locatie (Bron); Aandachtsgebied (Kennisgebied): Het gebied of de gebieden waarop een kenniscomponent betrekking heeft; Besturingsniveau: Operationeel / Tactisch / Strategisch Kennisniveau: Algemeen / Beginnend / Gevorderd / Expert Invalshoek: Technisch / Bestuurlijk / Organisatorisch / Bedrijfseconomisch Kenniscomponenten kunnen bestaan uit: een artikel, flyer, brochure, white paper, FAQ, handleiding of handreiking, factsheet, aansluitdocument, maar ook een belangrijk nieuwsbericht; een boek, wetenschappelijke publicatie of onderzoek, case studie, scriptie of referaat; White paper: Wat een accountant moet weten over XBRL/SBR!, 5 oktober

SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011

SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011 Inleiding SBR, doelstelling en verplichtstelling SBR SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011 Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages 2 Standard Business Reporting Programma Waarom

Nadere informatie

WIE STELT DE XBRL-JAARREKENING 2016 VAN UW ONDERNEMING OP?

WIE STELT DE XBRL-JAARREKENING 2016 VAN UW ONDERNEMING OP? Financial accounting: WIE STELT DE XBRL-JAARREKENING 2016 VAN UW ONDERNEMING OP? Als de voorgenomen wetswijziging doorgaat 1 is het na 2016 niet meer mogelijk om een jaarrekening op papier bij de Kamer

Nadere informatie

XBRL / SBR. ICT Financials Seminar. 29 november 2012. Jan Pasmooij. Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages

XBRL / SBR. ICT Financials Seminar. 29 november 2012. Jan Pasmooij. Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages / SBR ICT Financials Seminar 29 november 2012 Jan Pasmooij Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages Inhoud Invoering /SBR een feit in internationaal perspectief Waarom /SBR?

Nadere informatie

Het belang van XBRL voor IT-auditors

Het belang van XBRL voor IT-auditors Artikel Het belang van XBRL voor IT-auditors Jan Pasmooij In dit artikel 1 wordt ingegaan op wat XBRL is en wat XBRL zal gaan betekenen voor de interne en externe informatievoorziening en -verstrekking.

Nadere informatie

NIEUWE STANDAARDEN VOOR COMMUNICATIE. Permanente PE Educatie. Ondernemingen houden een administratie bij. Niet alleen. SBR en XBRL

NIEUWE STANDAARDEN VOOR COMMUNICATIE. Permanente PE Educatie. Ondernemingen houden een administratie bij. Niet alleen. SBR en XBRL SBR en XBRL FINANCE CONTROL NIEUWE STANDAARDEN Informatiemanagement Permanente VOOR COMMUNICATIE De behoefte aan informatie van organisaties en stakeholders neemt nog steeds toe. Bestaande informatiesystemen

Nadere informatie

Waarom XBRL belangrijk is voor accountants!

Waarom XBRL belangrijk is voor accountants! Waarom XBRL belangrijk is voor accountants! Een gezamenlijke uitgave van het Koninklijk NIVRA en XBRL Nederland Deze publicatie is samengesteld voor leden en derden. De publicatie heeft geen status in

Nadere informatie

Aanmeldformulier open standaarden

Aanmeldformulier open standaarden Aanmeldformulier open standaarden Inleiding Door het invullen van het onderstaande aanmeldformulier kunt u standaarden aanmelden voor opname op de lijst met open standaarden die in Nederland onder het

Nadere informatie

SBR Assurance. XBRL in het Onderwijs. 23 september 2014

SBR Assurance. XBRL in het Onderwijs. 23 september 2014 SBR Assurance XBRL in het Onderwijs 23 september 2014 Even voorstellen Leader XBRL Assurance Services Ernst & Young Bestuurslid XBRL Nederland Lid NBA SBR Assurance Taskforce Agenda De noodzaak voor een

Nadere informatie

SBR is een paradigmashift - Financial Systems Beurs -

SBR is een paradigmashift - Financial Systems Beurs - SBR is een paradigmashift - Financial Systems Beurs - 21 mei 2015 John Sloof, beleidsadviseur Handelsregister Kamer van Koophandel SBR is een paradigmashift Inhoud: - SBR; de norm voor deponeren van de

Nadere informatie

Dia 1. Dia 2. Dia 3 SBR/XBRL. Uit de website van de Belastingdienst. Aan wie verstrekt een bedrijf gegevens?

Dia 1. Dia 2. Dia 3 SBR/XBRL. Uit de website van de Belastingdienst. Aan wie verstrekt een bedrijf gegevens? Dia 1 SBR/XBRL Of: innovatie van het verslaggevingsproces -- scholar -- IT A Basics en toepassing Informatie Technologie Versie 4.1 Sept 2014 Dia 2 Uit de website van de Bron: http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdien

Nadere informatie

CONCEPT GEWIJZIGDE NBA-handreiking 1114 SBR-kredietrapportages 7 januari 2016

CONCEPT GEWIJZIGDE NBA-handreiking 1114 SBR-kredietrapportages 7 januari 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers CONCEPT GEWIJZIGDE NBA-handreiking 1114 7 januari 2016 Consultatieperiode loopt tot 12 februari 2016. CONCEPT GEWIJZIGDE NBA-handreiking 1114 NBA-handreiking

Nadere informatie

Kernboodschappengids. Standard Business Reporting

Kernboodschappengids. Standard Business Reporting Kernboodschappengids Standard Business Reporting September 2010 1 Over deze gids Dit document bevat de kernboodschappen rond Standard Business Reporting: de aanpak, de methodiek en het programma. De boodschappen

Nadere informatie

SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011

SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011 Koepels: keuzes die de Intermediair kan maken SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011 Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages Het belang van SBR Wat vinden de kantoor- en beroepsorganisaties

Nadere informatie

De Nederlandse taxonomie wordt uitgebreid met berichtsoorten die nu al wel in BAPI aanwezig zijn, maar nog niet in XBRL.

De Nederlandse taxonomie wordt uitgebreid met berichtsoorten die nu al wel in BAPI aanwezig zijn, maar nog niet in XBRL. IB en VPB aangiftes in 2013 niet meer via BAPI In 2013 fiscale aangiftes IB en VPB aanleveren via Digipoort en niet meer via BAPI Op dit moment is vanuit de overheid besluitvorming onderhanden om Digipoort

Nadere informatie

Strategienota 2014-2016

Strategienota 2014-2016 Strategienota 2014-2016 Deze strategienota is door het Bestuur van XBRL Nederland vastgesteld op 13 maart 2014. Het Bestuur bestond uit: Hans Verkruijsse, Universiteit van Tilburg, voorzitter Pau Snijders,

Nadere informatie

XBRL OP WEG NAAR BREDE INVOERING

XBRL OP WEG NAAR BREDE INVOERING Financial accounting en verslaggevingsrecht Betere interpretatie van rapportagegegevens XBRL OP WEG NAAR BREDE INVOERING Ondernemingen houden een administratie bij om te kunnen voldoen aan de interne en

Nadere informatie

Een aantal Nederlandse Banken,

Een aantal Nederlandse Banken, Assurancemogelijkheden bij XBRL-rapportageprocessen Barbara Majoor en Dave van den Ende De XBRL-standaard vindt in hoog tempo ingang in het zakelijk verkeer voor het samenstellen en elektronisch uitwisselen

Nadere informatie

De invloed van SBR op kredietverlening aan (kleine) bedrijven

De invloed van SBR op kredietverlening aan (kleine) bedrijven De invloed van SBR op kredietverlening aan (kleine) bedrijven Een overzicht van de stand van zaken bij de banken Arnold Esser Managing Director bij ING Commercial Banking Amsterdam, 21 januari 2010 Inhoud

Nadere informatie

Introductie XBRL GL. XBRL Nederland. Paul Snijders Directeur Semansys Technologies vice chair XBRL Nederland

Introductie XBRL GL. XBRL Nederland. Paul Snijders Directeur Semansys Technologies vice chair XBRL Nederland Introductie XBRL GL XBRL Nederland Paul Snijders Directeur Semansys Technologies vice chair XBRL Nederland Inhoud XBRL Nederland Huidige situatie XBRL/ SBR XBRL Global Ledger (GL) Proces en voordelen XBRL

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van de aangifte VPB en IB-winst via SBR-berichten voor benchmarking

De toegevoegde waarde van de aangifte VPB en IB-winst via SBR-berichten voor benchmarking nummer 9 MBB september 2014 De toegevoegde waarde van de aangifte VPB en IB-winst via SBR-berichten voor 369 Dr. E. Melse MBA en dr. J.W.J. Weltevreden 1 Sinds 1 januari 2013 moeten bedrijven of hun accountants,

Nadere informatie

Handboek voor intermediairs

Handboek voor intermediairs Handboek voor intermediairs Over het handboek Over XBRL is de afgelopen jaren al veel gesproken en geschreven. In veel gevallen ging het dan over uitleg van de techniek achter XBRL en ontwikkelingen in

Nadere informatie

Instant Reporting in de praktijk

Instant Reporting in de praktijk De Hogeschool van Amsterdam presenteert het kenniscentrum voor Standard Business Reporting Instant Reporting in de praktijk 21 januari 2010 Conferentie Geachte deelnemer, Wij verzorgen voor u een zeer

Nadere informatie

Adbeco en eherkenning Ervaringen uit de praktijk. www.adbeco.com

Adbeco en eherkenning Ervaringen uit de praktijk. www.adbeco.com Adbeco en eherkenning Ervaringen uit de praktijk Inhoud presentatie Even voorstellen Strategische visie Concrete doelen Randvoorwaarden Ervaringen Afsluiting Even voorstellen M.J. (Marcel) Brust AA CB

Nadere informatie

SBR Assurance. Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012

SBR Assurance. Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012 SBR Assurance Oranje boven: hoeveel weten jullie al? Hogeschool van Amsterdam Elly Stroo Cloeck 6 juni 2012 Even oefenen wie is Elly? Elly Stroo Cloeck is de voorzitter van het SBR Assurance project van

Nadere informatie

XBRL als integratiemiddel in vwia VpB en Kredietrapportage

XBRL als integratiemiddel in vwia VpB en Kredietrapportage als integratiemiddel in vwia VpB en Kredietrapportage Wilko Stronks directeur De Corridor 5A 3126 ZA Breukelen www.reeleezee.nl T: +31 (0)346 25 80 80 F: +31 (0)346 25 80 81 INHOUD Introductie Voorwaarden

Nadere informatie

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015

NOREA Visie 2020. - Brigitte Beugelaar. 14 september 2015 NOREA Visie 2020 - Brigitte Beugelaar 14 september 2015 NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors Opgericht in 1992 1635 registerleden 253 aspirant-leden, d.w.z. in opleiding 123 geassocieerde leden,

Nadere informatie

CaseWare Nederland. Compliance en SBR. Alfred van der Vlis - Consultant

CaseWare Nederland. Compliance en SBR. Alfred van der Vlis - Consultant CaseWare Nederland Compliance en SBR Alfred van der Vlis - Consultant Introductie CaseWare CaseWare International, Canada: Ontwikkeling wereldwijd: CaseWare Working Papers Ontwikkelomgeving m.b.t. rapportage:

Nadere informatie

Aan de slag met SBR. SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011. Inleiding. Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages

Aan de slag met SBR. SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011. Inleiding. Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages Aan de slag met SBR Inleiding SBR voorlichtingsbijeenkomsten 2011 Vanaf 1 januari 2013 is SBR de standaard voor financiële rapportages 2 Standard Business Reporting Programma Een initiatief van de Nederlandse

Nadere informatie

De impact van XBRL op assurance

De impact van XBRL op assurance De impact van XBRL op assurance Het interne beheersingsproces voor de financiële rapportage drs. Jeroen Nekeman Frank Hakkennes MSc 28 maart, 2009 Vrije Universiteit Amsterdam Postdoctoraal EDP audit Begeleider

Nadere informatie

SBR/ XBRL. verantwoordingsketen. Stand van zaken

SBR/ XBRL. verantwoordingsketen. Stand van zaken SBR/ XBRL verantwoordingsketen Stand van zaken 1 SBR/XBRL SBR = Standaard Bedrijfs Rapportage Programma van Nederlandse Overheid, gericht op verlichting van administratieve lasten door verbetering van

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Horecataxonomie 2013

Gebruikershandleiding Horecataxonomie 2013 Gebruikershandleiding Horecataxonomie 2013 Opgesteld en vastgesteld door: Bedrijfschap Horeca en Catering www.kenniscentrumhoreca.nl Zoetermeer 7 oktober 2013 1 2 INHOUDSOPGAVE 1. Algemeen 3 1.1 Inleiding

Nadere informatie

Kernproject Assurance en verantwoording van digitale informatie

Kernproject Assurance en verantwoording van digitale informatie Kernproject Assurance en verantwoording van digitale informatie 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding kernproject 1 2. Opdrachtformulering en aanpak 4 3. Randvoorwaarden en uitgangspunten 6 4. Op te leveren eindproducten

Nadere informatie

Assurance bij verantwoordingen in elektronische vorm

Assurance bij verantwoordingen in elektronische vorm Assurance bij verantwoordingen in elektronische vorm Verslag van de 8 januari 2009 gehouden Rondetafel bijeenkomst. De panelleden in deze bijeenkomst vertegenwoordigen hun organisatie als: Naam Initialen

Nadere informatie

SBR Assurance. Oplossing Deponeren jaarrekening met verklaring

SBR Assurance. Oplossing Deponeren jaarrekening met verklaring SBR Assurance Oplossing Deponeren jaarrekening met verklaring 30 januari 2014 Agenda van vandaag 1. Achtergrond 2. Oplossing Deponeren jaarverantwoording met verklaring 3. Informatie over de pilot 4. Afsluiting

Nadere informatie

Het onderzoek SBR in Bedrijf

Het onderzoek SBR in Bedrijf Het onderzoek SBR in Bedrijf Conferentie SBR, the next step 20 juni 2013 Jesse Weltevreden, Lector Online Ondernemen Centre for Applied Research on Economics & Management (CAREM) j.weltevreden@hva.nl 1

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

SBR in de bancaire praktijk

SBR in de bancaire praktijk SBR in de bancaire praktijk Presentatie voor het Jaarcongres ICT Accountancy Arnold Esser, Programma Manager SBR bij de ING Leiden, 29 september 2011 Inhoudsopgave 1. Historie SBR voor banken 2. Het 4

Nadere informatie

Wie A zegt moet ook B zeggen

Wie A zegt moet ook B zeggen Forum standaardisatie Wie A zegt moet ook B zeggen Nico Westpalm van Hoorn Voorzitter Forum Standaardisatie 18 maart 2010 AGENDA 1.Wie a zegt. 2.Voorbeeld Rotterdamse haven 3.Forum en College standaardisatie

Nadere informatie

Request For Comments Folder structuur en releasemanagement

Request For Comments Folder structuur en releasemanagement Request For Comments Folder structuur en releasemanagement Inleiding Alle partijen deelnemend aan SBR hebben belang bij een visie en een daarop aansluitende releasekalender met voorgenomen wijzigingen

Nadere informatie

PM-Software, kloppend hart van uw organisatie

PM-Software, kloppend hart van uw organisatie PM-Software, kloppend hart van uw organisatie Presentatie door: Renée van Gerven Ervégé Administratie en Belastingen Paul Davids Pro Management Software PM-SBR Kredietrapportage CRM + PM-Record Cijfers

Nadere informatie

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016 Third Party Memorandum (TPM) Een Derde verklaring of Third Party Mededeling (TPM) is een verklaring die afgegeven wordt door een onafhankelijk audit partij over de kwaliteit van een ICT-dienstverlening

Nadere informatie

Onderzoeksbureau GBNED Innovatie boekhoudsoftware en ontbrekende functies

Onderzoeksbureau GBNED Innovatie boekhoudsoftware en ontbrekende functies Op basis van Gids boekhoudsoftware 2014. Door Gerard Bottemanne, GBNED 22 mei 2014 Wie kent een compleet boekhoudpakket? Welke functies ontbreken in uw boekhoudpakket? Gids boekhoudsoftware 2014 1. ZZP'ers

Nadere informatie

XBRL (extensible Business Reporting Language)

XBRL (extensible Business Reporting Language) .Gerard Bottemanne, onderzoeksbureau GBNED 9 maart 2010 Wie gebruikt XBRL in de praktijk en waarvoor? Wie gaat XBRL dit jaar daadwerkelijk gebruiken? Samenval commerciële- en fiscale jaarrekening Op 28

Nadere informatie

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u?

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? Makkelijker, sneller, betrouwbaarder en dus goedkoper aan administratieve verplichtingen voldoen! www.xbrlvoorondernemers.nl BESPAREN OP UW ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

SBR-kredietrapportages

SBR-kredietrapportages Praktijkhandreiking 1114 SBR-kredietrapportages Een gezamenlijke uitgave van het Koninklijk NIVRA en de NOvAA Datum : 20 oktober 2010 Onderwerp Van toepassing op Status Relevante regelgeving en leidraad

Nadere informatie

Concept NBA-handreiking Publicatie kwaliteitsfactoren 17 april 2015

Concept NBA-handreiking Publicatie kwaliteitsfactoren 17 april 2015 Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Concept NBA-handreiking 17 april 2015 Consultatieperiode loopt tot 29 mei 2015 Concept NBA-handreiking NBA-handreiking Van toepassing op: xx Onderwerp xx Datum:

Nadere informatie

Nederland haalt de XBRL buit nog niet binnen. Door Ron van Ardenne

Nederland haalt de XBRL buit nog niet binnen. Door Ron van Ardenne Nederland haalt de XBRL buit nog niet binnen. Door Ron van Ardenne Ondanks de belofte die extensible Business Reporting Language (XBRL) inhoudt, blijft het gebruik ervan beperkt. Softwareontwikkelaars

Nadere informatie

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals

Executive Academy. Permanente Educatie voor Professionals. Permanente Educatie voor Professionals Executive Academy Permanente Educatie voor Professionals Permanente Educatie voor Professionals Wat is de Executive Academy? De Executive Academy is een samenwerking tussen de Amsterdam Business School

Nadere informatie

Datum: 17 november 2010. Antoon van Aken Docent Bedrijfseconomie opleiding Accountancy Hogeschool voor Economische Studies Amsterdam

Datum: 17 november 2010. Antoon van Aken Docent Bedrijfseconomie opleiding Accountancy Hogeschool voor Economische Studies Amsterdam Datum: 17 november 2010 Antoon van Aken Docent Bedrijfseconomie opleiding Accountancy Hogeschool voor Economische Studies Amsterdam Programma 1. Het expertisecentrum Instant Reporting 2. Stage+ traject

Nadere informatie

Aansluitnotitie. Bancaire Infrastructurele Voorzieningen (BIV) voor ondernemers. Versie 1.1 Mei 2013

Aansluitnotitie. Bancaire Infrastructurele Voorzieningen (BIV) voor ondernemers. Versie 1.1 Mei 2013 Aansluitnotitie Bancaire Infrastructurele Voorzieningen (BIV) voor ondernemers Versie 1.1 Mei 2013 Financiële Rapportages Coöperatief B.A. Bijlmerdreef 24 ACT A.03.078 1102 CT Amsterdam Zuidoost I www.sbrbanken.nl

Nadere informatie

Verslag Expertgroep Gegevens

Verslag Expertgroep Gegevens Verslag Expertgroep Gegevens Aanwezig: M. van Hilvoorde SBR Programma (vz) S. Bal SBR Programma (secr) I. Dekker FRC M. Veltman FRC R. Timmermans Unit4 A. Roos Twinfield F. Hietbrink Belastingdienst M.

Nadere informatie

Standard Business Reporting Programma Een initiatief van de Nederlandse overheid FRIS-KVK

Standard Business Reporting Programma Een initiatief van de Nederlandse overheid FRIS-KVK Een initiatief van de Nederlandse overheid FRIS-KVK Eisen aan en toelichting op het gebruik van XBRL instance documenten gebaseerd op versie 6.0 van de Nederlandse Taxonomie (NT2012) ten behoeve van het

Nadere informatie

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy

Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Naar een nieuw opleidingsmodel voor de Bachelor Accountancy Inleiding Op 9 maart 2015 zijn, tijdens het middagprogramma van de tweedaagse, 3 verschillende scenario s besproken voor de gemeenschappelijke

Nadere informatie

KvK-FRIS Eisen aan en toelichting op gebruik SBR rapportages (XBRL instances) voor het deponeren van jaarrekeningen gebaseerd op de NT 2011

KvK-FRIS Eisen aan en toelichting op gebruik SBR rapportages (XBRL instances) voor het deponeren van jaarrekeningen gebaseerd op de NT 2011 Eisen aan en toelichting op gebruik SBR rapportages (XBRL instances) voor het deponeren van jaarrekeningen gebaseerd op de NT 2011 Versie: 2011 Datum: 1. Inleiding Dit document beschrijft de aanvullende

Nadere informatie

XII.6.11 Standaard Bedrijfsrapportage (SBR) Minder administratieve rompslomp en meer tijd om te ondernemen Drs.R.M.Kieft RA 1

XII.6.11 Standaard Bedrijfsrapportage (SBR) Minder administratieve rompslomp en meer tijd om te ondernemen Drs.R.M.Kieft RA 1 XII.6.11 Standaard Bedrijfsrapportage (SBR) Minder administratieve rompslomp en meer tijd om te ondernemen Drs.R.M.Kieft RA 1 Veel ondernemers hebben bijvoorbeeld in het contact met hun bank of controlerende

Nadere informatie

Standard Business Reporting

Standard Business Reporting Standard Business Reporting Een geheim succes Peter Veld 6 februari 2014 Inhoud Historie en ontwikkelpad SBR SBR: inhoud en effect Van concept voor samenwerking naar uitvoering Standaardisatie, vereenvoudiging

Nadere informatie

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De transparante compliance keten De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De maatschappelijke context (verandert) Control framework In control Trust TAX als deel van CR/MVO Governance Transparency

Nadere informatie

Fiscale aangiftesoftware: Verkort of niet verkort de winstaangifte doen?

Fiscale aangiftesoftware: Verkort of niet verkort de winstaangifte doen? Coevorden, juni 2010 Fiscale aangiftesoftware: Verkort of niet verkort de winstaangifte doen? Het aanbod van fiscale aangiftesoftware is in de vorige eeuw alleen maar gedaald. De afgelopen jaren kunnen

Nadere informatie

MINDER ADMINISTRATIEVE ROMPSLOMP; MEER TIJD OM TE ONDERNEMEN

MINDER ADMINISTRATIEVE ROMPSLOMP; MEER TIJD OM TE ONDERNEMEN Management control Standaard Bedrijfsrapportage (SBR) MINDER ADMINISTRATIEVE ROMPSLOMP; MEER TIJD OM TE ONDERNEMEN Uit wet- en regelgeving ontstaan rapportageverplichtingen. De omvang en diversiteit aan

Nadere informatie

International Public Sector Standards (IPSAS)

International Public Sector Standards (IPSAS) NIEUW Basiscursus I P S A S International Public Sector Standards (IPSAS) Donderdag 30 april in Rotterdam 1 2 International Public Sector Standards (IPSAS) Deze basiscursus omvat de volgende componenten:

Nadere informatie

(9$/8$7,(63'%$67$786 5,.(767,/67$1' * = uit het Noors: de toestand van het rijk

(9$/8$7,(63'%$67$786 5,.(767,/67$1' * = uit het Noors: de toestand van het rijk (9$/8$7,(63'%$67$786 5,.(767,/67$1' * = uit het Noors: de toestand van het rijk 'HGHILQLWLHYDQ³ULVNPDQDJHPHQW Traditionele administratieve organisatie (Starreveld); Moderne administratieve organisatie

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Aan de slag met SBR voor Kredietrapportages

Aan de slag met SBR voor Kredietrapportages Aan de slag met SBR voor Kredietrapportages Paul Staal, lid Dagelijks Bestuur FRC 17 April 2012 ICT Accountancy praktijkdag: digitaal dossier en werkprogramma's Inhoud Doel van SBR Hoe werkt SBR? Het Stappenplan

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

RapportagePortaal. Standaard Bedrijfsrapportages (SBR) voor kredietrapportage aan uw bank

RapportagePortaal. Standaard Bedrijfsrapportages (SBR) voor kredietrapportage aan uw bank RapportagePortaal De standaard voor ondernemers Standaard Bedrijfsrapportages (SBR) voor kredietrapportage aan uw bank Minder tijd voor uw administratie, meer tijd om te ondernemen Efficiënter aanleveren

Nadere informatie

Memo 22 september 2014. Release informatie BT2015.a. Belanghebbenden

Memo 22 september 2014. Release informatie BT2015.a. Belanghebbenden Memo 22 september 2014 Onderwerp: Aan: Release informatie BT2015.a Belanghebbenden Inleiding Hierbij treft u aan de release informatie van de alfa versie van de Bankentaxonomie, BT2015.a. In deze release

Nadere informatie

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Materieel belang in de jaarrekening Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Agenda Inleiding Doel van de jaarrekening Wat is materieel belang Wat

Nadere informatie

Ronald van der Wal Enterprise Risk Services

Ronald van der Wal Enterprise Risk Services Beoordeling van een service auditor s rapport in het kader van de jaarrekeningcontrole en de rol van de IT auditor Auteurs: Niels Smit Enterprise Risk Services Deloitte Accountants B.V. Mobile: +31 (0)

Nadere informatie

Enquête SBR in Bedrijf Conferentie Standaard met SBR

Enquête SBR in Bedrijf Conferentie Standaard met SBR Enquête SBR in Bedrijf Conferentie Standaard met SBR 30 januari 2013 Eric Melse, senior researcher Centre for Applied Research on Economics & Management (CAREM) e.melse@hva.nl 1 Motivatie 1 januari 2013

Nadere informatie

Welkom op de SBR. Aansluitdagen 2012. U bent aan zet!

Welkom op de SBR. Aansluitdagen 2012. U bent aan zet! Welkom op de SBR Aansluitdagen 2012 U bent aan zet! 2 Hans Maat Dagvoorzitter 3 Reageer en doe mee, U bent aan zet! Twitter #SBR_NL12 Vragen en stellingen Sms 2255 SBR uw bericht www.sendc.com

Nadere informatie

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden ICT Accountancy Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden Thema Betrouwbaar Administreren Misbruik Afrekensystemen Misbruik Afrekensystemen Internationaal probleem Veel oplossingsrichtingen Overleg Belastingdienst

Nadere informatie

IIA Nederland Commissie Vaktechniek(CPP) Jaarplan Commissie Vaktechniek 2008

IIA Nederland Commissie Vaktechniek(CPP) Jaarplan Commissie Vaktechniek 2008 1 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Samenstelling 3. Verantwoordelijkheden en doelstellingen 4. Werkwijze 5. Activiteiten 2008 6. Begroting 2008 2 3 1. Inleiding Dit jaarplan geeft de samenstelling, de

Nadere informatie

SBR/XBRL als benchmark instrument voor het MKB Onderzoek naar de informatieketen voor branchespecifieke benchmarking met SBR/XBRL

SBR/XBRL als benchmark instrument voor het MKB Onderzoek naar de informatieketen voor branchespecifieke benchmarking met SBR/XBRL SBR/XBRL als benchmark instrument voor het MKB Onderzoek naar de informatieketen voor branchespecifieke benchmarking met SBR/XBRL Centre for Applied Research on Economics & Management (CAREM) & Instant

Nadere informatie

Standard Business Reporting What s in it for me? Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011

Standard Business Reporting What s in it for me? Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Standard Business Reporting What s in it for me? Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Standard Business Reporting in het kort vermindert rapportage- en administratiewerk Voor aanleveraars én uitvragers

Nadere informatie

Inleiding SBR-afsprakenstelsel SBR-keteninformatiediensten SBR-verbreding DigiInkoop

Inleiding SBR-afsprakenstelsel SBR-keteninformatiediensten SBR-verbreding DigiInkoop 1 Inleiding Logius is de dienst digitale overheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Logius beheert overheidsbrede ICT-oplossingen en gemeenschappelijke standaarden, die

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvoverslagen 31 januari 2014 NBA-handreiking 1123 Gecombineerde verklaring bij financiële en mvo-verslagen

Nadere informatie

Memo 17 december 2014 Release informatie BT2015 Belanghebbenden

Memo 17 december 2014 Release informatie BT2015 Belanghebbenden Memo 17 december 2014 Onderwerp: Aan: Release informatie BT2015 Belanghebbenden Inleiding Hierbij treft u aan de release informatie van de Bankentaxonomie, BT2015. Met deze release informatie wordt inzicht

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Wij hebben kennis genomen van het Ontwerp Wet op het accountantsberoep (Ontwerp) en de Memorie van toelichting (MvT) hierop.

Wij hebben kennis genomen van het Ontwerp Wet op het accountantsberoep (Ontwerp) en de Memorie van toelichting (MvT) hierop. Ministerie van Financiën T.a.v. de Minister van Financiën Mr. drs. J.C. de Jager Postbus 20201 2500 EE Den Haag Breukelen, 4 september 2010 Onderwerp: Ontwerp Wet op het accountantsberoep Geachte heer

Nadere informatie

SBR AAN DE BRON, de belofte. Wilko Stronks, Reeleezee

SBR AAN DE BRON, de belofte. Wilko Stronks, Reeleezee AAN DE BRON, de belofte Wilko Stronks, Reeleezee aan de bron Het proces en IT inrichting Behoefte aan meer efficiency Kansen op meer dienstverlening aan de bron De belofte Oplossing? Comptabele gegevens

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ons kantoor. www.mudifin.nl

Ons kantoor. www.mudifin.nl 0 UW ONDERNEMING Ons kantoor In 2004 hebben wij, Ingrid en Michael Muyres, Mudifin opgericht. Inmiddels is ons kantoor uitgegroeid tot een full service organisatie op financieel en fiscaal gebied. Samen

Nadere informatie

SBR Whitepaper SBR. één bron, meerdere rapportages, vele mogelijkheden

SBR Whitepaper SBR. één bron, meerdere rapportages, vele mogelijkheden SBR Whitepaper SBR één bron, meerdere rapportages, vele mogelijkheden 1. Inleiding inhoud Het jaar 2014 wordt een cruciaal jaar voor Standard Business Reporting (SBR). Voor steeds meer financiële rapportages

Nadere informatie

OPKOMST VAN EEN NIEUWE WERELDWIJDE ASSURANCESTANDAARD ISAE 3402: einde van SAS 70 in zicht?

OPKOMST VAN EEN NIEUWE WERELDWIJDE ASSURANCESTANDAARD ISAE 3402: einde van SAS 70 in zicht? OPKOMST VAN EEN NIEUWE WERELDWIJDE ASSURANCESTANDAARD ISAE 3402: einde van SAS 70 in zicht? Dit artikel is geschreven om u te informeren over de ontwikkelingen op het gebied van third party reporting 1,

Nadere informatie

PERSOONLIJKE GEGEVENS

PERSOONLIJKE GEGEVENS PERSOONLIJKE GEGEVENS Volledige naam: Burgerlijke staat: Dirk Adrianus (Dick) de Waard gehuwd, 2 kinderen Geboortedatum: 31 augustus 1956 Geboorteplaats: Rotterdam Adres: Vreebergen 46 Woonplaats: 9403

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-Groenboek De accountant in een SBR-omgeving November 2013

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-Groenboek De accountant in een SBR-omgeving November 2013 Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-Groenboek November 2013 Ten behoeve van Pilots Deponering Jaarrekening met Verklaring 1-1-2014 tot 30-6-2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 1.1 Wat is XBRL?

Nadere informatie

Wijzigingen Ten opzichte van de BT2013 zijn de onderstaande wijzigingen in de BT2014 doorgevoerd.

Wijzigingen Ten opzichte van de BT2013 zijn de onderstaande wijzigingen in de BT2014 doorgevoerd. Memo 17 december 2013 Onderwerp: Aan: Release informatie BT2014 Belanghebbenden Inleiding Hierbij treft u aan de release informatie van de BT2014. In deze release informatie wordt inzicht gegeven in de

Nadere informatie

SBR en RGS aan de bron. Rob Aengenent

SBR en RGS aan de bron. Rob Aengenent SBR en RGS aan de bron Rob Aengenent RGS Referentie Grootboek Schema een samenwerking van marktpartijen versie 1.1 status RGS & SBR biedt een praktisch mechanisme om SBR in de administratie (grootboekrekeningen)

Nadere informatie

Toepassing XBRL in BVE

Toepassing XBRL in BVE Toepassing XBRL in BVE Presentatie SaMBO ICT conferentie 19 september 2013 1 AGENDA 1. Voorstellen 2. SBR/XBRL in het Onderwijs 3. Demo 4. Plan komende periode 5. Vragen Doet u die maar! Recente vraag

Nadere informatie

Standard Business Reporting: samenwerken, digitaliseren, standaardiseren

Standard Business Reporting: samenwerken, digitaliseren, standaardiseren Standard Business Reporting: samenwerken, digitaliseren, standaardiseren Sinds 1 januari 2013 kan de onderneming haar aangiften IB en VpB alleen nog maar in SBR doen: Standard Business Reporting. Om SBR

Nadere informatie

Track Private sector. 8 mei 2008. Rabobank Nederland

Track Private sector. 8 mei 2008. Rabobank Nederland Track Private sector 8 mei 2008 Dagprogramma paralleltrack: Private sector 9:30 10.00uur Guust Jutte (Rabobank) Achterliggende gedachte van de bankentaxonomie 10:00 10:30uur Wim van Reen (Rabobank) Geef

Nadere informatie

Initiatiefnemer www.softwarepakketten.nl en www.ictaccountancy.nl

Initiatiefnemer www.softwarepakketten.nl en www.ictaccountancy.nl Even voorstellen Gerard Bottemanne, onderzoeksbureau GBNED Initiatiefnemer Auteur van artikelen over ICT en accountancy Voorzitter Kennisplatform administratieve software Criticaster! Even voorstellen

Nadere informatie

Business Reporting nieuwe stijl

Business Reporting nieuwe stijl Verkort informatiedocument en gids voor geïnteresseerden Sneller rapporteren aan wie dan ook Betere kwaliteit van data en informatie Minder administratieve lasten 4 5 Inhoudsopgave VOORWOORD 6 KORTE LEESINSTRUCTIE

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014

REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014 0. INLEIDING REGLEMENT AUDIT- EN COMPLIANCECOMMISSIE VAN LANSCHOT N.V. Vastgesteld door de RvC op 25 augustus 2014 0.1 Dit reglement is opgesteld door de RvC ingevolge artikel 5 van het Reglement van de

Nadere informatie

Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland

Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland Niet-financiële informatie (NFI) in Nederland Koninklijk NIVRA Michèl J.P. Admiraal RA IBR 7 december 2009 1 Inhoud van deze presentatie 1. Voorstellen spreker 2. State of the art in Nederland 3. NIVRA

Nadere informatie

BANK-FRIS BT2013 Eisen aan en toelichting op XBRL instance documenten opgesteld met de bankentaxonomie

BANK-FRIS BT2013 Eisen aan en toelichting op XBRL instance documenten opgesteld met de bankentaxonomie BANK-FRIS BT2013 Eisen aan en toelichting op XBRL instance documenten opgesteld met de bankentaxonomie Opgesteld en vastgesteld door: Financiële Rapportages Coöperatief B.A. www.rapportageportaal.nl Amsterdam

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

Gebruikershandleiding e-line DNB: het XBRL-importbestand versie 1.0 datum 17 januari 2007

Gebruikershandleiding e-line DNB: het XBRL-importbestand versie 1.0 datum 17 januari 2007 Gebruikershandleiding e-line DNB: het XBRL-importbestand versie 1.0 datum 17 januari 2007 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Rapporteren aan DNB met e-line...3 1.2 Rapporteren via XBRL...3 1.3 Opzet van

Nadere informatie