,"8&=&%" " " '9""? :9"$'&%"012&%=&*-%/" " " '9"54 '+$/+1221'7%(&%"" " " '9""53" name="description"> ,"8&=&%" " " '9""? :9"$'&%"012&%=&*-%/" " " '9"54 '+$/+1221'7%(&%"" " " '9""53">

GROENE KANSEN VOOR NEDERLAND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GROENE KANSEN VOOR NEDERLAND"

Transcriptie

1 GROENE KANSEN VOOR NEDERLAND

2

3 -%6$780$'/1*&",1%0&%"'1,,&%" " " " '9"": 59"/+$&%";&+,(" " " " '9""< 39",1%0&%"&&+=->,"8&=&%" " " '9""? :9"$'&%"012&%=&*-%/" " " '9"54 '+$/+1221'7%(&%"" " " '9""53 " " " " '9"":4!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""5

4

5 !""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""6,1%0&%"'1,,&%"!"#$%&$#%'($)*$++,$("$&-+.$#"$.++,/ 0%'1$2+3%,"##",$3%,,",$#%",$'++4$5%',$"4$,%"#$%,$."&-++.($ ("$"6),)*%&67"$",$&)6%+-"$8%#(+.%,.",$9++4$:"("4-+,($ ;))4$&#++#$++,$#"$<+22",/$="$78%(%."$64%&%&$*)"#$9)4(",$ ++,.".4"<",$)*$("$)*&-+.$#"$*+2",$,++4$"",$3"#"4"$",$ (8845+*"$#)"2)*&#/$ >4),(&#)11",$",$","4.%"$9)4(",$&67++4&"4$",$(884("4/$?-%"<4%'5",$3-%';",$&#%'.",/$="$)*&67+2"-%,.$,++4$"",$ ",%."$9".$;))49++4#&$%,$("$"",",#9%,#%.&#"$""89/$="$.4)","$%,,);+#%"&$;+,$;+,(++.$5%',$("$4",("4",("$3"(4%';",$ (8845++*$"#",$",$9%,(*)-",&$7"33",$("$#)"2)*&#/$>4)","$ %,;"&#"4%,.",$-";"4",$))2$,%"89"$3+,",$)</$!)"$""4("4$9"$ -+,."4$3%'$("5"$#%'(/$A)6%+-"$5"2"47"(",$5%',$;))4+-$9".."-".($ ;))4$*",&",$*"#$"",$;+&#$6),#4+6#/$B-"C9"42"4&$",$DDEF"4&$ H84."4&$5"-1$&#++,$."-822%.$,%"#$&#%-/$?<$&#""(&$*""4$(+2",$ -%..",$5),,"<+,"-",$9++4*""$*",&",$5"-1$&67),"$&#4))*$ )<9"22",/$>"9),"$&8<"4*+42#",$;"42)<",$(8845+*"$ <4)(86#",$)*(+#$2-+,#",$(++4$)*$;4+.",/$DDEF"4&$;"4",%.",$ 5%67$%,$34))(1),(&",$(%"$&#"8,$3%"(",$%,$#%'(",$;+,$ #".",&-+./$I+#$9"$,8$,)(%.$7"33",$%&$"",$);"47"%($(%"$("5"$ 2)<-)<"4&$++,*)"(%.#$",$3"-"**"4%,.",$;))4$78,$.4)"%$ 9".,""*#/$ &+*",9"42",$*"#$+,("4"$<+4#%'",/$!"#$G",#"+22))4($#)),#$ ++,$(+#$9"$("5"$;"4+,#9))4("-%'27"%($,%"#$8%#$("$9".$.++,/$ J,$(%#$3".4)#%,.&+22))4($;))4$KLMN$7""1#$>4)",G%,2&$"",$.4))#$++,#+-$+&)6%+-"$3"58%,%.%,.",$;+,$7"#$2+3%,"#OP8##"$ 9"$*"#$("$2)-",3"-+&#%,.$",$"",$.8,&#%."$4"."-%,.$;))4$ 5),,"<+,"-",$"",$3".%,$."*++2#$*"#$"",$(8845+*"$",$ &67),"$"6),)*%"/$I%'$3"9%'5",$(+#$9"$*"#$"",$&-8%#",("$ );"47"%(&3".4)#%,.$:"("4-+,($$.4)","4$",$&)6%+-"4$28,,",$ *+2",/$ J,$+-$),5"$<-+,,",$&#++,$(4%"$9++4(",$6",#4++-Q$ I"$.++,$"4$+--"4""4&#$;+,8%#$(+#$9"$("$++4("$&-"67#&$%,$ 348%2-"",$7"33",$;+,$),5"$2%,("4",$",$2-"%,2%,("4",/$I"$ (%",",$5)4.$#"$(4+.",$;))4$("$(%;"4&%#"%#$;+,$<-+,#",$",$ "",$"6),)*%"$(%"$(8845++*$%&/$>"",$*+C%*+-"$*+#"4%R-"$ -";",$+-&$;))4$.","4+#%"&$,+$),&$",$*",&",$"-("4&/?,5"$#9""("$);"4#8%.%,.$%&$(+#$&866"&$%,$7"#$-";",$,%"#$ ""4-%'2$("-",/$?,&$-%,2&"$%("++-$3"#"2",#$(++4)*Q$."-%'2"$ 2+,&",$;))4$%"("4"",$)*$;+,$7"#$-";",$%"#&$*))%&$#"$*+2",$ 9++4$%"("4"",$++,$7"#$9"42$2+,/$0))4)<$&#++#$(+#$*",&",$ 5"-1$("$4".%"$,"*",$);"4$78,$"%.",$-";",/ T",$&-)##"$."-))1#$>4)",G%,2&$%,$("$24+67#$;+,$;"4&67%-/$ J"("4"",$7""1#$7"#$4"67#$)*$+,("4&$#"$5%',/$I"$.++,$ ),#&<+,,",$)*$*"#$68-#84"-"$",$4"-%.%"85"$;"4&67"%(",7"%(/$ >4)",G%,2&$2%"&#$;))4$"",$&+*",-";%,.$9++4%,$,%"#$("$ +,.&#$;))4$("$+,("4$4".""4#/$I"$5%',$#4)#&$)<$("$""89",)8("$ :"("4-+,(&"$#4+(%#%"&$;+,$)<",7"%($",$,867#"47"%(/$T4)#&$ )<$("$,%"89"$.","4+#%"$:"("4-+,("4&$(%"$7++4$9".$)*7)).$ &67"%(%,.$;+,$2"42$",$&#++#/$=+#$%&$9+#$:"("4-+,($:"("4-+,($ *++2#/$ I%'$;"4&678%-",$),&$,%"#$+67#"4$("$(%'2",/$I%'$("-",$ 18,(+*",#"-"$9++4(",$",$68-#884$*"#$+,("4"$U84)<"&"$ -+,(",$",$),5"$%("+-",$;+,$;4%'7"%($",$("*)64+#%"$."-(",$ ;))4$+--"$*",&",/$?,5"$9"-;++4#$",$;4%'7"%($("-",$*"#$ +,("4",$5),("4$(+#$(%#$#",$2)&#"$.++#$;+,$("$++4("$",$ #)"2)*&#%."$.","4+#%"&Q$(+#$%&$"67#"$4%'2()*/

6 7""!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""! 58"/+$&%"9&+,( ="$(8845+*"$"6),)*%"$&#++#$;))4$("$("84/$!"#$%&$#%'($),5"$,")-%3"4+-"$"6),)*%"$.4),(%.$#"$7"45%",/$ V-+&&%"2"$"6),)*%&67"$.4)"%$-";"4#$,%"#$*""4$9+#$5%'$),&$ 5)$-+,.$;+,5"-1&<4"2",($.+1Q$3"#"4"$-";",&/$?,(+,2&$("$ &#%'.",("$9"-;++4#$,"*",$9"-5%',$",$."-82$,%"#$*""4$ #)"/$U",$(8845+*"$"6),)*%"$%&$."4%67#$)<$7"#$9"-5%',$ "6)-).%&67$%,$3+-+,&/$ +1$)<$("$&+*",-";%,./$="$9"42"-%'2"$2)&#",$;+,$<4)(86#%"$ S$%,6-8&%"1$("$&67+("$++,$7"#$*%-%"8$S$9)4(",$,%"#$ 9""4&<%"."-($%,$("$<4%'&$;+,$<4)(86#",/$I%'$&#++,$;))4$ "",$"6),)*%"$9++4$("$;"4;8%-"4$3"#++-#$",$("$;"4.4)","4$ ;"4(%",#/$D)$9)4(",$(8845+*"$<4)(86#",$;+,5"-1$ ++,#4"22"-%'2"4/$="$)*&-+.$,++4$"",$(8845+*"$"6),)*%"$ 3%"(#$,%"89"$2+,&",$++,$%,,);+#%";"$.4)","$),("4,"*"4&$ (%"$58%,%."4$)*.++,$*"#$.4),(&#)11",/ J,$"",$(8845+*"$"6),)*%"$9)4(#$#"."-%'2"4#%'($("$ %,2)*&#",3"-+&#%,.$;"4-++.(/$G++.3"#++-("$3+,",$5%',$ ("$+1."-)<",$'+4",$9".."&+,""4(/$>4)",G%,2&$*++2#$ ("$6),6%R4."$)1$2-+&&",+&&%&#",#$9""4$3"# $;))4$ "",$1+#&)",-%'2$%,2)*",/ =++4,++&#$9%-$>4)",G%,2&$(%4"6#$3+,",$&67"<<",$*"#$"",$ U84)<"&"$!"##$%&#'%(#)*/$H%';))43""-($())4$"",$4)388&#$ U84)<""&$7)).&<+,,%,.&,"#$;))4$.4)","$&#4))*$++,$#"$ -"..",/$=%#$,"#$;"43%,(#$U84)<"&"$-+,(",Q$+-&$7"#$)<$("$ "-"2#4%6%#"%#/$A+*",$*"#$%,;"&#"4%,.",$%,$5),,"<+,"-",$ U84)<+$*%-')",",$&67),"$3+,",/$ &%&+/-&+&*$:;(-& ="$++4("$9+4*#$)<$",$("$1)&&%"-"$34+,(&#)11",$9++4$ ),5"$"6),)*%"$)<$(4++%#$9)4(",$(884("4/$I"$9%--",$"",$ 2-%*++#O$",$","4.%"<)-%#%"2$;)"4",$9++4$),5"$2%,("4",$ 5),,"<+,"-",$)<$),5"$(+2",$3"# $#"$*+2",$W,$ 2)<-)<"4$;+,$("$U84)<"&"$2-%*++#<)-%#%"2/$J,$KLKL$2)*#$ #9%,#%.$<4)6",#$;+,$),5"$","4.%"$8%#$(8845+*"$34),,",$S$ %,$KLXL$%&$+-$),5"$","4.%"$&67)),/!"#$%&#'#()*+#",#-&"%(./&0)(1#(,*(234$56(7$3#"8&"')9:#5/341#$(&"(83;/#+6( /##<5()*+#"(+#5(1#(=#-3,'&"%(&"(-&0<(0**$(5&01(##"(%$335( **"5*,(144$>*+#(-#$*"1#$&"%#"(5#:##%%#=$*;/5(&"( 3+%#-&"%(:33"1#6(+**$(1*5(-&#,(+#(/*$5)5&''#(+##BC( 83;/#+(&)("4('3D,3D#$(3D(',&+**5%#=&#16(/##<5(;$*1,#9539 ;$*1,#D$30#;5#"6('$&0%5(##"("&#4:(#"#$%&#>4&"&%()5*1/4&)6( /##<5(',&+**5D$&0>#"(%#:3""#"(#"(##"(;3ED#$*5&#-#( #"#$%&#-#$#"&%&"%(83;/#+!"#$%&#(%#$#*,&)##$1B(F#(,*( =#"("&#5(1#(##">*+#(,#&1#$(1&#(>&0"(&1##G"(D3"##$5B(F&5( =#,#&1(&)("&#5(+&0"(#&%#"13+6(+**$(-*"(1#($**1(#"(1#( =#-3,'&"%BC U",$","4.%"58%,%."4$",$&67),"4$:"("4-+,($*++2#$),&$ ),+17+,2"-%'2$;+,$P8&&%&67$.+&$",$Y4+3%&67"$)-%"/$D)-+,.$ ),5"$"6),)*%"$(4++%#$)<$1)&&%"-"$34+,(&#)11",$3-%';",$9"$("$ &67+#2%&#",$;+,$4"<4"&&%";"$4".%*"&$&<"22",/$ >4)",G%,2&$.++#$("$&#4%'($++,$*"#$.";"&#%.("$1)&&%"-"$ 3"-+,.",/$>4))#;"4348%2"4&$",$<4)(86",#",$;+,$1)&&%"-"$ ","4.%"$24%'.",$,8$;))44+,.$;+,$("$);"47"%(/$Z++4-%'2&$ ),#;+,.",$5%'$3%',+$5"&$*%-'+4($"84)$++,$3"-+&#%,.O ;))4("-",/$I%'$&67+11",$("5"$&83&%(%"&$+1$",$%,;"&#"4",$%,$ (8845+*"$","4.%"$(%"$#)"2)*&#$7""1#/$ :"("4-+,($2+,$%,#"4,+#%),++-$&6)4",$())4$5%67$#)"$#"$ -"..",$)<$("$),#9%22"-%,.$;+,$&67),"$#"67,)-).%"R,/$ =8%#&-+,($",$=","*+42",$-+#",$5%",$(+#$"",$);"47"%($ Y-&$9"$-"1$7"33",$2+,$:"("4-+,($("$#78%&7+;",$9)4(",$ ;+,$"",$,%"89"$.","4+#%"$.4)","$),("4,"*"4&$(%"$*"#$78,$ 8%#;%,(%,.",$("$9"4"-($;"4);"4",/$ &&+:-<,&"'+$=;#(-& J,$"",$(8845+*"$"6),)*%"$.++#$<4)(86#%"$,%"#$#",$2)&#"$ %,1)4*+#%"$);"4$("$9".$(%"$<4)(86#",$7"33",$+1."-".($;))4$ 7"-("4"$2"85"&/$U",$;+,$("$.4))#&#"$24+67#",$+67#"4$ ("$(8845+*"$"6),)*%"$%&$("$*+67#$;+,$("$24%#%&67"$ 6),&8*",#/ >4)","$),("4,"*"4&$",$.4)#"$3"(4%';",$*"#$+*3%#%"$",$ &67++4&"4$9)4(",$",$7"#$)<$++4("$(4822"4$9)4(#/$D%'$&<"-",$ %,$)<$("$;4++.$,++4$(8845+*"$<4)(86#",$",$(%",&#",/$ >4)",G%,2&$9%-$("5"$.4)","$<%),%"4&$&#"8,",$())4$"",$ (8%("-%'2"$%,(8&#4%"<)-%#%"2$#"$;)"4",/$="$);"47"%($*)"#$("$ 3"-+,.4%'2"$&#+<$4%67#%,.$("$6%468-+%4"$"6),)*%"$9++4%,$."",$+1;+-$3"&#++#$",$.4),(&#)11",$9)4(",$7"4."348%2#/$

7 !""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""> ="$);"47"%($1+6%-%#""4#$("5"$)*&67+2"-%,.$*"#$),("4$*""4$ "",$.4)","$\V+12+34%.+("F$(%"$"",$"%,("$*++2#$++,$4"."-&$ (%"$.4)","$),("4,"*"4&$,)("-))&$3"-"**"4",/?)2$3)"4",$(%"$2%"5",$;))4$(8845+*"$",$(%"4;4%",("-%'2"$ <4)(86#%"$*)"#",$48%*$3++,$24%'.",/$="$78%(%."$ ("$,+#884$",$;"4.4))#$7"#$4%&%6)$(+#$(%"45%"2#",$5)+-&$("$ ]O2))4#&$)<$*",&",$9)4(",$);"4."(4+.",/$!"#$;"";)"4$ #4)<%&67"$3)&&",/$=+#$*)"#$"67#$+,("4&/$$ H#%*)5*,,#"(IJJ I33$19K$*=*"5(/##<5(5:##(+&,03#"(&":3"#$)6(+**$( -&#$(+&,03#"(-*$'#")B(L9'33$5)6()5*"'6(##"(-#$$3++#,1(,*"1);/*D(#"(-##,(1&#$#",##1(>&0"(/#5(%#-3,%B( 7$3#"8&"')#$(M3"0*(K3$)=33+(-#$>*+#,1#(+#5(/#5( =4$%#$&"&5&*5&#<(H#%*)5*,,#"(IJJ(NNBONP(/*"15#'#"&"%#"( -*"(-#$3"5$4)5#(=4$%#$)B(7$3#"8&"')9<$*;5&#-33$>&55#$( &"(K$*=*"5(Q*4,(M+#4,1#$)(+**'5#(1#(;*+D*%"#(5#%#"( 1#(+#%*)5*,,#"(535(&">#5(-*"(1#(M5*5#"-#$'&#>&"%#"(#"( -#$:&#$<(-##,()5#4"B(A"+&11#,)(/#==#"(1#(Q$3-&";&*,#( M5*5#"(##"("&#4:#('3#$)(-33$(##"(R&5**,(Q,*55#,*"1(&"( K$*=*"5(-*)5%#)5#,1B?*$(8845+*"$3)"4",$#"$&#"8,",$9)4(#$;-""&$(884("4$",$ ;)"(&"-$(+#$*%,("4$3"&-+.$-".#$)<$("$++4("$.)"(2)<"4/$H)"4",$ 24%'.",$*""4$*+42#*+67#$5)(+#$5"$"",$""4-%'2"$<4%'&$;))4$78,$ <4)(86#",$24%'.",/$=+,$7)";",$5"$("$;""&#+<"-$,%"#$"%,("-))&$ (8845++*7"%($",$+.4+4%&67$,+#8843"7""4/$I"$9%--",$7"#$ U84)<""&$-+,(3)893"-"%($;"4+,("4",$5)(+#$"4$"",$"%,("$ (8*<",$;+,$;)"(&"-$)<$("$9"4"-(*+42#/$ =))4$7+,("-&4"."-&$++,$#"$<+&&",$24%'.",$ ),#9%22"-%,.&-+,(",$""4-%'2"4"$2+,&",/$H%';))43""-($ <4)(86#",$S$9++4$5"$;""-$*""4$++,$;"4(%",",$S$#"$28,,",$ (%",&#",&"6#)4$#"$28,,",$),#9%22"-",$*)"#",$5%'$#%'("-%'2$ 78,$*+42#",$28,,",$+1&67"4*",/$Y--"",$())4$""4-%'2"$7+,("-$ ),#.4)"%",$),#9%22"-%,.&-+,(",$++,$78,$+4*)"("$",$(+#$ %&$"",$5".",$;))4$("$3";)-2%,.$",$("$4"&#$;+,$("$9"4"-(Q$ )<2)*",("$"6),)*%"R,$),#<)<<",$5%67$#)#$#4"22"4&$;+,$("$ %,$U84)<+$5)$9"%,%.$,+#884$);"4$+-&$%,$:"("4-+,(/$="$ (%;"4&%#"%#$;+,$<-+,#",$",$(%"4",$(++-#$,).$&#""(&/$>4)",G%,2&$ ;"67#$;))4$7"#$3"7)8($;+,$),&$,+#884-%'2$"41.)"(/$^"#$ 7"#$G",#"+22))4($7"33",$9"$"",$(""-$;+,$("$;"44".++,("$ ;+,$),("4-%,.$;"43),(",$,+#884."3%"(",/$>4)",G%,2&$9%-$ (+#$5"-(5+*"$",$%,7""*&"$<-+,#",$",$(%"4",$3"#"4$9)4(",$ 3"&67"4*($",$("$48%*#"$24%'.",/$=+#$;)."-&$48&#%.$28,,",$ 3)&&",/?)2$),5"$2%,("4",$*)"#",$&#4+2&$,).$28,,",$9+,("-",$%,$ 9"-5%',/$:+#884$*++2#$:"("4-+,($*))%"4$",$:"("4-+,("4&$."5),("4/$ =))4$("$%,#",&%;"4%,.$;+,$("$-+,(3)89$5%',$.4)#"$("-",$;+,$ 7"#$:"("4-+,(&"$<-+##"-+,($"",#),%.$",$-"-%'2$."9)4(",/$ 3%';))43""-($())4$)8("$3"2",$",$9+#"4-)<",$#"48.$#"$34",.",$ %,$78,$))4&<4),2"-%'2"$&#++#/$H)"4",$28,,",$(++4$"",$ 3"-+,.4%'2"$3%'(4+."$++,$-";"4",/$Y-&$(+#$)<$"",$;"4+,#9))4("$ J,$"",$(8845+*"$"6),)*%"$;"4<-++#&",$9"$),&$)<$ "",$&-%**"$*+,%"4/$=+#$3"#"2",#$(+#$9"$("$3"&#++,("$ ;"434"(",$;+,$9".",/$U",$(""-$;+,$("$*%-'+4(",$(%"$++,$ +&1+-#$9)4(",$8%#.".";",$%,;"&#"4",$9%'$-%";"4$%,$)<-)&&%,.",$ ;))4$("$#)"2)*&#Q$3"#4)893++4$",$++,.",++*$)<",3++4$ J,,);+#%"&$+-&$;4++.."&#884($)<",3++4$;"4;)"4$",$"-"2#4%&67"$ 1%"#&",$.";",$*",&",$*""4$;4%'7"%($5),("4$(+#$"4$"",$+8#)$ ++,$#"$<+&$2)*#/$?)2$5%',$"4$.4)#"$2+,&",$;))4$),("4,"*"4&Q$ +-&$(%67#3";)-2#$-+,($2+,$:"("4-+,($2)<-)<"4$9)4(",$*"#$ ("$"-"2#4%1%6+#%"$;+,$;"4;)"4/$=%#$5+-$("&$#"$&,"--"4$.++,$+-&$ 9"$;%"5"$+8#)F&$(884("4$*+2",$",$"-"2#4%&67"$*)("--",$.)"(2)<"4/ =;;+.12&"?-%1%#-B% >"",$(8845+*"$"6),)*%"$5),("4$(8845+*"$1%,+,6%R,/$A-"67#$."4".8-""4("$1%,+,6%R-"$*+42#",$7"33",$);"46),&8*<#%"$ &+*",7+,.$;+,$("$U84)<"&"$_,%"$9)4(#$3"(4"%.(/$>"34"22%.$ #)"5%67#$7""1#$."-"%($#)#$),4"67#;++4(%."$8%#2)*&#",/$ ="$*+67#$;+,$("$1%,+,6%R-"$&"6#)4$*)"#$."#"*($9)4(",/$ H+,2",$*).",$,%"#$-+,."4$\#"$.4))#$)*$#"$1+-",F$5%',/$!)."4"$2+<%# "4&$",$&67"4<"4$U84)<""&$#)"5%67#$5%',$,))(5+2"-%'2$+-&$9"$"",$7"47+-%,.$;+,$("$64%&%&$9%--",$ ;))42)*",/$P%&%6);)--"$+6#%;%#"%#",$;+,$3+,2",$9)4(",$."&67"%(",$;+,$("$&<++4#".)"(",$;))4$6),&8*",#",$",$ 3"(4%';",/$>4)",G%,2&$;%,(#$(+#$3+,2",$(%",&#3++4$*)"#",$ 5%',$++,$*",&",$",$3"(4%';",$O$,%"#$++,$3+,2%"4&$",$78,$ 3),8&&",/

8 ^""4$3".4)#%,.&(%&6%<-%,"$%&$,))(5+2"-%'2$;))4$(8845+*"$ ",$%,;"&#"4%,.",$,)(%./$D)$2+,$("5"$64%&%&$("$)<*++#$5%',$ ;))4$"",$<)-%#%"2$&#"42"4$U84)<+/$:8$+15),("4-%'2"$-+,(",$ (%",#$("$24+67#$;+,$("$."*"",&67+<<"-%'2"$*8,#$#"$9)4(",$ 3",8#/$^"#$3"78-<$;+,$("$U84)<"&"$`",#4+-"$H+,2$*)"#$ "",$."-))19++4(%."$3"&67"4*%,.&9+-$;))4$("$"84)-+,(",$ 9)4(",$)<."9)4<",$",$"",$+*3%#%"85"$!"##$%&#'%(#)*% 9)4(",$."-+,6""4(/$ A$$?=';%(&%"A$$?=0(;,"5 M/$!"#$3"-+&#%,.&#"-&"-$9)4(#$4+(%6++-$;"4.4)",(Q$ *%-%"8;"4;8%-%,.$9)4(#$(884("4$",$+43"%($.)"(2)<"4/$ K/$="$;""O%,(8&#4%"$9)4(#$)*.";)4*($#)#$ (8845+*"$",$(%"4;4%",("-%'2"$;""7)8("4%'$ ",$"4$2)*#$"",$;"43)($)<$*".+&#+--",/ N/$=))4$"",$="-#+9"#$,%"89"$","4.%"$2)*#$%,$KLKL$ #9%,#%.$<4)6",#$;+,$),5"$","4.%"$8%#$&67),"$ 34),,",a$8%#"4-%'2$%,$KLXL$%&$+--"$","4.%"$&67)),/ b/$i"$9"42",$%,$u84)<+$++,$"",$+*3%#%"85"4$ 2-%*++#3"-"%($",$"",$!"##$%&#'%(#)*%)*$,%"89"$ 3+,",$#"$&67"<<",$%,$.4)","$&"6#)4",/ X/$U4$2)*#$*""4$,+#884$%,$:"("4-+,($",$"",$,+#%),++-$,+#884,"#9"42$(+#$,+#884."3%"(",$),("4-%,.$;"43%,(#/$ C""!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!

9 !""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""6 37",1%0&%"&&+8-9,":&8&%!"#"$""%&'()&*(+%&,-&.//$&)"0"%&%//$&"(1"%&(%*(2.3&45%%"%& (%$(2.3"%6 7$,"%8(%49&93//3&0,,$&""%&,0"$."(#&#("&#//$0,,$&#"& 0,,$'//$#"%&92.":36&;"3&1")(+4"&4/%9"%&,:&'"$4<&""%& -/39,"%)(+4&(%4,="%<&5(393"4"%#&,%#"$'(+9<&1,"#"&*,$1<& ""%&>"3//)>/$"&',%(%1&"%&""%&:$(=/&:"%9(,"%6& ;"%9"%&="3&'("&."3&"0"%&%("3&*,&1,"#&1//3<&#("&:"2.&.">>"%&,-&0"$4""$#"&4"5*"9&=/4"%<&)/3"%&'"&%("3&0/))"%6&!"#"$""%&.""-3&$"2.3&,:&""%&."$4/%9(%16&?%&,,4&/)9&+"& >"%3&//%1"'"*"%&,:&.5):&0/%&#"&,0"$."(#<&=,"3&+"&#"& 1$,3"$"&=/%/1"="%3)/1"%&"%&/#=(%(93$/3(":)(2.36& A,$10"$)"%"$9<&'"$42,/2."9&"%&)"$/$"%&',$#"%&,0"$9:,")#&#,,$&$"1")9&"%&:/:("$'"$4&"%&>5$1"$9&$/4"%& #"&'"1&4'(+36& 7$,"%8(%49&'()&#/3&="%9"%&9/="%&="3&:$,-"99(,%/)9&.5%&"(1"%&*,$1&,-&0/%1%"3&45%%"%&,$1/%(9"$"%6&A(+&*(+%&."3&5(31/%19:5%3<&%("3&#"&),1(2/&0/%&:5>)("4"&(%93(353("9& /)9&."3&BCD&,-&E5$"/5&F"51#*,$16&C/3&9522"90,))"& 0,,$>"")#"%&/)9&>55$3*,$1<&#"&,:0,"#:,)(&"%&#"&?(1"%& G$/2.3H2,%-"$"%3("9&#")"%<&(9&#/3&*"&/))"=//)&),4//)& 1",$1/%(9""$#&*(+%<&$5(=3"&)/3"%&//%&:$,-"99(,%/)9&"%&#"& >5$1"$&2"%3$//)&93"))"%6& $%('8$$--%/" ;"3&4/%9"%&""$)(+4&#")"%&45%&+"&%("3&0$,"1&1"%,"1& >"1(%%"%6&7,"#&"%&3,"1/%4")(+4&,%#"$'(+9&0,,$&("#"$""%& (9&#"&>/9(9&0/%&""%&4/%9"%=//392./::(+6&!"#"$&4(%#&=,"3& *(2.&,%/-./%4")(+4&0/%&.//$&,5#"$9I&,:)"(#(%19%(0"/5<& (%4,="%&,-&/2.3"$%//=&45%%"%&,%3'(44")"%6& C(+&'())"%&#/3&/))"&:"53"$9&3"$"2.345%%"%&,:&>$"#"& 2$J2."96&K//$&)"$"%&*"&9:")"%<&-/%3/9"$"%&"%&:$/3"%<&(%& 4)"(%"&1$,":"%&"%&,%#"$&>"1")"(#(%1&0/%&1,"#&,:1")"(#"& :"#/1,1(92.&="#"'"$4"$96&A,&0,,$4,=&+"&%("3&/))""%& /2.3"$93/%#"%<&=//$&',$#3&,,4&9"1$"1/3("&3"1"%1"1//%6& L"3&9:$""43&0,,$&*(2.&#/3&#"*"&0,,$*("%(%1&>"3//)>//$& =,"3&*(+%&0,,$&("#"$""%M&1""%&,5#"$&*,5&=(%#"$&.,"0"%& 3"&1//%&'"$4"%&,=#/3&#"&4,93"%&0/%&#"&,:0/%1&3"&.,,1& *(+%&1"',$#"%6&&!"#$%&#'() *&+,"&(-)(".&+*/0##")+#&&1'+2))(+1/&$&(+'(/'3+4"-+$&+ 2)#$5+6!/1+1))(+1)1)7+"8+9&&'+$&+9&.+#))(+1"-#+ "3+.&&#+1&(84))(+/#$&(3%2&"$+'033&#+8"#$&(/D,)#.7+ D&0'&(3D&&;E));9&(87+4)3"33%2//;+&#+40"'&#3%2//;3&+ /D,)#.5+!"#$&(&#+9/($&#+/D+$&E&;:$&+D;&8+/D.&,)#.&#F+ /0$&(3+2/&,&#+2&#+#"&'+2&&#?&#?9&&(+'&+3-/09&#+ '033&#+,&(3%2";;&#$&+;/%)'"&35+C&'+D&$)./."3%2+8;"1))'+ 3'))'+/#$&(+&&#+.&E)1&#;"-8&+;&"$"#.5+*&+):E/#$&(;"-8&+ "#3'&;;"#.&#+9&(8&#+#)09+3)1&#+/D+"#"'")'"&:+,)#+ G(/&#H"#83+*&#+I/3%25+*&+#"&09&+3)1&#9&(8"#.+9&(8'+ 1/'",&(&#$+,//(+$&+1&$&9&(8&(35+J#+2&'+))#');+8"#$&(&#+ /#$&(+$&+,"&(+$"&+,)#+$&E&+))#D)8+D(/:"'&(&#+"3+:/(3+.&3'&.&#5 F5(93&(%&3(+#"%&0/%&>"*5(%(1(%1"%&(%0"93""$3&7$,"%8(%49& (%&,%#"$'(+9<&0,,$/)&(%&."3&>/9(9,%#"$'(+9&"%& >"$,":9,%#"$'(+96&N2.,)"%&*(+%&#"&=,3,$&0/%&,%*"& (%*"3&"%&0//$#(1."#"%&0/%&#,2"%3"%&"%&#"&//%#/2.3&#("& *(+&//%&)""$)(%1"%&45%%"%&1"0"%6&!%&."3&8"%3"/44,,$#& $"9"$0"$"%&'"&PQ&=()+,"%&"5$,&0,,$&."3&0"$>"3"$"%&0/%& #"&1":)/%#"&>"*5(%(1(%1&,:&."3&:/99"%#&,%#"$'(+9&O&#"& "R3$/&>"1")"(#(%1&#("&)""$)(%1"%&="3&""%&>":"$4(%1& 4$(+1"%&O&3"$511"#$//(#6&;//$&/)9&."3&//%&,%9&)(13<& >)(+-3&."3&#//$&%("3&>(+6&K,,$&4)"(%"$"&4)/99"%<&=(%#"$& =/%/1"="%3<&#5(#")(+4"$"&"(9"%&"%&.,1"$"&>"),%(%1"%& '()&7$,"%8(%49&#"&)"$//$&'""$&#"&$5(=3"&1"0"%&,=&*(+%& #(#/23(92."&4'/)(3"(3"%&0/%&#,2"%3"%&"%&',$#"%&#"& 1$,":"%&4)"(%"$6&K"&3,"1/%4")(+4."(#&',$#3&1"'//$>,$1#& #,,$&.,1"$"&//%05))"%#"&>"5$*"%&"%&""%&)/1"$& 45%%"%&935#"%3"%&3"1"%&15%93(1"&0,,$'//$#"%&""%& )"%(%1&/-9)5(3"%<&#("&*(+&3"$51>"3/)"%&%//$&#$//14$/2.36 8"$"%&.,5#3&%("3&,:&/)9&+"&0,)'/99"%&>"%36&!"#"$""%&=,"3& *(2.&45%%"%&>)(+0"%&,%3'(44")"%6&D(+-"%0(+-3(1:)599"$9& 1"0"%&'"&4/%9"%&,:&""%&3'""#"&,-&#"$#"&2/$$(J$"&#,,$& (%&.5%&92.,)(%1&3"&(%0"93"$"%6&C"&>,5'"%&#"&,%39)/10"$H 1,"#(%1"%<&#("&(%&#"&:$/43(+4&0,,$/)&3"$"2.34,="%&>(+& '"$4%"="$9&="3&#"&>"93"&/$>"(#9=/$434/%9"%<&,=&3,3& (%#(0(#5")"&92.,)(%19>5#1"33"%&0,,$&("#"$""%6

10 !""#""$%&$'()*+',-.'/.&01(,%0,2332""4564""# 3''7%'&!"#$%&'%("%')"*+")%+,+%-").'+/0(&12"&(%"0%"3/04&5/+&"6% 7//#%&0%""0%,0+'5/00"0%'/3"0)"8&01%&'%"#%0//'+%9"#$"0%,,$%+&:(%8,,#%-,#1"0;%)"#"0;%8#&:9&))&1"#'9"#$%"0%8#&:"%+&:(6% <,)/01%9"#$"0%"0%-,#1"0%3,"&)&:$%+"%4,3=&0"#"0%-&:0;%-/)% 0&"+%&"("#""0%(&"%(/+%9&)%$*00"0%3""(,"06%>"#9&:)%2"+% =")/01#&:$%&'%(/+%3"0'"0%-,8"")%3,1")&:$%&0%2*0%"&1"0% 9,#("0%1"9"#$+6%A/0%$*00"0%,*("#'%B'%3&((/1'%("% 8"#2/)"0%8/0%2*0%$&0("#"0%//02,#"0%"0%B'%/8,0('%0,1%""0% $)*'%/.3/$"06%C,,#%3"0'"0%(&"%.D'&"$%//09"-&1%3,"+"0% -&:0%,5%2*0%9"#$;%-,/)'%""0%8"#$,5"#%,.%8"#5)""1$*0(&1";% -,*%2"+%""0%2,,5%'42")"0%9/00""#%-"%3""#%-"11"0'42/5% A"%/#="&('3/#$+%&'%("%/.1"),5"0%:/#"0%&01#&:5"0(% 8"#/0("#(6%E"0%8/'+"%=//0%&'%8,,#%""0%1#,"&"0("%1#,"5% 3"0'"0%0&"+%3""#%9"11")"1(%"0%2"".+%8,,#%'+""('%3""#% 2"=="0%#"42+%,5%',4&/)"%-"$"#2"("06%!"%3,"+"0%0*%("%,3')/1%3/$"0%8/0%("%+#/(&+&,0")"%8"#-,#1&01''+//+%0//#% ""0%5/#+&4&5/+&"3//+'42/55&:6%A//#%2,,#+%,,$%=&:%(/+% 3"0'"0%0&"+%9,#("0%/.1"(/0$+%3"+%""0%9"#$),,'2"&('H *&+$"#&01;%3//#%8/0%9"#$%0//#%9"#$%9,#("0%="1")"&(6% I/3"0%3"+%9"#$1"8"#'%"0%,8"#2"&(%1/%:"%,5%-,"$%0//#% ""0%0&"*9"%5)"$6%A/+%$/0%""0%$/0+,,#%-&:0;%3//#%,,$%""0% $)/'),$//)6% J"("#""0%)/+"0%3""(,"0%$/0%/))""0%/)'%("%$/0'"0%,5%("% /#="&('3/#$+%""#)&:$"#%9,#("0%8"#("")(6%C"")%,*("#"0% ',))&4&+"#"0%-&42%'*.;%3//#%9,#("0%0&"+%//01"0,3"06%E0% 3"0'"0%3"+%""0%2/0(&4/5%$#&:1"0%8//$%1""0%$/0'%,3%+"% )/+"0%-&"0%9/+%-"%9//#(%-&:06%C,,#%9"#$1"8"#'%3,"+%2"+%.&0/04&"")%//0+#"$$")&:$"#%9,#("0%,3%2"0%""0%=//0%//0%+"% =&"("06%E0%',3'%3,"+%("%,8"#2"&(%""0%'+/5%8"#("#%1//0;% =&:8,,#="")(%(,,#%1#,+"#"%9"#$1"8"#'%+"%8"#5)&42+"0%""0% ="5//)(%//0("")%1"("")+")&:$%/#="&('1"2/0(&4/5+"0%&0% (&"0'+%+"%0"3"06% F,$%("%1"-,0(2"&('-,#1%3,"+%1"#&42+%-&:0%,5%2"+%8"#1#,+"0% 8/0%&"("#'%$/0'"0%"0%3,1")&:$2"("0%,3%3""%+"%(,"0;%,01"/42+%="5"#$&01"06%!"%)"8"0%/))"3//)%)/01"#%"0% "#%$,3"0%'+""('%3""#%,*("#"0%=&:6%A"%*&+(/1&01%&'%""0% -,#1'+")'")%+"%,0+9&$$")"0%(/+%+,"1/0$")&:$%&';%9//#&0% 3"0'"0%4"0+#//)%'+//0%"0%(/+%.&0/04&"")%(**#-//3%&'6%E"0% -,#1'+")'")%(/+%=,8"0(&"0%("%1#,"&"0("%1"-,0(2"&('$),,.% +*''"0%)/1"#%"0%2,1"#%,51")"&("0%8"#$)"&0+6% E"0%8/0%("%'5""#5*0+"0%(//#=&:%&'%2"+%8,,#$,3"0% 8/0%-&"$+"06%K"-,0(%)"8"0%3,"+%3/$$")&:$"#%"0% 8/0-").'5#"$"0(2"&(%&'%"0%:"%8,,#%1#,"0+"0%"0%.#*&+% 3&0("#%="+//)+%(/0%8,,#%42&5'%"0%4,)/6%<,#1H%"0%9")-&:0',#H 1/0&'/+&"';%-,/)'%("%1""'+")&:$"%1"-,0(2"&('-,#1%"0%2"+% 3//+'42/55")&:$%9"#$;%'5")"0%""0%=")/01#&:$"%#,)%&0%2"+% 8,,#$,3"0%8/0%L"#0'+&1"#"M%1"-,0(2"&('5#,=)"3"06% <&:%'&10/)"#"0%5#,=)"3"0%/)%8#,"1%"0%$*00"0%'0"))"%"0% ""08,*(&1"%,0("#'+"*0&01%=&"("0;%9//#%3,1")&:$%3"+%("% &0-"+%8/0%2"+%"&1"0%',4&/)"%0"+9"#$6%N"-*&0&1"0%,5%2"+% 9")-&:0'9"#$%&'%,08"#'+/0(&16%C,,#$,3"0%&'%="+"#%(/0% 1"0"-"06% K#,"0O&0$'%="-*&0&1+%9")%,5%("%'/)/#&''"0%8/0%'5"4&/)&'+"0% "0%,5%("%1"0""'3&((")"0&0(*'+#&"%"0%$&"'+%"#8,,#%("%-,#1% 3""#%&0$,3"0'/.2/0$")&:$%+"%.&0/04&"#"06%A"%$,'+"0% $*00"0%8"#("#%,3)//1%(,,#%("%""#'+")&:0'-,#1%+"%8"#'+"#$"0% "0%-,#1%(&42+"#%=&:%3"0'"0%+"%,#1/0&'"#"0;%&0%2*0%"&1"0% =**#+;%3"+%+2*&'-,#1;%2*&'/#+'%"0%9&:$8"#5)""1$*0(&1"6%<,% 8,,#$,3"0%9"%(/+%3"0'"0%-&42%3,"+"0%8,"1"0%0//#%2"+% '+#/$$"%'+#/3&"0%8/0%1#,+"%-,#1&0'+"))&01"06%!&:%9&))"0% (/+%:"%-").%$*0+%="5/)"0%,.%"0%9/00""#%:"%""+;%(,*42+%,.%,5% 5/(%1//+6%F,$%5"#',,0'1"=,0("0%=*(1"++"0%1"8"0%3"0'"0% 3""#%8#&:2"&(%,3%2*0%-,#1%,5%"&1"0%9&:-"%+"%,#1/0&'"#"06% A//#,3%2"=="0%9"%&0%2"+%O"0+"/$$,,#(%("%8,,#1"0,3"0% ="-*&0&1&01"0%2&"#,5%+"#*11"(#//&(6%%!"#$%&'$#"$& ()*"+&,-./$'&"0&12))'&."34)+$."56&#$4)%/"3)78&$%& 4$$98&$$%&:$'08)%/$."56$&;$7$'6"%#<&!$%&-7#'-$"$%/& 6"%/&+$8&$$%&4)%/"3)7&;$8$6$%8&/)#&$%&%)348&1-'#<& =$.>66"#&1"5%&/$&->/$'0&:)%&()*"+&9.$?";$.$&1$.908)%/"#$& 4$%&"%&08))8&1-'#:$'.$%$'0&+$8&/$1$.9/$&9.$?";"."8$"8&"%& 8$&4>'$%C&1-/)8&()*"+&D%&4>%&;$/'"59&6>%%$%&9.-'$'$%<& E-.)%/$&F)7&$%&G"%/)&H--'8+)%&:-$'/$%&3)+7)#%$& 8$#$%&4$8&:--'#$%-+$%&;$0.>"8&:)%&4$8&6);"%$8&-+& 4$8&7#;&8$&034')77$%<&I>"+&/>"1$%/&+$%0$%&+$8& $$%&7$'0--%0#$;-%/$%&;>/#$8&:$'1)+$./$%&1"34&"%& 7'-8$08$'$%<&L"5&."$8$%&1"$%&$%&4-'$%&/)8&4$8&7#;&:--'& 4>%&1$.908)%/"#4$"/&$%&6$>1$:'"54$"/&;$8$6$%8<&M%&4$8& G$%8$)66--'/&1"5%&/--'&='-$%G"%60&/$&:--'#$%-+$%& ;$1>"%"#"%#$%&8$'>##$/'))"/< 8',+',7'9.&0" J"("#""0%2"".+%="2,".+"%//0%("%-"$"#2"&(%8/0%""0%1,"(% &0$,3"0%0*%"0%""0%""#)&:$%5"0'&,"0%)/+"#6%K")&:$"%$/0'"0% ="+"$"0+%,,$%""0%2"#8"#(")&01%8/0%&0$,3"0'6%A/+%&'%0&"+% /))""0%1,"(%8,,#%)/1"#"%&0$,3"0'1#,"5"0;%3//#%,,$% 8,,#%("%'/3"0)"8&01%/)'%1"2"")6%<,%-&:0%&0%<9"("0%"0% P&0)/0(%3"0'"0%1"-,0("#%"0%1")*$$&1"#%(/0%&0%,01")&:$"% '/3"0)"8&01"0%/)'%E01")/0(%"0%("%C"#"0&1("%I+/+"06% K#,"0O&0$'%8&0(+%(/+%("%'+"#$'+"%'42,*("#'%("%-9//#'+"% )/'+"0%3,"+"0%(#/1"06%!"#$"0%+"1"0%""0%)//1%),,0%3,"+%=,8"0(&"0%.&0/04&"")% 3""#%1//0%,5)"8"#"06%7"0'"0%(&"%9"&0&1%8"#(&"0"0;%1//0% 3&0("#%&0$,3'+"0=")/'+&01%="+/)"06%!"#$1"8"#'%$*00"0%,5% (&"%3/0&"#%3/$$")&:$"#%3"0'"0%&0%(&"0'+%0"3"0;%9//#(,,#% =/0"0%9,#("0%1"4#"Q"#(;%"0%3"0'"0%3"+%""0%)//1%&0$,3"0% 3""#%1")(%,8"#2,*("06

11 !""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""6!"#$%&'()*'+"'+#+,$$"-#."-"*)+'"$#"-#'-/%0"-$.*%"1"-#$+))+# %-("*#(*,/2#3%/#())*#'$#""-#4"*5"*("&'-.#6*%%(-%('.2#!"# 0)-'"*#7))*%1#%-8"#%,("().$5%%*8'"-'-.#'$#."%*.)-'$""*(# '$#-'"+#&)-."*#4%,(6))*2#9"#&"5"-#."0'(("&(#$+""($#&)-."*:# 5%%*)&#("#0"-$"-#0"+#""-#.%"("#%1&"'('-.#"-#('+%#'-/%0"-2# ;'<#/,--"-#"-#7'&&"-#5))/#-)#4,-#=> $+" #(%%*7"*/"-2 30#"*5%%*#+"#8%*."-#()+#("#<",.(#5)-#+"."-7%%*('.#$+*)/$# %%/#-%.#/)-#*"/"-"-#%1#""-#1"-$'%"-#"-#%0#("#%,("*"-# ))-#%-$#&'.+#."6",*+#()+#%1#""-#""*&'</"*"#0)-'"*2#9'<#$+"&&"-# 5%%*#()+#0"-$"-#('"#)&#%1#<%-."#&""A+'<(#8'<-#6".%--"-# 0"+#7"*/"-:#5))/#'-#""-#87))*#6"*%"1:#A'-)-F'""&#7%*("-#."F%01"-$""*(2#G-#7'<#5'-("-#4"+#""*&'</#()+#%,("*"-#('"# %5"*#""-#.%"(#))-5,&&"-(#1"-$'%"-#6"$F4'//"-#0""*#.))-# 0""6"+)&"-#))-#("#H392# 3%/#%1#("#7%-'-.0)*/+#0%"+"-#/)-$"-#7%*("-# 4"*5"*(""&(2#I"("*""-:#<%-.#"-#%,(:#)*0#%A#*'</:#/*'<.+#""-#."&'</"#/)-$#%1#""-#.%"("#"-#6"+))&6)*"#7%-'-.2#!"#""-# 7'&#.*)).#/%1"-:#""-#)-("*#4,,*+#&'"5"*2#J"-$"-#0%"+"-# 8%5""&#0%."&'</#8"&A#/,--"-#6"1)&"-#4%"#8"#7%-"-2#9"# 5"*6"+"*"-#("#1%$'+'"#5)-#$+)*+"*$#%1#("#7%-'-.0)*/+# (%%*#""-#$+)*+"*$1*"0'"#'-#+"#5%"*"-2#;%#/,--"-#8'<# 0)//"&'</"*#""-#7%-'-.#/%1"-#"-#/*'<.+#("#6%,7$"F+%*# ""-#'01,&$2#K%%*,'+&%1"-(#%1#""-#'-+".*)&"#4"*5%*0'-.# 5)-#("#7%-'-.0)*/+#0%."-#("#4,*"-#("#/%0"-("#<)*"-# $&"F4+$#."0)+'.(#$+'<."-2#9"&#.))-#0"-$"-#('"#%-()-/$#""-#.%"(#'-/%0"-#'-#""-#$%F')&"#4,,*7%-'-.#6&'<5"-#7%-"-# 0""*#6"+)&"-2#3A#8"#/'"8"-#"*5%%*#4,-#7%-'-.:#"5"-+,""&# +'<("&'</:#+"#/%1"-#5)-#("#7%-'-.F%*1%*)+'"2#L,,*("*$#/*'<."-# 6%5"-('"-#0""*#*,'0+"#4,-#7%-'-.#-))*#"'."-#'-8'F4+#+"# 5"*6%,7"-2!"#5%%*("&"-#5)-#("#4M1%+4""/*"-+")A+*"/#/%0"-#-,#5%%*)&# +"*"F4+#6'<#4%."*"#'-/%0"-$#N#4%"#(,,*("*#<"#4,'$:#4%"#0""*# 1*%A'<+2#O%5"-('"-#(*'<A+#4"+#("#7%-'-.1*'<8"-#%1#"-#/%$+# +)6%"#%1#4"+#$&",+"&"-#))-#("#4M1%+4""/*"-+")A+*"/#"'-("&'</# ()-#()+2#G"-#."&"'("&'</"#)A$F4)AA'-.#5)-#("8"#)A+*"/1%$+#'$# 5"*$+)-('.#"-#*"F4+5))*('.2 &&%"0$#-117"&8+$'1 I-#O*,$$"&#8'<-#)A$1*)/"-#."0))/+#%5"*#""*&'</"#/)-$"-# %1#("#)*6"'($0)*/+:#4"+#6"$+*'<("-#5)-#)*0%"("#"-#4"+# $F4"11"-#5)-#.*%"-"#6)-"-2#L"&))$#6"%%*(""&+#("#G,*%1"$"# P%00'$$'"#-)+'%-)&"#*"."*'-."-#5""&#$+*"-."*#%1#4,-# 6".*%+'-.$+"/%*+#()-#%1#4,-#'-$1)--'-."-#("8"#$%F')&"#.*%-(*"F4+"-#+"#*")&'$"*"-2#H&$#("#4"&A+#5)-#("#<%-."*"-# +"5"*.""A$#-))*#7"*/#8%"/+:#8%)&$#'-#Q1)-<":#7%*(+#""-#&)-(# )A$1*)/"-#%5"*#."&'</"#/)-$"-#"5"-#5"*1&'F4+"-(#0)/"-#)&$# 4"+#Q+)6'&'+"'+$1)F+#%5"*#6".*%+'-.$('$F'1&'-"2# 9$$:;'8%(&%"9$$:;0(8,"3 D2#R&"S7"*/"*$#"-#;;TU"*$#/*'<."-#+%".)-.#+%+#8)/"-#)&$# $F4%&'-.:#""-#4M1%+4""/#"-#F%&&"F+'"5"#1"-$'%"-V# "-#)*6"'($%-."$F4'/+4"'($5"*8"/"*'-."-2# B2#!"#6"&)$+'-.#5%%*#&)."#'-/%0"-$#7%*(+#5"*&)).(# "-#.*%+"#5"*0%."-$#7%*("-#87))*("*#6"&)$+2# E2#!"#4M1%+4""/*"-+")A+*"/#7%*(+#."&"'("&'</#)A."$F4)A+# "-#-'",7"#/%1"*$#/*'<."-#""-#$+)*+"*$1*"0'"2# W2#L,'$)*+$"-#"-#7'</5"*1&""./,-('."-#.))-# 0""*#(%"-#"-#8'"/"-4,'8"-#0'-("*X#()+#'$#.%"(/%1"*#"-#0))/+#0))+7"*/#0%."&'</2# >2#G*#/%0+#""-#"'-("#))-#4"+#."$&""1#0"+# /'-("*"-X#)&&"#$F4%&"-#7%*("-#6*"("#$F4%&"-# 7))*#/'-("*"-#("#4"&"#().#+"*"F4+/,--"-2#

12 !"##$##%&'%()*+,(-./(0/'12)-&1-3443##5"!5##$ 67#&)('#234('8(,/'1!"#$%&'%()*)+,,+*-##"*.#/0*-"'.1$'23* 4%*$$%*#5$%*$%*-"'.6'%%'7$*),8$%9$-'%7*(/%*.$*6'.%*0'$*.$* :$%+*$%*6$77$%*0,+*.$*-'%2+3*;$6$*),8$%9$-'%7*:$)+,,+* )9$<1+)*:'.*2$*7",+'$*-,%*$$%*)+$"($*+#$7,%($9'.($*"$<1+))+,,+* 2'$*7"$%6$%*:$0,,(+*$%*"$<1+$%*:$)<1$"8+3*=$+*"$<1+* #5*-$")<1'9*:$)+,,+*,99$$%*'%*$$%*7#$2*>/%<+'#%$"$%2$* 2$8#<",+'$3*;'$*("'.7$%*0$*%'$+*<,2$,/?*8,,"*-$"7+* 7$9'.($*+#$7,%7*+$*7$-$%*+#+*1$+*"$<1+?*1$::$%*0$*'%*1$+* &$%+$,((##"2*2$*-$"1#7'%7*-,%*2$*(#)+$%*#8*%,,"*2$* "$<1+$"*+$*)+,55$%*+$"/77$2",,'23* *-&*2#&)#9/,(-2/*(/* 4%*$$%*#5$%*),8$%9$-'%7*)+,,%*7"#%2"$<1+$%*<$%+",,9?*6#,9)* 2$*60,,"*:$-#<1+$%*5"'%<'5$)*-,%*7$9'.(1$'2*-,%*8,%*$%* $%*1#7$*1,(($%*2",,7+?*1#8#*:$%+*'%*A+,51#")+?*#>*$$%* 2/::$9$*%,+'#%,9'+$'+*1$:+B*0'.*('$6$%*-##"*$$%*),8$%9$-'%7* 0,,"'%*.$*.$6$9>*(/%+*6'.%3*C,,"*%'$+*1$+*"$<1+*-,%*2$*)+$"()+$?* 8,,"*2$*)+$"(+$*-,%*1$+*"$<1+*7$92+3*!"#$%&'%()*2#$+*%'$+*8$$*8$+*1$+*-$"2,<1+*8,($%*-,%* 7"#$5$%*8$%)$%3*;$*8/9+'</9+/"$9$*),8$%9$-'%7*')*%'$+* 8')9/(+*D*6'.*')*$$%*>$'+3*C'$*6'.%*#7$%*#5$%+*6'$+*$$%*7"#$'$%2$* $%*:9#$'$%2$*7$%$",+'$*.#%7$*E$2$"9,%2$")3*F'.*2"#8$%* %'$+*-,%*2$*.'1,2?*8,,"*-,%*-"'.1$'2*$%*2$8#<",+'$3*F'.* :$)+#"8$%*2$*-#$+:,9-$92$%?*0$"(-9#$"$%*$%*<#99$7$:,%($%3* ;$6$*#%+0'(($9'%7$%*8#$+$%*0$*,,%.,7$%*'%*59,,+)*-,%* #%2$"7",-$%3* G,%2,<1+*-##"*2$*E$2$"9,%2)$*+,,9*')*<"/<',,93*F#%2$"*$$%* 7#$2$*:$1$$")'%7*-,%*#%6$*+,,9?*'%*0##"2*H%*7$)<1"'>+?*')* '%-$)+$"$%*'%*$$%*-$")+$"('%7*-,%*2$*-"#$7I*$%*-##")<1##9)$* $2/<,+'$?*6#2,+*+,,9,<1+$")+,%2$%*#5*.#%7$*9$$>+'.2*0#"2$%*,,%7$5,(+3*C$*'%-$)+$"$%*'%*+,,9:$7$9$'2'%7*'%*1$+*8:#*$%* '%*/'+)+$($%2$*+,,9I*$%*5,"+'<'5,+'$+",.$<+$%*-##"*8'7",%+$%3* ;'$*+",.$<+$%*8#$+$%*+#$7,%($9'.(*6'.%*-##"*8'7",%+$%*2'$* 1'$"*,9*.,"$%*0#%$%?*8,,"*##(*-##"*2$*J##9)$*$%*K#$8$$%)$* (",<1+$%*2'$*1'$"*+'.2$9'.(*(#8$%*0$"($%3*C$*6$++$%*8$%)$%* %'$+*/'+?*8,,"*'%3*C$*)<1"'.-$%*%'$8,%2*,>*$%*9,+$%*%'$8,%2*,,%*6'.%*9#+*#-$"3* 9(4&%-3*/2%:(#-(%:*22*33* G9)*1$+*#5*2$*#-$"1$'2*,,%(#8+?*0'9*!"#$%&'%()*2$* +",%)5,",%+'$*7$-$%*:/"7$")*2$*(,%)*8$$*+$*2$%($%3*;'+* 5,)+*:'.*$$%*0,,"2$*2'$*'%*2$*7$%$%*-,%*!"#$%&'%()*6'+B*2$* 2$8#<",+')$"'%7*-,%*2$*),8$%9$-'%7*$%*-,%*1$+*5#9'+'$($* :$)+//"3*;$*:$+"#(($%1$'2*-,%*:/"7$")*:'.*2$*5/:9'$($* 6,,(*-$"7+*8$$"*2,%*$$%)*'%*2$*-'$"*.,,"*)+$88$%3*L',* '%+$"%$+5,%$9)*$%*0'.(:/27$++$%*("'.7$%*'%0#%$")*8$$"* 6$77$%)<1,5*#-$"*1/%*://"+3*M%*##(*'%*6#"7I*$%*#%2$"0'.)I '%)+$99'%7$%*$%*0#%'%7<#"5#",+'$)*8#$+*2$*'%)5",,(*0#"2$%* -$")+$"(+3* ;$*-$'9'71$'2*#5*)+",,+*$%*2$*9$$>:,,"1$'2*-,%*://"+$%*')* 7$:,,+*:'.*2,,2(",<1+'7*#5+"$2$%*+$7$%*<"'8'%,9'+$'+3*=$+* ')*#%+#$9,,+:,,"*2,+*:/"7$")*6'<1*#%-$'9'7*-#$9$%*'%*1/%* $'7$%*)+",,+3*A+",>>$%*(,%*2/)*1,"2*%#2'7*6'.%3*N,,"*-##"*!"#$%&'%()*')*2,+*%##'+*1$+*1$9$*-$"1,,93*M$%*)+",>*2'$%+* +$-$%)*1$+*:$7'%*+$*6'.%*-,%*$$%*%'$/0$*)+,"+3*E#7*:$+$"*')*1$+* -##"(#8$%*-,%*8')2,,23*J#9'+'$,7$%+$%?*)+,2)0,<1+$%*$%* <#%<'O"7$)*2'$*0$+$%*0,+*$"*)5$$9+?*(/%%$%*$$%*1##5*"#+6##'* -##"(#8$%3*P#%7$"$%#"7,%'),+'$)*$%*)5#"+-$"$%'7'%7$%*9$"$%*.#%7$"$%*),8$%*+$*0$"($%*,,%*5#)'+'$-$*2#$9$%3*;,,"*8,7* %'$+*#5*:$6/'%'72*0#"2$%3* ;$*"$<1+$"*')*1$+*#%,>1,%($9'.($*)9/'+)+/(*-,%*#%6$* "$<1+))+,,+?*8,,"*)+,,+*#%2$"*2"/(3*K$<1+$")*8#$+$%*-"'.* :9'.-$%*1/%*$'7$%*##"2$9$%*+$*-$99$%3*!"#$%&'%()*')*2,,"#8* +$7$%*8'%'8/8)+",>>$%3*;,,"%,,)+*0'9*!"#$%&'%()*2,+*2$* "$<1+$"*'%*2$*+#$(#8)+*,99$*0$++$%*#5*1/%*7"#%20$++$9'.(1$'2* (,%*+#$+)$%3*;$*0$+7$-$"*')*%'$+*#%>$'9:,,"3 %-(3*/(,(#234('8(,/'1 Q/%)+$%,,")*$%*.#/"%,9')+$%*-$")+$-'7$%*2$*5/:9'$($* "/'8+$*$%*2$*),8$%9$-'%73*M$%*#5$%*),8$%9$-'%7*-$"$')+* $$%*</9+//"*-,%*2$:,+3*M$%*:"/')$%2$*</9+/"$9$*)$<+#"?* -$$9)+$88'7$*8$2',?*#%,>1,%($9'.($*.#/"%,9')+'$(*$%*$$%* -"'.*'%+$"%$+*2",7$%*2,,"*,,%*:'.3*Q/%)+*)+$9+*-",7$%*:'.*2,+* 0,+*0$*2,<1+$%*6$($"*+$*0$+$%?*6$*-$":$$92+*0$"$92$%*2'$*$"* %'$+*6'.%?*7$2,<1+$%*2'$*%#7*%'$+*$$"2$"*7$2,<1+*0,"$%3*!"#"$%&'()*"+,'"-(.%//''*(+'(%%/(,'$("/$'*/'$$'/(0'/$1(2"&(+'(/"'$(-%$( +'(3*4)"-'*(5$"'6'7(7''6"+6$8(!%$("5(%&549(-'(345$04-'( +'(0*"')'/(43'/7%%6$8(:4;,(-*'"#'/("/$'*/'$3*4)"-'*5( #'-24/#'/($'(24*-'/(47(,</(6&%/$'/($'(0'53"4/'*'/1(%&5( =>:=()%/(6*%;,$(24*-$8(!%$()'*-*%#(0'44#$("/0*'<6'/( 43(%<$'<*5*';,$($'#'/($'(#%%/1(7%%*(,4<-$(#''/( C%*&'7'/$("5(-'(D*4'/'(9*%;$"'1(2%%*(D*4'/E"/65(-''&()%/( <"$7%%6$1(%%/)4'*-'*()%/(,'$(#*4'"'/-'()'*?'$($'#'/( =>:=8(A/(-'(:2''-'(F%7'*()44*62%7(D*4'/E"/65(7'$( ''/(74$"'(-%$(-'(*'#'*"/#(=>:=(4/-'*$'6'/-'8(!'(5$*"+-( "5(/4#(/"'$(#'24//'/1(7%%*(-"#"$%&'(#*4/-*';,$'/('/( ''/('"#'/$"+-5(%<$'<*5*';,$(5$%%/(,4#'*(43(-'(34&"$"'6'( %#'/-%(-%/(44"$($')4*'/8 Q/%)+*(#)+*7$92?*8,,"*9$-$"+*#%)*%#7*-$$9*8$$"*#53* 4%+$"%,+'#%,,9*-$"8,,"2$*#"($)+$%*$%*=#99,%2)$*8$$)+$")* 6'.%*$$%*-')'+$(,,"+.$*,,%*2$*0$"$923*4%*)+$2$%*0,,"*2$*

13 !""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""55 &#"(",$+-&$Y*&#"4(+*$",$U%,(7);",$5%',$"",$"6),)*%&67"$ *)#)4$;))4$:"("4-+,(/$$ $ V8,&#$;"44%'2#$),5"$-";",&$",$.""1#$.-+,&$++,$7"#$ 3"&#++,/$I"$3"58%,%.",$,%"#$)<$#+-",#),#9%22"-%,.$",$ 68-#884),("49%'&/$`),6"4#."3)89",$9)4(",$#)".+,2"-%'2"4$ ",$*8&"+$3-%';",$#)#$-++#$)<",/$ &;+$'1 ="$U84)<"&"$68-#884$3"&#++#/$I+#$),&$U84)<"+,",$3%,(#$%&$ &#"42"4$(+,$9+#$),&$&67"%(#/$=%#$*"42",$9"$;++2$<+&$%,$7"#$ ;"44"$38%#",-+,(/$U84)<+$;++4#$"",$+,("4"$<)-%#%"2"$2)"4&$ (+,$("$,")-%3"4+-"$0"4",%.("$A#+#",$",$7"#$+8#)64+#%&67"$ ",$),;4%'"$`7%,+/$="$U84)<"&"$;-+..",$3%'$("$>+c<4%("$%,$ I+4&67+8$#),",$(+#$U84)<+$&#""(&$*""4$);"4$."(""-("$ *).",$9"$U84)<+$,%"#$);"4-+#",$++,$("$4"."4%,.&-"%("4&$*"#$ 78,$3"&-)#",$),("4),&'"&/$H84."4&$*)"#",$*""4$%,;-)"($ 24%'.",$)<$9+#$"4$."3"84#$%,$H48&&"-/ ="$:"("4-+,(&"$)<",$"6),)*%"$%&$."3++#$3%'$("$U84)<"&"$ _,%"/$="$4"."-&$;+,$("$%,#"4,"$*+42#$3"&<+4",$:"("4-+,(&"$ ),("4,"*"4&$",$38%#",-+,(&"$%,;"&#""4("4&$"",$34"%$++,$,+#%),+-"$4"."-&/$T)#$)<$("$(+.$;+,$;+,(++.$;"4(%",",$("$ #)*+#",#"-"4$8%#$H4+3+,#$",$("$7+;",+43"%("4$8%#$P)##"4(+*$ ="$U84)<"&"$_,%"$%&$))2$,)(%.$)<$7"#$9"4"-(#),""-/$ &%*<"-9".$#"$2-"%,$)*$*),(%+-"$<4)3-"*",$)<$#"$-)&&",/$ 0+,$7"#$#"**",$;+,$1%,+,6%R-"$*+42#",$#)#$7"#$++,<+22",$ ;+,$2-%*++#;"4+,("4%,./$Y--"",$())4$),5"$24+67#",$#"$ 38,("-",$28,,",$9"$7))<;)--"$),#9%22"-%,.",$+-&$("$ Y4+3%&67"$-",#"$<)&%#%"1$3"d,;-)"(",/$ %&=&+:1%="9&+&:=:1%= ^",&",4"67#",$5%',$8,%;"4&""-/$?)2$%,$7"#$38%#",-+,(3"-"%($ 7+,#""4#$>4)",G%,2&$+-&$-"%(4++($(+#$*",&",$5"-1$;)4*$ 28,,",$.";",$++,$78,$"%.",$-";",/$=+#$2+,$,%"#$+-&$'"$%,$ 4"67#$)<$&"2&8"-"$5"-13"&67%22%,.$),#3""4#/$?,#9%22"-%,.&O &+*",9"42%,.$3-%'1#$(++4)*$;+,$.4))#$3"-+,./$^++4$+4*"$ -+,(",$24%'.",$<+&$"67#$"",$""4-%'2"$2+,&$+-&$;"4&#)4",("$ U84)<"&"$-+,(3)89&83&%(%"&$",$),.8,&#%."$7+,("-&4"."-&$ 9)4(",$+1."&67+1#/$H);",(%",$-)<",$),#9%22"-%,.&-+,(",$ 7""-$;""-$."-($*%&$())4$3"-+&#%,.),#(8%2%,./$:"("4-+,($ 9"42#$7%"4$++,$*""$())4$<)&#38&3"(4%';",$."",$&#4)34""($%,$ ("$9".$#"$-"..",/$=%#$*)"#$&#)<<",/$ Y-&$"",$&#++#$5%',$384."4&$,%"#$9""#$#"$3"&67"4*",$#".",$ ("$%,#"4,+#%),+-"$."*"",&67+<$("$;"4+,#9))4("-%'27"%($ %,$#"$.4%'<",$",$3"&67"4*%,.$#"$3%"(",/$="5"$;"4+,#9))4O ("-%'27"%($3"#"2",#$%,$""4&#"$%,&#+,#%"$(%<-)*+#%"2"$ ),("47+,("-%,.",$",$,))(78-</$E+&$+-&$+--"$."9"-(-)5"$ %**"4&$);"4$-";",$",$())($",$."9"-($-)2#$."9"-($8%#/$ H%',+$+--"$;-867#"-%,.",$-";",$%,$;-867#"-%,.",2+*<",$ %,$14+.%"-"$4".%)F&/$I%'$&#"8,",$("$0"4",%.("$:+#%"&$3%'$ ("5"$)<;+,.$",$,)(%.",$'++4-%'2&$"",$.4)"<$29"#&3+4"$ ;-867#"-%,.",$8%#$)*$7%"4$"",$,%"89$3"&#++,$)<$#"$3)89",/$ J,$U84)<+$<-"%#",$9"$;))4$"",$78*++,$."5+*",-%'2$ V%,("4",$5),("4$:"("4-+,(&$<+&<))4#$(%"$7%"4$+-$'+4",$ 9),",$5"##",$9%'$,%"#$8%#/$ >4)",G%,2&$&#++#$,%"#$+--"",$;))4$')89$;4%'7"%($S$*++4$;))4$ ("$;4%'7"%($;+,$%"("4"",/ S&"1#$D*$13" 8&+=4$%)#$(1*"(R,**&B(I33$19T3,,*"1)#$(1*"('**)B(!"( U$&#)#$(1*"(1#(!,<)5#1#"53;/5B(F*5(>&0"(1#('&"1#$#"(1&#( 3")(,*"1(+3#5#"(-#$,*5#"B(V,)(:#("&')(13#"6(,&%5(/4"( 53#'3+)5(&"(A$*'6(V<%/*"&)5*"6(!$&5$#*(3<(V"%3,*B(8*"1#"( :**$(>#(1#(5**,("&#5(-*"()D$#'#"6(:**$(>#("&#+*"1( '#""#"6(:**$(>#(-$##+1#"(>&0"B(W3"%#(+&%$*"5#"(1&#(*,(>3(,*"%(&"(I#1#$,*"1(>&0"(1*5(>#(/&#$(>&0"(%#:3$5#,16(+3#5#"( '4""#"(=,&0-#"B(X<(/#5(#$("4(OY(3<(OBYYY(>&0"6(1#>#( '&"1#$#"(/3$#"(/&#$B(H#5(1#(*;5&#(-33$(##"('&"1#$D*$13"( -#$>*+#,1#(7$3#"8&"')6(3D(&"&5&*5&#<(-*"(.3<&'(F&=&6( >3Z"([NYBYYY(/*"15#'#"&"%#"B(A"+&11#,)(/#==#"([\Y( %#+##"5#$*1#"(/4"(=4$%#+##)5#$)(3D%#$3#D#"()5#4"( 5#(=#54&%#"(#"(3D(]3454=#(:#$1(/#5(<&,+D0#(3-#$(/#5( '&"1#$D*$13"([^YBYYY('##$(=#'#'#"B( A$$?=';%(&%"A$$?=0(;,"6 M/$I"$.";",$),#9%22"-%,.&&+*",9"42%,.$*""4$ 7"#$#".",.++,$;+,$("$;))4$),#9%22"-%,.&-+,(",$,".+#%";"$"11"6#",$;+,$:"("4-+,(&$",$U84)<""&$ K/$J,1)4*+#%"$",$%,#"4,"#$3-%';",$;4%'$",$(%.%#+-"$.4),(4"67#",$9)4(",$3"#"4$3"&67"4*(/ N/$I"$%,;"&#"4",$%,$3"#"4$#++-),("49%'&$ ;))4$,%"89O$",$)8(2)*"4&/ b/$:"("4-+,($24%'.#$"",$9+4*$;-867#"-%,.",3"-"%($ *"#$&,"--"$<4)6"(84"&$",$"",$2%,("4<+4(),/$ U84)<"&"$2%"&-%'&#",$",$U84)<"&"$6)44"6#%";"$4"1"4",(+/$

14 '+$/+1221';%(&%" *&+,-&.-%/0'+$/+1221" 3453!""#$%&'()*+),-"./)0.-(&) 12),-"./)3""/&) 1. De overheid ondersteunt op alle mogelijke manieren maatschappelijk verantwoord ondernemen. De overheid gaat groen aanbesteden en koopt alleen nog maar duurzame producten en diensten. Zij verleent snel vergunningen aan groene initiatieven van burgers en bedrijven. 2. De nieuwe regering krijgt een minister van Duurzaamheid en Ruimte, die Milieu, Natuur, Energie, Landbouw, Visserij, Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening onder zich heeft. Deze minister stelt een agenda op voor efficiënt (her)gebruik van natuurlijke hulpbronnen. 3. De overheid ondersteunt groene investeringen en duurzame woningbouw door voldoende gunstige kredieten beschikbaar te stellen. 4. Nederland maakt zich sterk voor strenge Europese voorschriften voor producten en productieprocessen, die aanzetten tot een zuinig gebruik van energie, water en grondstoffen. De overheid stimuleert bedrijven om warmte, water en restproducten uit te wisselen voor hergebruik. 5. Kleine en nieuwe bedrijven krijgen meer kans om mee te dingen naar overheidsopdrachten. 6. Nederland streeft naar 3 procent energiebesparing per jaar. Via kredietgaranties wordt het besparingspotentieel in de industrie benut. 7. Eigenaren van oude huizen krijgen een tegemoetkoming om de kosten van woningisolatie sneller terug te verdienen. Ook energiebedrijven en woningcorporaties investeren in woningisolatie. Huurders en huiseigenaren met lage inkomens krijgen daarbij voorrang, zodat zij als eersten kunnen profiteren van een lagere energierekening. 8. Er komt toezicht op de naleving van de energielabelplicht bij verkoop of verhuur van gebouwen. 9. Het Bouwbesluit mag de groene ambities van gemeenten niet in de weg staan; gemeenten mogen verdergaande duurzaamheidseisen stellen dan het Bouwbesluit voorschrijft. 10.Binnen vijf jaar wordt alle nieuwbouw minstens energieneutraal, te beginnen met alle nieuwe gebouwen van de rijksoverheid. Er komen zonnepanelen op alle overheidsgebouwen met geschikte daken voor zonne-energie. 11. Overheid en bedrijfsleven maken samen werk van een circulaire economie waarin grondstoffen eindeloos worden hergebruikt. Afval krijgt een prijs en de belasting op het gebruik van grondstoffen gaat omhoog, zodat verspilling stopt. Statiegeld wordt niet afgeschaft, maar uitgebreid naar blikjes en kleine petflessen. 12. Overheid en bedrijfsleven werken samen aan een duurzame! "#$"%&'(!')$*$+,- Fossiele en chemische grondstoffen worden daar waar mogelijk vervangen door plantaardige alternatieven. 42)5.)6.-6'73.-)8.&993& 1. Alle subsidies die niet passen in een duurzame economie worden afgebouwd. Resterende subsidies worden, waar mogelijk, vervangen door overheidsgaranties en -kredieten. 2. Het belastingstelsel wordt vergroend, ook op provinciaal en gemeentelijk niveau. Bestaande milieubelastingen op verpakkingen, energie, afvalstoffen en brandstoffen worden verhoogd. De opbrengsten van deze belastingen worden gedeeltelijk gebruikt om de belasting op arbeid en de loonkosten voor met name laagbetaalde arbeid voor werkgevers te verlagen en om te investeren in groene innovatie. 3. Nederland pleit binnen de Europese Unie voor een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met tenminste 30 procent in 2020 en tenminste 90 procent in 2050, alsmede voor een eerlijke lastenverdeling. Nederland komt niet alleen haar Europese verplichtingen na, maar wordt weer een koploper op klimaatgebied. 4. Nederland knokt voor verbetering van het Europese stelsel van handel in emissierechten: al in 2012 moeten emissierechten uit het stelsel worden gehaald om de CO 2 -prijs op te drijven en in het vervolg moeten alle emissierechten worden geveild in plaats van gratis weggeven. 5. Er komt een milieubelasting op de uitstoot van broeikasgassen in sectoren die niet onder de Europese emissiehandel vallen. Deze belasting stimuleert ondernemers om in groene innovatie te investeren. 6. Grootverbruikers gaan, net als consumenten, een eerlijke energieheffing betalen. 7. Er komt een strenge CO 2 -norm voor nieuwe energiecentrales, die de bouw van kolencentrales verhindert. Kolencentrales betalen een kolenbelasting. 8. Nederland kiest voor aardgas, de minst vervuilende fossiele brandstof, zolang de overgang naar een duurzame energievoorziening nog niet is voltooid. De regering pleit in EU-verband voor een gemeenschappelijke energiepolitiek om de Europese gasvoorziening zeker te stellen. 9. Opslag van CO 2 wordt door elektriciteitsproducenten zelf betaald. Experimenten vinden niet plaats onder bewoond gebied. Er wordt rekening gehouden met de gevolgen voor kwetsbare natuurgebieden. 10.Er worden geen vergunningen verstrekt voor boringen naar schaliegas zolang we onvoldoende weten over de risico s voor mens en milieu. Ook bij andere risicovolle technieken staat het voorzorgsbeginsel centraal. Initiatiefnemers moeten kunnen aantonen dat hun techniek veilig is. 11. De kerncentrale in Borssele wordt gesloten. Er komen geen nieuwe kerncentrales voor energieopwekking. 12. Nederland zet zich in voor EU-maatregelen tegen de import van olie die op extreem vervuilende wijze is gewonnen, zoals teerzandolie. 13.De overheid investeert in handhaving bij chemische en andere risicovolle bedrijven. De boetes gaan omhoog en 53""!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!

15 bedrijven die de regels consequent blijven overtreden gaan dicht. :2);7.'0.)./.-<7. 1. Er komt een Deltawet nieuwe energie. Daarmee zet Nederland fors in op energiebesparing en duurzame energie. In 2020 halen we 20 procent van onze energie uit schone bronnen. Uiterlijk in 2050 draait onze economie volledig op duurzame energie. De Deltawet verplicht energiebedrijven om een jaarlijks oplopend aandeel schone energie te produceren. 2. Het zelf opwekken van energie door burgers, bedrijven, lokale en regionale overheden wordt krachtig bevorderd. Nederland voert het Duitse feed-in systeem in, zodat burgers en bedrijven die groene stroom produceren daarvoor altijd een garantieprijs ontvangen. Bureaucratische obstakels verdwijnen. 3. De overheid investeert samen met energiebedrijven in onderzoek naar innovatieve technieken zoals getijdenenergie. 4. De overheid selecteert en regelt voldoende locaties voor windmolens op het land en geeft concessies uit aan uitbaters. De inkomsten worden opnieuw geïnvesteerd in groene energie. 5. Er komt een spoedwet voor wind op zee, gericht op megawatt Noordzeestroom in Geplande investeringen voor de komende tien jaar worden naar voren gehaald. De overheid rondt vergunningsprocedures zo snel als mogelijk af. 6. Nederland zet zich in voor bindende Europese duurzaamheidseisen voor alle vormen van bio-energie. Bij biobrandstoffen worden de effecten op het landgebruik meegewogen, zodat de teelt ervan niet ten koste gaat van natuur, voedselvoorziening en inheemse volkeren. 7. Nederland bepleit in de EU een supernet voor groene stroom. Een Europees netwerk van efficiënte hoogspanningskabels moet onze elektriciteitsvoorziening robuust maken. Dit supernet vangt de schommelingen in het aanbod van groene energie op. Als het op de Noordzee even niet waait, krijgen we zonnestroom uit Spanje, of zelfs uit de Sahara. 52)4.0'%&)="/%'>.-./)./)?-"$'=.-./ 1. Nederland zet zich in voor een krachtig Europees en mondiaal beleid ten behoeve van ketentransparantie. In Nederland komt een Wet openbaarheid van productie en ketens. Deze geeft consumenten meer inzicht in de naleving van internationale normen op het gebied van mensenrechten, milieu en arbeid door bedrijven en hun toeleveranciers, ook buiten Nederland, alsmede de milieubelasting van producten en diensten. Om te beginnen moeten bedrijven die steun ontvangen van de regering risico s voor mensenrechtenschendingen en milieuschade in kaart brengen en voorkomen. 2. Nederlandse multinationals worden aansprakelijk gesteld voor overtredingen van internationaal erkende normen door hun buitenlandse dochters en toeleveranciers. Nederland zet zich in voor nieuwe, bindende internationale normen voor de bescherming van biodiversiteit en dierenwelzijn. 3. Grote bedrijven worden verplicht een jaarlijkse rapportage op te stellen over hun prestaties op het gebied van mensenrechten, arbeidsnormen en milieu. 4. Overheden verlangen van elk bedrijf dat in aanmerking wil komen voor overheidssteun of overheidsaanbestedingen dat het aantoonbaar voldoet aan internationaal erkende normen. 5. Bij inkopen en aanbesteden geven overheden het goede voorbeeld, door voorwaarden te stellen die overeenkomen met keurmerken als.%#/0/%('1!.$/'&0!20'3%/(&4#5!6$7*)#81! 9%/#*'!20'3%/(&4#5!6$7*)#8 en :;<. 6. De overheid stelt eisen aan banken waarmee zij zaken doet. Deze dienen wat betreft duurzaamheid te behoren tot de best presterende in de bancaire sector. 7. De overheid geeft meer voorlichting over de schadelijke milieueffecten van het eten van vlees. 8. Illegaal gekapt hout wordt van de markt 1. Boeren krijgen meer mogelijkheden om een deel van hun inkomen te verdienen met de ontwikkeling van (agrarische) natuur, recreatie, dienstverlening en zorg. 2. De overheid bevordert duurzame innovaties op het platteland, zoals biologische landbouw, energieleverende kassen en regionale afzetcoöperaties. 3. De overheid bevordert het herstel van de band tussen stad en platteland en tussen boer en burger, onder andere via boerencoöperaties rond stedelijke gebieden en door educatie over gezondheid en voedsel. 4. Nederland dringt de vervuiling van bodem, water en lucht door grootschalige landbouw terug; de veestapel wordt verkleind. 5. Voor vlees gaat het hoge btw-tarief gelden. 6. Nederland bepleit in Europees verband dat plantaardige producten uit de duurzame landbouw worden vrijgesteld van btw. 7. Nederland ijvert voor een ingrijpende herziening van het EU-landbouwbeleid, waarbij: a) mondiale en regionale voedselzekerheid, bescherming van natuurlijke hulpbronnen, eerlijke handel met ontwikkelingslanden en een redelijk inkomen voor boeren voorop staan; b) exportsubsidies onmiddellijk worden afgeschaft en structurele overschotten worden tegengegaan; c) duurzame en diervriendelijke landbouw krachtig wordt bevorderd; d) subsidies worden omgevormd tot betalingen voor de groene en blauwe diensten die boeren en andere grondbeheerders leveren aan de samenleving; e) het EU-mededingingsbeleid zodanig wordt aangepast dat boeren meer marktmacht krijgen ten opzichte van voedselverwerkers en supermarkten. 8. Voor genetische modificatie geldt het voorzorgsprincipe, ter bescherming van het milieu en de gezondheid. Genetische modificatie wordt in de Nederlandse landbouw niet toegepast, zolang de veiligheid voor mens en natuur niet is gegarandeerd. Telers van gengewassen en toeleveranciers!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""56

16 worden volledig aansprakelijk voor (milieu)schade. 9. Nederland pleit binnen de EU voor betere etikettering van gentech-producten. 10.Nederland verzet zich tegen het verlenen van octrooien op genen en levende organismen. 11. De overheidssteun voor landbouwonderzoek richt zich met name op een duurzamer gebruik van water, voedingsstoffen, energie en grond, alsmede op de verhoging van de ziekteresistentie van gewassen en dieren. 12. De overheid bevordert het tot stand komen van één algemeen erkend en duidelijk systeem van labelling voor duurzaam en diervriendelijk geproduceerd voedsel. 13.Het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen in de land- en tuinbouw wordt binnen enkele jaren tot een minimum teruggebracht. Het gebruik van chemische onkruidbeschermingsmiddelen voor niet-commerciële doelen wordt zo spoedig mogelijk verboden. 14. Het gebruik van antibiotica in de veehouderij wordt drastisch teruggebracht. Preventief gebruik en koppelbehandelingen worden verboden, net als antibiotica die als laatste middel worden ingezet om bepaalde infecties bij mensen te bestrijden (zogeheten 8%&0!/'&$/0-middelen). Het houden van snelgroeiende rassen, waarbij antibioticagebruik excessief hoog is, zoals plofkippen, wordt eveneens verboden. 15.Nederland ijvert binnen de EU voor maatregelen tegen de import van veevoer waarvoor tropisch bos is gekapt en stimuleert het gebruik van Europese eiwitrijke gewassen als alternatief voor importsoja. 16.Het gebruik van bestrijdingsmiddelen wordt in de komende kabinetsperiode drastisch verminderd. Er komt een verbod op bestrijdingsmiddelen die bijensterfte veroorzaken. B2)57.-./0.3A7C/ 1. Dieren hebben een eigen intrinsieke waarde. Derhalve hebben zij recht op een respectvolle behandeling en moet met hun belangen zorgvuldig rekening worden gehouden. Dierenrechten worden opgenomen in de Grondwet en in een bindend Europees handvest. 2. De vee-industrie wordt stapsgewijs afgebouwd. Er komt een verbod op megastallen. Er komt een wet die vastlegt dat landbouwhuisdieren goede buitenruimte moeten hebben, zodat koeien kunnen grazen, kippen buiten scharrelen en varkens kunnen wroeten (wet Vrije Uitloop). 3. Er komt een verbod op het houden van nertsen en andere pelsdieren ter verkrijging van hun pels. Nederland streeft in Europees verband naar een volledig verbod op handel in en import van bontproducten. 4. Landbouwdieren worden ingeënt tegen ziektes als vogelgriep en MKZ, zodat grootschalig doden achterwege kan blijven. 5. Veetransporten worden aan banden gelegd. Slachtvee mag niet langer dan 4 uur worden vervoerd. 6. Nederland zet zich in voor een Europees (import)verbod op zeer dieronvriendelijke producten zoals =$#'!>/%&. 7. Het akkoord van de gezamenlijke natuurorganisaties over de ganzen (Ganzen-7 akkoord) wordt volledig uitgevoerd. Dat betekent dat ganzen in de winter beschermd zijn tegen de jacht, maar dat overlast door een teveel aan ganzen in de zomer op een diervriendelijke wijze kan worden aangepakt. 8. Voor beroepsvissers en viskwekers worden methoden voorgeschreven waarbij vissen niet of nauwelijks lijden. 9. Dierproeven worden uitgefaseerd. Als eerste stap worden dergelijke proeven alleen nog toegestaan als dat de enige manier is om substantiële verbetering van de volksgezondheid te bereiken. De transparantie rond de methoden en resultaten van dierproeven wordt vergroot. Er komt meer geld voor alternatieve testmethoden. 10.Er komen welzijns- en gezondheidsvoorschriften voor de handel in huisdieren. Nederland streeft, ook in Europees verband, naar een verbod op de invoer van exotische dieren. 11. Het fokken van huisdieren op kenmerken die het welzijn van een dierenras bedreigen wordt verboden. Er komt een beperkte lijst van alle diersoorten die als huisdier mogen worden gehouden. 12. Er komt een certificering voor dierenasielen en opvangcentra. Dierenwelzijn is daarbij een belangrijk criterium. 13.Vermaak en sport met dieren waarbij aantoonbaar is dat het welzijn van dieren ernstig wordt geschaad, worden verboden. Er komt een wettelijk verbod op het gebruik van wilde dieren in circussen. 14. Het meldpunt dierenmishandeling (114) blijft bestaan.,2);.$.-39/$%.)/9&''- 1. Om de milieuvoorwaarden voor gezonde natuur te scheppen en de biodiversiteit te vergroten, worden vermesting, verdroging, stikstofuitstoot en slechte waterkwaliteit volgens EU-richtlijnen aangepakt. Nederland spant zich in Europees verband in voor optimaal herstel van de biodiversiteit, door behoud van de EU-natuurrichtlijnen, zoals de vogel- en habitatrichtlijnen, en door bescherming van de Natura 2000-gebieden. 2. Natuurgebieden worden met elkaar verbonden. De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) wordt onverkort gerealiseerd ( hectare) zodat planten en dieren zich kunnen verspreiden. Ook natuurwaarden buiten de EHS krijgen voldoende bescherming. 3. Agrarisch natuurbeheer wordt sterk verbeterd, zodat het daadwerkelijk bijdraagt aan de bescherming van soorten (zoals weidevogels) en leefgebieden. Zowel binnen als buiten de EHS zijn vormen van effectief agrarisch natuurbeheer een goede aanvulling op de natuurgebieden. Agrarisch natuurbeheer wordt onder meer betaald uit de middelen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). 4. In het wild levende dieren worden in principe met rust gelaten. Als dieren belangrijke schade veroorzaken of een bedreiging vormen voor de volksgezondheid of veiligheid, wordt alleen bij uiterste noodzaak en als er geen alternatieven zijn het doden van een deel van de populatie toegestaan. Deze beheersjacht wordt streng gecontroleerd. Er wordt meer geïnvesteerd in diervriendelijke methoden voor schadebestrijding, zoals bij muskusratten. Er komt een verbod op plezierjacht. 57""!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!

17 5. In natuurgebieden als de Noordzee, de Waddenzee, de Zuid-Hollandse en Zeeuwse Delta en De Peel is geen plaats voor schadelijke economische activiteiten als gasboring en landaanwinning. 6. Nederland draagt bij aan voldoende zeereservaten in de Noordzee, zodat de visstand zich kan herstellen. 7. Nederland bepleit de stapsgewijze invoering van het nee tenzij -principe in het Europese visserijbeleid: commerciële vangst wordt alleen nog toegestaan als het ecosysteem gezond is en uitsluitend de natuurlijke aanwas aan vis wordt weggevangen. 8. Door betere visserijmethoden wordt bijvangst zoveel mogelijk voorkomen. De resterende bijvangst wordt aan wal gebracht en verwerkt. 9. Er komt een wet Mooi Nederland die de Nederlandse natuur en het landschap beschermt. 10.De tropische natuur op de Nederlands-Caribische eilanden wordt maximaal beschermd. 11. De Europese afspraken over het verbeteren van de kwaliteit van de Westerschelde worden nagekomen: de Hedwige wordt ontpolderd en omgezet in natte natuur.!"#$%&'(#%')*'( 1. Fietsen wordt krachtig gestimuleerd. Er komen meer stationsstallingen en ov-fietsen. Gemeenten en provincies moeten voldoen aan kwaliteitsnormen voor fietsvoorzieningen. Ze investeren in goede voorzieningen voor de fiets, zoals comfortabele, veilige en snelle fietsroutes. De subsidie die gemeenten van de rijksoverheid ontvangen voor fietsinfrastructuur wordt verhoogd. 2. Het vervoer per trein krijgt een impuls: extra treincapaciteit, inhaalsporen, betere stations en beter onderhoud van spoor en treinen. De trajecten waar treinen in hoge frequentie gaan rijden, worden verlengd tot buiten de Randstad. Tevens starten in meerdere regio s buiten de Randstad experimenten met nachttreinen, naar Brabants voorbeeld. 3. Er komt een nieuwe spoorlijn van Almere via Utrecht naar Breda (AUB) en betere treinverbindingen naar Duitsland en België. 4. In grootstedelijke regio s gaan regionale treinen, lightrail, metro, sneltram en snelbus een samenhangend net vormen van hoge kwaliteit. Wacht- en overstaptijden worden korter. Reisinformatie is integraal en actueel. 5. De grote steden houden de keus hun openbaar vervoer zelf aan te besteden bij gemeentelijke vervoersbedrijven. Zo blijft de samenhang tussen tram, bus en metro in stand. Openbaar vervoer wordt beter toegankelijk voor ouderen, gehandicapten en mensen met kinderen. 6. Er komen meer elektrische- en aardgasbussen, in plaats van vervuilende dieselbussen. 7. Gemeenten krijgen de mogelijkheid naast de meest verouderde en vervuilende vrachtauto s ook andere voertuigen en bouwmachines te weren om de lucht schoon te maken. 8. De OV-chipkaart wordt een echte servicekaart die het reizigersgemak dient. Reizigers die op hun privacy gesteld zijn, mogen hiervan geen financieel nadeel ondervinden. De OV-chipkaart wordt pas verplicht op het spoor als de NS alle kinderziekten heeft opgelost en de klachtenafhandeling bij één loket is geregeld. 9. De rijksoverheid stuurt zodanig op ov-tarieven en (auto) belastingen dat schoon en zuinig vervoer en thuiswerken aantrekkelijker worden. Duurzaam goederenvervoer via spoor en binnenvaart wordt gericht gestimuleerd. 10.Nederland neemt internationaal het voortouw voor beter grensoverschrijdend openbaar vervoer, alsmede voor de invoering van een Europese treinplanner met boekingssysteem, ook voor fiets en rolstoel. 11. De kilometerheffing wordt zo snel mogelijk ingevoerd, waarbij: a) de kilometertarieven een fors verschil maken tussen milieubelastende en zuinige voertuigen; b) vrachtverkeer duurder wordt; c) op drukke plekken en in de spits een hoger tarief geldt; d) de privacy buiten kijf staat: politie en justitie krijgen geen toegang tot reisgegevens; e) een deel van de opbrengst wordt ingezet voor lagere lasten op arbeid. 12. De vergoeding voor woon-werkverkeer met de auto gaat onder het normale belastingregime vallen. 13.De verlaging van de aanschafbelasting op auto s wordt teruggedraaid en de tarieven verder gedifferentieerd naar milieubelasting. Vanwege de ruimte die auto s innemen moet er een rem blijven op het autobezit. 14. Deelauto s krijgen een volwassen plek in het Nederlandse vervoerssysteem. De auto hoeft niet per se voor de deur te staan. 15.Autorijden op fossiele brandstof wordt zo snel mogelijk vervangen door rijden op groene stroom of andere duurzame energiebronnen. Kopers van elektrische auto s kunnen een laagdrempelige lening krijgen, die wordt afgelost met hun besparing op brandstof. Taxivervoer wordt elektrisch. 16.Nederland ijvert in Brussel voor de strengst mogelijke milieunormen voor voertuigen, waaronder een maximum van 80 gram CO 2 per kilometer in 2020 voor nieuwe personenauto s. 17. Er komen geen nieuwe wegen die ons land nog meer versnipperen. Dus ook geen Blankenburgtunnel, A13/A16 of doortrekking van de A15 door de natuur. Het spitstarief in de kilometerheffing moet nieuwe wegverbredingen overbodig maken. De snelheidsverhoging naar 130 wordt teruggedraaid. Waar dat nodig is voor het milieu en/of tegen geluidsoverlast, gaat de maximumsnelheid naar 80 of 100 km per uur. 18.Er komen experimenten om wegen duurzamer te maken, bijvoorbeeld door overkappingen en combinaties met het produceren van groene energie. 19.De groei van Schiphol en regionale vliegvelden wordt gestopt. Vliegveld Twente komt er niet. Er komt een belasting op vliegen. Nederland maakt zich in Europees verband sterk voor de invoering van een kerosinetax, vergelijkbaar met de accijns op benzine en andere brandstoffen. Er komt een verbod op nachtvluchten. 20.Nederland grijpt haar sterke marktpositie aan om een voortrekkersrol te spelen bij het schoner maken van!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""56

18 binnenvaart en zeevaart, bijvoorbeeld door havengelden afhankelijk te maken van de milieuprestatie van de reder en door op de wal groene stroom aan te bieden. Nederland maakt zich in EU-verband sterk voor de invoering van een accijns op zware stookolie.!"#$%&'()#*&++)+ 1. Om verrommeling van het landschap te voorkomen voert de rijksoverheid een open ruimteheffing in. Projectontwikkelaars betalen deze eenmalig op het moment dat zij groene ruimte bebouwen. 2. In de onroerendezaakbelasting (ozb) gaat ruimtegebruik zwaarder meetellen. 3. Huizen worden zoveel mogelijk binnen de grenzen van steden en dorpen gebouwd en nabij knooppunten van openbaar vervoer. 4. Er komt een Fonds Duurzame Structuurversterking. Al het geld voor infrastructuur en ruimtelijke investeringen komt in één pot, waaruit integrale plannen voor verkeer en wonen worden gefinancierd. Zo gaat er minder geld naar asfalt en meer naar openbaar vervoer en stadsverbetering. 5. Nederland wordt voldoende beschermd tegen natte voeten, juist door water de ruimte te geven. Hierbij geldt de stelregel: eerst vasthouden, dan bergen en dan pas afvoeren. De nieuwe kansen die waterberging biedt voor natuur en recreatie worden benut. Rivieren worden verruimd. 6. In de Randstad worden tot 2040 ten minste 500 duizend nieuwe woningen gebouwd, grotendeels binnen de bestaande stads- en dorpsgrenzen. Deze woningen zijn energieneutraal of wekken energie op. 7. De overheid bevordert dat nieuwe woningen rekening houden met verschillende levensfasen en makkelijk aanpasbaar zijn voor mensen met een handicap. 8. Gemeenten gaan een leegstandsbeleid voeren. Op nieuwe kantoren wordt een verwijderingsbijdrage geheven, die wordt gebruikt om bestaande kantoren om te bouwen tot bijvoorbeeld woningen of ze te slopen. Leegstand langer dan een jaar wordt beboet met een leegstandsheffing. Bij langdurige leegstand kan een gemeente een kantoor tegen de marktwaarde vorderen om te renoveren of te slopen. Overbodige regels die ombouw belemmeren worden aangepakt. 9. In krimpende gemeenten probeert de overheid niet de bevolking, maar de voorzieningen op peil te houden, zoals onderwijs, zorg en winkels. De verdeelsleutel van het Gemeentefonds wordt aangepast ten behoeve van krimpgemeenten. Het regionale economische beleid speelt in op de kansen van krimp in sectoren als natuur, recreatie, zakelijke dienstverlening, creatieve industrie en zorg. leggen banken verantwoording af in hun jaarverslag. 2. Nederland spant zich in voor een krachtig Europees en mondiaal toezicht op de financiële markten. De regering werkt mee aan een Europees kader voor de sanering of ontmanteling van probleembanken, waarbij obligatiehouders meebetalen. Er komt een Europees depositogarantiefonds, dat door de banken zelf wordt gevuld, 3. De markt voor financiële derivaten wordt transparanter. Nieuwe financiële producten worden vooraf getoetst op begrijpelijkheid en risico s door toezichthouders. Zij leggen speculatie aan banden. Dat geldt ook voor speculatie met voedsel. 4. De bankenbelasting wordt uitgebreid zodat niet alleen de systeembanken, maar alle grotere banken een stevige bankenbelasting gaan betalen. 5. Binnen de EU en het Internationaal Monetair Fonds pleit Nederland voor een heffing op financiële transacties, die speculatieve handel tegengaat en markten stabiliseert. 6. Risicovolle activiteiten van banken worden gescheiden van de nutsfuncties van banken ten behoeve van consumenten en bedrijven. 7. Banken moeten hogere kapitaalbuffers gaan aanhouden om weerbaarder te zijn in het geval van een crisis. 8. Er komen maatregelen tegen aasgierfondsen die schulden van ontwikkelingslanden opkopen. Zij mogen niet parasiteren op schuldverlichting of beslag leggen op ontwikkelingsgelden.,"#-&+.+/&01)#'.23()+#()'')+ 1. Aan de bonuscultuur wordt een einde gemaakt. Er komt een bindende code voor maatschappelijk verantwoord bankieren, om te beginnen voor banken die een beroep doen op overheidssteun, en een beroepseed voor bankiers. De bankierseed wordt vastgelegd in een openbaar register. Het niet naleven ervan krijgt gevolg. Over het naleven ervan!"##$##%&'%()*+,(-./(0/'12)-&1-3443##56!5##$

19 !""#$%&'()D+)E9/%./)..-37C()$.3./ 12),.3$)/99-)$.)(39%) 1. Er wordt extra geïnvesteerd in het onderwijs. Dit geld wordt vooral geïnvesteerd in het basisonderwijs en het (voorbereidend) beroepsonderwijs. GroenLinks roept op tot een Nationaal Onderwijsakkoord waarin overheid, bestuurders, docenten, ouders en leerlingen zich samen sterk maken voor een onderwijssector die elke leerling voldoende aandacht en begeleiding geeft. 2. Werken in het basis- en (voorbereidend) beroepsonderwijs wordt aantrekkelijker gemaakt. De werkdruk wordt verminderd. Leraren geven minder uren les, krijgen kleinere klassen en/of betere ondersteuning door klassenassistenten, gespecialiseerde vakdocenten en conciërges. Zo krijgen docenten meer tijd per leerling. De opleidingseisen voor leraren op het vmbo gaan omhoog. Daar staat tegenover dat hun beloning geleidelijk gelijk wordt getrokken met die van leraren op de havo en het vwo. 3. Er komt een vervolg op het Actieplan Leerkracht om een carrière als leraar aantrekkelijker te maken en leraren te stimuleren in hun opleiding te investeren. Hierin worden ook afspraken gemaakt over extra beloning voor leraren die les geven aan veel leerlingen met achterstanden. 4. Het aantal onbevoegde leraren en leid(st)ers voor de klas, op de voorschool en de buitenschoolse opvang wordt teruggedrongen. 5. Ouders krijgen meer zeggenschap over het beleid van scholen, bijvoorbeeld door de positie van medezeggenschapsraden te versterken. 6. Lerarenteams krijgen meer invloed op het te geven onderwijs. Zij bepalen de lesmethode en hebben inspraak in nieuwe pedagogische concepten. 7. Er komt in het hele land een aanbod van voorschoolse programma s om achterstanden bij peuters te bestrijden en te voorkomen. 8. Alle basisscholen worden brede scholen. Ook in het voortgezet onderwijs wordt de toepassing van het concept van de brede school gestimuleerd. Brede scholen verzorgen een programma van zeven tot zeven. Er is ruimte voor sport, kunst, drama en buiten spelen, als het kan in de natuur. De voor-, tussen- en naschoolse opvang wordt verzorgd door deskundige pedagogische medewerkers. De brede school werkt samen met de jeugdhulpverlening en de gezondheidsdiensten om problemen snel te kunnen signaleren en aanpakken. Er wordt geïnvesteerd in goede onderwijsgebouwen die klimaatneutraal zijn, een goed binnenklimaat waarborgen en een goede werkplek zijn voor leerlingen en leerkrachten. 42)4.-".?%"/$.-07C%)6.-$7./&)> Vmbo- en mbo-scholen gaan beter presteren: a) De urennorm van 850 uren onderwijsactiviteiten per jaar voor mbo-opleidingen wordt beter ingevuld en nageleefd. b) Er wordt eerder ingegrepen bij opleidingen die als zwak worden beoordeeld. Van opleidingen die zeer zwak zijn wordt de onderwijslicentie na één jaar ingetrokken. c) Er komt een maximumnorm voor overhead en scherper toezicht op de financiën van instellingen. d) Schooluitval wordt tegengegaan door jongeren die dreigen uit te vallen een eigen coach of studiebegeleider te geven en beter samen te werken met de hulpverlening. e) Scholen gaan beter samenwerken om de overgang van vmbo naar mbo te verbeteren. Het ineenschuiven van deze twee onderwijssoorten in bijvoorbeeld brede vakscholen wordt bevorderd. f) Kleinschaligheid wordt gestimuleerd. g) Meer leerlingen verlaten het mbo met het hoogste diploma (mbo-4). h) Er worden meer kortere hogere beroepsopleidingen aangeboden (associate degrees) zodat vakmensen de mogelijkheid hebben hun vaardigheden en kennis te verdiepen na een mbo-opleiding. 2. Iedere leerling in het beroepsonderwijs heeft recht op een stage- of leerwerkplek. Daartoe: a) worden scholen wettelijk verplicht om een stage- of leerwerkplek te regelen voor jongeren die dat buiten hun schuld zelf niet is gelukt. Scholen mogen geen enkele leerling van school laten gaan vanwege het ontbreken van een stage- of leerwerkplek; b) moeten bedrijven per 50 werknemers minimaal 1 stageof leerwerkplek aanbieden; c) worden bedrijven die veel stage- of leerwerkplekken bieden fiscaal gestimuleerd; d) worden er vak(technische)opleidingen gecreëerd op het gebied van onder meer warmte- en koudetechniek en duurzame energie, waarmee jongeren direct aan de slag kunnen in de groene economie. :2)F/$.-07C%)93%).>9/=7?9&7.>9=G7/. 1. Volwasseneneducatie kan een belangrijke rol spelen bij de integratie van nieuwkomers, het tegengaan van analfabetisme, de verwerving van de Nederlandse taal en een succesvolle herintreding op de arbeidsmarkt van bijvoorbeeld bijstandsmoeders. Met name de regionale opleidingscentra (roc s), maar ook het voortgezet onderwijs, hogescholen en universiteiten moeten laagdrempelige leertrajecten aanbieden aan volwassenen en zo een leven lang leren beter faciliteren. Er komt een plan om (functioneel) analfabetisme in tien jaar tot een minimum te beperken. 2. De vroege selectie in het Nederlandse onderwijs, die met name negatieve gevolgen heeft voor achterstandsleerlingen en aanzet tot een stereotype vakkeuze, wordt teruggedrongen door: a) het doorstromen van lagere naar hogere opleidingen en het stapelen van opleidingen te stimuleren en doorlopende leerlijnen en flexibele schoolcarrières mogelijk te maken. Dit houdt onder andere in dat er meer brede brugklassen komen, dat lesprogramma s beter op elkaar aansluiten en dat doorstroomeisen transparant en objectief zijn; b) alle kinderen te toetsen, maar toetsscores (zoals Cito-scores) alleen als selectiecriterium te gebruiken!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!""5d

20 als deze zijn gebaseerd op voortgangstoetsen die op verschillende momenten gedurende de basisschooltijd zijn afgenomen; c) de structurele vorming van meer kopklassen en schakelklassen (op de basisschool) en voetklassen (op de middelbare school), waardoor leerlingen die aan het eind van groep acht nog een taalachterstand hebben een extra jaar onderwijs kunnen volgen; d) te experimenteren met junior colleges voor kinderen van elf tot en met veertien jaar. Een diploma van het junior college geeft toegang tot alle typen vervolgonderwijs en combineert de sterke punten van het basisonderwijs, zoals één of twee vaste leraren, met die van het voortgezet onderwijs, zoals inhoudelijke verdieping. 3. Waarderingssytemen voor scholen moeten gebaseerd zijn op een evenwichtig pakket aan criteria. Er komt geen beloningssysteem voor scholen en leraren op basis van toetsscores. 4. Segregatie in het onderwijs wordt bestreden met: a) een acceptatieplicht voor het bijzonder onderwijs. Leerlingen die de grondslag van de school respecteren worden toegelaten; b) een vast aanmeldmoment voor het basisonderwijs, waarbij het plaatsen van kinderen op de school in de eigen buurt wordt bevorderd; c) een plicht voor gemeenten en schoolbesturen om niet-vrijblijvende afspraken te maken over het bestrijden van segregatie. De onderwijsinspectie ziet toe op de kwaliteit van de afspraken en de uitvoering door scholen. 5. Seksuele vorming in het onderwijs besteedt ook aandacht aan seksuele weerbaarheid, seksuele diversiteit, mensenrechten, acceptatie en veiligheid. 6. Het onderwijs draagt bij aan het doorbreken van rolpatronen in de beroepskeuze. Het wordt aantrekkelijker voor mannen om in het basisonderwijs, de kinderopvang en op de voorschool te werken. De pabo s stellen kennisontwikkeling en inhoudelijke vakkennis weer centraal. Naast de basisopleiding tot leraar, krijgen pabo s de mogelijkheid om ook specialisaties aan te bieden, zoals voor de bovenbouw in het basisonderwijs. 7. Op reguliere scholen wordt zoveel mogelijk passend onderwijs geboden aan iedereen, ongeacht functiebeperkingen. Scholen en leraren krijgen ondersteuning om alle leerlingen goed onderwijs te kunnen bieden. 52)E.//7%39/$ 1. De huidige studiefinanciering wordt aangepast: de basisbeurs wordt afgeschaft. In plaats daarvan krijgen de studenten de mogelijkheid om hun levensonderhoud te bekostigen met een lening tegen gunstige voorwaarden, die zij naar draagkracht terugbetalen. De aanvullende beurs voor studenten met minder draagkrachtige ouders wordt verhoogd. Het collegegeld wordt verlaagd. Ook wordt de langstudeerboete afgeschaft. Het geld dat de overheid met het afschaffen van de basisbeurs bespaart, wordt volledig geïnvesteerd in de kwaliteit en toegankelijkheid van het hoger onderwijs. 2. Het hoger onderwijs wordt geïntensiveerd door de docent/ student-ratio en het aantal contacturen te verhogen. Professionalisering van docenten krijgt meer aandacht. 3. Buitenlandse studenten krijgen gemakkelijker toegang tot ons hoger onderwijs. 4. Met hogescholen en universiteiten worden afspraken gemaakt over meer loopbaankansen voor jongeren, vrouwen en migranten. 5. Er wordt meer geïnvesteerd in kennisontwikkeling op het gebied van energie, klimaat en het efficiënt omgaan met natuurlijke hulpbronnen. 6. Op Europees niveau ijvert Nederland ervoor dat: a) een groter deel van de EU-begroting wordt besteed aan onderwijs, onderzoek en ontwikkeling; b) er voor alle studerenden een Erasmusbeurs beschikbaar komt, die de meerkosten van een studiejaar aan een buitenlandse onderwijsinstelling dekt; c) de resultaten van publiek gefinancierd onderzoek gratis toegankelijk worden; d) het midden- en kleinbedrijf makkelijker kan meedingen naar onderzoeks- en ontwikkelingsgelden, zodat ook hier kennisontwikkeling wordt bevorderd. 1. De overheid dringt aan op een Sociaal Akkoord voor een nieuwe inclusieve arbeidsmarkt. De kosten van werkloosheid worden meer bij de werkgever gelegd via premiedifferentiatie. Er worden harde afspraken gemaakt over voldoende scholingsbudgetten en stageplekken, het in dienst nemen van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en het voorkomen van werkloosheid door mensen te begeleiden van werk naar werk. 2. Het behoud en het scheppen van banen heeft topprioriteit. De belastingen op arbeid en de loonkosten voor met name laagbetaalde arbeid voor werkgevers worden verlaagd. 3. Werken tegen een laag loon moet financieel meer opleveren. Dat zorgt ervoor dat economische zelfstandigheid eerder mogelijk wordt met een deeltijdbaan en laag loon. 4. De leeftijd waarop iemand recht krijgt op het wettelijk minimumloon wordt verlaagd van 23 naar 18 jaar. 5. De ontslagbescherming voor mensen met tijdelijk werk wordt verbeterd. Er komt een eenduidig ontslagrecht met korte procedures. De ontslagbescherming voor zieke en gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemers wordt versterkt. 6. Langdurige werkloosheid wordt voorkomen door werknemers van werk naar werk te begeleiden. De werkloosheidsuitkering (WW) wordt verhoogd naar 90 procent van het laatstverdiende loon in het eerste half jaar en bedraagt 80 procent in het tweede half jaar. De maximale WW-duur is een jaar en het dagloon wordt gemaximeerd op een modaal salaris. Mensen met flexibele contracten krijgen sneller toegang tot de WW. 7. Alle werknemers krijgen een individueel scholingsbudget. Deze scholingsrechten worden via een nationaal scholingsfonds door werkgevers gefinancierd 5E""!""#$%#&'()*&+,-&.-%/0'+$/+1221""3453""!

1) Programmaonderdeel Zorg uit het verkiezingsprogramma 2012

1) Programmaonderdeel Zorg uit het verkiezingsprogramma 2012 GroenLinks 1) Programmaonderdeel Zorg uit het verkiezingsprogramma 2012 2) Toelichting bij standpunt(en) bij stellingen uit de Stemwijzer Huisartsenzorg Uit: Hoofdstuk 2 Kansen eerlijk delen Ook de gezondheidszorg

Nadere informatie

Overzicht (concept-) verkiezingsprogramma s juni 2012

Overzicht (concept-) verkiezingsprogramma s juni 2012 Overzicht (concept-) verkiezingsprogramma s juni 2012 In dit overzicht is opgenomen wat de verschillende politieke partijen in hun (concept-)verkiezingsprogramma s zeggen over kinderopvang en daaraan gerelateerde

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid versie 2013 www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Inleiding... 3 Participatiewet, geplande invoerdatum 1 januari 2014... 4 Wet Wajong (sinds 2010)... 6 Wet Werk

Nadere informatie

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat

Nadere informatie

Partij voor de Dieren

Partij voor de Dieren Partij voor de Dieren 1) Programmaonderdeel Zorg uit het verkiezingsprogramma 2012 2) Toelichting bij standpunt(en) bij stellingen uit de Stemwijzer Huisartsenzorg Zorg Solidariteit in de zorg staat onder

Nadere informatie

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma

Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma Financiële bijlage D66-verkiezingsprogramma D66 staat garant voor een solide financieel beleid, dat ruimte biedt voor investeringen in de kwaliteit van de samenleving en economische dynamiek. Het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

www.liberaalhardenberg.com Verkiezingsprogramma "Naar een transparante en eerlijke toekomst"

www.liberaalhardenberg.com Verkiezingsprogramma Naar een transparante en eerlijke toekomst Verkiezingsprogramma 2014 2018 "Naar een transparante en eerlijke toekomst" Inleiding De afgelopen vier jaar heeft Liberaal Hardenberg als eenmansfractie steeds de strijd aangebonden met gevestigde opvattingen

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Inhoudsopgave Wet Wajong (sinds 2010)... 3 Wet Werk en Bijstand (WWB)... 5 Wet investeren in jongeren (Wij)... 6 Wet Sociale Werkvoorziening

Nadere informatie

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij

De bibliotheek actief in het sociale domein. Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij De bibliotheek actief in het sociale domein Veranderende wetten en de rol van de bibliotheek daarbij Programma Wetten op een rij: Wet Langdurige Zorg (Wlz) Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo

Nadere informatie

Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat

Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat De verkiezingsprogramma s 2010 vergeleken: Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Edwin van Rooyen 1 Wat willen de Nederlandse politieke partijen met de Europese Unie? Welke ambitie hebben

Nadere informatie

Alternatieve begroting 2014

Alternatieve begroting 2014 Alternatieve begroting 2014 GroenLinks Rotterdam kiest ervoor om in economisch lastige tijden te blijven investeren in de stad. Dat doen we door meer geld uit te trekken voor bijvoorbeeld onderwijs, het

Nadere informatie

ECONOMISCHE STIMULANS

ECONOMISCHE STIMULANS DE ZZP ER CENTRAAL Arnhem is een ondernemende stad. Met name het aantal ZZP ers is de afgelopen jaren spectaculair toegenomen. Bij elkaar opgeteld zijn het meer mensen dan het grootste bedrijf in Arnhem

Nadere informatie

D. Armoede, uitsluiting en sociale tegenstellingen

D. Armoede, uitsluiting en sociale tegenstellingen D. Armoede, uitsluiting en sociale tegenstellingen Interesse Kerk in Actie gaat in het bijzonder uit naar Hervormingen arbeidsmarkt en kwetsbare mensen 1 Huishoudens met schulden (preventie, hulpverlening)

Nadere informatie

2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden.

2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden. Provinciale Stellingen Stellingen 2007-2008 1. Landbouw en woningen moeten wijken voor waterberging. 2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden. 3. Overheid moet bedrijven

Nadere informatie

Wie kan subsidie aanvragen? Iedere rechtspersoon of natuurlijke persoon kan LEF subsidie aanvragen, mits ingeschreven in de Kamer van Koophandel.

Wie kan subsidie aanvragen? Iedere rechtspersoon of natuurlijke persoon kan LEF subsidie aanvragen, mits ingeschreven in de Kamer van Koophandel. Veelgestelde vragen LEF 6 nov 2015 Waarom een Lokaal Economisch Fonds? De gemeente stimuleert de economie en werkgelegenheid in Utrecht. Het Lokaal Economische Fonds, met een budget van 8 miljoen euro,

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

HEERHUGOWAARD. Voorwoord. Beste Heerhugowaarder,

HEERHUGOWAARD. Voorwoord. Beste Heerhugowaarder, Voorwoord Beste Heerhugowaarder, In dit verkiezingsprogramma 2014 hebben wij onze standpunten en visie in tien thema s kort en bondig weergegeven. Onze visie komen voort uit de sociaalliberale keuzes van

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

Op de 2e dinsdag in september is het Prinsesjesdag.

Op de 2e dinsdag in september is het Prinsesjesdag. Op de 2e dinsdag in september is het Prinsesjesdag. Daarmee ontstaat een traditie om ieder jaar aandacht te vragen voor de gevolgen van de kabinetsplannen voor vrouwen. Er worden zeven kunstwerken aangeboden

Nadere informatie

Veranderingen rond werk en zorg. Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs

Veranderingen rond werk en zorg. Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Veranderingen rond werk en zorg Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Veranderingen rond werk en zorg Jongeren in het praktijkonderwijs (pro) en

Nadere informatie

Ik ben trots op Nederland. Met elkaar. hebben we veel bereikt. Ik zie kansen om. Nederland nog mooier te maken voor de

Ik ben trots op Nederland. Met elkaar. hebben we veel bereikt. Ik zie kansen om. Nederland nog mooier te maken voor de Ik ben trots op Nederland. Met elkaar hebben we veel bereikt. Ik zie kansen om Nederland nog mooier te maken voor de komende generaties aan wie we het land straks door zullen geven. Een welvarend land,

Nadere informatie

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER UTRECHT MIDDEN DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER Doel van de Participatiewet De Participatiewet vervangt de bijstandswet, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong. Het doel van de

Nadere informatie

Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard. Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018. "Alles van waarde is weerloos"

Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard. Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018. Alles van waarde is weerloos Verkiezingsprogramma GroenLinks Hoeksche Waard 2014-2018 Werken en Leven in een Groene Hoeksche Waard "Alles van waarde is weerloos" Lucebert Dat moet dus beschermd worden 1 December 2013 Inhoud 1. Maatschappelijke

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd.

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd. OPA Borsele Speerpunten Ondersteuning van mensen in kwetsbare situaties Mensen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking en ouderen worden steeds meer aangesproken op hun eigen kracht

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden DuPont Nederland op 23 april 2015. Ontwikkelingen.

Nadere informatie

CODERING KIESKOMPAS BELEID BIJ BEANTWOORDING

CODERING KIESKOMPAS BELEID BIJ BEANTWOORDING CODERING KIESKOMPAS BELEID BIJ BEANTWOORDING Geen mening: Mee eens/niet mee eens: Geheel mee eens/oneens: Neutraal: niet in regeerakkoord - stelling deels in regeerakkoord - effecten van regeerakkoord

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincies van Nederland. Iedereen

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Feiten en cijfers over Kinderopvang

Feiten en cijfers over Kinderopvang over Kinderopvang 1. De kosten van kinderopvang De Kinderopvangtoeslag is er voor alle werkende ouders De Wet kinderopvang geeft vanaf 1 januari 2005 alle werkende/studerende ouders die van kinderopvang

Nadere informatie

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u?

Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u? Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u? Participatiewet vanaf 2015 Wat betekent dit voor u? Vanaf 2015 is er veel veranderd rondom werk en inkomen. Zo is de Participatiewet ingevoerd, zijn

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

Informatie 13 Meningen 14 Tabellen 14 Wat weet jij nu al van de Nederlandse samenleving? 16

Informatie 13 Meningen 14 Tabellen 14 Wat weet jij nu al van de Nederlandse samenleving? 16 Inhoud Introductieles 13 Informatie 13 Meningen 14 Tabellen 14 Wat weet jij nu al van de Nederlandse samenleving? 16 1 Hoe ziet Nederland eruit? 19 De ligging en de grootte van Nederland 19 De provincies

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

RESULTATEN GROOT WILD ENQUETE

RESULTATEN GROOT WILD ENQUETE RESULTATEN GROOT WILD ENQUETE 1 Uitkomsten van de Groot Wild enquête Dank u wel! In 2013 organiseerde Natuurmonumenten een landelijke ledenraadpleging over het beheer van wilde dieren zoals edelherten,

Nadere informatie

Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding

Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding Astrid Buis Stijgende kosten zorg Vergrijzing Vereenzaming Professionalisering Individualisering Bureaucratisering Wet- en regelgeving

Nadere informatie

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

Namens Nederland. Overzicht resultaten - ANBO Juli 2015 VERTROUWELIJK EN AUTEURSRECHTELIJK BESCHERMD

Namens Nederland. Overzicht resultaten - ANBO Juli 2015 VERTROUWELIJK EN AUTEURSRECHTELIJK BESCHERMD Overzicht resultaten - ANBO Juli 2015 VERTROUWELIJK EN AUTEURSRECHTELIJK BESCHERMD in het kort Wat: Een grootschalige enquête over de toekomst van Nederland. Deelnemers (ruim 100.000) konden aangeven wat

Nadere informatie

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20%

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20% Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Zoals hierboven geschetst staat D66 Ik sta hier gedeeltelijk achter Omdat dit omwonenden een prima voor het plaatsen van deze instrumentarium

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het sociale domein

Ontwikkelingen in het sociale domein Ontwikkelingen in het sociale domein Wat zijn de gevolgen van de decentralisaties September 2013 Welkom De 3 decentralistatie in het sociale domein AWBZ naar Wmo Participatiewet Jeugdwet De 3 decentralistatie

Nadere informatie

April 2014. Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers

April 2014. Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers April 2014 Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers Inleiding De arbeidsmarkt volgt altijd de economische ontwikkelingen. Dus terwijl de macroeconomische cijfers voor

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering De W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering(wao) is een Nederlandse wet die is bedoeld voor werknemers die langdurig ziek of gehandicapt zijn en niet meer (volledig)

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie Spoor 1 Zo snel mogelijk meer mensen aan het werk ANALYSE Waarom moet de arbeidsparticipatie omhoog en waarom gaat dit niet vanzelf? OPLOSSINGEN Hoe kan de arbeidsparticipatie omhoog tot 80 procent? Spoor

Nadere informatie

Aanval op de uitval. perspectief en actie

Aanval op de uitval. perspectief en actie Aanval op de uitval perspectief en actie Fatma wil fysiotherapeut worden. En dat kan ze ook. Maar ze heeft nog een wel een lange leerloopbaan te gaan. Er kan in die leerloopbaan van alles misgaan waardoor

Nadere informatie

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden:

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden: Vrijheid en verantwoordelijkheid Regeerakkoord VVD-CDA De Koepel Wmo-raden heeft voor u het huidige regeerakkoord en bijbehorende stukken doorgenomen. Er zijn weinig specifieke opmerkingen over de WMO

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines?

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines? Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Groningen PVV Groningen wil niet dat er Ik sta hier niet achter windturbines in bewoond gebied komen! PVV Heel belangrijk PVV Groningen

Nadere informatie

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018

Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Deelplan Minimabeleid Beleidsplan sociaal domein 2015-2018 Gemeente Noordoostpolder 19 augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. Doelen en doelgroep... 4 2.1. Doelen... 4 2.1.1.

Nadere informatie

Sterker, Slimmer, Schoner

Sterker, Slimmer, Schoner Sterker, Slimmer, Schoner D66 visie op duurzaamheid en groei C100 01-11-2014 Stientje van Veldhoven Groene genen Van Mierlo Terlouw Club van Rome Richtingwijzer: streef naar een duurzame en harmonieuze

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen VOOR: Gepensioneerden AGRIFIRM 24 en 26 maart 2015. Kort filmpje over mijn voettocht

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 25424 Geestelijke gezondheidszorg Nr. 599 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER PERSOONSGEBONDEN BUDGET VERPLEGING EN VERZORGING. DEEL 1: verpleegkundig- deel

AANVRAAGFORMULIER PERSOONSGEBONDEN BUDGET VERPLEGING EN VERZORGING. DEEL 1: verpleegkundig- deel AANVRAAGFORMULIER PERSOONSGEBONDEN BUDGET VERPLEGING EN VERZORGING DEEL 1: verpleegkundig- deel 1. Zorgverzekeraar (van persoon voor wie het pgb wordt aangevraagd) Dit formulier is voor: a.s.r. basis ziektekostenverzekeringen

Nadere informatie

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Vluchtelingen en werk

Vluchtelingen en werk VluchtelingenWerk Nederland Vluchtelingen en werk Pagina 1 Vluchtelingen en werk Sinds het begin van de vluchtelingencrisis in de zomer van 2015 willen steeds meer werkgevers hun steentje bijdragen door

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo):

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ): Collectieve Volksverzekering voor ziektekostenrisico s, waarvoor je je niet individueel kunt

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST

KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST KEUZES VOOR EEN EERLIJKE TOEKOMST TEGENBEGROTING 2015 Inleiding In deze tegenbegroting presenteert GroenLinks een aantal concrete voorstellen om een start te maken met het oplossen van de grote uitdagingen

Nadere informatie

van invoering (beoogd)

van invoering (beoogd) Overzicht van de maatregelen: de stapeling In de tabel worden de maatregelen opgesomd, die tezamen de stapeling vormen. In de tabel worden alleen de maatregelen genoemd, die een financiële impact hebben.

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân Gebruik de lokale, Friese kracht voor meer duurzame energie en werkgelegenheid Vijf stellingen voor een duurzamer Fryslân Steeds meer Friezen kiezen er voor om zelf duurzame energie op te wekken, thuis

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Nibud, 16 september 2011 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

gedragscode voor leveranciers van Quintiles

gedragscode voor leveranciers van Quintiles gedragscode voor leveranciers van Quintiles 2 Quintiles maakt zich sterk voor duurzame zakelijke praktijken. Op basis van internationaal erkende normen, is deze gedragscode voor leveranciers ( Code ) gericht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 777 Geleidelijke afbouw van de dubbele heffingskorting in het referentieminimumloon tot een keer de algemene heffingskorting met uitzondering

Nadere informatie

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting Visie op onderwijs en huisvesting Stichting Primair Onderwijs Zundert November 2015 0 Visie op onderwijs en huisvesting Aanleiding: Het onderwerp onderwijshuisvesting staat al geruime tijd op de Zundertse

Nadere informatie

Q en A Ouderen. Solidariteit & gemeenschap

Q en A Ouderen. Solidariteit & gemeenschap Q en A Ouderen Solidariteit & gemeenschap 1. Moeten ouderen straks een beroep doen op familie of buren? De PvdA wil een samenleving waarin we ook zorg voor elkaar hebben. Een samenleving waarin we de zorg

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Hoe zit het met de Re-integratie?

Hoe zit het met de Re-integratie? Hoe zit het met de Re-integratie? Afdeling Samenleving Bezoekadres: 1 e bezoek: Publiekscentrum Raadhuisplein 2 Krimpen aan den IJssel Openingstijden: Maandag; 08.30 12.30 uur Dinsdag; 08.30 12.30 uur

Nadere informatie

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland 2 Banking for Food 3 Onze bedrijfsvoering Verdienvermogen vergroten Optimale levensloop stimuleren

Nadere informatie

Personen met een handicap hebben gelijke rechten

Personen met een handicap hebben gelijke rechten Personen met een handicap hebben gelijke rechten De Europese strategie voor personen met een handicap 2010-2020 Europese Commissie Gelijke rechten, gelijke kansen Europese toegevoegde waarde Circa 80 miljoen

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Nieuwsbrief kwartaal 4 Prinsjesdag Bron: Dukers & Baelemans Pagina 1. U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting

Nieuwsbrief kwartaal 4 Prinsjesdag Bron: Dukers & Baelemans Pagina 1. U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting In het belastingplan 2014 was reeds aangekondigd dat het afbouwpercentage in de algemene heffingskorting geleidelijk wordt verhoogd en de

Nadere informatie

Wat wil de politiek voor mensen met een beperking? Vergelijking verkiezingsprogramma s 2010

Wat wil de politiek voor mensen met een beperking? Vergelijking verkiezingsprogramma s 2010 Wat wil de politiek voor mensen met een beperking? Vergelijking verkiezingsprogramma s 2010 Elf partijprogramma s zijn door Hannie van Leeuwen, bestuurslid van Kennis- en Innovatiecentrum CrossOver, geanalyseerd

Nadere informatie

Landelijke Cliëntenraad Oranjestraat 4 2514 JB Den Haag

Landelijke Cliëntenraad Oranjestraat 4 2514 JB Den Haag Landelijke Cliëntenraad Oranjestraat 4 2514 JB Den Haag Tel.: 070-789 07 70 Fax :070-789 07 74 E-mail: info@lcr-suwi.nl www.landelijkeclientenraad.nl Aan de Vaste commissie SZW van de Tweede Kamer Postbus

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln.

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln. Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 2015 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Re-integratie-instrumenten en voorzieningen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten

Re-integratie-instrumenten en voorzieningen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten Re-integratie-instrumenten en voorzieningen voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten Bij de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) staat 'werken naar vermogen' centraal. De nadruk ligt op wat mensen

Nadere informatie

Aan De leden van de programmacommissie

Aan De leden van de programmacommissie Aan De leden van de programmacommissie Utrecht 16 mei 2012 Kenmerk: 12-0114/RS Betreft: Advies verkiezingsprogramma Inlichtingen bij: CG-Raad, Rolf Smid (06) 207 447 67 en Platform VG, Xandra van der Swan

Nadere informatie

Asielzoekers en vrijwilligerswerk (artikel 1a Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen)

Asielzoekers en vrijwilligerswerk (artikel 1a Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen) Vluchtelingen en werk: Wat mag wel en wat mag niet Vreemdelingen waarvan de asielprocedure nog niet is gestart Vreemdelingen van wie de asielprocedure nog niet is gestart mogen in Nederland niet werken.

Nadere informatie