S C H E F S E N G R A F I B E D R IJ F O N D S. augustus 2008 N I E U W S

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "S C H E F S E N G R A F I B E D R IJ F O N D S. augustus 2008 N I E U W S"

Transcriptie

1 G R A F I B E D R IJ F O N D S S C H E F S E N G B F augustus 2008 N I E U W S Informatie voor deelnemers in grafimedia en uitgeverij Pensioenfonds PGB zoekt deelnemers voor klantenpanel Nieuwe klanten bij PGB Meer aandacht voor verantwoord beleggen

2 Vorig jaar werd via de media bekend dat pensioenfondsen en verzekeraars beleggen in bedrijven die worden geassocieerd met onder andere wapenindustrie en kinderarbeid. Een aantal deelnemers belde verontrust het pensioenfonds. Hoe belegt PGB eigenlijk? Via haar website geeft het fonds inzage in het beleggingsbeleid en de uitvoering ervan. Meer aandacht voor verantwoord beleggen PGB heeft bij de besluitvorming over de beleggingsstrategie voor , de invulling van haar maatschappelijke verantwoordelijkheid aangescherpt. Zo gaat het fonds de tien Global Compact Principles van de Verenigde Naties hanteren en worden aandeelhoudersvergaderingen bezocht van Nederlandse beursgenoteerde bedrijven. Verder wordt een aparte beleggingscategorie green investments in de vermogensportefeuille opgenomen en zal de aandelenportefeuille twee keer per jaar worden nagelopen op risico s met het oog op de tien principes. PGB behoort met een beheerd vermogen van ongeveer 10 miljard tot de groep grootste Nederlandse bedrijfstakpensioenfondsen. PGB wil voor haar deelnemers op lange termijn de uitbetaling van de opgebouwde pensioenaanspraken en ingegane pensioenen kunnen garanderen. Daarnaast streeft PGB ernaar om de toeslagambitie, het waardevast houden van pensioenen, mogelijk te maken uit de extra beleggingsopbrengsten. Om deze doelen te kunnen realiseren is het belangrijk dat de beleggingsopbrengsten op de lange termijn en binnen de gestelde risico s zo optimaal mogelijk zijn. Verantwoord beleggen Naast het behalen van een zo hoog mogelijk rendement, heeft PGB ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid in wat voor ondernemingen of landen wordt belegd. Ondernemingen moeten de belangen van beleggers duurzaam kunnen waarborgen. Zo worden er geen beleggingen gedaan die in strijd zijn met internationale wet- of regelgeving. Bovendien vermijdt het fonds beleggingen in ondernemingen waarvan de productie gericht is op zaken die niet bij wet of internationaal verdrag verboden zijn maar die toch als verwerpelijk kunnen worden beoordeeld. Met het hanteren van deze richtlijn kon niet worden voorkomen dat het fonds vorig jaar (0,7% (= 33 miljoen) op een aandelenportefeuille van 4,5 miljard) heeft belegd in ondernemingen waarvan de productie gericht is op zaken die weliswaar niet bij wet of internationaal verdrag verboden zijn, maar die toch als verwerpelijk kunnen worden beoordeeld. g b f - n i e u w s p a g 2

3 Beleggingsstrategie Op basis van uitgebreide studie bepaalt het bestuur van PGB om de drie jaar voor het vermogensbeheer een strategie en een beleggingsmix. Het gaat hierbij om de verdeling tussen bepaalde beleggingscategorieën en de mate waarin van deze vastgestelde verdeling kan worden afgeweken. Daarnaast is in het strategisch beleid opgenomen om vreemde valuta waarin belegd wordt af te dekken en het renterisico, voortkomend uit het verschil in rentegevoeligheid van de beleggingen en verplichtingen, voor een deel af te dekken. Jaarlijks wordt een beleggingsplan opgesteld waarin het te voeren tactische beleid, passend binnen het strategisch beleid, wordt geformuleerd op basis van de rendementsverwachtingen en risico-inschattingen. In het plan staan een analyse van de beleggingsmarkten, een beoordeling van de relatieve aantrekkelijkheid van de verschillende markten en de gevolgen die daaraan verbonden moeten worden voor de verdeling van de beleggingen over de diverse sectoren en subsectoren. Deze gewenste verdeling wordt vastgelegd in de zogenaamde normportefeuille. Die wordt jaarlijks vastgesteld. Ook hierbij worden bandbreedtes aangegeven om speelruimte gedurende het jaar te hebben voor het tactisch beleid. Tot slot worden in het plan de marktindexen vastgesteld. Die vormen de benchmark, de maatstaf waartegen de beleggingsresultaten van de eigen portefeuille worden gemeten. Verdeling vermogen Het vermogen van PGB was eind 2007 over de verschillende categorieën in procenten als volgt verdeeld: samenstelling beleggingsmix 2007 normportefeuille eind 2008 vastrentende waarden aandelen vastgoed 8 8 alternatieve beleggingen 3 10 Microkrediet Toelichting: in het jaarplan is aangegeven dat meer in alternatieve beleggingen zoals groene beleggingen/infrastuctuur (4%), grondstoffen (3%) hedgefunds (2%) en liquiditeiten (1%) zal worden belegd. Dit gaat vooral ten koste van vastrentende waarden (van 44% naar 39%) en in mindere mate ten koste van aandelen (van 45% naar 43%). Meer informatie over de samenstelling van de beleggingsmix en de behaalde rendementen vindt u op de website onder brancheregelingen>pensioen>vermogensbeheer. PGB heeft bij de besluitvorming over de beleggingsstrategie voor , de invulling van haar maatschappelijke verantwoordelijkheid aangescherpt. Na advies van de Commissie voor Beleggingen en Risicomanagement en in overleg met de Deelnemersraad heeft het bestuur besloten tot een aantal aanpassingen. VN-principes PGB gaat de tien Global Compact Principles van de Verenigde Naties actief hanteren. Het gaat hierbij om naleving van internationaal geaccepteerde mensenrechten, de erkenning en ondersteuning van vrijheid van vereniging (vakbondsrechten) en het voeren van collectieve onderhandelingen, het werken aan beëindigen van kinderarbeid en discriminatie, het bijdragen aan de bestrijding van corruptie, aandacht voor milieuvriendelijke technologieën en dergelijke. beleid ingevoerd zijn. Eind 2008 moet dit Groene beleggingen Het fonds voegt verder een portefeuille green investments/infrastructuur toe aan bestaande beleggingscategorieën ter grootte van 2% van het totale belegde vermogen. Voor PGB is dat ongeveer 200 miljoen. Door herschikking van de bestaande beleggingen wordt een aparte portefeuille opgebouwd waarbij wordt geïnvesteerd in onder andere infrastructuur, schone grondstoffen (hout), schone energiebronnen (wind- en zonne-energie) en in het verstrekken van microkredieten. Microkredieten zijn leningen aan kleine ondernemers in ontwikkelingslanden voor de aanschaf van bijvoorbeeld een koe, naaimachine of een winkel. Schone energie Eind maart 2008 heeft het fonds 25 miljoen belegd in DIF Renewable Energy, dat pensioenfondsen en andere beleggers de mogelijkheid biedt risicodragend kapitaal te investeren in duurzame energieprojecten. Dirk Wieman (directeur beleggingen bij ): De beleggingen in de opwekking van winden zonne-energie sluiten prima aan bij het beleid van het fonds om bij het beleggen meer rekening te gaan houden met duurzaamheidscriteria. Duurzame energie is een belangrijke groeimarkt om aan de toenemende vraag naar energie te voldoen. PGB gaat er vanuit dat financieel en maatschappelijk rendement op lange termijn samengaan. Daardoor is het fonds uiteindelijk ook in de toekomst in staat om een goed en betaalbaar pensioen te leveren aan de branches waar het voor werkt. Goed bestuur In het kader van Corporate Governance zal het fonds een actieve opstelling hanteren naar bedrijven waarin wordt belegd. Bij Corporate Governance gaat het erom dat ondernemingen op een goede manier worden geleid. Pensioenfondsen worden geacht het beleid en bestuur van een onderneming waarin zij beleggen zorgvuldig te monitoren. Het PGB heeft hiervoor beleid ontwikkeld. Door middel van het direct of indirect uitbrengen van stemmen op aandeelhoudersvergaderingen en het aangaan van een dialoog met beursgenoteerde ondernemingen geeft het fonds hier ook actief invulling aan. In 2008 zal PGB zelf ook aandeelhoudersvergaderingen bezoeken van Nederlandse p a g 3 g b f - n i e u w s

4 Vervolg Meer aandacht voor verantwoord beleggen. Uitvoeringsorganisatie De administratie en communicatie, het vermogensbeheer en de beleids- en bestuursondersteuning voor de uitvoering van de pensioenbedrijven. Via haar website publiceert het fonds hoe wordt gestemd op aandeelhoudersvergaderingen bij grote bedrijven in Nederland en Europa. Wieman: Als wij merken dat er dingen niet goed gaan, kunnen we bijvoorbeeld samen met andere pensioenfondsen actie ondernemen en met het management van een onderneming om de tafel zitten. Of zaken tijdens de aandeelhoudersvergaderingen aan de orde stellen. We hebben daarvoor aansluiting gezocht bij Eumedion en Governance Platform, platforms die in het kader van goed ondernemingsbestuur de dialoog zoeken met Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen. Goed bestuur Doet het pensioenfonds wat het moet doen? Zorgt het fonds voor een waardevast pensioen? En kunt u ervan op aan dat er goed wordt bestuurd? De nieuwe Pensioenwet eist van pensioenfondsen dat zij aantonen dat het bestuur bij hen in goede handen is. Daarvoor zijn principes opgesteld. Naar aanleiding van de nieuwe wet heeft het bestuur PGB er voor gekozen om een Verantwoordingsorgaan en een Visitatiecommissie in te stellen. Aan het Verantwoordingsorgaan legt het bestuur verantwoording af over het gevoerde beleid. In de Visitatiecommissie houden onafhankelijke pensioenexperts toezicht op de bedrijfsvoering. Risicoscan PGB wil ieder half jaar de bestaande aandelenportefeuille nalopen op risico s met het oog op de tien principes van de VN. Het fonds beslist later dit jaar hoe het omgaat met ondernemingen die met een slechte score uit de scan komen. Doorbraak duurzaamheid Wieman: Een boeiend aspect voor de komende jaren, vind ik de doorbraak van duurzaamheid. Duurzaamheid bij de productie maar ook bij het beleggingsproces. Het integreren van duurzaamheid in onze economieën is een belangrijke uitdaging en biedt een schat aan mogelijkheden. Essentieel is natuurlijk dat overheden er ook echt werk van maken en duurzaamheid niet alleen met de mond wordt beleden. We willen ten slotte dat onze deelnemers straks ook in een leefbare wereld van hun pensioen kunnen genieten. Wat dat betreft wordt 2008 een interessant jaar. Na de beurscrisis en de boekhoudschandalen rond de eeuwwisseling werd in de samenleving uitvoerig gesproken over het toezicht op het functioneren van beursgenoteerde ondernemingen en op de verantwoording die zij aan belanghebbenden zouden moeten afleggen. Sinds een paar jaar wordt een vergelijkbare discussie gevoerd in de pensioensector. Ook pensioenfondsen worden geacht antwoord te geven op de vraag op welke manier het eigen functioneren kan worden verbeterd. Het gaat daarbij vooral om het afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid en de manier waarop het intern toezicht is georganiseerd. Pensioenfondsen zelf hebben het dan over Pensionfund Governance. Oftewel over goed pensioenfondsbestuur. Verantwoordingsorgaan In de Pensioenwet zijn principes opgenomen voor zorgvuldig pensioenbestuur, verantwoording en toezicht. PGB heeft de principes overgenomen en gekozen voor een structuur waarbij naast de bestaande Deelnemersraad een nieuw Verantwoordingsorgaan (VO) wordt ingesteld. In het kader van medezeggenschap overlegt het bestuur met de Deelnemersraad. Het gaat dan vooral om adviesaanvragen in verband met het al dan niet verhogen van de pensioenen of wijzigingen in reglementen of de vaststelling van het jaarverslag. Over het gevoerde beleid en de naleving van de principes van goed pensioenfondsbestuur wordt voortaan verantwoording afgelegd aan het VO. In dit orgaan zijn de deelnemers, de gepensioneerden en de werkgevers vertegenwoordigd. Het VO kan een oordeel geven over het bestuur, over het gevoerde beleid en over de beleidskeuzes voor de toekomst. Daarnaast heeft het VO enquêterecht en adviesrecht over het communicatiebeleid en de inrichting van het intern toezicht. De leden worden voorgedragen door werknemers- en werkgeversorganisaties uit de branche en ouderenorganisaties. Het oordeel van het VO en de reactie van het bestuur daarop worden opgenomen in het jaarverslag. Visitatiecommissie Naast het Verantwoordingsorgaan kiest PGB voor instelling van een Visitatiecommissie als vorm van extra toezicht op de bedrijfsvoering. Onafhankelijke pensioenexperts houden in de commissie toezicht op het functioneren van het bestuur en het pensioenfonds. De commissie beoordeelt tenminste één keer per drie jaar de beleids- en bestuursprocedures, de aansturing van het pensioenfonds en de keuzes in het hanteren van de risico s op langere termijn. Scheiding beleid en uitvoering Naast de instelling van de nieuwe organen opereren het pensioenfonds en de uitvoeringsorganisatie () voortaan onafhankelijker van elkaar. Er is een strikte scheiding tussen beleid en uitvoering. Het bestuur van het pensioenfonds is verantwoordelijk voor het beleid. De verzorgt de uitvoering van de pensioenregeling. Tot de taken van het bestuur behoren onder meer het vaststellen van de hoogte van de premie, het bepalen van de inhoud van de pensioenregeling en de vaststelling van het beleggings- en communicatiebeleid. Bestuursleden voeren de regie over het pensioenfonds en de uitbesteding van diensten. Voor de deskundigheid en integriteit van het bestuur zijn een deskundigheidsplan en een gedragscode ontwikkeld. g b f - n i e u w s p a g 4

5 bij PGB KORT NIEUWS Onderzoek kwaliteit dienstverlening PGB heeft de uitvoering van de pensioenregeling ondergebracht bij de Grafische Bedrijfsfondsen (). De, uitvoeringsorganisatie voor sociale (branche)regelingen, wil beter zicht krijgen op de kwaliteit van haar dienstverlening. Vanaf het najaar 2008 zullen daarom klanttevredenheidsonderzoeken worden uitgevoerd. Het onderzoek betreft zowel de waardering voor het pensioenproduct als de waardering van het serviceniveau. regeling heeft het fonds ondergebracht bij een uitvoeringsorganisatie. Daarbij zijn afspraken gemaakt over het niveau en de kosten van de service. Voor PGB is de de uitvoeringsorganisatie. Klachtenregeling Het pensioenfonds hecht veel waarde aan een correcte behandeling van de deelnemers en werkgevers. Naast de al bestaande geschillenregeling is met ingang van 1 januari 2008 een klachtenregeling ingericht. Een klacht betreft de manier waarop werkgevers en deelnemers door de uitvoeringsorganisatie zijn behandeld en een geschil heeft betrekking op de manier waarop de pensioenregeling is toegepast. Klachtencommissie Met klachten over de dienstverlening kan men zich in eerste instantie wenden tot de directie van de uitvoeringsorganisatie. Wanneer men het niet eens is met de gekozen oplossing, kunnen klachten worden voorgelegd aan de Klachtencommissie PGB. In de klachtencommissie zitten twee leden van het bestuur van het pensioenfonds, een werknemersbestuurslid en een werkgeversbestuurslid. De commissie neemt binnen twee maanden na ontvangst van de klacht een bindende beslissing. Borging kwaliteit Met de invoering van de principes van goed pensioenfondsbestuur heeft PGB een aantal belangrijke stappen gezet naar waarborging van de kwaliteit van haar bestuur. De rol en de positie van het pensioenfonds en het pensioenfondsbestuur is tot slot in het schema weergegeven. Met de resultaten van het onderzoek kan de haar dienstverlening nog beter afstemmen op de wensen van u en uw collega s in de branche. Uw mening is voor ons dan ook van groot belang. Voor u vormt het onderzoek een goede mogelijkheid om uw mening over bepaalde zaken bij het pensioenfonds of de kenbaar te maken. Wij zouden het bijzonder op prijs stellen als u, wanneer een verzoek om een enquête in te vullen u bereikt, bereid bent om mee te werken. Het onderzoek zal zowel online als via geprinte vragenlijsten plaatsvinden. Bij voorbaat hartelijk dank voor uw medewerking. deelnemersraad PGB bestuur Commissie Beleggingen en Risicomanagement verantwoordingsorgaan dagelijks bestuur Visitatiecommissie pensioenontvangers deelnemers werkgevers klantenpanel Commissie van Bezwaar klachtencommissie pensioenfonds PGB uitvoeringsorganisatie De Nederlandsche Bank Autoriteit Financiële Markten actuaris accountant Toelichting positie: het bestuur pleegt overleg met directie van de uitvoeringsorganisatie, Commissie voor Beleggingen en Risicomanagement, Verantwoordingsorgaan, Visitatiecommissie en Deelnemersraad. Het pensioenfonds staat onder financieel toezicht van De Nederlandsche Bank. De Autoriteit Financiële Markten houdt toezicht op de communicatie-uitingen. PGB heeft de administratie, het vermogensbeheer en de beleids- en bestuursondersteuning uitbesteed aan de. p a g 5 g b f - n i e u w s

6 Pensioenfonds PGB zoekt deelnemers voor klantenpanels Vindt u dat de informatie over pensioen nog wel wat duidelijker kan? En wilt u daarover meedenken? Meldt u zich dan aan voor het klantenpanel van PGB. Het pensioenfonds organiseert vanaf de tweede helft van 2008 zowel voor werknemers als voor (aanstaand) pensioengerechtigden paneldagen. Tijdens een paneldag geeft u met collega s uit uw branche uw mening over de pensioencommunicatie van PGB. Deelnemers ontvangen per bijgewoonde bijeenkomst een vergoeding. Als u belangstelling heeft, kunt u zich aanmelden met het aanmeldformulier in het -Nieuws of via de website Vorig jaar is de nieuwe Pensioenwet ingevoerd. De overheid wil daarin onder meer dat deelnemers door pensioenfondsen en verzekeraars in begrijpelijk Nederlands worden geïnformeerd. Van pensioenuitvoerders wordt verwacht dat zij transparant communiceren. Door helder taalgebruik, zo is de verwachting van de overheid, kan het pensioenbewustzijn van Nederlanders worden verhoogd. Een deelnemer moet zich op basis van de ontvangen informatie een goed beeld kunnen vormen van zijn of haar pensioen en een verantwoorde keuze kunnen maken uit het aanbod van mogelijkheden. De deelnemer mag niet worden verrast in die zin dat een ander besluit zou zijn genomen als de pensioenuitvoerder hem of haar op de juiste wijze had geïnformeerd. Wat is begrijpelijkheid? De informatie over financiële producten moet dus naast juist en tijdig ook begrijpelijk zijn. In de Pensioenwet wordt geen inhoud gegeven aan begrijpelijkheid. Er zijn geen eisen geformuleerd. Dit wordt aan de pensioenuitvoerders overgelaten. Meten is weten PGB vindt het belangrijk dat haar deelnemers de informatie die zij van hun fonds ontvangen, begrijpen. In het verleden zijn in dat kader al een aantal initiatieven ontplooid. Zo werd de pensioenkeuze informatie uitgebreid getest door een klantenpanel en werd de klanttevredenheid over de verstrekte informatie en een aantal pensioenprocessen gemeten. Ook wordt bij het opstellen van brieven en overzichten rekening gehouden met iemands achtergrond en leeftijd. PGB stemt haar informatie ook af op de burgerlijke staat, de pensioenregeling, de hoogte van het pensioen en dergelijke. Klantenpanel Om er achter te komen of PGB er in slaagt om haar deelnemers begrijpelijk te informeren, zal in de loop van 2008 een klantenpanel worden opgericht. Het fonds wil dan graag nagaan of haar boodschap overkomt en waar mogelijkheden liggen voor verbetering. Dagdeel Het fonds start met een klantenpanel voor werknemers en een panel voor (aanstaande) pensioenontvangers. Daarbij wordt gestreefd naar een evenwichtige mix naar geslacht, leeftijd en klantengroepen. De bijeenkomsten duren ongeveer een dagdeel en vinden meestal twee keer per jaar plaats. Gedacht wordt aan een middag en/of een avond bijvoorbeeld van tot uur. Tijdens een paneldag wordt, samen met medewerkers van de uitvoeringsorganisatie, de pensioencommunicatie doorgenomen. Hierbij kunt u denken aan beoordeling van belangrijke brieven, formulieren, brochures, pensioenoverzichten, het magazine -Nieuws, het pensioenboekje, de website en de pensioenplanners. De te g b f - n i e u w s p a g 6

7 Wat volgens de overheid bij pensioencommunicatie erg belangrijk is, is de afstemming van de boodschap op het taalniveau van de lezer. De Raad van Europa onderscheidt 6 taalniveaus. Uiteenlopend van taalniveau A1 (laag taalvaardig) tot C2 (hoog taalvaardig). Belangrijk voor het taalniveau zijn de gemiddelde zinslengte en de gemiddelde woordlengte. Uit onderzoek van de Nederlandse Taalunie blijkt dat 60% van de Nederlanders tot maximaal taalniveau B1 komt. Dat wil zeggen dat de meeste Nederlanders teksten met een gemiddelde zinslengte van 10 woorden en een gemiddelde woordlengte van 5 tekens begrijpelijk vinden. Bijvoorbeeld een zin als: "Het herstel van de economie zette in 2007 door" is voor velen te bevatten. Over het algemeen ligt het taalniveau van huidige pensioeninformatie op een hoger niveau. Namelijk op niveau B2 of C1 (oftewel van 15 tot 20 woorden per zin en 5,5 tot 6,5 lettertekens per woord) of zelfs op niveau C2 (met zinnen van meer dan 20 woorden en meer dan 6,5 lettertekens per woord). Dan staan er zinnen als: "Bij beëindiging van de dienstbetrekking met de werkgever kan de deelnemer die gewezen deelnemer wordt, onder voorwaarden genoemd in of krachtens het Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965, gedurende ten hoogste drie jaar vanaf de beëindiging van de dienstbetrekking de deelneming ongewijzigd voor eigen rekening voortzetten." Door de ellenlange zinnen en het gebruik van veel moeilijke, vakinhoudelijke woorden begrijpen veel mensen de pensioeninformatie niet. Door meer rekening te houden met het taalniveau kan de begrijpelijkheid worden vergroot. PGB houdt in haar communicatie al rekening met het taalniveau. Het taalniveau ligt momenteel tussen de niveaus B1 en B2 in. Er is dus nog enige ruimte voor verbetering. beoordelen informatie wordt enkele weken van tevoren toegestuurd en vervolgens tijdens de bijeenkomst in groeps- en individueel verband behandeld. Vergoeding Omdat PGB veel waarde hecht aan haar klantenpanels biedt het fonds een onkostenvergoeding van 150 per bijgewoonde bijeenkomst. Nieuwe panelleden Vindt u dat de informatie over pensioen nog duidelijker kan? En wilt u hierover meedenken? Meldt u zich dan aan voor het klantenpanel. PGB zoekt deelnemers met weinig tot geen voorkennis op pensioengebied. Pensioen moet voor u dus geen gesneden koek zijn. Als u belangstelling heeft, kunt u zich aanmelden via de coupon in het -Nieuws of de website pensioen. p a g 7 g b f - n i e u w s

8 PGB verhoogt pensioenen Het Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) heeft besloten om de tot en met 2007 opgebouwde pensioenaanspraken en ingegane uitkeringen met ingang van 1 januari 2008 te verhogen met 1%. Daarnaast heeft het bestuur besloten om een inhaaltoeslag te verlenen van 1,09%. Deelnemers aan de PCM-regeling bij PGB ontvangen 0,6%. Toeslagen zijn verhogingen van pensioen. Tot voor kort werden de verhogingen indexaties genoemd. PGB heeft het nieuwe begrip uit de Pensioenwet overgenomen en haar communicatie erop aangepast. Bij het pensioenfonds PGB worden toeslagen voorwaardelijk verstrekt. Er is geen recht op toeslag en het is niet zeker of en in hoeverre in de toekomst verhogingen zullen plaatsvinden. Er is geen geld voor gereserveerd of extra premie voor gevraagd. De toeslag wordt uit de extra beleggingsopbrengsten betaald. Dat brengt met zich mee dat de pensioenaanspraken en - uitkeringen alleen dan kunnen worden aangepast als het bestuur vindt dat de financiële middelen van het fonds daarvoor toereikend zijn. Richtlijn Besluitvorming premie en toeslagverlening Bij een dekkingsgraad van: Richtlijn Voor het beantwoorden van de vraag of er voldoende middelen beschikbaar zijn om de pensioenen aan te passen en in welke mate, toetst het bestuur jaarlijks de dekkingsgraad (dat is de verhouding tussen het vermogen van een pensioenfonds en de waarde van de opgebouwde aanspraken en ingegane uitkeringen) aan de afgesproken richtlijn. Die richtlijn ziet er als volgt uit: adviseert de richtlijn de volgende toeslag: vanaf 150% 100% grafimedia loonindex + inhaaltoeslag van 140% tot 150% 100% prijsindex van 130% tot 140% 80% prijsindex van 115% tot 130% 40% prijsindex van 105% tot 115% 0% g b f - n i e u w s p a g 8

9 van de Deelnemersraad, besloten om de tot en met 31 december 2007 opgebouwde aanspraken en ingegane uitkeringen met ingang van 1 januari 2008 met 1,00% te verhogen. Inhaaltoeslag Daarnaast is besloten om, gezien het feit dat de dekkingsgraad de 150% naderde, op de opgebouwde aanspraken en ingegane pensioenen naar de stand van 31 december 2007, op 1 januari 2008 een inhaaltoeslag te verlenen van 1,09%. Daarmee komt de totale verhoging op 2,09%. Deelnemers aan de pensioenregeling van PCM bij PGB ontvangen een inhaaltoeslag van 0,60%. Dit omdat eerder over 2004 in tegenstelling tot de overige deelnemers een gedeeltelijke toeslag via hun toenmalige pensioenfonds PCM werd ontvangen. Verwachte ontwikkeling Op basis van een onlangs uitgevoerde continuïteitsanalyse mag worden verwacht dat PGB haar pensioentoezegging, inclusief de voorwaardelijke toeslagambitie, zal kunnen realiseren. Een continuïteitsanalyse geeft de ontwikkeling van de financiële positie van het fonds op middellange en lange termijn weer. De toezichthouder DNB vraagt van pensioenfondsen dat zij een dergelijke analyse regelmatig uitvoeren. Uit de analyse blijkt dat de gewekte verwachtingen, de financiering en de realisatie van de toeslagen goed op elkaar aansluiten. Overigens is de richtlijn geen dwingend keurslijf. Het bestuur kan - na overleg met de Deelnemersraad- besluiten om in positieve of negatieve zin af te wijken als de omstandigheden daar aanleiding toe geven. Bovendien is de richtlijn niet statisch. Periodiek kan bijstelling noodzakelijk zijn. De richtlijn wordt in 2008, na drie keer te zijn toegepast, geëvalueerd. Toeslag 1 procent Op het moment dat het bestuur haar besluit over de toeslag tot en met 31 december 2007 nam, bevond de gewogen dekkingsgraad over de maanden juli, augustus en september zich tussen de %. Volgens het advies van de toeslagrichtlijn zou bij deze bandbreedte voor 100% de prijsindex kunnen worden gevolgd. De prijsindex bedroeg 0,98%, de daarvan afgeleide toeslag bedraagt dan 0,98% x 100% = 0,98%. Het bestuur heeft, na advies Toeslagregeling Het pensioenfonds heeft het financiële beleid zo ingericht dat een dekkingsgraad zou kunnen worden bereikt, waarop naar verwachting volledige toeslagverlening mogelijk is. Wanneer het bestuur, na overleg met de Deelnemersraad, oordeelt dat er ruimte is om de opgebouwde aanspraken en pensioenuitkeringen van deelnemers, gewezen deelnemers, gewezen partners en pensioengerechtigden geheel of gedeeltelijk aan te passen, wordt de afgeleide prijsindex (1 gevolgd. Wanneer de dekkingsgraad het streefniveau van het fonds (momenteel 150%) heeft bereikt, kan het bestuur besluiten tot het geheel of gedeeltelijk inhalen van in het verleden gemiste verhogingen of bijvoorbeeld tot het corrigeren voor de grafimedia loonindex als die hoger is dan de prijsindex. Het fonds heeft de laatste 5 jaar als volgt geïndexeerd: Verstrekte toeslagen verstrekte toeslag niet verstrekte toeslag inhaaltoeslag ,04% 2004 geen toeslag 1,09% ,00% 0,55% ,50% 0,30% ,00% 1,09% (deelnemers PCM/PGB 0,60%) Het totaal van de niet verstrekte toeslagen is bedraagt momenteel 0,85% (0,55% + 0,30%). (1. De consumenten prijsindex (cpi) afgeleid van het Centraal Bureau voor de Statistiek geeft de prijsontwikkeling weer van goederen en diensten die huishoudens aanschaffen voor consumptie. De cpi afgeleid is gelijk aan de gewone cpi met een correctie voor veranderingen in de tarieven van indirecte en productgebonden belastingen zoals btw en accijnzen op alcohol en tabak. p a g 9 g b f - n i e u w s

10 Financiële positie PGB verbeterd Gemiddeld leggen uw werkgever en u zo n per jaar voor pensioen opzij. Daarvoor worden bij het bedrijfstakpensioenfonds voor de grafimedia en uitgeverij (PGB) pensioenaanspraken ingekocht. Jaarlijks ontvangt u een overzicht met die opgebouwde aanspraken. Is PGB straks ook in staat om uw pensioen uit te betalen? Als we kijken naar de resultaten over 2007 kunnen we zien dat het goed gaat. Het jaar 2007 was voor PGB succesvol. Dat is te lezen in het jaarverslag. Ondanks de beginnende hypotheekcrisis in de Verenigde Staten kwam het rendement op het belegd vermogen uit op 5,5%. Het pensioenvermogen groeide in 2007, dankzij de beleggingsresultaten, met 269 miljoen van 9,5 miljard naar bijna 9,8 miljard. Ook de financiële positie van het fonds verbeterde: de dekkingsgraad, dat is de verhouding tussen het vermogen en de waarde van de opgebouwde pensioenaanspraken en al ingegane pensioenen, steeg van 137% naar 148%. Dat betekent dat er voor 1,00 uit te keren pensioen 1,48 aanwezig is. Dat is belangrijk, want volgens de Pensioenwet moeten er financiële reserves zijn om tegenvallers in de beleggingssfeer te kunnen opvangen. Hoe hoger de dekkingsgraad, des te gezonder is het fonds. In 2006 was er per euro pensioen 1,37 in kas. PGB staat er eind 2007 dus beter voor. Gunstige beleggingsresultaten De dekkingsgraad is gestegen dankzij het beleggingsrendement. In de eerste helft van 2007 werden gunstige beleggingsresultaten behaald. Onder invloed van de hypotheekcrisis in Amerika kwam het totale beleggingsrendement over 2007 uiteindelijk lager uit dan in de jaren daarvoor (5,5% versus 8,5% in 2006 en 15,9% in 2005). Vooral het rendement op aandelen en beleggingen in onroerend goed daalde. Die daling compenseerde PGB enigszins met een beter resultaat bij de vastrentende Rendementen 2007 BELEGGINGSONDERDEEL In procenten Totaal rendement Vastrentende waarden 2,0 0,7 Aandelen 6,9 15,4 Onroerende zaken 10,2 18,4 Alternatieve beleggingen 47,2 3,3 Totaal beleggingsportefeuille 5,5 8,5 Totaal normportefeuille 5,3 8,3 Totaal fonds incl. afdekking renterisico 3,0 6,2 waarden en een zeer goed resultaat op de alternatieve beleggingen (in 2007 met name commodities of wel grondstoffen en bulkgoederen). Stijgende marktrente De stijging van de dekkingsgraad komt ook door een oplopende marktrente. Voor het berekenen van haar verplichtingen wordt uitgegaan van de marktrente. Stijgt die rente dan hoeft het fonds minder te reserveren voor de uit te keren pensioenen. De waarde van de verplichtingen daalde in 2007 van 6,9 naar 6,6 miljard. Er was dus 6,6 miljard nodig om de toekomstige pensioenen uit te kunnen keren. Het vrije vermogen nam daardoor toe. Effect rentedaling Er is echter altijd een kans dat de rente daalt. Dat heeft tot gevolg dat PGB meer vermogen moet aanspreken om de pensioenen te kunnen uitkeren en minder beschikbaar heeft om de pensioenen op peil te houden. Een rentedaling is meestal wel gunstig voor de waarde van de beleggingen. De vastrentende beleggingen hebben echter een veel kortere looptijd dan de verplichtingen. Dit kan bij een verandering van de rente tot een verschillende waardeverandering leiden. Om dit renterisico te verminderen heeft PGB het gedeeltelijk afgedekt. Met rentederivaten, ook wel swaps genoemd. De renteafdekking is ook nodig om op het huidige niveau in aandelen en alternatives te kunnen blijven beleggen. De waarde van de swaps wordt verrekend met het beleggingsrendement. Het totaal rendement in 2007 (5,5%) inclusief de afdekking van het renterisico bedroeg 3,0%. Hoger dan de benchmark Het beleggingsrendement van PGB was 0,2% hoger dan dat van de benchmark (5,3%). De benchmark is de normportefeuille die het bestuur van PGB vooraf aan het begin van het jaar vaststelt. De afdeling Beleggingen mag daar op basis van marktverwachtingen binnen bepaalde bandbreedtes van afwijken. En met succes. PGB heeft dus 0,2% meer rendement met de beleggingen behaald dan wanneer volgens de normportefeuille was belegd. Hoewel de 0,2% niet veel lijkt, gaat het toch om een aardig bedrag: 20 miljoen. Toeslagverlening en premie De financiële positie van PGB was op de peildatum (oktober 2007) zo goed dat het bestuur besloot tot volledige toeslagverlening en het toekennen van een inhaaltoeslag. Bovendien verlaagde het bestuur de pensioenpremie met 0,5% van 17,5% naar 17,0%. Voor beslissingen over de toeslagverlening gebruikt het bestuur het advies van de richtlijn besluitvorming premie, toeslagverlening en beleggingsbeleid. In de richtlijn hangt het financiële beleid van het fonds samen met de dekkingsgraad. Op pagina 7 en 8 leest u daar meer over. Verwachtingen voor 2008 Veel beleggers zagen de aandelenbeurs in de eerste helft van 2008 onder invloed van de hypotheek- en kredietcrisis veel terrein verliezen. Omdat PGB de beleggingsrisico s heeft gespreid en niet heeft belegd in Amerikaanse hypotheekverstrekkers valt de daling voor het fonds mee. De dekkingsgraad ligt eind mei 2008 op 146,6%. Groei Hoewel 2008 naar het zich laat aanzien waarschijnlijk een moeilijk beleggingsjaar wordt, kan toch met vertrouwen naar de toekomst worden gekeken. Op wereldschaal blijven de economieën groeien en groei is goed voor de beleggingsportefeuille. Meer informatie over het pensioenfonds vindt u in het jaarverslag. Het jaarverslag is in juni verschenen en op de website gepubliceerd onder de Infobalie. g b f - n i e u w s p a g 1 0

11 Nieuwe klanten bij PGB In 2007 is in overleg met cao-partijen de werkingssfeer van het pensioenfonds uitgebreid met het uitgeverijbedrijf. Naast ondernemingen in de grafimedia kunnen nu dus ook uitgeverijen deelnemen aan PGB. Het voordeel voor de bestaande deelnemers is dat de huidige gunstige prijs/kwaliteitsverhouding voor hen daardoor in deze tijd, waarin de grafimediabranche krimpt, toch kan worden gehandhaafd. PGB heeft voor uitgevers een flexibele modelpensioenregeling ingericht waardoor zowel nieuwe en bestaande regelingen gemakkelijk kunnen worden overgenomen. Het fonds heeft al met een aantal uitgeverijen afspraken gemaakt over deelname aan het pensioenfonds. In het uitgeverijbedrijf vindt de uitvoering van pensioen op ondernemingsniveau plaats op basis van vrijwilligheid. (In de grafimedia is de uitvoering gebaseerd op een verplichtgestelde brancheregeling.) Nieuwe klanten PGB mocht in korte tijd zowel een aantal grotere als kleinere uitgevers als nieuwe klant verwelkomen. Tot de grotere uitgeverijen behoren Boom Uitgevers en Noordhoff Uitgevers. Ook kleinere uitgeverijen zoals Intertaal, Wageningen Academic Publishers, P.S Items, Prelum, Lumido Businessmedia en Hear Media kozen voor PGB. Verdere uitbreiding Verder besloten de ondermingspensioenfondsen De Boer en Misset tot aansluiting. In 2005 besloot PCM Uitgevers al het pensioen door PGB te laten uitvoeren. Het bedrijfstakpensioenfonds is nog met verschillende fondsen en ondernemingen over de uitvoering van de pensioenregeling in gesprek en verwacht in 2008 meer stappen naar verdere uitbreiding te kunnen zetten. KORT NIEUWS Stuur pensioenstartformulier retour Nadat een pensioenverzekering is ingegaan, stuurt PGB een startbrief naar nieuwe deelnemers. In de startbrief wordt aangegeven aan welke regeling u deelneemt. Tevens treft u een brochure met de ins-en-outs van die pensioenregeling en het pensioenstartformulier. Met het pensioenstartformulier kunnen ongehuwd samenwonenden hun partner aanmelden. Tegelijkertijd kan desgewenst extra pensioen worden verzekerd. U kunt verder aangeven hoe u door PGB geïnformeerd wilt worden. Bovendien kunt u aangeven of u waardeoverdracht overweegt. De wettelijke termijn waarbinnen u kunt aangeven uw pensioen mee te nemen is 6 maanden. Pensioenverzekeraars zijn dan verplicht om mee te werken. Individuele waardeoverdracht kan achterwege blijven als de werkgever de waarde collectief overdraagt of als de opgebouwde pensioenaanspraken collectief achterblijven bij de vorige verzekeraar. Met name voor een eventuele waardeoverdracht is een snelle afhandeling van belang. Vul het formulier dus zo snel mogelijk na ontvangst van de startbrief in en stuur het terug. p a g 1 1 g b f - n i e u w s

12 Regel bij scheiding vóóraf de verdeling van uw pensioen Wanneer een relatie wordt verbroken, moet er veel worden geregeld. Hoewel pensioen niet het eerste is waar de scheidende partijen aan denken, zullen ook daar afspraken over gemaakt moeten worden. Want uit elkaar gaan, heeft meestal verstrekkende gevolgen voor uw pensioensituatie en die van uw gewezen partner. Als u deelneemt aan PGB betaalt u premie voor uw pensioen. U bouwt daarmee pensioen op. Ieder jaar een deel. Zo bent u uiteindelijk op 65 jaar verzekerd van een levenslang ouderdomspensioen. En uw partner kan, als u voor uw pensionering overlijdt, rekenen op een partnerpensioen. Een scheiding heeft in principe consequenties voor het ouderdomspensioen en het partnerpensioen. Tenzij partners met elkaar afspreken dat ze geen aanspraak willen maken op elkaars pensioen. Verdeling ouderdomspensioen Wie zijn relatie na 1 mei 1995 heeft beëindigd, heeft voor de verdeling van het ouderdomspensioen te maken met de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding. Standaard heeft de gewezen partner recht op de helft van het ouderdomspensioen dat is opgebouwd tijdens het huwelijk of het geregistreerde partnerschap. Voor ongehuwd samenwonenden is wettelijk niets geregeld. Andere verdeling U kunt ook kiezen voor een afwijkende verdeling. Bijvoorbeeld in plaats van Of voor omzetting van aanspraken (conversie). De gewezen partner krijgt dan bij het pensioenfonds een eigen aanspraak op pensioen. Dan heeft u voor wat pensioen betreft nooit meer iets met de voormalige partner te maken. Uitbetalen ouderdomspensioen Als de scheiding binnen twee jaar na beëindiging van de relatie aan PGB is gemeld, zal het pensioenfonds het deel van het pensioen waarop de gewezen partner recht heeft, rechtstreeks uitbetalen. Een verzoek tot verdeling van het pensioen doet u via een formulier van het Ministerie van Justitie. Het Ministerie heeft de g b f - n i e u w s p a g 1 2

13 voorbeeld standaardverdeling Het huwelijk van Nicole en Stefan loopt stuk. Stefan heeft bij het PGB in de tijd dat de relatie duurde ouderdomspensioen en partnerpensioen opgebouwd. Voor de relatie werd nog geen pensioen opgebouwd. Hoe wordt het pensioen dan standaard verdeeld? Pensioen aan Stefan Pensioen aan Nicole bij leven van Stefan vanaf 65 jaar bij overlijden van Nicole bij overlijden van Stefan Toelichting: Stefan geeft met het formulier van het Ministerie van Justitie bij PGB aan dat hij en zijn gewezen partner het pensioen willen verdelen. Zij doen dat binnen twee jaar na hun scheiding. PGB betaalt op het moment dat Stefan met pensioen gaat zowel het pensioen aan Stefan als aan Nicole uit. Overlijdt Nicole dan ontvangt Stefan het deel van het ouderdomspensioen dat Nicole ontving er weer bij. Overlijdt Stefan dan stopt de uitbetaling van het ouderdomspensioen aan Nicole. Zij ontvangt voortaan het bijzonder partnerpensioen. Dat is het partnerpensioen voor gewezen partners. brochure Verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding uitgegeven. Daarin zit ook het formulier waarmee u een verdeling van het pensioen ingang kunt zetten. De brochure kunt u aanvragen bij de afdeling Voorlichting, Postbus 20301, 2500 EH Den Haag, telefoon Of via Postbus 51. Zelf betalen? Wanneer de scheiding niet wordt gemeld, zijn pensioenfondsen niet verplicht om de uitbetaling aan de gewezen partner te verzorgen. De voormalige partner kan zijn of haar recht dan vorderen op de deelnemer. De deelnemer zal in dat geval zelf de uitbetaling moeten doen. PGB biedt haar deelnemers echter ook de mogelijkheid om na 2 jaar nog het pensioen via het pensioenfonds te verdelen. U kunt in dat geval contact met het pensioenfonds opnemen. Verdeling partnerpensioen Naast het ouderdomspensioen kan ook partnerpensioen zijn meeverzekerd. Bij een scheiding heeft de gewezen partner dan ook recht op het partnerpensioen voor zover opgebouwd tot het moment dat de relatie werd beëindigd. Dit bijzonder partnerpensioen wordt door het pensioenfonds automatisch uitbetaald als de deelnemer overlijdt. De gewezen partner kan er voor kiezen om af te zien van het bijzonder partnerpensioen. Dat is gunstig voor een eventuele volgende partner. De nieuwe partner hoeft het partnerpensioen dan niet te delen met de gewezen partner. Een dergelijke keuze moet wel expliciet worden vastgelegd in een echtscheidingsconvenant of beëindigingsovereenkomst. Of u kunt het door een advocaat of notaris laten opnemen in een verklaring. Vóóraf goedkeuring PGB Als de gewezen partner overweegt om af te zien van het bijzonder partnerpensioen neemt u dan vóórdat u het een en ander laat vastleggen contact op met het pensioenfonds. Aan de hand van een gezondheidsverklaring van de gewezen partner beoordeelt het fonds of afzien van bijzonder partnerpensioen mogelijk is. Daarmee voorkomt u dat u later onnodig opnieuw kosten moet maken bij de notaris. Extra service Het pensioenfonds biedt de mogelijkheid van een pensioenopgave in verband met de verdeling van het pensioen. U kunt deze opgave gebruiken ter oriëntatie op een eventuele verdeling. Erg bruikbaar als u uw pensioen in de boedelscheiding wilt betrekken of als u vast wilt stellen welk deel van het pensioen u straks vanaf 65 jaar moet uitbetalen aan uw gewezen partner. Het tarief voor de opgave bedraagt eenmalig 50. Meer informatie Via de website kunt u de effecten van een scheiding op uw pensioen met een speciale planner nalopen. U vindt de planner Einde relatie en Pensioen onder Reken Zelf. U kunt alles ook nog eens op uw gemak nalezen in de brochure Einde relatie en Pensioen. Die is onder de Infobalie op de website beschikbaar. Even bellen met de afdeling Klantenservice kan natuurlijk ook: Of vul de coupon voor een pensioenopgave in, achter in het -Nieuws. Voor 1 mei 1995 uit elkaar? Bent u vóór 1 mei 1995 gescheiden dan geldt een andere regeling. Het pensioenfonds besteedt daar op de website en in een aparte brochure ook aandacht aan. p a g 1 3 g b f - n i e u w s

14 Extra pensioen bij PGB Naast het collectieve basispensioen van uw werkgever biedt PGB ook mogelijkheden voor een individuele aanvulling. Zo kunt u ervoor kiezen om extra nabestaandenpensioen te verzekeren, via PGB-Partnerpensioen Plus. Of u kunt het gat dat is ontstaan door de invoering van de Algemene nabestaandenwet dichten met de Anw-Plusverzekering. Daarnaast zijn er mogelijkheden om het ouderdomspensioen via PGB-pensioen Plus, aan te vullen. Partnerpensioen Plus Wanneer het partnerpensioen in de basispensioenregeling van uw werkgever geheel of gedeeltelijk op risicobasis verzekerd is, kunt u er voor kiezen om 35% of 70% van het ouderdomspensioen extra voor partnerpensioen op te bouwen. De premie voor 35% van het ouderdomspensioen bedraagt 1,5% van de pensioengrondslag. U bouwt bij deze regeling dus meer partnerpensioen op. Van deze mogelijkheid maakt ongeveer 5% van de deelnemers gebruik. Medische vragenlijst Nieuwe deelnemers of deelnemers die een relatie aangaan, kunnen zonder gezondheidswaarborgen een verzekering afsluiten als zij zich binnen 3 maanden na entree of formele bevestiging van de relatie aanmelden. Deelnemers die later een extra partnerpensioen willen verzekeren, ontvangen een medische vragenlijst. Extra partnerpensioen is vooral van belang voor deelnemers met een partner die zelf geen of een gering inkomen heeft. Anw-Plus Deelnemers kunnen bij PGB ook kiezen voor een Anw-Plusverzekering. Daarmee verzekert u zich in het geval van overlijden van een jaarlijkse uitkering van het pensioenfonds aan de nabestaande. De uitkering loopt door tot de nabestaande 65 jaar wordt. U bouwt dus geen extra pensioen op. De risicoverzekering kan gezien worden als extra vangnet voor nabestaanden die geen of slechts gedeeltelijk recht hebben op een wettelijk nabestaandenpensioen (Anw). Van deze mogelijkheid maakt ongeveer 25% van de deelnemers gebruik. Pensioeninkopen En ten slotte kan ook extra ouderdomspensioen worden opgebouwd. De extra pensioenaanspraken worden tegen de op dat moment geldende tarieven bij PGB ingekocht. Jaarlijks volgen de ingekochte aanspraken, net zoals voor het collectieve pensioen, de voorwaardelijke toeslagregeling van PGB. Van deze mogelijkheid maakt ongeveer 2,5% van de deelnemers gebruik. Voor meer informatie kunt u raadplegen of contact opnemen met de afdeling Klantenservice, telefoon: , Zij helpen u graag verder. g b f - n i e u w s p a g 1 4

15 Prepensioenfonds Dagbladjournalisten in liquidatie De opheffing van het Prepensioenfonds voor de Dagbladjournalisten (PPDBJ) wordt in het najaar van 2008 verwacht. De financiële reserves van het PPDBJ worden dan naar rato van de omvang van de aanspraken onder de deelnemers verdeeld. Met het Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) is overeenstemming bereikt om de premievrije aanspraken van deelnemers per 1 januari 2008 over te dragen. De aanspraken bij PGB volgen daarna het voorwaardelijke toeslagbeleid (indexatie) van dit fonds. Vut-regeling voortgezet De bestaande Vut-regeling wordt voortgezet voor iedereen die vóór 1950 geboren is. Men kan dus, wanneer men aan de voorwaarden voldoet, gebruik blijven maken van de regeling voor vervroegde uittreding. In de voorwaarden om voor een Vut-uitkering in aanmerking te komen, het moment van uittreden en de hoogte van de uitkering vinden geen veranderingen plaats. van 1 januari 2008, als De Nederlandsche Bank (DNB) geen bezwaar heeft, op te heffen. De aanleiding voor de stap van het bestuur vormden de aangescherpte toezichtseisen van DNB en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de noodzakelijke professionalisering van prepensioenbeleid. De kosten per deelnemer zouden daardoor de komende jaren gaan oplopen. Afnemende deelnemerskring Het PPDBJ verzorgde vanaf 2004 de prepensioenregeling voor dagbladjournalisten. De regeling had uiteindelijk de Vut-regeling moeten vervangen. Na een aanpassing in de regeling in 2006 waarbij de deelnemerskring al werd verkleind tot journalisten die vóór 1950 geboren zijn, werd eind november 2007 het besluit genomen om definitief met de regeling te stoppen. De opbouw van prepensioen stopte op 31 december Wie vanaf 1950 geboren is, heeft de waarde van het tot 1 januari 2006 opgebouwde prepensioen en de bij cao afgesproken backservice over achterliggende dienstjaren eerder al meegekregen voor ouderdomspensioen en/of - onder voorwaarden - (deels) voor de levensloopregeling. Het Vut-fonds FWG gaat er bij de berekening van de uitkering vanuit dat de nu naar PGB overgedragen aanspraken worden ingezet voor Vut. Alleen Vut-premie Voor oudere dagbladjournalisten geboren vóór 1950 wordt voortaan alleen Vut-premie (8%) afgedragen. Werknemers betalen daarvan 3,2%. Voor de jongere werknemers (vanaf geboortejaar 1950) wordt op grond van de eerder gemaakte afspraken naar aanleiding van het VPL-akkoord naar verwachting tot 2010 een Vut-premie betaald van 3,5%. Hiervan wordt 1,4% op het loon ingehouden. Voorgeschiedenis Eind november 2007 heeft het bestuur van het Prepensioenfonds na een positief advies van de Deelnemersraad besloten het fonds met ingang p a g 1 5 g b f - n i e u w s

16 KORT NIEUWS Tussentijdse spaarloonopname ook mogelijk voor banksparen Met ingang van 2008 is Nederland een nieuwe bankspaarregeling rijker. Met deze regeling kunt u bij een bank sparen voor (een aanvulling op het) pensioen of voor aflossing van de hypotheek. Als u een tegoed opbouwt voor een oudedagsvoorziening of aflossing eigenwoningschuld dan kunt u, fiscaal bezien, het geblokkeerde spaarloon daarvoor tussentijds opnemen. Na overlegging van een kopie van de polis en een bewijs waaruit blijkt dat er premie is betaald voor een spaarrekening eigen woning, een beleggingsrecht eigen woning, een lijfrentespaarrekening of een lijfrentebeleggingsrecht, kan het spaartegoed periodiek of één keer per jaar aan de deelnemer worden uitbetaald. Tussentijdse opname van spaarloon is ook mogelijk bij aankoop van een eigen woning, premie voor een lijfrente- of kapitaalverzekering, vrijwillige betaalde pensioenpremies, omzetting in aandelen bij werknemersparticipatie, start van een eigen onderneming, opname onbetaald verlof, bekostiging van een studie en kosten kinderopvang. Aanvragen Deelnemers die tussentijds bedragen wensen op te nemen, kunnen dat het eenvoudigst via doen. Aan de opnamemogelijkheid voor banksparen wordt gewerkt. U kunt ook telefonisch of schriftelijk een deblokkeringsformulier aanvragen. Ook de opname van vrijgevallen spaarloon kunt u via overboeken naar uw tegenrekening. Toekomst spaarloon onzeker De overheid heeft in haar Regeerakkoord van februari 2007 aangegeven de levensloopregeling te willen uitbreiden. In overleg met sociale partners zou worden bekeken óf en zo ja hoe de spaarloonregeling kan worden geïntegreerd in de levensloopregeling. Verder was het kabinet van plan het levenslooptegoed voor vervroegd pensioen toe te spitsen op de inzet voor deeltijdpensioen en de regeling beter toegankelijk te maken voor mensen met lagere inkomens. De uitwerking van de afspraken in het Regeerakkoord laat op zich wachten. Ondertussen slaat de levensloopregeling nog niet aan. Deze regeling biedt werknemers de mogelijkheid om per jaar maximaal 12% van het jaarsalaris belastingvrij opzij te leggen voor tussentijds verlof of vervroegde pensionering. Deelname aan zowel spaarloon als levensloop is wettelijk niet mogelijk. De deelnemer kan jaarlijks kiezen. Eind 2007 maken ongeveer 5% van alle werknemers in Nederland gebruik van de regeling. In de grafimediabranche ligt het deelnamepercentage nog lager. Ongeveer 1% van de grafici kiest voor levensloop in plaats van spaarloon. Commissie Bakker De commissie Bakker die het kabinet onlangs adviseerde over de ontslagrechtkwestie, stelt voor om een Werkbudgetregeling te starten. Het Werkbudget is een persoonsgebonden, zelf te besteden budget voor iedereen. De regeling is bedoeld om werknemers te laten investeren in inzetbaarheid of inkomensaanvulling. Bij inzetbaarheid gaat het om de ontwikkeling van eigen kennis, vaardigheden en competenties. Inkomensaanvulling is aan de orde wanneer de werknemer met deeltijdpensioen gaat, tussen twee banen inzit of een minder belastende functie wil aanvaarden. Bij de financiering van de regeling denkt de commissie onder meer aan de inzet van huidige levensloop/spaarloonmiddelen. Reactie kabinet De overheid heeft in een reactie op de voorstellen aangegeven wel wat te zien in de Werkbudgetregeling. De verwachting is dat het kabinet hier in het komende najaar verder invulling aan geeft. g b f - n i e u w s p a g 1 6

17 Pensioenoverzicht volgend jaar digitaal Als deelnemer van het pensioenfonds PGB ontvangt u jaarlijks een overzicht van uw pensioen. In het overzicht wordt aangegeven wat u tot nu toe heeft opgebouwd en waar u bij pensionering naar verwachting op kan rekenen. Iedereen wordt vanaf 2008 op één en dezelfde manier geïnformeerd. Verzekeraars en pensioenfondsen moeten hun deelnemers via een uniform pensioenoverzicht (UPO) op de hoogte houden. PGB biedt dit overzicht al voor het tweede jaar aan. Digitaal archief PGB verstrekt het UPO met ingang van 2009 ook digitaal. U kunt uw overzicht via mijngbf.nl dan op ieder moment digitaal raadplegen en desgewenst printen. De pensioenoverzichten worden voor u ook elektronisch gearchiveerd. Vanuit uw persoonlijk archief kunt u dan gemakkelijk nagaan waar u later inclusief de AOW of Anw op uitkomt. En zowel in bruto als in netto bedragen. Toestemming Door de overzichten digitaal aan te bieden, zal printen en per post toesturen niet langer nodig zijn. Dat bespaart kosten, wat direct ten goede komt aan onze deelnemers en een bijdrage levert aan het milieu. Zodra uw digitale archief beschikbaar is, zal PGB u om toestemming vragen om het jaarlijkse overzicht elektronisch beschikbaar te stellen. Op uw adres wordt u dan geïnformeerd wanneer en waar het pensioenoverzicht kan worden geraadpleegd. KORT NIEUWS werkt niet met tussenpersonen Steeds vaker bellen zogenaamde tussenpersonen van de of pensioenfonds PGB met onze klanten. Zowel met werkgevers als deelnemers. In de meeste gevallen gaat het om tussenpersonen van verzekeraars die de goede naam van de gebruiken om vertrouwen te wekken en zo in gesprek te komen. Zij bieden aan u van een advies te voorzien. Wij willen u er graag op wijzen dat wij NIET werken met tussenpersonen. De mensen die zich voordoen als tussenpersoon van de werken niet bij of namens ons. PGB maakt pensioen inzichtelijk In het uniforme overzicht is de AOW of Anw niet opgenomen. Om u toch een goede indruk te kunnen geven van uw pensioen heeft PGB vorig jaar haar service uitgebreid. Via internet heeft u met behulp van Mijn in een goed beveiligde omgeving toegang tot uw persoonlijke pensioengegevens. U kunt daar in één oogopslag zien waar u later inclusief de AOW op uitkomt. Van deze nieuwe service heeft in korte tijd al meer dan 50% van onze deelnemers gebruik gemaakt. Voor persoonlijk maatwerk gaat u naar Als u de beveiligde site nog niet eerder heeft bezocht, is de toegang snel geregeld. Onder naar Mijn vraagt u een wachtwoord aan. Houd uw burgerservicenummer/ sofinummer daarbij bij de hand. Deze heeft u nodig. U ontvangt direct uw gebruikersnaam en een bevestiging van de aanvraag. De gebruikersnaam kan het beste even worden overgeschreven. Met de gebruikersnaam en het wachtwoord, dat u via binnen enkele minuten ontvangt, kunt u inloggen in de beveiligde omgeving. U wordt daarna in de gelegenheid gesteld om uw wachtwoord te wijzigen. Vervolgens hebt u toegang tot uw persoonlijke gegevens. De aanloop naar de zomer is traditioneel het moment voor verzekeraars en tussenpersonen om te proberen een voet tussen de deur te krijgen. Hun boodschap: u heeft een probleem, zij de oplossing. De aanbieding die u na een persoonlijk gesprek ontvangt, zal in de regel gebaseerd zijn op rooskleurige rendementen die zij voor u gaan behalen. De praktijk leert echter anders. Uit onderzoek van de Erasmus Universiteit bleek eind december 2006 dat werkgevers en werknemers voor hun pensioen bij bedrijfstakpensioenfondsen het beste af zijn. Nog geen 4% van de ingelegde premie gaat gemiddeld op aan bedrijfskosten. Bij verzekeraars is dat gemiddeld 24%. Pas op Pensioenen zijn ingewikkeld en ondoorzichtig. Daar wordt soms handig gebruik van gemaakt. Laat u adviseren, maar niet onder druk zetten of overhaasten. Neem altijd contact op met PGB. Licht ons in! Als u last heeft van zogenaamde tussenpersonen, of twijfelt aan het rechtmatig gebruik van onze naam, noteert u dan de gegevens van deze persoon en neem direct contact op met onze afdeling Klantenservice ( ). Dan kunnen wij vervolgens de juiste stappen ondernemen om verdere hinder tegen te gaan. p a g 1 7 g b f - n i e u w s

18 KORT NIEUWS Pensioenkijker.nl Het lijkt allemaal ingewikkeld, pensioen. Toch is het belangrijk dat u weet hoe het zit met de oudedagsvoorziening. Op de site van Stichting Pensioenkijker.nl vindt u onafhankelijke informatie over pensioen. De Stichting Pensioenkijker.nl wil het pensioenbewustzijn van Nederlanders vergroten. Volgens de stichting gaan we er nog te veel vanuit dat het met ons pensioen vanzelf goed komt. Dat hoeft niet zo te zijn. Pensioen tijdens levensloop Er zijn momenten in je leven waarop je even bij de pensioenopbouw stil moet staan. Bijvoorbeeld als je van baan wisselt, als je trouwt, kinderen krijgt, langdurig met verlof gaat of stopt met werken. Wie meer wil weten over de gevolgen hiervan voor zijn of haar pensioen kan voor objectieve informatie op Pensioenkijker.nl wordt onder meer gesteund door de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen waar ook PGB lid van is. Duidelijke en eerlijke informatie over pensioen Vanaf 1 januari 2008 is de Pensioenwet volledig van kracht. De overheid wil dat deelnemers meer zekerheid krijgen over de uitbetaling van hun pensioen en dat zij juist, tijdig en in begrijpelijk Nederlands worden geïnformeerd. De communicatie over pensioen was bij PGB al goed geregeld. Toch moet ook PGB aan de nieuwe communicatie-eisen van de overheid voldoen. Waar de dienstverlening nog tekort schoot, is dit inmiddels aangepast. De overheid verplicht pensioenverzekeraars begrijpelijke en eerlijke voorlichting te verstrekken. Zo moet het pensioenbewustzijn van werknemers omhoog. Er wordt voortaan informatie gegeven bij het begin en einde van de deelname aan een pensioenregeling, bij en na pensionering en tussentijds bij bijzondere gebeurtenissen. Bijvoorbeeld bij arbeidsongeschiktheid, werkloosheid of het einde van een relatie. Uniform pensioenoverzicht Jaarlijks ontvangen deelnemers bovendien een uniform pensioenoverzicht (UPO) met het al opgebouwde en te bereiken pensioen. Deze pensioenoverzichten zijn bij alle pensioenfondsen en verzekeraars hetzelfde. Ook ex-deelnemers en de voormalige partners worden eens in de 5 jaar over hun pensioenopbouw geïnformeerd. Indexatie wordt toeslag In de Pensioenwet worden een aantal nieuwe begrippen geïntroduceerd. Zo wordt indexatie voortaan toeslag genoemd. Een ex-partner of ex-deelnemer wordt aangeduid als een gewezen partner of gewezen deelnemer. En inruil van pensioen heet voortaan uitruil. PGB is verplicht deze begrippen te gebruiken. Naast de nieuwe begrippen wordt ook een nieuwe uitruilmogelijkheid geïntroduceerd. Uitruilen van pensioen Bij PGB kan, afhankelijk van de pensioenregeling van uw werkgever, zowel voor ouder- g b f - n i e u w s p a g 1 8

19 PGB komt naar je toe Pensioen boeit nog steeds niet. Uit onderzoek blijkt dat men pas op latere leeftijd, als men het gevoel heeft dat men er persoonlijk belang bij heeft, enige interesse voor het onderwerp kan opbrengen. En dat nog met frisse tegenzin. PGB wil daarom pensioen persoonlijk maken en over de oudedagvoorziening beginnen op een moment dat er voor de deelnemer toe doet. Het fonds zal vooral de communicatie naar jongere deelnemers en 40-plussers gaan versterken. Door op de doelgroep afgestemde informatie te bieden. En door deelnemers op te zoeken. domspensioen als partnerpensioen worden gespaard. Bij pensionering kan iedereen kiezen in welke verhouding het ouderdomspensioen en het partnerpensioen moeten worden vastgelegd en uitbetaald. Zo kan het partnerpensioen bijvoorbeeld worden uitgeruild. De deelnemer ontvangt dan in ruil voor het partnerpensioen extra ouderdomspensioen. Andersom kan ook. Een deel van het ouderdomspensioen wordt dan uitgeruild voor meer partnerpensioen. Tegenover een lager ouderdomspensioen staat dan het recht op een hoger partnerpensioen. Uitruil is in de regel verstandig als de partner zelf geen of slechts een gering pensioen heeft. Of als er nog sprake is van een gewezen partner die ook recht heeft op een deel van het partnerpensioen. Uitruil bij einde deelname De mogelijkheid om een deel van het ouderdomspensioen uit te ruilen voor extra partnerpensioen wordt ook aangeboden bij het einde van de deelname aan de pensioenregeling. De deelnemer kiest er dan wel voor om het pensioen niet mee te nemen naar een nieuwe verzekeraar maar achter te laten bij PGB. PGB heeft de keuzemogelijkheden met ingang van 2008 opgenomen in haar productaanbod en de nieuwe begrippen verwerkt in de pensioeninformatie. Moet iemand van 20 hetzelfde weten over pensioen als iemand van 40 jaar of 60? Nee, jongeren hebben duidelijk een andere informatiebehoefte dan ouderen. Voor jongeren is het meestal genoeg om te weten dat er een pensioen is geregeld. Dat de eventuele partner al dan niet meeverzekerd is. En dat ze het al opgebouwde pensioen kunnen meenemen. Veranderende informatiebehoefte Werknemers die de helft van hun loopbaan erop hebben zitten, willen weten hoe zij er voor staan. Wat heb ik nu? Waar kom ik straks op uit? Wat is het effect van een echtscheiding? Kan er nog wat bijgespijkerd worden? Ouderen die pensioen in het vizier hebben, willen vooral een verantwoorde keuze kunnen maken voor de uitbetaling van het pensioen. Die willen zicht hebben op het totale pensioen, met de AOW erbij en zowel netto als bruto. Naarmate men ouder wordt, neemt de behoefte aan persoonlijke informatie toe. In de communicatie moet hier meer rekening mee worden gehouden, vindt PGB. Informatiedagen Voor oudere werknemers gebeurt dit al. Er worden sinds jaar en dag pensioeninformatiedagen georganiseerd. De informatiedagen blijken een succesformule. Van de genodigden komt 60% naar deze dagen. Iedereen krijgt voorafgaand aan de informatiedag een persoonlijk pensioenboekje met daarin alle relevante keuzemogelijkheden. Deze mogelijkheden zijn uitgewerkt op basis van het persoonlijk opgebouwde pensioen. Pensioenworkshop PGB wil echter niet alleen deelnemers opzoeken bij het einde van hun loopbaan. Juist ook aan het begin en tijdens de loopbaan is het van belang om over enige pensioenkennis te beschikken zodat je daar in je verdere leven wat aan hebt. Het fonds zal daarom in het najaar een aantal workshops in de regio voor nieuwe deelnemers, dertigers en veertigers gaan organiseren. Website De maatregelen die betrekking hebben op de zekerheid van de uitbetaling gingen al in 2007 in. In een eerdere editie van het -Nieuws (april 2007) heeft u daarover meer kunnen lezen. Deze editie vindt u ook op de website onder de Infobalie. p a g 1 9 g b f - n i e u w s

20 Voor aanvragen ASF/Gezondheidszorg Mijn Soms moeten er voorzieningen getroffen worden in verband met ziekte of handicap die niet of niet volledig worden vergoed door de zorgverzekering en waarvoor de wettelijke voorzieningen in Nederland geen vergoedingsregeling kennen. Die kosten komen dan voor eigen rekening. De grafimedia bedrijfstak kent daarvoor de gezondheidszorgregeling van het Algemeen Sociaal Fonds (ASF). Wanneer u om gezondheidsredenen voor uzelf of uw gezin kosten maakt die niet of slechts gedeeltelijk worden vergoed door uw verzekering kunt u, als deelnemer aan het ASF, in bepaalde gevallen voor die kosten een beroep doen op de Gezondheidszorgregeling. Het aanvragen van een vergoeding gaat het snelst via Voor de volgende voorzieningen kunt u als ASF-deelnemer een vergoeding of tegemoetkoming in de kosten aanvragen: Prothesen, hulpmiddelen en medische behandelingen; Gebitsprothesen; Thuiszorg voor gezinsverzorging (zorg voor jonge kinderen) en persoonlijke verzorging (mensen die voor hun lichamelijke verzorging hulp nodig hebben); Gezinsuitbreiding; Dieetkosten; Alternatieve geneeswijzen; Reiskosten voor bezoek aan gezinsleden die in een ziekenhuis zijn opgenomen en langdurige medische behandelingen buiten de eigen woonplaats; Verpleegkosten (voor eigen rekening komende kosten); Bijzondere behandelingen en aanschaffingen. Op de website vindt u onder grafimedia regelingen>asf>gezondheidszorg meer informatie over de voorwaarden. Even bellen kan ook: KORT NIEUWS Make Sense steunt drukkerij in Bosnië In drukkerij DMP in Doboj in Bosnië werken mensen met spierdystrofie. De drukkerij krijgt dit jaar daarom steun van medewerkers van PrintRun bv, bureau voor grafisch projectmanagement in Nieuwegein. Samen met een groep vrijwilligers geeft Printrun workshops om de drukkerij rendabel te maken. Ook gaat het bureau in Nieuwegein materialen brengen naar Doboj. Daarbij wordt de hulp van Nederlandse drukkerijen ingeroepen. De toekomstige winst van drukkerij DMP zal worden gebruikt om meer mensen met spierdystrofie aan werk te helpen. Printrun heeft de stichting Make Sense opgericht. Make Sense roept Nederlandse drukkerijen en grafisch specialisten op deze mensen te steunen. Drukkerijen die kennis willen delen, of materiaal willen sturen, of een financiële bijdrage willen leveren, kunnen de website van de stichting: voor meer informatie raadplegen. N I E U W S Nieuws is een uitgave van de Grafische Bedrijfsfondsen () voor deelnemers in de grafimedia sector en uitgeverij. De is de uitvoeringsorganisatie voor Pensioenfonds PGB, Vut-fonds FWG, Spaarloonfonds SGB en de algemene sociale regelingen van het ASF. Voor een aantal deelnemers geldt dat ze op grond van hun cao niet aan alle fondsen deelnemen. Een gedeelte van de informatie in deze uitgave zal dan voor hen van minder belang zijn. g b f - n i e u w s p a g 2 0 Heeft u vragen, opmerkingen of suggesties dan kunt u ons schrijven. Bij de samenstelling van een volgend nummer houden wij graag rekening met uw wensen. t.a.v. -Nieuws, Postbus 7855, 1008 CA Amsterdam of via ISSN:

N I E U W S. Pensioenfonds PGB zoekt deelnemers voor klantenpanel Nieuwe klanten bij PGB Meer aandacht voor verantwoord beleggen.

N I E U W S. Pensioenfonds PGB zoekt deelnemers voor klantenpanel Nieuwe klanten bij PGB Meer aandacht voor verantwoord beleggen. G R A F I B E D R IJ F O N D S S C H E F S E N G B F augustus 2008 N I E U W S Informatie voor deelnemers in grafimedia en uitgeverij Pensioenfonds PGB zoekt deelnemers voor klantenpanel Nieuwe klanten

Nadere informatie

datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte

datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte datum fonds afdeling contactpersoon telefoon e-mail nummer 020-5418200 ks@pensioenfondspgb.nl onderwerp Geachte Hartelijk welkom bij PGB, het pensioenfonds voor werknemers in de informatie- en mediasector

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

EINDE RELATIE EN PENSIOEN VERDELING VAN PENSIOEN VANAF 1 MEI 1995 VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB

EINDE RELATIE EN PENSIOEN VERDELING VAN PENSIOEN VANAF 1 MEI 1995 VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB EINDE RELATIE EN PENSIOEN VERDELING VAN PENSIOEN VANAF 1 MEI 1995 VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB OKTOBER 2009 INLEIDING De brochure 'Einde relatie en pensioen' is bedoeld voor PGB-deelnemers die in verband

Nadere informatie

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL 2013 TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING In de brochure wordt een aantal regels

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

PGB PARTNERPENSIOEN PLUS EXTRA ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN VAN PGB-DEELENEMERS VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB

PGB PARTNERPENSIOEN PLUS EXTRA ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN VAN PGB-DEELENEMERS VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB PGB PARTNERPENSIOEN PLUS EXTRA ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN VAN PGB-DEELENEMERS VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB OKTOBER 2009 INLEIDING In de brochure wordt een aantal regels van het pensioenreglement van

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? Inleiding Iedereen die in dienst komt bij UWV start

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

Uit elkaar STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

Uit elkaar STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Over deze brochure Deze brochure is bedoeld voor SBZ-deelnemers. Om de brochure leesbaar te houden, hebben we het daarom over u. Als we uw ex-partner

Nadere informatie

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt.

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Startbrief Deelnemen aan de pensioenregeling van bpf GBP Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Pensioen bestaat

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht

201506 brochure pensioen in zicht 2015. Pensioen in zicht Pensioen in zicht INHOUD PAGINA 1. Wanneer gaat het pensioen in? 3 2. Kan het pensioen ook op een eerdere datum ingaan? 3 3. Is een vervroegde pensionering haalbaar? 3 4. Vervroegde ingang van het pensioen

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Uit dienst. Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu?

Uit dienst. Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu? Uit dienst Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd bij UWV nog

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

AANVULLENDE PENSIOENREGELING

AANVULLENDE PENSIOENREGELING AANVULLENDE PENSIOENREGELING Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel Uw pensioen is onze zorg. Inleiding Voor u ligt de brochure over de aanvullende pensioenregelingen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18 2016 UW PENSIOEN BIJ PGB Doe de pensioencheck! Pagina 18 Wat u moet weten Wat u zelf kunt doen Extra informatie INHOUD Sta even stil bij uw pensioen 03 Wat u moet weten over uw pensioen Pensioen in Nederland

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet?

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet? U kunt vanaf 1 januari 2015 nettopensioen bij ons opbouwen. In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in deze nettopensioenregeling. Dat is belangrijk om te weten, bijvoorbeeld als u van baan

Nadere informatie

SGB SPAARREGELINGEN BEDRIJFSSPAARREGELINGEN IN DE GRAFIMEDIA

SGB SPAARREGELINGEN BEDRIJFSSPAARREGELINGEN IN DE GRAFIMEDIA SGB SPAARREGELINGEN BEDRIJFSSPAARREGELINGEN IN DE GRAFIMEDIA Bedrijfssparen in de grafimedia branche Het Spaarloonfonds voor de Grafische Bedrijven (SGB) verzorgt voor de grafimedia branche de collectieve

Nadere informatie

Einde dienstverband en uw pensioen

Einde dienstverband en uw pensioen Einde dienstverband en uw pensioen INHOUD PAGINA 1. Inleiding 2 2. Het op de ontslagdatum opgebouwde pensioen 3 3. Het nabestaandenpensioen bij overlijden vóór de pensioendatum 3 4. Het wezenpensioen 3

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding

Pensioen. Waardeoverdracht bij indiensttreding Uw Pensioen Waardeoverdracht bij indiensttreding De in deze brochure verstrekte informatie is van algemene aard, uitsluitend indicatief en aan wijzigingen onderhevig. De vermelde gegevens zijn uitsluitend

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Op dit Uniform Pensioenoverzicht staan de bedragen die u ontvangt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid,

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u bij RELX werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen Lees in 3 stappen over uw pensioen Pensioen 1-2-3 bestaat

Nadere informatie

Pensioeninformatie. Rob Handgraaf november 2015. Welkom! Pensioen bij PGB

Pensioeninformatie. Rob Handgraaf november 2015. Welkom! Pensioen bij PGB Rob Handgraaf november 2015 Welkom! Pensioen bij PGB Inhoud Over PGB Uitvoeringsorganisatie van PGB Communicatie Vragen 2 Over PGB PGB is het bedrijfstakpensioenfonds voor: grafimedia branche kartonnage-

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw onderneming is actief in de Metaal en Techniek. Daarom is het pensioen van uw werknemers ondergebracht bij Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT).

Nadere informatie

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht Uw toekomst uitgestippeld 1 Inhoud StiPP Basisregeling, wat houdt het in? 3 Hoeveel pensioen bouwt u op? 4 Met pensioen 8 StiPP is er voor u! 9 Als u stopt

Nadere informatie

Veelgestelde vragen en antwoorden

Veelgestelde vragen en antwoorden Veelgestelde vragen en antwoorden Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

EINDE RELATIE EN PENSIOEN VERDELING VAN PENSIOEN VÓÓR 1 MEI 1995 1

EINDE RELATIE EN PENSIOEN VERDELING VAN PENSIOEN VÓÓR 1 MEI 1995 1 EINDE RELATIE EN PENSIOEN 2013 VERDELING VAN PENSIOEN VÓÓR 1 MEI 1995 1 EINDE RELATIE EN PENSIOEN VERDELING VAN PENSIOEN VÓÓR 1 MEI 1995 In de brochure wordt een aantal regels van het pensioenreglement

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

PGB PARTNERPENSIOEN PLUS EXTRA ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN VAN PGB-DEELNEMERS

PGB PARTNERPENSIOEN PLUS EXTRA ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN VAN PGB-DEELNEMERS PGB PARTNERPENSIOEN PLUS 2013 EXTRA ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN VAN PGB-DEELNEMERS PGB PARTNERPENSIOEN PLUS EXTRA ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN VAN PGB-DEELNEMERS In de brochure wordt een aantal regels van

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatieplan 2015 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Informatieverplichtingen...

Nadere informatie

Grafimedia fondsen in t kort

Grafimedia fondsen in t kort Grafimedia fondsen in t kort Informatie voor werkgevers over: aansluiting bij de grafimedia fondsen deelneming en premie inhoud van de bedrijfstakregelingen Deze brochure is uitgebracht namens het Pensioenfonds

Nadere informatie

Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij

Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij Ik wil dat mijn pensioen goed geregeld is, want alleen AOW lijkt me niet genoeg Connie Becker, verkoopspecialist en caissière Albert Heijn Uw pensioen komt elke dag een stukje dichterbij De Ahold Pensioenregeling

Nadere informatie

Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Referentiecode Pensioenovereenkomst

Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Referentiecode Pensioenovereenkomst Meer informatie? Stand per Wilt u straks meer pensioen? Pensioenfonds Neem voor vragen of meer informatie over uw pensioensituatie contact op met de Servicedesk van uw Werkgever(s) Elk U Er pensioenfonds:

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Hoe zit het met mijn prepensioen?

Hoe zit het met mijn prepensioen? We zorgen ervoor dat u goed zit Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer Printvriendelijke versie Waarom deze brochure? Het is prettig als u eerder kunt stoppen met werken.

Nadere informatie

Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer

Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer Hoe zit het met mijn prepensioen? Als u werkt in het goederenvervoer We zorgen ervoor dat u goed zit 2 Waarom deze brochure? Het is prettig als u eerder kunt stoppen met werken. U moet dan uw rekeningen

Nadere informatie

Brochure. Uw pensioen in de Groothandel in Eieren

Brochure. Uw pensioen in de Groothandel in Eieren Brochure Uw pensioen in de Groothandel in Eieren Inleiding Voor u ligt de brochure van het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel (Bpf AVH). Bpf AVH verzorgt al 50 jaar de

Nadere informatie

Werkt u in deeltijd of gaat u in deeltijd werken, dan bouwt u vanaf dat moment naar rato pensioen op.

Werkt u in deeltijd of gaat u in deeltijd werken, dan bouwt u vanaf dat moment naar rato pensioen op. 7 juni 2016 Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen U bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Cargill. Standaard krijgt u dit ouderdomspensioen vanaf uw 67e

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2014

Verkort Jaarverslag 2014 Verkort Jaarverslag 2014 Het bestuur: de pensioenwereld blijft in beweging Ook in 2014 stond de pensioenwereld niet stil. Het bestuur volgde alle actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op

Nadere informatie

ANW-PLUS VERZEKERING FINANCIËLE ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN

ANW-PLUS VERZEKERING FINANCIËLE ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN ANW-PLUS VERZEKERING 2013 FINANCIËLE ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN ANW-PLUSVERZEKERING FINANCIËLE ZEKERHEID VOOR NABESTAANDEN In de brochure wordt een aantal regels van het pensioenreglement van het Pensioenfonds

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2014. Een verzekeraar garandeert uw pensioen. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2014. Een verzekeraar garandeert uw pensioen. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2014 Een verzekeraar garandeert uw pensioen Algemeen Mijnwerkersfonds Het gaat relatief goed met het AMF. Maar voor de lange termijn zijn er veel onzekerheden. Daarom loopt nu

Nadere informatie

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen

PENSIOENBROCHURE. Pensioensparen PENSIOENBROCHURE Pensioensparen Pensioenbrochure Pensioensparen Waarom deze brochure? Deze brochure geeft antwoord op de vraag hoe u kunt sparen voor extra pensioen. En wat er met het gespaarde pensioenkapitaal

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18 2015 UW PENSIOEN BIJ PGB Doe de pensioencheck! Pagina 18 Wat u moet weten Wat u zelf kunt doen Extra informatie INHOUD Sta even stil bij uw pensioen 03 Wat u moet weten over uw pensioen Pensioen in Nederland

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u in de sector zeevisserij (walpersoneel) werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over

Nadere informatie

Inhoudsopgave. pagina

Inhoudsopgave. pagina Scheiden of uit elkaar gaan hoe u dat regelt met uw pensioen Inhoudsopgave pagina U gaat uit elkaar 4 Verdelen of niet verdelen? 6 Verdelen in twee gelijke delen, wettelijke verdeling 7 U wijkt af van

Nadere informatie

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels.

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. Gemakkelijker kiezen tussen twee goede regelingen De overheid stelt werknemers

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon

De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon De pensioenregeling van Stichting Pensioenfonds Pon ANW-REGELING (RING A) IN GEWONE TAAL VOORWOORD Het is misschien niet een onderwerp waar u graag over nadenkt, maar het is belangrijk genoeg om even bij

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Hartelijk welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Waardeoverdracht van uw pensioen. bij een nieuwe baan

Waardeoverdracht van uw pensioen. bij een nieuwe baan Waardeoverdracht van uw pensioen bij een nieuwe baan Een nieuwe baan! Gefeliciteerd! U heeft een andere baan. Met andere collega s en misschien wel heel ander werk. Een nieuwe stap, die ook gevolgen heeft

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe baan Een nieuwe pensioenregeling Welkom bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Levensmiddelen (Bpf GIL). In deze brochure leggen wij u stap voor stap uit wat het opbouwen

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats maand - jaar Beste mevrouw Jansen, Welkom bij ! U bouwt

Nadere informatie

BeterExcedent. Pensioen Werknemer 2015

BeterExcedent. Pensioen Werknemer 2015 BeterExcedent Pensioen Werknemer 2015 BeterExcedent Pensioen Werknemer 2015 Als u via uw werkgever deelneemt in de pensioenregeling BeterExcedent, kunt u pensioen opbouwen over het deel van uw salaris

Nadere informatie

Kom in actie als u: Geachte deelnemer,

Kom in actie als u: Geachte deelnemer, Geachte deelnemer, Vanaf 1 januari 2015 is de pensioenregeling aangepast voor de werknemers van Damco Netherlands B.V. en Damco International B.V.. Nedlloyd Pensioenfonds (NPF) verzorgt ook deze gewijzigde

Nadere informatie

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw 3 Welkom! Informatie over uw pensioenregeling bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de sector

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Uitkeringsovereenkomst Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Inhoudsopgave. pagina

Inhoudsopgave. pagina ABP ExtraPensioen meer voor later Inhoudsopgave pagina Is uw pensioen straks voldoende? 4 Betrouwbare aanvulling 6 Als uw situatie verandert 8 Eerder stoppen en extra pensioen? 10 Belastingvoordeel 11

Nadere informatie

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS De pensioenregeling van SBZ STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Uw pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) is het pensioenfonds voor de zorgverzekeringssector

Nadere informatie

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 1 Het pensioenhuis van Nederland Derde verdieping Individuele voorzieningen verzekeraars (lijfrente) Tweede verdieping - pensioen werkgever -

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling De feiten op een rij De beschikbare premieregeling De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling Verzekeraars bieden diverse pensioenregelingen aan, waaraan werknemers

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

StiPP Plusregeling: uw pensioen in vogelvlucht

StiPP Plusregeling: uw pensioen in vogelvlucht StiPP Plusregeling: uw pensioen in vogelvlucht Uw toekomst uitgestippeld 1 Inhoud StiPP Plusregeling, wat houdt het in? 3 Met pensioen 8 Hoeveel pensioen bouwt u op? 4 StiPP is er voor u! 9 Als u stopt

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Hartelijk welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

11 vragen en antwoorden

11 vragen en antwoorden Stichting Pensioenfonds TNO PENSIOEN EN SCHEIDING Maart 2013 11 vragen en antwoorden Een scheiding heeft gevolgen voor uw pensioen. Het is goed je daar in te verdiepen. Er moeten zaken verdeeld worden...

Nadere informatie

Pensioenen Oktober 2015

Pensioenen Oktober 2015 Pensioenen Oktober 2015 Agenda Waarom deze bijeenkomst? Waarom Pensioenfonds PGB? Pensioenregelingen 2016 Volgende stappen Vragen 2 Waarom deze bijeenkomst? Informeren over veranderingen op pensioengebied

Nadere informatie

PARTNERPENSIOEN VOOR ONGEHUWD SAMENWONENDEN 2013 VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB

PARTNERPENSIOEN VOOR ONGEHUWD SAMENWONENDEN 2013 VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB PARTNERPENSIOEN VOOR ONGEHUWD SAMENWONENDEN 2013 VOOR PENSIOENREGELINGEN BIJ PGB PARTNERPENSIOEN VOOR ONGEHUWD SAMENWONENDEN In de brochure wordt een aantal regels van het pensioenreglement van het Pensioenfonds

Nadere informatie

Pensioenregeling SPW. Aedes Corporatiedag 2012

Pensioenregeling SPW. Aedes Corporatiedag 2012 Pensioenregeling SPW Aedes Corporatiedag 2012 Programma 1. Wat is pensioen? 2. De pensioenregeling van SPW 3. Pensioenplanner 4. Pensioengebeurtenissen 5. Actualiteiten 2 Pensioen is Uitgesteld loon Als

Nadere informatie

Het Individueel Werknemer Pensioen. Voor werknemers met een unieke positie

Het Individueel Werknemer Pensioen. Voor werknemers met een unieke positie Het Individueel Werknemer Pensioen. Voor werknemers met een unieke positie Inhoud Voor iedereen een passend pensioen. 3 Zo werkt het Individueel Werknemer Pensioen. 4 Even uw voordelen op een rij! 6 U

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2014 Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in De kosten per deelnemer blijven stijgen. Een pensioenverhoging zit er de komende jaren

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Met het (pensioen) kapitaal moet u op de pensioendatum een periodieke pensioenuitkering aankopen.

Met het (pensioen) kapitaal moet u op de pensioendatum een periodieke pensioenuitkering aankopen. Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 SPAARMODULE (stand per 31 december 2014). Premieovereenkomst (Spaarmodule). Wat is het Uniform Pensioenoverzicht (UPO)? Op het Uniform Pensioenoverzicht (Spaarmodule)

Nadere informatie