Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 39 : Scripttalen: HO39. Jos Gils Erik Goossens

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 39 : Scripttalen: HO39. Jos Gils Erik Goossens"

Transcriptie

1 Info-books HO39 Toegepaste Informatica Deel 39 : Scripttalen: Jos Gils Erik Goossens

2

3 Woord vooraf Info-books geeft een reeks informaticahandboeken uit die opgesteld zijn voor leerlingen van alle onderwijsniveaus, zowel het middelbaar als het hoger onderwijs. Bovendien is er een specifiek boek voor leerkrachten voorzien. Enerzijds is er de reeks Inform 5/6 die voornamelijk bestemd is voor de derde graad van het middelbaar onderwijs. Deze reeks is een vervolg op de reeks Inform 3 en Inform 4 die door de uitgeverij Pelckmans voor de tweede graad uitgegeven wordt. Anderzijds richt Info-books zich ook naar het hoger onderwijs. Bepaalde boeken uit de reeks Inform 5/6 werden herwerkt, andere zijn zonder meer bruikbaar en meer gespecialiseerde werken voor de richting Toegepaste Informatica werden toegevoegd. Bij het samenstellen van een boek probeert Info-books systematisch van een probleemstelling te vertrekken. Pas daarna wordt het materiaal aangereikt om dat probleem op te lossen. Informatica is een middel om problemen op te lossen. Het is niet louter een opsomming van hardwarecomponenten en programmeringstechnieken. Een ander punt waar Info-books veel belang aan hecht is integratie. Leerstofonderdelen zijn geen eilandjes. Het is dan ook logisch dat door vrijwel de hele boekenreeks een rode draad loopt. Een klein bedrijf wordt voortdurend met nieuwe problemen geconfronteerd en lost die met behulp van de computer op. Het gaat hier om concrete problemen zoals een facturatie die tot in het detail uitgewerkt wordt. Als het nodig is worden rekenblad, databaseprogramma en tekstverwerking samengebracht om tot een oplossing te komen. Integreren doe je niet om het integreren zelf maar om een probleem op te lossen. Niettemin is elk boekdeel zelfstandig bruikbaar. Je hoeft je dus bijvoorbeeld geen zorgen te maken dat voorkennis van Word noodzakelijk is om PowerPoint of FrontPage te kunnen gebruiken Het handboek voor leerkrachten (en hulpopvoedend personeel, secretariaat) werd opgesteld voor leerkrachten van alle onderwijsniveaus van basisonderwijs tot hoger onderwijs - die het vak informatica niet geven, maar die gebruik willen maken van informatica bij hun lesvoorbereidingen of administratief werk of die de computer in hun lessen willen integreren. In Info-books wordt op een praktische manier in één omgeving, Windows en meestal Microsoft Office, gewerkt. De opdrachten zijn gedeeltelijk in de hoofdstukken opgenomen, gedeeltelijk gegroepeerd op het einde ervan. Na elk hoofdstuk volgen een besluit en de leerdoelen of eindtermen ('Wat je moet kennen en kunnen:'). In de leidraad voor leerkrachten worden de leerdoelen vervangen door praktische en didactische tips en nuttige informatie. Het is niet de bedoeling dat alle opdrachten in de klas gemaakt worden. Dat hangt van de beschikbare tijd af. De auteurs Juni 2011

4 De publicaties van Info-books werden samengesteld in een Windows- en Internet Explorer 7.0- omgeving. Er werd gebruik gemaakt van Office 2003/2007. Van zodra een recentere versie in de omgeving of in het Officepakket de belangrijkste op de markt wordt, zullen de publicaties aangepast worden. De reeks Informatica voor het Secundair 0nderwijs (Toegepaste Informatica) bestaat uit de volgende boeken: Boekhouden-informatica, Informaticabeheer: BI1c Deel 1: Systeemsoftware, Netwerken, Internet en Hardware (Win XP) BI2cd Deel 2: Het rekenblad Excel (*) BI3cd Deel 3: Gegevensbeheer in Access (*) BI4ac Deel 4: Programmeren in Visual Basic for Applications (**) (a: DAO-objecten, c: ADO-objecten) BI5 Deel 5: Programmeren voor een bedrijfsecon. toepassing: de facturatie (**) Voor alle richtingen, zowel Secundair als Hoger Onderwijs werden uitgewerkt: AL6cd Deel 6: Tekstverwerking met Word (*) AL7cd Deel 7: Elektronisch presenteren met PowerPoint (*) AL8cd Deel 8: Elektronisch publiceren: HTML en FrontPage (*) AL9cd Deel 9: Elektronisch publiceren: FrontPage (*) AL10 Deel 10: Elektronisch publiceren: HTML (uitgebreide versie) AL11cde Deel 11: Communicatie via Outlook (*) AL12 Deel 12: JavaScript AL13 Deel 13: VBScript AL20 Deel 20: Algoritmen en programmeren in Access en Excel (Basis) Voor het Hoger Onderwijs biedt Info-books de volgende publicaties aan: HO30e Deel 30e: Systeembeheer met Windows Vista en internet HO31 Deel 31: Dubbel boekhouden HO32a Deel 32a: ERP met NAV 2009, Basis en Financieel HO32b Deel 32b: ERP met NAV 2009, Uitbreiding HO33a Deel 33a: ERP met Navision, Basis en Financieel 1 HO33b Deel 33b: ERP met Navision, Financieel 2 HO34 Deel 34: Internetapplicaties HO35 Deel 35: XML-XSL HO36 Deel 36: JavaScript (uitgebreide versie) HO37 Deel 37: Programmeren in Java HO38cd Deel 38: Gegevensbeheer in Access (basis en uitbreiding) (*) HO39 Deel 39: Scripttalen HO40a,b Deel 40a,b: Programmeren in Java: AWT en SWING HO40c,d Deel 40c,d,e: Java voor het internet: Servlets, JSP, Persitentie en Threads (*) Deze boeken worden in de versie 2002/XP [c], 2003 [d] en/of 2007 [e] aangeboden. (**) Deze boeken zijn geschikt voor de versie 2000, 2002/XP en Inlichtingen kunt u ook bekomen op onze website: Jos Gils Boskant 26, 2970 Schilde Telefoon: Erik Goossens Eekstraat 67, 9240 Zele Telefoon: , Schilde Zele Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, digitale media, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaandelijke schriftelijke toestemming van de auteurs.

5 JavaScript

6 Hoofdstuk 3 Voorwaarden en lussen 3.1 Probleemstelling Een script bestaat uit een aantal instructies die normaliter in de volgorde waarin ze staan uitgevoerd zullen worden. Van die lineaire uitvoeringsvolgorde (de sequentie) kan afgeweken worden door het gebruik van voorwaardelijke instructies en door het gebruik van lussen. Een voorwaardelijke instructie zorgt ervoor dat, als aan de voorwaarde voldaan werd, een bepaalde sequentie uitgevoerd werd, of, als niet aan de voorwaarde voldaan werd, een andere sequentie. Lussen zijn herhalingen die in programma's ingebouwd worden. Een aantal instructies worden telkens opnieuw met andere gegevens uitgevoerd. 3.2 Voorwaardelijke instructies ifelse Deze instructie werd in het vorige hoofdstuk reeds gebruikt. Ze zorgt ervoor dat, afhankelijk van een voorwaarde, de instructies onmiddellijk na IF als de voorwaarde voldaan werd -, of de instructies na ELSE uitgevoerd worden. Als na de IF of na de ELSE slechts één instructie volgt, mogen de accolades weggelaten worden, bijvoorbeeld: if (inta<intb) document.write('a is kleiner dan B.','<br>'); else document.write('a is niet kleiner dan B.','<br>'); Merk op dat in JavaScript geen THEN geschreven wordt na de voorwaarde die volgt op de IF en dat de voorwaarde in haar geheel tussen haakjes staat. Wanneer verschillende instructies moeten uitgevoerd worden in het THEN - of in het ELSEgeval, dan worden die tussen accolades geplaatst. Een dergelijke groepering noemt men een compound statement. Een voorbeeld: 32 JavaScript J. Gils E. Goossens

7 if (inta<intb) document.write('a is kleiner dan B.','<br>'); else { document.write('a is groter dan B ','<br>'); document.write('of A is gelijk aan B.','<br>'); } Wanneer in een IF een andere IF voorkomt spreekt men van een geneste IF. Een voorbeeld ter illustratie: if (inta<intb) document.write('a is kleiner dan B.','<br>'); else if (inta>intb) document.write('a is groter dan B.','<br>'); else document.write('a is gelijk aan B.','<br>'); Let op, in het volgende voorbeeld wordt het THEN-gedeelte altijd uitgevoerd: var inta=0; var intb=1; if (inta = intb) document.write('a is gelijk aan B.','<br>'); else document.write('a verschilt van B.','<br>'); if inta = intb is een toewijzing, geen test op gelijkheid. INTA krijgt dus de waarde van INTB. De uitdrukking inta = intb krijgt de waarde 1, is dus true, zodat het THEN-gedeelte uitgevoerd wordt. Deze instructie is een ingekorte IF. Als er in het ELSE-geval niks moet gebeuren mag je het ELSE-gedeelte weglaten, bijvoorbeeld: if (inta<0) document.write('a mag niet negatief zijn.','<br>'); J. Gils E. Goossens JavaScript 33

8 3.2.3 switch Om geneste IF-instructies te vermijden werd het SWITCH-statement in JavaScript opgenomen. Bijvoorbeeld: switch (intdag) { case 1: document.write('maandag','<br>');break; case 2: document.write('dinsdag','<br>');break; case 3: document.write('woensdag','<br>');break; case 4: document.write('donderdag','<br>');break; case 5: document.write('vrijdag','<br>');break; case 6: document.write('zaterdag','<br>');break; case 7: document.write('zondag','<br>');break; default: alert("onbestaande dag!"); } Als de waarde van INTDAG gelijk is aan 1, dan wordt 'Maandag' afgedrukt, bij een waarde gelijk aan 2 'Dinsdag' enz. De BREAK (zie verder) na elke afdruk zorgt ervoor dat het SWITCH-statement verlaten wordt. Opdrachten 1. Doe de leeftijd van iemand via een invoervenster opvragen. Wanneer de leeftijd kleiner dan 10 is doe je 'kind' afdrukken, van 10 tot 18 'tiener', van 18 tot 65 'volwassene' en meer dan 65 'bejaarde'. Voorlopig hoef je nog geen foutieve invoer (bijvoorbeeld een negatief getal) uit te sluiten. Gebruik een geneste IF om dit probleem op te lossen. Noem de webpagina LEEFTIJD.HTM. Een mogelijke afdruk nadat 9 als leeftijd ingevoerd werd: 2. Maak een webpagina DIERENCASE.HTM waarin via een invoervenster gevraagd wordt hoeveel poten een tapuit heeft. Via de SWITCH-instructie worden de mogelijke gevallen afgehandeld. De mogelijke antwoorden en de afdruk door de browser: Antwoord: 2 Inderdaad, een tapuit is een vogel en een vogel heeft 2 poten. Antwoord: 4 Fout, een tapuit is een vogel en een vogel heeft 2 poten. Een zoogdier heeft 4 poten. 34 JavaScript J. Gils E. Goossens

9 Antwoord: 6 Fout, een tapuit is een vogel en een vogel heeft 2 poten. Een insect heeft 6 poten. Andere antwoorden: Fout, een tapuit is een vogel en een vogel heeft 2 poten. 3.3 Lusinstructies while In vele gevallen wens je dat instructies onder bepaalde voorwaarden met andere gegevens herhaald worden. Een dergelijke herhaling noemt men een lus. Hier behandelen wij de lusinstructies die los staan van objecten. Zolang de voorwaarde, vermeld tussen de haakjes na WHILE, voldaan is, worden de lusinstructies uitgevoerd. Een voorbeeld (WHILELUS.HTM): var intteller = 1; while (intteller<7) { document.write("<h"+intteller + ">Kop " + intteller); document.write("</h" + intteller + ">"); intteller++; } for Bij elke doorgang in de lus wordt INTTELLER met 1 verhoogd. Op een bepaald moment wordt INTTELLER gelijk aan 7 en dan wordt de lus verlaten. Vergeet je de teller in de lus te verhogen dan wordt altijd aan de voorwaarde voldaan, je belandt met andere woorden in een oneindige lus. Een FOR is eigenlijk een bijzondere WHILE, waarbij het gegeven van de beginwaarde aan de teller en het verhogen in de FOR-instructie opgenomen worden. Het vorige voorbeeld (FORLUS.HTM) met FOR: for(var intteller = 1; intteller<7 ; intteller++) { document.write("<h" + intteller + ">Kop " + intteller); document.write("</h" + intteller + ">"); } J. Gils E. Goossens JavaScript 35

10 De FOR-instructie bevat drie onderdelen: het geven van een beginwaarde aan de teller, de voorwaarde die moet voldaan zijn om de lusinstructies te herhalen en de verhoging van de teller. Dit levert exact dezelfde afdruk op do while Bij deze lusstructuur worden de lusinstructies minstens één keer uitgevoerd. De controle van de voorwaarde waaronder de lusinstructies herhaald moeten worden gebeurt op het einde van de lus. Het vorige voorbeeld (DOWHILELUS.HTM) met DO WHILE: var intteller = 1; do { document.write("<h" + intteller + ">Kop " + intteller); document.write("</h" + intteller + ">"); intteller++; } while (intteller<7) Na DO volgen de te herhalen instructies. De voorwaardecontrole gebeurt in de WHILE erna. Deze structuur wordt vaak gebruikt om foutieve invoer te verwerpen, bijvoorbeeld (VERGRENDEL.HTM): var intposgetal; do { intposgetal = parseint(prompt('geef een positief getal a.u.b.','')); } while (intposgetal<=0); Zolang de gebruiker negatieve getallen of 0 intikt, wordt het invoervenster opnieuw getoond. Pas wanneer een positief getal ingetikt wordt loopt het programma verder. TIP PROMPT() geeft een tekstwaarde terug. Als je een invoer van een ander type wenst kun je met een conversiefunctie de tekst omzetten. PARSEINT() zet een tekst om naar een integer. Opdrachten 3. Doe eerst een bedrag dat positief moet zijn en daarna een BTW-percentage via een invoervenster opvragen. Alleen 0, 6 en 21 worden als BTW-percentage aanvaard. Doe daarna het bedrag exclusief BTW, de BTW en het bedrag inclusief BTW afdrukken. Bewaar de pagina as BTWBEREKENING.HTM. Uitbreiding: nadat je een foutief BTW-percentage opgegeven hebt moet een boodschap met de juiste BTW-percentages op het scherm verschijnen. Bewaar de uitbreiding als 36 JavaScript J. Gils E. Goossens

11 BTWBEREKENING2.HTM. 4. Doe de gebruiker een positief getal via invoervenster opvragen. Geeft hij een negatief getal of 0 in, dan wordt een nieuw getal gevraagd tot hij een positief getal ingetoetst heeft. Doe deze controle via een DO WHILE. Doe vervolgens alle zevenvouden, kleiner dan het opgegeven getal naast mekaar afdrukken (FOR-lus). Zet daaronder alle delers van dat getal, groter dan 0 en kleiner dan of gelijk aan de helft van dat getal. Noem de pagina DRIELUSSEN.HTM. Als 100 opgegeven wordt levert dit de volgende afdruk: break en continue Met de BREAK-instructie wordt een actieve lus verlaten. In feite komt het neer op het verlaten van het compound statement. Een voorbeeld (BREAK.HTM) ter illustratie: var intteller = 10; while (intteller) { if (intteller<6) break; document.write(intteller,'&nbsp&nbsp',intteller/2,'<br>'); intteller--; } Afdruk: Zolang INTTELLER true is (verschillend van nul) worden de lusinstructies uitgevoerd. In de lus wordt telkens gecontroleerd of de teller kleiner is dan 6. Als dat zo is wordt de lus verlaten. In de meeste gevallen kun je BREAK vermijden. Wie het programma bekijkt en de voorwaarde bij WHILE leest, wordt op het verkeerde been gezet en dat is niet de bedoeling. Soms kun je BREAK niet vermijden, bijvoorbeeld wanneer je gebruik maakt van de SWITCHinstructie. In dit voorbeeld heeft de volgende code hetzelfde effect: var intteller = 10; while (intteller>5) { document.write(intteller,'&nbsp&nbsp',intteller/2,'<br>'); intteller--; } J. Gils E. Goossens JavaScript 37

12 Met de CONTINUE-instructie worden de lusinstructies die volgen overgeslagen, maar de lus wordt niet afgebroken. Bijvoorbeeld (CONTINUE.HTM): var intteller = 6; while (intteller--) { if (intteller==3) continue; document.write(intteller,'&nbsp&nbsp',intteller/2,'<br>'); } Afdruk: Wanneer de teller 6 geworden was werd de document.write()-instructie overgeslagen, vandaar dat er geen lijn met '3 1.5' voorkomt. Ook hier dient aangestipt dat CONTINUE kan vermeden worden. Opdrachten 5. Wat zou in het voorbeeldprogramma CONTINUE.HTM de afdruk geweest zijn indien er while (--intteller) gestaan had? 6. Welke afdruk levert het volgende script (BREAKCONT.HTM)? var intteller = 1; while (intteller<7) { document.write("<h" + intteller + ">Kop " + intteller); document.write("</h" + intteller + ">"); if (intteller++==4) break; } intteller = 1; while (intteller<7) { document.write("<h" + intteller + ">Kop " + intteller); document.write("</h" + intteller + ">"); if (intteller++==4) continue; } 38 JavaScript J. Gils E. Goossens

13 3.3.5 Lussen in lussen Heel vaak komen er herhalingen binnen herhalingen voor. De regel is dan dat voor elke waarde van de teller in de buitenlus, de binnenlus volledig doorlopen wordt. Een voorbeeld (LUSINLUS.HTM) ter illustratie: for (var inti=5 ; inti<10; inti++) { for (var intj=20 ; intj<25 ; intj++) { document.write(inti,' plus ',intj,' = ',inti+intj); if (intj!=24) document.write(',&nbsp'); } document.write('<br>'); } De afdruk: Je merkt dat terwijl de waarde van INTI 5 blijft, INTJ de waarden 20 tot 24 aanneemt. Pas daarna wordt INTI verhoogd en wordt de binnenlus opnieuw uitgevoerd. Om een komma en een spatie tussen elke bewerking te plaatsen wordt de instructie document.write(',&nbsp'); geschreven. Maar die moet niet worden uitgevoerd op het einde van een regel (als INTJ gelijk is aan 24), vandaar de test if (intj!=24). Wanneer INTI een nieuwe waarde krijgt wordt naar een nieuwe regel gegaan: document.write('<br>'); Opdrachten 7. Herschrijf het programma LUSINLUS.HTM, gebruik makend van de WHILE-structuur voor de buitenlus en de DO WHILE-structuur voor de binnenlus. Sla de oplossing op in DOINWHILE.HTM. 8. Herneem de opdracht DRIELUSSEN.HTM en geef via een invoervenster aan de gebruiker de gelegenheid het programma opnieuw te laten lopen. Het invoervenster bevat de tekst 'Opnieuw? (Ja, Nee)' Als de gebruiker 'Ja' of 'ja' antwoordt loopt het programma opnieuw, in alle andere gevallen wordt de lus verlaten. Noem de nieuwe pagina DRIELUSSENHERHAAL.HTM. J. Gils E. Goossens JavaScript 39

14 9. Vraag via een invoerscherm welke tafels van vermenigvuldiging je wilt afdrukken. Tracht het voorbeeld zoveel mogelijk te benaderen. De tabel wordt volledig via een script gegenereerd. Bewaar deze pagina als TAFELS12.HTM. HTML-tags worden als volgt afgedrukt: document.write('<table border="1" width="150">'); document.write('<tr><td width="100">' ); 40 JavaScript J. Gils E. Goossens

15 Besluit Om, afhankelijk van een voorwaarde, de ene of de andere sequentie te doen uitvoeren beschikt JavaScript over de IF ELSE-instructie. Het ELSE-gedeelte kan weggelaten worden als er in het ELSE-geval niets hoeft te gebeuren. Wanneer in een IF een andere IF voorkomt spreekt men van geneste ifs. Bij een meervoudige keuze kan het handig zijn het SWITCH-statement te gebruiken. Na SWITCH staat een variabele tussen haakjes en in het compound statement dat volgt worden de verschillende mogelijke waarden van de variabele na CASE geschreven. Een BREAK sluit meestal elk geval af. Door BREAK wordt het compound statement verlaten (en wordt vermeden dat de cases die volgen eveneens uitgevoerd worden). De cases die niet gespecificeerd worden kunnen in een DEFAULT-geval opgevangen worden. Lussen zijn herhalingen die in programma's ingebouwd worden. JavaScript beschikt over het WHILE-statement, het FOR-statement en het DO WHILE-statement. Bij WHILE staat de voorwaarde vooraan in de lus, bij DO WHILE achteraan. De FORinstructie bevat het geven van de beginwaarde aan de teller van de lus, de voorwaarde waaronder de lus herhaald moet worden en de wijziging van de tellerwaarde. Om een lus voortijdig te verlaten kun je BREAK invoegen en om de lusinstructies die volgen over te slaan bestaat het CONTINUE-commando. Lussen kunnen in lussen voorkomen. Men noemt dit geneste lussen. Voor elke waarde van de teller van de buitenlus wordt de binnenlus dan volledig uitgevoerd. Wat je moet kennen en kunnen: op een correcte manier een if else-instructie formuleren; geneste ifs schrijven; het switch-statement correct gebruiken; lussen vormen met while, for, do while; het verschil tussen break en continue uitleggen; geneste lussen maken. Opdracht 10. Doe via een invoervenster het rangnummer van elk van de zes klinkertekens in ons alfabet opvragen (a, e, i, o, u, y). De letter a heeft rangnummer 1, e heeft rangnummer 5 enz. Hou via een teller bij hoe vaak de gebruiker juist antwoordde. Laat zijn score en de juiste antwoorden afdrukken. Noem de pagina KLINKERTEKENS.HTM. Het eerste invoervenster bevat de vraag 'Eerste klinkerteken (rangnummer!): ', de volgende keren verschijnt de tekst 'Volgende klinkerteken (rangnummer!): ' De eindafdruk is bijvoorbeeld: Score: 5 op 6 TIP Als je de klinkers in een string zet, strklinkers="aeiouy", dan kun je met de methode SUBSTR() één letter uit deze reeks uitpikken en die letter dan meegeven bij de vraag in het invoervenster. [strletter=strklinkers.substr(intteller,1)]. Bewaar deze pagina als KLINKERTEKENS2.HTM. J. Gils E. Goossens JavaScript 41

16 VBScript

17 Hoofdstuk 3 Invulformulieren 3.1 Probleemstelling HTML-pagina's op zich zijn statisch: ze worden op basis van codes door de browser op een bepaalde manier getoond zonder dat de bezoeker van de website veel impact heeft op wat er getoond wordt en op welke manier dat dit gebeurt. Een programmeertaal geeft dynamische mogelijkheden aan een website: je kunt eigen programmacode schrijven en je kunt interactie met de gebruiker voorzien. Via invulformulieren is het mogelijk om de gebruiker informatie te laten invullen. Invulformulieren zijn ook al gekend in HTML-code, maar een goede validatie op de invoervelden is alleen maar via programmacode mogelijk. Programmacode biedt ook de mogelijkheid om in bepaalde velden van een formulier informatie te plaatsen die de gebruiker in andere velden ingevuld heeft. 3.2 Formulieren en objecten Een formulier wordt in HTML-code gedefinieerd met de tags <FORM> en </FORM>. Omdat het formulier een object is zul je het ook best een naam geven, zeker als je via programmacode de eigenschappen van de objecten op dat formulier wilt wijzigen. <FORM NAME=frmFormulier> </FORM> Tussen deze tags worden de andere objecten, zoals invoervakken, keuzelijsten, knoppen, gedefinieerd. Geef ook deze objecten een naam. 180 VBScript J. Gils E. Goossens

18 Een knop van het type RESET maakt alle invoervelden leeg. Een knop van het type SUBMIT kan, afhankelijk van de definitie van het formulier, de ingevulde informatie bijv. via naar een bepaald adres sturen. In dat geval moet je de nodige eigenschappen opgeven bij de definitie van het formulier. Doe je dat niet dan zal er spontaan ook niets gebeuren als je op de SUBMIT-knop klikt. TIP De RESET- en de SUBMIT-knop zijn alleen maar geldig binnen het formulier waar deze knop gedefinieerd is. Een veld van het type FILE opent via de knop BLADEREN een dialoogvenster KIES BESTAND waarmee je een bestand kunt zoeken op een aangeduid pad. Een formulier moet als een verzameling van objecten gezien worden, objecten die via de formuliernaam en de objectnaam bereikbaar zijn. frmformulier.txtnaam.value ="Tom Strevers" Deze objecten kunnen ook op gebeurtenissen reageren. Ook in dit geval kun je procedures via hun naam aan een object koppelen of omgekeerd het object aan een procedure koppelen. 3.3 VBScript en formulieren In een aantal van de vorige oefeningen werd de invoer van de gebruiker via aparte dialoogvensters opgevraagd. In het geval dat er naar meer dan één gegeven gevraagd werd was het onmogelijk om na de invoer van het tweede gegeven terug naar het eerste gegeven te gaan. Je kunt dit probleem met behulp van formulieren oplossen. TIP Het is goed mogelijk om meerdere formulieren op één pagina te definiëren. Geef ze in dat geval allemaal een andere naam. Bepaalde toepassingen vereisen wel dat alle invoer via één formulier gebeurt. Daarom proberen wij in het volgende voorbeeld (VBS_RECHTHOEK1.HTM) de waarde van de argumenten via een invulformulier op te vragen en die waarden dan aan de procedures door te geven. <HTML> <HEAD> <SCRIPT LANGUAGE="VBScript"> <!-- Begin script Option explicit Sub cmdomtrek_onclick() Dim dbllengte, dblbreedte, dblomtrek dbllengte = CDbl(frmRechthoek.txtLengte.value) dblbreedte = CDbl(frmRechthoek.txtBreedte.value) dblomtrek = 2*dblLengte+2*dblBreedte frmrechthoek.txtomtrek.value=formatnumber(dblomtrek,2) End Sub J. Gils E. Goossens VBScript 181

19 Sub cmdoppervlakte_onclick() Dim dbllengte,dblbreedte,dblopp dbllengte = CDbl(frmRechthoek.txtLengte.value) dblbreedte = CDbl(frmRechthoek.txtBreedte.value) dblopp = dbllengte*dblbreedte frmrechthoek.txtoppervlakte.value=formatnumber(dblopp,2) End Sub 'Einde script --> </SCRIPT> </HEAD> <BODY> <H1>Omtrek en oppervlakte van een rechthoek</h1> <H4>Vul de lengte en de breedte in en klik op de knoppen Omtrek en Oppervlakte<H4> <FORM NAME="frmRechthoek"> <TABLE BORDER=1> <TR> <TD>Lengte = </TD> <TD><INPUT TYPE="tekst" NAME="txtLengte" ></TD> </TR> <TR> <TD>Breedte = </TD> <TD><INPUT TYPE="tekst" NAME="txtBreedte" ></TD> </TR> <TR> <TD><INPUT TYPE="button" NAME="cmdOmtrek" VALUE="Omtrek"></TD> <TD><INPUT TYPE="tekst" NAME="txtOmtrek" ></TD> </TR> <TR> <TD><INPUT TYPE="button" NAME="cmdOppervlakte" VALUE="Oppervlakte"></TD> <TD><INPUT TYPE="tekst" NAME="txtOppervlakte"></TD> </TR> <TR> <TD colspan=2><input TYPE="reset" VALUE="Maak alle velden opnieuw leeg"></td> </TR> </TABLE> </FORM> </BODY> </HTML> De pagina zal er ongeveer als volgt uitzien: Je ziet een webpagina met een invulformulier. Het invulformulier is een object op het object webpagina. Het invulformulier zelf is ook een verzameling van objecten: het bevat onder andere drie knoppen en vier invoer- of uitvoervakken. Al deze objecten zijn van een bepaald type en hebben, indien nodig, een naam. Bijvoorbeeld het invulvak TXTOMTREK is van het type 'text': <TD><INPUT TYPE="text" NAME="txtOmtrek"></TD> 182 VBScript J. Gils E. Goossens

20 Bij klikken op de knop Omtrek wordt de omtrek berekend via de gebeurtenis CMDOMTREK_ONCLICK. De knop Omtrek wordt in een formulier gedefinieerd en de gebeurtenis in het head-gedeelte. In het body-gedeelte: <INPUT TYPE="BUTTON" NAME="cmdBerekenOmtr" VALUE="Omtrek"> In het head-gedeelte: Sub cmdomtrek_onclick() TIP TIP Het attribuut TYPE bepaalt het soort veld: TEXT of BUTTON. Staan er meerdere invulformulieren op één pagina, dan kan er maar één actief zijn. Bij het klikken op de knop Omtrek wordt de procedure CMDOMTREK_ONCLICK() uitgevoerd. Hierin worden eerst drie variabelen gedeclareerd: Dim dbllengte, dblbreedte, dblopp Omwille van de duidelijkheid wordt het prefix dbl gebruikt om aan te duiden dat het om gebroken getallen gaat, maar de typebepaling ('As Double') hoef je niet te schrijven. VBScript bepaalt zelf het type als de variabele een waarde krijgt. dbllengte = CDbl(frmRechthoek.txtLengte.value) dblbreedte = CDbl(frmRechthoek.txtBreedte.value) dblopp = dbllengte*dblbreedte frmrechthoek.txtoppervlakte.value=formatnumber(dblopp,2) TXTLENGTE, TXTBREEDTE, TXTOMTREK en TXTOPPERVLAKTE zijn de namen van de invoeren uitvoervelden van het formulier FRMRECHTHOEK waarin gegevens over een rechthoek ingegeven en verwerkt worden. Het resultaat van de berekening wordt via de naam van het formulier aan het juiste tekstvak doorgegeven via de eigenschap VALUE. De functie FORMATNUMBER() drukt het getal af met twee cijfers na de komma. frmrechthoek.txtoppervlakte.value=formatnumber(dblopp,2) De laatste INPUT-tag maakt alle velden van het formulier opnieuw leeg: <input type="reset" value="maak alle velden opnieuw leeg"> Gegevens kunnen ook via dialoogvensters ingebracht en vervolgens naar tekstvakken gekopieerd worden zoals in het voorbeeld VBS_INVOERVENSTER.HTM. J. Gils E. Goossens VBScript 183

21 <HTML><HEAD> <TITLE>Demo invoervenster</title> <SCRIPT LANGUAGE=VBScript> Sub cmdvraagnaam_onclick() dim strnaam, strbericht strnaam = InputBox ("Tik je naam in") strbericht = "Hallo " & strnaam & ". Welkom hier!" Window.Alert strbericht frminvoer.txtnaam.value= strnaam End Sub </SCRIPT> </HEAD> <BODY> <H1>Invoervenster</H1><P> <FORM NAME="frmInvoer"> Demo van een invoervenster: <HR><INPUT TYPE="button" NAME="cmdVraagNaam" VALUE="Klik hier"> <TR><TD>Je naam is </TD> <TD><INPUT type="text" name=txtnaam></td></tr> </FORM> </BODY></HTML> Verklaar de programmacode en bekijk het resultaat in de browser. Opdrachten 1. Wijzig de code in VBS_RECHTHOEK1.HTM zodanig dat de gebeurtenis ONCLICK in het body-gedeelte vermeld wordt. Bewaar het resultaat als VBS_RECHTHOEK2.HTM. 2. Maak een formulier VBS_UREN.HTM waarmee je de tijd in uren berekent die je nodig hebt om een bepaalde afstand tegen een bepaalde snelheid af te leggen. Het resultaat moet op twee cijfers na de komma afgerond worden. TIP: Vermenigvuldig het niet afgeronde resultaat met 100, zet het om naar een integer en deel het daarna door 100. TIP Je zult misschien gemerkt hebben dat er een fout optreedt als je geen waarde invult en op de knop BEREKEN klikt. Dit probleem wordt in het volgende hoofdstuk opgelost. 184 VBScript J. Gils E. Goossens

22 3.4 Een formulier als parameter aan een procedure doorgeven Het is ook mogelijk om een formulier via een parameter aan een procedure door te geven. Dit kan handig zijn als er meerdere formulieren met gelijkaardige velden op eenzelfde pagina staan. In dat geval kan dezelfde procedure voor meerdere formulieren gebruikt worden. Opdrachten 3. Geef in VBS_RECHTHOEK2.HTM het invulformulier als parameter door aan de procedure OMTREK. Bewaar het resultaat als VBS_RECHTHOEK2B.HTM. Het formulier heet FRMRECHTHOEK. Via het attribuut ONCLICK in de <INPUT>-tag kun je die naam aan de procedure OMTREK() doorgeven: ONCLICK="Omtrek(frmRechthoek)" In de hoofding van de procedure OMTREK() declareer je een nieuwe variabele, frminvoer, die van het type Formulier zal zijn. Via deze objectvariabele kun je naar het oorspronkelijke formulier verwijzen. Sub Omtrek(frmInvoer) frminvoer.txtomtrek.value= 2*Cdbl(frmRechthoek.txtLengte.value)+2*Cdbl(frmRechthoek.txtBreedte.value) End Sub TIP In de procedure OMTREK(frmInvoer) wordt met de veldnamen van het originele formulier gewerkt: frmrechthoek en frminvoer zijn dus hetzelfde formulier. Het nut van het doorgeven van een formulier als parameter komt beter tot uiting in de eerstvolgende opgave. 4. Wijzig de code van VBS_RECHTHOEK2B.HTM zodanig dat je twee verschillende formulieren onder mekaar krijgt. Bewaar het resultaat als VBS_RECHTHOEK3.HTM. Aan de procedures OMTREK() en OPPERVLAKTE() mag niets gewijzigend worden. J. Gils E. Goossens VBScript 185

23 3.5 De waarde van een tekstvak aan een procedure doorgeven In plaats van een volledig formulier als parameter mee te geven kun je ook een invoervak of de waarde van een invoervak als parameter aan een functie doorgeven. Opdrachten 5. Voer een tekst in via een tekstvak in een formulier, geef de tekst door aan een procedure waarin de tekst in een waarschuwingsscherm afgedrukt wordt wanneer je op de knop GEEF_BERICHT klikt. Noem het programma VBS_ALERT2.HTM. Gebruik als functienaam WAARSCHUWING(strZin). Verklaar de programmacode. TIP TIP Om de breedte van het tekstvak waarin je de zin zet te bepalen gebruik je het attribuut SIZE= van de INPUT-tag. Als je de gebeurtenis oproept via ONCLICK= Waarschuwing(txtEenZin) dan wordt het tekstvak doorgegeven. In dat geval moet je de code in de procedure als volgt wijzigen: Window.alert strzin.value. 6. Maak een HTML-pagina (VBS_CIRKEL.HTM) met een invoervak waarin de straal van een cirkel ingevuld wordt. Druk je op de Bereken_en_Toon-knop, dan worden de omtrek (2 x PI x straal) en de oppervlakte (PI x straal x straal) in tekstvakken berekend en getoond. Tracht het volgende resultaat te bekomen: 186 VBScript J. Gils E. Goossens

Variabelen en statements in ActionScript

Variabelen en statements in ActionScript Ontwikkelen van Apps voor ios en Android Variabelen en statements in ActionScript 6.1 Inleiding Als we het in de informatica over variabelen hebben, bedoelen we een stukje in het geheugen van de computer

Nadere informatie

Lab Webdesign: Javascript 7 april 2008

Lab Webdesign: Javascript 7 april 2008 H8: FORMULIEREN In dit hoofdstuk komt het "form"-object aan de orde: we zullen zien hoe we JavaScript kunnen gebruiken voor het manipuleren en valideren van de gegevens die een eindgebruiker invult in

Nadere informatie

Inform 5-6. Toegepaste Informatica. Boekhouden-informatica Informaticabeheer. Deel 5c: Programmeren voor een bedrijfseconomische

Inform 5-6. Toegepaste Informatica. Boekhouden-informatica Informaticabeheer. Deel 5c: Programmeren voor een bedrijfseconomische Info-books BI5c Inform 5-6 Toegepaste Informatica Boekhouden-informatica Informaticabeheer Deel 5c: Programmeren voor een bedrijfseconomische toepassing: een facturatie in Access 2000/2002 J. Gils E. Goossens

Nadere informatie

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding OVERZICHT VAN HET PROGRAMMEREN Inleiding Als je leert programmeren lijkt het nogal overweldigend om die eerste stappen te doorworstelen. Er zijn dan ook heel wat programmeertalen (Java, Ruby, Python, Perl,

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 40 : Gegevensbeheer en algoritmen in Access HA40. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 40 : Gegevensbeheer en algoritmen in Access HA40. Jos Gils Erik Goossens Info-books HA40 Toegepaste Informatica Deel 40 : Gegevensbeheer en algoritmen in Access Jos Gils Erik Goossens Gegevensbeheer Alle landen uit Europa en Azië die minder dan 1 000 000 inwoners tellen (Zie

Nadere informatie

II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES

II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES In Excel bestaat reeds een uitgebreide reeks van functies zoals SOM, GEMIDDELDE, AFRONDEN, NU enz. Het is de bedoeling om functies aan deze lijst toe te voegen door in Visual

Nadere informatie

Foutcontrole met Javascript

Foutcontrole met Javascript Foutcontrole met Javascript Pol Van Dingenen Yannick Van Hauwe INLEIDING Het controleren van de gegevens die ingevuld zijn in formulieren is heel erg belangrijk. In de praktijk is enkel en alleen controle

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Handleiding. Deel 40c : Gegevensbeheer en algoritmen in Access. HA40c. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Handleiding. Deel 40c : Gegevensbeheer en algoritmen in Access. HA40c. Jos Gils Erik Goossens Info-books HA40c Toegepaste Informatica Handleiding Deel 40c : Gegevensbeheer en algoritmen in Access Jos Gils Erik Goossens Veldlengte Het maximale aantal tekens dat in een veld kan ingevoerd worden.

Nadere informatie

Hoofdstuk 7: Werken met arrays

Hoofdstuk 7: Werken met arrays Programmeren in Microsoft Visual Basic 6.0, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Marnix Gymnasium Rotterdam, januari 2004 Hoofdstuk 7: Werken met arrays 7.0 Leerdoel

Nadere informatie

Inleiding Visual Basic en VBA. Karel Nijs 2009/01

Inleiding Visual Basic en VBA. Karel Nijs 2009/01 Inleiding Visual Basic en VBA Karel Nijs 2009/01 Leswijze Eerst wat theorie Begeleid met (korte) oefeningen Ms Excel 2003 Online hulp: http://www.ozgrid.com/vba/ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/sh9ywfdk(vs.80).aspx

Nadere informatie

Datum. Vraag het bedrag in BEF. Reken om naar EURO. Toon het bedrag in EURO. --- Vraag het bedrag in BEF--- --- Reken om naar EURO---

Datum. Vraag het bedrag in BEF. Reken om naar EURO. Toon het bedrag in EURO. --- Vraag het bedrag in BEF--- --- Reken om naar EURO--- 3UREOHPHQRSORVVHQPHW9%$WRHSDVVLQJHQELMGHHO Naam. NR : Klas. PC : Datum. 23*$9( Hieronder vind je het algoritme om een bedrag in BEF om te rekenen naar EURO. Zet het algoritme om in programmacode. Noem

Nadere informatie

Inleiding tot programmeren: Javascript

Inleiding tot programmeren: Javascript Inleiding tot programmeren: Javascript Een definitie JavaScript is een scripttaal met objectgeoriënteerde mogelijkheden. Deze geïnterpreteerde programmeertaal is vooral gericht op het gebruik in webpagina

Nadere informatie

Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4. Hoofdstuk 4 : De Selectie

Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4. Hoofdstuk 4 : De Selectie Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4 Hoofdstuk 4 : De Selectie Visual Basic 6.0 1 Basisstructuren (herhaling) Sequentie (HK2) : Alle opdrachten gewoon na mekaar uitvoeren. Hier worden geen keuzes

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 13: VBScript AL13. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 13: VBScript AL13. Jos Gils Erik Goossens Info-books AL13 Toegepaste Informatica Deel 13: VBScript Jos Gils Erik Goossens Hoofdstuk 1 Terreinverkenning 1.1 Probleemstelling Met HTML-code heb je heel wat mogelijkheden om webpagina's te maken, maar

Nadere informatie

Lab Webdesign: Javascript 11 februari 2008

Lab Webdesign: Javascript 11 februari 2008 H2: BASISBEGRIPPEN In dit hoofdstuk zullen er enkele basisbegrippen worden behandelt PLAATSING VAN JAVASCRIPT-CODE DE SCRIPT-TAG De script-tag geeft aan dat er gebruik zal worden gemaakt van een scripttaal.

Nadere informatie

van PSD naar JavaScript

van PSD naar JavaScript 2015 van PSD naar JavaScript F. Vonk versie 2 19-9-2015 inhoudsopgave 1. inleiding... - 2-2. ontwikkelomgeving... - 3-3. programmeerconcepten... - 4 - statement... - 4 - sequentie... - 4 - variabele en

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 35: XML - XSL HO35. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 35: XML - XSL HO35. Jos Gils Erik Goossens Info-books HO35 Toegepaste Informatica Deel 35: XML - XSL Jos Gils Erik Goossens Hoofdstuk 5 Het Document Object Model 5.1 Probleemstelling Wanneer je de inhoud van een document en de presentatie uiteen

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 9c: Elektronisch publiceren FrontPage 2002. AL9c. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 9c: Elektronisch publiceren FrontPage 2002. AL9c. Jos Gils Erik Goossens Info-books AL9c Toegepaste Informatica Deel 9c: Elektronisch publiceren FrontPage 2002 Jos Gils Erik Goossens Hoofdstuk 3 Formulieren maken 3.1 Probleemstelling In de meeste gevallen is er een informatiestroom

Nadere informatie

Formulieren maken met Dreamweaver CS 4/CS 5

Formulieren maken met Dreamweaver CS 4/CS 5 Formulieren maken met Dreamweaver CS 4/CS 5 In deze handleiding leer je om een formulier en elementen die je binnen een formulier kunt gebruiken, te ontwerpen met Dreamweaver. Het uitgangspunt is dat dit

Nadere informatie

Gebruikershandleiding voor: Beperkte Password protectie met JavaScript

Gebruikershandleiding voor: Beperkte Password protectie met JavaScript Gebruikershandleiding voor: Beperkte Password protectie met JavaScript URL: http://home.hccnet.nl/s.f.boukes/html-2/html-202.htm INHOUD : 1. Structuur van een beveiligde site 2. Login-formulier 3. Login

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 32b: ERP met NAV 2009, Uitbreiding. HO32b. E. Goossens J. Gils

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 32b: ERP met NAV 2009, Uitbreiding. HO32b. E. Goossens J. Gils Info-books HO32b Toegepaste Informatica Deel 32b: ERP met NAV 2009, Uitbreiding E. Goossens J. Gils Woord vooraf Info-books geeft een reeks informaticahandboeken uit die opgesteld zijn voor leerlingen

Nadere informatie

Een ASP.NET applicatie opzetten. Beginsituatie:

Een ASP.NET applicatie opzetten. Beginsituatie: Hoofdstuk 1 Een ASP.NET applicatie opzetten Beginsituatie: Windows XP Pro, Windows Vista Pro of Windows 7 Pro Visual Studio.NET moet zijn geïnstalleerd. Let hierbij op dat de Express versie niet voldoet.

Nadere informatie

Javascript oefenblad 1

Javascript oefenblad 1 Leer de basis van Javascript. Javascript oefenblad 1 Niels van Velzen Javascript oefenblad 1 Pagina 2 Inleiding Javascript is niet altijd even makkelijk. Vooral aan het begin is het even wennen hoe de

Nadere informatie

Programmeren: Visual Basic

Programmeren: Visual Basic PETERSTUYVESANT COLLEGE INFORMATICA 2009-2010 Programmeren: Visual Basic Algemene Kennis: 01. Programmeren Programmeren is het schrijven van een computerprogramma, een concrete verzameling instructies

Nadere informatie

Lab Webdesign: Javascript 11 februari 2008

Lab Webdesign: Javascript 11 februari 2008 H3: HERHALINGSLUSSEN EN LOGICA Om de voorbeelden niet nodeloos lang te maken, zullen we in het vervolg niet altijd de SCRIPT-tags en de HTML-commentaarregels herhalen. Om de JavaScript-opdrachten --de

Nadere informatie

Datum, Tijd en Timer-object

Datum, Tijd en Timer-object IX. Datum, Tijd en Timer-object A. Hoe worden tijd en datum in VB aangeduid? Zowel datum als tijd worden als een getal met decimalen opgeslagen. Het gedeelte voor de komma geeft de datum aan, het gedeelte

Nadere informatie

Werken met de Excelmappen

Werken met de Excelmappen Werken met de Excelmappen Het nieuwe leerplan wijst op het gebruik van een Excelrekenmap naast andere ICT-toepassingen. Het handboek voorziet in de mogelijkheid om sommige opdrachten en oefeningen met

Nadere informatie

Les 9: formulier controle met javascript.

Les 9: formulier controle met javascript. Les 9: formulier controle met javascript. Javascript is erg veel gebruikt bij internet toepassingen. In tegenstelling tot PHP, wat een server side scripting is, is java client side scripting. Dwz, niet

Nadere informatie

Web building gevorderden: CSS & JavaScript. Karel Nijs 2008/11

Web building gevorderden: CSS & JavaScript. Karel Nijs 2008/11 Web building gevorderden: CSS & JavaScript Karel Nijs 2008/11 Webbuilding gevorderden les 3 JavaScript intro JavaScript invoegen JavaScript statements JavaScript popup berichten JavaScript functies JavaScript

Nadere informatie

Uitleg: In de bovenstaande oefening zie je in het eerste blokje een LEES en een SCHRIJF opdracht. Dit is nog lesstof uit het tweede trimester.

Uitleg: In de bovenstaande oefening zie je in het eerste blokje een LEES en een SCHRIJF opdracht. Dit is nog lesstof uit het tweede trimester. In onderstaande oefeningen zijn kleuren gebruikt. Deze dienen aleen om de structuren makkelijker terug te kunnen herkennen. Ze worden niet standaard zo gebruikt. De dunne rood/roze balken zijn ook geen

Nadere informatie

Les C-04 Programmeren

Les C-04 Programmeren Les C-04 Programmeren 4.1 Programmeertalen In les B-03 is uitgelegd hoe de processor van een moderne computer geprogrammeerd dient te worden: programmacode wordt omgezet in assemblercode, die vervolgens

Nadere informatie

Figuur 1 HTML-pagina opvragen

Figuur 1 HTML-pagina opvragen Inleiding In figuur 1 vraagt een host naar een HTML-pagina die in de Web-server is opgeslagen. De Web-server leest deze pagina van de hard disk en stuurt de desbetreffende pagina naar de host. harddisk

Nadere informatie

Dynamische websites met PHP (basis) Karel Nijs 2010/09

Dynamische websites met PHP (basis) Karel Nijs 2010/09 Dynamische websites met PHP (basis) Karel Nijs 2010/09 Leswijze Eerst wat theorie Begeleid met (korte) oefeningen Editor = UltraEdit Geen DreamWeaver Browser = Internet Explorer Vereiste voorkennis: (X)HTML

Nadere informatie

Eerste graad. Uitgeverij Averbode. Uitgeverij De Boeck

Eerste graad. Uitgeverij Averbode. Uitgeverij De Boeck OVERZICHTSLIJST LEERBOEKEN VOOR HET VAK INFORMATICA Eerste graad Uitgeverij Averbode Desktopper Junior o Windows XP/Office 2003 o computerconfiguratie ergonomie - tekstverwerking presentatie Internet:

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Een eerste Visual Basic project

Hoofdstuk 1: Een eerste Visual Basic project Programmeren in Microsoft Visual Basic 2010 Express, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Vespucci College, Marnix Gymnasium Rotterdam, december 2011 Hoofdstuk

Nadere informatie

Handleiding enquetemaken.be

Handleiding enquetemaken.be Hoofdstuk : Starten met je eigen enquête - Registreren - Enquete Maken - Instellingen Hoofdstuk 2 : Opstellen van de vragenlijst - Vragen maken - Vraagtypes - Vragenlijst beheren - Vertakkingen invoeren

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Werken met variabelen

Hoofdstuk 2: Werken met variabelen Programmeren in Microsoft Visual Basic 6.0, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Marnix Gymnasium Rotterdam, februari 2001 Hoofdstuk 2: Werken met variabelen 2.0

Nadere informatie

HTML. Formulieren. Hans Roeyen V 3.0

HTML. Formulieren. Hans Roeyen V 3.0 Formulieren Hans Roeyen V 3.0 26 februari 2015 Inhoud 1. Formulieren... 3 1.1. De form tag... 3 1.1.1. Het action attribute... 4 1.1.2. Het method attribute... 4 1.2. De input tag... 4 1.3. Soorten input

Nadere informatie

1 Werken met (keuze)lijstjes: de control listbox

1 Werken met (keuze)lijstjes: de control listbox 1 Werken met (keuze)lijstjes: de control listbox 1.1 Keuzelijstjes: wat en waarom In een educatief programma wordt vaak gebruik gemaakt van keuzelijstjes. Enkele voorbeelden: * bij het opstarten van een

Nadere informatie

Handleiding Wordpress

Handleiding Wordpress Handleiding Wordpress Inhoudsopgave 1. Inloggen 2. Berichten en Pagina s 3. Afbeeldingen en video s 4. Weblinks 1. Inloggen 1.1 Inloggen bij Wordpress We starten met het inloggen op je WordPress gebaseerde

Nadere informatie

MS Access. Module 0. Pakketnaam, versie 2002 (NL) Nummer: 296 (11062002) The Courseware Company

MS Access. Module 0. Pakketnaam, versie 2002 (NL) Nummer: 296 (11062002) The Courseware Company MS Access Module 0 Pakketnaam, versie 2002 (NL) Nummer: 296 (11062002) The Courseware Company Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Een eerste applicatie

Een eerste applicatie Een eerste applicatie 2.1 Inleiding Programmeren in Visual Basic.NET doe je niet alleen door regels met code te schrijven. Je begint met het ontwerpen van een venster in de design mode met allerlei controls,

Nadere informatie

De tag aan het begin van het PHPscript is "".

De tag aan het begin van het PHPscript is <?php aan het einde van het PHPscript gebruik je ?>. PHP Les 3 Commando ECHO Interessante links: o http://www.donboscozwijnaarde.be/~moermant/ o http://php.net/manual/en/function.echo.php o http://www.w3schools.com/php/default.asp Wat is PHP? PHP is een

Nadere informatie

Studio Visual Steps Een formulier maken

Studio Visual Steps Een formulier maken Studio Visual Steps Een formulier maken Aanvullend PDF-bestand bij het boek Websites bouwen met Web Easy Een formulier maken 2 Een formulier maken Een bijzonder onderdeel van een website is het formulier.

Nadere informatie

Access. Module 0. Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) The Courseware Company

Access. Module 0. Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) The Courseware Company Access Module 0 Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere

Nadere informatie

Inhoud leereenheid 4. Inleiding JavaScript. Introductie 99. Leerkern 100. Zelftoets 108. Terugkoppeling 109

Inhoud leereenheid 4. Inleiding JavaScript. Introductie 99. Leerkern 100. Zelftoets 108. Terugkoppeling 109 Inhoud leereenheid 4 Inleiding JavaScript Introductie 99 Leerkern 100 1 Leren programmeren in JavaScript 100 2 Chapter 1: Introduction 101 3 Chapter 2, paragrafen 1 t/m 5 102 4 Chapter 2, paragrafen 6

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Een eerste Visual Basic project

Hoofdstuk 1: Een eerste Visual Basic project Programmeren in Microsoft Visual Basic 6.0, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Marnix Gymnasium Rotterdam, februari 2001 Hoofdstuk 1: Een eerste Visual Basic

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. Programmeren met Visual Basic

Cursus Onderwijs en ICT. Programmeren met Visual Basic Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 2, deel 23 (versie 1.0 NL 2-7-2011) Programmeren met Visual Basic door Serge de Beer Inleiding In sommige gevallen biedt het aanbod op de softwaremarkt niet wat je zoekt.

Nadere informatie

De Kleine WordPress Handleiding

De Kleine WordPress Handleiding Introductie Dit is geen uitgebreide handleiding om een WordPress website of blog mee te bouwen. Het is ook geen overzicht van alle aspecten die een WordPress website zo bijzonder maken en geen verhandeling

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel1c : Systeemsoftware (Win XP), netwerken en hardware. BI1c. Jos Gils Erik Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel1c : Systeemsoftware (Win XP), netwerken en hardware. BI1c. Jos Gils Erik Goossens Info-books BI1c Toegepaste Informatica Deel1c : Systeemsoftware (Win XP), netwerken en hardware Jos Gils Erik Goossens Hoofdstuk 5 Met diskettes en harde schijven werken 5.1 Probleemstelling Gegevens worden

Nadere informatie

Een interactieve multiple choice quiz maken in zes stappen

Een interactieve multiple choice quiz maken in zes stappen Een interactieve multiple choice quiz maken in zes stappen STAP 1: HET JUISTE PROGRAMMAONDERDEEL OPENEN Als je Hot Potatoes opent, klik je op de aardappel met het opschrift JBC om een interaciteve multiple

Nadere informatie

http://www.liacs.nl/home/kosters/java/

http://www.liacs.nl/home/kosters/java/ sheets Programmeren 1 Java college 2, Walter Kosters De sheets zijn gebaseerd op de hoofdstukken 2 tot en met 6 van: D. Bell en M. Parr, Java voor studenten, Prentice Hall, 2002 http://www.liacs.nl/home/kosters/java/

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren...

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren... Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Nieuwsbrief... 5 Introductie Visual Steps... 6 Wat heeft u nodig?... 6 De website bij het boek... 7 Hoe werkt u met dit boek?... 7 Uw voorkennis... 8 Toets uw kennis... 8 Voor

Nadere informatie

JavaLogo-programma s op het web plaatsen

JavaLogo-programma s op het web plaatsen Bijlage JavaLogo-programma s op het web plaatsen In deze bijlage laten we u zien hoe u JavaLogo-programma s op het web kunt plaatsen, met als voorbeeld het programma Cirkels uit opgave 2.16. We gaan er

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Keuzestructuren

Hoofdstuk 3: Keuzestructuren Programmeren in Microsoft Visual Basic 2010 Express, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Vespucci College, Marnix Gymnasium Rotterdam, december 2011 Hoofdstuk

Nadere informatie

Het installatiepakket haal je af van de website http://www.gedesasoft.be/.

Het installatiepakket haal je af van de website http://www.gedesasoft.be/. Softmaths 1 Softmaths Het installatiepakket haal je af van de website http://www.gedesasoft.be/. De code kan je bekomen op de school. Goniometrie en driehoeken Oplossen van driehoeken - Start van het programma:

Nadere informatie

Online c++ leren programmeren:

Online c++ leren programmeren: Online c++ leren programmeren: Inhoud 1)Waar vind ik een c++ compiler?... 2 2)Hoe start ik een programma in c++?... 2 3)Een eerste c++ programma:... 3 Een eerste programma schrijven:... 3 Mijn eerste programma

Nadere informatie

Handleiding voor het gebruik van uw nieuwe CMS

Handleiding voor het gebruik van uw nieuwe CMS Handleiding voor het gebruik van uw nieuwe CMS Inhoud (klik op een van onderstaande titels) 1. Toegang tot het CMS 2. Inhoud toevoegen 3. Afbeelding toevoegen 4. Bestand toevoegen 5. Instructie & Vragen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 3. Imperatief programmeren. 3.1 Stapsgewijs programmeren. 3.2 If Then Else. Module 4 Programmeren

HOOFDSTUK 3. Imperatief programmeren. 3.1 Stapsgewijs programmeren. 3.2 If Then Else. Module 4 Programmeren HOOFDSTUK 3 3.1 Stapsgewijs programmeren De programmeertalen die tot nu toe genoemd zijn, zijn imperatieve of procedurele programmeertalen. is het stapsgewijs in code omschrijven wat een programma moet

Nadere informatie

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Objecten Programmeren voor de Sport: Een inleiding tot JAVA objecten Wetenschapsweek 20 November 2012 Tony Wauters en Tim Vermeulen tony.wauters@kahosl.be en tim.vermeulen@kahosl.be

Nadere informatie

Websitecursus deel 3 JavaScript

Websitecursus deel 3 JavaScript Websitecursus deel 3 JavaScript A Eskwadraat WebCie www@a-eskwadraat.nl 12 oktober 2015 Introductie Twee weken geleden HTML Vorige week CSS Deze week JavaScript Javascript JavaScript (ook wel JS) is een

Nadere informatie

Handleiding bij de Booktest Generator

Handleiding bij de Booktest Generator Handleiding bij de Booktest Generator Het programma voor het maken van toetsen bij boeken. (c) 2005/2009 Visiria Uitgeversmaatschappij Twisk Inleiding Onze dank voor het aanvragen van de Booktest Generator.

Nadere informatie

HANDLEIDING. WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING

HANDLEIDING. WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING HANDLEIDING WordPress LAATSTE VERSIE: 29-12-2011 RODER!CKVS WEBDESIGN & WEBHOSTING Inhoudsopgave Inloggen... 3 Een nieuw bericht plaatsen... 5 Aan een nieuw bericht beginnen... 5 Je bericht bewaren, een

Nadere informatie

Programmeerstructuren met App Inventor

Programmeerstructuren met App Inventor Programmeerstructuren met App Inventor Kevin Krul, Universiteit Utrecht Roncalli, Bergen op Zoom Inhoud: Les 1: Introductie tot App Inventor, when statement en variabelen. Les 2: Introductie if-statement

Nadere informatie

Programmeren in Excel VBA beginners. Karel Nijs 2010/09

Programmeren in Excel VBA beginners. Karel Nijs 2010/09 Programmeren in Excel VBA beginners Karel Nijs 2010/09 Leswijze Eerst wat theorie Begeleid met (korte) oefeningen MsExcel 2003 Online hulp: http://www.ozgrid.com/vba/ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/sh9ywfdk(vs.80).aspx

Nadere informatie

MS Access. Module 0. MS Access, versie 2000 (NL) Nummer: 257 (11062002) The Courseware Company

MS Access. Module 0. MS Access, versie 2000 (NL) Nummer: 257 (11062002) The Courseware Company MS Access Module 0 MS Access, versie 2000 (NL) Nummer: 257 (11062002) The Courseware Company Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Praktijkinstructie Tekstverwerking 1 (CSE12.1/CREBO:53139)

Praktijkinstructie Tekstverwerking 1 (CSE12.1/CREBO:53139) instructie Tekstverwerking 1 (CSE12.1/CREBO:53139) pi.cse12.1.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

Programmeren met Arduino-software

Programmeren met Arduino-software Programmeren met Arduino-software De software waarin we programmeren is Arduino IDE. Deze software is te downloaden via www.arduino.cc. De programmeertaal die hier gebruikt wordt, is gebaseerd op C en

Nadere informatie

In het CMS is het mogelijk om formulieren aan te maken. Voorafgaand een belangrijke tip:

In het CMS is het mogelijk om formulieren aan te maken. Voorafgaand een belangrijke tip: FORMULIEREN In het CMS is het mogelijk om formulieren aan te maken. Voorafgaand een belangrijke tip: belangrijk Importeer formulierdata uit een CSV-bestand precies zoals verderop beschreven. 1. Gedrag

Nadere informatie

Atheneum Boom en ICT. Inleiding

Atheneum Boom en ICT. Inleiding Inleiding Vermits computers niet meer weg te denken zijn uit onze maatschappij, doet onze school dan ook haar uiterste best om onze leerlingen vaardigheden en attitudes bij te brengen op het gebied van

Nadere informatie

Deel 1: PowerPoint Basis

Deel 1: PowerPoint Basis Deel 1: PowerPoint Basis De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 1 PowerPoint Basis

Nadere informatie

Algemene WordPress Handleiding uitleg basics Karin de Wit Design

Algemene WordPress Handleiding uitleg basics Karin de Wit Design Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Algemene informatie... 3 Introductie... 4 Inloggen bij WordPress... 5 Introductie in het dashboard... 6 Berichten en pagina's... 8 Bericht Categorieën... 8 Nieuw Bericht...

Nadere informatie

Stel dat u 15 tellers nodig heeft. Dat kunt u een array van tellers als volgt declareren:

Stel dat u 15 tellers nodig heeft. Dat kunt u een array van tellers als volgt declareren: V. Arrays A. Wat zijn arrays? Een array is een verzameling van variabelen. Ze hebben allen dezelfde naam en hetzelfde type. Men kan ze van elkaar onderscheiden door een volgnummer, index genoemd. Enkele

Nadere informatie

SEQUENTIE-STRUCTUUR. Oefening: Dichtheid

SEQUENTIE-STRUCTUUR. Oefening: Dichtheid SEQUETIE-STRUCTUUR Oefening: Dichtheid geef diameter vd bol(m) //Declaratie input variabelen double diameter; double soortmassa; //Declaratie variabelen voor tussenresultaten double volume; diameter //Declaratie

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Nieuwe objecten

Hoofdstuk 4: Nieuwe objecten Programmeren in Microsoft Visual Basic 2010 Express, lessenserie voor het voortgezet onderwijs HAVO/VWO David Lans, Emmauscollege, Vespucci College, Marnix Gymnasium Rotterdam, december 2011 Hoofdstuk

Nadere informatie

Technische specificaties Tracking & Tracing

Technische specificaties Tracking & Tracing Netherlands B.V. Technische specificaties Tracking & Tracing Copyright 2006 GLS Netherlands B.V. Versie 052006 1.5 1 Inleiding... 3 Technische uitwerking... 4 Berekening CHK-component... 5 Voorbeelden...

Nadere informatie

INLEIDING... 1 A FSPRAKEN... 2 INHOUDSOPGAVE...

INLEIDING... 1 A FSPRAKEN... 2 INHOUDSOPGAVE... Inhoudsopgave INLEIDING... 1 AFSPRAKEN... 2 INHOUDSOPGAVE... 3 1 WAT ALS-ANALYSE... 11 1.1 Inleiding... 11 1.2 Gegevenstabellen... 11 1.2.1... Voorbeeld... 11 1.2.2... Gegevenstabel met enkele invoervariabele...

Nadere informatie

Hoe kan u controleren of alle instellingen op uw PC in orde zijn om digitaal te ondertekenen.

Hoe kan u controleren of alle instellingen op uw PC in orde zijn om digitaal te ondertekenen. Hoe kan u controleren of alle instellingen op uw PC in orde zijn om digitaal te ondertekenen. Het aangifteformulier van de Provinciebelasting op Bedrijven moet digitaal ondertekend worden. U kan hiervoor

Nadere informatie

Voor vragen: http://www.richard3332.nl/ of mail naar Richard3332@gmail.com

Voor vragen: http://www.richard3332.nl/ of mail naar Richard3332@gmail.com Welkom bij mijn PHP tutorial (Deel 1) Ik ga in deze delen PHP uitleggen, dit doe ik in het programma notepad++ (gratis) deze kunt u downloaden van www.richard3332.nl/downloads.php Als u beschikt over dreamweaver

Nadere informatie

Macro's in OpenOffice.org

Macro's in OpenOffice.org Macro's in OpenOffice.org Ynte Jan Kuindersma (BIRD Automation) Nationale Officedag Ede - Sessie B2 6 maart 2008 1 van 22 Doel Kennismaken met macro's en OO Basic Laten zien dat vrijwel alles wat in MS

Nadere informatie

Workshop 2. Inhoud. 1. Foto s verkleinen 2. Hoe media embedden? 3. Tips en Trics 4. Google Analytics

Workshop 2. Inhoud. 1. Foto s verkleinen 2. Hoe media embedden? 3. Tips en Trics 4. Google Analytics Workshop 2 Inhoud 1. Foto s verkleinen 2. Hoe media embedden? 3. Tips en Trics 4. Google Analytics 1. Foto s verkleinen Er zijn een aantal opties om foto s te verkleinen. Zo zit er in het besturingssysteem

Nadere informatie

PROS1E1 Gestructureerd programmeren in C Dd/Kf/Bd

PROS1E1 Gestructureerd programmeren in C Dd/Kf/Bd Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Toekenning- en herhalingsopdrachten (for loop)... 2 2.1 De wet van Ohm... 3 2.2 De spaarrekening... 3 2.3 De transformator... 3 3 Keuze- en herhalingsopdrachten (if, switch,

Nadere informatie

HTML Editor: tabellen en hyperlinks

HTML Editor: tabellen en hyperlinks LES 19 HTML Editor: tabellen en hyperlinks In deze les leert u nog iets meer over HTML en de HTML Editor van OpenOffice.org. U leert hoe u absolute en relatieve hyperlinks maakt. We staan even stil bij

Nadere informatie

HANDLEIDING FLEXI-SMS

HANDLEIDING FLEXI-SMS 1 HANDLEIDING FLEXI-SMS Index: 1. Algemeen... p 2 2. Activatie FLEXI-SMS... p 3 3. Hoe verstuur ik SMS en?... p 4 4. SMS en versturen aan een groep klanten (batch SMS)... p 6 5. Versturen van een SMS vanuit

Nadere informatie

Programmeren in Java les 3

Programmeren in Java les 3 4 september 2015 Deze les korte herhaling vorige week loops methodes Variabelen Soorten variabelen in Java: integer: een geheel getal, bijv. 1,2,3,4 float: een gebroken getal, bijv. 3.1415 double: een

Nadere informatie

Een tekst bewerken Een schoolrapport berekenen Een overschrijving uitvoeren van de ene naar de andere bankrekening Surfen op het Internet

Een tekst bewerken Een schoolrapport berekenen Een overschrijving uitvoeren van de ene naar de andere bankrekening Surfen op het Internet 352%/(0(123/266(10(79%$ 9$1$/*25,70(727352*5$00$ Wij laten de computer allerlei taken voor ons uitvoeren: ƒ ƒ ƒ ƒ ƒ Een tekst bewerken Een schoolrapport berekenen Een overschrijving uitvoeren van de ene

Nadere informatie

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Mywebshop Email configuratie Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Deze handleiding mag gebruikt worden om met behulp van de mywebshop.net infrastructuur een webwinkel/website te bouwen.

Nadere informatie

DrICTVoip.dll v 2.1 Informatie en handleiding

DrICTVoip.dll v 2.1 Informatie en handleiding DrICTVoip.dll v 2.1 Informatie en handleiding Nieuw in deze versie : Koppeling voor web gebaseerde toepassingen (DrICTVoIPwebClient.exe) (zie hoofdstuk 8) 1. Inleiding Met de DrICTVoIP.DLL maakt u uw software

Nadere informatie

Als een PSD selecties bevat, deelt de lijn van het programma zich op met de verschillende antwoorden op het vraagstuk.

Als een PSD selecties bevat, deelt de lijn van het programma zich op met de verschillende antwoorden op het vraagstuk. HOOFDSTUK 3 3.1 Stapsgewijs programmeren In de vorige hoofdstukken zijn programmeertalen beschreven die imperatief zijn. is het stapsgewijs in code omschrijven wat een programma moet doen, net als een

Nadere informatie

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 6d: Tekstverwerking met Word 2003. AL6d. J. Gils E. Goossens

Info-books. Toegepaste Informatica. Deel 6d: Tekstverwerking met Word 2003. AL6d. J. Gils E. Goossens Info-books AL6d Toegepaste Informatica Deel 6d: Tekstverwerking met Word 2003 J. Gils E. Goossens Hoofdstuk 8 Sjablonen en formulieren 8.1 Probleemstelling In een administratie worden verschillende types

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

Programmeren in Excel VBA. Karel Nijs 2010/09

Programmeren in Excel VBA. Karel Nijs 2010/09 Programmeren in Excel VBA Karel Nijs 2010/09 Leswijze Eerst wat theorie Begeleid met (korte) oefeningen MsExcel 2003 Online hulp: http://www.ozgrid.com/vba/ http://msdn.microsoft.com/en-us/library/sh9ywfdk(vs.80).aspx

Nadere informatie

Installatiehandleiding CORFU. Cak Online Registratie FUnctionaliteit

Installatiehandleiding CORFU. Cak Online Registratie FUnctionaliteit Installatiehandleiding CORFU Cak Online Registratie FUnctionaliteit Inhoudsopgave 1 Precondities...2 2 Wachtwoordpolicy CAK...2 3 Het installeren...3 3.1 Aandachtspunten...4 3.2 Techniek...5 pagina 1 van

Nadere informatie

HTML in Outlook 2007. Hoe zorgt u ervoor dat uw email goed in beeld komt?

HTML in Outlook 2007. Hoe zorgt u ervoor dat uw email goed in beeld komt? HTML in Outlook 2007 Hoe zorgt u ervoor dat uw email goed in beeld komt? HTML in Outlook 2007 Inleiding Emark Mail biedt u de mogelijkheid om kant en klare HTML nieuwsbrieven in te laden en te versturen.

Nadere informatie

ideal Betaal Formulier (Ondersteund o.a. ideal, MisterCash, Direct E-Banking en Credit Card)

ideal Betaal Formulier (Ondersteund o.a. ideal, MisterCash, Direct E-Banking en Credit Card) Script: Versie: 0.5 Licentie: ideal Betaal Formulier (Ondersteund o.a. ideal, MisterCash, Direct E-Banking en Credit Card) Gratis te gebruiken door (erkende) goede doelen. 200,00 excl. BTW voor aanschaf

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 9 Nieuwsbrief 9 Introductie Visual Steps 10 Wat heeft u nodig? 11 Hoe werkt u met dit boek?

Inhoudsopgave Voorwoord 9 Nieuwsbrief 9 Introductie Visual Steps 10 Wat heeft u nodig? 11 Hoe werkt u met dit boek? Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 Uw voorkennis... 13 De volgorde van lezen... 14 De schermafbeeldingen...

Nadere informatie