Bouwrecht in kort bestek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bouwrecht in kort bestek"

Transcriptie

1 Bouwrecht in kort bestek

2

3 Bouwrecht in kort bestek Onder redactie van: Prof. mr. M.A.M.C. van den Berg Prof. dr. ir. A.G. Bregman Prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis Auteurs: Prof. mr. M.A.M.C. van den Berg Prof. dr. ir. A.G. Bregman Prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis Mr. P.J.M.W. Clerx Mr. R. van Ekeren Mr. J.G.E. Gieskes Mr. dr. S. van Gulijk Prof. mr. N.S.J. Koeman Prof. mr. D.A. Lubach Prof. mr. A.A. van Velten Mr. A.G.J. baron van Wassenaer van Catwijck Mr. J.J. Vetter Ir. H.W. de Wolff Zevende druk s-gravenhage

4 7 e druk ISBN NUR , Stichting Instituut voor Bouwrecht, s-gravenhage Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgeverij. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h tot en met 16m Auteurswet 1912 jo. het Besluit van 27 november 2002, Stb. 2002, 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken dient men zich tot de Stichting Instituut voor Bouwrecht te wenden. No part of this book may be reproduced in any form, by print, photo print, microfilm or any other means without written permission from the publisher. Deze titel is ook digitaal raadpleegbaar op

5 Voorwoord De thans voor u liggende druk van BKB is niet alleen redactioneel verzorgd door het Instituut voor Bouwrecht, maar ook uitgegeven door het Instituut. Met deze uitgave hoopt het Instituut de bouwrechtelijke gemeenschap, waaronder de afnemers van onderwijs, nog beter te kunnen bedienen. De redactie hoopt dat deze uitgave beantwoordt aan de wensen en verwachtingen van de gebruikers van dit inmiddels tot standaardwerk verheven boek, en houdt zich uitdrukkelijk aanbevolen voor suggesties ibr.nl). Omdat de regelgeving niet stil staat, is het o.a. daarom noodzakelijk geweest de inhoud van het boek wederom grondig aan te passen. Op publiekrechtelijk terrein deden zich enkele ingrijpende wijzigingen voor. Zo trad op 1 juli 2008 de Wet ruimtelijke ordening (Wro) in werking. Op 31 maart 2010 volgde de Crisis- en herstelwet en op 1 oktober 2010 treedt de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) in werking. Ook op milieurechtelijk terrein deden zich diverse wijzigingen voor. De privaatrechtelijke hoofdstukken ondergingen ook aanpassingen, maar van minder principiële aard. Het auteurscorps is getroffen door het droeve bericht in 2008 dat mr. E.J. Maas is overleden; zijn deel is overgenomen door mr. J.J. Vetter, waarvoor de redactie zeer erkentelijk is. Een andere nieuwe auteur is mr. dr. S. van Gulijk. Zij nam van prof. mr. M.A.M.C van den Berg het deel over betreffende de adviseursovereenkomst. De redactie prijst zich ook met haar aanwezigheid in dit handboek zeer gelukkig. Een woord van dank is tot slot op zijn plaats voor mr. R.W.M. Kluitenberg, die verantwoordelijk is voor het publiceren van dit boek alsmede voor M. Twerda, die de opmaak voor haar rekening nam. Het boek dat u in handen heeft, is ook digitaal beschikbaar. Daarvoor kunt u terecht op De tekst is afgesloten op 1 juni Met wijzigingen in wet- en regelgeving en nadien verschenen jurisprudentie is geen rekening gehouden. De redactie s Gravenhage, juni 2010 v

6 Voorwoord Voorwoord bij eerste druk Bouwrecht in kort bestek is een eerste complete inleiding in dit belangrijke functionele vak, zowel wat het publiek als het privaatrecht betreft. Het is voorbereid door een commissie uit het Interuniversitair Samenwerkingsverband voor Onroerend goedrecht (ISOR), welke commissie destijds door het Instituut voor Bouwrecht is ingesteld. Het boek is geschreven door een zeventiental auteurs, onder redactie van prof. mr. P. de Haan, mr. M.A. van Voorst van Beest en ir. A.G. Bregman. Wat de inhoud betreft is gekozen voor een functionele indeling, uitgaande van de verschillende onderdelen van het bouwproces. Na een inleiding in het bouwrecht als geheel komen in de verschillende hoofdstukken aan de orde de bouwnijverheid als bedrijfstak, inclusief de betrokken overheidsorganen en diensten, de planologische en technische regulering van de bouw, de bouwgrond, financiering en subsidiëring, bouwcontracten, aansprakelijkheid en verzekering, vormen van rechtspraak en belastingen. Het geheel wordt besloten met een overzicht van het internationale bouwrecht. Een meer gedetailleerd overzicht van de behandelde materie wordt aangetroffen in par. 5 van het eerste hoofdstuk. Bouwrecht in kort bestek is in de eerste plaats bedoeld voor juridische en technische studenten van universiteiten en hogescholen, doch kan tevens dienen als algemene oriëntatie op het vak als geheel voor mensen die in de praktijk met bepaalde aspecten of onderdelen van het bouwrecht te maken krijgen. Veel dank gaat uit naar de auteurs, die de totstandkoming van deze uitgave mogelijk hebben gemaakt. Een woord van dank gaat evenzeer uit naar mevrouw E. de Reus en de heer C.C. Berghuis, medewerkers van het Instituut voor Bouwrecht, die een groot aandeel hebben gehad in de eindafwerking van het manuscript. De redactie s Gravenhage, juni 1990 vi

7

8

9 Inhoudsopgave Voorwoord Lijst van afkortingen v xvii Hoofdstuk 1 Bouwrecht - Bregman Begrip en omvang Aard en ontwikkeling Dwarsdoorsnede privaatrecht en publiekrecht Verhouding tot andere functionele vakken Opzet van het boek 22 2 Bouwnijverheid Bedrijfsorganisaties - Clerx Het uitvoerend bouwbedrijf Het toeleveringsbedrijf Het ontwerpend bouwbedrijf De vestigingswetgeving - Clerx Vereenvoudiging Het nieuwe Vestigingsbesluit bedrijven Handhaving Vestiging van een bouwbedrijf Vestigingswetgeving Bouwbedrijf Vestigingsbesluit Het vestigen van een bouwbedrijf Betekenis voor bouwpraktijk Definitief einde Vestigingswet Ketenaansprakelijkheid en inlenersaansprakelijkheid - Vetter Inleiding Systeem van de ketenaansprakelijkheid en de inleners - aansprakelijkheid Uitbreidingen en uitzonderingen ketenaansprakelijkheid Beperking van risico s Procedure tegen de ontvanger; formele aspecten 38 ix

10 Inhoudsopgave Hoofdstuk 3 Bouwregulering Overheidsorganen en -diensten - Bregman Inleiding Rijksniveau Provinciaal niveau Gemeentelijk niveau Ruimtelijke ordening - Lubach Algemeen Ruimtelijke ordening op nationaal niveau Ruimtelijke ordening op provinciaal niveau Ruimtelijke ordening op gemeentelijk niveau Financiële bepalingen Handhaving en toezicht Bezwaar en beroep De Omgevingsvergunning - Lubach Omgevingsvergunning voor projecten De vergunningaanvraag De vergunningprocedure Gedeeltelijke verlening omgevingsvergunning Flexibiliteit Omgevingsvergunning voor een deel van een project Activiteiten met onlosmakelijke samenhang Gefaseerde vergunningverlening Eén loket, één digitaal aanvraagformulier Crisis- en herstelwet - Lubach Stadsinrichting - De Wolff Inleiding Beleidsmatig kader Juridische instrumenten voor stadsinrichting Financieel kader stadsinrichting Infrastructurele werken - Bregman Inleiding Planning van wegen, vaarwegen en spoorwegen Overige Infrastructuur Bouw en woontechnische regelgeving - Bregman Inleiding Bouw- en woontechnische regelgeving in de woningwet Bouwbesluit en bouwverordening NEN normen, kwaliteitsverklaringen en aansluit voorwaarden Overige regelgeving Nationaal publiekrechtelijke regelgeving Nationaal privaatrechtelijke regelgeving Internationaal publiekrechtelijke regelgeving 89 x

11 Inhoudsopgave 3.8 Milieubeheer - Koeman Inleiding Ruimtelijke ordening en milieuwetgeving Grondverwerving en gronduitgifte Bouwen Slopen Monumentenzorg - Bregman De monumentenwet Gemeentelijke monumentenverordeningen Financieel statuut voor de monumentenzorg Andere vormen van regulering - Bregman Inleiding Ontgrondingenwet Huisvestingswet 112 Hoofdstuk 4 Bouwgrond Grondexploitatie - Bregman Levenscyclus bouwgrond Particuliere grondexploitatie Gemeentelijke grondexploitatie Grondverwerving - Bregman Algemeen Minnelijke verwerving Voorkeursrecht Onteigening Grondslagen Administratieve procedure Gerechtelijke procedure Schadeloosstelling Gevolgen van de Wro Integrale herziening van de Ow Gronduitgifte - Bregman Algemeen Uitgifte in eigendom Uitgifte in erfpacht Overige zakelijke rechten en burenrecht - Van Velten Mede eigendom en mandeligheid Mede eigendom of gemeenschap Mandeligheid Opstalrecht, appartementsrecht en flatcoöperatie Etage-eigendom. Natrekking bij onroerende zaken. Eigendom van netten Het opstalrecht De coöperatieve flatexploitatievereniging Het appartementsrecht 175 xi

12 Inhoudsopgave Burenrecht Erfdienstbaarheden en kwalitatieve verplichtingen Erfdienstbaarheden Kwalitatieve verplichtingen Vergelijking van de rechtsfiguren Parkmanagement en beheervereniging Hypotheek en bouwfinanciering Kenmerken van hypotheek Bouwfinanciering Afsluitende opmerkingen Zakenrechtelijke situaties bij andere vormen van financiering - Van Velten Huurkoop Groeiende en dalende eigendom Lease Sale lease back Zakenrechtelijke problemen bij gebruik in deeltijd en maatschappelijk gebonden eigendom - Van Velten Gebruik in deeltijd (ook wel genoemd periode eigendom of time share) Maatschappelijk gebonden eigendom Verkoop van nieuwbouw aan particulieren - Van Velten Inleiding Koop- en aannemingscontracten De wettelijke regeling Publiek-private samenwerking als instrument van grondbeleid - Bregman Inleiding Samenwerkingsmodellen voor PPS in de B&U -sector Samenwerkingsmodellen voor PPS bij combinatieprojecten De planologische inkadering van PPS projecten 193 Hoofdstuk 5 Bouwcontracten Precontractuele fase - Van den Berg Een eerlijke kans Baris/Riezenkamp: de grondregel Van Plas/Valburg tot CBB/JPO: de uitwerking Precontractuele redelijkheid en billijkheid en beginselen van aanbestedingsrecht Algemene voorwaarden - Chao-Duivis Inleiding Voorbeelden Toepasselijkheid van c.q. gebondenheid aan algemene voorwaarden De vernietigbaarheid van algemene voorwaarden Slotbepalingen 218 xii

13 Inhoudsopgave 5.3 De overeenkomst met de adviseur - Van Gulijk Rechtskarakter Algemene voorwaarden Hoofdverplichtingen van de adviseur De ontwerpfase De aanbestedingsfase De directievoering Aansprakelijkheidsbeperkingen Gebondenheid aan algemene voorwaarden Honorering van de adviseur Opzegging van de opdracht Auteursrecht van de adviseur Samenwerkingsvormen Aanbestedingsrecht en mededingingsrecht - Van Wassenaer van Catwijk Inleiding Aanbestedingsrecht - wat het is Bronnen van aanbestedingrecht Aanbesteding - wat het is (vervolgd) Wat wordt er aanbesteed? Beginselen van aanbestedingsrecht Europese bronnen Richtlijnen Aanbestedingsplicht en -beginselen voor opdrachten die niet onder de aanbestedingsrichtlijnen vallen Beginselen van aanbestedingsrecht - een tussenstand Nationale aanbestedingsregelgeving Aanbestedingsbeleid en het toepassen van regels voor overheidsaanbestedingen - ARW Aanbestedingsplichtige opdrachten onder de algemene aanbestedingsrichtlijn en het Bao Persoon aanbestedende dienst Aard van de opdracht Omvang van de opdracht Aanbestedingsprocedures Algemeen Opstellen specificaties Vaststellen procedure De openbare procedure De niet-openbare procedure De concurrentiegerichte dialoog Onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking De onderhandse procedure De concessie-procedure De raamovereenkomst 271 xiii

14 Inhoudsopgave De prijsvraag Elektronische veiling Aankondiging, aanbestedingsstukken en termijnen Aankondiging Aanbestedingsstukken Termijnen Selectie Inleiding Uitsluitingsgronden en BIBOB Over te leggen gegevens Wettelijke en maatschappelijke eisen Financiële en economische draagkracht Gegevens - referenties Eisen Beroep op draagkracht derden Combinaties Andere gegevens Technische bekwaamheid Gegevens - Referenties Eisen Beroep op technische geschiktheid van derden Combinaties Doorselecteren - transparantie Communicatie voorafgaande aan de aanbesteding Inleiding - algemene eisen Inlichtingen - algemeen Inlichtingen - vertrouwelijk Inschrijving en gunning Inleiding: de twee soorten gunningscriteria Economisch meest voordelige inschrijving Theorie Praktijk Inschrijving Varianten Ongeldige inschrijvingen Rechtsbescherming en geschillen Mededingingsrecht - Chao-Duivis Aanneming van werk - Van den Berg Rechtskarakter De verplichting van de aannemer tot uitvoering van het werk Risico s tijdens de uitvoering De verplichting van de opdrachtgever tot betaling Aansprakelijkheid na oplevering Voortijdige beëindiging der overeenkomst Consumentenbouw Samenwerkingsvormen 349 xiv

15 Inhoudsopgave 5.6 Geïntegreerde contracten - Chao-Duivis Inleiding Bespreking van de inhoud van de UAV-GC Andere moderne contractvormen - Chao-Duivis Eigendomsvoorbehoud en retentierecht van de aannemer - Chao-Duivis Inleiding Eigendomsvoorbehoud Retentierecht op onroerende zaken 365 Hoofdstuk 6 Bouwaansprakelijkheid en -verzekering - Chao-Duivis Inleiding Zaaksbeschadiging/hinder Kabel en leidingschade Aansprakelijkheid van de overheid Productenaansprakelijkheid (PA) Verzekering 401 Hoofdstuk 7 Bouwrechtspraak Rechtspraak door de burgerlijke rechter - Chao-Duivis Geschillenbeslechting door arbitrage - Chao-Duivis Algemeen Arbitrage in de bouw Arbitrage-instituten in de bouw Geschillenbeslechting in de bouw bij wege van bindend advies - Chao-Duivis Algemeen Geschillenbeslechting bij wege van bindend advies in de bouw Mediation in de bouw Bouwreflectie Internationale bouwarbitrage ADR - Van Wassenaer van Catwijk Algemeen - geschillenoplossing Niveau 1 - Projectorganisatie en partnering Niveau 2 - Mediation en minitrage Niveau 3 - Bindend advies - Dispute Review Boards Internationale bouwarbitrage - Van Wassenaer van Catwijk Algemeen Verdragen en andere internationale regelingen Het NAI arbitragereglement en internationale arbitrage Art Rv; buitenlandse arbitrage ICC rules of arbitration International Centre for Settlement of Investment Disputes - ICSID 434 xv

16 Inhoudsopgave 7.6 Bestuursrechtelijke rechtsbescherming in de bouw - Lubach Inleiding Rechtsbescherming in het publiekrechtelijk bouwrecht 438 Hoofdstuk 8 Bouwbelastingen Rijksbelastingen - Van Ekeren Omzetbelasting (btw) in kort bestek Overdrachtsbelasting in kort bestek Vennootschapsbelasting in kort bestek Investeringsfaciliteiten Wet inkomstenbelasting Gemeentelijke belastingen - Gieskes Inleiding De onroerende zaakbelastingen Baatbelasting Rechten Waterschapsbelastingen - Gieskes De Wet waardering onroerende zaken - Gieskes 472 Hoofdstuk 9 Internationaal bouwcontractenrecht - Chao-Duivis Inleiding FIDIC voorwaarden: algemeen FIDIC voorwaarden: enkele belangrijke kenmerken 491 Uitsprakenregister 501 Trefwoordenregister 519 xvi

17

18

19 Lijst van afkortingen AA Ars Aequi AAA American Arbitration Association AABL Algemene Aannemingsvoorwaarden Bedrijfsgebouwen in de Landbouw AB Administratiefrechtelijke Beslissingen ABB Algemene Bepalingen voor de uitvoering van Bouwwerken ABN Algemene Nederlandse Bond van Natuursteenbedrijven ABI Algemene bepalingen voor de uitvoering van Installatiewerken ABRvS Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State ACB ADR Centrum voor het Bedrijfsleven ACI Algemene vereniging voor Centrale verwarmings en luchtbehandelings Industrie ADOT Arizona Department of Transport ADR Alternative Dispute Resolution/anders dan rechtspraak ADSCR Annual Debt Service Cover Ratio A. G. Advocaat Generaal AIG Arbitrage Instituut GIW Woningen Agr.r. Tijdschrift voor Agrarisch Recht AGvB Afdeling geschillen van Bestuur van de Raad van State AIBk Arbitrage Instituut Bouwkunst AIBs Arbitrage Instituut Bouwstoffen AIV Algemene Inschrijvingsvoorwaarden ALIB Algemene Leveringsvoorwaarden Installerende Bedrijven AMI Tijdschrift voor Auteurs, Media en Informatierecht AMvB Algemene Maatregel van Bestuur AOV Algemene Ondernemersvaardigheden APV Algemene Plaatselijke Verordening AR Afdeling rechtspraak van de Raad van State AR Algemene Regelen voor de honorering van de architect en de verdere rechtsverhouding tussen opdrachtgever en architect Arob Administratieve Rechtspraak Overheidsbeslissingen Art. artikel ArvD EG 2000 Aanbestedingsreglement voor Diensten EG 2000 ARW Aanbestedingsreglement Werken A&V Aansprakelijkheid en Verzekering AV Algemene Voorwaarden AVA Algemene Voorwaarden voor Aannemingen in het Bouwbedrijf AVB Algemene aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven xix

20 Lijst van afkortingen AVBB Algemeen Verbond Bouwbedrijf AVG Algemene Voorwaarden voor de uitvoering van werken voor de dienst der Genie AVKA Algemene Voorwaarden uitvoering Kleine Aanneming in het bouwbedrijf AVM Aannemers Vereniging Metselwerken AVOL Algemene Vereniging van Ondernemers in het Loodgieters, Sanitair en Gasverwarmingsbedrijf AVP Algemene aansprakelijkheidsverzekering voor particulieren AVW 1968 Algemene Voorwaarden voor de uitvoering van Werken 1968 a.w. aangehaald werk Awb Algemene wet bestuursrecht AWR Algemene Wet inzake Rijksbelastingen BABEX Bond van Aannemers van Sloopwerken BAG Basisregistraties Adressen en Gebouwen Bass Besluit aanbestedingen speciale sectoren BauR Baurecht BAV Beroepsaansprakelijkheidsverzekering BAW Besluit aanbesteding van werken Bb Bedrijfsjuridische berichten BBP Bruto Binnenlands Product Belstato Beleid voor stadsvernieuwing in de toekomst Belwp Belemmeringenwet Privaatrecht BFBN Bond van Fabrikanten van Betonproducten in Nederland BGH Bundesgerichtshof Wet (BIBOB) Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur BIT Bilateral Investment Treaty BKB BV Kwaliteitsverklaringen Bouw BLS Besluit Locatiegebonden Subsidies Bma Besluit mededingingsregelingen aanbesteding Bmb Besluit mededingingsregeling in de bouwsector BMC Stichting Betonmortelcontrole BNA Bond van Nederlandse Architecten BNB Beslissingen in belastingzaken/nederlandse belasting rechtspraak Bao Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten BOA Besluit Overheidsaanbestedingen Bolegbo Vereniging van Boorondernemers en Buizenleggers Bolegbo vok Vereniging van Boor, Kabelleg en Buizenlegbedrijven BOOT Besluiten opslaan in ondergrondse tanks BOVATIN Bond van Aannemers van Tegelwerken in Nederland BR Bouwrecht Bro Besluit op de ruimtelijke ordening BROM Besluit rijkssubsidiëring onderhoud monumenten BRRM Besluit rijkssubsidie restauratie monumenten xx

21 Lijst van afkortingen (Wet) BRV BSN BTW B&U B.V. Bvc BW BWS B en W CAR verzekering cbb CEN CENELEC CEW Chw CIBB Cie-MER COM CP CRvB CROW CSV CvG DAB db(a) DBFM DBFMO DigiD diss. DNR DRB EG/EEG EHRM EIC EIM EPC EPN EU (M)EZ FAANB FED FGB FIDIC (Wet op de) belastingen van rechtsverkeer Burgerservicenummer Belasting over de toegevoegde waarde Burgerlijke en Utiliteitsbouw Besloten Vennootschap Besluit vrijstelling Combinatieovereenkomsten Burgerlijk Wetboek Besluit Woninggebonden Subsidies Burgemeester en Wethouders Constructie All Risks Verzekering concrete beleids beslissing Comité Européen de Normalisation Comité Européen de Normalisation Electrotechnique Commissie Electriciteitswerken Crisis- en herstelwet Centrum Innovatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Commissie voor de milieu-effectrapportage Commissie Europese Gemeenschappen Constituto Possessorio Centrale Raad van Beroep Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond, Water en Wegenbouw en de Verkeerstechniek Coördinatiewet Sociale Verzekeringen Commissie van Geschillen Dispute Adjudication Boards decibel Design Build Finance Maintain Design Build Finance Maintain Operate Digitale Identiteit dissertatie De Nieuwe Regeling Dispute Review Boards Europese Gemeenschap/Europese Economische Gemeenschap Europese Hof voor de Rechten van de Mens European International Contractors Economisch Instituut voor het Midden en Kleinbedrijf Engineering, Procurement and Construction Energie Prestatie Norm Europese Unie Ministerie van Economische Zaken Stichting Federatie Aannemers in de Afbouw en Nevenbedrijven van de Bouwnijverheid FED Fiscaal Weekblad Federatie van Verenigingen van Groothandelaren in Bouwstoffen Fédération Internationale des Ingénieurs Conseils xxi

22 Lijst van afkortingen FOA FOSAG GATT GBA GC GEM GIW GPA G rekening GS GSB Gst. GWW HIBIN HID HR HSL HvJEG (Wet) IB IBA Ibid IBR IBRD ICC ICE ICLR ICSID IER IKOB IMF IPSV ISV IW JB JBN LJN jo. JOR KA/AV KB KEMA KG Federatie van Ondernemersorganisaties in de Afbouw Koninklijke Vereniging Federatie van Ondernemers in het Schilders, Afwerkings en Glaszetbedrijf General Agreement on Tariffs and Trade gemeentelijke bevolkingsadministratie Geïntegreerde Contractvormen Grondexploitatiemaatschappij Garantie Instituut Woningbouw Agreemnet on Government Procurement Geblokkeerde rekening Gedeputeerde Staten grotesteden beleid De Gemeentestem Grond, Water en Wegenbouw Vereniging van Handelaren in Bouwmaterialen in Nederland Hoofdingenieur Directeur Hoge Raad Hogesnelheidslijn Hof van Justitie Europese Gemeenschappen (Wet) Inkomstenbelasting International Bar Association Op dezelfde plaats/bladzijde Instituut voor Bouwrecht International Bank for Reconstruction and Development International Chamber of Commerce (Internationale Kamer van Koophandel) Institute of Civil Engineers International Construction Law Review Intellectuele Eigendom en Reclamerecht Tijdschrift Intellectuele eigendom en reclamerecht Stichting Instituut voor Keuring en Onderzoek van Bouwmaterialen Internationaal Monetair Fonds Innovatief Programma Stedelijke Vernieuwing Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing Invorderingswet Jurisprudentie Bestuursrecht Juridische Berichten voor het Notariaat Landelijke Jurisprudentienummer Juncto Jurisprudentie ondernemingsrecht Model koop /aannemingsovereenkomst met bijbehorende algemene voorwaarden Koninklijk Besluit Keuringsinstituut voor de Nederlandse Elektriciteitssector Kort geding xxii

23 Lijst van afkortingen KIVI KIWA k.k. KLIC KNB KOMO kv KVB KvK KVOS KwBNBW Lb LGW LLCR (M)LNV LPG MDW M en R MER m.e.r. MIT MKB m.nt. MvA MvT Mw MW NABU NAI NAV NAVAS NBCA pool NbBW NBW Nb-wet NCIB NCM NEC NEN NEPROM NHR Koninklijk Instituut van Ingenieurs Keuringsinstituut voor Certificatie, Inspectie en Waterresearch kosten koper Kabels en Leidingen Informatie Centra Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie Kwaliteitsverklaringen Organisatie voor Materialen en Onderdelen voor de bouw kilo Volt Koop en Verkoopvoorwaarden Bouwstoffen Kamer van Koophandel Koninklijk Verbond van Ondernemers in het Schildersbedrijf Kwartaalbericht Nieuw BW Wet op de loonbelasting Stichting Landelijk Garantiefonds Woningbouw Loan Life Cover Ratio Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Liquified Petroleum Gas Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit Tijdschrift voor Milieu en Recht Milieu effectrapport Milieu effectrapportage Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport Midden en Kleinbedrijf met noot Memorie van Antwoord Memorie van Toelichting Mededingingswet MegaWatt Vereniging van Nederlandse Aannemers met belangen in het Buitenland Nederlands Arbitrage Instituut Nederlandse Architecten Vereniging Nederlandse Aannemers Vereniging van Afbouw en Stukadoorswerken Nederlandse Bestuurders en Commissarissen Aansprakelijkheidsverzekerings pool Nieuwsbrief BW Nieuw Burgerlijk Wetboek Natuurbeschermingswet Nederlandse Christelijke Installateurs Bond Nationale Contactcommissie Monumentsbescherming New Engineering Contract Nederlandse Norm Vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen Nieuw Handelsregister xxiii

24 Lijst van afkortingen NJ NJB NJO NJV NMa NMI NMP n.n.g. NTB NTBR NTER N.V. NVB NVK NVM NVOB NVTB NVWB (Wet) OB OBN (M)OCW ONRI Ow Ow NBW OZB PA Pb PEC PKB/pkb POG PPC PPD PPLR PPS PRG PS RAW Rb. RGSHN RI&E RM Themis r.o. RO RPB RPC RPD Nederlandse Jurisprudentie Nederlands Juristenblad Nederlandse Jurisprudentie Onteigening Nederlandse Juristenvereniging Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlands Mediation Instituut Nationaal Milieubeleidsplan nog niet gepubliceerd Nederlands Tijdschrift voor Bestuursrecht Nederlands Tijdschrift voor Burgerlijk Recht Nederlands Tijdschrift voor Europees Recht Naamloze Vennootschap Vereniging voor Ontwikkelaars en Bouwondernemers Nederlandse Vereniging van Kitverwerkende Bedrijven Nederlandse Vereniging van Makelaars in onroerende goederen Nederlands Verbond van Ondernemers in de Bouwnijverheid Nederlands Verbond Toelevering Bouw Nederlandse Vereniging van Wegenbouwers (Wet op de) Omzetbelasting Ondernemersverbond Bestratingsbedrijven Nederland Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Organisatie van advies en ingenieursbureaus Onteigeningswet Overgangswet Nieuw Burgerlijk Wetboek onroerende zaakbelasting Productenaansprakelijkheid Publicatieblad (van de EG) Programma Evaluatie Commissie planologische kernbeslissing Praktijkboek Onroerend Goed Provinciale Planologische Commissie Provinciale Planologische Dienst Public Procurement Law Review Publiek private samenwerking De Praktijkgids Provinciale Staten Rationalisatie en Automatisering in de Wegenbouw Rechtbank Regeling Geldelijke Steun Huurwoningen Normkosten Systeem Risico-Inventarisatie en Evaluatie Rechtsgeleerd Magazijn Themis rechtsoverweging Wet op de Rechterlijke Organisatie Ruimtelijk Planbureau Rijksplanologische Commissie Rijksplanologische Dienst xxiv

25 Lijst van afkortingen RRM RSV Rv RvA RvdW RvS RVOI SBK SBR SDR S&J Sep SKG SKH SKW SMB SoFi SPO SR SROW SRW STABU Stb. Stcrt. STEVES S en V SVM SVV SWOV (M)SZW t.a.p. TBR TO TU TvA TvC TvO TBBS TED Trb. TTP UAR Rijkssubsidieregeling Restauratie Monumenten Rechtspraak Sociale Verzekeringen Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering Raad van Arbitrage voor de Bouw Rechtspraak van de Week Raad van State Regeling van de Verhouding tussen Opdrachtgever en adviserend Ingenieursbureau Stichting Bouwkwaliteit Stichting Bouwresearch Special Drawing Rights Schuurmans & Jordens NV Samenwerkende electriciteits produktiebedrijven Stichting Kwaliteitscentrum Gevelelementen Stichting Keuringsbureau Hout Stichting Kostenkwaliteitszorg Woningbouw Strategische Milieubeoordeling Sociaal Fiscaal Vereniging van Samenwerkende Prijsregelende Organisaties in de Bouwnijverheid Standaardvoorwaarden Rechtsverhouding Opdrachtgever en Architect Standaard Referentiebestek voor Onderhoud en Woningverbetering Standaard Referentiebestek voor de Woningbouw Standaardbestek Burgerlijke en Utiliteitsbouw Staatsblad Staatscourant Stichting voor toezicht op wettelijke ondernemersexamens Stedebouw en Volkshuisvesting Stichting Vakexamen Makelaardij Structuurschema Verkeer en Vervoer Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te aangehaalde plaatse Tijdschrift voor Bouwrecht Tijdschrift voor Omgevingsrecht Technische Universiteit Tijdschrift voor Arbitrage Tijdschrift voor Consumentenrecht Tijdschrift voor Openbaar Bestuur Technisch Bureau ter Bevordering van Schadepreventie Tenders Electronic Daily Tractatenblad Trusted Third Party Uniform Aanbestedingsreglement xxv

Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw

Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw Onderzoek naar privaatrechtelijke verbeteringsmogelijkheden van de bouwkwaliteit

Nadere informatie

Bouwrecht in kort bestek

Bouwrecht in kort bestek Bouwrecht in kort bestek Bouwrecht in kort bestek Onder redactie van: Prof. mr. M.A.M.C. van den Berg Prof. dr. ir. A.G. Bregman Prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis Auteurs: Prof. mr. M.A.M.C. van den Berg

Nadere informatie

Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik

Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik mr. B.C. Mouthaan s-gravenhage - 2013 1 e druk ISBN

Nadere informatie

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw ISBN 978-90-78066-42-2 NUR 822 2010, S.J.H. Rutten, Stichting Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

De hybride vraag van de opdrachtgever

De hybride vraag van de opdrachtgever De hybride vraag van de opdrachtgever Een onderzoek naar flexibele verdeling van ontwerptaken en -aansprakelijkheid in de relatie opdrachtgever-opdrachtnemer prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis ing. W.A.I.

Nadere informatie

Leidraad inbrengwaarde

Leidraad inbrengwaarde Leidraad inbrengwaarde Leidraad inbrengwaarde drs. ing. F.H. de Bruijne RT ir. ing. T.A. te Winkel RT ISBN: 978-90-78066-47-7 NUR 820-823 2010, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

DNR 2011 Toegelicht. mr. A.M. Ubink mr. A. Oldengarm. Eerste druk

DNR 2011 Toegelicht. mr. A.M. Ubink mr. A. Oldengarm. Eerste druk DNR 2011 Toegelicht DNR 2011 Toegelicht mr. A.M. Ubink mr. A. Oldengarm Eerste druk s-gravenhage - 2012 Omslagfoto: Het 35,2 meter lange, 15 meter hoge en 14,4 meter brede Rijkspaviljoen op de Floriade

Nadere informatie

Praktische toelichting op de UAV-GC 2005

Praktische toelichting op de UAV-GC 2005 Praktische toelichting op de UAV-GC 2005 prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis mr. A.Z.R. Koning Eerste druk s-gravenhage - 2015 Omslagfoto: De foto op het omslag is van het 3M gebouw gelegen aan de rechterzijde

Nadere informatie

Inhoudsopgave Woord vooraf 5 Afkortingen 7 Bijzondere terminologie 9 De meest gebruikte contractvormen en algemene voorwaarden in de bouw 11

Inhoudsopgave Woord vooraf 5 Afkortingen 7 Bijzondere terminologie 9 De meest gebruikte contractvormen en algemene voorwaarden in de bouw 11 13 Inhoudsopgave Woord vooraf 5 Afkortingen 7 Bijzondere terminologie 9 De meest gebruikte contractvormen en algemene voorwaarden in de bouw 11 1 Inleiding 19 1.1 Gejuridiseerde samenleving 19 1.2 Verzekeringsaspecten

Nadere informatie

Frank en Vrij. Thunnissen-bundel. onder redactie van. mr. J.F. de Groot / mr. H.M. Slaghekke

Frank en Vrij. Thunnissen-bundel. onder redactie van. mr. J.F. de Groot / mr. H.M. Slaghekke Frank en Vrij Frank en Vrij Thunnissen-bundel onder redactie van mr. J.F. de Groot / mr. H.M. Slaghekke ISBN 978-90-78066-26-2 NUR 820 Omslagontwerp en binnenwerk: Rob Kluitenberg 2009, Stichting Instituut

Nadere informatie

Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet

Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet Preadviezen voor de Vereniging voor Bouwrecht Nr. 38 Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet prof. mr. J.M.

Nadere informatie

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis s-gravenhage, 2015 Omslagfoto Het voorbereiden van renovatiewerkzaamheden

Nadere informatie

Awb en ruimte. mr. L.H.J. Baars. mr. T.H.H.A. van der Schoot (eindredactie)

Awb en ruimte. mr. L.H.J. Baars. mr. T.H.H.A. van der Schoot (eindredactie) Awb en ruimte Awb en ruimte mr. L.H.J. Baars mr. T.H.H.A. van der Schoot (eindredactie) awb en ruimte Berghauser Pont Publishing Postbus 14580 1001 LB Amsterdam www.berghauserpont.nl Grafisch vormgeving:

Nadere informatie

Voorwoord... Verkort geciteerde literatuur... Gebruikte afkortingen... De honorering van de adviseur...

Voorwoord... Verkort geciteerde literatuur... Gebruikte afkortingen... De honorering van de adviseur... Inhoud Voorwoord... Verkort geciteerde literatuur... Gebruikte afkortingen... 9 11 13 Hoofdstuk 25. De honorering van de adviseur... 522. 523. A. 524. 525. 526. 527. 528. 529. B. 530. 531. 532. 533. 534.

Nadere informatie

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw 2 e druk mr. S.J.H. Rutten Voorwoord De eerste druk van dit boek is door praktijk en in de literatuur met grote instemming ontvangen. In de recensie

Nadere informatie

Het bouwteam model. Een studie naar de juridische vormgeving en het functioneren in de praktijk

Het bouwteam model. Een studie naar de juridische vormgeving en het functioneren in de praktijk Het bouwteam model. Een studie naar de juridische vormgeving en het functioneren in de praktijk ISBN 978-90-78066-70-5 ISSN 1574-1915 NUR 822 2012, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Leegstand en ruimte. in het bijzonder van kantoren

Leegstand en ruimte. in het bijzonder van kantoren Leegstand en ruimte in het bijzonder van kantoren Leegstand en ruimte in het bijzonder van kantoren mr. M.A.Wintgens, advocaat bij AKD mr. J.J. Hoekstra, advocaat bij Straatman Koster mr. T.H.H.A. van

Nadere informatie

Rechtsbescherming in het omgevingsrecht

Rechtsbescherming in het omgevingsrecht Rechtsbescherming in het omgevingsrecht Preadviezen voor de Vereniging voor Bouwrecht Nr. 37 095708_Deel_0_Voorwerk.indd 1 09-10-2009 11:50:53 095708_Deel_0_Voorwerk.indd 2 09-10-2009 11:50:53 Rechtsbescherming

Nadere informatie

Ontstaansgeschiedenis UAV 2012

Ontstaansgeschiedenis UAV 2012 Ontstaansgeschiedenis UAV 2012 Ontstaansgeschiedenis UAV 2012 Onder redactie van: prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis mr. H.P.C.W. Strang mr. L. de Ruijter Eerste druk s-gravenhage - 2012 Het ordenen van

Nadere informatie

Introductie Ruimtelijke Ordening

Introductie Ruimtelijke Ordening Introductie Ruimtelijke Ordening Introductie Ruimtelijke Ordening Op weg naar het omgevingsrecht Mevr. mr. T.H.H.A. van der Schoot COLOFON Berghauser Pont Publishing Postbus 14580 1001 LB Amsterdam www.berghauserpont.nl

Nadere informatie

Belastingwetgeving 2015

Belastingwetgeving 2015 Belastingwetgeving 2015 Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Uitgeverij Educatief Belastingwetgeving Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Eerste druk Uitgeverij

Nadere informatie

Onteigeningsrecht in de praktijk

Onteigeningsrecht in de praktijk Onteigeningsrecht in de praktijk Onteigeningsrecht in de praktijk Mr. J.A.M.A. Sluysmans Mr. J.J. van der Gouw Mr. W.J. Bosma ISBN: 978-90-78066-51-4 NUR 820-823 2011, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten

Nadere informatie

Eerder onder auspiciën van de Stichting Instituut voor Bouwrecht verschenen mono grafieën:

Eerder onder auspiciën van de Stichting Instituut voor Bouwrecht verschenen mono grafieën: BOUWRECHT MONOGRAFIEËN Eerder onder auspiciën van de Stichting Instituut voor Bouwrecht verschenen mono grafieën: Nr. 1: Hoofdlijnen van een Wet op de stadsvernieuwing. Rapport van de Werkgroep Stedelijke

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Crisis- en herstelwet, de experimenteerfase voorbij?

Hoofdstuk 2 Crisis- en herstelwet, de experimenteerfase voorbij? Hoofdstuk 2 Crisis- en herstelwet, de experimenteerfase voorbij? Preadviezen voor de Vereniging voor Bouwrecht Nr. 39 Hoofdstuk 2 Crisis- en herstelwet, de experimenteerfase voorbij? mr. M.C. Brans mr.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. In h o u d s o p g av e 7

Inhoudsopgave. In h o u d s o p g av e 7 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inhoudsopgave 7 I Onroerende zaken en beperkte rechten 17 1 Onroerende zaken 17 1.1 Eigendom 17 1.2 Begrenzing eigendom 18 1.3 Burenrecht 18 1.4 Beperkt zakelijke rechten 19 2

Nadere informatie

Bouw en projectontwikkeling

Bouw en projectontwikkeling Bouw en projectontwikkeling Bouw en projectontwikkeling Bouw en projectontwikkeling Het slagen van een bouwproject staat of valt bij een goede samenwerking tussen partijen. Bouw Bouwen is samenwerken.

Nadere informatie

Uitzonderingen Aanbestedingsrecht. klassieke overheden

Uitzonderingen Aanbestedingsrecht. klassieke overheden Uitzonderingen Aanbestedingsrecht klassieke overheden Uitzonderingen Aanbestedingsrecht klassieke overheden mr. drs. T.H.G. (Tim) Robbe uitzonderingen aanbestedingsrecht Berghauser Pont Publishing Postbus

Nadere informatie

Milieu en ruimte in het buitengebied

Milieu en ruimte in het buitengebied Milieu en ruimte in het buitengebied Milieu en ruimte in het buitengebied mr. P.P.A. Bodden mr. T.J.H. Verstappen mr. H.J.M. Wingens mr. T.H.H.A. van der Schoot (eindredactie) milieu en ruimte in het

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A2. BORG 2005 versie 2 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 2.2. Publicatiedatum : 31 maart 2010. Ingangsdatum : 1 april 2010

WIJZIGINGSBLAD A2. BORG 2005 versie 2 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 2.2. Publicatiedatum : 31 maart 2010. Ingangsdatum : 1 april 2010 WIJZIGINGSBLAD A2 Nationale Beoordelingsrichtlijn BORG 2005 versie 2 Procescertificaat voor het ontwerp, de installatie en het onderhoud van inbraakbeveiliging BORG 2005 versie 2 / A2 Publicatiedatum :

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A2. Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 1.0. Publicatiedatum : 1 april 2012

WIJZIGINGSBLAD A2. Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 1.0. Publicatiedatum : 1 april 2012 WIJZIGINGSBLAD A2 Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 Publicatiedatum : 1 april 2012 Ingangsdatum : 1 april 2012 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING VOORWOORD A2:2012/BMI 2002 Pagina 2/5 Dit wijzigingsblad

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord...v

INHOUD. Voorwoord...v INHOUD Voorwoord...v Ondergrondse constructies in het Belgische goederenrecht Vincent Sagaert...1 1. Inleiding...1 2. Veelheid aan wettelijke regelingen in de ondergrond...2 2.1. Regelgeving in verband

Nadere informatie

27 juni 2011 - Seminar Wabo

27 juni 2011 - Seminar Wabo 27 juni 2011 - Seminar Wabo DE CLERCQ ONS KANTOOR - veelzijdig, multidisciplinair - 32 advocaten, 8 (kandidaat)notarissen - sedert 1850: 160 jaar jong - creatief, proactief - aantrekkelijk alternatief

Nadere informatie

Invoeringswet Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

Invoeringswet Wet algemene bepalingen omgevingsrecht http://wetten.overheid.nl/bwbr0027474/geldigheidsdatum_25-09-20.. 1 van 8 25-9-2010 11:41 Invoeringswet Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Tekst geldend op: 25-09-2010) Wet van 25 maart 2010 tot vaststelling

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Bouwbedrijf 2003/2005 Bedrijfstakeigen Regelingen Verbindendverklaring gewijzigde CAO-bepalingen MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID AI Nr. 9993 Bijvoegsel Stcrt. d.d. 29-09-2003, nr. 187 ALGEMEEN

Nadere informatie

Voorwoord. Mei 2015. Edward Stigter, Directeur Eenvoudig Beter

Voorwoord. Mei 2015. Edward Stigter, Directeur Eenvoudig Beter Voorwoord Op 17 juni 2014 is het wetsvoorstel regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving (Omgevingswet) aan de Tweede Kamer aangeboden. De Omgevingswet bundelt, harmoniseert, vernieuwt

Nadere informatie

De Kleine Gids Omgevingsvergunning 2011

De Kleine Gids Omgevingsvergunning 2011 De Kleine Gids Omgevingsvergunning 2011 Kluwer 2010 Tekst: mw. mr. Maaike Bekooy, mw. mr. Janneke van Loenen, mr. ing. Luurt Wildeboer Mr. Maaike Bekooy en mr. ing. Luurt Wildeboer zijn advocaat en mr.

Nadere informatie

De nieuwe Aanbestedingswet is er!

De nieuwe Aanbestedingswet is er! Alumnidag Rechtsgeleerdheid, 25 januari 2013 De nieuwe Aanbestedingswet is er! Prof.mr. Chris Jansen Plan van behandeling aanbesteden begripsverkenning aanbestedingsrecht vragen, beginselen en andere bronnen

Nadere informatie

Bijgaand het 2e kwartaalbericht over 2012 met een selectie van mogelijk voor u interessante actuele informatie over bouw- en aanbestedingsrecht:

Bijgaand het 2e kwartaalbericht over 2012 met een selectie van mogelijk voor u interessante actuele informatie over bouw- en aanbestedingsrecht: Geachte dame, heer, Bijgaand het 2e kwartaalbericht over 2012 met een selectie van mogelijk voor u interessante actuele informatie over bouw- en aanbestedingsrecht: Aanbestedingsrecht: materiaal voor defensie

Nadere informatie

Beleidsregels aanbesteding van werken 2005

Beleidsregels aanbesteding van werken 2005 Beleidsregels aanbesteding van werken 2005 Beleidsregels van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, de Minister van Verkeer en Waterstaat, de Staatssecretaris van Defensie

Nadere informatie

Rechtsbescherming van ondernemers in aanbestedingsprocedures

Rechtsbescherming van ondernemers in aanbestedingsprocedures Rechtsbescherming van ondernemers in aanbestedingsprocedures ISBN: 978-90-13-12289-3 (printed version) ISBN 978-90-13-12291-6 (electronic version) Rechtsbescherming van ondernemers in aanbestedingsprocedures

Nadere informatie

Onteigening in crisistijd

Onteigening in crisistijd Onteigening in crisistijd VERENIGING VOOR ONTEIGENINGSRECHT (VVOR) Seminar: het effect van de crisis op grondzaken 12 september 2013 Amersfoort Mr. W.J. (Willem) Bosma, Van der Feltz advocaten 1 Onteigening

Nadere informatie

Copyright SBR, Rotterdam. stichting bouwresearch

Copyright SBR, Rotterdam. stichting bouwresearch stichting bouwresearch Rapporteur: mr. R.e.E. Leijgraaf, Instituut voor bouwrecht, 's Gravenhage Vormgeving: GRID Design, Hoofddorp Druk: W.D. Meinema B.V., Delft stichting bouwresearch! Algemene Voorwaarden

Nadere informatie

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen Publicatiedatum : 1 augustus 2014 Ingangsdatum : 1 augustus 2014 VOORWOORD Pagina 2/5 De Vereniging van Inspectie-instellingen

Nadere informatie

Wijzigingen UAV2012 t.o.v. de UAV1989

Wijzigingen UAV2012 t.o.v. de UAV1989 Uniforme administratieve voorwaarden voor de uitvoering van werken en van technische installatiewerken 2012 (UAV 2012) Nr. 2011-2000541953 Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving De Ministers van Binnenlandse

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A1 Regeling Brandmeldinstallaties 2002

WIJZIGINGSBLAD A1 Regeling Brandmeldinstallaties 2002 WIJZIGINGSBLAD A1 Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A1 Publicatiedatum : 1 juli 2010 Ingangsdatum : 1 juli 2010 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING VOORWOORD A1:2010/BMI 2002 Pagina 2/6 Dit wijzigingsblad

Nadere informatie

UITGEBREIDE INHOUDSOPGAVE

UITGEBREIDE INHOUDSOPGAVE UITGEBREIDE INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... v BEKNOPTE INHOUDSOPGAVE...vii AFKORTINGEN... xi EERSTE TRANCHE HET DOMEIN... 1 HOOFDSTUK 1 OPENBAAR DOMEIN... 3 Afdeling 1. Historiek... 3 Afdeling 2. Relevantie,

Nadere informatie

Presentatie Bouwrecht Cliëntendag

Presentatie Bouwrecht Cliëntendag Presentatie Bouwrecht Cliëntendag 26 maart 2015 Esther Hovenier Advocaat Onderwerpen Algemene voorwaarden; welke voorwaarden gelden als beide partijen elkaar voorwaarden toesturen en daar geen duidelijke

Nadere informatie

ISBN 978-90-78066-39-2 NUR 820. Omslagontwerp en binnenwerk: Rob Kluitenberg. 2010, Stichting Instituut voor Bouwrecht

ISBN 978-90-78066-39-2 NUR 820. Omslagontwerp en binnenwerk: Rob Kluitenberg. 2010, Stichting Instituut voor Bouwrecht Alleen Samen Alleen Samen Opstellen aangeboden aan prof. mr. M.A.M.C. van den Berg ter gelegenheid van zijn afscheid als hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg onder redactie van: prof. mr. dr. M.A.B.

Nadere informatie

Roger Vermeulen, projectleider Wabo. Wabo procedures

Roger Vermeulen, projectleider Wabo. Wabo procedures Roger Vermeulen, projectleider Wabo Wabo procedures 1 Doel: Kennis overdragen Wabo Wat verandert er voor de medewerkers Waar moet je rekening mee houden. 2 Het gaat om een project of activiteit met plaatsgebonden

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 1 Inleiding belastingrecht Bart Kosters Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Huur of erfpacht bij woonwagenstandplaatsen?

Huur of erfpacht bij woonwagenstandplaatsen? Huur of erfpacht bij woonwagenstandplaatsen? Renate Vergeer Wetenschapswinkel Rechten, Universiteit Utrecht Begeleid door de disciplinegroep Privaatrecht Juni 2005 CIP GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK,

Nadere informatie

Cultureel erfgoed en ruimte. gebieds- en ontwikkelingsgerichte erfgoedzorg in de ruimtelijke ordening

Cultureel erfgoed en ruimte. gebieds- en ontwikkelingsgerichte erfgoedzorg in de ruimtelijke ordening Cultureel erfgoed en ruimte gebieds- en ontwikkelingsgerichte erfgoedzorg in de ruimtelijke ordening Cultureel erfgoed en ruimte gebieds- en ontwikkelingsgerichte erfgoedzorg in de ruimtelijke ordening

Nadere informatie

De basis van het Boekhouden

De basis van het Boekhouden De basis van het Boekhouden Werkboek Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Hans Dijkink de basis van het boekhouden Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Werkboek Hans Dijkink Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Jurisprudentieregister

Jurisprudentieregister Jurisprudentieregister De uitspraken van het gerechtshof en de rechtbank zijn, tenzij anders vermeld, niet gepubliceerd. Om controle van deze ongepubliceerde rechtspraak mogelijk te maken zijn telkens

Nadere informatie

Beleidsregels toepassing Wet BIBOB bij aanbestedingen en omgevingsvergunningen

Beleidsregels toepassing Wet BIBOB bij aanbestedingen en omgevingsvergunningen Beleidsregels toepassing Wet BIBOB bij aanbestedingen en omgevingsvergunningen 2013 Beleidsregels inzake toetsing van de integriteit bij aanbestedingen als bedoeld in artikel 5 van de Wet BIBOB (Beleidsregels

Nadere informatie

Nederland-'s-Gravenhage: Dienstverlening op het gebied van architectuur, bouwkunde, civiele techniek en inspectie 2014/S 141-253113

Nederland-'s-Gravenhage: Dienstverlening op het gebied van architectuur, bouwkunde, civiele techniek en inspectie 2014/S 141-253113 1/5 Deze aankondiging op de TED-website: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:253113-2014:text:nl:html Nederland-'s-Gravenhage: Dienstverlening op het gebied van architectuur, bouwkunde, civiele techniek

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2012

Belastingrecht voor het ho 2012 Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen opgaven Deel 9 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen Belastingrecht voor het ho 2012 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen

Nadere informatie

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Goed- en afkeurcriteria bouwkundige brandveiligheid

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Goed- en afkeurcriteria bouwkundige brandveiligheid INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID bouwkundige brandveiligheid Versie : 1.0 Publicatiedatum : 1 augustus 2014 Ingangsdatum : 1 augustus 2014 VOORWOORD Pagina 2/6 De Vereniging van Inspectie-instellingen

Nadere informatie

Aanbesteden: een hele zaak! Aanbestedingsrechtspraak in Nederland november 2010

Aanbesteden: een hele zaak! Aanbestedingsrechtspraak in Nederland november 2010 Aanbesteden: een hele zaak! Aanbestedingsrechtspraak in Nederland 2004-2009 30 november 2010 Aanbesteden: een hele zaak! Ministerie van Economische Zaken Aanbestedingsrechtspraak in Nederland 1 september

Nadere informatie

Voorwoord... Verkort geciteerde literatuur... Gebruikte afkortingen... De bouwsomlimiet in de algemene voorwaarden...

Voorwoord... Verkort geciteerde literatuur... Gebruikte afkortingen... De bouwsomlimiet in de algemene voorwaarden... Inhoud Voorwoord... Verkort geciteerde literatuur... Gebruikte afkortingen... 9 11 13 Hoofdstuk 27. Bouwsomlimiet... 576. A. 577. 578. 579. 580. B. 581. 581a. 582. 583. 584. 585. 585a. 586. 587. 588. 589.

Nadere informatie

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek drs. J.P.M. van der Hoeven Vierde druk Stenfert Kroese, Groningen/Houten Wolters-Noordhoff bv voert

Nadere informatie

De aansprakelijkheidsverzekering

De aansprakelijkheidsverzekering De aansprakelijkheidsverzekering Dit boek is het achtste deel van een boekenreeks van Uitgeverij Paris: de ACIS-serie. ACIS staat voor het UvA Amsterdam Centre for Insurance Studies. Dit multidisciplinaire

Nadere informatie

Themabijeenkomst Cumela mr. L. Knoups. 14 februari 2013

Themabijeenkomst Cumela mr. L. Knoups. 14 februari 2013 Themabijeenkomst Cumela mr. L. Knoups 14 februari 2013 Programma - Do s & dont s van de inschrijving - Actualiteiten aanbestedingsrecht 2 Do s & Dont s van de inschrijving 3 Aankondiging Onduidelijkheden

Nadere informatie

Dankwoord Stellingen bij het preadvies. 1. Aanleiding 1 2. Centrale onderzoeksvraag en uitwerking 3 3. Aansluiting bij de politieke agenda 4

Dankwoord Stellingen bij het preadvies. 1. Aanleiding 1 2. Centrale onderzoeksvraag en uitwerking 3 3. Aansluiting bij de politieke agenda 4 Dankwoord Stellingen bij het preadvies xi xiii Inleiding op het preadvies 1. Aanleiding 1 2. Centrale onderzoeksvraag en uitwerking 3 3. Aansluiting bij de politieke agenda 4 Deel I De rol van het privaatrecht

Nadere informatie

Bemiddelend bestuur Tolsma, Hanna

Bemiddelend bestuur Tolsma, Hanna Bemiddelend bestuur Tolsma, Hanna IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below. Document Version

Nadere informatie

De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk

De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk AANSPRAKELIJKHEID VAN SCHOLEN mr.dr. b.m. paijmans Aansprakelijkheid van scholen De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk 134 Aansprakelijkheid van scholen De zorgplicht van scholen voor

Nadere informatie

Europese Aanbesteding. mr Marjolein J. Pesch

Europese Aanbesteding. mr Marjolein J. Pesch Europese Aanbesteding mr Marjolein J. Pesch Programma 1) Wat is aanbesteden 2) Regelgeving 3) Wie moeten aanbesteden 4) Wanneer moet aanbesteed worden 5) Voorwerp van aanbesteding 6) Hoe verloopt een Europese

Nadere informatie

Inleiding aanbestedingsrecht

Inleiding aanbestedingsrecht Inleiding aanbestedingsrecht Ditmar Waterman PIANOo PIANOo Professioneel en Innovatief Aanbesteden, Netwerk voor Overheidsopdrachtgevers Aan deze tekst kunnen geen rechten worden ontleend. 2 Opzet 1. Oorsprong

Nadere informatie

5.1 Algemeen. 5.2 Bouwvergunningen

5.1 Algemeen. 5.2 Bouwvergunningen Hoofdstuk 5 Bouwgerelateerde leges 5.1 Algemeen De bouwgerelateerde leges worden waar mogelijk geheven in overeenstemming met het zogenaamde Model transparantie bouwgerelateerde leges. Het model heeft

Nadere informatie

Hoofdlijnen van het omgevingsrecht

Hoofdlijnen van het omgevingsrecht Ronald de Waard Bart Oortwijn 2014 Berghauser Pont Publishing, Amsterdam Hoofdlijnen omgevingsrecht 1e druk: 2014 ISBN 978-94-91073-XX-X NUR 820 Copyright 2014 Berghauser Pont Publishing, Amsterdam Alle

Nadere informatie

VAN CONTACT NAAR CONTRACT

VAN CONTACT NAAR CONTRACT VAN CONTACT NAAR CONTRACT De bijzondere positie van gemeenten in het contractenrecht Prof. mi. A.A. van Rossum VNC uitgeverij Postbus 30435,2500 GK Den Haag Telefax: (070) 346 92 01 Internet: www.vnguitgeverij.nl

Nadere informatie

Wetgeving grondexploitatie in vogelvlucht

Wetgeving grondexploitatie in vogelvlucht Wetgeving grondexploitatie in vogelvlucht Hendrik van Sandick Projectcoördinator grondbeleid Ministerie van I&M 1 inhoud Wabo Crisis- en herstelwet afdeling grondexploitatie Wro ministeriële regeling plankosten

Nadere informatie

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Inhoud presentatie 1. Impact Wabo o o o Doelstellingen Verplichtingen Kansen 2. Inzicht in de inhoud o o o o Inhoud en reikwijdte Procedures Aandachtspunten Inwerkingtreding

Nadere informatie

Dutch Construction Contracts: views from abroad

Dutch Construction Contracts: views from abroad Dutch Construction Contracts: views from abroad Dutch Construction Contracts: views from abroad Editor prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis With special thanks to: Ministry of the Interior and Kingdom Relations

Nadere informatie

Exploitatieplan de Contreie. Gemeente Oosterhout. Deel B: regels

Exploitatieplan de Contreie. Gemeente Oosterhout. Deel B: regels Exploitatieplan de Contreie Gemeente Oosterhout Deel B: regels Datum: Januari 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Artikel 1 Begrippen... 3 Artikel 2 Kostentoerekening... 4 Artikel 3 Fasering en koppelingen

Nadere informatie

PUBLICATIE NIEUWE NEN 3569; Wat zijn bouwbreed de gevolgen?

PUBLICATIE NIEUWE NEN 3569; Wat zijn bouwbreed de gevolgen? PUBLICATIE NIEUWE NEN 3569; Wat zijn bouwbreed de gevolgen? Bij het ter perse gaan van deze tweede nieuwsbrief ligt de ontwerp NEN 3569, handelend over vlakglas voor gebouwen, voor commentaar ter inzage.

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE van Frank Mulder

CURRICULUM VITAE van Frank Mulder CURRICULUM VITAE van Frank Mulder Praktijkgebied Bestuursrecht Overheid Vastgoed Brancheteam Brancheteam Overheid In 1987 ben ik als advocaat begonnen in Haarlem, waar ik mij heb gespecialiseerd in het

Nadere informatie

Vernieuwend opdrachtgeverschap

Vernieuwend opdrachtgeverschap Vernieuwend opdrachtgeverschap Parallelsessie 3 Veranderende EU-regelgeving 12 april 2012 Arjan ter Mors Edwin Schotanus Concreet EU- hoofdkaders voor opdrachtgeverschap I. (Europees) mededingingsrecht

Nadere informatie

Certificering en normalisatie in het publieke bouwrecht

Certificering en normalisatie in het publieke bouwrecht Certificering en normalisatie in het publieke bouwrecht Certificering en normalisatie in het publieke bouwrecht dr A.R. Neerhof s-gravenhage - 2013 1 e druk ISBN 978-90-78066-78-1 NUR 822-823 Met toestemming

Nadere informatie

Aanbesteding en inkoop van zorg

Aanbesteding en inkoop van zorg Aanbesteding en inkoop van zorg Richard-Jan Roks 8 september 2015 Inhoudsopgave Wat is aanbestedingsrecht en bronnen Private aanbesteding versus overheidsaanbesteding Aanbesteding en zorgverzekeraars Gezamenlijke

Nadere informatie

Hoofdstukken aanbestedingsrecht

Hoofdstukken aanbestedingsrecht EEN INLEIDING TOT HET VERSTREKKEN VAN OVERHEIDSOPDRACHTEN prof. mr. dr. H.D. van Romburgh 2014 Berghauser Pont Publishing, Amsterdam 1e druk: 2014 ISBN 978-94-91073-95-3 NUR 820 Copyright 2014 Berghauser

Nadere informatie

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509 LP Den Haag

Nadere informatie

ABC voor Raadsleden INKIJKEXEMPLAAR

ABC voor Raadsleden INKIJKEXEMPLAAR ABC voor Raadsleden ABC voor Raadsleden Termen, woorden en uitdrukkingen in en om de raadzaal toegelicht en verduidelijkt mr. O. Schuwer abc voor raadsleden Berghauser Pont Publishing Postbus 14580 1001

Nadere informatie

AANKONDIGING VAN EEN OPDRACHT. Diensten

AANKONDIGING VAN EEN OPDRACHT. Diensten AANKONDIGING VAN EEN OPDRACHT Diensten AFDELING I: AANBESTEDENDE DIENST I.1) NAAM, ADRESSEN EN CONTACTPUNT(EN) Koninklijke Kentalis Contact: Koninklijke Kentalis T.a.v.: Lisette Drieman Telefoon +31 735588111

Nadere informatie

Aanbesteden op basis van het prestatiebeginsel

Aanbesteden op basis van het prestatiebeginsel stichting bouwresearch Aanbesteden op basis van het prestatiebeginsel Evaluatie van een experimentele toepassing Colofon Auteur: Ir. H.A.L. Boonekamp, PRe Bouwcentrum, Bodegraven Projectmanager: Ir. G.J.M.

Nadere informatie

Grond voor gelijkheid. Gelijke kansen op werken bij gronduitgifte door de overheid

Grond voor gelijkheid. Gelijke kansen op werken bij gronduitgifte door de overheid Grond voor gelijkheid Gelijke kansen op werken bij gronduitgifte door de overheid ISBN 978-90-78066-74-3 NUR 822 2013, P. Heijnsbroek Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

BESCHIKKING VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN ZEELAND

BESCHIKKING VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN ZEELAND BESCHIKKING VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN ZEELAND Aan: Zeeland Refinery N.V. Luxemburgweg 1 4455 TM NIEUWDORP Kenmerk: Afdeling: W-AOV150361 Vergunningverlening Datum: 7 oktober 2015 Onderwerp: Omgevingsvergunning

Nadere informatie

Hoofdlijnen van het Nederlands belastingrecht

Hoofdlijnen van het Nederlands belastingrecht Hoofdlijnen van het Nederlands belastingrecht door Mr. P.M. van Schie Prof. dr. CA. de Kam Mr. J. Lamens Mr. drs. F.J.P.M. Haas Twaalfde herziene druk Kluwer Deventer - 2004 INHOUDSOPGAVE Voorwoord bij

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2010

Belastingrecht voor het ho 2010 Belastingrecht voor het ho 2010 Uitwerkingen opgaven Deel 1 Inleiding belastingrecht Bart Kosters Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2010 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Door de aanbestedende dienst aan de opdracht gegeven benaming: Voorlichtingscampagne Duurzame Vis

Door de aanbestedende dienst aan de opdracht gegeven benaming: Voorlichtingscampagne Duurzame Vis AANKONDIGING VAN EEN OPDRACHT Diensten. AFDELING I: AANBESTEDENDE DIENST I.1) I.2) NAAM, ADRESSEN EN CONTACTPUNT(EN) Productschap Vis, Postbus 72, 2280 AB Rijswijk (NL). Contactpunt(en): Productschap Vis,

Nadere informatie

Onderwerp Nieuwe Bouwverordening gemeente Noordenveld, 13e serie van wijzigingen

Onderwerp Nieuwe Bouwverordening gemeente Noordenveld, 13e serie van wijzigingen Aan de gemeenteraad Agendapunt Documentnr.: RV10.0370 Roden, 24 augustus 2010 Onderwerp Nieuwe Bouwverordening gemeente Noordenveld, 13e serie van wijzigingen Onderdeel programmabegroting: Ja Begrotingsprogramma:

Nadere informatie

Omgevingsvergunning OMGEVINGSDIENST. Plaatsing opslagloods Maximacentrale IJsselmeerdijk 101 1 0 NOV 2014 FLEVOLAND & GOOI EN VECHTSTREEK

Omgevingsvergunning OMGEVINGSDIENST. Plaatsing opslagloods Maximacentrale IJsselmeerdijk 101 1 0 NOV 2014 FLEVOLAND & GOOI EN VECHTSTREEK 1 0 NOV 2014 OMGEVINGSDIENST FLEVOLAND & GOOI EN VECHTSTREEK Omgevingsvergunning Plaatsing opslagloods Maximacentrale IJsselmeerdijk 101 141106/MvSC/mlu-001 Kenmerk aanvraag: OLO 1496803, dd. 15 oktober

Nadere informatie

288,- bouwactiviteit wordt niet in uitvoering gebracht door weigering:

288,- bouwactiviteit wordt niet in uitvoering gebracht door weigering: dezelfde betekenis als in dat wettelijk voorschrift bedoeld. 2.1.4 Gecertificeerde Bouwbesluitgegevens: Met gecertificeerde Bouwbesluitgegevens wordt een volledige Bouwbesluittoets bedoeld die is ingediend

Nadere informatie

Processuele rechtspraak van de Raad van Arbitrage voor de Bouw

Processuele rechtspraak van de Raad van Arbitrage voor de Bouw Processuele rechtspraak van de Raad van Arbitrage voor de Bouw ISBN: 978-94-6315-015-6 NUR 822 2016, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Mandaatbesluit OD NZKG 2015 provincie Utrecht en de bijlage

PROVINCIAAL BLAD. Mandaatbesluit OD NZKG 2015 provincie Utrecht en de bijlage PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Utrecht. Nr. 60 2 oktober 201 Mandaatbesluit OD NZKG 201 provincie Utrecht en de bijlage Besluit van het college van gedeputeerde staten van Utrecht van

Nadere informatie

* * Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden. van. arbeidsrecht. arbeidsverhoudingen

* * Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden. van. arbeidsrecht. arbeidsverhoudingen m * * Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden L E X I C O N van arbeidsrecht en arbeidsverhoudingen ** k EUR op ir EUROPESE STICHTING TOT VERBETERING VAN DE LEVENS- EN

Nadere informatie

Arbeidsovereenkomst 2016/2017

Arbeidsovereenkomst 2016/2017 Arbeidsovereenkomst en aanverwante regelgeving 2016/2017 Redactie: Ars Aequi Libri Ars Aequi Libri Nijmegen 2016 ISBN: 978-90-6916-839-5 NUR 825 2016 Ars Aequi Libri, Nijmegen. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Praktij ktoepassi ng bouwbesluit en de bouwaanvraag voor kleinere bouwwerken

Praktij ktoepassi ng bouwbesluit en de bouwaanvraag voor kleinere bouwwerken -..:... tichting ouw esearch Praktij ktoepassi ng bouwbesluit en de bouwaanvraag voor kleinere bouwwerken Deze publikatie is tot stand gekomen in samenwerking met het Nederlands Verbond van Ondernemers

Nadere informatie

1. Gegevens aanvrager Naam en voorletters:... Adres:... Postcode en woonplaats:... Telefoonnummer:...

1. Gegevens aanvrager Naam en voorletters:... Adres:... Postcode en woonplaats:... Telefoonnummer:... Aanvraagformulier tegemoetkoming in planschade (aanvraagformulier ex artikel 4.4 van de Algemene wet bestuursrecht) In de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is geregeld dat burgers onder bepaalde voorwaarden

Nadere informatie

Belastingrecht MBA 2014

Belastingrecht MBA 2014 Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 6 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 1

Nadere informatie